PR24.110 Jaarverslag WereldKidz 2023
Tekst van het document
WereldKidz Jaarverslag 2023
Inhoudsopgave Bestuursverslag 1
Het schoolbestuur
3
1.1
Profiel
3
1.2
Organisatie
6
2
Verantwoording van het beleid
11
2.1
Onderwijs & kwaliteit
11
2.2
Personeel & professionalisering
25
2.3
Huisvesting & facilitaire zaken
28
2.4
Financieel beleid
31
2.5
Risico’s en risicobeheersing
33
3
Verantwoording van de financiën
35
3.1
Ontwikkelingen in meerjarig perspectief
35
3.2
Staat van baten en lasten en balans
36
3.3
Financiële positie
39
3.4
Toelichting meerjarenbegroting
41
Bijlage 1 Overzicht scholen WereldKidz
44
Bijlage 2 Jaarverslag raad van toezicht
45
Bijlage 3 Jaarverslag gemeenschappelijke medezeggenschapsraad (GMR)
50
Jaarrekening
52
Overige gegevens
80
2
Hoofdstuk 1 Het schoolbestuur 1.1 Profiel Missie, visie en kernactiviteiten ‘Kinderen goed onderwijs bieden zodat zij kunnen deelnemen aan de wereld van nu en morgen’: daar staan we voor. We geloven daarbij in de kracht van samen leren en in de kracht van de WereldKidzWaarden: betekenisvol, innovatie en ruimte biedend. Dit geeft ons inspiratie en richting bij ons denken en doen en bij het realiseren van onze missie.
Betekenisvol staat bij WereldKidz voor focus op ‘dat wat ertoe doet’: bewust keuzes maken en daarnaar handelen. Dat is zichtbaar in betekenisvol leren, werken en organiseren voor kinderen en medewerkers. Innovatief vraagt dat we de maatschappelijke context van voortdurende verandering als kans zien om samen te groeien en te leren. We zetten in op de ontwikkeling van veerkracht en wendbaarheid om ons te kunnen blijven verhouden tot het onbekende van morgen. WereldKidz biedt ruimte. Ruimte voor ontwikkeling, talenten ontdekken en inzetten, experimenteren, samen leren en werken in het belang van het collectief. Ruimte om met lef grenzen te verkennen en te verleggen. WereldKidz biedt een uitdagende leeromgeving met focus op kansengelijkheid. WereldKidz-scholen en de organisatie daar omheen, creëren een veilige ontmoetings- en oefenplaats om samen te leren. We staan voor een inclusieve en ondersteunende omgeving in een waarderend klimaat. We zijn trots op het openbare karakter van WereldKidz-scholen waar diverse achtergronden samenkomen en kinderen hun perspectief op de wereld kunnen verbreden. We stimuleren het delen van verschillende perspectieven en luisteren naar elkaar vanuit wederzijds respect. Hierbij hechten we aan de waarden: gelijkwaardigheid, vrijheid en ontmoeting. We geloven in de verrijkende kracht van diversiteit met aandacht voor wat ons bindt.
Zo ontwikkelen kinderen bij WereldKidz een goede basis om als individu en samen met anderen deel te nemen en bij te dragen aan de (digitale) samenleving van nu en de toekomst.
•
Visie op onderwijs
Op de scholen van WereldKidz ontdekken kinderen samen wie ze zijn, wat ze kunnen en hoe ze hun talenten kunnen inzetten voor zichzelf, de ander en de maatschappij. De medewerkers hebben hoge verwachtingen van hun leerlingen. We onderscheiden voor ons onderwijs drie doelen: kwalificatie, socialisatie en persoonsontwikkeling.
3
•
Visie op goed werkgeverschap
Onze ruim 600 medewerkers zijn het sociale kapitaal van onze organisatie. Dit verdient goed en betekenisvol werkgeverschap, dat ruimte biedt voor persoonlijke groei en ontwikkeling. Essentieel zijn dezelfde psychologische basisbehoeften als bij leerlingen: autonomie, competentie en relatie. Belangrijk voor het welbevinden en de betrokkenheid van onze medewerkers. WereldKidz geeft hier op eigen wijze betekenis aan vanuit ons motto ‘Samen leren’.
Strategisch beleidsplan Het Strategisch Beleidsplan 2019-2023 biedt focus en ruimte voor de scholen. Elk schoolteam vertaalt de ambities naar de eigen context. De gezamenlijke ambities voor ons onderwijs zijn: • digitale geletterdheid • talentontwikkeling • en burgerschap. Digitale geletterdheid In alle WereldKidz-scholen ontwikkelen leerlingen 21ste eeuwse vaardigheden. Eén van deze vaardigheden is digitale geletterdheid. Leerlingen zijn digitaal geletterd als ze overweg kunnen met en inzicht verkrijgen in ICT, digitale media en andere technologieën die hiervoor nodig zijn.
Talentontwikkeling Op WereldKidz-scholen helpen we kinderen om hun talenten te (h)erkennen en te benoemen. Daardoor kunnen ze beter omgaan met de uitdagingen die op hun pad liggen. We vinden het belangrijk dat:
•
kinderen zich bewust zijn dat talent niet gaat over het uitblinken in een bepaalde activiteit, maar juist gaat over het onderliggende talent dat maakt dat de tijd vliegt.
•
kinderen hun eigen talenten onder woorden kunnen brengen zodat zij meer veerkracht en 4
weerbaarheid ontwikkelen.
•
kinderen hun eigen talenten (h)erkennen en benoemen zodat zij een positief zelfbeeld ontwikkelen.
Burgerschap Onderwijs met als thema burgerschap leert de kinderen om deel te nemen aan onze samenleving, nu en in de toekomst. Met les in burgerschap leren de leerlingen de democratische samenleving te begrijpen; hoe ze kunnen deelnemen en hoe ze een bijdrage kunnen leveren. De school is een veilige ruimte om te oefenen. Ambities organisatie en ontwikkeling: Op elke WereldKidz-school zie je:
• • •
Medewerkers werken, leren en ontwikkelen onderwijs samen vanuit verschillende functies en rollen. Medewerkers en kinderen leren van en met elkaar. Medewerkers zijn collectief verantwoordelijk voor een groep kinderen en/of een groep medewerkers.
•
Verscheidenheid aan leer-werkplekken voor medewerkers en kinderen.
Ambities goed werkgeverschap:
• •
Vitale, betrokken medewerkers die met plezier blijven werken. Ruimte voor en ondersteuning van professionele ontwikkeling, rekening houdend met talenten en passie.
•
Iedereen is ambassadeur.
WereldKidz-Koers 2023-2027 In een boeiend proces in 2023 hebben we de koers voor de komende jaren uitgezet. We houden dezelfde koers van het vorige strategisch beleidsplan en gaan voor dezelfde ambities. Het lerarentekort, technologische en andere maatschappelijke ontwikkelingen vragen om een scherpere richting. Met begeleiding van Family Factor zijn er bijeenkomsten met directeuren en schoolleiders georganiseerd om input op te halen, de ambities te verdiepen en de koers scherp te formuleren. Het resultaat is WereldKidzKoers 2023-2027. Ieder schoolteam heeft een schoolplan 2024-2028 opgesteld in lijn met WereldKidz-koers passend bij de eigen omgeving.
5
1.2 Organisatie Contactgegevens Stichting Openbaar Onderwijs Rijn- en Heuvelland WereldKidz is de merknaam Bestuursnummer 41496 Postbus 344 3700 AH ZEIST 030 6969100 bestuur@wereldkidz.nl www.wereldkidz.nl Bestuur Per 21 mei 2024 is Judith Steenvoorden interim-bestuurder wegens ziekte van de voorzitter college van bestuur, Wubbo J. Wever. Hij heeft geen betaalde nevenfuncties. Scholen WereldKidz is een stichting met 30 scholen voor primair onderwijs en 2 scholen voor speciaal onderwijs (SO en VSO). Onze scholen staan in de gemeenten Bunnik, de Bilt, Stichtse Vecht, Utrechtse Heuvelrug, Veenendaal en Zeist. In de bijlage vindt u een overzicht. In de zomer van 2023 is WereldKidz Goudvink gesloten, de Oekraïense leerlingen waren voor het grootste deel verhuisd naar andere gemeenten. WereldKidz Albatros is verhuisd naar het AZC Kamp Zeist en biedt nu onderwijs aan de kinderen van het AZC en het Walaardt-Sacré Kamp. Organisatiestructuur Het college van bestuur bestuurt de stichting. Dat impliceert de eindverantwoordelijkheid voor WereldKidz, de strategie, de doelen en richting en de dagelijkse gang van zaken. Het college van bestuur bepaalt de kaders van de directeuren. Het college van bestuur ontwikkelt samen met de directeuren het beleid voor de stichting en voert hierover overleg met de GMR.
Uitgangspunt is gezamenlijke verantwoordelijkheid voor goed werkgeverschap en goed onderwijs. Het college van bestuur is het bevoegd gezag. De scholen zijn in zeven clusters georganiseerd. Elk cluster heeft een directeur en elke school heeft een schoolleider. De directeur is samen met de schoolleider verantwoordelijk voor de onderwijskwaliteit en de professionalisering van medewerkers, ieder vanuit de eigen rol en kwaliteiten. Ook de profilering van de school en de identiteit van een school behoort, in samenwerking met het team, tot de gezamenlijke verantwoordelijkheid. De samenwerking tussen directeur en schoolleider versterkt de kwaliteit van de aansturing op onderwijskwaliteit. De management assistent ondersteunt de directeur en schoolleiders. De intern begeleider is op meerdere scholen werkzaam. De intern begeleider is verantwoordelijk voor de coördinatie, signalering, monitoring en advisering op het gebied van de onderwijsondersteuning aan individuele leerlingen met een specifieke onderwijsbehoefte. Daarmee werkt de intern begeleider vanuit een andere invalshoek dan de directeur en de schoolleider aan de kwaliteit van het onderwijs, samen met de leraren. De onderwijsondersteuning is op veel scholen op eenzelfde wijze opgezet en scholen kunnen veel van elkaar leren. Dit wordt versterkt door het werken met een meerschoolse intern begeleider.
Besturingsfilosofie Onze besturingsfilosofie kenmerkt zich door:
• •
Ondersteunen en ontzorgen van ons onderwijs als primair proces;
•
Balans tussen richting, ruimte en rekenschap.
Sturen op een cultuur van ‘Samen leren’ met WereldKidz-Waarden betekenisvol, innovatief en ruimte biedend;
6
Intern toezicht De taken en verantwoordelijkheden van de raad van toezicht zijn beschreven in de statuten. Samenstelling De leden hebben een maatschappelijke achtergrond en inbedding, waardoor zij het onderwijsveld gezamenlijk goed kunnen overzien. Hierdoor kent het toezicht niet alleen diepgang, maar heeft de toezichtstaak vanuit de samenleving een brede invulling. De raad van toezicht kent vijf zetels. De samenstelling van de raad van toezicht is als volgt:
• • • • •
Lara de Brito, voorzitter Olivia Kramers Marc van Leeuwen Dieneke Kuijpers Jellienke Stamhuis
Per 1 november is Olivia Kramers herbenoemd in de raad van toezicht voor nogmaals vier jaar. Informatie over de leden Lara de Brito Benoemd: Aftredend: Functie: Nevenfuncties:
Olivia Kramers Herbenoemd: Aftredend: Functie:
1 oktober 2022 1 oktober 2026 Eigenaar LIBERA journalistiek Bestuurslid Kenniscentrum Phrenos Bestuurslid Stichting meer democratie Bestuursvoorzitter bblthk
1 november 2023 1 november 2027 Directeur Fontys Hogeschool HRM en Toegepaste Psychologie 7
Marc van Leeuwen Benoemd: 1 december 2020 Aftredend: 1 december 2024 Functie: Partner onderwijs TwynstraGudde Nevenfuncties: Lid raad van toezicht Scholen in de Kunst, Amersfoort Bestuurslid Borstkankervereniging Nederland Dieneke Kuijpers Benoemd: 1 november 2022 Aftredend: 1 november 2026 Functie: Statutair Directeur Van Iersel Luchtman Advocaten Nevenfuncties: Lid raad van toezicht JTV Mondzorgvoorkids Voorzitter raad van commissarissen Stichting Kinderopvang Dongen Jellienke Stamhuis Benoemd: 1 november 2022 Aftredend: 1 november 2026 Functie: Ombudsfunctionaris Universiteit van Tilburg Nevenfuncties: Externe Voorzitter Commissie Interpersoonlijke Integriteit Universiteit Utrecht Secretaris en Lid Meldpunt Grensoverschrijdend Gedrag en Misstanden, KNVB Bestuurslid Stichting Veer(le)kracht Bestuurslid Filmhuis Gestel In de bijlage vindt u het Jaarverslag raad van toezicht. De (gemeenschappelijke) medezeggenschap De gemeenschappelijke medezeggenschapsraad (GMR) praat mee over bovenschoolse zaken zoals het bestuursformatieplan, strategisch beleidsplan, HR-gerelateerde zaken, fusies. Het gaat om onderwerpen die van belang zijn voor alle of een meerderheid van de scholen van WereldKidz.
In 2023 was de samenwerking met de GMR goed en constructief. In een aantal sessies hebben we samen onderwerpen als de ouderbijdrage, kansengelijkheid en ouderbetrokkenheid uitgediept. Waardevol was hun inbreng voor de WereldKidz-Koers. De werving van medewerkers voor de GMR heeft een impuls gekregen en zal in 2024 een vervolg krijgen met een promofilmpje. U leest meer in het jaarverslag GMR. Horizontale dialoog en verbonden partijen
• • • • • • • • •
gesprekken met de gemeenten, contact met wethouders en ambtenaren
• • • •
via verschillende kanalen contact met potentiële werknemers (corporate recruitment)
in verbinding met wijkvertegenwoordigers samenwerkingsverbanden en instellingen over passend onderwijs vertrouwenspersoon over sociale veiligheid 1-op-1 gesprekjes ouders / ouder-klankbordgroepen in de school gesprek met leerlingenraad
contact en samenwerking met voorschoolse educatie en kinderopvang overleg met VO zoals de aansluiting PO-VO deelname aan het overleg met pabo’s over ontwikkelingen op gebieden van gezamenlijke interesse, opleiding en instroom personeel elke school heeft overleg met de MR afstemming met andere schoolbesturen samenwerking met maatschappelijke en welzijnsorganisaties
Deze dialoog is gericht op goede samenwerking in het belang van de kinderen en de medewerkers. 8
Klachtenbehandeling In 2023 is het bestuur twee keer benaderd over zorgen door ouders. Eén ouder heeft in 2022 een klacht ingediend bij de Landelijke Klachtencommissie (LKC), deze is in 2023 ongegrond verklaard. Het advies over vindbaarheid van de klachtenregeling is opgevolgd. Externe vertrouwenspersoon Betrokkenen met een klacht zijn geattendeerd op de mogelijkheid om contact op te nemen met de externe vertrouwenspersoon. Zij heeft als hoofdtaken: opvang, ondersteuning en begeleiding van een klager. In de praktijk betekent dit, dat zij luistert naar betrokkene, werkt aan het opbouwen van een vertrouwelijke relatie en komt tot een goede definitie van de klacht/zorg om daarna samen wenselijke stappen te onderzoeken. Voor deskundigheidsbevordering en kennisdeling was er een bijeenkomst van de interne contactpersonen. In 2023 is de externe vertrouwenspersoon 14 keer benaderd, hiervan betrof het 6 keer ouders en in 8 gevallen medewerkers. Alle casussen zijn afgerond. Hier vindt u de klachtenregeling van WereldKidz. Governance WereldKidz hanteert de Code Goed Bestuur van de PO-Raad. Vier principes staan daarin centraal. Bedoeld als denkrichting om bestuurders en toezichthouders te stimuleren en enthousiasmeren hierover na te denken. Die vier principes draaien om:
Goed onderwijs voor alle kinderen Verbinding met de maatschappelijke context Professionalisering Integriteit en transparantie
Zoals in het bestuursverslag terug te lezen staan deze vier principes bij ons hoog in het vaandel: Goed onderwijs voor alle kinderen
• • •
Kwaliteitscultuur waarin ‘samen leren’ centraal staat Werken met verschillende rollen Collectief verantwoordelijk voor de kwaliteit van onderwijs
Goed onderwijs voor alle kinderen en verbinding met maatschappelijke context
• •
In vier gemeenten verzorgt WereldKidz nieuwkomersonderwijs
•
WereldKidz participeert in pilots en onderzoeken die ten goede komen van specifieke doelgroepen
Voor het VSO heeft Meerklank deelgenomen aan (regionale) overleggen vanuit samenwerkingsverband(en) met betrekking tot de dekkendheid van het aanbod van speciaal onderwijs en de ontwikkeling van visie en beleid hierop
Professionalisering
• • •
Er wordt geinvesteerd in professionalisering van de medewerkers Investeren in talentgericht werken Faciliteren van werken en leren
Integriteit en transparantie
• •
De integriteitscode is onderdeel van het nieuwe veiligheidsbeleid Het inkoop- en aanbestedingsbeleid wordt zorgvuldig toegepast
Functiescheiding De Code Goed Bestuur benadrukt de verplichte scheiding van de functies van bestuur en intern toezicht binnen organisaties voor primair onderwijs. WereldKidz kent een functionele scheiding met een college van bestuur en een raad van toezicht. 9
WereldKidz heeft een aantal beleidsdocumenten waarin beschreven wordt hoe WereldKidz werkt. Deze hebben o.a. betrekking op:
• • • • •
Samen Leren Kwaliteit Veiligheid Opleiden in School Passend Onderwijs
Er zijn WereldKidz-competenties beschreven. Het gedrag dat met deze competenties wordt beschreven willen we bij elke WereldKidz-medewerker zien. Er zijn ook interne gedragsregels opgesteld. De WereldKidzcompetenties zijn onderdeel van het personeelsbeleid en de gedragsregels zijn onderdeel van het veiligheidsbeleid. De documenten zijn gepubliceerd in de BIEB, de interne website voor beleidsdocumenten. In het handboek Governance van WereldKidz wordt beschreven hoe we omgaan met de Governance en worden de taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden beschreven.
10
Hoofdstuk 2 Verantwoording van het beleid 2.1 Onderwijs & kwaliteit Onderwijskwaliteit WereldKidz heeft een kwaliteitscultuur waarin ‘samen leren’ centraal staat. Alle medewerkers zijn collectief verantwoordelijk voor de kwaliteit van het onderwijs. Er wordt gewerkt in teams met verschillende rollen: leerkracht, leraarondersteuner, intern begeleider, schoolleiding en bestuur. Iedereen houdt elkaar scherp, vult elkaar aan en er zijn korte lijnen. WereldKidz staat voor goed onderwijs bieden aan kinderen en zet in op een duurzame onderwijskwaliteit op al haar scholen. Voor WereldKidz betekent goed onderwijs:
•
met onze onderwijsdoelen blijven inspelen op wat kinderen nodig hebben om deel te kunnen nemen aan de wereld van nu en morgen;
•
bijdragen aan de ontwikkeling van een moreel kompas;
•
bewust inzetten van onze voorbeeldrol voor kinderen;
•
ruimte bieden voor ontwikkeling doordat elke WereldKidz-school een veilige ontmoetings- en oefenplaats is;
•
de basis op orde van ons onderwijs waarmaken;
•
met onze ambities proactief inspelen op maatschappelijke context en trends die een appèl doen op onze missie en maatschappelijke opdracht.
Ook in 2023 stond het gesprek over het lerarentekort centraal. De vele wisselingen in teams en de soms onvoldoende bezetting vraagt veel van onze mensen en heeft gevolgen voor de onderwijskwaliteit op de scholen. Binnen WereldKidz blijven we zoeken naar oplossingen en mogelijkheden om de onderwijskwaliteit op de scholen hoog te houden. Herijken kwaliteitsbeleid In 2023 is er gewerkt aan een herijking van het kwaliteitsbeleid. Aanleiding hiervoor waren mede het bezoek van de onderwijsinspectie en de beoordeling ‘zeer zwak’ voor twee van onze scholen. Uitgangspunt van het kwaliteitsbeleid is dat de verantwoordelijkheid laag in de organisatie blijft liggen. Het beleid vraagt om ruimte en richting, daarnaast moeten er momenten zijn waarop rekenschap wordt afgelegd aan het bestuur. De kwaliteitscyclus die volgt vanuit dit beleid moet het bestuur helpen om directer zicht te houden op de kwaliteit van het onderwijs binnen de individuele scholen. In de nieuwe kwaliteitscyclus is het doen van de analyse planmatig opgenomen waarmee de kwaliteit van het onderwijs op de scholen gemonitord kan worden. Tijdens verschillende activiteiten, zoals kwaliteitsgesprekken, schoolbezoeken en overleggen tussen bestuurder en clusterdirecteur, wordt er vanuit vertrouwen en het goede gesprek rekenschap afgelegd onderbouwd door analyse van de kwaliteitsgegevens.
Deze werkwijze is passend bij de besturingsfilosofie van WereldKidz waarin ruimte en de juiste balans in richting en rekenschap, met de focus op samen leren, centraal staat. Gedurende het proces van herijking zijn er al stappen gezet op het gebied van visitaties en het gebruik van de zelfevaluatie. De zelfevaluatie, gebaseerd op de standaarden van het toezichtkader 2021 van de inspectie, vormt een belangrijke basis voor de kwaliteitsgesprekken. Door te werken met de zelfevaluatie wordt er vanuit de taal van de inspectie gekeken naar het eigen onderwijs en worden de mogelijke hiaten zichtbaar. Naast het invoeren van de zelfevaluatie hebben er ook al in 2023 visitaties plaatsgevonden op scholen waar zorgen over bestonden. Deze visitaties zijn uitgevoerd door externe partijen. In 2024 zijn er ook 6 visitaties gepland die worden uitgevoerd door een externe partij. Halverwege 11
2024 zal er middels een evaluatie bepaald worden hoe en met welke partij de visitaties doorgezet zullen worden.
In 2024 zal het kwaliteitsbeleid afgemaakt worden en zullen alle onderdelen die passend zijn bij het beleid en de kwaliteitskenmerken uitgewerkt worden. Vanaf schooljaar 2024 - 2025 zal er vanuit dit beleid met de passende kwaliteitscyclus gewerkt worden.
Inspectie In het najaar van 2022 heeft bij WereldKidz de vierjaarlijkse, bestuursgerichte inspectie met verificatieactiviteiten plaatsgevonden. Onderzocht is of de sturing door het bestuur op de kwaliteit van het onderwijs op de scholen op orde is, of er sprake is van deugdelijk financieel beheer en hoe dit bijdraagt aan de kernfuncties van het onderwijs. De inspectie bracht in februari 2023 haar eindrapport uit en beoordeelde al deze onderdelen met een voldoende. De inspectie merkte op dat WereldKidz een breed gedragen visie en ambities heeft, met scholen die ruimte hebben voor eigen onderwijsvormen. De organisatie wordt geprezen voor haar voortrekkersrol in maatschappelijke opdrachten, zoals nieuwkomersonderwijs en speciaal onderwijs, en het aanbieden van diverse onderwijsconcepten, ondersteund door collectiviteit in de hele organisatie. Lees het volledige rapport hier. Naast dat het bestuur met een voldoende werd beoordeeld gaf de inspectie op onderwijskwaliteit de volgende herstelopdrachten:
•
Samen met de scholen scherpere en toetsbare doelen en normen stellen. Afspraken vastleggen over waar de scholen naar toe werken en over wanneer de scholen en het bestuur tevreden zijn.
•
Eerder risico’s signaleren, tijdig interveniëren en bijsturen wanneer een school niet voldoet of dreigt niet te voldoen aan de wettelijke basiskwaliteit.
•
In de schoolgidsen ontbreekt informatie over de behaalde leerresultaten in relatie tot de context waarin deze behaald zijn en de gerealiseerde onderwijskwaliteit.
De volgende acties zijn in 2023 uitgezet om te voldoen aan deze herstelopdrachten:
• • • •
Herijking kwaliteitsbeleid Gestart met de uitvoering van visitaties door externe partij Invoering van de zelfevaluatie als analyse-instrument voor de kwaliteitsgesprekken In de schoolgidsen van 2023-2024 is de gevraagde informatie opgenomen.
Naast de herstelopdrachten op bestuursniveau heeft de inspectie in 2022 een risico-onderzoek uitgevoerd op WereldKidz Meander en WereldKidz Sterrenbos waarbij de scholen als ‘zeer zwak’ zijn beoordeeld. Deze scholen zijn samen beoordeeld in verband met het gedeelde brinnummer. WereldKidz Meander en WereldKidz Sterrenbos hebben heel 2023 intensief gewerkt aan de kwaliteit van het onderwijs, ondersteund door het programma ‘Goed Worden, Goed Blijven’ van de PO-Raad. De scholen hebben een groei doorgemaakt op het gebied van instructie verzorgen, zicht houden op de ontwikkeling van kinderen en de kwaliteitsstructuur binnen de scholen. In maart 2024 heeft de inspectie haar herstelonderzoek uitgevoerd. Tijdens het onderzoek hebben de inspecteurs aangegeven dat zij verbeteringen hebben gezien. De gezamenlijke beoordeling is van zeer zwak naar voldoende met herstelopdrachten gegaan. In 2024 wordt het verbetertraject binnen de scholen doorgezet. In maart 2022, voordat het vierjaarlijkse bestuursgerichte onderzoek had plaatsgevonden, heeft de inspectie WereldKidz Dolfijn bezocht. WereldKidz Dolfijn is als voldoende gekwalificeerd met een herstelopdracht waaraan in 2023 wordt gewerkt. WereldKidz Dolfijn heeft in 2023 voldaan aan de herstelopdracht.
12
Werken aan onze strategische onderwijsambities in 2023 In 2023 is er WereldKidz-breed veel aandacht geweest voor de ambities op digitale geletterdheid en burgerschap, deze hebben met een verdiepingsslag ook weer een plek gekregen in WereldKidz-Koers 2023-2027. Talentgerichtheid is in de meeste clusters zo ingebed dat deze geen WereldKidz-brede ambitie meer hoeft te zijn. Burgerschap De belangrijkste ontwikkeling op deze ambitie op onze scholen is het meer aansluiten op de specifieke leerlingenpopulatie. Zo is het besef vergroot dat het accent bij scholen met een homogene leerlingenpopulatie in het burgerschapsonderwijs in het omgaan met verschillen moet liggen. In 2022 stonden we stil bij de ingewikkelde vraag: Hoe meet je wat kinderen weten op het terrein van burgerschap? Hoe doe je dit betekenisvol? Een groot deel van de scholen heeft in 2023 gewerkt met het instrument Burgerschap Meten van Rovict. De burgerschapsmeter laat een score zien op de 4 domeinen van het burgerschapsonderwijs. Het geeft daarmee een beeld over kennis, attitude en vaardigheden op het gebied van democratisch handelen, maatschappelijk verantwoord handelen, omgaan met verschillen en omgaan met conflicten. Je meet de effectiviteit van alle activiteiten die je als school inzet op deze 4 domeinen.
Op basis van de resultaten van wat de leerlingen daadwerkelijk hebben geleerd, wordt het onderwijs indien nodig bijgesteld en verder ontwikkeld. We zien een mooie verdieping van ons burgerschapsonderwijs. Andere scholen gaan in 2024 aan de slag met het meten van resultaten van het burgerschapsonderwijs. Mirjam van der Veer, leerkracht bij WereldKidz Dolfijn deelt haar ervaringen met het instrument de Burgerschapmeter. Het instrument meet kennis, vaardigheden en attitude op de vier domeinen van burgerschapsonderwijs. In november 2022 is de test als pilot bij bovenbouwleerlingen afgenomen, in mei 2023 zijn de resultaten met Rovict geëvalueerd. Mirjam is enthousiast over het meetinstrument: ‘Ik vind het een goed meetinstrument, de onderwerpen en vragen sluiten goed aan op de hoe de doelen bij SLO zijn beschreven. Van de resultaten hebben we een mooie uitdraai van Rovict gekregen. Dit geeft goed inzicht in waar de kinderen staan, wat we al goed doen en wat we aan ons onderwijs toe te voegen hebben. Zo is bijvoorbeeld naar voren gekomen dat we meer moeten insteken op kennis op het gebied van maatschappelijk handelen. Op een vraag: ‘Wat moet je doen als je fiets gestolen wordt?’, was het antwoord van de kinderen bijvoorbeeld vaak: ‘112 bellen’.’ Naast inzicht in waar de kinderen staan, vindt Mirjam het gesprek dat erna komt minstens zo belangrijk.
‘De resultaten stimuleren het gesprek binnen het team. Wat betekenen de resultaten voor ons onderwijs? Wat hebben we te doen met elkaar? Dan wordt het pas echt leuk, dan komen er mooie ideeën tevoorschijn.’ ‘Zo zetten we nu meer in op kennis over democratisch handelen met het leskoffertje ‘De Derde Kamer’ rondom Prinsjesdag. We besteden extra aandacht aan vaardigheden en houding over hoe je je eigen standpunten naar voren brengt en oefenen met vergaderrollen. Wat betreft maatschappelijk handelen willen we meer betekenen voor ouderen in de buurt. Dit naast alles wat we op dat gebied al doen, zoals met het prikkersgilde vuil prikken. Op het gebied van omgaan met verschillen hebben we ook iets moois bedacht. Als openbaar onderwijs vieren we nu ‘Winterfeest’ in plaats van alleen het Kerstfeest. We hebben het plan opgevat om in een 3-jarige cyclus steeds andere religieuze feesten centraal te stellen. Dit gaan we uitwerken met extra aandacht voor de vijf wereldgeloven en open staan voor andere culturen.’ ‘Wij zijn zeker van plan met de Burgerschapmeter door te gaan, ik raad het alle scholen aan. In ons nieuwe schoolplan is het een belangrijk speerpunt.’
13
Op het speciaal onderwijs is de uitdaging geschikt lesmateriaal vinden voor deze doelgroep. Er is bewustzijn gekomen voor onderwerpen die minder gedekt zijn vanuit leerlijnen en hiervoor worden lessen ontwikkeld. Leuk om te vermelden: leerlingen VSO Meerklank nemen nu deel aan jeugdgemeenteraad Zeist. Digitale geletterdheid We zien dat de kinderen voldoende vaardigheden hebben om de verschillende devices op school te kunnen gebruiken. Het zoeken naar goede informatie op het internet en wat je online beter niet en wel kan doen, oefenen de kinderen op school. Het leren van digitale vaardigheden gaat vooral door het te doen. Er is aanbod, echter te leraarafhankelijk en impliciet. Een visie op en doorgaande lijn in het onderwijsaanbod voor digitale geletterdheid ontwikkelen behoeft aandacht.
‘Binnen cluster Zalm&Ko komt in elke vergadering wel ter sprake hoe we optimaal gebruik maken van digitale mogelijkheden voor ons onderwijs’, vertellen Mirna Roosma, schoolleider WereldKidz Op Dreef en Nienke Kuipers, schoolleider WereldKidz Kievit. ‘In november hebben we over dit thema een clusterbrede studiedag georganiseerd met een inspirerende keynote van Dieter Möckelmann. Zijn presentatie bracht verrassende eyeopeners over de mogelijkheden van AI én benadrukte het belang van digitale fitheid: ‘Hoe digitaal fitter het team, hoe beter we kunnen uitwerken wat belangrijk is voor de ontwikkeling van kennis en vaardigheden, attitude en gedrag van onze leerlingen als het gaat over digitale geletterdheid’. Wij moeten het de leerlingen leren en dat kunnen we alleen als we zelf ervaring opdoen.’ Mirna en Nienke vertellen: ‘We zijn clusterbreed, per bouw, in gesprek gegaan met de vraag: ‘Wat willen we op dit gebied en wat hebben we daarvoor nodig?’ Dat kan per school verschillen.’ De inspiratie om meer te leren en toe te passen werkt door, zo is een aantal collega’s naar een ChatGPT onderwijscongres geweest. Nienke en Mirna zijn enthousiast over een aantal concrete AItoepassingen. ‘Met ChatGPT en Canva maken we nu eenvoudig en snel woordkaartjes. Ook voor nieuwkomersonderwijs is het met digitale middelen gemakkelijk appjes en filmpjes in een andere taal op te nemen.
Een mooi voorbeeld is ook dat een collega in het rapport van elke leerling een verhaaltje heeft geschreven met behulp van ChatGPT. Ouders reageerden enthousiast: ‘Wat een gaaf stukje, je hebt mijn kind zó goed beschreven!’ Met de Gamma.app was het programma en de presentatie voor de ouderavond snel klaar. En we maakten een podcast over de clusterbrede studiedag. Dat beviel zo dat dat we nu podcast-apparatuur hebben aangeschaft waarmee we ook met de kinderen aan de slag gaan en een podcast gaan inzetten in plaats van een nieuwsbrief.’ Voor de toekomst benadrukken Mirna en Nienke het belang van ontwikkeltijd voor het team: experimenteren met nieuwe mogelijkheden, uitproberen en oefenen, wat werkt wel en wat werkt niet. ‘We willen de buzz vasthouden, het enthousiasme blijven voeden. En succeservaringen blijven delen, daar is onze podcast ook weer een mooi middel voor.’
Er is bewustwording dat het ontwikkelen van een moreel kompas steeds belangrijker wordt. Daarom ligt de focus in onze WereldKidz-Koers 2023-2027 op ontwikkeling van attitude en gedrag, zowel in de offline als online omgeving, daar waar burgerschap en digitale geletterdheid elkaar ontmoeten.
14
Talentontwikkeling Kinderen (her)kennen en benoemen hun talenten en zetten ze zo nu en dan al bewust in. Kinderen vinden het fijn om hun talenten te weten, dit draagt bij aan een positief zelfbeeld, en talenten van andere kinderen te weten en te zien. In 2023 zijn diverse scholen erkende kindertalentenfluisterschool geworden, waarbij medewerkers zijn opgeleid tot kindertalentfluisteraar. Een aantal teamleden van WereldkIdz Meerklank is geschoold tot talentfluisteraar. In enkele klassen vinden al talentgesprekken met leerlingen plaats. Hierin wordt geoefend met het benoemen van de eigen talenten, veelal met behulp van tekeningen of pictogrammen. De leerlingen zijn zichtbaar trots als het lukt om te benoemen waar ze goed in zijn en blij van worden. WereldKidz is een talentgerichte organisatie. Het vraagt aandacht om dit te borgen, zeker met de wisselende bezetting van medewerkers en het werken met starters. Sociale veiligheid WereldKidz heeft een overkoepelend veiligheidsbeleid met protocollen wat is afgestemd met de GMR. Het veiligheidsbeleid per school wordt door medewerkers van de scholen uitgewerkt. In enkele scholen ligt de nadruk op het preventief inzetten op een positief leefklimaat en daarmee pesten en ongewenst gedrag voorkomen. Het grootste deel van de scholen maakt gebruik van ondersteuningsaanbod om de veiligheid te vergroten.
Verschillende scholen zijn bijvoorbeeld Kanjerscholen. Kanjertraining is een lesmethodiek voor burgerschap en het aanleren van sociale vaardigheden. Scholen hebben themaweken over bijvoorbeeld racisme, seksualiteit en pesten. Er is aandacht voor diversiteit in de leermiddelen die gebruikt worden. In alle groepen/klassen van de scholen voor speciaal onderwijs staan wekelijks lessen sociaal-emotionele ontwikkeling en weerbaarheid en relationele en seksuele vorming op het rooster. Hiervoor worden verschillende methodieken (van Touching childcare en Sherborne tot Rots en water) en materialen gebruikt. Passend onderwijs WereldKidz-scholen staan in principe open voor alle kinderen. Alle kinderen hebben recht op goed onderwijs, dat nemen we heel serieus. We passen waar mogelijk het onderwijs aan, roepen (externe) ondersteuning in wanneer we handelingsverlegen zijn, blijven ons onderwijs verder ontwikkelen en leren als 15
team. Dit betekent ook dat al onze scholen rolstoeltoegankelijk zijn of worden gemaakt als dat nodig is. Binnen de huidige context van het onderwijs zijn er ook grenzen aan wat mogelijk is op een basisschool.
Afweging belangen Wanneer een kind van een andere school komt, wordt samen met ouders en het kind, onderzocht of de school passend onderwijs kan bieden bij de onderwijsbehoeften. Passend onderwijs betekent soms afwegingen maken tussen de belangen van het individuele kind en de belangen van andere kinderen in de groep. De middelen voor passend onderwijs zetten we effectief en efficiënt in, rekening houdend met alle kinderen in de groep. Wanneer het niet mogelijk is om een kind passend onderwijs te bieden op de school, gaan we samen met ouders en het kind, op zoek naar de best passende plek op een andere school. Vier samenwerkingsverbanden en ondersteuningsplannen WereldKidz participeert op diverse niveaus in de vier samenwerkingsverbanden. Hieronder vallen ook de diverse overleggen die uiteindelijk leiden tot de ondersteuningsplannen. In deze ondersteuningsplannen worden de doelen voor passend onderwijs per samenwerkingsverband vastgelegd. Elke school legt dit vast in zijn eigen schoolondersteuningsplan. Leerkrachten, intern begeleiders, schoolleiders, directeuren, specialisten en bestuur werken nauw samen en participeren in diverse netwerken om passend onderwijs goed vorm te geven. In deze netwerken wordt informatie gedeeld en samen geleerd. Het ondersteuningsaanbod wordt vormgegeven door middel van lichte en extra ondersteuning.
Samen zijn we verantwoordelijk om passend onderwijs te realiseren voor zoveel mogelijk kinderen. Specifiek onderwijsaanbod Voor een aantal doelgroepen is er om die reden op WereldKidz-niveau ander onderwijs ontwikkeld. Deze doelgroepen vragen om een specifiek onderwijsaanbod, andere begeleiding en daarmee aanvullende vaardigheden en expertise van leerkrachten. Deze specifieke doelgroepen zijn de leerlingen van:
•
WereldKidz AZC-school
• • • • • •
WereldKidz Nieuwkomersklassen
WereldKidz Topklas-arrangementen voor hoogbegaafde kinderen Speciaal onderwijs cluster 3 De schakelklassen De Voor- en Vroegschoolse Educatie De praktijkklas
Bekostigingssystematiek samenwerkingsverbanden Elk samenwerkingsverband heeft een eigen bekostigingssystematiek. De financiële middelen die WereldKidz krijgt van de drie samenwerkingsverbanden en uit de rijksbijdrage verdelen we over drie budgetten: 1. een budget per cluster van scholen voor lichte ondersteuning 2.
een centraal budget voor extra ondersteuning van individuele kinderen, op aanvraag en advies van de intern begeleider en in samenspraak met een externe deskundige*
3.
de formatie voor de intern begeleiders WereldKidz en de nieuwkomersconsulenten
* scholen aangesloten bij een samenwerkingsverband dat zelf ondersteunings- arrangementen toekent, vragen eerst geld aan bij het samenwerkingsverband en doen minder beroep op het gezamenlijke budget van WereldKidz. WereldKidz Meerklank (SO en VSO) heeft een eigen bekostigingssystematiek. De VSO van Meerklank hoort bij het samenwerkingsverband voor het voortgezet onderwijs. Aanvullende ondersteuning van een kind kan dus bestaan uit lichte of extra ondersteuning. De school maakt hierin een keuze.
16
Ad 1 Lichte ondersteuning Per cluster is een budget beschikbaar voor lichte ondersteuning: kortdurende ondersteuningsactiviteiten voor een leerling of een groepje kinderen. WereldKidz zet dit in met het doel om preventief hulp in te zetten (kortdurend en in groepsverband) om grotere leer- of gedragsproblemen te voorkomen. Door deze lichte interventies komen kinderen terug bij het basisaanbod in de klas. Alleen bij specifieke, individuele casussen voor langere termijn (leerlingen met Down, moeilijk lerend of grote gedragsvraagstukken) wordt aanspraak gemaakt op de extra ondersteuning. Alle andere kinderen kunnen worden geholpen met de bekostiging vanuit de lichte ondersteuning. Ad 2 Extra ondersteuning Extra ondersteuning zetten wij stichtingsbreed in, onafhankelijk van het leerlingenaantal van de school. Door deze verdeling wordt gezamenlijk zorg gedragen voor alle leerlingen binnen WereldKidz. De meerschoolse IB-ers kunnen zelf bepalen waar de gelden voor ingezet worden, zonder vertraging van de route via het samenwerkingsverband of andere partners. Het effect is dat kinderen met grotere hulpvragen vaker binnenboord gehouden kunnen worden. Meerdere kinderen met Down, met gedragsvraagstukken zoals Autisme Spectrum Stoornis of bijvoorbeeld zeer moeilijk lerende kinderen hebben tot de bovenbouw op school kunnen blijven met een prachtige leercurve.
Ad 3 formatie IB en nieuwkomersconsulent Binnen WereldKidz zijn IB-ers deels aangesteld vanuit de extra ondersteuningsgelden. Hun rol is clusterbreed (meerschools). Door de professionele afstand van de individuele scholen, hebben de IB -ers een helikopterview. Zij bouwen clusterbreed en organisatiebreed kennis op, door een effectieve overlegstructuur met andere WereldKidz IB-ers. Dit voorkomt blinde vlekken op eigen handelen en biedt een bredere kijk op effectieve zorg binnen het onderwijs. De IB-ers bij WereldKidz begeleiden leerkrachten, stellen beleid op, voeren dit uit en kunnen, waar mogelijk, kinderen met grote leer- en gedragsvragen binnenboord houden. Door deze werkwijze krijgen, naast de kinderen die basisondersteuning krijgen, ook leerlingen in ondersteuningsniveau 3 en 4 de begeleiding die ze nodig hebben. Er wordt gewerkt met OPP’s, kinddossiers en handelingsplannen. Er is een goede samenwerking met externen zoals AURIS en Bartimeus. De kwalitatieve kennis en kunde van IB-ers van WereldKidz valt op bij het samenwerkingsverband: ‘Als IB-ers van WereldKidz bij ons aankloppen voor hulp, is het ook echt nodig. Ze kunnen zoveel zelf!’, aldus het schoolondersteuningsteam van samenwerkingsverband ZOUT. Ook de nieuwkomersconsulenten worden vanuit extra ondersteuningsgelden bekostigd.
Het is hun rol om de expertise op het gebied van nieuwkomersonderwijs WereldKidz-breed te borgen, hierop voort te bouwen en in te zetten. Zij begeleiden leerkrachten van reguliere scholen die leerlingen in hun klas krijgen die voorheen op een AZC-school of in een taalklas onderwijs hebben gekregen. Deze leerkrachten worden voor langere tijd begeleid, zodat het kind kan rekenen op een soepele overstap. Uiteindelijk kunnen deze leerkrachten de kennis en ervaring die zij mede door de nieuwkomersconsulenten hebben opgedaan, weer inzetten binnen hun onderwijsteam en bij een volgende leerling. Doordat de nieuwkomersconsulenten op reguliere scholen van WereldKidz leerkrachten begeleiden, kunnen er ook op deze scholen nieuwkomerskinderen onderwijs krijgen. Een deel van deze leerlingen zijn leerlingen met een grote lees- of gedragsvraag, die we binnen WereldKidz kunnen begeleiden, zonder inzet van extra kosten via het samenwerkingsverband of een expertisecentrum. Jaarlijks vindt er evaluatie van beleid op passend onderwijs plaats in het netwerk van interne begeleiders. Het behouden van de huidige ondersteuningsstructuur is een uitdaging door het wegvallen van NPOgelden, het lerarentekort en het afhankelijk zijn van niet structurele middelen (subsidies).
De basisondersteuning vanuit onze inzet passend onderwijs gelden is op orde, er is veel verschillende expertise binnen WereldKidz, zoals voor nieuwkomers en hoogbegaafden. Onze kracht is de inzet van de meerschoolse IB-er die goede onderlinge contacten onderhoudt. Het behouden is een grote uitdaging, 17
onder meer doordat we te maken hebben met uitval en wisselingen. Samen met samenwerkingsverbanden wordt geëvalueerd of de doelen uit de ondersteuningsplannen gerealiseerd worden door middel van ons aanbod.
Onderwijsresultaten Het doel van de scholen is goed onderwijs verzorgen. Dat betekent niet alleen goede scores op de basisvaardigheden. Kinderen leren veel meer op de basisschool. Dit vinden we uitermate belangrijk voor de brede ontwikkeling van kinderen. Ze ontwikkelen sociaal-emotionele vaardigheden, motorische vaardigheden en de 21e-eeuwse vaardigheden, zelfregulerende vaardigheden en creatief denken. Het kost tijd om deze vaardigheden te ontwikkelen. De school moet daar rekening mee houden in het onderwijsaanbod en de begeleiding. Het is een zoektocht hoe we de onderwijskwaliteit op onze scholen hoog houden, gezien het toenemende lerarentekort. We bedoelen hiermee de onderwijskwaliteit in de breedste zin van het woord: naast de basisvaardigheden ook de hierboven beschreven vaardigheden. Er is een grotere doorstroom van leerkrachten, dat is een risico voor continuïteit. Dat vraagt iets anders qua randvoorwaarden om de onderwijskwaliteit hoog te houden. Veel scholen hebben de organisatie in hun school al anders vormgegeven zodat ze wendbaarder zijn bij uitval van leerkrachten. In 2024 wordt het gesprek over organisatie van ons onderwijs in de context van het lerarentekort vervolgd. In de grafieken hieronder is het driejaarsgemiddelde van het percentage leerlingen dat 1F en 2F/1S heeft behaald te zien.
Het basisniveau 1F is het niveau voor lezen, taalverzorging en rekenen dat het overgrote deel van de leerlingen aan het einde van de basisschool tenminste zou moeten beheersen. Daarnaast heeft de overheid de ambitie dat een groot deel van de basisschoolleerlingen een hoger niveau haalt: het streefniveau. Voor taal is dat het 2F-niveau en voor rekenen is het 1S-niveau. Dit zijn de cijfers die de Inspectie gebruikt bij de beoordeling van scholen. De inspectie heeft als norm opgesteld dat 85% van de leerlingen het 1F niveau na de basisschool beheerst. Deze norm is weergegeven als de signaleringswaarde. Ook worden de resultaten van individuele scholen afgezet tegen het landelijk gemiddelde van scholen met dezelfde schoolweging. Door corona heeft de inspectie enkele jaren een correctiewaarde toegepast, deze wordt door ons niet gebruikt in onze analyse.
18
In de grafieken is te zien dat al onze scholen boven de signaleringsnorm van de inspectie scoren voor het 1F-niveau, alle scholen scoren tussen de 90% en de 100% Bij 2F/1S is deze signaleringswaarde afhankelijk van de schoolweging van de school. De schoolweging zegt iets over de leerlingpopulatie van de school, des te complexer de leerlingpopulatie des te hoger de schoolweging. Hoe hoger de schoolweging, hoe lager de signaleringswaarde. Complicerende factor is dat er scholen zijn die een BRIN-nummer delen maar eigen eindresultaten hebben. De schoolweging is gekoppeld aan een BRIN-nummer en als scholen een BRIN-nummer delen dan is de schoolweging het gemiddelde van beide scholen. Dit geeft geen goed beeld, want vaak verschilt de leerlingenpopulatie. Daardoor zijn de signaleringswaarden voor deze scholen vertroebeld. In het diagram is te zien dat één school op 2F/1S de signaleringswaarde van de inspectie niet haalt, dit gaat om WereldKidz Meander dat in een verbeteringstraject zit. In de halfjaarlijkse kwaliteitsgesprekken zijn de analyses van de resultaten van de scholen besproken. Waar nodig worden interventies ingezet. Naast de inspectie norm is het voor ons als bestuur een signaal wanneer de score 10% lager is dan het gemiddelde bij scholen met een vergelijkbaar schoolgewicht, of wanneer er een neerwaartse trend zichtbaar is.
In 2023 scoorden 6 van onze scholen onder deze norm op 2 onderdelen. Op de meeste van deze scholen was al eerder een interventie ingezet. Met de overige scholen hebben we gesprekken gevoerd en indien nodig heeft er een visitatie plaatsgevonden. Onderwijsresultaten Meerklank Zowel SO als VSO Meerklank streeft ernaar dat minimaal 80% van de leerlingen uitstroomt op het gestelde ontwikkelingsperspectief. Dat betekent dat de uitstroombestemming past bij de gevolgde leerroute. In enkele gevallen blijkt een andere uitstroombestemming toch beter passend bij de leerling dan de bestemming van het gestelde perspectief. Dit kan zowel onder als boven het gestelde niveau zijn. WereldKidz breed hebben de leerlingen zich naar verwachting ontwikkeld. De nasleep van corona was ook op dit gebied nog wel zichtbaar. Er zijn extramiddelen ingezet voor extra handen in de klas. Hierdoor hebben kinderen die vertraging hebben opgelopen extra ondersteuning ontvangen.
19
SO Meerklank:
2021
uitstroombestemming op het gestelde OPP
2022
2023
100%
89%
90%
uitstroombestemming onder het gestelde OPP
-
11%
10%
uitstroombestemming boven het gestelde OPP
-
-
-
VSO Meerklank: uitstroombestemming op het gestelde OPP
2021
2022
2023
100%
79%
82%
uitstroombestemming onder het gestelde OPP
-
21%
9%
uitstroombestemming boven het gestelde OPP
-
-
9%
Op scholenopdekaart.nl zijn de onderwijsresultaten van de scholen te vinden. Werken aan gelijke kansen WereldKidz heeft werken aan gelijke kansen hoog in het vaandel. Onderstaande initiatieven zijn daar mooie voorbeelden van: Gratis lunch bij WereldKidz Op Dreef WereldKidz Op Dreef verzorgt gratis lunch voor alle kinderen, ongeacht hun financiële situatie, zo krijgen kinderen de kans om te leren met een volle maag. Met steun van het Jeugd Educatie Fonds (JEF) kunnen de leerlingen vanaf juni 2023 op school genieten van een broodmaaltijd drie dagen per week, en twee dagen per week van een voedzame warme groente maaltijd via Tommy Tomato. Het team van de school is blij met de positieve impact van het lunchprogramma voor de leerlingen en kijkt uit naar een langdurige samenwerking om een gezonde en ondersteunende leeromgeving voor alle leerlingen te bevorderen.
In februari 2023 is Tosca Ceder als brugfunctionaris begonnen bij WereldKidz Triangel en WereldKidz Tweesprong. Zij vormt de brug tussen ouders en school over schoolgerelateerde zaken waar communicatie extra aandacht vraagt. Schoolleiders Maaike Ploeg en Jantine van der Lecq vertellen: ‘In de ontwikkelgroep Burgerschap van cluster Maarssen constateerden we dat sommige ouders moeilijk te betrekken zijn bij schoolgerelateerde zaken. Soms komt dit door een taalbarrière door migratieachtergrond of laaggeletterdheid. Zo kwamen ouders om die reden niet naar oudergesprekken of het lukte niet bepaalde formulieren in te vullen. Het kan ook gaan om ouders met lage SES die extra hulp nodig hebben, bijvoorbeeld omdat zij geen gymkleding kunnen betalen. Samen met Tosca is al doende de functie van brugfunctionaris ontwikkeld.’ Tosca: ‘Het kostte tijd om vertrouwen te winnen van ouders en dat ze mij weten te vinden. De hulpvraag stellen is vaak ook een barrière door taal of schaamte. Dus zorg ik dat ik zichtbaar ben, ik zit bij oudergesprekken en ben aanwezig op het schoolplein.’ De functie van Tosca is divers.
‘Van begeleiding bij het invullen van formulieren voor overgang van een kind naar het SBO of tijdens het POVO-traject, tot meegaan naar de bibliotheek om ouders kennis te laten maken met het project Taalvisite dat zich richt op het verkleinen van taalachterstand bij kinderen’, vertelt ze. ‘En van het organiseren van een weggeefkast met gymkleding, tot begeleiding bij
20
aanmeldprocedure voor logopedie en informatie delen over de Voedselbank en de Kledingbank. Ik ben ook trots op ons spelletjestraject. Gezinnen die in dit traject zitten, krijgen elke week een spelletje uitgelegd en mee naar huis, gekoppeld aan bepaalde leerdoelen. Dit bevordert daarbij op een leuke manier de sociale interactie tussen ouder en kind thuis.’ ‘De Rots en water gezinstraining’ is een initiatief dat we ook willen voortzetten, vertellen Maaike en Jantine. ‘Deze training geeft ondersteuning bij het opbouwen van een goede ouder-kind band voor ouders die moeite hebben met verbinding met hun kind.’ ‘Brugfunctionaris is een zachte rol als het gaat over hulp. Het is een meebewegende, meedenkende rol, gericht op preventie. Daar is iedereen blij mee’, vertellen Maaike en Jantine. ‘We krijgen terug dat deze functie goed wordt gewaardeerd. Het is een proactieve rol, dat spreekt erg aan. De drempel elkaar te vinden, wordt elke dag lager. Voor 2024 hopen we op subsidie voor twee brugfunctionarissen, zodat we dit belangrijke werk kunnen voortzetten en nog veel meer kunnen doen!’
ZomerKidz De laatste week van de zomervakantie mogen sommige leerlingen van de scholen van WereldKidz Maarssen al naar school, de ZomerKidz. De doorgaande taalontwikkeling van leerlingen uit het taalarrangement vraagt meer aandacht en tijd. Met het doorbreken van de lange zomervakantie zorgen we voor een extra impuls. ZomerKidz biedt een educatief programma en een breed aanbod van activiteiten rondom het thema ‘Vliegende Start’. Kinderen zijn gedurende de hele dag bezig met taal en rekenen en worden door pre-teaching op de basisvakken voorbereid op een vliegende start van het schooljaar. Daarbij is er veel aandacht voor de sociaal-emotionele ontwikkeling en het leren leren. Voor een mooie afwisseling in activiteiten, wordt samengewerkt met verschillende partners uit de omgeving. ZomerKidz wordt financieel ondersteund door de gemeente Stichtse Vecht. Nieuwkomersonderwijs WereldKidz ziet het als haar maatschappelijke verantwoordelijkheid goed nieuwkomersonderwijs te bieden. WereldKidz heeft veel kwalitatief hoogwaardige kennis en expertise opgebouwd, is voorloper op dit gebied en WereldKidz wordt veelvuldig door andere onderwijsorganisaties geconsulteerd voor kennisdeling. Het is een continu aandachtspunt of nieuwkomersonderwijs in de huidige vorm haalbaar blijft.
Uitgangspunt is dat nieuwkomersonderwijs wordt aangeboden maar niet ten koste gaat van kwaliteit van ons onderwijs WereldKidz breed. Onderwijs aan nieuwkomers in 2023 In 2023 is voor ruim 550 nieuwkomers onderwijs verzorgd op 24 WereldKidz-scholen. Deze kinderen komen uit 36 verschillende landen. Een groot aantal nieuwkomers bestaat uit Oekraïense, Afghaanse en Syrische kinderen. Dit jaar kwamen er meer leerlingen dan voorgaande jaren uit Zuid-Amerikaanse landen. Van de 550 nieuwkomers woonden er ongeveer 300 leerlingen in een AZC en noodopvang. Niet alle leerlingen waren tegelijkertijd aanwezig; op het AZC en in de noodopvang is een hoge doorstroom.
•
De nieuwkomerslocatie Goudvink in de Utrechtse Heuvelrug is gesloten, er waren weinig nieuwkomers in de gemeente. WereldKidz heeft de gemeente voorgesteld om een taalschool te realiseren bij WereldKidz-Hoogstraat. Tot nu acht de gemeente dat niet mogelijk.
• •
Het nieuwkomersonderwijs op Bolenstein is gecontinueerd. WereldKidz Albatros is verhuisd, naar het AZC op Kamp Zeist. De school geeft nu onderwijs aan de kinderen die wonen op het AZC en de kinderen die wonen op Walaardt Sacré. Terwijl de school uitgebreid wordt met 2 lokalen is het voortbestaan op opvang in Walaardt Sacré onzeker: sluiting in 2024 dreigt. De ontwikkeling van de leerlingenaantallen is niet voorspelbaar.
•
De Pimpelmees is verhuisd naar een andere tijdelijke locatie. De gemeente Veenendaal verwacht dat de toestroom van nieuwkomers de komende tijd zal stijgen. 21
Nationaal Programma Onderwijs (NPO) De overheid heeft met het Nationaal Programma Onderwijs na corona(NPO) 8,5 miljard euro in het onderwijs geïnvesteerd. Doel is het compenseren van de mogelijke vertraging die kinderen hebben opgelopen in hun ontwikkeling door de corona-maatregelen. De scholen van WereldKidz hebben in 2021 op basis van analyses op leerling-, groeps- en schoolniveau een NPO-ontwikkelplan gemaakt.De NPO-middelen worden vooral besteed aan de inzet van extra medewerkers. Met meer medewerkers kunnen we het onderwijs beter afstemmen op de behoefte van de kinderen. Met meer handen in de school ontstaat naast de extra aandacht voor de ontwikkeling van de leerling ook ruimte voor professionalisering: samen leren, samen onderwijs geven en ontwikkelen, verdiepen van pedagogische en vakinhoudelijke kennis en vaardigheden en gebruik maken van ieders talenten. Dit heeft een duurzaam effect op de kwaliteit van het onderwijs en bevordert het werkplezier van onze medewerkers. Een deel van de NPO-gelden wordt ook rechtstreeks ingezet voor dit doel. Passend bij ons huidige beleid ‘werken en leren’ en de tekorten op de arbeidsmarkt hebben we vooral onderwijsondersteuners, onze collega’s in opleiding, aangetrokken. In 2023 zijn de plannen geëvalueerd. Vanuit deze evaluatie zijn plannen gefinetuned.
Veel doelen uit de NPO-ontwikkelplannen zijn op meerdere scholen al behaald, op de rest van de scholen is grote vooruitgang zichtbaar. Op het speciaal onderwijs zien we dat leerlingen graag naar school gaan en er is geen sprake meer van corona-gerelateerde achterstanden. Door lerarentekort en verzuim is het lastig om de extra activiteiten uit te voeren. Ervaren leerkrachten zijn voor deze activiteiten niet altijd beschikbaar. De inzet van extra medewerkers is vaak nodig voor reguliere bezetting. Subsidie basisvaardigheden Voor enkele scholen van WereldKidz is de subsidie Verbetering basisvaardigheden toegekend. De activiteiten die vanuit deze subsidie worden verricht hebben ten doel om scholen met de ontwikkeling van deze vaardigheden te ondersteunen, en daarmee de resultaten op taal, rekenen, burgerschap en digitale geletterdheid aantoonbaar te verbeteren. In 2023 hebben de scholen een 0-meting uitgevoerd. Vanuit de analyses van de 0-metingen zijn er realistische ambitiedoelen opgesteld voor de school. Vanuit deze ambitiedoelen zijn de activiteiten en bijhorende doelen uit het activiteitenplan bepaald. WereldKidz Petenbos is in 2023 gestart met de implementatie en verrijking van methodiek Veilig Leren Lezen en er is extra ondersteuning gerealiseerd voor het begeleiden van kleine groepjes taal, lezen en rekenen.
WereldKidz de Vlieger is een samenwerking met de bibliotheek aangegaan om een leesimpuls te creëren. WereldKidz Triangel is gestart met het opleiden en faciliteren van de taalcoördinator en de rekencoördinator. Ook is de interne opleiding aan alle onderbouwleerkrachten van groep 1-2 gestart. Deze wordt verzorgd door specialisten op het gebied van spelend leren binnen het kleuteronderwijs. Bij WereldKidz Meander is er door de taalexpert en een onderbouwleerkracht een doorgaande leerlijn gecreëerd voor groep 1 t/m 4, op basis van de methodiek Logo3000, passend bij de visie en werkwijze van de onderbouw.
Gaby de Jongh, clusterdirecteur WereldKidz BOUH, vertelt over de wijze waarop WereldKidz Meander de subsidie basisvaardigheden inzet. ‘Voor de subsidieaanvraag moesten we een activiteitenplan maken. Wij hadden daarvoor een goede basis door het verbeterplan dat we in opdracht van de inspectie als herstelopdracht voor 2023 maakten. Ons activiteitenplan richt zich op drie speerpunten. Ten eerste op verbeteren van de kwaliteit van instructies. Dat doen we met het effectieve instructiemodel als leidraad. Het tweede speerpunt is leren door kennisoverdracht en observaties in de klas door externen en schoolleiding. We besteden ook 22
veel aandacht aan collegiale consultatie. Het derde speerpunt is beter differentiëren van ons aanbod door aanschaf van extra materialen en extra ruimte bieden voor ontwikkeltijd. Gaby vertelt: ‘Superfijn dat we dit geld krijgen. Door de herstelopdracht moesten we in de veranderstand. Ik besef me dat dit veel van het team vraagt. Door deze 2-jarige subsidie hebben we de middelen om tijdelijk extra mensen in te zetten, zodat leraren voor de klas uitgeroosterd kunnen worden. Zo maken we ruimte om zicht te houden op ontwikkeling en borging van handelen. En voor een aantal beleidsmatige zaken zoals een evaluatiecyclus opzetten. Deze week hebben we bijvoorbeeld een ontwikkelweek. Vanaf 12 uur komt een externe club met de kinderen bewegen, schilderen of met robots werken. Dan kunnen wij aan de slag met wat we te doen hebben.’ ‘Waar we nu staan? Het effectieve instructiemodel is goed en zichtbaar geïmplementeerd. Ons kwaliteitsmodel is klaar, de kwaliteitscyclus is ontwikkeld en geïmplementeerd. En we hebben een verdiepingsslag gemaakt in analyse van de opbrengsten. We zitten in de fase dat het team zich de hele werkwijze aan het eigen maken is. De ‘leuke dingen’ zijn er voor de kinderen nu even af, focus ligt op het ontwikkelen van de basisvaardigheden. Dat missen de kinderen wel. Maar deze opdracht gaat voor.
Als we een stap verder zijn kan hiermee in de klas weer meer gespeeld worden en gekoppeld aan andere onderwerpen en activiteiten. In 2024 zetten we in op borgen en nieuwe collega’s onboarden met deze werkwijze. Inmiddels is de inspectie geweest (februari 2024) en hebben we een voldoende gescoord op alle speerpunten.’
Samenwerking met externe stakeholders De medewerkers van WereldKidz hebben een duidelijke visie op onderwijs en de maatschappelijke verantwoordelijkheid. Dat bepaalt continu het handelen. We houden elkaar scherp. Die scherpte zoeken we door het gesprek met stakeholders zoals: gemeenten, samenwerkingsverbanden, andere schoolbesturen, (welzijns)organisties en hogescholen. WereldKidz investeert in overleggen met stakeholders. Dit komt onder meer tot uiting in het volgende:
•
We participeren actief in het initiatief om een besturenoverleg op te zetten in de verschillende gemeenten.
•
We nemen deel aan overleggen met VO-besturen over onderwerpen zoals de overgang van PO naar VO.
•
De bestuurder zat tot juli 2023 in het bestuur van samenwerkingsverband ZOUT. Bij de start van schooljaar 2023-2024 is de governance binnen samenwerkingsverband ZOUT aangepast. Het bestuur is vervangen door een directeur bestuurder met een onafhankelijke raad van toezicht.
•
Er zijn meer inhoudelijke contacten met wethouders en ambtenaren van de verschillende gemeenten.
In 2023 hebben we geparticipeerd in de volgende samenwerkingen, pilots en onderzoeken:
•
Tussen wal en schip, een onderzoek met de Radboud Universiteit en Rijksuniversiteit Groningen (met een NRO-subsidie). Dit onderzoek is afgerond in juli 2023 en richtte zich op de groep leerlingen die vaak tussen wal en schip valt als het gaat om passend onderwijs: Leerlingen die enerzijds zeer intelligent zijn, maar anderzijds onvoldoende tot leren komen en gedragsproblemen vertonen. Het doel van het onderzoek was de signalering, diagnostiek en het onderwijs voor (vermoedelijk) dubbel bijzonder leerlingen te verbeteren. In 2023 is deze kennis verder gedeeld met de andere HB scholen Wereldkidz. Afgesproken is dat Wereldkidz Maarssen een train de trainer traject biedt zodat dit specialisme ook op HB scholen van Wereldkidz kan worden aangeboden mocht dit nodig zijn. Zo wordt de expertise verder gedeeld.
•
De VVE-scholen in Veenendaal, waaronder WereldKidz De Vlieger, willen onderwijskansen van 23
kinderen vergroten door het bieden van Voor- en Vroegschoolse Educatie. Zij worden hierbij ondersteund door twee VVE-specialisten. Deze specialisten verzorgen o.a. co-teaching, tutoring, training en begeleiding op maat. Om de kwaliteit te borgen, gebruiken de scholen een adaptieve routekaart. Hierin staan de indicatoren die bijdragen aan TOP-VVE .
•
WereldKidz Maarssen heeft veel expertise op het gebied van de onderwijsbehoefte van hoogbegaafde (HB) leerlingen. We bieden al meer dan tien jaar (fulltime) HB onderwijs aan op verschillende scholen. Binnen het samenwerkingsverband Passenderwijs was behoefte aan een HB voorziening voor kinderen waarbij het huidige aanbod binnen het reguliere onderwijs of het fulltime HB-onderwijs nog onvoldoende passend is. Gezien onze HB expertise heeft WereldKidz Maarssen de ontwikkeling van deze voorziening samen met een collega-bestuur opgepakt. De HB Wijs groepen zijn vanaf augustus gestart en inmiddels zijn de eerste leerlingen geplaatst door de toelatingscommissie van het samenwerkingsverband. Per groep is er plaats voor 12 leerlingen. Het team HB Wijs bestaat uit een gespecialiseerde leerkracht HB en een specialist gericht op HB en de sociaalemotionele ontwikkeling.