Besluitenlijst Debat 26 oktober (Begroting)

429902 Hoort bij:

21RV052# Besluitenlijst van Het Debat datum thema vergaderruimte

26 oktober 2021 Bestuur Raadzaal

Raadsvoorstel - Begroting 2022 Voorstel: 1. De begroting 2022 vast te stellen en daarmee de budgetten per programma en de geplande investeringen 2022 te autoriseren. 2. Akkoord te gaan met het inhoudelijk en financieel perspectief en bijbehorende voorstellen om de begroting sluitend te krijgen, conform tabel 1 in dit raadsvoorstel: a. Akkoord te gaan met de actualisatie van eerdere genomen heroverwegingen en de financiële effecten daarvan. b. Akkoord te gaan met de knelpunten (zoals opgenomen in bijlage 2) en de financiële tekorten te verwerken. c. Akkoord te gaan met het bevriezen van wensen nieuw beleid (zoals opgenomen in de bijlage 3). d. Akkoord te gaan met het afdekken van het risico Covid-19 middels het weerstandvermogen. e. Akkoord te gaan met het verhogen van de OZB tarieven met 3% bovenop de inflatiecorrectie met ingang van het jaar 2022 tot en met 2024. f. Akkoord te gaan met het terugdraaien van de incidentele toevoegingen aan de Algemene reserve in 2023 en 2024 en de onttrekking uit de Algemene reserve in 2022. g. Akkoord te gaan met het niet opnieuw invoeren van de hondenbelasting. h. Akkoord te gaan met het instellen van een stelpost Herijking Gemeentefonds. i. Akkoord te gaan met het instellen van een Innovatiebudget. j. Akkoord te gaan met een dotatie aan de Reserve Weerstandsvermogen. k.

Akkoord te gaan met de verwerking van de extra middelen Jeugdzorg in het meerjarenperspectief. 3. De bij dit raadsvoorstel behorende begrotingswijziging 2022001 vast te stellen. 4. In te stemmen met de publiekrechtelijke tarieven 2022 en daartoe de volgende stukken vast te stellen: a. Verordening op de heffing en de invordering van de afvalstoffenheffing 2022 (incl. tarieventabel) b. Verordening op de heffing en de invordering van rioolheffing 2022 c. Verordening op de heffing en de invordering van precariobelasting 2022 d. Verordening op de heffing en de invordering van parkeerbelasting 2022 e. Besluit naheffingsaanslag parkeerbelastingen 2022 f. Verordening op de heffing en de invordering van toeristenbelasting 2022 g. Verordening op de heffing en de invordering van marktgelden 2022 h. Verordening op de heffing en de invordering van leges 2022 (incl. tarieventabel) i. Verordening op de heffing en de invordering van reclamebelasting 2022 (incl. kaart belastinggebied) j. Verordening op de heffing en invordering van Begraaf- en Crematierechten 2022 5. Het te storten deel van het tarief rioolheffing te bepalen op 35% van de opbrengst. Het te storten deel van het tarief rioolheffing per verbruiksklasse dienovereenkomstig te bepalen. 6. Akkoord te gaan met de actualisatie van de voorstellen van de Inwoners Advies Commissie en de financiële verwerking hiervan.

Besluitenlijst Debat d.d. 26 oktober 2021

1

Aanwezig (Buitengewoon) Raadsleden

Voorzitter Portefeuillehouder(s) Griffier

1.

VVD: Walter van Dijk, Marco Huijben, Jos van Loozenoord, Tjarda Struik GroenLinks: Roel van Nieuwstadt, Ans Pereboom, Gerard van Vliet, Silke Zwart D66: Hafid Boutahar, Freerk André de la Porte, Sietske Bunge, Dick van Ginkel NieuwDemocratischZeist: Carlo Fiscalini, Bram Bouwman, Jan Bredius Seyst.nu: Roy Luca, Peter Timofeeff, CDA: Vincent van Voorden, Marcel Pluim ChristenUnie/SGP: Julian Wassink, Pieter Verolme SP: David Tompot PvdA: Wilma Breddels ZeisterBelang: Hannie van Kippersluis, Niels de Kruijf Koos Janssen Wouter Catsburg, Marcel Fluitman, Laura Hoogstraten, Sander Jansen Roland Beenen

Opening door de voorzitter Koos Janssen

De voorzitter opent het Debat en heet de aanwezigen welkom. 2.

1e termijn raad (uitspreken algemene beschouwingen)

De onderstaande teksten zijn zoals deze aangeleverd zijn, integraal opgenomen in deze besluitenlijst. De uitgesproken tekst kan hiervan afwijken. VVD Eerst en vooral constateren we dat we dat inwoners en ondernemers in Zeist zich met veel kracht en creativiteit door de corona-tijd heen hebben geslagen. De Zeister samenleving veert momenteel in rap tempo op, mede door het uitstekende werk dat B&W en het ambtelijk apparaat hebben geleverd met de ondersteuning aan getroffen inwoners en ondernemers. Complimenten! De VVD kijkt met zorg naar onze financiële situatie en is tegelijk trots op het resultaat van zowel het college als de Inwoners Advies Commissie. Het college heeft daadkrachtig de eerste helft van het structurele tekort van 10M ingevuld. En vervolgens zijn met de adviezen van de Inwoners Advies Commissie veel creatieve besparingsmogelijkheden gevonden waarmee de begroting sluitend is gemaakt. Met deze besparingen voorkomen we dat de lokale lasten voor onze inwoners en ondernemers nog verder omhoog moeten. Dat is belangrijk omdat het niveau van de lokale lasten in Zeist inmiddels boven het landelijk gemiddelde uitkomt. De lokale lastendruk is deze collegeperiode met maar liefst 30% gestegen en ligt inmiddels zelfs boven de door het college voorgestelde signaalwaarde.

Vanuit dit perspectief zien we het als goed nieuws dat het college voorstelt om de hondenbelasting niet opnieuw in te voeren. Los van het feit dat deze belasting nota bene tijdens deze collegeperiode is afgeschaft leveren honden een belangrijke bijdrage aan de veiligheid in Zeist en zijn ze belangrijk om eenzaamheid te bestrijden. Ook zijn we als VVD Zeist zeer te spreken over het feit dat het is gelukt om de OZB niet verder te verhogen dan eerder al is aangekondigd via de Kadernota. Dit neemt overigens niet weg dat de VVD van mening is dat eventuele meevallers eerst en vooral ingezet dienen te worden om de lokale lasten te verlagen waarbij we ons moeten blijven realiseren dat iedere euro aan lokale belastingen de bestedingsruimte van onze inwoners verkleint. Ons lokale financiële malheur volgt in belangrijke mate uit ontwikkelingen binnen de ouderenzorg en de jeugdzorg. Het is wat de VVD betreft te makkelijk om alleen te wijzen naar Den Haag voor een oplossing. Natuurlijk moet er geld bij vanuit Den Haag en daar lobbyen wij als landelijke partij volop voor. Dat neemt echter niet weg dat we in Zeist moeten werken aan een veel scherper inzicht in de kosten van de zorg zodat we hier in Zeist echte keuzes kunnen maken. Ik kom hier later in deze bijdrage op terug.

De VVD ziet met lede ogen aan dat we ondanks een overspannen arbeidsmarkt nog steeds veel inwoners zien die afhankelijk zijn van een bijstandsuitkering. Natuurlijk zijn er mensen voor wie de afstand tot de arbeidsmarkt te groot is en daar past een tijdelijke uitkering. Voor het deel van de uitkeringsontvangers dat wel bemiddeld kan worden naar de arbeidsmarkt past een activerende aanpak, zeker nu we zien dat ons lokale MKB veel moeite heeft om vacatures in te Besluitenlijst Debat d.d. 26 oktober 2021

2

vullen. De VVD pleit er vanuit dat perspectief voor om het minimabeleid aan te passen. In Zeist hebben we in financieel gunstige tijden gekozen voor regelingen waar iedereen voor in aanmerking komt met een inkomen tot 130% van de bijstandsnorm. Dat betekent in de praktijk dat werk voor veel mensen niet loont omdat ze dan niet meer in aanmerking komen voor deze gunstige regelingen. De VVD is daarom van mening dat dit percentage terug moet naar 110%, want laten we niet vergeten dat werk de beste garantie is voor gezondheid en sociale contacten en daarmee voor een goed leven. De VVD wil opnieuw aandacht vragen voor scherpte waar het gaat om beleidskeuzes. Het gros van de beleidsindicatoren in de begroting geeft ons als raad weinig stuurruimte terwijl er ook thema’s in de begroting staan die duidelijk maken dat het wel degelijk kan. Hoofdstukken als mobiliteit en economie maken duidelijk dat het goed mogelijk is om de raad via de begroting een rol te laten spelen bij het bepalen van beleidsdoelen. Als VVD Zeist zien we graag een begroting die minder beschrijvend is en die vooral is gericht op te bereiken doelen, ondersteund met indicatoren die duidelijk maken wanneer een doel behaald is. Op basis van zo’n begroting kan vervolgens de goede politieke discussie gevoerd worden over de inzet van middelen.

Vooral bij thema’s waar scherpe keuzes gemaakt moeten worden, zoals rond ouderenzorg en jeugdzorg, helpt het de raad als we het debat kunnen voeren op het niveau van doelen en beleidskeuzes. En dat is belangrijk want uiteindelijk gaat het erom dat we de lokale lasten die onze inwoners opbrengen doelmatig uitgeven voor maatschappelijk nuttige zaken. Waar het gaat om maatschappelijk opgaven heeft Zeist te maken met veel grote uitdagingen die dwingen tot politieke keuzes. Als VVD Zeist constateren we tot ons genoegen dat in deze begroting ondanks de financiële beperkingen veel investeringen te vinden zijn, zoals bijvoorbeeld in de ontwikkeling van woningbouwlocaties, de doorstroming voor auto’s, de verbetering van fiets- en wandelpaden, concrete stappen op het vlak van duurzaamheid en niet te vergeten een forse verbetering van de Zeister buitensportaccommodaties. Uit deze bijdrage kunt u opmaken dat de VVD veel waardering heeft voor het werk van dit college en van mening is dat in deze begroting de juiste keuzes zijn gemaakt. We zijn benieuwd of de andere partijen dat herkennen en we kijken uit naar een mooi debat vandaag! D66 De Covid-crisis heeft een enorme impact op onze samenleving. Het heeft pijnlijk duidelijk gemaakt hoe kwetsbaar wij zijn als individu en als samenleving. Het heeft ons duidelijke lessen geleerd.

Lessen over hoe belangrijk zorg, gezondheid, vitaliteit voor ons zijn als ook lessen hoe belangrijk het is om tijdens een crisis er voor elkaar te zijn. Een vitale gemeenschap, ook financieel vitaal, is daarbij belangrijk. Ook blijft het belangrijk dat we aandacht en extra ondersteuning hebben voor alle groepen die het tijdens coronatijd moeilijk hebben gehad en nog steeds hebben. Denk hierbij aan de cultuursector, ondernemers, tal van verenigingen en ook informele vrijwilligers partijen. Partijen die allemaal een essentiële bijdrage leveren aan goed leven in Zeist En ook om de klimaatcrisis het hoofd te kunnen bieden, want die is echt niet minder geworden, hebben we een vitale gemeenschap broodnodig. Dit is daarom een tijd van concrete actie, geen tijd om beleid te bevriezen. Maar juist dit laatste zie ik gebeuren in deze begroting, er blijft te veel liggen, in deze ambitie-loze begroting. Dat dit college er nu voor kiest om zaken te parkeren tot na de aankomende verkiezingen snap ik niet. Het is voor D66 onbegrijpelijk dat we gerichte beleid in het sociale domein bevriezen als de subsidie voor Samen Oplopen, de samenwerking met huisartsen om het vervolgens in Social balans weer beschikbaar te stellen voor plannen die nog gemaakt moeten worden. Nu wordt concreet, noodzakelijk, beleid bevroren om beleid waar nog geen grondslag voor is, het innovatiebudget, mogelijk te maken.

Waarom gebruiken we niet een deel van het transformatiebudget om belangrijke zaken die niet kunnen wachten alsnog uit te voeren? Laten we juist van deze crisis leren en daarin ambitie tonen en dat vooral met elkaar doen. Zoals we dat ook tijdens deze crisis hebben gedaan, bijvoorbeeld via de Zeister steunpakketten en via het IAC. Wij vinden dat deze ambitie zich moet richten op de volgende zaken. Leefbare wijken van en met burgers Het is mooi om te zien hoeveel van de IAC voorstellen worden uitgevoerd in deze begroting. Het IACproces heeft hiermee weer eens aangetoond hoe serieus en deskundig onze inwoners kunnen en willen meedenken over de toekomst van Zeist. We kunnen die kracht en bereidheid nog veel meer benutten door daar waar mensen in hun wijk en buurt bereid zijn eigenaarschap te tonen voor zaken die de wijk en buurt aangaan, dat ook te honoreren. Zoek dan ook de samenwerking en toon daar leiderschap en ambitie. Er lopen ontwikkelingen zoals Vollenhove Vooruit die D66 van harte steunt. Echter zijn we er daarmee nog niet. Er zijn meer plekken in Zeist die evenzeer die mate van aandacht vergen, en we moeten ook die laten zien dat we hen niet achter stellen of vergeten. Besluitenlijst Debat d.d. 26 oktober 2021

3

Onderhoudsplannen lopen achter; alle termijnen, en bedreigen de leefbaarheid. Zorg dat dit op orde komt én ga verder dan dat. Betrek de inwoners om te werken aan hun vitale wijk, niet alleen vanuit welbevinden maar ook om daarmee bij te dragen aan klimaat adaptatie, voorkomen van hittestress, vergroening van het dorp, gezelligheid etc. Bevries geen plannen maar zet hier juist op in. Cultuurbeleid We zien heel veel accent op de instituties rond cultuur en wij zien de noodzaak/belang daartoe. Maar het brede netwerk van amateurkunst beoefening in Zeist in kleine en grote groepen en gezelschappen, is ook een grote kracht voor de cultuurontwikkeling en moet kunnen blijven rekenen op de steun van de gemeente. Onderwijshuisvesting De ambitie “goed onderhouden scholen” is voor de komende jaren voor D66 onvoldoende. Wij willen scholen die een rijke schooldag mogelijk maken; brede scholen samen met peuteropvang en voor- en vroegschoolse opvang in frisse, gezonde en duurzame schoolgebouwen en daarvoor moet de ambitie echt omhoog. Binnensport De ambitie “binnensport accommodaties OP ORDE” is voor D66 echt te weinig. Onze kinderen verdienen niet alleen goede, gezonde en duurzame scholen maar ook binnensport accommodaties die van goede kwaliteit en duurzaam zijn. De lat moet omhoog. Los structurele tekorten dan ook op en blijf het Masterplan binnensport ontwikkelen.

Mobiliteit Er wordt bij de ambities steeds meer ingezet op de fiets. De fiets draagt bij aan gezondheid, leefbaarheid en de toekomst van Zeist. Hier moeten we meer op blijven inzetten; het doel: Zeist fietsstad. Investeren in fietslaadpalen, naast die voor auto’s, op zonne-energie bij broodnodige fietsparkeerplekken, kunnen al een goed voorbeeld geven. Klimaat Het klimaat is de crisis waar we de samenleving hard bij nodig hebben. We moeten echt meer doen dan nu om op koers te blijven. Er zijn nog altijd vele daken – zowel van huizen als kantoren - leeg van zonnepanelen, en met name eigen woningbezitters met mindere leencapaciteit moeten door de gemeente worden verleid en geholpen te investeren in verduurzaming en isolatie. Ook moeten we juist inzetten op laadpalen voor elektrische auto’s, wetende dat er hier meer elektrische auto’s in Zeist zullen rondrijden en ook in dit kader is het inzetten op klimaatadaptatie en biodiversiteit een must. Tot slot We roepen het college op meer ambitie te tonen in deze begroting. Leer van de crisis door in te zetten om concreet beleid gericht op zorg, sport, bestuur en klimaat. Bevries deze zaken niet maar zoek de middelen in de onvoldoende uitgewerkte innovatiebudgetten. We roepen het college op om hiermee welwillig mee aan de slag te gaan. Ook overweegt D66 om waar nodig hier een motie over in te dienen.

We zijn dan ook benieuwd naar de reactie van het college.

Besluitenlijst Debat d.d. 26 oktober 2021

4

Keuzes in tijden van crisis

In 1975 presenteert de band Supertramp het album “Crisis? What Crisis?” Op de omslag van de LP zien we een man die onbezorgd onder een parasol in zijn zwembroek geniet van het zonnetje. Maar hij doet dat in een min of meer apocalyptische omgeving: hij bevindt zich op een vuilnisbelt aan de rand van een vervallen stad met op de achtergrond talloze rook uitspuwende fabrieksschoorstenen. De leden van de band waarschuwden al eerder met “Crime of the century” voor de teloorgang van de planeet met de tekst: Who are these men of lust greed and glory? Rip off the mask and let us see: But that is not right, o no, what’s the story? There is you and there is me. Nogal zwaar aangezet maar wel met de duidelijke boodschap: in tijden van crisis kan en moet je er zelf wat aan doen. Wij hebben het vandaag over de begroting voor 2022. Een sluitende begroting en een sluitende meerjarenbegroting. Dat is tegenwoordig geen vanzelfsprekendheid en geen sinecure. Complimenten dus voor de samenstellers! Het is de laatste begroting van dit college en ook GroenLinks wil de winkel goed overdragen aan de volgende raad. Er zijn echter veel elementen die het onzeker maken dat de begroting sluitend is en blijft.

De onzekerheden zijn legio: hoe hard worden we getroffen door de herijking van het gemeentefonds: gaat ons dat echt op termijn 6 miljoen per jaar schelen? Hoe gegarandeerd is de compensatie voor jeugdzorg in de navolgende jaren en hoe ontwikkelt zich de vraag naar jeugdzorg? Wat zijn de naschokken van corona en is corona überhaupt al klaar met ons? Wat voor gevolgen heeft de kinderopvangtoeslagaffaire op ouders en kinderen in Zeist? Het rijk geeft aan dat ouders met schuldproblemen die zitten te wachten op de toegezegde compensatie moeten aankloppen bij hun gemeente. Over Den Haag gesproken: Wat wordt het beleid van het nieuwe kabinet – en wanneer weten we dat? Besluitenlijst Debat d.d. 26 oktober 2021

5

Het was een gewaagd en mooi experiment om een Inwoners Advies Commissie adviezen te vragen voor ons financiële beleid. En inmiddels zijn heel veel van die adviezen overgenomen en deels al in uitvoering maar hoeveel geld gaat dat in de praktijk opleveren? Zoveel dat we niet weten… Bij de keuzes die gemaakt kunnen worden kiest het college nu deels voor het aanvullen van reserves en het op peil brengen van de ratio weerstandsvermogen. Gedurende “vette” jaren absoluut een verstandige keuze maar wij als raad moeten nu de afweging maken of een deel van het geld niet toch moet worden besteed aan gebieden waar wij dat echt noodzakelijk vinden. GroenLinks hecht erg veel belang aan een goed functionerende jeugdzorg, een goed inkomenszekerhedenbeleid, betaalbare woningen voor iedereen, veiligheid voor iedereen in onze diverse samenleving, een gezond cultuurlandschap en serieuze aandacht voor de klimaat- en biodiversiteitscrisis waar we óók volop inzitten. Laat er geen misverstand bestaan, voorzitter, er gebeurt natuurlijk in Zeist al het nodige op genoemde beleidsterreinen en onze ideeën zijn geen kritiek maar een zoektocht naar verbetering van kwantiteit en kwaliteit waar de achterban van GroenLinks dat belangrijk acht.

Maar is er überhaupt wel ruimte in de begroting? Bij de ronde tafel is de snelheid van herstel van het weerstandsvermogen aan de orde geweest en er werd op gewezen dat de raad zelf had gevraagd om te streven naar een ratio van 1,5. Maar 1,0 is ook al voldoende en wij kunnen als raad terugkomen op een besluit dat onder behoorlijk andere omstandigheden is genomen. We zitten nog steeds onmiskenbaar in een crisissituatie en dat is precies waar je je reserves voor aanlegt. Gelukkig zitten we nog goed in de reserves en ook onze solvabiliteit is uitstekend dus het fundament van de begroting is solide en kan wel een stootje hebben. Waarom zijn we op zoek naar die ruimte, waar willen we extra geld aan uitgeven? GroenLinks voelt zich zoals gezegd voor veel zaken verantwoordelijk maar nu vooral om jeugdzorg en biodiversiteit. Gelukkig is er compensatiegeld voor de jeugdzorg gekomen en 1,5 miljoen daarvan wordt ingezet voor het terrein van jeugdzorg maar vooral aan bedrijfsvoering en minder aan jeugdzorg zelf. Ook in Zeist bestaan er wachtlijsten, zijn er slachtoffers van de kinderopvangtoeslagaffaire en ongetwijfeld ook daaraan verbonden uithuisplaatsingen van kinderen met dramatische gevolgen.

We zien in de verstrekte cijfers een toename van het aantal jongeren dat jeugdzorg nodig heeft dus wij willen wel graag van de portefeuillehouder jeugdzorg bevestigd horen dat het toegekende budget en die 1,5 miljoen toereikend zijn om een eerlijke en goedlopende jeugdzorg te garanderen met voldoende budget en inzet van het CJG, dat – op Nationale televisie - expliciet gevraagd heeft om meer geld ter bestrijding van wachtlijstproblematiek. Is het bekend hoeveel kinderen er in Zeist op de wachtlijst staan en wat is op dit moment de aanpak van het college? De werkzaamheden van het CJG zijn vooral preventief van aard oftewel ter voorkoming van duurdere vervolgzorg. Dat is een verstandige investering en GroenLinks is benieuwd hoe de andere partijen en het college hierover denken. En dan biodiversiteit. Onze vraag is bescheiden maar in onze ogen wel erg belangrijk. 30.000 euro per jaar waar de wethouder desgevraagd onmiddellijk middels verschillende projecten uitvoering kan geven aan in onze ogen zeer noodzakelijke ingrepen. € 30.000 op een begroting van € 180 miljoen, dat moet toch mogelijk zijn? De dekking kan komen uit een reserve of uit een bescheidener herstel van het weerstandsvermogen en wij vinden het onverantwoord om met de huidige stand van zaken in de wereld niet die kleine investering in de toekomst te doen.

Om met een tekst van Supertramp af te sluiten: Give a little bit! NieuwDemocratischZeist NieuwDemocratischZeist heeft aan de hand van de inleiding op dit Rv de volgende opmerkingen. 1e alinea : Een “sluitend meerjarenperspectief tot en met 2025”. Was er een jaar geleden nog een structureel meerjarentekort, nu is dat verdwenen. Complimenten! Maar ten koste waarvan? Enkele positieve zaken worden genoemd, mooi! Tenslotte wordt de IAC genoemd als factor voor vinden van die “stabiele basis”. Want, “met die IAC-actie, “Zeister Burgerberaad”, hebben we onze democratie verder ontwikkeld”. NDZ ziet IAC niet zo. Een Burgerberaad is een groep burgers, eventueel wisselend van samenstelling, die met bepaalde regelmaat overlegt, ook met Raad en College, over beleidszaken. De IAC heeft 3 maanden bestaan en sprak over bezuinigen. Wat goed gelukt is. Maar was geen Burgerberaad in de gebruikelijke en door NieuwDemocratischZeist bedoelde zin. NDZ blijft streven naar het instellen van dergelijk permanent overleg met de samenleving, waarvan akte! 2e en 3e alinea : Het tekort van 10 miljoen is opgelost door te werken aan brede heroverwegingen van de uitgaven, eerst technisch en daarna via samen met IAC gemaakte “aanvullende Besluitenlijst Debat d.d. 26 oktober 2021

6

heroverwegingen” leidend tot voorstellen waarvan er 42 uitgevoerd gaan worden. En zo wordt 7 miljoen minder uitgegeven in 2022 en komt 1,3 miljoen meer inkomsten binnen (door lastenverhogingen), samen bijna die 10 miljoen. Dat is mooi, zou je zeggen. 4e en 5e alinea : De kennelijke oorzaken van de tekorten liggen bij het Rijk, onszelf valt niks te verwijten. Echt niet? Is de prijs voor de Centrumplannen in 5 jaar tijd niet bijna vervijfvoudigd? En nu ligger er wéér nieuwe, prijzige plannen toch? Zeker, er blijven onzekerheden bestaan zolang er geen nieuw kabinet is. Zeker, de kosten van de Zorg, van de WMO zullen stijgen. Moet het Rijk betalen. Gezien de huidige problemen in Zorg en economie komen er zeer forse kostenstijgingen, ten laste van de consument, de inwoners. (De prijzen van transport, personeel, grondstoffen, computerchips en met name energie zullen fors hoger worden en die kosten zullen, zo hebben de grote bedrijven nu al laten weten, leiden tot fors hogere prijzen van allerlei producten, ofwel, al die hogere prijzen worden op de consumenten verhaald.) Hiermee is in deze begroting nog geen rekening gehouden. NieuwDemocratischZeist verwacht, dat over enkele maanden deze prijsstijgingen zodanig invloed gaan hebben, dat herziening van de begroting nodig is, om extra uitgaven tot steun aan inwoners te kunnen doen.

Deze extra kostenstijgingen zullen met name op de jeugd nadelige invloed hebben. Dat zal weer leiden tot extra behoefte aan jeugdzorg, die nu al zo moeilijk goed te realiseren is. (En dat zou kunnen betekenen, dat het nu voor 2022 voor Zeist beschikbaar gestelde bedrag zeker al te weinig is.) Heb je hier als gemeente invloed? Kan gemeente stijging van energiekosten afremmen? Neen. Maar ouderen met alleen AOW die hun gasrekening niet meer kunnen betalen kun je als gemeente niet in de kou laten zitten. Zorgplicht! 6e alinea : Ja, de maatschappelijke opgaven worden urgenter en omvangrijker. Meer betaalbare woningen zijn nodig. Maar de kosten van bouwen worden, ook als gevolg van schaarste op de bouwmiddelenmarkt, alleen maar hoger. Wellicht moet daar toch gezocht naar andere aanpak. Bouwen voor Welzijn, van de bewoners van woningen, én van de bouwers. Maar niet meer bouwen voor de welvaart van projectontwikkelaars, financiers, makelaars en grondeigenaren. Ook huurwoningen moeten er meer komen. Morgen wordt onze oudste kleinzoon 14 jaar. Zijn moeder heeft zich al vóór zijn geboorte ingeschreven in Zeist als woningzoekende. Zonder succes! En zo zijn er velen in Zeist. En dan steekt het, dat woningzoekenden van elders wél in Zeist een woning krijgen en Zeistenaren niet. NieuwDemocratischZeist wil deze toewijzingsproblematiek ter discussie stellen tot verandering.

De kosten voor het Sociaal Domein zullen blijven groeien. De compensatie vanuit het Rijk zal niet passend zijn. Toch moeten die kosten betaald, want de gemeente heeft ook hier zorgplicht. NDZ ziet in deze begroting onvoldoende de erkenning van die plicht zodanig, dat aan deze kosten voor Sociaal Domein indien nodig eerste prioriteit gegeven zal worden. Eerder lijkt het of bij het zoeken naar bezuinigingen, gelden, eigenlijk bedoeld voor Sociaal Domein -Jeugd en WMOgeschrapt zijn of elders ingezet. NDZ hoopt, dat dit, indien gebeurd, éénmalig is. In dit verband wijst NDZ op wat door de wethouder op 10 oktober 2021 in een NOS-interview is gezegd : “dat er minder geld binnen kwam dan er uit gaat en dat de Jeugdzorggelden het stukje ruimte gaf dat nodig was voor de andere voorzieningen om de mensen te kunnen helpen”. De Arbitragecie Jeugd heeft voor 2022 4,8 miljoen beschikbaar gesteld voor Zeist. Dan is het bizar de wethouder tegen de NOS te horen zeggen, dat van die 4,8 1,5 aan Jeugdzorg wordt besteed, maar dat op HALT wordt bezuinigd.

Hoeveel? Waar is dit terug te vinden in de begroting? Welke verklaring heeft de wethouder over deze zaken? Volgens de NOS gaat de rest van die 4,8 miljoen naar het dichten van gaten in de begrotin ?! Waar blijkt dat uit? En dan de slotzin van deze 6e alinea : -hoe moet het woord “specifiek” in deze geduid worden? -had de organisatie niet allang klaar gemaakt moeten zijn voor die invoering? Er zijn al meerdere momenten geweest waarop de Omgevingswet ingevoerd zou gaan worden. Maar niet ingevoerd kon worden, omdat DSO nog steeds niet gereed/werkend was. De organisatie had al wel klaar moeten zijn en is dat nu nog niet. Met welke financiële gevolgen? De organisatie is er nog niet klaar voor, maar de samenleving al helemaal niet. Hoe zijn de inwoners van Zeist vanuit college en organisatie bekend gemaakt met de Omgevingswet, met wat deze nieuwe wet inhoudt, waar hij vandaan komt en waarom, en wat de samenleving mag en kan en moet verwachten van de invoering ervan? Volgens NieuwDemocratischZeist moet het antwoord op deze vragen negatief zijn. Inzake de invoering van deze Omgevingswet moet de gemeente een Omgevingsvisie “samen met de samenleving” opstellen, participatie. Aan het proces daartoe is slechts ten dele begonnen en niet tot tevredenheid van inwoners. Daar moet nog heel wat gebeuren. Worden de kosten van Besluitenlijst Debat d.d. 26 oktober 2021

7

het in deze nog te volgen traject betaald uit de begrote reserveringen? Echter zijn geen kosten begroot - begroten is toch kaderstellend?! - voor nieuwe vormen van burgerparticipatie. Moet een nieuwe coalitie zich daar maar druk over maken. Waarom niet nu? NieuwDemocratischZeist zal zich voorts van harte richten op het mede met inwoners en met gelijkgestemde fracties in de Raad tot stand brengen van een participatieprotocol of -reglement om daarmee tot een breed gedragen Omgevingsvisie te kunnen komen. 7e alinea : Ja, jammerlijk, de coronacrisis en zijn gevolgen. NieuwDemocratischZeist wil hier steun betuigen aan al diegenen die op de een of andere wijze dierbaren verloren hebben aan Covid. Maar ook aan diegenen die als gevolg van de zorg voor coronapatiënten verlies van dierbaren hebben moeten ervaren, omdat die niet of niet tijdig de zorg konden krijgen die ze nodig hadden. De maatschappelijke gevolgen zijn groot en herstel zal nog jaren nemen. De schade voor jongeren, van klein naar groot, niet met elkaar kunnen spelen, niet kunnen volgen van onderwijs. Achterstand in het sociaal ervaren en in het leren op school. Hier ligt voor de gemeente ook een taak, school, sport, ontspanning. De jeugd hééft niet alleen de toekomst, zij is de toekomst en een goede overheid heeft de plicht dat mogelijk te maken.

Van NieuwDemocratischZeist mag op dergelijke kosten niet en nooit bezuinigd worden. (Wij zullen het College dan ook zeker houden aan wat “met slagkracht vooruit” bedoeld wordt om te bereiken en zien met belangstelling uit naar de in deze “nog te formuleren handelingsperspectieven”.) 8e alinea : (Van de kenmerken van onze Zeister financiële huishouding spreekt het woord “wendbaar” NDZ niet zo aan. Indien daarmee bedoeld wordt, dat op elk moment al naar gelang van wie wat zou willen, van ingeslagen financiële wegen afgeweken kan worden, vragen we ons af wat dan bedoeld wordt met het eerdere “stabiele basis”. Vooralsnog gaan we ervan uit, dat met “wendbaar” slechts bedoeld wordt, dat bepaalde flexibiliteit niet onmogelijk is mochten dringende omstandigheden op aandringen van de Raad daarom vragen. Als zodanig is het woord wendbaar ook in strijd met het woord weerbaar. Zou het om de alliteratie, de letter “w”, gegaan zijn.

Jammer dan inderdaad, dat voor het woord “bestendig” geen synoniem bestaat, dat begint met een “w”!) Hier lijkt de aap uit de mouw te komen, want “deze begroting geeft een nieuwe coalitie de ruimte om na de gemeenteraadsverkiezingen van maart volgend jaar de maatschappelijke opgaven verder te brengen” ! Hoezo ruimte? Of zoiets veel energie biedt om de opgaven op te pakken? Zijn die tekorten van vorig jaar wel echt weg? Zijn die 7 miljoen “heroverwogen mindere uitgaven” echt oplossing van de tekorten? Of moet deze wens van ruimte geven aan een nieuwe coalitie na maart 2022 gezien worden als de uitroep “aprés nous le déluge!”. De tijd zal het leren! Tot slot nog enkele stellingen voor debat : 1. IAC stelde herinvoering hondenbelasting voor. Volgens Begroting is dat niet nodig. NDZ vindt herinvoering inconsistent. Inwoners zouden dat ook vinden. Vertrouwen in de overheid zou het niet bevorderen. Het advies van de IAC ligt er nog wel. Een volgende raad zou zich er maar opnieuw over moeten buigen? Neen, afgeschaft moet afgeschaft blijven! 2. In het raadsvoorstel wordt tot 8x toe gesproken over “specifieke kosten van in de begroting genoemde onderzoeken” zonder verdere toelichting. Het op deze wijze noemen van kosten past niet in een begroting, reden waarom deze doorgehaald moeten worden? 3. In deze begroting zijn ten onrechte wijk- en/of buurtbudgetten niet opgenomen.

NDZ betwist, dat daaraan geen behoefte zou bestaan en wil deze alsnog opgenomen zien. NDZ begrijpt niet waarom dit item moet wachten tot na de gemeenteraadsverkiezingen? 4. Het verzoek, ook van NDZ, om afschaffing van de reclamebelasting is niet gehonoreerd. Ondernemers zouden niet willen afschaffen. NieuwDemocratischZeist is van mening, dat hier verschil gemaakt zou moeten worden naar het soort onderneming, omdat niet alle ondernemers op gelijke wijze baat hebben van hun bijdrage aan deze belastingheffing. Kan dat onderscheid gemaakt? 5. NieuwDemocratischZeist maakt zich grote zorgen over de bijna verdubbeling van de kosten voor afvalheffing, die van 5,4 miljoen 6 jaar geleden, nu, in deze begroting, gaan naar 9,5 miljoen. Kan een tegemoetkoming voor de inwoners, voor de minst draagkrachtigen, gevonden worden, temeer waar stijging van andere kosten voor deze al extra zwaar gaan drukken? 6. NieuwDemocratischZeist vindt het onwenselijk, dat er zoveel miljoenen naar adviseurs/adviesbureaus gaan en inhuur van externen. Er is genoeg expertise al in huis. Ook meer luisteren naar de inwoners. Zij weten wat er speelt in hun buurt. Juist op inhuur van deze externe deskundigen kan fors bezuinigd. En dat bevordert ook de onderlinge band en samenwerking binnen het ambtelijk apparaat. Is het College met NDZ van mening, dat op deze post bezuinigd kan en dus moet worden? 7.

NieuwDemocratischZeist hoort al jaren, dat kunstmatige intelligentie en algoritmes veel taken gaan overnemen en dat daardoor personeelskosten en vastgoedkosten naar Besluitenlijst Debat d.d. 26 oktober 2021

8

beneden kunnen gaan. Maar NDZ ziet daarover niets terug in de begroting. Waarom niet? CDA Het was een bijzonder jaar. Zeist heeft zich het afgelopen jaar door heftige coronacrisis heengeslagen. Deze crisis heeft veel in onze Zeister samenleving beïnvloed. Uitdagingen waar we onverwacht mee te maken kregen hebben aangetoond dat we als Zeist een sterk dorp zijn en daar mogen we ongelofelijk trots op zijn. In Zeist denken inwoners en ondernemers creatief mee en is er meer mogelijk gebleken dan we ons daarvoor konden voorstellen. Maar deze crisis zal de komende jaren nog invloed hebben op ons dorp, de samenleving, onze gezondheid en de economie. Dus uitdagingen genoeg voor de komende jaren. Deze uitdagingen zien wij ook terug in de voorliggende begroting voor 2022. De begroting, die sluitend is, oftewel: we geven niet meer uit dan erbinnen komt is een resultaat waar we als Zeist, in deze lastige omstandigheden, tevreden over mogen zijn. Hierbij dan ook complimenten aan het college en de ambtelijke organisatie en iedereen die hier verder aan heeft bijgedragen in het bijzonder de IAC. Inhoudelijk kan het CDA zich vinden in de voorgelegde begroting. Er zijn altijd wensen maar gezien de tijdgeest vind het CDA het van belang even pas op de plaats te maken als het gaat om wensenlijstjes of invoering nieuw beleid.

Toch geeft de begroting voor CDA toch aanleiding een drietal punten specifiek bij u onder het voetlicht te brengen. Vandaag wil ik graag drie punten uitlichten, de zorg, het welzijn in ons dorp en gezondheid in de toekomst. Dit houdt overigens niet in dat punten zoals duurzaamheid, woningbouw of klimaat geen belangstelling voor het CDA hebben. Te beginnen met de zorg. Allereerst een groot compliment voor alle hardwerkende zorgmedewerkers. In de afgelopen 1,5 jaar is er veel op hen afgekomen. Maar naast deze complimenten heeft het CDA ook zorgen. We moeten zorgen dat er genoeg middelen beschikbaar blijven om de zorg op een verantwoord niveau te houden. Deze zorg heeft het CDA ook over de capaciteit in de zorg. In veel sectoren is er een tekort aan personeel maar zeker in deze sector. Hier moeten we alert op zijn. Kan het college hierop reflecteren? Naast de hardwerkende zorgmedewerkers moeten we ook het vrijwilligerswerk niet vergeten en daarmee ook de informele netwerken. Vrijwilligers en mantelzorgers zijn het cement in onze samenleving. Daarnaast moeten we blijvend inzetten op de bestrijding van eenzaamheid. We zijn blij dat we een portefeuillehouder zien die de afgelopen jaren hier voortvarend mee aan de slag is gegaan. Dit zien we onder andere terug in de alliantie tegen eenzaamheid en het project huisbezoeken 75+ in Zeist.

Geweldig is te zien dat zoveel inwoners en organisaties hierbij betrokken zijn en dit mogelijk maken. Naast al deze initiatieven moeten we scherp de andere doelgroepen in het zicht blijven houden, eenzaamheid is niet alleen bij de oudere doelgroep maar ook zeker bij jongeren, mensen met een GGZ problematiek of mensen met een handicap. Wij hopen dat de portefeuillehouder met dezelfde energie het werk voor deze doelgroepen voortzet. Afgelopen jaren hebben we (terecht) fors geïnvesteerd in de jeugdzorg. Laten we ervoor waken dat we de toenemende vraag op de WMO niet vergeten. Welzijn in ons dorpq Als lokale CDA-afdeling spreken wij veel met inwoners en ondernemers van onze gemeente. Graag geef ik een aantal punten terug aan het college wat wij horen vanuit onze samenleving. Kan het college op elk punt reflecteren. Al jaren is er discussie over het parkeren in het centrum van Zeist. Nu zijn er al meerdere moties ingediend om hier onderzoek naar te doen. Hoe staat het daarmee? De laatste motie is al ruim een jaar geleden aangenomen. Het CDA ziet dat er op dit moment in de samenleving een feitenvrij debat word gevoerd. Naast het parkeren krijgt het CDA veel reacties over de aanleg van het glasvezelnetwerk in Zeist. Inwoners zijn blij dat de mogelijkheid er is om een aansluiting aan te leggen alleen zijn ze minder tevreden over de bestrating na afloop.

Het CDA constateert dit zelf ook. Kan het college de opdrachtgever hierop aanspreken? De toekomstige invoering van de omgevingswet begint steeds meer te landen in de samenleving. Dat is goed met zo’n moeilijke wetgeving. In de begroting ziet het CDA een PM post op dit proces. Kan het college een financiële uitwerking toezeggen? En zo ja op welk termijn kunnen wij die tegemoetzien? (bijlage 2) Mijn derde punt: Gezond leven in de toekomst Afgelopen zaterdag had ik een inspirerend gesprek met Erik Scherder. Mogelijk kent u hem wel, de bekende hoogleraar neuropsychologie verbonden aan de Vrije Universiteit van Amsterdam. Hoogleraar Scherder vertelde het volgende. In 2012 verscheen een serie indrukwekkende studies. Deze studies benadrukken vanuit verschillende invalshoeken dat er sprake is van een Besluitenlijst Debat d.d. 26 oktober 2021

9

zeer ernstige gezondheidsbedreiging: lichamelijke inactiviteit. In 2012 is dit wereldwijd al uitgeroepen tot een pandemie. We hebben dus niet met 1 pandemie (covid) te maken, maar met 2 pandemieën. Wat is de oplossing? Intensief bewegen is het algemene advies. Denkt u hierbij aan activiteiten zoals lopen, rennen, fietsen, spelen en sporten. Maar dit is een onderzoek uit 2012, 9 jaar geleden. Dan zal het probleem al een stuk zijn verbeterd zal u denken? Helaas, dat is niet waar. We hebben een grote opdracht met elkaar. Als er ooit een reden is geweest om lichamelijke activiteit als gezondheidsdoel op nummer 1 te zetten, dan is het nu. Bewegen zorgt voor een sterker afweersysteem. Dat is voor ons allemaal en voor de komende decennia van groot belang bijvoorbeeld ook in de strijd tegen COVID-19. Conclusie, we moeten ons sterker inzetten op preventieve maatregelen en dat begint bij de jeugd. Hiervoor is door Stichting JOGG (jongeren op gezond gewicht) in samenspraak met ministerie van VWS een aanpak voor gemeentes ontwikkeld om het gezondheidsdoel op 1 te zetten. Inmiddels zijn hier 191 gemeentes bij aangesloten, helaas ontbreekt Zeist op dit lijstje.

En u voelt hem al aankomen, kent de portefeuillehouder gezondheidzorg de aanpak van JOGG en is de portefeuillehouder bereid deze aanpak te integreren in Zeist? Wellicht vraagt u zich af wat is de relatie tussen dit onderwerp en de onderliggende begroting? Het CDA is van mening dat dit probleem, deze pandemie, grotere aandacht behoeft en in de toekomst plek moet krijgen binnen de begroting. Het CDA is positief over de voorliggende begroting en we zien uit naar de beantwoording van het college. Na deze bijdrage wordt de vergadering voor 10 minuten geschorst. Na de schorsing wordt de vergadering heropend. Seyst.nu De inleidingen op het Raadsvoorstel en van boek 1 vinden wij nogal 'marketingachtig'. In het raadsvoorstel missen wij de eerlijke transparantie over waar het echt pijn heeft gedaan. Die willen wij echter wel graag horen van het college. De raad wordt onder beslispunt 2c gevraagd akkoord te gaan met het bevriezen van wensen voor nieuw beleid. Dat is jammer, maar in de huidige financiële omstandigheden wel wijs. Deze begroting wordt hierdoor wel wat beleidsarm. Wij zouden er wel voor willen pleiten om voor ten minste het Masterplan Binnensport accommodaties een PM-post op te nemen. Want zo lijkt het alsof er pas in 2025 over dit punt nagedacht zal gaan worden. Zie hiervoor ook bijlage 3.

En daarvoor vinden wij het bewegen van onze jeugd, met alle gezondheidsfacetten toch te belangrijk. Op bladzijde 8 van het raadsvoorstel wordt gevraagd akkoord te gaan met een dotatie aan reserve Weerstandsvermogen. Daardoor groeit de ratio in 2022 al naar 1.1. En ook daarna is er dan nog enige groei. Zonder deze dotatie zou de ratio op 0,8 blijven steken (zie ook onder meer blz. 3 van bijlage 8). Seyst.nu kan dit voorstel steunen. Zeker met een nogal onzekere financiële toekomst vinden wij dat zeker verstandig. Denk hierbij maar aan de uit de pan rijzende energieprijzen. Veel mensen zijn en komen daardoor in grote problemen in hun huishoudboekje. Seyst.nu maakt zich hierover grote zorgen. Gelukkig heeft Den Haag aangekondigd per 1 januari 2022 de energiebelasting te verlagen, zodat er enige verlichting komt, maar de vraag is of dit voldoende is voor financieel de meest kwetsbare gevallen. Ook tijdens de Ronde Tafel hebben wij dit aangekaart, maar de wethouder reageerde daarop dat hij niet meegaat in “als-dan-discussies”.Dat begrijpen wij wel, maar inmiddels zijn de problemen voor veel huishoudens al realiteit verdubbeling van gas en elektra zijn nu al een feit. Vandaar ook dat wij het college verzoeken deze problematiek serieus te blijven volgen. Graag een reactie van het college. Het IAC (Inwoners Advies Commissie) was een uitermate mooi project.

Iets om als samenleving “Zeist” trots op te zijn. De 150 leden tellende commissie kwam met 62 voorstellen, waarvan een flink aantal inderdaad wordt uitgevoerd. Inderdaad een rijke oogst. Een mooie samenwerking met een betrokken samenleving. Met als resultaat 42 IAC voorstellen met 7 miljoen aan bezuinigingen en 1,3 miljoen aan lastenverhoging. Seyst.nu pleit er wel voor om zorg te dragen voor een goede terugkoppeling naar alle betrokkenen. In Zeist beschikken veel buitensportverenigingen over kunstgrasvelden. Dat is heel fijn voor die clubs. Kunstgrasvelden kunnen immers veel intensiever bespeeld worden dan gewone grasvelden. Toch heeft Seyst.nu wat twijfels. Aan kunstgras kan de vereniging zelf onderhoud doen, maar moet na een bepaalde tijd, ca 10 jaar, worden vervangen. Zie het gele kader op blz. 12. Velden van gewoon gras vragen meer onderhoud en moet jaarlijks worden ingezaaid. Enkele jaren geleden spraken we in deze raad over mogelijk kanker verwekkende bestanddelen van kunstgras. Wij vragen ons af of de voor- en nadelen en duurzaamheid van kunstgrasvelden ten opzichte van gewoon gras voldoende in beeld zijn. En hoe zit het met de kosten? Valt hier ook niet Besluitenlijst Debat d.d. 26 oktober 2021

10

te besparen? Kunnen er offertes worden opgevraagd voor bv 70% kunst en 30% natuurgras. Zou dit ons in 10 jaar een flinke besparing kunnen opleveren? Zou het college dit willen laten onderzoeken. Dan een bekende zorg van Seyst.nu. Wij vinden dat ieder kind onderwijs moet kunnen volgen op de school van zijn of haar keuze. In de begroting staat dat ook als doel genoemd op blz. 13. Maar kennelijk is dat nog niet zo. Er staat ook dat de gemeente in gesprek gaat met de schooldirecteuren. Wij vragen ons af waarom dat nog niet gebeurd is. Deze toezegging is door het college in onze beleving al meerdere keren gedaan. Hoe zit het overigens met de huiswerk begeleidingen op school? Om zo het verschil minder te maken voor mensen met een lager inkomen. Op blz. 17 staat te lezen dat de natuur in en rond Zeist wordt versterkt. Samen met partners (terreineigenaren en -beheerders, ondernemers, overheden) versterken en beschermen we ons groene goud en de Utrechtse Heuvelrug. Seyst.nu is hier uiteraard zeer mee in haar nopjes. Er zijn vele goede initiatieven die zich richten op natuur, landschap en erfgoed. Mede hierdoor blijft Zeist ook aantrekkelijk voor onze eigen inwoners, maar ook voor bezoekers van buiten onze gemeente. Uiteraard speelt hier ook een aantrekkelijk en veilig centrum een belangrijke rol. Seyst.nu vraagt telkens aandacht voor de eenzaamheid.

Een flink aantal jaren geleden is er een motie van Seyst.nu aangenomen "Ouderen Mobieler". De bedoeling was om ouderen te helpen betrokken te zijn en te blijven bij ons dorp en voor ouderen alle faciliteiten wat meer bereikbaar te maken en dat daardoor eenzaamheid kon worden bestreden. Kerckebosch heeft dit zelf goed geregeld, wanneer krijgt dit ook navolging in de andere wijken? We mogen toch aannemen dat de ouderenzorg en hun mogelijkheden om te kunnen blijven deelnemen aan de samenleving een nog belangrijker item wordt. Op blz. 22 staat dat hiervoor samen met de lokale coalitie een plan wordt opgesteld. Dat plan komt er dus pas in 2022! Uitvoering zal dan wel in 2023 (op zijn vroegst) plaats vinden? Blz. 33: Het verkeer in Zeist is op bepaalde plekken niet veilig. Het probleem zit hem ook in de contactplaatsen en -momenten tussen de auto, fietser en de voetganger. Met name de voetganger is vaak vogelvrij. Met name de elektrische fietsen zorgen voor gevaar op plekken waar niet of nauwelijks het verschil te zien is tussen voet- en fietspad. Het aantal ongelukken is de laatste tijd schrikbarend gestegen. De herinrichting van de Slotlaan zal in de eerste helft van 2022 plaatsvinden. Een kostbare onderneming, die lang geleden voorkomen had kunnen worden als er eerder en beter naar de inwoners was geluisterd.

Wij hopen en vertrouwen dat die herinrichting nu wel een grotere veiligheid zal opleveren voor alle verkeersdeelnemers. Dus ook voor de voetganger. Blz. 46: "We onderzoeken de kansrijkheid van de in de RES 1.0 genoemde zoeklocaties voor zonnevelden en windenergie." Inmiddels zou toch duidelijk moeten zijn dat het grondgebied van de gemeente Zeist geen geschikte locatie is voor windenergie. Niet voldoende meteorologische onderbouwing en geen draagvlak. Zeist zou zich duidelijk tegen deze ontwikkelingen moeten uitspreken! Wij zijn erg blij met de aangenomen motie van Seyst.nu op 14 september “Uitvoerbare alternatieven”. Wij prijzen hier de zeer deskundige inbreng van De Groene Driehoek en ook een aantal andere fracties in deze raad, die zeer behulpzaam waren bij de voor een ieder aanvaardbare formulering. Een mooie stap voorwaarts. In Boek 2 op blz. 46: "De RDWI heeft een samenwerkingsovereenkomst met de BIGA met betrekking tot re-integratie opgezegd." Wij begrijpen dat er op dit moment alweer hard wordt gewerkt aan een hernieuwing van deze overeenkomst. Seyst.nu ziet de BIGA als groot belang voor Zeist. En zeker ook voor de toekomst van onze kwetsbare mensen. Graag een reactie over de status hierover van het college hierover? Bijlage 8, Dashboard gemeente Zeist Begroting 2022, versie mei 2021: Blz.

8 en 9: De vijf jaarstermijn van de onderhoudsplannen blijkt in geen enkel geval actueel en up to date. Seyst.nu vindt dit een gevaarlijke tendens. Door achterstallig onderhoud, zouden ongelukken kunnen gebeuren. Wij zouden graag zien dat een en ander prioriteit krijgt waarover de raad dan wordt gerapporteerd. Raadslid Verolme: (half 5) 2,5 uur

ChristenUnie/SGP De eerste Algemene Beschouwingen die ik als fractievoorzitter mag uitspreken, zie ik als een mooie kans om te laten zien waar wij voor staan. Ik beloof u dat deze Algemene Beschouwingen niet blijven

Besluitenlijst Debat d.d. 26 oktober 2021

11

hangen in algemene dingen, maar dat we ook zeer concreet kunnen zijn over onze plannen. Christelijk-sociaal, met hart voor de kwetsbaren in de samenleving, met oog voor groen en milieu en gericht op constructieve samenwerking. Dit kenmerkt de ChristenUnie/SGP in Zeist. Christelijk-sociaal betekent voor mij dat we vanuit onze geloofsovertuiging en de opdracht van Jezus zoeken naar het beste voor de mensen om ons heen en een licht zijn in de stad of het dorp waar je woont. Het beste voor onze gemeente Zeist, voor iedereen die hier woont, wie je ook bent of wat je achtergrond ook is. Er zijn veel mensen in Zeist die zich sociaal, financieel en maatschappelijk erg goed kunnen redden. Voor buitenstaanders is Zeist soms zelfs een dorp waar veel rijke mensen wonen die hun schaapjes op het droge hebben. We moeten echter niet vergeten dat Zeist ook een grote groep inwoners heeft die het sociaal, financieel en maatschappelijk niet redden, ondanks hun grote inspanningen. Door ziekte, een lichamelijke aandoening, (van henzelf of iemand waar ze voor moeten zorgen), door een taalbarrière, door ervaringen uit het verleden, en vul het verder maar in. Voor die mensen is het lastig om mee te doen in de samenleving die snel verandert. Zeker met de actuele prijsstijgingen voor wonen, energie en boodschappen.

Het is de missie van de ChristenUnie/SGP om er voor die mensen te zijn en iedereen als volwaardig mens te zien. Dat brengen we in de praktijk door te zoeken naar de beste manieren om onze grote welvaart samen te delen. Om op die manier tot een beter welzijn voor iedereen te kunnen komen. Dat kan financieel, zoals we in deze begroting doen, bijvoorbeeld door de capaciteit van het centrum voor Jeugd en Gezin uit te breiden. Als jonge vader heb ik de afgelopen maanden gemerkt hoe belangrijk een goede start voor een kind is en dat goede zorg daarbij cruciaal kan zijn. Maar het verhogen van welzijn voor iedereen kan ook door elkaar te ontmoeten, door vrijwilligerswerk te doen bij kwetsbare mensen, door je te laten raken door het verhaal van de ander. Dit is een realistisch ideaal, omdat ontmoeting, contact en omzien naar elkaar één van de belangrijkste basisbehoeften is van ieder mens. Door dit ideaal na te streven, bouwen we aan een sterke gemeenschap die mensen gelukkig maakt, een plek geeft en steunt waar dit nodig is. Een mooi voorbeeld is de aanpak die gekozen wordt in Vollenhove vooruit. Waar woningen toegewezen worden naar lokaal maatwerk. Waarbij er dus niet puur financieel wordt gekeken, maar ook gevraagd wordt om een bijdrage te leveren aan de buurt, aan de gemeenschap. Juist dit soort initiatieven zijn voor de ChristenUnie/SGP erg belangrijk.

Hoe we in Zeist naar elkaar omkijken, vinden we ook terug in de begroting van 2022.We geven 44 miljoen uit aan meedoen, dat is de bijstand, integratie en onderwijs. 40 miljoen aan de zorg en 22 miljoen aan vitale gemeenschappen. Dat zijn enorme bedragen, die door dit college zorgvuldig worden uitgegeven. Maar de ChristenUnie/SGP ziet ook ruimte voor verbetering. We hadden forse tekorten in het Sociaal domein, doordat er in Den Haag keuzes zijn gemaakt die het werk van de gemeente moeilijker maken. Er is veel werk verzet door de Inwoner Advies Commissie, om het geld bij elkaar te schrapen om de begroting rond te krijgen. En ook het college heeft duidelijke keuzes gemaakt, die er voor zorgen dat Zeist financieel gezond kan blijven. Maar het is duidelijk dat we niet elk jaar weer willen bezuinigen of belastingen verhogen. Dus er moet een structurele oplossing komen. Dit voorjaar heeft de ChristenUnie/SGP een motie ingediend die toen nog niet in stemming is gebracht. Wij denken dat een Taskforce met ook externe betrokkenen met een frisse blik zouden moeten kijken naar hoe wij in Zeist de kosten in het Sociaal Domein in evenwicht kunnen brengen. In de Algemene Beschouwingen van de afgelopen acht jaar hebben wij daar keer op keer aandacht voor gevraagd en ondanks de inspanningen van dit college, blijft het lastig om die kosten in balans te brengen.

Er wordt nu gewerkt aan een datasturing voor inkoop in het Sociaal Domein om actief te kunnen sturen op instroom, doorstroom en uitstroom, zo lees ik in de begroting. Maar de taskforce die wij voorstellen zou nog een stap verder kunnen gaan door te kijken naar een rechtvaardige verdeling van de middelen. De vraag hoe en waaraan geld wordt uitgegeven kan inmiddels worden beantwoord, maar de vraag waarom we ergens geld aan uitgeven willen wij ook beantwoorden. Nogmaals, met alle waardering voor het werk dat al gedaan is, maar met het doel voor ogen dat de meest kwetsbare mensen in onze samenleving niet de dupe worden van tekort aan geld. Voordat u vraagt, waar gaan we zo’n taskforce dan uit betalen? Het innovatiebudget heeft als doel: het stimuleren van innovatie door inspiratiesessies en procesonderzoeken. Deze taskforce zou daar wat ons betreft perfect op aansluiten. We zijn wel alvast benieuwd hoe het college aankijkt tegen dit idee. Een laatste punt dat ik hier wil maken is de betaalbaarheid van wonen voor jongeren en starters. We zien dat jongeren Zeist verlaten of veel betalen voor een huis met de bijbehorende hoge woonlasten die dat met zich meebrengt. Tegelijkertijd zien we ouderen hun grote gezinswoning wel willen verlaten, maar ook niet een betaalbare plek kunnen vinden waar zij kunnen wonen.

Wat we in Zeist nodig hebben is een ambitieus woningbouwprogramma dat gericht is op twee woningtypen. Betaalbare woningen voor ouderen en middeldure huur. De plekken in Zeist waar we het woningtekort met inbreiding kunnen oplossen, zijn wel zo’n beetje op. Dus we hebben een nieuwe woonwijk nodig. Een nieuw college zou zich na de verkiezingen moeten richten op het ontwikkelen

Besluitenlijst Debat d.d. 26 oktober 2021

12

van zo’n woonwijk. Wij zullen in de komende maanden onze ideeën over zo’n woonwijk verder bekend maken. Om te zorgen dat we ook na de verkiezingen ruimte hebben om onze ambities waar te maken, is het verstandig om nu op het geld te letten. Dus ook meevallers in de komende tijd niet gelijk uit te geven. Christelijk-sociaal, met hart voor de kwetsbaren in de samenleving, met oog voor groen en milieu en gericht op constructieve samenwerking. Dat is wie wij zijn en hoe wij naar de toekomst kijken. SP Toen in mei dit jaar de Kadernota werd gepresenteerd, stond dat voor een belangrijk deel in het teken van de voorstellen die de IAC had gedaan voor het orde brengen van de gemeentelijke uitgaven. Van de 62 voorstellen zouden 24 voorstellen direct worden uitgevoerd, 6 niet en van de rest moest toen nog bekeken worden of de voorstellen uitvoerbaar waren. Inmiddels, met de Begroting voor 2022, heeft het College na onderzoek alsnog 18 extra voorstellen van de IAC overgenomen om uit te voeren. Dat betekent dat uiteindelijk 42 voorstellen van de 62 door de IAC gedaan in de begroting voor komend jaar een plek krijgen, dus 2/3 deel van het totaal. Ik denk een mooi resultaat, en voor het behaalde resultaat zou ik aan de IAC en alle betrokkenen vanuit de gemeentelijke organisatie die aan de totstandkoming van deze voorstellen hebben bijgedragen nogmaals dank willen uitspreken.

De aanleiding voor het instellen van de IAC was minder mooi: een oplopend tekort in de gemeentelijke begroting, waarvan een groot deel door de miljoenen die onze gemeente de laatste jaren extra kwijt is geweest aan de jeugdzorg. Een structureel probleem, waar het Rijk onlangs fors geld voor heeft moeten bijleggen: voor Zeist een bedrag van 4,8 miljoen. Het kon minder. En misschien wordt het de komende jaren ook wel minder. Want het grote uitgangspunt achter die decentralisaties van jeugdzorg en Wmo is nog onverminderd overeind gebleven. Gemeenten zouden deze zorg efficiënter moeten kunnen organiseren, voor minder geld. Dat was de gedachte tenminste. De praktijk is weerbarstiger gebleken. Het is in ieder geval goed dat het college heeft besloten om voor het Sociaal domein met een voorstel te komen met daarin een meerjarenprognose en, naar als ik het goed begrijp, sturingsinformatie aan de hand van data te ontwikkelen om zo beter de effecten en de doelmatigheid van de inzet van middelen in kaart te brengen. Overigens ook in lijn met het voorstel "Grip op cijfers" dat het IAC hierover heeft gedaan. Mij dunkt dat het serieus uitvoeren van deze opdracht wel eens zo groot zou kunnen zijn, dat de gemeente hier extra mensen (dataanalisten?) voor zou moeten aannemen.

De vraag die ik dan ook het aan het college zou willen stellen is dan ook of het college al een beeld heeft bij de omvang van deze opdracht, en of daarbij serieus de optie op tafel ligt om voor deze data-analyses extra mensen te werven. Als daar extra geld voor moet worden vrijgemaakt, dan zou ik zeggen: dat verdient zich uiteindelijk dubbel en dwars terug. En bovendien, had het Rijk ons niet 4,8 miljoen extra gegeven voor de jeugdzorgverlening? En was dit geld niet vrij besteedbaar? Inderdaad: het college heeft dit geld aangewend om de ook in voorgaande jaren extra gedane uitgaven aan jeugdzorg en Wmo, weer te kunnen compenseren. Maar daarnaast om toch te besluiten de hondenbelasting, tegen het advies in van de IAC, niet her in te voeren. De redenering: het invoeren van deze belasting zou alleen nodig zijn geweest om daarmee een deel van het door de extra uitgaven aan jeugdzorg ontstane tekort mee te compenseren. Doordat het Rijk nu met extra geld over de brug is gekomen, kan de gemeente dus afzien van deze belasting. Maar op ander vlak moet de gemeente wel overstag: de ozb gaat met ingang van volgend jaar met 3 procent omhoog. Natuurlijk, het college kon niet anders, want onze gemeente kende al een jaren een van de laagste ozb-belastingen van Nederland. Zonder verhoging zou de gemeente hoogstwaarschijnlijk gekort worden op de uitkering uit het Gemeentefonds van het Rijk.

Waardoor Zeist alsnog extra zou moeten bezuinigingen, waar onze inwoners vervolgens de prijs van moeten betalen. Uiteindelijk maakt het voor de inwoners in onze gemeente dus niet uit, of ze nu door de (belastingvrije) hond of door de kat gebeten worden (het is aan u om te bedenken wie daarbij de hond en wie de kat is). Laat ik overgaan op enkele andere onderwerpen, waar de SP nog vragen dan wel opmerkingen over wil maken. Allereerst, op pag. 25 van het eerste deel van de begrotingswijzer is te lezen dat in de L-flat van Vollenhove een deel van de woningen anders wordt toegewezen. Dit zou moeten plaatsvinden door een deel van de woningen toe te wijzen aan woningzoekenden die bereid zijn een maatschappelijke tegenprestatie te leveren. De eerste vraag die dan naar boven komt is: hoe gaat de gemeente dit controleren? Bestaat niet het risico dat woningen zo worden toegewezen aan mensen die in hun sollicitatie (want dat zou dan deel van de selectieprocedure worden) vol overtuiging een verhaal houden wat zij zouden kunnen betekenen voor de buurt, maar dan vervolgens misschien hooguit voor een korte periode die tegenprestatie leveren? Is het dan te billijken dat iemand zo'n woning nog zou kunnen betrekken? Maar fundamenteler is wel de vraag of deze manier van "anders toewijzen" van woningen niet een aantasting is op het fundamentele recht op een woning.

Hoe kijkt het Besluitenlijst Debat d.d. 26 oktober 2021

13

college hier tegenaan? Dan, iets verderop, op pag. 34 wordt gesproken over het investeren in een comfortabel fietsnetwerk: past hier niet ook bij het verbeteren van de zichtbaarheid van in het donker gelegen delen van fietspaden, met een duidelijke markering of middels verlichting? Ik denk hierbij in het bijzonder aan het stuk fietspad langs de Arnhemse Bovenweg, vanaf de kruising bij Hoog Kanje richting centrum. Op pag. 38 gaat het over het inzetten op een hogere slagingskans voor nieuwkomers voor het behalen van de inburgering. De vraag die hierbij opkomt, is of het college hier dan een concreet meetbaar resultaat voor ogen heeft, en of hierover met de RSD dan ook prestatieafspraken worden gemaakt? Maar in deze ambitie lijkt ook verondersteld te zijn dat de inburgeringscursussen voor veel deelnemers te moeilijk zijn om in een keer te behalen, en dan is de vraag waar schort het aan? Aan inzet van de deelnemers, aan onvoldoende begeleiding of te weinig lessen? In dit verband ook de vraag, of het college dan van mening is dat de 50.000 die in de begroting voor 2022 wordt gereserveerd voor taalonderwijs aan nieuwkomers voldoende is? Kan het college daarbij uitleg geven waarom voor de begroting na 2022 hier helemaal geen geld voor is gereserveerd? Taalonderwijs is toch bij uitstek iets dat pas na meerdere jaren zijn vruchten begint af te werpen? Eenzelfde vraag, over een concreet

meetbaar te behalen resultaat, zou de SP ook willen stellen over de ambitie die in de begroting op pag. 40 van het eerste deel staat geformuleerd om het aantal mensen met problematische schulden te laten afnemen. Dan, op pagina 47, wordt de ambitie beschreven om een betere afvalscheiding te realiseren, met het argument dat inwoners straks, als met ingang van volgend jaar het laten ophalen van grofvuil 20 euro per keer kost, meer zelf hun afval gaan wegbrengen. Die afvalscheiding zou met het laten ophalen immers niet mogelijk zijn. Echter, voor het zelf wegbrengen van grofvuil ben je al snel aangewezen op een auto, met een fiets kun je hooguit enkele blikken verf wegbrengen, en met je grofvuil een bus instappen is voor jezelf en de medepassagiers ook geen fijne optie. Dus de vraag is of de winst van het extra gesorteerde afval wel opweegt tussen al die extra autoritten die in het meest gunstige geval dan gemaakt zullen worden, of in het meest ongunstige geval: de extra afvaldumpingen die er ongetwijfeld zullen komen. Nu al klagen inwoners in diverse wijken over koelkasten die gedumpt worden, vervolgens deels gesloopt en dan weken blijven staan, omdat ze dan niet meer opgehaald worden door de RMN.