RIB21.108 ALV VNG d.d. 16 juni

Publiekshal ▪ Het Rond 1, Zeist

www.zeist.nl ▪ www.twittter.com/gemeentezeist

Postbus 513, 3700 AM, Zeist

www.facebook.com/gemeentezeist

Telefoon 14 030 ▪ zeist@zeist.nl

Aan de gemeenteraad

Ont. Griffie 10-06-2021/RIB21.108

Datum

10 juni 2021

Burgerservicenummer Bijlage(n)

Onderwerp

Ons kenmerk

411219

Uw kenmerk

1 Algemene Ledenvergadering Vereniging Nederlandse Gemeenten 16 juni 2021

Behandeld door

Arno Klarenbeek

Portefeuillehouder

J.L.M.M. Janssen

Geachte leden van de raad,

Op 16 juni vindt de algemene ledenvergadering van de VNG plaats. Hierover hebben wij de VNG ledenbrief 21/038 d.d. 19 mei met de vergaderbundel ontvangen en via uw griffie bij de Nieuwsflits van 20 mei aan u toegestuurd. Wij hebben gemeld u zo snel mogelijk na de onze collegevergadering over ons stemgedrag van 8 juni te zullen informeren d.m.v. toezending korte RIB en ons behandelde collegevoorstel. De VNG heeft de leden verzocht eventuele amendementen en moties uiterlijk donderdag 3 juni in te dienen. Het kan zijn dat we via onze vergadering van 15 juni aanstaande nog met een aanvullend bericht en standpunten over stemgedrag over moties en/of amendementen zullen komen. We proberen dat diezelfde dag dan nog te doen gezien het feit dat de ALV een dag later wordt gehouden. De agenda voor deze ALV ziet er als volgt uit: 1. Opening 2. Benoeming van de notulencommissie ALV 16 juni 2021 3. Vaststelling notulen Buitengewone ALV 12 februari 2021 4. Mededelingen 5. VNG Jaarverslag 2020: a. Bestuurlijk Jaarverslag b. Financieel Jaarverslag 6. Kadernota VNG 2022 en contributievoorstel 2022 a. Kadernota VNG 2022 b. Contributievoorstel 2022 7. Kadernota GGU 2022 a. Voorstellen voor lopende activiteiten GGU en kadernota GGU 2022:

Austerlitz ▪ Bosch en Duin ▪ Den Dolder ▪ Huis ter Heide ▪ Zeist

2

1. Vaststelling van de kadernota GGU 2022 2. Opbouw van het Fonds GGU 3. Budgetneutrale omzetting van de financiering van structurele diensten b. Voorstellen voor nieuwe investeringen: 4. Propositie Kwaliteit en rechtmatigheid zorg, via het Fonds GGU 5. Propositie Publieke gezondheid, via het Fonds GGU 6. Propositie Fysieke leefomgeving 7. Vraag om mandaat voor bestuur als uitsluitsel over compensatie vanuit het rijk voor Propositie Fysieke leefomgeving langer op zich laat wachten 8. Stand van zaken lopende trajecten: a. Uitvoering Klimaatakkoord b. Herijking gemeentefonds c. Onderzoek jeugd 9. Verantwoording VNG-bestuur over uitvoering moties eerdere ledenvergaderingen 10. VNG-inzet kabinetsformatie: a. Stand van zaken VNG-inzet kabinetsformatie b. Motie Zoetermeer “Zonder geld geen gemeenten” (initiatief Raden in Verzet) 11. Landelijke coördinatie begeleiding nieuwkomers met zintuigelijke beperking 12. Invulling vacatures VNG-bestuur en -commissies 13. Wat verder ter tafel komt en rondvraag (inclusief moties die niet bij eerdere agendapunten zijn behandeld). In het bijgevoegde collegevoorstel/-besluit is waar nodig inhoudelijk ingegaan op deze agendapunten. Bij de punten waarover moet worden gestemd is een stemadvies opgenomen. Wij volstaan hier met een verwijzing naar dit bijgevoegde document.

Wij hebben besloten onze vertegenwoordiger tijdens de ALV in lijn met die adviezen te laten stemmen. Wij voldoen hiermee aan de tussen u en ons gemaakte afspraken van het vooraf informeren en bieden van gelegenheid voor reactie aan uw raad over stukken en moties voor ledenvergaderingen van de VNG. Wanneer u vragen, opmerkingen of suggesties heeft naar aanleiding van onze standpunten en/of deze stukken geeft u dit dan via uw raadsgriffie aan ons door a.u.b. Wij kunnen in de aanloop naar de stemming in de ALV dan nog kijken en overleggen hoe daarmee om te gaan. Na de ALV zullen wij u informeren over de uitslag van de stemming tijdens de ALV.

Hoogachtend, burgemeester en wethouders van Zeist, de gemeentesecretaris,

de burgemeester,

dr. H.S. Grotens

drs. J.J.L.M. Janssen

Austerlitz ▪ Bosch en Duin ▪ Den Dolder ▪ Huis ter Heide ▪ Zeist

3

Austerlitz ▪ Bosch en Duin ▪ Den Dolder ▪ Huis ter Heide ▪ Zeist

COLLEGEVOORSTEL

Portefeuillehouder J.J.L.M. Janssen Secretaris

Datum B&W-vergadering 8-6-2021 00:00:00 Burgemeester

Wethouder

Wethouder

Wethouder

Wethouder

Akkoord Bespreken

Fin, I&A, S&B J.W. Berkhof, A. van Leeuwen, E.van der Aa, A. Klarenbeek Telefoon +31652405850 Datum 28 mei 2021 Stuknummer 411219 Uiterste datum 8 juni 2021 Afd./Team Opsteller

AKKOORD

paraaf

datum

ONDERWERP

Algemene ledenvergadering VNG d.d. 16 juni 2021

BESLUIT

Raad Deponeren archief

DATUM

par

Datum Datum

INHOUD (bij beknopte toelichting de volledige tekst, anders publieksgerichte samenvatting) Op woensdag 16 juni aanstaande vindt de jaarlijkse algemene ledenvergadering van de VNG plaats. Als gevolg van de coronacrisis is het wederom een digitale sessie. Dit collegevoorstel voorziet in de voorbereiding van het stemgedrag namens Zeist en het informeren van de raad over het voorgenomen stemgedrag In dit voorstel wordt daarbij waar nodig inhoudelijk ingegaan op de agendapunten. VOORGESTELD WORDT 1. In te stemmen met de standpuntbepaling voor en het stemgedrag namens Zeist op de wijze zoals opgenomen in dit voorstel. 2. De gemeenteraad hierover schriftelijk te informeren conform bijgevoegde brief en toezending van dit collegevoorstel. 3. Eventuele amendementen en moties van leden van de VNG en pre adviezen van het bestuur van de VNG daar over af te wachten en het stemgedrag daarover in de week van de ALV te bepalen (college van 15 juni).

COLLEGEVOORSTEL

BLZ: 2

ONDERWERP Algemene ledenvergadering VNG d.d. 16 juni 2021 VOORSTEL 1. In te stemmen met de standpuntbepaling voor en het stemgedrag namens Zeist op de wijze zoals opgenomen in dit voorstel. 2. De gemeenteraad hierover schriftelijk te informeren conform bijgevoegde brief en toezending van dit collegevoorstel. 3. Eventuele amendementen en moties van leden van de VNG en pre adviezen van het bestuur van de VNG daar over af te wachten en het stemgedrag daarover in de week van de ALV te bepalen (college van 15 juni). Inleiding Op woensdag 16 juni aanstaande vindt de jaarlijkse algemene ledenvergadering van de VNG plaats. Als gevolg van de coronacrisis is het wederom een digitale sessie. Dit collegevoorstel voorziet in de voorbereiding van het stemgedrag namens Zeist en het informeren van de raad over het voorgenomen stemgedrag De agenda voor deze ALV ziet er als volgt uit: 1. Opening 2. Benoeming van de notulencommissie ALV 16 juni 2021 3. Vaststelling notulen Buitengewone ALV 12 februari 2021 4. Mededelingen 5. VNG Jaarverslag 2020: a. Bestuurlijk Jaarverslag b. Financieel Jaarverslag 6. Kadernota VNG 2022 en contributievoorstel 2022 a. Kadernota VNG 2022 b. Contributievoorstel 2022 7. Kadernota GGU 2022 a. Voorstellen voor lopende activiteiten GGU en kadernota GGU 2022: 1. Vaststelling van de kadernota GGU 2022 2. Opbouw van het Fonds GGU 3.

Budgetneutrale omzetting van de financiering van structurele diensten b. Voorstellen voor nieuwe investeringen: 4. Propositie Kwaliteit en rechtmatigheid zorg, via het Fonds GGU 5. Propositie Publieke gezondheid, via het Fonds GGU 6. Propositie Fysieke leefomgeving 7. Vraag om mandaat voor bestuur als uitsluitsel over compensatie vanuit het rijk voor Propositie Fysieke leefomgeving langer op zich laat wachten 8. Stand van zaken lopende trajecten: a. Uitvoering Klimaatakkoord b. Herijking gemeentefonds c. Onderzoek jeugd 9. Verantwoording VNG-bestuur over uitvoering moties eerdere ledenvergaderingen 10. VNG-inzet kabinetsformatie: a. Stand van zaken VNG-inzet kabinetsformatie b. Motie Zoetermeer “Zonder geld geen gemeenten” (initiatief Raden in Verzet)

COLLEGEVOORSTEL

BLZ: 3

11. Landelijke coördinatie begeleiding nieuwkomers met zintuigelijke beperking 12. Invulling vacatures VNG-bestuur en -commissies 13. Wat verder ter tafel komt en rondvraag (inclusief moties die niet bij eerdere agendapunten zijn behandeld). In dit voorstel wordt daarbij waar nodig inhoudelijk ingegaan op deze agendapunten.

Doel van het voorstel (SMART) Voorbereiding van de bestuurlijke standpunten en het stemgedrag van Zeist tijdens de algemene ledenvergadering van de vereniging.

Inhoudelijke reactie op de stukken met stemadvies voor de ALV: 2. Benoeming notulencommissie ALV 16 juni 2021 (ter vaststelling) 3. Vaststelling notulen ALV 12 februari 2021 (ter vaststelling) In de ALV ontvangt u een voorstel voor de nieuwe notulencommissie. De notulen van de ALV van 12 februari a.s. geven volgens de toenmalige notulencommissie een goede weergave van hetgeen daar is besproken. Deze beide voorstellen leggen wij samen in een enkele stemming aan u voor. Advies: Uw vertegenwoordiger in te laten stemmen met de voorstellen ter vaststelling. 4. Mededelingen 5. VNG Jaarverslag 2020: a. Bestuurlijk Jaarverslag Mooie moderne manier van verslaglegging in de vorm van een weergave van de essenties die zich in de opeenvolgende maanden hebben voorgedaan. Eens met het gekozen motto Veerkracht. VNG heeft zich in 2020 pro actief, deskundig en veerkrachtig gemanifesteerd voor de gemeenten. Zie het jaarverslag op: https://vngjaarverslag.nl/ Gezien het toenemende belang van het domein informatiesamenleving en de gezamenlijke inzet VNG en de leden gaan wij hier er kort op in. In 2020 is ondanks het coronajaar zeer veel gebeurd in het domein Informatiesamenleving. Misschien enerzijds wel omdat we als overheid door het online werken en hiermee de toename van dreigingen en verstoringen in een stroomversnelling kwamen en versneld beleid en oplossingen moesten leveren.

Het jaarverslag biedt hiervan een mooi en veelzijdig overzicht. Daarbij met name aandacht voor de grote impact die digitalisering en de technologische ontwikkelingen heeft op de levens van inwoners en op de samenleving. We zijn een informatiesamenleving geworden waarbij de afhankelijkheid van en toegang tot informatie belangrijke thema’s zijn geworden. En deze ontwikkeling is in een stroomversnelling gekomen in het Coronajaar. In 2020 was er veel aandacht voor digitale ontwikkelingen maar ook voor (be)dreigingen en dus ook voor veiligheid, zoals verwoord in de publicatie Agenda Digitale Veiligheid 2020-2024 (een veilige digitale gemeente). vng_agenda_digitale_veiligheid_2020-2024_def_0.pdf, en het verhogen van de digitale weerbaarheid van overheid en samenleving. Denk ook aan tijdelijke wet digitale beraadslaging en besluitvorming en groeipact Common Ground en Manifest digitale overheid na Corona, IBD publicatie: Dreigingsbeeld Informatiebeveiliging Nederlandse Gemeenten 2021-2022.

COLLEGEVOORSTEL

BLZ: 4

Trendrapport Informatiesamenleving en het vaststellen van het jaarplan GGU waar het in gezamenlijkheid oppakken van de maatschappelijke opgaven centraal staat. Daarnaast de publicatie Naar een waardevolle informatiesamenleving (digitale agenda gemeenten 2024) digitale_agenda_gemeenten-2024_vng.pdf. Digitalisering is alomtegenwoordig en raakt de fundamenten van de samenleving. Waar wij tot voor kort ons leven verrijkten met hier en daar een technologisch snufje, zijn nieuwe technologieën in korte tijd ons leven gaan bepalen. Dit biedt kansen maar brengt ook risico’s met zich mee (denk aan digitale ontwrichting). De ontwikkelingen leiden tot nieuwe vraagstukken zoals de autonomie en grondrechten van inwoners en de bescherming van de persoonlijke levenssfeer en dus de nadruk op de (digitale) samenleving. Met borging van publieke waarden zoals transparantie, toegankelijkheid, begrijpelijkheid en menselijkheid. We willen innoveren met ruimte voor publieke waarden. Diverse publicaties zoals Nederlandse Digitaliseringsstrategie (EZK) NL Digibeter, Agenda Digitale Overheid (BZK) en de Nederlandse Cyber security Agenda (JenV). Principes digitale samenleving.

De boodschap van deze agenda’s in een notendop: Nederland wordt internationaal koploper in digitalisering, heeft de digitale basis (voor dienstverlening en infrastructuur) op orde en waakt voor digitale ontwrichting van de samenleving. In de verenigingsagenda Gemeenten 2024 is de Informatiesamenleving tot kernthema genoemd. Met als ambitie: richtinggevende overheid, data als vertrekpunt en een digitale visie. Voor de komende jaren ligt de focus op: 1. Mogelijk maken (de basis op orde). Een digitale en betrouwbare overheid in de informatiesamenleving en digitale veiligheid. 2. Kansen benutten (in beleidsdomeinen van de overheid en in de economie). Verbinding leggen met andere sectoren en domeinen mede middels data. 3. Duiden en reflecteren (van waarden en innovatie in de informatiesamenleving). Impact informatiesamenleving op de democratie en rechtstaat, duiden nieuwe technologieën zoals algoritmen, AI en ontwikkelen van ethische kaders.

Advies: Uw vertegenwoordiger in te laten stemmen met het voorstel om het bestuurlijk jaarverslag voor kennisgeving aan te nemen.

b. Financieel Jaarverslag Onze belangrijkste bevindingen zijn: Het resultaat is licht negatief. Verwacht was -5 miljoen. Dat is dus fijn. Het verschil komt door incidentele baten en meer inkomsten uit projecten. Het fonds GGU is redelijk stabiel, subsidies van het rijk waren in 2020 wat hoger. Gemeenten worden dus niet extra geraakt, m.a.w. “betalen niet teveel vanuit het Gemeentefonds”. We zien veel inhuur, maar dat is gekoppeld aan (tijdelijke) projecten waar de aanwezige structurele capaciteit en kunde ontoereikend voor is en waarvoor het een financieel risico zou zijn om personeel voor in dienst te nemen. Vraag is wel of wanneer projecten een meer structureel karakter krijgen of daar dan besparingsmogelijkheden liggen door aannemen van extra personeel? We zien daarnaast dat er veel verschillende diverse kostenposten door projecten zitten wat een rode draad is. Vraag die daarover op popt is wat de voorspelbaarheid is en of dat niet transparanter, beter kan. We geven deze laatste twee punten ambtelijk door aan onze ambtelijke counterpart binnen de VNG. In 2020 hebben de financiële consequenties van de Coronamaatregelen zich met name voorgedaan bij het Congres- en Studiecentrum van de VNG. Veel fysieke congressen en trainingen moesten worden afgelost of online georganiseerd. Dit resulteerde in meer werk en aanzienlijk minder 3

COLLEGEVOORSTEL

BLZ: 5

inkomsten. Het afzonderlijke financiële resultaat 2020 van het Congres- en Studiecentrum komt uit op € 1,989 miljoen negatief. De langjarige doelstelling van de beleggingsportefeuille is een gemiddeld rendement van ongeveer 4% per jaar. In 2020 komt het rendement uit op 2,7%, De benchmark voor de portefeuille kwam uit op 3,5%. De VNG-beleggingsportefeuille blijft in 2020 1,3% achter op de langjarige doelstelling. Het rendement op de beleggingsportefeuille is een aandachtspunt. Het zou goed zijn om in de komende jaren het rendement te blijven volgen. En indien het rendement achterblijft bij de langjarige doelstelling een aanpassing in de samenstelling van de portefeuille te overwegen. Over het financiële beeld kan het volgende worden gezegd. De vereniging is financieel zeer solide met een hoge solvabiliteit (44,13%), goede liquiditeitspositie (ruim €28,- mln) en relatief groot eigen vermogen van ruim €62,- mln. Het resultaat over 2020 is €0,016 mln negatief, maar wel €5,118 mln beter dan begroot. Er is een goedkeurende accountantsverklaring, deze is opgenomen op de pagina’s 67 t.e.m. 69 van het stuk. Met inachtneming van bovenstaande kanttekeningen wordt u voorgesteld de vertegenwoordiger van Zeist in te laten stemmen met de vaststelling van het financiële jaarverslag 2020 en de voorgestelde dechargeverlening. 6. Kadernota VNG 2022 en contributievoorstel 2022 a.

Kadernota VNG 2022 De kadernota bevat de inhoudelijke en financiële kaders voor de VNG- inzet in het komend jaar. Voor de VNG-inzet is de verenigingsstrategie Gemeenten 2024 richtinggevend. Omdat de wereld niet stilstaat, wordt jaarlijks bekeken welke opgaven in de verenigingsstrategie om actualisering vragen. Dat is het eerste doel van de kadernota waarbij ingezoomd wordt op de maatschappelijke en politieke ontwikkelingen die gevolgen hebben voor de beleidsinzet van gemeenten. Vervolgens worden die ontwikkelingen vertaald in de kaders voor de inzet van de VNG. De financiële kaders geven daarnaast richting aan de contributie gefinancierde inzet van de vereniging. Samen met de Kadernota GGU 2022 geven de leden daarmee richting aan de opgaven voor de VNG. De kaders werkt het bestuur vervolgens verder uit in de VNG Agenda en VNG Begroting 2022 die in het najaar worden vastgesteld. Op dit moment ziet de VNG voor 2022 de volgende onderwerpen als de 6 belangrijkste maatschappelijke en politieke ontwikkelingen voor 20222:  Herstel van Nederland na de coronapandemie;  Herstel van relatie Rijk d.m.v.

herstel financiële en gelijkwaardige positie gemeenten (Gemeentelijke inzet nieuw regeerakkoord);  Gemeenteraadsverkiezingen;  Netwerksamenleving (VNG als spil in netwerk van netwerken gemeenten);  Relatie overheid-burger (positioneren binnen het veranderend denken over deze relatie);  Gezamenlijke Gemeentelijke Uitvoering (3 proposities Zorg en Jeugd, publieke gezondheid en fysieke leefomgeving). Dit is wordt voor het najaar verder thematisch uitgewerkt in de VNG Agenda 2022 via de onderstaande 6 thema’s: 1. Informatiesamenleving; 2. Gemeentelijke dienstverlening; 3. Fysieke opgaven; 4. Inclusieve samenleving; 5. Democratisch besturen; 6. Actieve ledenorganisatie De afgesproken doelstellingen uit de Verenigingsstrategie Gemeenten 2024 zijn hier richtinggevend bij (zijn per thema als bijlage toegevoegd). Bij de financiële uitgangspuntenlaat het VNG bestuur zien dat met het oog op de financiele siutatie van de leden ook bij de VNG de broekriem wordt aangehaald. Het bestuur stelt voor om voor 2022 af

COLLEGEVOORSTEL

BLZ: 6

te zien van de afgesproken jaarlijkse ingroei door 1% contributieverhoging t.b.v. een kostendekkende contributie voor de kernorganisatie. Daarnaast is voorzien in een taakstelling van €0,3 mln op de apparaatskosten. Wij kunnen instemmen met de genoemde scope voor 2022 en zijn tevreden over het meebewegen van de vereniging met de financiële situatie bij de deelnemers. Voorgesteld wordt uw vertegenwoordiger in te laten stemmen met de vaststelling van de Kadernota 2022.

b. Contributievoorstel 2022 Als gevolg van het besluit over de Kadernota resteert voor het voorstel over de contributie de vast afspraak van jaarlijkse compensatie voor loon- en prijsontwikkelingen. Deze is op basis van de CPBindexcijfers 1,7%. Dit betekent voor een gemeente met onze grootte een stijging met € 0,023 voor het bedrag per inwoner. Per saldo betekent dit een stijging met circa €1.500,- euro. Voorgesteld wordt uw vertegenwoordiger in te laten stemmen met de vaststelling van de contributie 2022. . 7. Kadernota GGU 2022 a. Voorstellen voor lopende activiteiten GGU en kadernota GGU 2022: 1. Vaststelling van de kadernota GGU 2022 2. Opbouw van het Fonds GGU 3. Budgetneutrale omzetting van de financiering van structurele diensten b. Voorstellen voor nieuwe investeringen: 4. Propositie Kwaliteit en rechtmatigheid zorg, via het Fonds GGU 5. Propositie Publieke gezondheid, via het Fonds GGU 6. Propositie Fysieke leefomgeving 7. Vraag om mandaat voor bestuur als uitsluitsel over compensatie vanuit het rijk voor Propositie Fysieke leefomgeving langer op zich laat wachten De Kadernota GGU is op de eerste 3 onderdelen uitwerking in lijn met reeds eerder genomen besluiten door de ALV. De beslispunten 4 tot en met 7 houden verband met de uitvoering van de 3 proposities hiervoor bij agendapunt 6 al kort genoemd en in de stukken bij dit agendapunt nader toegelicht en uitgewerkt.

Noodzakelijke voorwaarde voor daadwerkelijke uitvoering en realisatie van de proposities is voor de VNG wel dat het Rijk voldoende (financiële) compensatie biedt voor de kosten en inzet van de gemeenten. In 2019 is tijdens de ALV het GGU-meerjarenprogramma 2020-2024 vastgesteld. Tijdens de volgende vergadering op de BALV van 2019 is afgesproken dat het bestuur concrete voorstellen kan doen voor uitbreiding van GGU-activiteiten. In 2020 is het GGU-programma herijkt, waarbij de inhoudelijke opgaven van gemeenten meer als uitgangspunt zijn gekozen. Er is gekeken naar de lopende GGU activiteiten, én naar nieuwe ontwikkelingen die door uitbreiding van de scope van de GGU kunnen worden gerealiseerd. Op basis hiervan zijn drie nieuwe proposities geformuleerd: 1. Kwaliteit en rechtmatigheid zorg en jeugd 2. Publieke Gezondheid 3. Fysieke Leefomgeving De nieuwe proposities worden alleen doorgevoerd als de middelen van deze nieuwe proposities ook meekomen. Dit is het juiste uitgangspunt. Daarmee blijft de financiële bijdragen (€ 3,141 per inwoner) van gemeenten gelijk. De uitwerking in het jaarplan 2022 staat op de agenda van de BALV in december 2021. Daarnaast zien we dat er steeds meer aandacht komt de informatiekundige vertaling van de maatschappelijke vraagstukken (zoals inclusieve samenleving). Deze benadering is een goede

COLLEGEVOORSTEL

BLZ: 7

ontwikkeling omdat ICT hierbij een van de onderdelen is geworden en niet langer het vertrekpunt bij het oppakken van maatschappelijke vraagstukken. De kadernota GGU 2022 bevat veel handvatten voor informatiemanagers. Echter de informatiesamenleving en digitalisering zijn niet langer alleen het domein van de ICT’er. Daarom is het belangrijk dat de verschillende portefeuillehouders en beleidsterreinen kennis nemen van deze kadernota. Om die reden worden de VNG stukken ook altijd gedeeld met het GMT. Omdat in deze stukken de vertaling wordt gemaakt van de eerder genoemde ambities in de verenigingsagenda Gemeenten 2024, waarin de Informatiesamenleving tot kernthema is genoemd wij gaan er hier in dit stuk kort op in. GGU Ambities 2022 van de informatiesamenleving - (hoofdstuk 5) Wij willen als gemeenten mensgericht, inclusief, transparant, flexibel, snel en veilig werken. Daarbij hebben we telkens te maken met nieuwe maatschappelijke vraagstukken. Om snel te kunnen handelen hebben we de informatiekundige visie Common Ground, die richting geeft aan een adaptieve digitale infrastructuur. Daarnaast maken we steeds vaker gebruik van datascience om inzichten te verschaffen in onze maatschappelijke opgaven. We zorgen dat we kansen van internationale en (met name) Europese ontwikkelingen benutten voor innovatie.

Tegelijkertijd ontstaan er nieuwe verantwoordelijkheden op het gebied van digitale weerbaarheid. Met het oog op recente beveiligingsincidenten, willen we gezamenlijk nog sterker de toenemende dreiging van cybercriminaliteit het hoofd kunnen bieden. Wat streven we na?       

Gemeenten nemen de regie over het gebruik van data. Gemeenten passen een nieuwe informatiekundige visie toe door een informatiearchitectuur en bijbehorende set van standaarden te implementeren. Gemeenten kunnen aansluiten op een stelsel van basisregistraties. Gemeenten versterken het opdrachtgeverschap richting marktpartijen om het aanbod beter te laten aansluiten op hun behoeften. Gemeenten werken samen aan innovatie en data-toepassingen, en spelen in op internationale en Europese ontwikkelingen. Gemeenten beschermen de gegevens die zij hebben van inwoners en bedrijven. Gemeenten verhogen hun digitale weerbaarheid.

Wat houden de proposities in? 1. Kwaliteit en rechtmatigheid zorg en jeugd De kernvraag is: levert de zorgaanbieder wat is afgesproken, krijgt de inwoner de zorg waar hij recht op heeft en worden de middelen doelmatig en verantwoord ingezet? Cliënten moeten passende en kwalitatieve zorg krijgen en zorgaanbieders moeten die leveren. Het moet, zeker nu, helder zijn welke zorg wel en niet is geleverd. Het gaat dus om een belangrijke gemeentelijke taak en om grote budgetten. Het is daarom cruciaal om toezicht op de kwaliteit en rechtmatigheid goed te organiseren, en misbruik te voorkomen. De lessen die we geleerd hebben vanuit de Kinderopvangtoeslagenaffaire als het gaat om gegevensdeling en handhaving worden daarbij meegenomen. Steeds meer gemeenten hebben de basis op orde en daarmee is de vervolgvraag in de gezamenlijke aanpak steeds duidelijker geworden. Deze volgende stap bestaat uit de volgende elementen: • Preventie: meer bestuurlijke betrokkenheid en inzet op voorkómen van fouten en fraude; • Interventie: effectiever aanpakken door opzet van een projectmatige aanpak samen met ketenpartners. In de propositie worden de waarde van een gezamenlijke aanpak, de inhoudelijke resultaten en aanpak proces en kosten nader toegelicht. Overigens wordt in Zeist al het nodige gedaan aan zorgfraude. Sinds dit jaar is Stichtse Vecht aangesloten bij het Informatieknooppunt zorgfraude.

COLLEGEVOORSTEL

BLZ: 8

2. Publieke Gezondheid De Corona-crisis heeft laten zien hoe belangrijk een goed stelsel van publieke gezondheidszorg is. Gemeenten zijn op grond van de Wet Publieke gezondheid hiervoor verantwoordelijk. De komende maanden en jaren zal – in de nasleep van de corona-crisis – de uitvoering van de publieke gezondheid fors worden herzien. De samenleving (en het Rijk) zal van de gemeenten vragen om een robuuste uitvoeringstructuur neer te zetten. Een stevige collectieve uitvoering door gemeenten is nodig. Deze propositie gaat over een ontwikkelopgave voor gemeenten. Het doel is het ontwikkelen van collectieve voorzieningen voor gemeenten. Een belangrijk onderdeel daarvan is innovatie: welke vernieuwingen in de aanpak zijn mogelijk om de inzet op publieke gezondheid effectiever te maken en beter voorbereid te zijn op de volgende gezondheidscrisis? Het jaar 2022 is daarmee ook een jaar van ‘proberen’ en ‘leren’. In de propositie worden de doelen, resultaten en aanpak proces en kosten nader toegelicht.

3. Fysieke Leefomgeving Dit voorstel ziet er op toe dat de ondersteuning structuur zoals die op dit moment door de VNG geboden wordt op de thema’s uit het klimaatakkoord gecontinueerd kan worden. De intentie is door dingen samen te doen, slimmer te doen met minder kosten. Voor een aantal zaken zal dat ook zeker gelden: lobby op de noodzakelijke wetgeving en financiën, leerervaringen rondom warmtenetten etc. In de propositie worden de waarde van een gezamenlijke aanpak, de inhoudelijke resultaten en aanpak proces en kosten nader toegelicht. Advies: Uw vertegenwoordiger in te laten stemmen met de 7 voorgestelde beslispunten. 8. Stand van zaken lopende trajecten: a. Uitvoering Klimaatakkoord Op de Buitengewone ALV 2019 is ingestemd met het Klimaatakkoord en sindsdien is er veel werk verzet. Samen met inwoners, maatschappelijke partijen en medeoverheden hebben de gemeenten bijvoorbeeld de Transitievisie Warmte opgesteld, plannen gemaakt in de wijken, meegeschreven aan de Regionale Energiestrategie (RES) en bijgedragen aan het Regionale Mobiliteitsplan. De inzet van de gemeenten werkt als vliegwiel voor bewoners, bedrijven en maatschappelijke partijen om zelf aan de slag te gaan met de energietransitie.

Bij dit agendapunt wordt een stand van zaken gegeven, waarbij onder meer wordt ingegaan op de uitvoeringslasten en overbruggingsmiddelen voor 2022, de haalbaarheid en betaalbaarheid voor de samenleving en de bevoegdheden en juridische kaders. Onze bevindingen: De aandachtspunten zoals meegegeven bij vaststelling van het klimaatakkoord gelden nog steeds: deugdelijke financiële middelen, haalbaar en betaalbaar voor iedereen als uitgangspunt en de juiste bevoegdheden en juridische kaders. Op alle drie de thema’s is er overleg en voortgang. Echter, afspraken over financiële compensatie voor de extra taken wacht op de kabinetsformatie. Er ligt nog geen toezegging vanuit het rijk over het in elk geval continueren van de huidige ‘overbruggingsmiddelen’. De VNG benadrukt de noodzaak ervan, maar er is nog geen toezegging. Dat creëert een onwenselijke situatie waarin wij vol inzetten op uitvoering van het klimaatakkoord, maar de randvoorwaarden nog steeds onvoldoende verzekerd zijn. De leden hebben over dit onderwerp in eerdere vergaderingen ook al moties aangenomen waar het VNG bestuur uitvoering aangeeft. Bij agendapunt 9 hieronder legt het bestuur daar weer verantwoording over af. Advies: Uw vertegenwoordiger in te laten stemmen met het voorstel om dit stand van zaken bericht voor kennisgeving aan te laten nemen. b. Herijking gemeentefonds

COLLEGEVOORSTEL

BLZ: 9

In verband met het latere uitkomen van het ROB-advies over de herijking van het gemeentefonds is tussen de VNG en het ministerie van BZK een nieuw tijdpad afgestemd. Het voorgestelde proces ziet er voorlopig als volgt uit:  De VNG organiseert medio mei in afstemming met de provinciale afdelingen één bijpraatmoment voor gemeentebestuurders  Het ministerie van BZK heeft naar verwachting begin juni het aangepaste verdeelvoorstel gereed en zal de ROB om advies vragen. De ROB zal niet eerder met een advies komen  De VNG organiseert medio juni samen met BZK minimaal één online informatiesessie, gericht op ambtenaren en bestuurders. Op verzoek van individuele provinciale afdelingen kunnen dat er meer worden  Na advisering ROB wordt het voorstel naar de VNG gestuurd voor bestuurlijke consultatie  Na de zomervakantie start de bestuurlijke consultatie. Onze bevindingen: Goed dat naar aanleiding van de vragen door de ROB opnieuw naar een aantal uitgangspunten en uitwerkingen wordt gekeken. De planning schuift op. Publicatie in de meicirculaire 2022 is wezenlijk. Het tijdpad vanuit de meicirculaire naar de begroting 2023 is krap om te gevolgen goed te verwerken en van passende maatregelen te kunnen voorzien, voor nadeelgemeenten waar forse herverdeeleffecten optreden. Overweging is om invoering een jaar uit te stellen. Verder vooral in blijven zetten op: de koek moet groter.

Niet de pijn herverdelen. De leden hebben over dit onderwerp in eerdere vergaderingen ook al moties aangenomen waar het VNG bestuur uitvoering aangeeft. Bij agendapunt 9 hieronder legt het bestuur daar weer verantwoording over af. Advies: Uw vertegenwoordiger in te laten stemmen met het voorstel om dit stand van zaken bericht voor kennisgeving aan te laten nemen. c. Onderzoek jeugd Op 11 maart 2021 heeft de VNG met een brede delegatie van het kabinet over de tekorten op de jeugdhulp gesproken. Tijdens dit overleg zou het kabinet een aanbod doen om de huidige financiële nood te ledigen en perspectief bieden voor de structurele oplossing op de lange termijn. Dat overleg heeft tot onvoldoend resultaat geleid en heeft de VNG besloten arbitrage in te roepen. Het kabinet heeft inmiddels wel besloten om in 2021 een bedrag van € 613 miljoen aan extra incidentele middelen beschikbaar te stellen. Dat betekent dus voor 2021, inclusief de eerder beschikbaar gestelde € 300 miljoen, in totaal € 913 miljoen. De tegemoetkoming van het kabinet biedt gemeenten in deze acute situatie voor 2021 verlichting, maar dat is nog geen toereikende structurele oplossing waarvoor druk op de ketel nog steeds nog is. Hoewel inmiddels vorige week de arbitrage uitspraak van de commissie van wijzen bekend geworden is.

De uitspraak is duidelijk: het rijk dient gemeenten te compenseren voor het feitelijke tekort voor de jeugdzorg. Argumentatie van de commissie zijn ‘de principes die voor de interbestuurlijke (financiële) verhoudingen tussen rijk en gemeenten (grond)wettelijk zijn vastgelegd’ (artikel 108, lid 3 Gemeentewet). Dit is ook nodig, omdat gemeenten anders niet in staat zijn om hun inwoners goed te helpen, omdat hun dienstverlening en autonomie momenteel worden uitgehold. In de uitspraak geeft de arbitragecommissie verder aan dat bij de financiële compensatie door het rijk met ingang van 2022 het basisbedrag van € 1,9 miljard uitgangspunt moet zijn. Indien er maatregelen worden getroffen en deze concrete besparingen opleveren, kan dit in mindering worden gebracht op het basisbedrag van € 1,9 miljard. De commissie acht het verder noodzakelijk om in dit kader een gezamenlijke ontwikkelagenda 2022-2028 op te stellen om de hulp aan kinderen te verbeteren en het stelsel beheersbaar te maken. Het VNG bestuur heeft in een persbericht aangegeven deze conclusie te delen en graag samen met het rijk en andere betrokken partijen hier de schouders onder te zetten zie https://vng.nl/nieuws/reactie-vng-op-uitspraak-arbitragecommissie . Wat de VNG betreft is het oordeel van de arbitragecommissie, van voor tot achter, bindend. Onze bevindingen:

COLLEGEVOORSTEL

BLZ: 10

Fijn dat er voor 2021 extra incidenteel geld is toegezegd. Ook mooi dat de inzet en het volharden door bestuur VNG en de leden via de uitspraak van de onafhankelijke arbitrage commissie wordt beloond. Nu nog afwachten wat de regering er mee gaat doen. De uitspraak van verantwoordelijk staatssecretaris Blokhuis (VWS) dat het oordeel van de arbitragecommissie ‘geen dictaat’ is heeft al tot onrust onder wethouders Jeugdzorg in den lande geleid. Veel wethouders zijn er niet gerust op dat het (demissionair) kabinet het oordeel van de arbitragecommissie jeugdzorg gaat overnemen. Daarnaast is er teleurstelling dat de ministerraad vrijdag geen concrete toezegging over extra budget heeft gedaan, ook nog niet voor 2022. Met het oog op de begroting 2022 zou het erg fijn en mooi zijn wanneer voor of rond de zomer door de regering duidelijkheid wordt verschaft over ten minste 2022.Tevens vinden diverse wethouders/bestuurders van gemeenten dat er ook gesproken zou moeten worden over de (compensatie van de) ruim €4 miljard die de gemeenten inmiddels op de Jeugdzorg hebben toegelegd. Donderdag 3 juni is na het bestuurlijk overleg VNG met de verantwoordelijke staatssecretaris van VWS tussen Kabinet en VNG op woensdag 2 juni een akkoord is bereikt over 2022. Naast de reeds eerder toegezegde €300 mln is er een akkoord over een extra bedrag van €1,314 miljard.

Gemeenten moeten komend jaar 214 miljoen euro aan bezuinigingen op de jeugdzorg realiseren. Voor extra budget voor de jaren na 2022 geldt het oordeel van de arbitragecommissie als zwaarwegende inbreng voor de kabinetsformatie. Gemeenten en rijk gaan nu al wel afspraken maken over maatregelen om tot een houdbaar jeugdstel op de lange termijn te komen. Gemeenten en rijk vinden beiden dat ‘scherpere keuzes’ en ‘een meer doelmatige uitvoering’ nodig zijn om het jeugdstelsel beter en houdbaar te maken. ‘De uitgaven aan de jeugdzorg moeten beheersbaar zijn, er moet effectieve zorg beschikbaar zijn voor kinderen die dat nodig hebben en gemeenten moeten hun taken goed kunnen uitvoeren’, aldus de gezamenlijke verklaring. Gemeenten en rijk hebben woensdag afgesproken samen te werken aan een hervormingsagenda. Daarin moeten afspraken worden gemaakt over zowel een structureel financieel kader als maatregelen. Gemeenten en rijk vinden beiden dat ‘scherpere keuzes’ en ‘een meer doelmatige uitvoering’ nodig zijn om het jeugdstelsel beter en houdbaar te maken. ‘De uitgaven aan de jeugdzorg moeten beheersbaar zijn, er moet effectieve zorg beschikbaar zijn voor kinderen die dat nodig hebben en gemeenten moeten hun taken goed kunnen uitvoeren’, aldus de gezamenlijke verklaring. Gemeenten en rijk hebben woensdag afgesproken samen te werken aan een hervormingsagenda.

Daarin moeten afspraken worden gemaakt over zowel een structureel financieel kader als maatregelen. Ook moet er meer inzicht komen in uitgaven, wachttijden en het gebruik van jeugdzorg. Tegelijkertijd wordt begonnen met de voorbereiding van aanpassing van wet- en regelgeving; een nieuw kabinet moet daar definitief over besluiten. Zorgaanbieders, beroepsorganisaties, cliëntenorganisaties en toezichthouders worden daarbij betrokken. Ervaringsdeskundigen worden geraadpleegd. De toezegging over het budget van 2022 geeft gemeenten duidelijkheid en lucht, dat is erg mooi met het oog op de processen voor de begrotingen 2022. Het VNG bestuur zal deze actualiteiten inbrengen bij de bespreking van dit agendapunt tijdens de ALV en de leden naar verwachting om reflectie vragen. De resultaten voor 2021 en 2022 zijn prima en een compliment waard aan de VNG en de leden van hun vasthoudende inzet en bieden perspectief voor de jaren na 2022. De leden hebben over het onderwerp (financiering) jeugdzorg in eerdere vergaderingen ook al moties aangenomen waar het VNG bestuur uitvoering aangeeft. Bij agendapunt 9 hieronder legt het bestuur daar weer verantwoording over af. Advies: Uw vertegenwoordiger in te laten stemmen met het voorstel om dit stand van zaken bericht voor kennisgeving aan te laten nemen. 9.

Verantwoording VNG-bestuur over uitvoering moties eerdere ledenvergaderingen Zoals gebruikelijk voor de ALV-en en BALV-en in de laatste jaren verantwoord het bestuur zich nauwgezet en zorgvuldig over de voortgang van door de leden in eerdere vergaderingen aangenomen moties. In de stukken bij dit agendapunt vindt dit ook nu weer plaats.

COLLEGEVOORSTEL

BLZ: 11

Het gaat om de verantwoording over een 16-tal (soms geclusterde) moties met het voorstel voor de ALV om moties aan te houden of af te doen. Onderwerp: Moties inzake gemeentefinanciën, inclusief onderzoeken jeugd/abonnementstarief en herverdeling gemeentefonds (p.2)

Voorstel: aanhouden

Motie “Werkgebied belastingdienst”, Alkmaar (p5.) Motie “Compensatieregeling coronaschade zwembaden”, Leusden (p.6)

aanhouden

Motie “Verlengde onderwijstijd voor jongeren”, Lelystad (p.7)

afgedaan

Motie “Bekostiging onderwijshuisvesting”, Noordoostpolder (p.8)

aanhouden

Motie “Specifieke uitkering stimulering sport/rijkscompensatie verruimde Btw-vrijstelling sport, Lelystad (p.8)

afgedaan

Motie “Nieuwe inburgeringstelsel”, Almere (p.9)

aanhouden

Moties inzake Klimaatakkoord Regionale Energiestrategieën (RES) (p.10)

afgedaan

Motie Assen “Financiële randvoorwaarden Klimaatakkoord II” (p.11)

aanhouden

Motie “Garantie op financiële randvoorwaarden nodig om uitvoering door gemeenten over de gehele eerste tranche tot 2030 nu te starten” van Zaanstad (p.11)

aanhouden

Motie “Duidelijkheid over Warmtewet en toepassing warmtetransitie”, Deventer (p.12) Motie “Budgetneutrale overgang Omgevingswet” Noordoostpolder (p.13)

aanhouden

Motie “Budget volgt bodemtaak” Haarlemmermeer (p.15) Motie “Aanpak Amerikaanse rivierkreeft”, Langedijk (p.16)

aanhouden

Motie “Aanvullende overeenkomst bij Raamovereenkomst Verpakkingen”, Schiedam (p.17)

afgedaan

afgedaan

aanhouden

afgedaan

afgedaan

Motie “Structurele afspraken Nationale Parken”, Utrechtse Heuvelrug (p.17).

Wij kunnen de door het bestuur gehanteerde redeneerlijn en argumentatie volgen.

COLLEGEVOORSTEL

BLZ: 12

Advies: Uw vertegenwoordiger in te laten stemmen met het voorstel om de verantwoording moties vast te stellen. 10. VNG-inzet kabinetsformatie: a. Stand van zaken VNG-inzet kabinetsformatie De inzet van het VNG bestuur voor de gesprekken met de formerende partijen blijft onverminderd de resolutie die unaniem is vastgesteld in de ALV in 12 februari jl. Alle inspanningen zijn gericht op structurele verbetering van de financiële positie van gemeenten (spoor 1) en structurele verankering van de positie van gemeenten in de interbestuurlijke verhoudingen door een Wet op het decentraal bestuur (WDO; spoor 2). Hiermee moet worden voorkomen dat gemeenten in de toekomst opnieuw in een kwetsbare financiële positie terecht komen. Als deze punten zijn geregeld, zijn wij graag bereid om akkoorden te sluiten met het nieuwe kabinet over inhoudelijke opgaven. Daarbij gaat het om de opgaven die in ‘Krachtig groen herstel van Nederland’ (spoor 3) zijn benoemd (klimaat en energie, regionale economie, wonen en digitalisering), sociaal domein en uitvoering. Als spoor 4 wordt ingezet op betere uitvoering, d.w.z. betere uitvoerbaarheid van wetten, regels en beleid, menselijk maat in de uitvoering inclusief vangnet voor mensen in de knel en investeren in de uitvoeringskracht van de organisaties (personele capaciteit en kwaliteit, informatievoorziening en digitalisering).

Voorgesteld wordt kennis te nemen van de geschetste ontwikkelingen op dit vlak. Wij kunnen ons hierin vinden. Advies: Uw vertegenwoordiger in te laten stemmen met het voorstel om dit stand van zaken bericht voor kennisgeving aan te laten nemen. b. Motie Zoetermeer “Zonder geld geen gemeenten” (initiatief Raden in Verzet) De motie, een initiatief van Raden in Verzet, geeft aan welke maatregelen het bestuur zou moeten nemen in twee scenario’s: - als het rijk voor de jaren 2021 en 2022 onvoldoende extra middelen ter beschikking stelt - als bij de formatie geen toereikende structurele financiële afspraken worden gemaakt. In het preadvies stelt het bestuur van de VNG u voor om de motie over te nemen. Gelet op de grote onvoorspelbaarheid van het proces van de kabinetsformatie, is het daarbij van belang dat het bestuur c.q. de onderhandelingsdelegatie steeds in staat is om te reageren op basis van de actualiteit om de beste inschatting te maken en naar bevind van zaken te handelen. Het bestuur constateert dat in de motie deze ruimte expliciet wordt gegund. De VNG zal daarbij steeds in de geest van de motie handelen en verantwoording afleggen over de gemaakte keuzes. Ook zal de VNG bij mogelijke escalaties gemeenten betrekken. De motie is derhalve uitvoerbaar voor het bestuur van de VNG. Advies: Uw vertegenwoordiger in te laten stemmen met deze motie.

11. Landelijke coördinatie begeleiding nieuwkomers met zintuigelijke beperking Samenvatting Per 1 januari 2022 treedt de Wet inburgering in werking. In de nieuwe wet krijgen gemeenten een regierol om inburgeringsplichtigen te begeleiden en een inburgeringsaanbod realiseren. Het doel van de wet is dat nieuwkomers snel en volwaardig meedoen aan de Nederlandse samenleving. Onder de huidige wet krijgen nieuwkomers met een zintuigelijke beperking vaak een ontheffing van de inburgeringsplicht. Met de nieuwe wet ligt er een opgave om ook voor deze doelgroep een inburgeringsaanbod te creëren, zodat ook zij snel en volwaardig kunnen meedoen aan de Nederlandse samenleving. We hebben het over een kleine groep nieuwkomers met een zintuigelijke beperking. Zij hebben echter wel baat bij een aangepast aanbod voor de inburgering, waarin maatwerk geleverd kan worden. Om er zeker van te zijn dat er een contractbasis is voor aanbieders met dit specifieke aanbod, vraagt de VNG haar leden via de Algemene ledenvergadering (ALV) een mandaat om voor alle gemeenten een raamovereenkomst af te sluiten met aanbieders voor deze functie. De VNG vraagt de ALV een mandaat voor de periode van 4 jaar (van 2022 tot en met 2025). Een langere mandaatperiode geeft

COLLEGEVOORSTEL

BLZ: 13

de mogelijkheid om langere contracten af te sluiten. Binnen de mandaatperiode zal de VNG afspraken maken over contractvoorwaarden en aandacht besteden aan de aansluiting tussen de landelijk ingekochte zorg en de rol van gemeenten daarin. Voorstel aan de ALV Stemt u in met het voorstel dat de VNG voor de komende vier jaar (vanaf 1 januari 2022) het mandaat heeft om landelijke raamcontracten af te sluiten – in het kader van de Wet inburgering - voor de begeleiding van mensen met een zintuigelijk beperking, volgens de in dit voorstel genoemde randvoorwaarden. Ambtelijk advies: Instemmen. Het gaat om een beperkt aantal inburgeraars met een zintuigelijke beperking, potentieel kwetsbaar, die middels dit raamcontract de mogelijkheid krijgen om op een passende manier in te burgeren. In het huidige stelsel worden ze meestal ontheven, wat ook de kans op succesvol meedoen in de samenleving in de weg staat. Mooi om hen middels deze afspraak in het nieuwe stelsel wel te ondersteunen. Instemmen met dit voorstel heeft geen financiële consequenties voor de gemeente, aangezien deze activiteiten van de VNG worden bekostigd uit de Gezamenlijke Gemeentelijke Uitvoering (GGU). Gezien de beperkte uitbreiding van de taken is uitbreiding van de GGU niet aan de orde. Advies: Uw vertegenwoordiger in te laten stemmen met het voorstel 12. Invulling vacatures VNG-bestuur en -commissies Op 20 april jl.

heeft de voordrachtscommissie kandidaten voorgedragen voor een 14-tal vacatures in het VNG-bestuur en de commissies. Op 6 mei jl. is de mogelijkheid geopend voor het stellen van andere kandidaten. De leden worden gevraagd om zich uit te spreken over de voorgedragen kandidaten en eventuele andere kandidaten. Als er geen andere kandidaten worden gesteld, worden de kandidaten op de voordracht van de voordrachtscommissie in één stemming aan de leden voorgelegd. Voorgesteld wordt uw vertegenwoordiger op grond van de door de VNG uitgevoerde toetsing op basis van de door de ALV vastgestelde regels en criteria in lijn met de voordracht en het advies van het bestuur te laten stemmen. Ook wanneer er tegenkandidaten worden/zijn gesteld. 13. Wat verder ter tafel komt en rondvraag (inclusief moties die niet bij eerdere agendapunten zijn behandeld). Bespreekpunten zoals moties e.d. zijn er behoudens de hiervoor behandelde motie Zoetermeer/raden in verzet, nog niet. Het bestuur van de VNG heeft de leden opgeroepen amendementen en moties zoveel mogelijk uiterlijk donderdag 3 juni aan te leveren. Dit betekent dat we eventuele moties met pre-adviezen van de VNG via uw vergadering van 15 juni aanstaande ter besluitvorming aan u voor zullen leggen.

ARGUMENTEN 1.1 De agenda van de ALV bevat voor het takenpakket en de werkzaamheden van de gemeenten een aantal belangrijke onderwerpen met bijbehorende stukken. Het is gelet op de inhoud van die stukken van belang dat bestuurlijk en ambtelijk kennis wordt genomen van deze stukken.

KANTTEKENINGEN De Kadernota GGU 2022 bevat voor wat betreft de uitvoerbaarheid van de proposities nog een grote mate van onzekerheid en afhankelijkheid van de bereidwilligheid van het Rijk tot voldoende financiële compensatie van de inzet van de gemeenten en VNG. Met die kanttekening vind de besluitvorming in de ALV ook plaats.

COLLEGEVOORSTEL

BLZ: 14

PARTICIPATIE N.v.t. betreft onze interne ledenvertegenwoordiging binnen de vereniging. FINANCIËLE TOELICHTING Geen directe gevolgen anders dan de indexering van de contributie waarover we een positief stemadvies hebben opgenomen en circa €1.500,- aan stijging voor Zeist betekent. Deze is/wordt meegenomen ter verwerking in onze begroting 2022. JURIDISCHE ASPECTEN De burgemeester vertegenwoordigt de gemeenten o.g.v. de Gemeentewet in en buiten rechte en zal namens Zeist de stem uitbrengen. De gemeentesecretaris ontvangt hiervoor nog een aparte brief met toelichting en link om het uitbrengen van de stem door de bestuurder van Zeist uit te laten brengen. DUURZAME ASPECTEN De VNG agenda, het GGU jaarplan, de propositie fysieke leefomgeving alsmede diverse moties zoals verantwoord bij agendapunt Verantwoording bestuur over uitvoering moties, dragen in directe of indirecte zin (voorwaardenscheppend, faciliterend) bij aan het bereiken van onze klimaat-, energie- en duurzaamheidsdoelstellingen.

UITVOERING

Planning    

8 juni collegebesluit 9 juni verzending RIB met bevindingen en standpunten aan de gemeenteraad 15 juni collegevoorstel met Intern Bericht over actualisaties n.a.v. moties en pre adviezen bestuur VNG en standpunten Zeist over de moties inclusief mededeling via nieuwflits aan de raad 16 juni na ALV uitslag stemming ALV digitaal delen met college en raad.

Communicatie en Informatie en Automatisering

Bijlagen  

VNG ledenbrief 21/038 d.d. 19 mei met de vergaderbundel Concept raadsinformatiebrief

Evaluatie/controle door de raad Geschied d.m.v. bijgevoegde RIB

COLLEGEVOORSTEL

BLZ: 15

Aan de leden

Datum

19 mei 2021 Kenmerk

COS/U202100420 Lbr. 21/038 Telefoonnummer

070 3738393 Bijlage(n)

ALV-stukken

Onderwerp

Uitnodiging ALV 16 juni 2021

Geachte leden van college en gemeenteraad, Hierbij ontvangt u de agenda en stukken voor de Algemene Leden Vergadering (ALV) van woensdag 16 juni a.s. De ALV maakt deel uit van het online VNG Jaarcongres 2021 dat plaats vindt om 9.30-13.00 uur. Marcia Luyten presenteert vanuit De Willemshof in Den Haag een actuele talkshow, die wordt gevolgd door mijn jaarrede en een toespraak van de (demissionaire) minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. De ALV begint om 11.00 uur. U bent van harte uitgenodigd voor het VNG Jaarcongres 2021. Meer informatie over het programma van de ochtend vindt u hier: https://vng.nl/rubrieken/onderwerpen/alv-jaarcongres-enbestuurdersdag In deze ledenbrief geven wij u een toelichting op: • Agenda en stukken voor deze ALV (zie de bijlagen voor de volledige agenda en stukken) • De besluitvormingsprocedure • De digitale vergaderwijze en de beperkingen die deze met zich brengt U kunt statutair tot uiterlijk donderdag 3 juni a.s. amendementen op voorstellen indienen. Wij vragen u ook om moties uiterlijk op deze datum in te dienen, zodat het VNG-bestuur tijdig preadviezen kan vaststellen en de leden hun standpuntbepaling kunnen voorbereiden. Indienen amendementen en moties - Amendementen en moties kunt u indienen via e-mail: motiealv@vng.nl - Informatie over de procedure rond indiening en ondertekening vindt u hier.

- Moties en amendementen worden behandeld bij het betreffende agendapunt of de rondvraag.

Vereniging van Nederlandse Gemeenten Nassaulaan 12 Den Haag | Postbus 30435 | 2500 GK Den Haag 070 - 373 83 93 | info@vng.nl

Agenda en stukken ALV Agenda ALV Voorafgaand aan de ALV sta ik in mijn jaarrede reeds stil bij belangrijke actuele ontwikkelingen, waaronder de gevolgen van de coronacrisis en onze inzet richting de kabinetsformatie. Vervolgens zal de minister van BZK ons toespreken. De ALV start om 11.00 uur met de volgende agenda. Agenda ALV De agenda en alle bijlagen vindt u op de pagina Agenda en stukken ALV 16 juni 2021 op VNG.nl 1. 2. 3. 4. 5.

Opening Benoeming van de notulencommissie ALV 16 juni 2021 Vaststelling notulen Buitengewone ALV 12 februari 2021 Mededelingen VNG Jaarverslag 2020: a. Bestuurlijk Jaarverslag b. Financieel Jaarverslag 6. Kadernota VNG 2022 en contributievoorstel 2022 a. Kadernota VNG 2022 b. Contributievoorstel 2022 7. Kadernota GGU 2022 a. Voorstellen voor lopende activiteiten GGU en kadernota GGU 2022: 1. Vaststelling van de kadernota GGU 2022 2. Opbouw van het Fonds GGU 3. Budgetneutrale omzetting van de financiering van structurele diensten b. Voorstellen voor nieuwe investeringen: 4. Propositie Kwaliteit en rechtmatigheid zorg, via het Fonds GGU 5. Propositie Publieke gezondheid, via het Fonds GGU 6. Propositie Fysieke leefomgeving 7. Vraag om mandaat voor bestuur als uitsluitsel over compensatie vanuit het rijk voor Propositie Fysieke leefomgeving langer op zich laat wachten 8. Stand van zaken lopende trajecten: a. Uitvoering Klimaatakkoord b. Herijking gemeentefonds c. Onderzoek jeugd 9. Verantwoording VNG-bestuur over uitvoering moties eerdere ledenvergaderingen 10. VNG-inzet kabinetsformatie: a. Stand van zaken VNG-inzet kabinetsformatie b. Motie Zoetermeer “Zonder geld geen gemeenten” (initiatief Raden in Verzet) 11. Landelijke coördinatie begeleiding nieuwkomers met zintuigelijke beperking 12. Invulling vacatures VNG-bestuur en -commissies 13.

Wat verder ter tafel komt en rondvraag (inclusief moties die niet bij eerdere agendapunten zijn behandeld).

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

2/8

Korte toelichting op de agenda 2. Benoeming notulencommissie ALV 16 juni 2021 (ter vaststelling) 3.Vaststelling notulen ALV 12 februari 2021 (ter vaststelling) In de ALV ontvangt u een voorstel voor de nieuwe notulencommissie. De notulen van de ALV van 12 februari a.s. geven volgens de toenmalige notulencommissie een goede weergave van hetgeen daar is besproken. Deze beide voorstellen leggen wij samen in een enkele stemming aan u voor. 5. VNG Jaarverslag 2020 (ter kennisname/vaststelling) Het Jaarverslag 2020 bestaat uit een online bestuurlijk verslag en een financieel verslag. De verantwoording van het fonds Gemeenschappelijke Gemeentelijke Uitvoering (GGU) is opgenomen in beide verslagen. Het bestuur legt het bestuurlijk verslag ter kennisname aan u voor en vraagt u om het Financieel Jaarverslag vast te stellen en om het bestuur décharge te verlenen. 6a. Kadernota VNG 2022 (ter vaststelling) Jaarlijks stelt de ALV een kadernota vast, waarin de inhoudelijke en financiële kaders voor de VNGinzet in het komend jaar worden vastgesteld. Voor de VNG-inzet is de verenigingsstrategie Gemeenten 2024 richtinggevend. Omdat de wereld niet stilstaat, is het van belang om jaarlijks te bekijken welke opgaven in de verenigingsstrategie om actualisering vragen.

Dat is het eerste doel van de kadernota waarbij we inzoomen op de maatschappelijke en politieke ontwikkelingen die gevolgen hebben voor de beleidsinzet van gemeenten. Vervolgens vertalen we die ontwikkelingen in de kaders voor de inzet van de VNG. De financiële kaders geven daarnaast richting aan de contributie gefinancierde inzet van de vereniging. Samen met de Kadernota GGU 2022 geven de leden daarmee richting aan de opgaven voor de VNG. De kaders werkt het bestuur vervolgens verder uit in de VNG Agenda en VNG Begroting 2022 die hij in het najaar vaststelt. 6b. Contributievoorstel 2022 (ter vaststelling) Eerder is door de ALV een meerjarige contributiesystematiek vastgesteld waarbinnen de contributie beweegt op basis van twee componenten: - Compensatie voor de loon- en prijsontwikkeling op basis van CPB-indexcijfers - 1,0% voor de groei naar volledige dekking van de kosten van de kernorganisatie van de VNG vanuit de contributie. Gelet op de precaire financiële situatie waarin veel gemeenten zich bevinden, stelt het VNG bestuur u voor om de contributie voor het jaar 2022 te beperken tot de compensatie voor loon- en prijsontwikkeling en af te zien van de 1% ingroei naar dekking van de kosten voor de kernorganisatie. 7. Kadernota GGU 2022 (ter vaststelling) In juni 2019 is tijdens de ALV het GGU-meerjarenprogramma 2020-2024 vastgesteld.

In de Buitengewone ALV van november 2019 is vervolgens afgesproken dat het bestuur eventueel concrete voorstellen kan doen voor uitbreiding van GGU-activiteiten. In 2020 is het GGUprogramma herijkt, waarbij de inhoudelijke opgaven van gemeenten meer als uitgangspunt zijn gekozen. Op basis hiervan worden de volgende voorstellen aan de ALV voorgelegd:

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

3/8

7a. Voorstellen voor lopende activiteiten GGU en kadernota GGU 2022: 1. Vaststelling kadernota GGU 2022 vast te stellen met daarin verwerkt het portfolio, inclusief nieuwe structurele diensten 2. Een opbouw van het Fonds GGU op basis van: 1. jaarlijkse indexatie (loon en prijs/inwoneraantal), conform het ALV-besluit van 2020 (€936.000) 2. toevoeging (conform, de instelling van de GGU op de ALV van 2017 en de Verkenning verbreding en beheer GGU op de BALV 2019) van structurele diensten op gebied van de ketens Werk, Schulden en Inburgering, en 24x7 ondersteuning van GGI-netwerk (€1.000.000) 3. De budgetneutrale omzetting van de financiering van structurele diensten gericht op de effectieve en doelmatige samenwerking met ketenpartners aan toezicht en handhaving in het sociaal domein. Dit gebeurt conform eerder besluit in de ALV van 2020, door een structurele toevoeging aan het gemeentefonds vanuit het ministerie van SZW, via het Fonds GGU beschikbaar te stellen (€3.050.000). 7b. Voorstellen voor nieuwe investeringen: 4. Om fouten en fraude bij de uitvoering van de WMO en Jeugdwet te voorkomen, collectief structureel €1.050.000 te investeren in de propositie Kwaliteit en rechtmatigheid zorg, via het Fonds GGU 5.

In het kader van infectieziektebestrijding, crisisbeheersing en versterking van de preventieve gezondheidsinfrastructuur, collectief programmatisch €470.000 te investeren in de propositie Publieke gezondheid, via het Fonds GGU. Noodzakelijke voorwaarde voor deze investering is de compensatie vanuit het rijk voor de inzet van gemeenten op preventieve publieke gezondheid. 6. Om invulling te geven aan het klimaatakkoord, de energietransitie en vraagstukken rond klimaatadaptatie, de woningbouwopgave en milieuproblematiek (stikstof, PFAS en afval), collectief programmatisch €4.000.000 te investeren in de propositie Fysieke leefomgeving. Noodzakelijke voorwaarde voor deze investering is de compensatie vanuit het rijk voor de inzet van gemeenten op de energietransitie en andere vraagstukken. 7. Als uitsluitsel over compensatie vanuit het rijk door de kabinetsformatie langer op zich laat wachten dan voorzien, het bestuur te mandateren om voor de propositie Fysieke leefomgeving (beslispunt 6) een overbruggingsplan uit te werken om de met subsidies opgebouwde ondersteuningsstructuur in stand te houden. 8a. Stand van zaken Uitvoering Klimaatakkoord (ter kennisname) Op de Buitengewone ALV 2019 heeft u ingestemd met het Klimaatakkoord en sindsdien is er veel werk verzet.

Samen met inwoners, maatschappelijke partijen en medeoverheden heeft u bijvoorbeeld de Transitievisie Warmte opgesteld, plannen gemaakt in de wijken, meegeschreven aan de Regionale Energiestrategie (RES) en bijgedragen aan het Regionale Mobiliteitsplan. Uw inzet werkt als vliegwiel voor bewoners, bedrijven en maatschappelijke partijen om zelf ook aan de slag te gaan met de energietransitie. Hierbij geven wij u een stand van zaken, waarbij onder meer wordt ingegaan op de uitvoeringslasten en overbruggingsmiddelen voor 2022, haalbaarheid en betaalbaarheid voor de samenleving en bevoegdheden en juridische kaders.

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

4/8

8b. Stand van zaken herijking gemeentefonds (ter kennisname) In verband met het latere uitkomen van het ROB-advies over de herijking van het gemeentefonds is tussen de VNG en het ministerie van BZK een nieuw tijdpad afgestemd. Het voorgestelde proces ziet er voorlopig als volgt uit: - De VNG organiseert medio mei in afstemming met de provinciale afdelingen één bijpraatmoment voor gemeentebestuurders - Het ministerie van BZK heeft naar verwachting begin juni het aangepaste verdeelvoorstel gereed en zal de ROB om advies vragen. De ROB zal niet eerder met een advies komen - De VNG organiseert medio juni samen met BZK minimaal één online informatiesessie, gericht op ambtenaren en bestuurders. Op verzoek van individuele provinciale afdelingen kunnen dat er meer worden - Na advisering ROB wordt het voorstel naar de VNG gestuurd voor bestuurlijke consultatie - Na de zomervakantie start de bestuurlijke consultatie. 8c. Stand van zaken onderzoek jeugd (ter kennisname) Op 11 maart 2021 heeft de VNG met een brede delegatie van het kabinet over de tekorten op de jeugdhulp gesproken. Tijdens dit overleg zou het kabinet een aanbod doen om de huidige financiële nood te ledigen en perspectief bieden voor de structurele oplossing op de lange termijn. Helaas heeft dit overleg tot onvoldoende resultaat geleid en heeft de VNG besloten arbitrage in te roepen.

Naar verwachting komt er in de loop van mei een uitspraak van de ingestelde commissie van wijzen. Het kabinet heeft inmiddels besloten om in 2021 een bedrag van € 613 miljoen aan extra incidentele middelen beschikbaar te stellen. Dat betekent dus voor 2021, inclusief de eerder beschikbaar gestelde € 300 miljoen, in totaal € 913 miljoen. De tegemoetkoming van het kabinet biedt gemeenten in deze acute situatie verlichting. 9. Verantwoording VNG bestuur over uitvoering moties eerdere ledenvergaderingen (ter vaststelling) In de ALV is een groot aantal moties aangenomen en aangehouden, waarover door het bestuur verantwoording moet worden afgelegd. Hierbij ontvangt u een stand van zaken over de uitvoering van deze moties en een voorstel van het bestuur om moties aan te houden of af te doen. Vanwege de overlap tussen een deel van de moties, is in een aantal gevallen gekozen voor een geclusterde beantwoording. 10a. Stand van zaken VNG inzet kabinetsformatie (ter kennisneming) De kabinetsformatie bevindt zich nog steeds in een vroeg stadium. De inzet van het VNG bestuur voor de gesprekken met de formerende partijen blijft onverminderd de resolutie die unaniem is vastgesteld in de ALV in 12 februari jl.

Alle inspanningen zijn gericht op structurele verbetering van de financiële positie van gemeenten en structurele verankering van de positie van gemeenten in de interbestuurlijke verhoudingen door een Wet op het decentraal bestuur (WDO). Hiermee moet worden voorkomen dat gemeenten in de toekomst opnieuw in een kwetsbare financiële positie terecht komen. Als deze punten zijn geregeld, zijn wij graag bereid om akkoorden te sluiten met het nieuwe kabinet over inhoudelijke opgaven. Daarbij gaat het om de opgaven die in ‘Krachtig groen herstel van Nederland’ zijn benoemd (klimaat en energie, regionale economie, wonen en digitalisering), sociaal domein en uitvoering.