RIB23.044 1e BGW 2023 en ontwerpbegroting 2024 ODrU

I

Publiekshal » Het Rond 1, Zeist

www.zeist.nl = www.twittter.com/gemeentezeist

Postbus 513, 3700 AM, Zeist

www.facebook.com/gemeentezeist

Telefoon 14 030 = zeist@zeist.nl

VA

Gemeente Zeist

“Behandeling, (rei the

“RIG 23. OUUY

Aan de gemeenteraad

Datum

19 april 2023

Burgerservicenummer

Ons kenmerk

20- Ou. 2012

178688

Uw kenmerk

Bijlage(n)

Diversen

Onderwerp

ontwerp begroting 2024 van de Omgevingsdienst

Behandeld door

Arno Klarenbeek

Portefeuillehouder

Wouter Catsburg

1e BGW 2023 en

Regio Utrecht (ODRU)

Geachte leden van de raad,

Eind maart hebben wij van ODRU de eerste begrotingswijziging 2023 en de ontwerp-begroting 2024 ontvangen en gedeeld en met uw raadrapporteurs Alexander Pieters en Gerard van Vliet. Deze stukken zijn onder poststuknummer PR23.028 op de postlijst van de raad van 18 april, met bespreking op 11 april, geplaatst. https://zeist.raadsinformatie.nl/modules/1/ingekomen stukken/829267?parent event=1037611

We hebben de gelegenheid om daar een zienswijze over in te dienen. De zienswijze kan formeel tot 12 juni aanstaande worden ingediend. Voor tijdige verwerking van de zienswijzen door ODRU is aan de ambtelijk regievoerders verzocht 16 mei aanstaande als informele deadline voor inzending onder voorbehoud van bestuurlijke goedkeuring te hanteren. Wij hebben de stukken aan de hand van bijgevoegd collegevoorstel/-besluit beoordeeld. Onderstaand gaan wij hier nog nader op in.

Eerste begrotingswijziging 2023: De basis begroting van ODRU wordt opgesteld op basis van de gegarandeerde gecontracteerde uren, die

voor onbepaalde tijd per deelnemer zijn vastgelegd in de dienstverleningsovereenkomst (DVO). De basis

begroting moet al in het voorjaar van het jaar voorafgaand aan het exploitatiejaar opgesteld zijn. De formatie en de vaste kosten van ODRU zijn op deze basisbegroting afgestemd. Dit geeft een stabiele financiële basis van ODRU en de deelnemers. Jaarlijks stellen de deelnemers in samenwerking met ODRU ook een uitvoeringsprogramma (UVP) op. Dat programma komt in het 4° kwartaal tot stand, net voor start van het exploitatiejaar en bevat ook aanvullende tijdelijke uren of projecturen die de deelnemers niet in hun DVO hebben voorzien.

Austerlitz « Bosch en Duin « Den Dolder « Huis ter Heide « Zeist

De verwerking van de financiële consequenties voor ODRU en de deelnemers vindt vervolgens door middel

van begrotingswijziging plaats. Voorbeelden van de aanvullende UVP uren zijn werkzaamheden voor bestemmingsplannen maar ook onze ondersteuningsvraag voor de uitvoering van klimaat-, energie- en duurzaamheidsmaatregelen e.d. Deze begrotingswijziging voorziet o.a. in de verwerking van deze

aanvullende uren uit de UVP's.

We hebben hiervoor overigens in onze eigen begroting naast het DVO budget ODRU (structurele) uitvoeringsbudgetten/posten ter financiële dekking opgenomen. Naast de verwerking van de UVP's, gaat het in deze begrotingswijziging nog om de volgende wijzigingen: 1.

2.

3. 4. 5.

De hogere prijs- en inflatie ontwikkelingen dan waarmee eind 2021 in de kadernota voor 2023 rekening is gehouden, waarvoor voorgesteld wordt om specifiek voor 2023 het uurtarief met €5 te

verhogen (vastgestelde tarief van €98,50 wordt verhoogd naar €103,50. Effect €938K plus); Gedeeltelijke uittreding Montfoort voor wat betreft de bouwtaken en verhoging van de milieutaken (resulteert in DVO verlaging Montfoort van 4303 uren. Effect circa €445K minus), verhoging van de DVO Zeist met 422 uren (betreft jaarlijks via ons uitvoeringsprogramma opgenomen uren voor o.a. asbest sloop die nu structureel gemaaktzijn; dekking was reeds voorhanden. Circa €44K plus);

Verwerking van 2 specifieke uitkeringen voor hetinterbestuurlijk programma Vergunningen, Toezicht

en Handhaving (€410K plus);

Doorgeschoven investeringen 2022 (€80K); Inzet van reserves (€390K) .

In de begrotingswijziging zijn deze zaken uitgebreid toegelicht. Als gevolg van deze begrotingswijziging komt het geraamde incidentele resultaat over 2023 uit op een negatief resultaat van €494.500,-. De oorspronkelijke begroting 2023 had een sluitend exploitatie, resultaat €0,-. Door de begrotingswijziging verslechterd de financiele positie van ODRU dus.

Wij hebben enige zorg over een niet sluitende begroting 2023. ODRU geeft aan nauwgezet te zullen monitoren en geeft aan mogelijkheden te zien het tekort zo klein mogelijk te houden, o.a. omdater in de

begroting extra ruimte is opgenomen voor inhuur en vervanging bij ziekte. Daarnaast is een verhoging van het

risico: ”berekeningsmethodiek uurtarief (loon- en prijsindexatie)" doorgevoerd watleidt tot een verhoging van dat weerstandsvermogen met €331.300 tot een totaal weerstandsvermogen van €1.091.000 (ratio 1). De deelnemers worden gevraagd deze verhoging via een eenmalige extra bijdrage op basis van verdeelsleutel DVO uren beschikbaar te stellen aan ODRU. VoorZeist gaat het om een bedrag van €38.300

Wij hopen van harte dat ODRU het tekort zo klein mogelijk zal kunnen houden, maar vragen ons af in hoeverre dit gezien de onderstaande en voortdurende context en omstandigheden wel realistisch is:

e

de krapte op de arbeidsmarkt;

het hoge verloop binnen ODRU; de moeizame werving van personeel; de stijgende inhuurprijzen;

het achterblijven van adviesopdrachten van de deelnemers in 2022 als gevolg van de

e e e

e e

personeelskrapte bij de deelnemers en procesvertraging op ruimtelijke ontwikkelingen;

het arbeidsverzuim/ziekteverzuim was in 2022 6,2% (daarvan meer dan de helft lang en extra lang verzuim 3,2%); het inmiddels in de concept jaarstukken voorhet algemeen bestuur van 6 april gebleken tekort over 2022 van €50K; _hetfeit dat de Cao 2023 nog niet volledig is verwerkt (niet voor 2023 noch voor 2024, betreft 1,8%);

de niet compleet verwerkte inflatie ontwikkelingen 2022 t.e.m. 2024; de stikstof problematiek die de voortgang van ruimtelijke ontwikkelingen bemoeilijkt en vertraagt.

Financiële zekerheid inbakken voor de exploitatie en bedrijfsvoering ODRU lijkt ons geen overbodige luxe,

maar feitelijk een must en gezamenlijke verantwoordelijkheid deelnemers-ODRU. Wij vragen ons af of we daar met deze begrotingswijziging 2023 aan voldoen en of we de rekening voor de exploitaties 2023

niet deels vooruit schuiven. We vrezen achteraf tegen de consequentie daarvan aan te lopen. We hebben dit opgenomen in bijgevoegde concept zienswijze aan ODRU.

Austerlitz « Boschen Duin « Den Dolder = Huis ter Heide = Zeist

ODRU heeft op 7 april jl, aan de regievoerders bericht gestuurd dat als gevolg van de CAO ontwikkeling het uurtarief 2023/2024 mogelijk €2,- te laag is vastgesteld (effect voor Zeist €42K per jaar). Voor 2023 dekt

ODRU dit via verhoging van het weerstandsvermogen en een extra bijrage van de deelnemers daarvoor.

Deze situatie pleit er voor er dat we er bij ODRU op aandringen om in de eerstvolgende begrotingswijziging 2024 het effect van de CAO 2023 te verwerken met het oog op een zo realistisch mogelijke begroting en sluitende exploitatie voor 2024. Wij verzoeken ODRU om de voortgang van de exploitatie goed te monitoren en de besturen van de deelnemers daarovertussentijds te informeren.

Overigens ziet u in tabel B3 op blz. 23 dat wanneer het geraamde tekort van €495K zich in 2023 daadwerkelijk manifesteert en niet verkleind kan worden, het aandeel Zeist daarin een bedrag van €57.100,betreft. Wij zullen de ontwikkelingen rond de exploitatie en het mogelijke tekort 2023 op de voet volgen. Zo

nodig zullen wij u bij BERAP2 in het najaar een voorstel doen om het aandeel van Zeist in het eventuele tekort op te vangen.

Voor Zeist is het financiële effect van de begrotingswijziging 2023 in totaal €476.100 (te weten 3.386 extra uren uitvoeringsprogramma 2023 x €98,50 uurtarief = €333.500 + €104,300 verhoging uurtarief + bijdrage

weerstandsvermogen €38.300). Voor €143K hiervan (uurtarief en weerstandsvermogen) wordt een BERAP

melding gedaan in de eerste BERAP 2023. Voor het overige bedrag is reeds dekking binnen de bestaande (UVP) budgetten in onze begroting 2023 aanwezig.

Met deze begrotingswijziging komt ons aandeel binnen de totale omzet van ODRU in 2023 uit op €2.159.800,Ontwerp begroting 2024: De begroting is in lijn opgesteld met de door het Algemeen Bestuur van ODRU vastgestelde Kadernota 2024. Over die kadernota bent u via RIB22.132 geplaatst op de postlijst raad van 15 december 2022 geïnformeerd. https://zeist.raadsinformatie.nl/document/12035323/1/RIB22 132+Zienswijze+kadernota+2024+ODrU Onderstaand een aantal belangrijke gegevens en uitgangspunten uit de begroting 2024 op een rijtje:

e

De primitieve begroting bedraagt in 2024 circa €17.251.100 en is sluitend, komt uit op € 0. Er is wel een taakstelling opgenomen van €137K i.v.m. de taakterugname van Montfoort (bouwtaken). Het meerjarig perspectief is sluitend. Daarbij geldt dat dit de basisbegroting is (formatie en kosten)

afgestemd op de zekere = gegarandeerde omzet. (In de 1° helft van 2024 volgt een

e

e e e e

e e

e

begrotingswijziging op basis van de Uitvoeringsprogramma’s van de deelnemers met mogelijk aanvullende uren.) Aandeel Zeist in de begroting Eris nog geen rekening gehouden met de taakuitoefening a.g.v. de Omgevingswet en de Wet

Kwaliteitsborging bouwen. De effecten zijn nog steeds zeer onzeker. Daarnaast is de impact van de Cao gemeenten/SGO 2023 nog niet verwerkt. Hiervoor wordt nog een impactanalyse opgesteld en

medio april met de deelnemers gedeeld. Het uurtarief stijgt van €98,50 naar € 110,50. Hierin is rekening gehouden met een inflatiecorrectie van 8,41%. De formatie is in lijn met de eerste begrotingswijziging 2023 vastgesteld op 144,8 fte (was in 2022: 140,37 fte). _De overhead blijft op 22% in fte (blz.17) en financieel op 23% (blz.22) en blijft daarmee binnen de norm van maximaal 25%. _1360 uren per productieve fte.

Arbeidsverzuim/ziekteverzuim maximaal 5%. Er zijn in het kader van het risicomanagement voor een bedrag van €1.010.000,- risico’s gekwantificeerd. Door ODRU wordt het waarderingscijfer C = voldoende gehanteerd. Dit waarderingscijfer kent een bandbreedte voor de weerstandsratio van 1,0 tot 1,4. De huidige weerstandscapaciteit bedraagt €809.086,-. Via de eerste begrotingswijziging 2023 is zoals hiervoor aangegeven voorgesteld door middel van toevoeging van een door de deelnemers ter beschikking te stellen bedrag van €331.300,- het weerstandsvermogen te verhogen tot €1.091.000 waarmeede ratio op 1 uitkomt. Het aantal uren dat is afgesproken op basis van de dienstverleningsovereenkomst voor Zeist is 17.482 uren.

Austerlitz « Bosch en Duin « Den Dolder = Huis ter Heide = Zeist

De begroting sluit maar met een taakstelling van €137K en zonder adequate verwerking van inflatie en

loonontwikkeling. ODRU verwacht dit binnen de exploitatie op te vangen. Ook hier enige zorg, maar dan in de context van de nieuwe Omgevingswet. Terecht constateert ODRU dat de rijksregelgeving in het kader van de Omgevingswet op diverse punten nog niet helemaal uitgekristalliseerd is en dat de wijzigingen fundamenteel zijn. Ook de financiering (Rijk) is nog niet rond. ODRUblijft waarschuwen dat dit onzekerheden oplevert voor

de precisie van de workload en de kosten. Bij het bepalen van de invoeringsdatum 1 januari 2024 in de Eerste Kamerin maart dit jaar is echter wel een motie aangenomen waarin het verzoek is gedaan aan de regering om de financiële impact van de wet voor de gemeenten en omgevingsdiensten in beeld te brengen en aan te geven hoe de kosten zullen worden gedekt. Er gloort dus eindelijk hoop op financiele ondersteuning vanuit het

Rijk. We volgen die ontwikkelingen samen met ODRU en zullen u informeren zodra daar helderheid over is. Uitgangspunt blijft het streven naar een budgettair neutrale overgang van de uitvoering van de wet voor de

deelnemers. Dit kan qua oplossing echter wel betekenen minder uitvoering voor het geld.

ODRU en de deelnemers hanteren vanuit governance en goed eigenaarschap al jaren een stelregel van 80/20 in de verhouding gegarandeerde DVO uren (lees: dekking van de vaste lasten) versus de tijdelijke en aanvullende UVP uren. Inmiddels hebben diverse deelnemers mooie stappen gezet om hier meer aan te

voldoen. Door de eind 2022 / begin 2023 extra ingebrachte uren (zie 1° BGW 2023) is ons percentage van 80% naar 84% gestegen. Uit bijlage 6 van de 1° BGW 2023 blijkt dat 7 deelnemers nog niet geheel aan deze stelregel voldoen. Daarvan wijkt Bunnik met -23% t.o.v. de afspraak fors af en zitten de andere deelnemers met percentages in de 70% meer, maar nog niet geheel, op de gemaakte afspraak. We zullen er op blijven hameren dat een betere balans DVO/UVP uren goed is voorde efficiency en kwaliteit,

bijdraagt aan de dekking van de structurele kosten en van invloed is op het uurtarief.

Watbetreft de kengetallen uit het Besluit begroting en verantwoording (BBV) kan het volgende worden gemeld:

de solvabiliteitsratio bedraagt 20,38%;

de netto schuldquote is 0,47%; de structurele exploitatie ruimte komt uit op 0,00%. Te constateren valt dat ODRU mede gezien de hiervoor beschreven context hiermee een vrij kwetsbare financiële basis c.q. positie heeft.

Bijgevoegde concept zienswijze aan ODRUis in lijn met bovenstaande bevindingen opgesteld. Wij bieden u

de gelegenheid wensen en/of bedenkingen over dit concept aan ons kenbaar te maken. Deze brief wordt op

uw lijst van ingekomen stukken van de raad van 23 mei geplaatst.

Overigens wordt voor uw raad op 15 mei aanstaande, aanvang 20.00 uur, een raadsinformatiebijeenkomst

met en over ODRU georganiseerd, waarbij de Koers ODRU 2023 — 2027 en de verkenning naar een toekomstbestendige ODRU centraal zullen staan, maar waar ook de reguliere exploitatie en organisatie ontwikkelingen inclusief deze P&C documenten aan de orde kunnen worden gesteld.

Austerlitz « Bosch en Duin « Den Dolder « Huis ter Heide « Zeist

Wanneer u vragen of opmerkingen heeft naar aanleiding van deze brief heeft adviseren wij u in eerste instantie daarover contact op te nemen met uw raadsrapporteurs. Vanzelfsprekend zijn ook de op dit dossier betrokken ambtenaren bereid voor nadere toelichting. Gelieve dit dan via uw raadsgriffie plaats te laten vinden. Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Zeist, de gemeentesecretaris,

dr.

H.S. Gfotens

de burgemeester,

mr

Austerlitz » Bosch en Duin « Den Dolder « Huis ter Heide « Zeist

N

NI | |

Publiekshal = Het Rond 1, Zeist

www.zeist.nl = www.twitter.com/gemeentezeist

Postbus 513, 3700 AM, Zeist

www.facebook.com/gemeentezeist

Telefoon 14 030 = zeist@zeist.nl

Gemeente Zeist Bestuur en directie van ODRU Postbus 13101

3507 LC UTRECHT

Datum

19 april 2023

Ons kenmerk

178688

Uw kenmerk

Bijlage(n) Onderwerp

Behandeld door

S&B/B&A

Reactie op P&C stukken

Geachte bestuur en directie,

Metbelangstelling maar ook met enige zorgen hebben wij kennisgenomen van uweerste begrotings-

wijziging 2023 en de ontwerp-begroting 2024.

Wij menen in uw stukken en houdingrichting de deelnemers een worsteling te zien. Via de kadernota 2024 metstructurele verhoging van het uurtarief van €12 en de eerste begrotingswijziging 2023 met

een incidenteel voor 2023 voorgestelde verhoging van hetuurtarief van €5 presenteert u ons terecht watfinancieel nodig is voor uw bedrijfsvoering in 2023 en 2024. Anderzijds zijn dit begrotingen die sluiten met een tekort van bijna €500K (2023) en een feitelijk tekort van €137K (2024) want sluitend meteen taakstelling van €137K. U geeft aan te verwachten dit binnen de reguliere exploitatie op te kunnenlossen.

Wij hopen dit van harte, maar vragen onsafin hoeverre dit gezien de onderstaande en voortdurende context en omstandighedenwel realistisch is: de krapte op de arbeidsmarkt;

het hoge personeels verloop binnen ODRU; de moeizame werving van personeel;

de stijgende inhuurprijzen;

e

e e

het achterblijven van adviesopdrachten van de deelnemers in 2022 als gevolg van de personeelskrapte bij de deelnemers en procesvertraging op ruimtelijke ontwikkelingen; het arbeidsverzuim/ziekteverzuim van 6,2% in 2022 (waarvan meer dan de helft lang en extra lang verzuim 3,2%);

het tekort over 2022 ad €50K;

_de stikstof problematiek die de voortgang van ruimtelijke ontwikkelingen bemoeilijkt en vertraagt en daarmee tot minder advies aanvragenleidt; _de maatschappelijke context (complexiteit wet- en regelgeving / mondigheid samenleving).

Financiële zekerheid inbakken voor de exploitatie en bedrijfsvoering ODRU lijkt ons geen overbodige luxe, maar feitelijk een must en gezamenlijke verantwoordelijkheid deelnemers-ODRU. Wij vragen ons af of we daar met deze begrotingswijziging 2023 en ontwerp-begroting 2024 aan voldoen en of we de rekening voor de exploitaties 2023 en 2024 niet deels vooruit schuiven. We vrezen achteraf tegen de

consequentie daarvan aan te lopen.

Austerlitz = Bosch en Duin = Den Dolder = Huis ter Heide = Zeist

Per mail d.d. 7 april jl, heeft u de regievoerders bericht dat als gevolg van de Cao het uurtarief mogelijk €2,- te laag is vastgesteld. U vangt dit in 2023 op via verhoging van het weerstands-

vermogen. Voor 2024 pleiten we er voor de bijstelling van het uurtarief zo snel mogelijk in een begrotingswijziging te verwerken. Wanneer we nu niet ingezamenlijkheid toekomen aan het realiseren van realistische begrotingen voor ODRU vrezen wij, na ruim 7 positieve exploitatiejaren, vanaf de exploitatie 2022 met ODRU nog een aantal jaren in financieel slecht weer te blijven. Dat is noch in uw

belang noch in ons belang als deelnemer/eigenaar. Het draagt daarnaast niet bij aan de onderlinge verhoudingen, maar doet in het slechtse geval wellicht ook afbreuk aan het belang van de leefomgeving in ons verzorgingsgebied.

Gezien deze financiële situatie verzoeken wij u de gemeentebesturen dit jaar via tussenrapportages

op de hoogte te houden van de ontwikkelingen metbetrekking tot de exploitatie 2023. Zo nodig zullen wij dan via onze 2° bestuursrapportage in het najaar van dit jaar extra budgetvrij maken voor ons

aandeel in een eventueel tekort op de exploitatie 2023.

Wij constateren dat wij met elkaar nog spreken over de Koers ODRU 2023-2027 en de verkenning

naar de toekomstbestendigheid van ODRU. Wij zien dat u zich binnen de toenemende complexiteit

van het werk voor de leefomgeving inspant om tegen maatschappelijk verantwoorde kosten met de

vereiste kwaliteit ten dienste te staan aan onze inwoners, bedrijven en ons als deelnemer(s). Wij ervaren daarmee dat uw belang ons belang is en vice versa. Op 15 mei aanstaande, aanvang 20.00 uur, staat daarvoor ook het gesprek van u met onze gemeenteraad gepland. Onze gemeenteraad acht een gezonde financiele basis randvoorwaardelijk voor een goed functionerende Omgevingsdienst. Het op het gewenste niveau brengen van uw weerstandsvermogen zoals voorgesteld in uw eerste begrotingswijziging 2023 hoort daar zeker ook bij. Uw verzoek voor ons

aandeel daarin ad €38.300,- verwerken wij via onze bestuursrapportage 2023 in onze begroting. Daarnaast houden wij in onze begroting 2024 rekening metde extra stijging van het uurtarief met €2,-.

Onze complimenten overigens voor de informatieve kwaliteit van uw begrotingswijziging. Met name voor het geboden inzicht op deelnemers niveau.

Uit bijlage 6 van de eerste begrotingswijziging 2023 blijkt dat 7 deelnemers nog niet geheel aan de

80/20% stelregel voldoen. Daarvan wijkt Bunnik met -23% t.o.v. de afspraak fors af en zitten de

andere deelnemers met percentages in de 70% meer, maar nog niet geheel, op de gemaakte afspraak. Een betere balans DVO/UVP uren is goed voor de efficiency en kwaliteit, draagt bij aan de dekking van de structurele kosten en is van invloed op het uurtarief. Laten we hier daarom met z'n allen werk van blijven maken. Met in achtneming van onze hiervoor geuitte zorgen en kantekeningen stemmen wij voor nu in met de voorgestelde eerste begrotingswijziging 2023 en ontwerp-begroting 2024.

Deze brief wordt op de lijst van ingekomen stukken van onze gemeenteraad van 23 mei geplaatst. Wij hebben de raad gelegenheid geboden wensen en/of bedenkingen over onze beoordeling en deze

concept brief aan ons kenbaar te maken. Indien hieruit wijzigingen op onze reactie volgen stellen wij u

hiervan per omgaande op de hoogte.

Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Zeist,

de burgemeester,

de gemeentesecretaris,

dr. H.S. Grotens

=— se

Austerlitz = Bosch en Duin = Den Dolder = Huis ter Heide = Zeist Gemeente Zeist

PR23.028/170512

Bezoekadres: Archimedeslaan 6 3584 BA Utrecht

Gemeente Zeist Aan de gemeenteraad, ter attentie van het College van B&W Postbus 513 3700 AM ZEIST

Postadres: Postbus 13101 3507 LC Utrecht 088 – 0225000 info@odru.nl www.odru.nl kvk 55523544 btw NL85 1750 126 B01 iban NL35 BNGH 0285 1555 71

Utrecht, 20 maart 2023

DIGITAAL VERZONDEN 20 maart 2023

Ons kenmerk: Behandeld door:

INT20.1011-2069 A.E. van Vuuren

Onderwerp:

Aanbieding eerste (ontwerp) Bijgestelde Begroting 2023 en (ontwerp) Begroting 2024 voor zienswijze

Geacht college, Het dagelijks bestuur van de Omgevingsdienst Regio Utrecht (ODRU) biedt u hierbij de eerste (ontwerp) Bijgestelde Begroting 2023 en de (ontwerp) Begroting 2024 aan. U heeft tot en met 12 juni 2023 de tijd uw zienswijze op deze stukken kenbaar te maken. Deze procedure is nieuw en wijkt dus af ten opzichte van voorgaande jaren. In deze brief geven we een korte toelichting op het nieuwe proces en de inhoudelijke documenten. Nieuw proces ten gevolge van wijziging Wet gemeenschappelijke regelingen De Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) is per 1 juli 2022 gewijzigd. Deze wet geeft raden onder andere langer de tijd om een zienswijze op (ontwerp) Begrotingen kenbaar te maken (twaalf in plaats van acht weken). De wetswijziging betekent tevens dat u de ontwerp-begrotingsstukken van de ODRU rechtstreeks van het dagelijks bestuur ontvangt met de mogelijkheid een zienswijze kenbaar te maken 1. De ontvangen zienswijzen verwerkt het dagelijks bestuur in een schriftelijke en gemotiveerde reactie. Deze sturen wij u, samen met de definitieve begrotingen, voorafgaand aan behandeling door het algemeen bestuur toe. Na besluitvorming in het algemeen bestuur van 6 juli 2023 ontvangt u de vastgestelde stukken ter informatie van ons. Toelichting Eerste (ontwerp) Bijgestelde Begroting 2023 Er is een aantal ontwikkelingen die leiden tot wijziging van de Begroting 2023.

We lichten de drie belangrijkste hier toe. Ten eerste ligt er het voorstel om het tarief 2023 (eenmalig en alleen voor 2023) te verhogen met € 5,- ten opzichte van het tarief zoals eind 2021 is vastgesteld in de Kadernota 2023. Dit betekent dat deze verhoging vooralsnog niet doorwerkt in het tarief van 2024. Belangrijkste reden voor de verhoging is dat in het eerder vastgestelde tarief de grote prijsstijgingen ten gevolge van de hoge inflatie in 2022 en 2023 nog niet voorzien waren. Het nieuwe tarief wordt € 103,50. Deze tariefsverhoging is tot stand gekomen door de systematiek 1 Het algemeen bestuur zal in de vergadering van 6 april 2023 de stukken bespreken.

1 van 3

van de berekening van het uurtarief toe te passen zoals de ODRU dat in de Kadernota’s doet. Meer informatie vindt u in bijlage 2 in de eerste (ontwerp) Bijgestelde Begroting 2023. Daarnaast hebben gemeenten extra opdrachten voor 2023 gecontracteerd in hun Uitvoeringsprogramma’s. Hierdoor is het werkpakket van de ODRU groter dan waar bij de begroting 2023 rekening mee is gehouden. In totaal verwacht ODRU dit jaar ruim 190.000 uur te realiseren. In de eerder vastgestelde Begroting 2023 is uitgegaan van ruim 155.000 uur. De begroting is hierop aangepast. Tot slot is onderdeel van deze begroting de hoogte van de algemene reserve. Vanwege de berekening van de benodigde weerstandscapaciteit, is het nodig de algemene reserve te verhogen. Voor u als gemeente betekent dit dat we vragen een eenmalige bijdrage te doen om deze reserve weer voldoende groot te laten zijn. Meer informatie over wat dit voor u betekent vindt u in bijlage 1 – tabel B2 in de eerste (ontwerp) Bijgestelde Begroting 2023. Met deze wijziging van het tarief bedraagt het begrote resultaat -/- € 494.500, waarvan bijna de helft wordt veroorzaakt door lasten die de ODRU incidenteel opneemt, maar eigenlijk structureel van aard zijn. Vanaf 2024 zijn deze lasten verwerkt in het uurtarief en daarmee structureel opgelost. De ODRU zet erop in het hele tekort gedurende het lopende jaar zo klein mogelijk te maken.

Een uitgebreide toelichting treft u in de eerste (ontwerp) Bijgestelde Begroting 2023 aan. Toelichting (ontwerp) Begroting 2024 De (ontwerp) Begroting 2024 en de meerjarenraming 2025-2027 hebben een structureel sluitend saldo. De (ontwerp) Begroting 2024 is gebaseerd op het tarief zoals dat met de Kadernota 2024 door het algemeen bestuur van de ODRU in december 2022 is vastgesteld. In dit tarief zijn de loon- en prijsontwikkelingen volgens het CPB (augustus 2022) opgenomen. Daarnaast zijn incidentele kosten die structureel zijn geworden (ICT, wervingen selectie, en communicatie) opgenomen, zodat voldaan wordt aan geldende weten regelgeving. Tot slot is er met dit tarief ruimte gecreëerd voor de noodzakelijke verzwaring van het functiehuis vanwege toenemende complexiteit en kwaliteitseisen. De verwerking van het principeakkoord dat in maart 2023 tussen VNG en vakbonden is gesloten is hierin nog niet volledig opgenomen. De belangrijkste inhoudelijke ontwikkeling binnen het fysieke domein is inwerkingtreding van de Omgevingswet per 1 januari 2024. Gemeenten en omgevingsdiensten hebben te maken met grote onzekerheid over de financiële impact van deze wet. De verwachting is dat de structurele bijdrage (voor het aantal te contracteren uren en/of producten) zal stijgen met ongeveer 13%.

Een deel hiervan betreft nieuwe bodemtaken, waar gemeenten extra middelen voor ontvangen van het rijk. Omdat er te weinig inzicht is in de budgetten die de Omgevingsdiensten hebben voor het uitvoeren van VTH-taken bodem, gaat het Rijk vanaf de inwerkingtreding van de Omgevingswet de situatie monitoren. In de (ontwerp) Begroting 2024 van de ODRU en het meerjarenperspectief is de impact van de Omgevingswet vanwege deze onzekerheid niet meegenomen. De gemeente kan zelf bepalen hoe zij het effect van de Omgevingswet verwerkt in het Uitvoeringsprogramma 2024. De uren worden op basis van werkelijk gemaakte uren in rekening gebracht. Hoe maakt u uw zienswijze bekend? U kunt uiterlijk 12 juni 2023 uw reactie uitbrengen. Stuurt u geen reactie of ontvangen wij die na 12 juni? Dan gaan wij ervan uit dat er vanuit uw gemeente geen opmerkingen zijn. Uw zienswijze kunt u, bij voorkeur digitaal, richten aan het dagelijks bestuur via het e-mailadres bestuurssecretariaat@odru.nl ter attentie van de bestuurssecretaris, mevr. B.J.N. Behrens-Benne. Behoefte aan toelichting? We kunnen ons voorstellen dat de Bijgestelde Begroting 2023 vragen oproept. Als u dit wenst, kunt u de heer A.E. van Vuuren, directeur, uitnodigen om een mondeling toelichting te geven in bijvoorbeeld een 2 van 3

commissievergadering. U kunt hiervoor contact opnemen met mevrouw H. van Haandel, van ons bestuurssecretariaat, via 088 – 0225027 of bestuurssecretariaat@odru.nl. Daarnaast organiseren we een webinar voor raadsleden waarin we een toelichting geven en vragen beantwoorden. Dit vindt plaats op 19 april van 18uur tot 19 uur. U kunt zich aanmelden door een mail te sturen naar bestuurssecretariaat@odru.nl waarna u een link voor het webinar van ons ontvangt. Tot slot Afgelopen jaren ontving u van de ODRU tegelijk met de (ontwerp) Begrotingswijziging van het lopende jaar en de (ontwerp) Begroting van het volgende jaar ook de jaarstukken van het afgelopen jaar. Dat loopt vanaf dit jaar, vanwege de wijziging van de Wgr, niet meer parallel. De vaststelling van de jaarstukken over 2022 is gepland voor de vergadering van het algemeen bestuur op 6 april 2023. U ontvangt deze stukken binnen twee weken na de vaststelling.

Met vriendelijke groet, het dagelijks bestuur Omgevingsdienst regio Utrecht

namens deze, Sjors Fröhlich voorzitter

bijlagen:

(ontwerp)Begroting 2024 eerste (ontwerp) Bijgestelde Begroting 2023

cc.

Regievoerder AB-lid

3 van 3

(ontwerp)Begroting 2024 OMGEVINGSDIENST REGIO UTRECHT

Omgevingsdienst regio Utrecht 20 maart 2023

(ontwerp) Begroting 2024

Colofon Titel

(ontwerp)Begroting 2024

Revisie

5

Datum

20-03-2023

Aantal Pagina’s

36

Auteurs

Omgevingsdienst regio Utrecht

Contactpersoon

P&C

ODRU

Archimedeslaan 6, 3584 BA Utrecht

Copyright

© Omgevingsdienst regio Utrecht

Omgevingsdienst regio Utrecht Akkoord voorzitter:

opgesteld door

Planning & Control

beoordeeld door

managementteam 28 februari 2023

vastgesteld door

dagelijks bestuur 16 maart 2023

besproken door

algemeen bestuur 6 april 2023

vastgesteld door

algemeen bestuur 6 juli 2023

Kenmerk

INT 20.1011-XXX

1 Akkoord secretaris:

(ontwerp) Begroting 2024

Inhoudsopgave Samenvatting ..........................................................................................................................................4 1.

Inleiding .............................................................................................................................5

1.1

Algemeen ............................................................................................................................5

1.2

Leeswijzer ...........................................................................................................................5

2.

De omgeving: Wat willen we bereiken en wat gaan we doen ......................................6

2.1

Omgevingsdienst regio Utrecht (ODRU) ............................................................................6

2.2

Trends en Ontwikkelingen ..................................................................................................7

2.2.1

Algemene ontwikkelingen ...................................................................................................7

2.2.2

Ontwikkelingen in het fysieke domein ................................................................................7

2.2.3

Ontwikkelingen van de organisatie .....................................................................................9

2.3

Efficiëntie ......................................................................................................................... 11

3.

Wat mag het kosten ....................................................................................................... 12

3.1

Financiële uitgangspunten (ontwerp)Begroting 2024 ...................................................... 12

3.2

Financiële ontwikkeling .................................................................................................... 13

4.

Paragrafen ...................................................................................................................... 14

4.1

Paragraaf financiering ...................................................................................................... 14

4.2

Weerstandsvermogen en risicobeheersing ..................................................................... 14

4.2.1

Weerstandsvermogen ...................................................................................................... 14

4.2.2

Risicobeheersing ............................................................................................................. 14

4.2.3

Financiële Kengetallen .................................................................................................... 16

4.3

Bedrijfsvoering & personeel ............................................................................................. 16

4.4

Overige Paragrafen.......................................................................................................... 18

5.

Begroting 2024, meerjarenbegroting 2025 – 2027 ...................................................... 19

5.1

Overzicht van de baten en lasten 2024 ........................................................................... 19

5.2

Toelichting op overzicht van baten en lasten .................................................................. 19

5.2.1 5.2.1.1 5.2.1.2 5.2.1.3 5.2.1.4 5.2.1.5 5.2.1.6 5.2.1.7 5.2.1.8 5.2.1.9 5.2.2 5.2.2.1 5.2.2.2 5.2.2.3 5.2.2.4 5.2.2.5 5.3

Lasten .............................................................................................................................. 22 Directe personeelskosten ................................................................................................ 22 Inhuur derden................................................................................................................... 22 Indirecte personele kosten ............................................................................................... 22 Bestuurskosten ................................................................................................................ 22 Algemene kosten ............................................................................................................. 22 Huisvestingskosten .......................................................................................................... 22 Kapitaallasten .................................................................................................................. 22 Diversen ........................................................................................................................... 22 Taakstelling ......................................................................................................................

22 Baten ................................................................................................................................ 23 Directe personele baten ................................................................................................... 23 Gemeentelijke bijdragen eigenaar gemeenten ................................................................ 23 Aanvullende opdrachten .................................................................................................. 23 Overige goederen en diensten ........................................................................................ 23 Huisvestingsbaten............................................................................................................ 23 Toelichting op de financiële positie .................................................................................. 24

Omgevingsdienst regio Utrecht Akkoord voorzitter:

2 Akkoord secretaris:

(ontwerp) Begroting 2024

5.3.1

Investeringen ................................................................................................................... 24

5.4

Meerjarenbegroting 2025-2027 ....................................................................................... 24

6.

Geprognosticeerde balans 2023 – 2027 ...................................................................... 26

6.1

Toelichting op de geprognosticeerde balans ................................................................... 28

6.1.1 6.1.1.1 6.1.1.2 6.1.2 6.1.2.1 6.1.2.2 6.1.2.3 6.1.2.4 6.2

Activa ............................................................................................................................... 28 Materiële vaste activa ...................................................................................................... 28 Vlottende activa ............................................................................................................... 28 Passiva ............................................................................................................................ 29 Eigen vermogen ............................................................................................................... 29 Voorzieningen .................................................................................................................. 29 Vaste Schuld .................................................................................................................... 29 Overlopende passiva ....................................................................................................... 29 Waarderingsgrondslagen ................................................................................................. 29

6.2.1

Europese Economische en Monetaire Unie (EMU) saldo ............................................... 30

BIJLAGE 1.

Wijze van financiering .................................................................................................. 31

BIJLAGE 2.

Formatieoverzicht 2024 ................................................................................................ 32

BIJLAGE 3.

Staat van activa ............................................................................................................ 33

BIJLAGE 4.

Overzicht uren en bijdrage per gemeente .................................................................... 34

BIJLAGE 5.

Informatie verbonden partijen ...................................................................................... 35

Omgevingsdienst regio Utrecht Akkoord voorzitter:

3 Akkoord secretaris:

(ontwerp) Begroting 2024

Samenvatting Hierbij bieden wij u de (ontwerp)Begroting 2024 van de Omgevingsdienst Regio Utrecht (ODRU) aan. De (ontwerp)begroting 2024 en de meerjarenraming 2025-2027 hebben een structureel sluitend saldo; alle lasten worden gedekt door de baten (zie tabel 1). In totaal bedragen de baten en lasten € 17,3 miljoen. De (ontwerp)Begroting 2024 is opgesteld op basis van het in de Kadernota 2024 vastgestelde tarief van € 110,50 en 151.379 gegarandeerde uren. Hierbij is rekening gehouden met de DVO ophoging van gemeente Zeist (422 uur) en de gedeeltelijke uittreding van gemeente Montfoort (-/- 4.303 uur). De gedeeltelijke uittreding van gemeente Montfoort heeft geen financiële gevolgen voor de andere eigenaar gemeenten. De lasten zijn waar nodig aangepast aan de recente loon- en prijsontwikkelingen. De ODRU is ervan doordrongen dat naast een goede dienstverlening, efficiëntie en kostenbesparing van groot belang zijn. De ODRU streeft ernaar de lastenontwikkeling in samenspraak met de gemeenten zo laag mogelijk te houden. ODRU zet daarom in op het driesporenbeleid (efficiëntie verbetering van de ODRU i.s.m. de gemeenten) en op het in samenspraak met gemeenten behalen van de ‘80/20 verhouding’ van DVO/UVP. Begroot Resultaat 2024

Bedrag

Totale structurele lasten

17.251.100

Totale structurele baten

17.251.100

Structureel saldo van baten en lasten

-

TABEL 1: BEGROOT RESULTAAT

In deze (ontwerp)Begroting 2024 worden ook de trends en ontwikkelingen in het fysieke domein, de organisatieontwikkelingen en financiële ontwikkelingen omschreven. De belangrijkste ontwikkeling binnen het fysieke domein is de (verwachte) inwerkingtreding van de Omgevingswet per 2024. Gemeenten en omgevingsdiensten hebben te maken met grote onzekerheid over de financiële impact van de Omgevingswet. Met de bestaande kennis is een zo goed mogelijke inschatting gemaakt en de verwachting is dat de structurele bijdrage (voor het aantal te maken uren en/of producten) stijgt met ongeveer 13%. Deze is nog niet verwerkt in de (ontwerp)Begroting 2024. Voor de ODRU als organisatie zijn met name de samenwerking met de RUD en het Interbestuurlijk programma ter versterking van het stelsel van Omgevingsdiensten belangrijke ontwikkelingen. Zo hebben de besturen van de RUD en de ODRU begin 2022 een intentieovereenkomst over de samenwerking gesloten. Op het terrein van de bodemtaken is aanvullend daarop een dienstverleningsovereenkomst tussen beide diensten gesloten. De besturen onderzoeken of er een steviger perspectief voor de samenwerking ontwikkeld kan worden. Ook heeft ODRU in 2023 ruim € 4 ton van het Rijk ontvangen voor de landelijk overkoepelende onderwerpen ten behoeve van de versterking van het VTH-stelsel.

De ODRU zet deze middelen in voor een onderzoek naar data-gedreven werken, een andere financieringssystematiek en voor een impuls om te voldoen aan de wettelijk verplichte kwaliteitscriteria. Mogelijk heeft dit programma doorloop van 2023 naar 2024. Tot slot zijn er enkele belangrijke financiële ontwikkelingen. Ten eerste, wordt de ODRU net zoals andere organisaties geconfronteerd met hogere dan gemiddelde inflatie en loonstijgingen. Hiermee is rekening gehouden in het uurtarief voor 2024 dat in december 2022 is vastgesteld door het AB. Maar of dat voldoende is moet in de loop van 2023 blijken. Ten tweede, zijn eigenaar gemeenten via de tweede Begrotingswijziging 2022 ingelicht over kostenposten die de ODRU al enkele jaren incidenteel opnam in de begroting, maar waarvan inmiddels blijkt dat deze structureel begroot moeten worden om te kunnen voldoen aan financiële wet- en regelgeving. Het gaat dan bijvoorbeeld om ICT-kosten en communicatiekosten. Deze kostenposten zijn structureel opgenomen in de (ontwerp)Begroting 2024. Tot slot, wordt het functieboek aangepast vanwege de veranderde complexiteit en opleidingseisen van met name verschillende uitvoerende functies. Dit betekent dat meerdere functies verzwaard zullen worden, waarvoor nieuwe functieprofielen worden opgesteld. Via de Kadernota 2024 is het uurtarief aangepast aan deze ontwikkelingen.

Omgevingsdienst regio Utrecht Akkoord voorzitter:

4 Akkoord secretaris:

(ontwerp) Begroting 2024

1.

Inleiding

Voor u ligt de (ontwerp)Begroting 2024 en de meerjarenbegroting 2025-2027. In deze begroting met daarin de baten en lasten die van structurele aard zijn, zijn de uitgangspunten uit de vastgestelde Kadernota 2024 verder financieel vertaald. Tevens is als basis uitgegaan van de meerjarencijfers uit de begroting 2023, inclusief de structurele doorwerking van de eerste (ontwerp)Bijgestelde Begroting 2023. 1.1

Algemeen

De (ontwerp) Begroting 2024 wordt door de leden het dagelijks bestuur (DB) van de Omgevingsdienst regio Utrecht (ODRU) als eerste besproken met als doel deze vast te stellen om voor zienswijze voor te leggen aan de raden van de deelnemende gemeenten. Nadat de (ontwerp) Begroting in het dagelijks bestuur (DB) is vastgesteld wordt deze door het DB naar zowel de raden van de deelnemende gemeenten als het algemeen bestuur (AB) verzonden. De raden kunnen binnen twaalf weken hun zienswijzen naar voren brengen bij het DB. Het DB stelt de raden, voorafgaande aan het vaststellen van de begroting door het AB, schriftelijk en gemotiveerd in kennis van zijn oordeel over de zienswijze alsmede van de eventuele conclusies die het daaraan verbindt. Het DB zal de zienswijzen bij de begroting 2024 voegen ten behoeve van de definitieve vaststelling door het AB. De planning voor de vaststelling van de begroting 2024 is als volgt: • • • •

(Ontwerp) begroting vaststellen door DB Bespreking (ontwerp) begroting door AB Zienswijze termijn gemeenteraden (12 weken) Vaststelling begroting door AB

16 maart 2023 6 april 2023 12 juni 2023 (uiterlijk retour) 6 juli 2023

Het AB stelt de begroting uiterlijk 6 juli voor het eerstkomende begrotingsjaar vast. De begroting moet uiterlijk 14 dagen na vaststelling door het AB worden toegezonden aan Gedeputeerde Staten (GS) van de provincie Utrecht. 1.2

Leeswijzer

De Begroting 2024 bestaat uit een algemeen kader; wat is de missie van de ODRU en welke taken voert hij uit voor zijn gemeenten. Daarnaast gaat de begroting in op de ontwikkelingen in het fysieke domein die we voorzien, waar we op moeten inspelen en wat ze betekenen voor de uitvoering van de taken voor de ODRU, alsmede voor de gemeenten. Dit kunt u vinden in hoofdstuk 2. Hoofdstuk 3 beschrijft de gehanteerde kaders voor de uitwerking van de Begroting 2024 en kostenontwikkeling. De verplichte paragrafen met verantwoordingsinformatie worden in hoofdstuk 4 beschreven. Een belangrijk onderdeel hiervan zijn de beschreven risico’s. In hoofdstuk 5 is de financiële begroting weergegeven. Dit betreft onder andere het begrote overzicht van de baten en lasten voor 2024 en de meerjarenbegroting 2025-2027, met de bijbehorende toelichting. Tot slot staat in hoofdstuk 6 de geprognosticeerde balans voor de jaren 2024 tot en met 2027.

Omgevingsdienst regio Utrecht Akkoord voorzitter:

5 Akkoord secretaris:

(ontwerp) Begroting 2024

2.

De omgeving: Wat willen we bereiken en wat gaan we doen

2.1

Omgevingsdienst regio Utrecht (ODRU)

De ODRU is een gemeenschappelijke regeling van vijftien gemeenten in de provincie Utrecht. Los van landelijke ontwikkelingen hebben middelgrote en kleine Utrechtse gemeenten al eerder hun krachten gebundeld in twee milieudiensten, die in 2012 de ODRU vormden. Deze bundeling op het gebied van het omgevingsrecht leverde voor de gemeenten samen en voor elk van de gemeenten afzonderlijk betere garanties voor: • • •

De kwaliteit en beleidsneutraliteit van de uitvoering. Financiële schaalvoordelen. Vermindering van kwetsbaarheid.

Deze ‘shared service’ gedachte heeft opgeleverd dat de ODRU naast de VTH-taken (vergunningverlening, toezicht en handhaving) ook kenniscentrum is voor milieu en duurzaamheid. Vanuit deze positie heeft de ODRU een breed palet aan adviserende en uitvoerende taken in huis. Denk bijvoorbeeld aan onze centra voor natuur- en duurzaamheidscommunicatie, onze advisering bij ruimtelijke projecten en voor bodembeleid. Voor de gemeenten IJsselstein en De Ronde Venen voeren we ook bouwtaken uit (vergunningverlening en toezicht & handhaving). .

Omgevingsdienst regio Utrecht Akkoord voorzitter:

6 Akkoord secretaris:

(ontwerp) Begroting 2024

2.2

Trends en Ontwikkelingen

Deze paragraaf heeft als doel te informeren over actuele ontwikkelingen die zich nu en in de toekomst voordoen en mogelijk financiële gevolgen met zich meebrengen. In deze paragraaf worden op hoofdlijnen de belangrijkste trends en ontwikkelingen beschreven.

2.2.1

Algemene ontwikkelingen

De context van de ODRU De context van omgevingsdiensten, waaronder de ODRU, is flink in beweging. We gaan ervan uit dat in 2024 de Omgevingswet is ingevoerd evenals de eerste fase van de Wet Kwaliteitsborging bouw. De aandacht voor duurzaamheid neemt maatschappelijk toe en heeft blijvend onze aandacht nodig. Dit thema hangt nauw samen met thema’s als klimaat, energietransitie, circulaire economie, biodiversiteit en een gezonde leefomgeving. Ook deze opgaven vragen in toenemende mate onze aandacht. Daarnaast is er in 2022 een (landelijk) interbestuurlijk programma gestart dat gericht is op het versterken van omgevingsdiensten in de uitvoering van hun taken en ook focust op de essentiële rol die omgevingsdiensten te vervullen hebben in de grote transitieopgaven waar Nederland voor staat1. Deze ontwikkelingen doen een beroep op de gevraagde kwaliteit en competenties van de medewerkers van de ODRU en beïnvloeden de omvang van de opdrachtenportefeuille. Nieuwe Bestuurlijke Koers 2023-2026 Parallel aan het opstellen van deze begroting voor 2024 actualiseren we de Bestuurlijke Koers voor de ODRU voor de periode 2023-2026. Deze actualisatie is gestart met een heidag met het algemeen bestuur (AB) in november 20222. Begin 2023 wordt de nadere uitwerking met het AB besproken en naar verwachting stelt het Algemeen Bestuur in april/juli de Bestuurlijke Koers vast.

De eventuele impact op de begroting van de ODRU hebben we daarom nog niet in deze begroting 2024 verwerkt. Mochten er zich ontwikkelingen voordoen die financiële gevolgen hebben, dan doen wij in de eerste begrotingswijziging 2024 hiertoe een voorstel.

2.2.2

Ontwikkelingen in het fysieke domein

Omgevingswet Naar verwachting is de Omgevingswet in 2024 in werking getreden. De ODRU gaat haar (huidige en nieuwe) taken binnen de nieuwe kaders en op de nieuwe wijze uitvoeren. De initiatiefnemer, inwoner en het bedrijf staan centraal. Belangrijk is dat de ODRU en gemeenten goed contact houden over ervaringen met het werken onder de Omgevingswet, zodat gemeenten en ODRU niet voor verrassingen komen te staan. Tegelijk moeten we ons als ODRU na inwerkingtreding blijven door ontwikkelen in kennis, werkcultuur en procedures en passen we de bestaande DVO-afspraken met de gemeenten hierop aan. Gemeenschappelijkheid (uniformiteit) in de vraag vanuit gemeenten is erg belangrijk om uitvoeringskosten zo laag mogelijk te houden. Samen met gemeenten zullen we de gevolgen van de invoering en de impact op de dienstverlening en de financiële gevolgen daarvan monitoren. Hiertoe wordt samen met gemeenten in 2023 een monitoringssystematiek opgezet. De inwerkingtreding van de Omgevingswet is weliswaar een belangrijk richtpunt, maar dient ook te worden gezien in een breder perspectief van de transitie die tot en met 2029 plaatsvindt met betrekking tot de bescherming en ontwikkeling van de fysieke leefomgeving.

In de ledenbrief van de VNG d.d. 7 december 2022 worden deze onderwerpen genoemd: NOVEX en ruimtelijke inpassing, Nationaal Programma Landelijk Gebied, Water en bodem Sturend, Programma Woningbouw, Toekomst van de Landbouw, Stikstofbeleid 2 Op de heidag van het AB op 10 november 2022 is aan de hand van een aantal thema’s uit het overdrachtsdocument van het vorige AB gediscussieerd over een viertal thema’s voor de nieuwe koers: contracteren en verantwoorden, inhoudelijke ontwikkelingen, datagedreven werken en interbestuurlijk programma VTH-stelstel. 1

Omgevingsdienst regio Utrecht Akkoord voorzitter:

7 Akkoord secretaris:

(ontwerp) Begroting 2024

Financiële gevolgen In alle verwachtingen hebben gemeenten en omgevingsdiensten te maken met grote onzekerheid over de daadwerkelijke financiële impact van de Omgevingswet. Met de aanwezige kennis is het doel geweest om zo goed mogelijk inschattingen te maken van wat de impact van de wet op ons werk gaat zijn, zodat we ons hierop kunnen voorbereiden. De echte impact wordt duidelijk wanneer de wet in werking treedt. Dit is een onzekerheid waar de ODRU en gemeenten op bedacht moeten zijn. De ODRU draagt in deze afspraken geen financieel risico en voert de taken uit als gemeenten hiervoor middelen ter beschikking stellen3. Deze veranderingen leveren naar verwachting een wijziging op in de structurele bijdrage van gemeenten aan de ODRU. De verwachting is dat de structurele bijdrage (voor het aantal te maken uren en/of producten) stijgt met ongeveer 13%4. Een belangrijk deel wordt veroorzaakt door de uitvoering van nieuwe taken rondom bodem, milieu en VTH. Voor uitvoering van de bodemtaken krijgen gemeenten extra financiering vanuit het Rijk. Het is de intentie om de omvang van de huidige rijksbijdrage voor de uitvoering van de bodemtaken tot en met 2030 gelijk te houden, met inachtneming van de begrotingsregels waarbij is afgesproken dat provincies hun financiële bijdrage aan Omgevingsdiensten voor 2023 continueren 5.

Omdat er te weinig inzicht is in de budgetten die de Omgevingsdiensten hebben voor het uitvoeren van VTH-taken bodem, gaat het Rijk vanaf de inwerkingtreding van de Omgevingswet de situatie monitoren. Dit monitoringsprogramma moet ervoor zorgen dat in de loop van tijd meer inzicht komt in kosten, eventuele tekorten en effecten op de uitvoering van de bodemtaak ontstaat6. Deze verwachte kostenstijging van de Omgevingswet is nog niet verwerkt in de (ontwerp)Begroting 2024 , De nieuwe producten worden in eerste instantie via extra opdrachten opgenomen in het UVP. De eventuele meer-uren op bestaande producten worden ook niet opgenomen in het DVO 2024. Op die manier kunnen gemeenten en de ODRU ervaren wat daadwerkelijk de invloed is van de Omgevingswet op de structurele kosten. De gemeente mag zelf bepalen hoe zij het effect van de Omgevingswet verwerkt in het UVP 2024. De uren worden echter wel op basis van werkelijk gemaakte uren in rekening gebracht. Duurzaamheid, energietransitie, klimaatadaptatie en gezondheid In de het regeerakkoord 2022-2026 en in de meeste college-akkoorden van de ODRU-gemeenten uit 2022 zijn stevige ambities opgenomen voor duurzaamheid en klimaatadaptatie.

Deze gaan over het aanpakken van milieubelasting, vooral waar die leidt tot vermindering van biodiversiteit en publieke gezondheid, over het verminderen van de uitputting van grondstoffen en over het verkleinen van de footprint van activiteiten met thema’s als besparen en circulaire economie; oftewel verduurzamen. Ook gaan ze over aanpassing aan het veranderend klimaat (waterberging en -afvoer, hittestress in de bebouwde omgeving, veranderingen in ecosystemen, etc.). Het toezicht op de energiebesparing door bedrijven en op het hebben van de energielabel C van kantoren zetten we ook in 2024 verder door. Hiervoor wenden we onder meer de SPUKsubsidie die we hiervoor in 2022 van het Rijk ontvingen aan 7. Via onze Centra voor Natuur- en duurzaamheidscommunicatie blijven we verder ook in 2024 werken aan kennisoverdracht aan een breed publiek en aan het opdoen van ervaringen door kinderen met deze thema’s. Woningbouw Naar verwachting zijn er de komende 20 jaar 104.000 tot 125.000 nieuwe woningen en locaties nodig in de regio Utrecht. Rijk en regio hebben dit vastgelegd in ‘Utrecht Nabij’: een visie tot 2040 waarin staat hoe de regio Utrecht deze groei opvangt en ook bereikbaar blijft. Dit wordt deels ook gerealiseerd in het werkgebied van de ODRU. Dit betekent dat de komende jaren naar verwachting de vraag naar vergunningaanvragen en wijzigingen van Omgevingsplannen toeneemt.

Hieruit vloeit ook een stijgend niveau van toezicht en handhaving en klachtafhandeling voort. De invoering van de WKB maakt tegelijkertijd dat onze rol in het systeem gefaseerd verandert. Vanuit de shared service gedachte zet de ODRU er bij de invoering van de Bron: Overzicht samenwerkingsafspraken bodem januari 2022. Notitie AB dd. 8 april 2021 “programma Ow”. 5 Bijlage B Bestuurlijke afspraken bodem en ondergrond 2023-2030 - ter besluitvorming (BO 24-11-2022). 6 Bijlage A Oplegger bodemafspraken 2023-2030 (opgesteld door AO-bodem (I&W, IPO, UvW, VNG) 7 Regeling specifieke uitkering additionele capaciteit voor toezicht en handhaving energiebesparing. 3 4

Omgevingsdienst regio Utrecht Akkoord voorzitter:

8 Akkoord secretaris:

(ontwerp) Begroting 2024

WKB op in op dat zij is voorbereid op deze ontwikkelingen. Onderdeel hiervan is dat de ODRU de kennis en expertise in huis heeft om de aan haar opgedragen taken op voldoende kwalitatief niveau te kunnen uitvoeren. Kaderrichtlijn Water De Kaderrichtlijn Water is opgesteld om de waterkwaliteit in Europa te verbeteren. Nederland ligt om te voldoen (nog) niet goed op schema. In de richtlijn staan afspraken die ervoor moeten zorgen dat uiterlijk in 2027 het water in alle Europese landen voldoende schoon en gezond is. De verwachting is dat waterschappen (en Rijk) steeds strenger worden in hoeveelheid en soort stoffen welke op de riolering en dus indirect op het oppervlaktewater geloosd mogen worden. We schatten in dat er de komende jaren meer en aangescherpte regels komen voor lozingen op het riool (bijv. vermindering legale en opsporen/stoppen illegale lozingen, vermindering emissies uit de landbouw). De ODRU zal deze nieuwe en aangescherpte regels, soms in samenspraak met de waterschappen, moeten toepassen in vergunningverlening en toezicht. Naast het kwalitatief/inhoudelijke aspect kan dit ook leiden tot meer toezicht en handhaving. De ODRU zorgt ervoor dat zij is voorbereid op deze ontwikkelingen. Onderdeel hiervan is dat de ODRU de kennis en expertise in huis heeft om de aan haar opgedragen taken op voldoende kwalitatief en kwantitatief niveau te kunnen uitvoeren.

Uitvoerings- en handhavingsstrategie Om vergunningverlening, toezicht en handhaving te versterken is in 2022 een eerste versie van een regionale Uitvoering- en handhavingsstrategie (U&H-strategie= VTH-beleid) vastgesteld door de provincie Utrecht en alle gemeenten in haar werkgebied. Hierin zijn de doelen opgenomen die de gemeenten zichzelf stellen en de activiteiten die de ODRU (en RUD) uitvoert om deze doelen te bereiken. De U&H-strategie draagt bij aan verdergaande professionalisering en uniformering van de uitvoering van de VTH-taken op een voor alle gemeenten gelijk minimaal uitvoeringsniveau (‘gelijk speelveld voor inwoners en bedrijven’). De gestelde doelen hebben betrekking op veiligheid, gezondheid, omgevingskwaliteit en duurzaamheid, uitvoeringskwaliteit, dienstverlening en financiën. In 2023 is implementatie/operationalisering van de gestelde doelen verder door de ODRU vormgegeven en samen met de partners is ook de doorontwikkeling van de U&H-strategie vormgegeven. In 2024 wordt de gemeenten en de provincie gevraagd deze weer vast te stellen. Verder is de wens om een stap kunnen zetten naar het verbreden van de U&H-strategie naar alle overheden in de regio. Die wens zal zichtbaar zijn in de strategie die in 2024 ter besluitvorming voorligt.

2.2.3

Ontwikkelingen van de organisatie

Data- en informatie-gedreven dienstverlening Informatie is hetzij sturend voor de primaire processen toezicht & handhaving, vergunningverlening en advisering, hetzij nodig om extern ter beschikking te stellen aan gemeenten of aan inwoners en bedrijven. We verwachten met het versterken van de informatie-gedreven dienstverlening onze maatschappelijke effectiviteit en onze efficiency te kunnen vergroten. In 2024 is de ODRU verplicht gekoppeld aan de landelijke voorzieningen en voldoen we aan de eisen die de Wet Open Overheid in dit kader aan ons stelt. De technische infrastructuur van de ODRU is op deze ontwikkelingen voorbereid door ons Business Intelligence platform en GEO-platform. We zien nog vele mogelijkheden waar we gebruik van kunnen maken met de geboden middelen. Randvoorwaarde hiervoor is wel dat helder is wie de eigenaar is van data en dat de datakwaliteit voldoende is. Hier werken we in 2024 aan verder. Samenwerking RUD en ODRU De besturen van de RUD en de ODRU hebben begin 2022 een intentieovereenkomst over de samenwerking gesloten. Het doel daarvan is dat beide diensten elkaar zoveel mogelijk versterken ten behoeve van een optimale publieke dienstverlening. Op het terrein van de bodemtaken is aanvullend daarop een dienstverleningsovereenkomst tussen beide diensten gesloten.

Die maakt het mogelijk om op dit terrein gemakkelijk taken voor elkaar uit te voeren, waardoor kennis en capaciteit optimaal worden ingezet. De samenwerking heeft meer potentie en – met de in dit document beschreven ontwikkelingen in zicht – ook Omgevingsdienst regio Utrecht Akkoord voorzitter:

9 Akkoord secretaris:

(ontwerp) Begroting 2024

meer noodzaak dan met de huidige bestuurlijke kaders gerealiseerd wordt. De besturen onderzoeken of er een steviger perspectief voor de samenwerking ontwikkeld kan worden. Interbestuurlijk programma ter versterking van het stelsel van Omgevingsdiensten Voor de landelijk overkoepelende onderwerpen ten behoeve van de versterking van het VTH-stelsel heeft het kabinet structureel budget gereserveerd. De ODRU heeft hiertoe van het Rijk in 2023 ruim 4 ton subsidie gekregen. Of dit in 2024 wordt voortgezet is nog niet duidelijk. De ODRU zet deze middelen in voor een onderzoek naar een andere financieringssystematiek, data-gedreven werken en voor een impuls om te voldoen aan de wettelijk verplichte kwaliteitscriteria. Wijziging van de Gemeenschappelijke Regeling De wijziging van de Wet Gemeenschappelijke Regelingen per 1 juli 2022 heeft tot doel dat gemeenteraden meer invloed kunnen uitoefenen op hun gemeenschappelijke regelingen. Met ingang van begrotingsjaar 2023 hebben we daartoe al het proces aangepast. De verwachting is dat na besluitvorming in raden, colleges en bestuur van de ODRU de Gemeenschappelijke Regeling voor 1 juli 2024 is aangepast. Wet open overheid Per 1 mei 2022 is de Wet open overheid (Woo), voorheen Wet openbaarheid van bestuur (Wob), in werking getreden. Nog niet alle bepalingen zijn van kracht, zoals de actieve informatieplicht, die gefaseerd wordt ingevoerd.

De ODRU is voornemens in 2024 op tijd aan alle vereisten te voldoen. Contracteren en verantwoording De integrale uurtarief berekening van de ODRU is simpel, maar de bekostiging vanuit de gemeenten met verschillende typen uren is dat niet. Dit zorgt samen met een ingewikkelde manier van contracteren en verantwoorden voor een complexe administratie en inrichting van rapportagemechanismen, hetgeen voor een forse administratieve last zorgt bij de organisatie alsook bij gemeenten. Samen met de gemeenten werken we daarom de komende jaren maatregelen uit die vanaf 2024 kunnen leiden tot versimpeling van de verantwoording en rapportagemechanismen. We zetten erop in dit terug te laten zien in de Producten en Diensten Catalogus 2024, die in juli 2023 ter besluitvorming aan het Algemeen Bestuur wordt aangeboden. Tegelijkertijd zetten we de ontwikkeling in 2024 versterkt in om meer te verantwoorden op onze inhoudelijke resultaten en maatschappelijk effect. Het proefdraaien met een nieuwe bekostigingssystematiek waartoe het algemeen bestuur in 2021 besloten heeft, stellen we uit in afwachting van de resultaten van het landelijke interbestuurlijk programma versterking VTH.