RIB24.022 Alternatief Ring Utrecht
Tekst van het document
ARU
ARU zonder BnG
ARU beleidsarm
TB
TB beleidsrijk
Reistijd autoverkeer
++
+
+
++
++
Reistijd vrachtverkeer
++
+
+
++
++
Doorstroming/congestie HWN
++
+
+
+
++
Doorstroming/congestie OWN
++
+
0
0
++
Betrouwbaarheid
++
+
0
0
++
Robuustheid*
+
+
0/+
++
++
Nabijheid arbeidsplaatsen en voorzieningen (gemiddeld budget) Nabijheid arbeidsplaatsen en voorzieningen (beperkt budget) Nabijheid sociale contacten (gemiddeld budget) Nabijheid sociale contacten (beperkt budget) Veiligheid
++
+
0
0
++
+
+
0
0
+
++
+
0
0
++
+
+
0
0
+
Verkeersveiligheid
+
+
+
+
Externe veiligheid (GR/PR)
-/0
-/0
-/0
-/0
Schone lucht (fijnstof)
+
0
0
+
Geluid
0
0
0
0
Gezond gedrag (fietskm.)
+
0
0
+
Indicatoren: Bereikbaarheid
Gezondheid
0
Leefkwaliteit Klimaat (CO2) Stikstof
++ +
0 0
0
++ +
Bestaande biodiversiteit & ecosysteem Ruimtelijke ontw. mogelijk maken
-
-
--
--
++
+
+
+
Barrièrewerking
+
+
+
+
Hinder tijdens aanleg
-
-
--
--
Bouwtechnische risico's (volgt)
-
-
--
--
Robuustheid (economisch)
+
0
++
++
Flexibiliteit en adaptiviteit
+ / ++
0
0/+
+
Maatschappelijke kosten-baten ratio
5.4
0.4
0.4
4.7
Technisch/economisch
2.8
Tabel 27. Integrale beoordeling 4 varianten
Pagina 84 | Alternatief Ring Utrecht - Onderzoek naar een toekomstbestendige oplossing
2. Reistijd autoverkeer en vrachtverkeer Reistijd in minuten
Referentie ARU
Reistijd autoverkeer corridor 16,9 Amersfoort – Den Haag (en vice versa) Reistijd autoverkeer corridor 12,1 Hilversum – Breda (en vice versa) Reistijd vrachtverkeer corridor Amersfoort – Den Haag (en vice versa) 18,0 Reistijd vrachtverkeer corridor Hilversum – Breda (en vice versa) 13,5 Tabel 28. Reistijd autoverkeer per corridor
ARU zonder ARU TB BnG beleidsarm
TB beleidsrijk
13,3
15,0
15,4
13,2
12,1
9,1
10,2
10,5
8,5
7,1
16,5
14,3
13,4
11,5
9,5
8,3
16,2 14,6 11,2 10,2
Te zien is dat de reistijden met zowel ARU als TB met zo’n 24% verbeteren. De reistijd van ARU beleidsarm verbetert zo’n 11%, met ARU zonder BnG 13% en met TB beleidsrijk 33%. De reistijden van ARU en TB liggen dicht bij elkaar; de verschillen zijn minder dan een minuut. 3. Doorstroming/congestie HWN en OWN Deze indicator gaat over de vertraging in het netwerk en is bepaald aan de hand van het aantal voertuigverliesuren (VVU) per etmaal in het studiegebied. ARU laat een forse afname van het aantal voertuigverliesuren zien: 73% op het HWN en 33% op het OWN, terwijl dit bij het TB 10% op het HWN en 3% op het OWN is. ARU zonder BnG laat een afname zien van 16% op het HWN en 19% op het OWN. ARU beleidsarm laat een afname zien van zo’n 6% op het HWN en een afname van 3% op het OWN. TB beleidsrijk laat 73% zien op het HWN en 32% op het OWN. De afname van het aantal voertuigverliesuren van de varianten ARU en TB beleidsrijk is vergelijkbaar. ARU beleidsarm en TB kennen ook een vergelijkbare afname van voertuigverliesuren. ARU zonder BnG kent minder voertuigverliesuren in het studiegebied dan het TB en ARU beleidsarm. Reistijd in minuten
Referentie
ARU
Voertuigverliesuren in studiegebied 40.440 11.066 op het hoofdwegennet Voertuigverliesuren in studiegebied 7.706 5.156 op het onderliggend wegennet Tabel 29. Voertuigverliesuren op het HWN en OWN
ARU zonder ARU TB BnG beleidsarm 33.883 37.967 36.399
TB beleidsrijk 10.836
6.275
5.251
7.486
7.478
4. Betrouwbaarheid De betrouwbaarheid wordt bepaald aan de hand van het aantal uren extra reistijd als gevolg van onbetrouwbaarheid van reistijd op het HWN. Er zijn geen gegevens beschikbaar voor het project- of studiegebied, maar alleen voor de hele regio in het NRM. Hierdoor zijn met name verschillen te zien tussen de beleidsrijke en beleidsarme varianten. Het beleidspakket van
Pagina 85 | Alternatief Ring Utrecht - Onderzoek naar een toekomstbestendige oplossing
ARU (pijler 1) en TB beleidsrijk zorgt voor een vermindering van de vervoersvraag in de gehele regio waardoor er minder variatie zit in de reistijd en daarmee de reistijdbetrouwbaarheid toeneemt. Bij het TB en ARU beleidsarm is de toename van betrouwbaarheid minimaal. Bij ARU zonder BnG is wel een verbetering van betrouwbaarheid zichtbaar; de afname van onbetrouwbaarheid is circa 6%. Referentie
ARU
ARU zonder ARU BnG beleidsarm 244.876 261.135
TB
Onbetrouwbaarheid reistijd HWN 261.815 116.260 260.377 in aantallen uren Tabel 30. Aantal uren extra reistijd als gevolg van onbetrouwbaarheid van reistijd op het HWN
TB beleidsrijk 116.368
5.Robuustheid mobiliteitssysteem De robuustheid is uitgedrukt in de gevoeligheid van het HWN voor verstoringen, zoals incidenten, pechgevallen en toevallige haperingen in het onderlinge gedrag van weggebruikers, zoals ook voor het Tracébesluit is gedaan (Rijkswaterstaat, 2020). De beoordeling is het resultaat van de combinatie van verkeersdruk en vormgeving van de infrastructuur in de bak. •
Referentie 2040 Hoog: De combinatie van een hoge verkeersdruk in de bak Amelisweerd én “het ontbreken van een vluchtstrook in de Bak Amelisweerd in de richting van knooppunt Lunetten naar knooppunt Rijnsweerd betekent dat op dat wegvak in geval van een incident en ook bij een pechgeval twee rijstroken afgekruist moeten worden. Dit leidt in die situaties tot een sterke reductie van de wegcapaciteit, met als gevolg sterke filevorming en daardoor een verslechtering van bereikbaarheid en verkeersveiligheid.” (Rijkswaterstaat, 2020)
•
ARU: Doordat het samenhangende maatregelpakket van ARU neemt de verkeersvraag af en wordt de capaciteit in de bak vergroot. Dit zorgt voor een lagere i/c-verhouding in de Bak Amelisweerd en vermindert zo de kans op incidenten. De verlaging van de maximumsnelheid maakt daarnaast de ritsbewegingen veiliger. Ook zorgen de vluchtstroken in beide richtingen voor een verminderde kans op een grootschalige verstoring. Doornaast zijn er voor weggebruikers alternatieven (P+R, OV en fiets) in het geval van een incident.
•
ARU zonder BnG: Door het samenhangende maatregelpakket van ARU neemt de verkeersvraag af, maar zonder BnG is de afname minder groot dan bij ARU. De capaciteit in de bak wordt vergroot. Dit zorgt voor een lagere i/c-verhouding in de Bak Amelisweerd en vermindert zo de kans op incidenten. De verlaging van de maximumsnelheid maakt daarnaast de ritsbewegingen veiliger. Ook zorgen de vluchtstroken in beide richtingen voor een verminderde kans op een grootschalige verstoring. Daarnaast zijn er voor weggebruikers alternatieven (P+R, OV en fiets) in het geval van een incident.
Pagina 86 | Alternatief Ring Utrecht - Onderzoek naar een toekomstbestendige oplossing
•
ARU beleidsarm: Door het ontbreken van vraagbeïnvloedingsmaatregelen en modal shift maatregelen is met ARU beleidsarm de verkeersdruk in de bak Amelisweerd hoger. Hierdoor is de kans op een verstoring groter en het effect van een verstoring ook groter.
•
TB: het TB gaat uit van een verbreding van de bak Amelisweerd waardoor ruimte ontstaat voor zowel gescheiden rijbanen (lagere kans op verstoringen dan met weefvakken) en voor vluchtstroken. Er is hierdoor een kleinere kans op een grootschalige verstoring.
•
TB beleidsrijk: door een lagere verkeersdruk als gevolg van vraagbeïnvloedingsmaatregelen is er minder kans op een verstoring en is de impact ook kleiner. Verkeersdruk (i/c-verhouding ochtendspits)
Vormgeving infrastructuur geschikt voor opvangen van verstoringen
Richting zuid
Richting noord
Richting zuid
Richting noord
Referentie
1.00
0,96
Wel een vluchtstrook Weefvakken Max snelheid 100 km/u
Geen vluchtstrook Weefvakken Max snelheid 100 km/u
ARU
0,97
0,96
Wel een vluchtstrook Weefvakken Max snelheid 80 km/u Alternatieven fiets OV P+R
Wel een vluchtstrook Weefvakken Max snelheid 80 km/u Alternatieven fiets OV P+R
ARU zonder BnG
0,99
0,98
Wel een vluchtstrook
ARU zonder BnG
TB
0,87 & 0,77
0,94 & 0,92
Wel vluchtstroken Gescheiden rijbanen Max snelheid 100 km/u
Wel vluchtstroken Gescheiden rijbanen Max snelheid 100 km/u
TB beleidsrijk
0,81 & 0,75
0,91 & 0,90
Wel vluchtstroken Gescheiden rijbanen Max snelheid 100 km/u
Wel vluchtstroken Gescheiden rijbanen Max snelheid 100 km/u
Tabel 31. Verkeersdruk en vormgeving van de infrastructuur
6. Ontplooiingsmogelijkheden Deze indicator gaat over de bereikbaarheid van bestemmingen; hoeveel arbeidsplaatsen, voorzieningen en sociale contacten zijn voor mensen binnen bereik. Hierbij is onderscheid gemaakt tussen mensen met een gemiddeld budget en een beperkt budget. Voor personen met een gemiddeld budget is uitgegaan van een reistijd tot 45 minuten met de auto, en voor personen met een beperkt budget een reistijd van 20 minuten met de auto. De resultaten zijn bepaald voor het studiegebied.
Pagina 87 | Alternatief Ring Utrecht - Onderzoek naar een toekomstbestendige oplossing
Referentie ARU Aantal bereikbare arbeidsplaatsen en 1.958.643 2.560.128 voorzieningen voor mensen met een gemiddeld budget Aantal bereikbare arbeidsplaatsen en 397.006 454.540 voorzieningen voor mensen met een beperkt budget Aantal bereikbare sociale contacten voor mensen met 3.096.894 4.052.077 een gemiddeld budget Aantal bereikbare sociale contacten voor mensen met 649.446 754.592 een beperkt budget Tabel 32. Bereikbaarheid van bestemmingen
ARU zonder ARU TB BnG beleidsarm
TB beleidsrijk
2.116.367
1.976.503
2.006.384
2.546.121
425.271
405.825
413.368
454.892
3.240.668
3.093.342
3.118.007
4.028.086
688.463
661.910
672.354
753.933
Te zien is dat het aantal bereikbare arbeidsplaatsen en voorzieningen en sociale contacten voor mensen met een gemiddeld budget met ARU circa 30% verbetert ten opzichte van de referentie. Voor mensen met een beperkt budget ligt dit wat lager; circa 15%. Met het TB beleidsrijk is de verbetering van bereikbare arbeidsplaatsen en voorzieningen en sociale contacten vergelijkbaar met ARU. Bij zowel TB als ARU beleidsarm is de verbetering van het aantal bereikbare arbeidsplaatsen en voorzieningen en sociale contacten ten opzichte van de referentie kleiner en beperkt tot enkele procenten, zowel voor een gemiddeld als beperkt budget. Bij ARU zonder BnG is een grotere verbetering zichtbaar voor de verbetering van het aantal bereikbare arbeidsplaatsen en voorzieningen en sociale contacten; deze is circa 5 tot 8%. 7.Verkeersveiligheid Samenvattend zijn de belangrijkste aspecten op het gebied van verkeersveiligheid hieronder weergegeven. Vervolgens zijn deze nader toegelicht per aspect.
Pagina 88 | Alternatief Ring Utrecht - Onderzoek naar een toekomstbestendige oplossing
Referentie (autonoom)
TB, beleidsarm
TB, beleidsrijk
0+plus, beleidsarm
0+plus, beleidsrijk
-
-
-
-
-
Risicopunten (VOA)
-
Ongeveer 25 risicopunten in het projectgebied
Ongeveer 25 risicopunten in het projectgebied
6-strooks weefvak blijft bestaan, wel vluchtstrook en lagere snelheid varkensbocht verdwijnt aantal korte weefvakken verdwijnt Ongeveer 27 risicopunten in het projectgebied
Verdeling verkeer
-
Nagenoeg dezelfde verkeersprestatie op het OWN (als in de referentie)
Iets lagere verkeersprestatie op het OWN (als in de referentie)
Nagenoeg dezelfde verkeersprestatie op het OWN (als in de referentie)
Iets lagere verkeersprestatie op het OWN (als in de referentie)
Congestie
Congestie in de bak, in KP Rijnsweerd en op de A12
Enige congestie in de bak Amelisweerd, congestie op de A12
Beperkte congestie in de bak Amelisweerd, beperkte congestie op de A12
Congestie in de bak Amelisweerd, congestie op de A12
Congestie in de bak Amelisweerd, nauwelijks congestie op de A12
Kwantitatieve analyse
27,0 slachtofferongevallen (A27, A12, A28, per jaar)
26,7 slachtofferongevallen (A27, A12, A28, per jaar)
21,3 slachtofferongevallen (A27, A12, A28, per jaar)
27,4 slachtofferongevallen (A27, A12, A28, per jaar)
21,6 slachtofferongevallen (A27, A12, A28, per jaar)
Knelpunten autonome situatie
-
6-strooks Weefvak Varkensbocht Meerdere korte weefvakken
-
6-strooks weefvak wordt opgeheven varkensbocht verdwijnt meerdere korte weefvakken verdwijnen
-
6-strooks weefvak wordt opgeheven Varkensbocht verdwijnt meeste korte weefvakken verdwijnen
Tabel 33. Overzicht aspecten verkeersveiligheid
8.Gezond gedrag Voor deze indicator is gekeken naar het aantal fietskilometers in het studiegebied. Deze zijn in onderstaande tabel weergegeven. Referentie ARU
ARU zonder ARU TB BnG beleidsarm 3.215.416 3.101.636 3.098.757
Fietskilometers in 3.100.214 3.407.358 studiegebied Tabel 34. Aantal fietskilometers in het studiegebied per etmaal
TB beleidsrijk 3.391.315
Het aantal fietskilometers dat bij ARU en TB beleidsrijk toeneemt ten opzichte van de referentie is 10 %. Bij ARU beleidsarm en TB beleidsarm is er (nagenoeg) geen toename te zien. Bij ARU zonder BnG is de toename circa 4%. 9. Klimaat (CO2) Het aspect CO2-uitstoot is een belangrijke maat voor het effect op klimaat. Met behulp van een rekentool zijn de globale effecten in beeld gebracht. Hierbij is het aantal gereden voertuigkilometers een belangrijke bepalende factor. De afname en toename van
Pagina 89 | Alternatief Ring Utrecht - Onderzoek naar een toekomstbestendige oplossing
6 strooks weefvak blijft bestaan, wel vluchtstrook en lagere snelheid varkensbocht verdwijnt aantal korte weefvakken verdwijnt Ongeveer 27 risicopunten in het projectgebied
voertuigkilometers ten opzichte van de referentie en het effect op CO2-emissies is weergeven in de tabel hieronder. Oplossing
Effect
ARU
Afname ca. 830 ton CO2/jr.
ARU beleidsarm
Afname ca. 48 ton CO2/jr.
TB
Toename ca. 21 ton CO2/jr.
TB beleidsrijk
Afname ca. 780 ton CO2/jr.
Tabel 35. Effect op CO2 uitstoot ten opzichte van de referentiesituatie
10. Stikstof Met behulp van een rekentool zijn de effecten in beeld gebracht op het gebied van stikstofdioxide (NO2). NIBM staat voor ‘Niet In Betekende Mate’ en is een grens voor het wel of niet verder moeten onderzoeken van effecten. De NIBM grens voor dit project bedraagt een maximale toename van 1,2 μg/m3. Oplossing
Indicator
Effect
Overschrijding NIMB grens?
ARU
NO2
+ 17,27 μg/m3
Ja
ARU beleidsarm
NO2
+ 35,87 µg/m3
Ja
TB
NO2
+ 26,67 μg/m3
Ja
TB beleidsrijk
NO2
+ 1,76 µg/m3
Ja
Tabel 36. Effecten op stikstofdioxide en (zeer) fijn stof
Voor het aspect stikstof zijn berekeningen gemaakt van de verwachte verandering in stikstofdepositie in Natura 2000-gebieden. Deze zijn beschreven in de bijlage Natuur. Een overzicht van de maximale veranderingen ten opzichte van de referentie van de stikstofdepositie is in onderstaande tabel weergegeven. Natura 2000- Gebied
TB8
TB beleidsrijk9
ARU Beleidsarm10
ARU11
Veluwe
+0.07 // -3.01
+3.26 // -2.12
+0.09 // -2.97
+3.27 // -2.13
Loonse en Drunense Duinen & Leemkuilen
+0.00 // -0.00
+0.00 // -0.04
+0.00 // -0.00
+0.00 // -0.04
Nieuwkoopse plassen & De Haeck
+0.13 // +0.00
+0.00 // -0.40
+0.01 // -0.01
+0.00 // -0.49
Oostelijke Vechtplassen
+0.66 // -0.00
+0.00 // -5.38
+0.10 // -0.10
+0.00 // -5.74
Naardermeer
+0.19 // -0.01
+0.00 // -1.45
+0.03 // -0.01
+0.00 // -1.51
8 Aeriusberekening met kenmerk RfocPqp9bF8W, d.d. 16 augustus 2023. 9 Aeriusberekening met kenmerk RWxf5UnNshKk, d.d. 16 augustus 2023 10
Aeriusberekening met kenmerk RfX66LLWFoKz, d.d. 16 augustus 2023.
11 Aeriusberekening met kenmerk RVaT8xFQCyHi, d.d. 16 augustus 2023
Pagina 90 | Alternatief Ring Utrecht - Onderzoek naar een toekomstbestendige oplossing
Rijntakken
+0.12 // -0.06
+0.00 // -1.70
+0.09 // -0.00
+0.00 // -1.62
Lingegebied & Diefdijk-Zuid
+0.22 // -0.00
+0.00 // -1.52
+0.09 // -0.00
+0.00 // -1.54
Botshol
+0.07 // -0.00
+0.00 // -0.33
+0.00 // -0.01
+0.00 // -0.39
Ulvenhoutse Bos
+0.00 // -0.00
+0.00 // -0.02
+0.00 // -0.00
+0.00 // -0.02
Uiterwaarden Lek
+0.22 // -0.00
+0.00 // -1.66
+0.11 // -0.00
+0.00 // -1.72
Biesbosch
+0.01 // -0.00
+0.00 // -0.17
+0.01 // -0.00
+0.00 // -0.17
Vlijmens Ven, Moerputten & Bossche Broek
+0.00 // -0.00
+0.00 // -0.02
+0.00 // -0.00
+0.00 // -0.02
Langstraat
+0.00 // -0.00
+0.00 // -0.08
+0.00 // -0.00
+0.00 // -0.08
Binnenveld
+0.02 // -0.01
+0.00 // -1.77
+0.07 // -0.00
+0.00 // -1.73
Zouweboezem
+0.30 // -0.00
+0.00 // -2.46
+0.15 // -0.00
+0.00 // -2.54
Regte Heide & Riels Laag
+0.00 // -0.00
+0.00 // -0.01
+0.00 // -0.00
+0.00 // -0.01
Loevestein, Pompveld & Kornsche Boezem
+0.01 // -0.00
+0.00 // -0.19
+0.01 // -0.00
+0.00 // -0.19
Kolland & Overlangbroek
+0.14 // +0.00
+0.00 // -2.03
+0.11 // +0.00
+0.00 // -2.00
Landgoederen Brummen
+0.00 // -0.00
+0.00 // -0.00
+0.00 // -0.00
+0.00 // -0.00
Samenvatting Toename
13 gebieden
1 gebied
12 gebieden
1 gebied
Afname
4 gebieden
18 gebieden
5 gebieden
18 gebieden
Tabel 37. Overzicht van de maximale veranderingen van de stikstofdepositie van de verschillende alternatieven in Natura 2000-gebieden.
10. Toekomstvastheid Aanvullend op de toelichting in paragraaf 6.6.3 over toekomstvastheid, zijn ook de andere oplossingen beoordeeld. Hieronder zijn korte de extra overwegingen opgenomen bij de beoordelingen. ARU Beleidsarm Robuustheid economische groei of krimp •
ARU Beleidsarm minder goed toegerust op scenario hoge economische en demografische groei ten opzichte van andere scenario’s (m.u.v. referentie)
•
Budgettaire beperkingen op beheer en onderhoud bij lage economische groei hebben alleen betrekking op Ring zelf
•
Beoordeling: 0
Flexibiliteit •
Minder flexibiliteit dan TB op het gebied van wegontwerp
•
Geen beleidsmatige ‘knoppen’ om aan te draaien
•
Beoordeling: -
Pagina 91 | Alternatief Ring Utrecht - Onderzoek naar een toekomstbestendige oplossing
Adaptiviteit •
Eén type maatregel: uitbreiding van weginfrastructuur
•
Mogelijkheden om (achteraf) beleidsmatige maatregelen toe te voegen, maar dit valt wel buiten de scope
•
Beoordeling: 0
TB Beleidsrijk Robuustheid economische groei of krimp •
Voldoet bij hogere en lagere economische scenario’s (het best)
•
Budgettaire beperkingen op beheer en onderhoud bij lage economische groei hebben alleen betrekking op Ring zelf (geen modal-shiftmaatregelen in dit pakket)
•
Beoordeling: ++
Flexibiliteit •
Flexibiliteit ten aanzien van wegontwerp en wegindeling (binnen zekere grenzen)
•
Beleidsmatige ‘knoppen’ om aan te draaien, maar exclusief modal-shiftmaatregelen
•
Beoordeling: ++
Adaptiviteit •
Mix van infrastructurele en beleidsmatige maatregelen, binnen grenzen mogelijkheden tot ‘uitruil’ van maatregelen
•
Beoordeling: +
Pagina 92 | Alternatief Ring Utrecht - Onderzoek naar een toekomstbestendige oplossing