24RV067 Bijlage 2 - Inventarisatie Kadernota 2025 en nakomende meldingen Begroting 2025
Tekst van het document
Bijlage 2 – Inventarisatie meldingen Kadernota 2025 & Nakomende meldingen In de Kadernota 2025 is informerend een inventarisatie van wettelijke ontwikkelingen, overige ontwikkelingen en wensen nieuw beleid gedeeld. Daarnaast zijn er na de vaststelling nog overige ontwikkelingen geweest dit tot een nagekomen melding hebben geleid. In deze bijlage worden per programma de diverse meldingen toegelicht. Meldingen die beginnen met “KN25” vinden hun oorsprong in een melding uit de Kadernota 2025. Meldingen die beginnen met “BG25” zijn nakomende meldingen. De meldingen zijn opgedeeld in een drietal categorieën: Wettelijke ontwikkelingen: Deze meldingen hebben een wettelijke ontwikkeling als oorsprong. Dit kan bijvoorbeeld een melding zijn die als gevolg van landelijk beleid meer middelen en inzet vraagt. Het kan ook een totaal nieuw onderdeel binnen onze dienstverlening betreffen, als gevolg van nieuwe wetgeving. Uitgangspunt conform de stabiliteitscriteria is dat extra taken binnen de door het Rijk beschikbare middelen worden uitgevoerd. Onderdeel (Bedragen x € 1.000) Wettelijke ontwikkelingen
€
2025 680
€
2026 799
€
2027 1.186
€
2028 1.186
Overige ontwikkelingen: Alle in deze paragraaf opgenomen meldingen hebben een andere dan wettelijke oorsprong. Het kunnen autonome ontwikkelingen in aantallen betreffen, maar bijvoorbeeld ook stelselwijzigingen in het uitvoeren van gemeentelijke taken. Ook kan deze categorie meldingen die eerder als ‘knelpunten’ werden gepresenteerd betreffen. Onderdeel (Bedragen x € 1.000) Overige ontwikkelingen
€
2025 744
€
2026 2.314
€
2027 2.411
€
2028 2.428
Wensen nieuw beleid: Alle in deze rapportage opgenomen meldingen betreffen voorstellen voor nieuw beleid aanvullend op alle werkzaamheden die reeds in de begroting zijn verwerkt. Deze voorstellen hebben niet eerder op de politieke agenda gestaan. Bij het voorstel is er rekening mee gehouden dat ieder voorstel ook ambtelijke capaciteit nodig zal hebben om uitgevoerd te worden. Onderdeel (Bedragen x € 1.000) Wensen nieuw beleid
2025 € -
2026 € -
2027 € -
2028 € -
1 Begroting 2025 – Bijlage 2: Meldingen Kadernota 2025 & Begroting 2025
Voor alle meldingen geldt dat belangrijk is dat er een bepaalde mate van keuze in de uitvoering zit om in deze rapportage gemeld te worden. Ontwikkelingen die geen vorm van keuze hebben, worden in de bestuursrapportage als gevolg van de 3 O’s van de gemeentefinanciën (Onvoorzien/Onoplosbaar, Onuitstelbaar en Onontkoombaar) gepresenteerd. In onderstaande tabel worden de totalen van deze vernieuwde inventarisatie gedeeld waarna de individuele items per categorie in de volgende paragrafen verder worden toegelicht. Onderdeel (Bedragen x € 1.000) Programma 1: Gemeente in verbinding Programma 2: Volwaardig meedoen aan de samenleving Programma 3: Doorpakken voor natuur en klimaat Programma 4: Wonen op Maat Programma 5: Positieve Gezondheid Programma 6: Cultureel en Sportief Zeist Programma 7: Mobiliteit brengt ons verder Programma 8: Levendige Economie Programma 9: Samen zorgen voor Veiligheid Programma 10: Financiële Stabiliteit en organisatie Totaal Melding Kadernota & Begroting 2025
€ € € € € € € € € € €
2025 50 263 315 -949 225 75 109 157 1.179 1.451
€ € € € € € € € € € €
2026 50 280 434 -631 225 1.075 109 157 1.414 3.140
€ € € € € € € € € € €
2027 346 886 -407 72 1.085 109 157 1.349 3.643
€ € € € € € € € € € €
2028 363 886 -407 72 1.085 109 157 1.349 3.660
2 Begroting 2025 – Bijlage 2: Meldingen Kadernota 2025 & Begroting 2025
Programma 1: Gemeente in verbinding In onderstaande tabel worden de meldingen binnen dit programma, per categorie, opgesomd. Onderstaand worden deze meldingen verder toegelicht. Onderdeel (Bedragen x € 1.000) Wettelijke ontwikkelingen -
€
-
€
-
€
-
€
-
Overige ontwikkelingen 1. BG25: Aanbesteding burgerzaken
€
50
€
50
€
-
€
-
Wensen nieuw beleid Totaal 'Programma 1'
€ €
50
€ €
50
€ €
-
€ €
-
2025
2026
2027
2028
1.1 Wettelijke ontwikkelingen Geen meldingen
1.2 Overige ontwikkelingen 1. BG25: Aanbesteding burgerzaken Inhoudelijke toelichting: In 2025 start de aanbesteding voor de software die gebruikt wordt bij en door de afdeling burgerzaken. Dit raakt interne systemen, maar ook de eDiensten die we aanbieden op de website. Maatschappelijk effect: Het niveau van dienstverlening blijft hoog en wordt waar mogelijk verbeterd doordat processen intern efficiënter lopen en doordat we nog betere mogelijkheden online kunnen aanbieden. Inwoners kunnen nog makkelijker hun zaken zelf regelen (bijvoorbeeld een verhuizing doorgeven, of een uittreksel aanvragen). Financiële toelichting: De kosten betreffen de incidentele kosten voor (extern) advies-, begeleiding- en projectleiding en doorontwikkeling in 2026. Met dit bedrag gaan we uit van (een vorm van) samenwerking met buurgemeenten. Samen daarin optrekken zorgt voor meerwaarde. De kosten voor de licenties voor de vervangende applicatie vallen onder budget van IV. Risico’s bij niet honoreren: De huidige contracten van Centric burgerzaken zijn in het verleden nooit aanbesteed. Dit had te maken met het feit dat gemeenten gebonden waren aan een vaste leverancier. Vanaf 2026 geld dit niet meer en moeten we in het kader van rechtmatigheid over gaan tot een aanbesteding om conform aanbestedingswetgeving te blijven handelen.
Daarnaast is de huidige on-premise omgeving van Centric aan het verouderen en zal het de komende jaren mogelijk leiden tot een gedwongen overgang naar een 'SaaS' variant met dito investeringen/kosten die vervolgens weer bijdragen aan verdere onrechtmatigheid. Bij niet tijdig over gaan zal er ook een grote Oracle update moeten plaatsvinden in de 2e helft van 2026. Kosten daarvan worden geschat op circa € 30.000 tot € 50.000. (Bedragen x € 1.000) Totaal
2025 50
2026 50
2027 0
2028 0
1.3 Wensen nieuw beleid Geen aanmeldingen
3 Begroting 2025 – Bijlage 2: Meldingen Kadernota 2025 & Begroting 2025
Programma 2: Volwaardig meedoen aan de samenleving In onderstaande tabel worden de meldingen binnen dit programma, per categorie, opgesomd. Onderstaand worden deze meldingen verder toegelicht. Onderdeel (Bedragen x € 1.000) Wettelijke ontwikkelingen -
€
-
€
-
€
-
€
-
Overige ontwikkelingen 2. KN25: Coördinatie gezondheid, sport, preventie 3. KN25: Gebiedsvisie Vollenhove 4. KN25: Cofinanciering Regiodeal 5. KN25: Sociale centrumaanpak 6. BG25: WSP Centrum 7. KN25: Taalaanpak 8. KN25: Automatische toekenning ITT 9. BG25: Tijdelijke formatie Samen Leven 10. BG25: Inzet reserve vluchtelingenopvang
€ € € € € € € € €
-
€ € € € € € € € €
-
€ € € € € € € € €
-
€ € € € € € € € €
-
Wensen nieuw beleid 11. KN25: Jeugdhulp AZC 12. KN25: Filmproject Vollenhove Totaal 'Programma 2'
€ € €
-
€ € €
-
€ € €
-
€ € €
-
2025
2026
2027
2028
2.1 Wettelijke ontwikkelingen Geen aanmeldingen
2.2 Overige ontwikkelingen 2. KN25: Coördinatie gezondheid, sport en preventie (GSBB) Deze melding is komen te vervallen en onderdeel van de melding 10: “Inzet reserve Vluchtelingenopvang” geworden. 3. KN25: Gebiedsvisie Vollenhove Deze melding is komen te vervallen. De vervolgstappen uit de gebiedsvisie Vollenhove worden de komende jaren uit het Uitvoeringsprogramma Coalitieakkoord bekostigd.
4 Begroting 2025 – Bijlage 2: Meldingen Kadernota 2025 & Begroting 2025
4. KN25: Cofinanciering nieuwe Regiodeal (Vollenhove Vooruit) Inhoudelijke toelichting: De huidige Regio Deal Vitale Wijken loopt tot en met 31 december 2025. Het doel van deze deal is de achterstanden in de wijken Overvecht, Batau, en Vollenhove via wijkaanpakken structureel te versterken en te versnellen, door: • Een financiële impuls (met vliegwieleffect) vanuit de deal. • In samenhang vanuit verschillende domeinen de uitvoering vorm te geven. • Door het opdoen van onmisbare inspiratie en ervaring tijdens intensieve samenwerking. Voor de buurtaanpak Vollenhove Vooruit is uitgegaan van een lange termijn aanpak (tot en met 2035). De huidige Regiodeal periode stopt echter eind 2025. Daarom opteren we dit jaar (indienen voor 1 november 2024) voor een nieuwe propositie, om ook vanaf 2026 (weer) voor minimaal vier jaar een extra financiële impuls te kunnen krijgen vanuit het Rijk voor de buurtaanpak, wederom in samenwerking met Utrecht, Nieuwegein en (volwaardig ook) Amersfoort. Dit om de ingezette lijn verder voort te zetten, op onderdelen te verdiepen en ook uit te breiden. Het is een logisch en naar ons idee noodzakelijk vervolg op de huidige lopende deal.
Uit de factsheet Vollenhove Vooruit 2023, de monitoring vanuit het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) in 2023 vanuit de regiodeal en de recente Leefbaarometer 2022 blijkt dat achterstanden in de buurt Vollenhove, evenals de andere buurten in Utrecht, Nieuwegein en Amersfoort, hardnekkig zijn. Vollenhove blijft aanzienlijk lager scoren dan het gemeentelijke en/of landelijke gemiddelde op het gebied van gezondheid, werkgelegenheid, veiligheid(gevoel), weerbaarheid, kansengelijkheid, sociale cohesie en vooral bestaanszekerheid in meest brede zin (eenzaamheid, sociaal netwerk, schulden). Voor het verkrijgen van een regiodeal zijn verschillende ingrediënten nodig: A. Een programmatische aanpak per gemeente voor de betreffende buurt. B. Governance afspraken tussen de dealgemeenten. C. Cofinanciering per gemeente van 50%. Dit is laatste een harde voorwaarde voor het verkrijgen van een nieuwe Regiodeal. Omwille van laatstgenoemde hebben we ervoor gekozen om in de kadernota 2025 alvast een aankondiging te doen vooruitlopend op de Meerjarenbegroting 2026/2027 als onderdeel van de begroting 2025. In de loop van oktober 2024 wordt de definitieve propositietekst voorgelegd aan de betreffende colleges. Maatschappelijk effect: Met de buurtaanpak zijn we medio 2020 gestart. In deze eerste periode van 4 jaar hebben we al veel gerealiseerd en bereikt.
Het lijkt voorzichtig ook zijn vruchten af te werpen, dat merken we vooral in gesprekken met bewoners. Zoals aangegeven blijkt uit recente onderzoekscijfers (onder andere factsheet Vollenhove Vooruit 2023 en de Leefbaarometer 2020) dat Vollenhove nog steeds de buurt is met donker rode cijfers, ook in vergelijking met andere kwetsbare buurten in Zeist. Dat betekent dat er in ieder geval op het gebied van leefbaarheid en bestaanszekerheid zeker nog geen gemiddelde basis is. Bewoners die in Vollenhove wonen profiteren dus nog nauwelijks van de welvaart van de regio. Om hier verandering in te brengen, is een lange adem nodig en een langdurige, duurzame buurtaanpak. We vragen dit jaar een nieuwe regiodeal toekenning aan. Daarmee kunnen we ons extra blijven inzetten om de bewezen achterstanden te verkleinen en de buurt meer weerbaar en veerkrachtig te maken. Daarnaast zijn er voor specifieke projecten subsidies te verkrijgen, en uiteraard blijven we ons daar ook voor inzetten. Denk aan de huidige verworven subsidie voor het inrichten van een 'gezonde buurt' in Vollenhove. Dit project sluit nauw aan bij de implementatie van de vastgestelde Gebiedsvisie Vollenhove. Financiële toelichting: Om de genoemde redenen wordt de nieuwe propositie voorbereid voor een nieuwe Regio Deal Vitale Wijken, waarbij ook gemeente Amersfoort als volledig partner mee gaat doen.
Het gaat om de zesde tranche (indienen in 2024, uitwerken en besluitvorming in 2025 en starten in 2026). Bij de propositie wordt aan het Rijk voor Zeist een bedrag van maximaal 2 miljoen euro gevraagd. Het werkelijke benodigde bedrag aan cofinanciering door de gemeente is afhankelijk van de uiteindelijk door het ministerie van VRO toegekende budgetten. Dit bedrag wordt niet hoger, wellicht wel lager, afhankelijk van de opzet van de deal, de toekenning en de verdeling. Het is echter noodzakelijk dat er bij het indienen duidelijkheid is per gemeente over benodigde cofinanciering. Vandaar deze melding voor de Meerjarenbegroting 2026 en 2027 als onderdeel van de Begroting 2025.
5 Begroting 2025 – Bijlage 2: Meldingen Kadernota 2025 & Begroting 2025
Risico’s bij niet honoreren: Het verkleinen van de achterstanden heeft meer tijd nodig dan de looptijd van de regiodeal. Ook uit het onlangs gepubliceerde onderzoek met verdiepende analyses van de Leefbaarometer 2022 blijkt dat Utrecht en Zeist in de top 5 staan met grote verschillen in leefbaarheid tussen buurten.. Zo is de ervaring dat het vele jaren kost om vertrouwen te winnen bij inwoners en ondernemers. Het bereikte resultaat nu is echter is nog heel kwetsbaar en nog niet echt bestendig of duurzaam te noemen. Stoppen in 2025 zou dan ook een desinvestering betekenen en het past ook niet in onze eigen ambities voor de buurtaanpak (Ambitiedocument 2035) en de op handen zijnde uitwerking van de gebiedsvisie in de vorm van gebiedsontwikkeling. (Bedragen x € 1.000) Benodigde bedrag Voorgestelde dekking RIOZ Totaal
2025 0 0 0
2026 1.000 -1.000 0
2027 1.000 -1.000 0
2028
0 0 0
5. KN25: Sociale centrumaanpak Inhoudelijke toelichting: Woongroen voert vanaf Q2 2024 in 2,5 jaar tijd een ingrijpende renovatie uit aan 351 sociale huurwoningen in de buurt Carre in het centrum van Zeist. Het doel van de sociale centrumaanpak is om snel en effectief (extra) ondersteuning en opvang te bieden aan de bewoners door de netwerkpartners (o.a. Woongroen, MeanderOmnium en ST/CJG). Daarnaast wordt een huiskamer gerealiseerd voor de bewoners. Maatschappelijk effect: Net als eerder in Vollenhove is er de noodzaak om een vorm van sociale aanpak te koppelen aan het ingrijpende onderhoudsproject in dit plangebied. Er zijn grote zorgen over wat er achter de voordeur "tevoorschijn" komt; bewoners met een ggz-problematiek, eenzaamheid, huurachterstanden etc. De aanpak is om snel en effectief (extra) ondersteuning en opvang te bieden aan de bewoners door de netwerkpartners (o.a. Woongroen, MeanderOmnium en CJG/ST). Dit doormiddel van een vooruitgeschoven post van het ST en CJG die in nabijheid professionele ondersteuning bieden bij (bestaande) problematiek, om escalatie van problematiek door de renovatie te voorkomen/verminderen. Ook wordt er een ‘huiskamer’ in de buurt gerealiseerd waar bewoners elkaar kunnen ontmoeten en terecht kunnen voor een goed gesprek en een kop thee/koffie. Tevens verhuist het wekelijks spreekuur van het wijkteam naar de ‘huiskamer’.
Financiële toelichting: Recent heeft het college het collegevoorstel over de (sociale) centrumaanpak vastgesteld en de Raad is via een RIB geïnformeerd. Voor dit project was toen € 470.000 aangevraagd, hiervan is voor 2024 € 170.000 beschikbaar gesteld vanuit de lopende begroting en is bij de Kadernota een melding gedaan voor 2 keer € 150.000 (2025 & 2026) welke nu in het voorstel van de Begroting 2025 is overgenomen. Risico’s bij niet honoreren: Indien er geen middelen beschikbaar komen zal er geen sprake zijn van een sociale aanpak en stopt het project. Tevens zal de locatie niet tot het einde van het project beschikbaar zijn als ‘huiskamer’ als onderdeel van de sociale aanpak. Het afbreukrisico is groot. N.a.v. de RIB heeft er in de Nieuwsbode gestaan dat de Punt een huiskamer wordt voor het Centrum. Dit is tevens door de gemeente en partners gecommuniceerd met bewoners. Daarnaast is het sociaal ondersteunen van een ingrijpende verbouwing van sociale woningen gewenst vanuit de partners en eerder goedgekeurd door raad en college. (Bedragen x € 1.000) Benodigde bedrag (Voorgestelde) dekking RIOZ Totaal
2025 150 -150 0
2026 150 -150 0
2027 0 0 0
2028 0 0 0
6 Begroting 2025 – Bijlage 2: Meldingen Kadernota 2025 & Begroting 2025
6. BG25: WSP Centrum Inhoudelijke toelichting: In het centrum van Zeist is al lange tijd behoefte aan een Wijk Service Punt (WSP), één centrale plek voor ontmoeting en activiteiten ter ondersteuning van de sociale problematiek. Het is de bestuurlijke wens om, vooruitlopend op de plannen voor de Klinker, een WSP in het centrum te realiseren. Met de huidige sociale centrumaanpak wordt de Punt tot eind 2026 ingezet als huiskamer ter ondersteuning van de sociale aanpak voor de bewoners van woningen die door Woongroen worden gerenoveerd. Door op korte termijn extra inzet te plegen kan op korte termijn een WSP worden gerealiseerd in het centrum, vooruitlopend op de plannen voor de Klinker. Daarnaast worden in de plannen voor de Klinker ook de functionaliteiten van een WSP meegenomen. Maatschappelijk effect: In het WSP kunnen bewoners terecht voor ontmoeting, activiteiten, (hulp) vragen, informatie, een goed gesprek en een kop koffie/thee. Er zal een sociaal beheerder aanwezig zijn voor 4 uur per dag, 5 dagen per week. Net zoals in Vollenhove is er ondersteuning nodig van MeanderOmnium in de vorm van een kwartiermaker die de ontwikkeling van het WSP in samenwerking met bewoners en netwerkpartners oppakt, gericht op de specifieke doelgroepen en problematiek in het Centrum, voor en door bewoners. Bijvoorbeeld het versterken van de sociale cohesie en het verminderen van eenzaamheid.
In het WSP hebben vrijwilligers een plek om, in meer of mindere mate, ondersteund door een professional aan de slag te gaan. Een nog te realiseren doorgang naar KunstenhuisIdea biedt kansen voor een nauwe samenwerking, waardoor er meer mogelijkheden komen voor sociale activiteiten, ontmoeting en hulpverlening. De locatie blijft beschikbaar als WSP tot aan de herontwikkeling van de Klinker. Financiële toelichting: Voor de inzet van MeanderOmnium, het beschikbaar stellen van de locatie en de kosten van de verbouwing is een budget nodig welke oploopt naar € 115.000 per jaar voor 2026, 2027 en 2028 waarna deze structureel uitkomt op € 96.308. Als dekking wordt gekeken naar de taakmutatie “aanpak armoede en schulden” uit de meicirculaire 2024. Risico’s bij niet honoreren: Er zijn diverse sociale indicatoren die aandacht vragen in het centrum, o.a. eenzaamheid, lage sociale cohesie en overlast op straat. Als niet wordt ingezet op een WSP zal hier vanuit de gemeente en partners niet in nabijheid ingezet kunnen worden op sociale ondersteuning. Indien de aanvraag niet wordt gehonoreerd worden er geen WSP-functionaliteiten in het centrum gerealiseerd. Vanuit de sociale centrumaanpak wordt ingezet op een ontmoetingsplek in het Centrum.
Deze zal, als de aangevraagde middelen niet beschikbaar komen, na afronding van dat project verdwijnen, wat betekent dat er voor de jaren erna wederom geen plek is in het Centrum. De betreffende locatie staat dan leeg en wat is opgebouwd aan sociale programmering en gebruik binnen de sociale centrumaanpak wordt dan stopgezet. (Bedragen x € 1.000) Benodigde bedrag Dekking taakmutatie gemeentefonds Totaal
2025 34 34 0
2026 83 83 0
2027 115 115 0
2028 115 115 0
7. KN25: Taalaanpak Deze melding is komen te vervallen en onderdeel van de melding 10: “Inzet reserve Vluchtelingenopvang” geworden. 8. KN25: Automatische toekenning IIT Deze melding is in afwachting op de besluitvorming bij de RSD komen te vervallen. Intentie is om hier wel op in te zetten. Hierbij zal dan ook naar dekking worden gekeken.
7 Begroting 2025 – Bijlage 2: Meldingen Kadernota 2025 & Begroting 2025
9. BG 25: Tijdelijke formatie-uitbreiding Samen Leven Inhoudelijke toelichting: Het Sociaal Domein is flink in beweging, we proberen al jaren te anticiperen op de stijgende zorgvraag, de wettelijke en nieuwe verplichtingen en de toestroom van vluchtelingen. Daarom hebben wij de afgelopen jaren veel geïnvesteerd in, o.a. Sociaal in Balans en het project aan boord in Zeist (consulenten in dienst nemen). We merken dat we mooie stappen aan het zetten zijn in de gewenste ontwikkelingen, maar dat we er nog niet zijn. Al deze ontwikkelingen en opgaves vanuit het Rijk, de regio, onze ketenpartners en lokale ambities leggen een zware druk op het team Samen Leven. Vanuit het Rijk komen er zelden middelen mee om de opgaves en taken qua formatie duurzaam te beleggen, waardoor de formatie nagenoeg ongewijzigd is gebleven. Dit in tegenstelling tot andere gemeentes waar de formatie wel is meegegroeid. Dit is ook het beeld vanuit de begin 2024 uitgevoerde benchmark. De afgelopen jaren leidde dit tot het niet (goed) kunnen oppakken van taken, die nodig zijn om alle inwoners in Zeist een goed leven te geven. Denk hierbij aan taken rondom GGZ, ouderenbeleid, passend onderwijs, werk & inkomen en regionale samenwerking.
Naast de maatschappelijke impact, of het gemis daaraan, en een potentieel effect op de vraag bij ST en CJG, leidde dit de afgelopen jaren tot een te hoge werkdruk en uitvallen en vertrekken van medewerkers. Voorstel is om de komende 3 jaar tijdelijk te investeren in het team Samen Leven, door tijdelijke toevoeging van fte, en te bekijken wat na afronding van de opgaves en ontwikkelingen structureel nodig is om een goede ondersteuning te kunnen blijven bieden aan alle inwoners van Zeist. Voorgesteld wordt om 50% te dekken uit RIOZ en 50% te onttrekken uit de reserve vluchtelingenopvang. Maatschappelijk effect: Het voldoen aan onze taken en onze inzet en resultaten borgen. Het ondersteunen van politiek en bestuur. Zorgen dat alle inwoners van de gemeente Zeist een goed leven hebben en mee kunnen doen in de samenleving. De komende jaren willen we investeren inclusief het afronden van diverse opgaves en ontwikkelingen. Bijvoorbeeld Sociaal in Balans, regionale inkoop, nieuwe jeugdwet, visie op sociaal domein etc. Financiële toelichting: De totale kosten voor de benodigde inzet komt uit op € 495.000 per jaar over de periode 2025 t/m 2027. Voorgesteld wordt, gezien de aard van de inzet, de helft van de kosten te dekken uit de Reserve Integrale Ontwikkeling Zeist (RIOZ) en de andere helft uit de Reserve Vluchtelingenopvang.
Risico’s bij niet honoreren: We kunnen niet voldoen aan al onze taken, regionale en lokale ambities. Meest kwetsbare inwoners zullen niet of niet voldoende mee kunnen doen in de samenleving. Hierdoor kan het voorkomen dat nieuwe problematiek zal ontstaan of bestaande problematiek zal verergeren. Dit kan tot een stijging van het beroep op hulp of ondersteuning leiden door deze kwetsbare groep inwoners. Een werkdruk stijging binnen het ST en/of CJG en grotere uitgaven Jeugdwet, Wmo en Participatiewet. (Bedragen x € 1.000) Benodigde bedrag (Voorgestelde) dekking reserve vluchtelingenopv. (Voorgestelde) dekking RIOZ Totaal
2025 495 -248 -247 0
2026 495 -248 -247 0
2027 495 -248 -247 0
2028 0 0 0 0
8 Begroting 2025 – Bijlage 2: Meldingen Kadernota 2025 & Begroting 2025
10. BG25: Inzet reserve vluchtelingenopvang Inhoudelijke toelichting: De huidige situatie rondom de opvang en ondersteuning van vluchtelingen en statushouders in onze gemeente vraagt om aandacht en versterking. Met de toenemende aantallen in de afgelopen jaren van vluchtelingen in onze regio en specifiek in onze gemeente wordt de noodzaak om hen effectief te ondersteunen en te laten integreren in onze samenleving steeds belangrijker. Door vroeg te beginnen met integratie, zoals het leren van de taal, het begrijpen van culturele normen en waarden, en het verkrijgen van onderwijs of werk, worden vluchtelingen sneller zelfredzaam. Dit helpt hen om hun eigen leven op te bouwen en vermindert hun afhankelijkheid van sociale voorzieningen. Daarom presenteren wij een voorstel ter besteding van de reserve vluchtelingenopvang, dat niet alleen het welzijn van de vluchtelingen ten goede komt, maar ook de sociale samenhang binnen de hele gemeenschap versterkt. Het voorstel is beschreven aan de hand van onderstaande vier uitgangspunten, wat ons in staat stelt om het hieronder beschreven maatschappelijk effect te behalen. Het voorstel bevat vooral een impuls in bestaand aanbod of versterking van ondersteunende interventies. Dit resulteert niet in een grotere druk op het ambtelijk apparaat voor realisatie ervan.
Het gaat vooral over capaciteit en aanbod voor onze inwoners vanuit de maatschappelijke partners, waarin wordt verwacht dat dit een realistische vraag op inzet is. Maatschappelijk effect: Versnelde integratie voor vluchtelingen te realiseren Onze gemeente staat bekend om haar gastvrijheid en betrokkenheid. Echter, om deze reputatie hoog te houden en te vertalen naar daadwerkelijke resultaten, moeten we ons aanbod voor vluchtelingen versterken. Het voorgestelde budget stelt ons in staat om gerichte ondersteuning te bieden, waardoor vluchtelingen sneller kunnen integreren en volwaardig kunnen deelnemen aan onze samenleving. Door bijvoorbeeld taalprogramma’s, werkgelegenheidsprojecten en ondersteuning te intensiveren, geven we hen de kans om hun leven snel op te bouwen en hun talenten in te zetten voor de gemeenschap. Ruimte te creëren voor reguliere voorzieningen Door specifieke voorzieningen voor vluchtelingen te organiseren, gaan we de extra druk tegen die ontstaan is op onze reguliere voorzieningen. Hiermee brengen we ons voorzieningenniveau weer op peil. Dit komt de beschikbaarheid ten goede voor alle inwoners, inclusief de gegroeide groep vluchtelingen. Zo kunnen we wachttijden verminderen en de druk op bijvoorbeeld huisvesting, laagdrempelige ondersteuning en (jeugd-) zorg verlichten.
Dit leidt tot een effectievere en efficiëntere dienstverlening voor iedereen binnen onze gemeente. De aanbevelingen in het Rekenkamerrapport Integratie te verkennen en door te pakken Het voorstel sluit in grote mate aan bij de recente bevindingen van het Rekenkamerrapport ‘integratie en arbeidsparticipatie’. Veel van de aanbevelingen in het rapport worden grotendeels gedekt door de plannen die we hebben voor de doorontwikkeling, wat aangeeft dat we op de juiste weg zijn. Zoals bijvoorbeeld de aanbevelingen over het leren van de Nederlandse taal. Door middel van dit voorstel bieden we extra mogelijkheden om te oefenen met de taal in de praktijk naast de inburgeringsroute (waar taal een belangrijk onderdeel van is) en zorgen we ervoor dat we ondanks een toename aan taalleerders ook voldoende passend taalaanbod kunnen bieden aan andere doelgroepen. Hetzelfde geldt voor de aanbevelingen om de toegang naar sportvoorzieningen voor volwassenen te vergroten, programma's om vluchtelingen en statushouders sneller aan het werk te krijgen en in te zetten op ontmoeting tussen inwoners en vluchtelingen/ statushouders door middel van buddy trajecten. Door deze aanbevelingen in praktijk te brengen, vergroten we onze slagkracht en verbeteren we de situatie voor alle (tijdelijke) inwoners van Zeist. Versterking van de sociale basis.
Door in te zetten op de verschillende beleidsthema's van de sociale basis, zorgen we dat de voorzieningen weer voldoende beschikbaar zijn voor het gegroeide aantal gebruikers. Dit betekent dat we niet alleen vluchtelingen, maar ook alle andere inwoners beter van dienst kunnen zijn. Door te investeren in een sterke sociale basis, creëren we een inclusieve samenleving waarin iedereen gelijke kansen krijgt.
9 Begroting 2025 – Bijlage 2: Meldingen Kadernota 2025 & Begroting 2025
Financiële toelichting: De totale kosten voor de aangedragen voorstellen bedragen € 4.748.334. In de Reserve Vluchtelingenopvang is per 1 januari 2024 € 8.026.669 beschikbaar en heeft hiermee voldoende middelen. Ook blijft er daarmee nog dekking over voor melding 9. Tijdelijke formatie-uitbreiding Samen Leven en het dekken van risico’s rondom de vluchtelingenopvang (23RV044). Voorstel is om het resterende bedrag vrij te laten vallen ten gunste van het RIOZ. Bij de komende Nota reserves en voorzieningen zal een voorstel volgen om dit ook voor de toekomst te borgen. Mochten van de nu aangevraagde gelden middelen overblijven, dan zullen deze ook vrij vallen ten gunste van het RIOZ. Risico’s bij niet honoreren: Wij geloven sterk dat dit voorstel een positieve impact zal hebben op onze gemeente en al haar inwoners. We vragen u daarom om akkoord te gaan met dit voorstel en samen met ons te bouwen aan een samenleving waarin iedereen een plek heeft. Vanzelfsprekend leidt het niet toekennen van deze dekking ertoe dat de druk op de reguliere voorzieningen toeneemt en we onze ambitie voor integratie vanaf dag 1 niet naar wens kunnen realiseren. Daarnaast biedt dit de mogelijkheid om het onderzoek van de rekenkamer direct in de praktijk de brengen en voorzien we beperkingen in de realisatie van de aanbevelingen bij het niet honoreren van de aanvraag.
(Bedragen x € 1.000) Benodigde bedrag (Voorgestelde) dekking reserve vluchtelingenopv. Totaal
2025 1.441 -1.411 0
2026 1.467 -1.467 0
2027 1.676 -1.676 0
2028 164 -164 0
In Bijlage 2a “Voorstel inzet reserve vluchtelingenopvang wordt de inzet verder geduid.
2.3 Wensen nieuw beleid 11. KN25: Jeugdhulp AZC Deze melding is komen te vervallen en onderdeel van de melding 10: “Inzet reserve Vluchtelingenopvang” geworden. 12. KN25: Filmproject Vollenhove Deze melding is komen te vervallen omdat het filmproject uit bestaande budgetten bekostigd kan worden.
10 Begroting 2025 – Bijlage 2: Meldingen Kadernota 2025 & Begroting 2025
Programma 3: Doorpakken voor natuur en klimaat In onderstaande tabel worden de meldingen binnen dit programma, per categorie, opgesomd. Onderstaand worden deze meldingen verder toegelicht. Onderdeel (Bedragen x € 1.000) Wettelijke ontwikkelingen 13. KN25: Effecten omgevingswet (ODRU)
2025
2026
2027
2028
€
-
€
-
€
-
€
-
15. KN25: Groen, bomen en landschappelijke beplanting
€ €
263
€ €
280
€ €
346
€ €
363
Wensen nieuw beleid Totaal 'Programma 3'
€ €
263
€ €
280
€ €
346
€ €
363
Overige ontwikkelingen 14. KN25: Openingstijden Recyclestation
3.1 Wettelijke ontwikkelingen 13. KN 25: Effecten Omgevingswet (ODRU) Deze melding is komen te vervallen en als gevolg van de aard van de melding (onuitstelbaar, onontkomelijk, etc. in de 2e Bestuursrapportage 2024 opgenomen.
3.2 Overige ontwikkelingen 14. KN25: Openingstijden Recyclestation Inhoudelijke toelichting: Bij de Berap 2024-1 meldden we al dat steeds meer inwoners de weg naar het recyclingstation weten te vinden. Hadden we voorheen enkele piekmaanden, sinds medio 2022 is de piek structureel. Sinds het najaar 2022 is het aantal bezoekers met 1.800 per maand gestegen. Vooral op dinsdagen is het erg druk, omdat het recyclingstation op zondag en maandag gesloten is. De melding bij de Berap-1 betreft alleen 2024. Het probleem zal na 2024 niet zijn opgelost. Dit voorstel voorziet in een structureel ruimere opening, zodat het bezoek beter gespreid wordt over de week en er minder piekmomenten ontstaan. Maatschappelijk effect: Minder lange wachttijden bij het wegbrengen van afval naar het recyclingstation. Afval wegbrengen blijft daardoor aantrekkelijk en dat leidt tot meer afvalscheiding en recycling. Financiële toelichting: Voorgesteld wordt deze kosten te dekken uit het tarief van de afvalstoffenheffing 2025 en verder. Op dit moment is Reinigingsbedrijf Midden Nederland (RMN) aan het onderzoeken hoe de openingstijden en acceptatievoorwaarden op de recyclingstations binnen haar werkgebied beter geharmoniseerd kunnen worden. RMN zal daartoe dit najaar een voorstel doen. Dan wordt ook duidelijk welke financiële consequenties dit voor gemeente Zeist heeft.
We verwachten dat het recyclingstation op maandag open blijft. Voor een heel jaar komt dit ongeveer uit op € 75.000. Per saldo is dit budgetneutraal omdat het verrekend zal worden met de inkomsten van de afvalstoffenheffing. Risico’s bij niet honoreren: De afgelopen maanden waren er regelmatig op dinsdagen te lange rijen, waardoor auto’s stilstonden op de rotonde en de provinciale weg. Medewerkers moesten tegen sluitingstijd wachtende inwoners wegsturen, die teleurgesteld en soms agressief reageerden. Dit voorstel beperkt deze risico’s. (Bedragen x € 1.000) Benodigde bedrag Dekking afvalstoffenheffing Totaal
2025 75 -75 0
2026 75 -75 0
2027 75 -75 0
2028 75 -75 0
11 Begroting 2025 – Bijlage 2: Meldingen Kadernota 2025 & Begroting 2025
15. KN25: Groen, bomen en landschappelijke beplanting Inhoudelijke toelichting: Tot op heden is er geen structureel budget voor het vervangen van groen (planten, gazon, bermen etc.). Incidenteel wordt er vervangingsbudget aangevraagd of wordt het vervangen van groen meegenomen binnen de projecten. Echter is de tendens en de ambitie om meer groen en hoogwaardiger groen te realiseren in de leefomgeving. Daarnaast is veel groen in onze woonwijken sterk verouderd. Denk onder andere aan de wijken Nijenheim en Brugakker. Ook zijn we bezig met het omvormen van zinloze verharding (vervangen van verhard oppervlak voor hoogwaardig groen) wat ook weer zorgt voor een uitbreiding van ons groenareaal. Een recente doorrekening laat zien dat we gemiddeld voor ruim 3 ton per jaar aan groen gaan vervangen de komende periode. Het beheerplan groen en bomen is opgesteld en hieruit blijkt dat er in het beheer van het groen meer geld nodig is om het beheer goed te doen. Dit valt onder te verdelen in verschillende onderdelen. Als eerst is daar het boomonderhoud: Nu opgaven voor het gebruik van de functies van de bomen groter worden is er meer nodig om de bomen goed te beheren.
Omdat steeds duidelijker wordt hoe belangrijk grote bomen zijn voor de leefbaarheid binnen de bebouwde kom, is het nodig om er zoveel mogelijk aan te doen om de bomen die we hebben te behouden en er voor te zorgen dat ze ook op lange termijn behouden blijven. Om de bomen te behouden en er voor te zorgen dat ze nog lange tijd kunnen blijven staan, zijn vaak technische maatregelen nodig. Bij het opstellen van het groenbeheerplan is er over nagedacht wat dergelijke maatregelen zouden kunnen zijn en is er gerekend wat dit ongeveer zou kosten om dit uit te voeren. In de doorrekening van het beheerplan blijkt dit ca. € 213.716 extra te kosten. Daarnaast zetten we vanuit het Lange Termijn Bomen Beheer Plan (LTBBP) in op het verbeteren van de groeiplaats van bomen binnen de integrale projecten om zo ons bestaande bomenareaal te behouden en te verbeteren. Groen: De meerkosten voor het beheer van het overige groen hebben de volgende oorzaken en/of motivaties: Nieuw contract dagelijks groenonderhoud BIGA; i.v.m. inflatie en toename van beheerareaal nemen de jaarlijkse kosten toe. Verder geven we in het beheerplan invulling aan drie specifieke thema's die als speerpunten zijn benoemd in het coalitieakkoord: 1.
Biodiversiteit, we gaan meer inheemse, biodiverse (en waar mogelijk biologische) beplanting toepassen teneinde de ontwikkeling van een kwalitatief hoogwaardig en veerkrachtig groensysteem. 2. Klimaatadaptatie en klimaatbestendig groen, gezamenlijk met de afdeling klimaat zetten we ons in voor het omvormen van overtollige verharding naar groen. Zodoende wordt ons natuurlijke systeem beter in het opvangen van klappen (zoals piekbelastingen) waardoor de veerkracht zal toenemen. 3. Bewonersbeheer, de vergroeningsopgave kunnen we als gemeente niet alleen. Daarom zetten we in op bewonersbeheer (groenadoptie). Zo ontwikkelingen we bewustwording en draagvlak onder inwoners. De inwoners van Zeist zijn onze belangrijkste toekomstige partners in het dagelijkse beheer van het groen. Tot op heden was er geen beheerplan voor het beheer van het Landschappelijk groen. Doordat er geen beheerplan was werd er veel op meldingen gereageerd. Nu er wel een beheerplan is en er zorgvuldig gekeken is wat nodig is, gaan we meer proactief beheren zodat we meer kunnen inzetten op veiligheid en het voorkomen van overlast. Ook kunnen we door het uitvoeren van het beheerplan meer inzetten op biodiversiteit en het versterken van de Zeister Ecologische Hoofdstructuur. Door het zorgvuldig afwegen en bekijken van de daarvoor benodigde maatregelen blijkt dat het huidige budget niet afdoende is.
Daarom moet het budget structureel verhoogd worden met honderdduizend euro. Maatschappelijk effect: Vergroenen van de leefomgeving, meer biodiversiteit en hoogwaardig groen. Bomen blijven langer staan. Door meer oudere bomen is er een positieve invloed op de leefbaarheid van de woonwijken. Door beter onderhoud aan het Landschappelijk groen uit te voeren, wordt de groene buitenruimte gevarieerder waardoor de buitenruimte aantrekkelijker wordt. Dit niet alleen voor de bewoners, maar ook voor andere organismen. Financiële toelichting: • Het investeringsbedrag is jaarlijks ca. 340.000 euro gemiddeld. Op basis van de nota activa gaan we groen voor het eerst activeren en bedragen de jaarlijkse kapitaallasten ca 17.000 per jaar cumulatief. • In 2026 worden de benodigde middelen, naar aanleiding van het nog te bespreken beheerplan groen, groter doordat we vanaf dat moment ook het Pestersbosje op een hoogwaardig niveau gaan beheren en er jaarlijkse middelen voor bewonersbeheer nodig zijn. Echter zijn deze
12 Begroting 2025 – Bijlage 2: Meldingen Kadernota 2025 & Begroting 2025
•
bedragen nog in ontwikkeling en willen we naar aanleiding van het bespreken van het beheerplan aan u voorleggen middels de kadernota 2026. Bij de uitwerking van het beheerplan blijkt dat er € 510.000 euro nodig is voor het onderhoud van de Landschappelijke beplanting. Op dit moment is het budget € 410.000 euro. Daarom wordt er hierbij een aanvraag gedaan om het budget met € 100.000 te verhogen.
Risico’s bij niet honoreren: Wanneer groen niet tijdig wordt vervangen gaat het verloederen. In wijken en buurten wordt de verharding vernieuwd en bij het niet honoreren is het financieel niet mogelijk om ook het groen te vernieuwen. Bij verschraling van het groen kan het ons moeilijker of niet meer kan helpen bij het opvangen van klimaatproblemen waar we allemaal baat bij hebben (schone lucht, schoon water, wateroverlast, hittestress). Daarnaast zal de afname van biodiversiteit voortschrijden. Dit heeft directe gevolgen voor de kwaliteit van onze leefomgeving (meer kans op ziekten en plagen, tekort aan bestuivers en dus problemen met de bevruchting van groente, fruit en andere planten etc. etc.). Deze risico's leiden ertoe dat wanneer zij werkelijkheid worden we heel veel problemen zelf moeten gaan oplossen met techniek en heel veel geld. Deze oplossingen zijn altijd van tijdelijke aard en zullen dus continu nieuwe investeringen verlangen. Investeren in de veerkracht van het groensysteem, is inzetten op een structurele en duurzame oplossing. (Bedragen x € 1.000) Vervanging groen Beheerplan groen en bomen Beheerplan landschappelijk groen Totaal
2025 0 213 50 263
2026 17 213 50 280
2027 33 213 100 346
2028 50 213 100 363
3.3 Wensen nieuw beleid Geen aanmeldingen
13 Begroting 2025 – Bijlage 2: Meldingen Kadernota 2025 & Begroting 2025
Programma 4: Wonen op maat In onderstaande tabel worden de meldingen binnen dit programma, per categorie, opgesomd. Onderstaand worden deze meldingen verder toegelicht. Onderdeel (Bedragen x € 1.000) Wettelijke ontwikkelingen 16. KN25: Uitvoeringsprogramma Woonzorgvisie 17. KN25: Nieuwe Woonvisie 18. KN25: Nieuwe wetgeving wonen 19. KN25: Werkzaamheden fys. leefomgeving 20. KN25: Implementatie Omgevingswet
€ € € € €
315 -
€ € € € €
434 -
€ € € € €
886 -
€ € € € €
886 -
Overige ontwikkelingen -
€
-
€
-
€
-
€
-
Wensen nieuw beleid Totaal 'Programma 4'
€ €
315
€ €
434
€ €
886
€ €
886
2025
2026
2027
2028
4.1 Wettelijke ontwikkelingen 16. KN25: Uitvoeringsprogramma Woonzorgvisie Deze melding is komen te vervallen, uitgangspunt is, in lijn met onze financiële stabiliteitscriteria, om dit uit de beschikbare rijksgelden te bekostigen. Wanneer deze middelen niet voldoende blijken voor het uitvoeringsprogramma van de Woonzorgvisie zal hier later melding over worden gemaakt. 17. KN25: Nieuwe Woonvisie Deze melding is komen te vervallen, uitgangspunt is, in lijn met onze financiële stabiliteitscriteria, om dit uit de beschikbare rijksgelden te bekostigen. Wanneer deze middelen niet voldoende blijken voor het opstellen van een nieuwe Woonvisie zal hier later melding over worden gemaakt. 18. KN 25: Nieuwe wetgeving wonen Deze melding is komen te vervallen. De vervolgstappen rondom deze nieuwe wetgeving worden de komende jaren uit het Uitvoeringsprogramma Coalitieakkoord bekostigd.
14 Begroting 2025 – Bijlage 2: Meldingen Kadernota 2025 & Begroting 2025
19. KN25: Toename werkzaamheden fysieke leefomgeving Inhoudelijke toelichting: Dit voorstel staat in een grotere context van Nederland. Na de bouwcrisis van 2008-2018 en het afschaffen van het ministerie van VROM in 2010 staat Nederland nu voor grote opgaven. Een inhaalslag in de fysieke leefomgeving is nodig, ook in Zeist. Met name op drie onderdelen: 1. Woningbouw (een dak boven het hoofd voor iedereen) 2. Energietransitie en natuur (verduurzamen, stikstof, waterkwaliteit, buitengebied, biodiversiteit) 3. Defensierevitalisering (heropbouw van de krijgsmacht die ontwikkeling in ruimte vraagt) Daarnaast zien we een toenemende vraag uit de samenleving op complexe ruimtelijke (gebieds-) ontwikkelingen. Behandeling hiervan is een wettelijke verplichting. Vanuit die opgaven en wetgeving brengen de implementatie van de Omgevingswet (aparte maar gerelateerde melding in de kadernota) en Wet natuurbescherming extra werkzaamheden met zich mee. Met de inzet van vast personeel kan uw raad regie blijven voeren op de inrichting en leefbaarheid in Zeist door tijdig in gesprek te zijn met ketenpartners en hogere overheden binnen de fysieke leefomgeving. Een belangrijke stap hiertoe is al gezet met de vaststelling van het PvA Implementatie Omgevingswet 2024-2032.
In dat raadsbesluit heeft uw raad besloten om de organisatie te laten leren en groeien om goed op onze ruimtelijke opgaven in relatie tot de implementatie Omgevingswet te kunnen inspelen, en daarom waar mogelijk met vaste medewerkers te werken waar nu op wordt ingehuurd. Wij hebben in beeld gebracht wat er structureel nodig is gezien de (wettelijke)opgaven in de toekomst en gekeken naar het verleden als het gaat om tijdelijke inzet van personeel. Maatschappelijk effect: Tijdig en succesvol oppakken van onze ruimtelijke opgaven draagt bij aan het goede leven in Zeist voor al onze inwoners. Uw raad kan er voor kiezen reactief op ontwikkelingen te reageren. Bijvoorbeeld door geen ontwikkelingen mogelijk te maken die niet passen in het geldende Omgevingsplan. Hier bestaat het risico op ingrijpen door hogere overheden en dat we daarmee de regie (deels) kwijt zijn. Financiële toelichting: De opbouw van de melding is via onderstaande tabel financieel uiteen te zetten:
Kosten formatie Dekking bestaande budgetten & projecten Netto kosten formatie Overhead Latere start nieuw personeel '25 Aanvraag BG' 25
€ € € € € €
2025 1.084 829 255 93 -34 315
€ € € € € €
2026 1.418 1.077 341 93 434
€ € € € € €
2027 1.484 692 793 93 886
€ € € € € €
2028 1.484 692 793 93 886
De huidige portefeuille aan ruimtelijke ontwikkelingen is substantieel. Uitgezonderd het zich opnieuw voordoen van een crisis zoals in 2008, is de verwachting dat we tot 2040 aan de drie grote opgaven zullen werken. Omdat hier geen zekerheid in bestaat adviseren wij om eens per vijf jaar te evalueren hoe de organisatie op gebied van personeel is toegerust passend bij de opgaven. Risico’s bij niet honoreren: In de begroting Omgevingswet is een verlaging op budget inhuurkrachten opgenomen vanwege de inzet van mensen in loondienst door dit voorstel. Als we mensen niet structureel kunnen binden blijven we inhuren met verlies van kennis en borging tot gevolg. (Bedragen x € 1.000) Totaal
2025 315
2026 434
2027 886
2028 886
15 Begroting 2025 – Bijlage 2: Meldingen Kadernota 2025 & Begroting 2025
20. KN25: Implementatie Omgevingswet Deze melding is komen te vervallen, uitgangspunt is, in lijn met onze financiële stabiliteitscriteria, om dit uit de beschikbare rijksgelden te bekostigen. Wanneer deze middelen voor de verdere implementatie van de omgevingswet niet voldoende blijken zal hier later melding over worden gemaakt.
4.2 Overige ontwikkelingen Geen aanmeldingen
4.3 Wensen nieuw beleid Geen aanmeldingen
16 Begroting 2025 – Bijlage 2: Meldingen Kadernota 2025 & Begroting 2025
Programma 5: Positieve gezondheid In onderstaande tabel worden de meldingen binnen dit programma, per categorie, opgesomd. Onderstaand worden deze meldingen verder toegelicht. Onderdeel (Bedragen x € 1.000) Wettelijke ontwikkelingen -
€
-
€
-
€
-
€
-
Overige ontwikkelingen 21. KN25: WMO Budgetten 22. KN25: Zorg Ontzorgd Zeist 23. BG25: Voortzetting KNOOPpunt
€ € €
-1.064 115
€ € €
-746 115
€ € €
-407 -
€ € €
-407 -
Wensen nieuw beleid 24. KN25: Adviseur gezonde leefomgeving (GSBB) Totaal 'Programma 5'
€ €
-949
€ €
-631
€ €
-407
€ €
-407
2025
2026
2027
2028
5.1 Wettelijke ontwikkelingen Geen aanmeldingen
5.2 Overige ontwikkelingen 21. KN25: WMO Budgetten Inhoudelijke toelichting: De laatste jaren was het ieder jaar noodzakelijk om de budgetten voor de Wmo tussentijds, bij een bestuursrapportage, aan te passen aan de toegenomen hulpvraag vanuit de samenleving. Vooral voor de huishoudelijke ondersteuning en de begeleiding bleek het noodzakelijk om de budgetten te verhogen. De oorzaken daarvoor zijn onder andere de vergrijzing van de bevolking, het rijksbeleid om ouderen en mensen met een beperking zo lang mogelijk thuis te laten wonen en de daarmee samenhangende behoefte aan maatwerkvoorzieningen. Het aantal Wmo-gebruikers is sinds de decentralisatie in 2015 tot aanvang 2023 met 33% gestegen en blijft toenemen. Voor de sterke stijging zijn ook andere oorzaken te noemen zoals: 1. De invoering van het abonnementstarief voor de eigen bijdrage en 2. Een beter bereik van mensen die hulp nodig hebben en die voor de decentralisaties niet ‘in beeld’ waren. Een begroting die steeds tussentijds bijgesteld moet worden, past niet in een robuust financieel beleid. Het meerjarenperspectief is minder betrouwbaar en dat belemmert het maken van financiële keuzes op de langere termijn. Daarnaast is het niet wenselijk om meldingen te moeten maken voor ontwikkelingen die al te voorzien zijn. Niet alle ontwikkelingen in de zorg, met name in de Wmo, zijn voorspelbaar.
Ten eerste is het een openeinde regeling; iedere cliënt in Zeist die hulp nodig heeft, ontvangt ook hulp. De omvang van het gebruik en de zwaarte van zorg kunnen echter jaarlijks verschillen. Ten tweede zijn de financiële gevolgen van het wijzigen van rijksbeleid ook onvoorspelbaar. Wat we sinds twee jaar wel kunnen inschatten is het aantal mensen dat een beroep gaat doen op de Wmo. Gemeente Den Haag heeft gewerkt aan een voorspelmodel voor het Wmo-gebruik tot 5 jaar vooruit. Het ontwikkelde voorspelmodel maakt het mogelijk om voor een aantal gegroepeerde maatwerkvoorzieningen de ontwikkeling te bekijken in aantallen Wmo-gebruikers. Bij de ontwikkeling van het Wmo-voorspelmodel is de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) betrokken geweest en in januari 2022 is het landelijke Wmo-voorspelmodel door VNG opgeleverd: https://wmovoorspelmodel.vng.nl/. Het Wmo-voorspelmodel in de huidige vorm wordt de komende jaren verder doorontwikkeld. De voorspelling wordt jaarlijks verbeterd doordat er meer data beschikbaar komt. Over de werking van het Wmo-voorspelmodel heeft de VNG een handreiking¹ opgesteld waarin ook wordt onderbouwd hoe de voorspelling is berekend.
17 Begroting 2025 – Bijlage 2: Meldingen Kadernota 2025 & Begroting 2025
De data-onderdelen waarop de voorspellingen worden gebaseerd, komen overeen met de verdeelsleutels voor de algemene uitkering uit het gemeentefonds, die gehanteerd worden voor de berekening van het sub-cluster ‘Individuele voorzieningen Wmo’. Voorbeelden daarvan zijn: inwoners ouder dan 75, huishoudens met een laag inkomen en eenpersoonshuishoudens. De bronnen (met name het CBS) zijn dezelfde als de bronnen van de verdeelsleutels van het gemeentefonds. Wat er echter niet in de algemene uitkering zit is een voorspelling voor de komende jaren. Daarvoor kan het Wmovoorspelmodel worden gebruikt. Omdat de variabele data-onderdelen uit het voorspelmodel grotendeels gelijk zijn aan die van de verdeelsleutels in het gemeentefonds, zal het sub-cluster ‘Individuele voorzieningen Wmo’ bij een juiste voorspelling in dezelfde mate toenemen. Om tot een realistische meerjarenbegroting te komen van de Wmo-budgetten wordt voorgesteld het Wmo-voorspelmodel te volgen. Dit houdt in de budgetten in de jaren T + 1, 2 en 3 te verhogen met het percentage uit het Wmo-voorspelmodel, waarbij T de eerste jaarschijf in de begroting is. Het volgen van het voorspelmodel zal niet slechts een automatisme zijn, maar jaarlijks getoetst worden aan de realiteit.
Het Wmo-voorspelmodel biedt de mogelijkheid een onderscheid te maken tussen de onderdelen huishoudelijke ondersteuning, begeleiding en ‘hulpmiddelen en diensten’. Maatschappelijk effect: Financiële toelichting: Tot nu toe werd er begroot met gelijke aantallen en daarom zijn de budgetten in de concept begroting 2025 voor alle jaren min of meer gelijk. Reëel begroten met behulp van het Wmo voorspelmodel heeft een opwaarts effect op de budgetten. De budgetten blijven niet gelijk, maar zullen jaarlijks stijgen zolang we met de huidige vergrijzing en rijksbeleid te maken hebben. De komende vier jaren is er voldoende ruimte in de concept begroting 2025 om die stijging op te kunnen vangen. Die financiële ruimte wordt veroorzaakt door drie belangrijke redenen die ook worden gemeld in de tweede bestuursrapportage van 2024: 1. de gewijzigde financieringswijze van de huishoudelijke ondersteuning; 2. het positieve effect van de diverse maatregelen om de kosten terug te dringen; 3. een te hoge begroting die een gevolg is van het financieel “gesloten systeem sociaal domein” dat werd toegepast tot en met 2020. Per saldo ontstaat er, door reëel te begroten, een positief effect voor de jaren 2025 tot en met 2027. In 2028 is in afwachting op het rijksbeleid de lijn van 2027 doorgetrokken.
In de Voorjaarsnota reserveert het Rijk een bedrag van € 75 miljoen in 2026 oplopend naar € 300 miljoen in 2029 voor de kostenontwikkeling en demografie/vergrijzing Wmo. Mogelijk gaat een deel daarvan naar de gemeenten. Dit wordt bekend gemaakt in de circulaires over de algemene uitkering uit het gemeentefonds. In de gemeente Zeist zijn de rijksmiddelen in het gemeentefonds, in het eerder genoemde sub-cluster ‘Individuele voorzieningen Wmo’, sinds 2021 algemene middelen. Dat betekent dat, als er inderdaad extra middelen komen van het rijk, deze worden toegevoegd aan het begrotingssaldo en niet aan de Wmo budgetten. Het zal dus geen effect hebben op de voorgestelde wijze van begroten. Risico’s bij niet honoreren: Als we blijven begroten op gelijkblijvende aantallen, zal dit jaarlijks leiden tot meldingen in de bestuursrapportages en is er geen realistisch meerjarenperspectief in de begroting. (Bedragen x € 1.000) Totaal
2025 -1.064
2026 -746
2027 -407
2028 -407
22. KN25: Zorg Ontzorgd Zeist Deze melding is komen te vervallen. Voortzetting van het initiatief ‘Zorg Ontzorgd’ kan voor de komende jaren uit de bestaande middelen worden uitgevoerd.
18 Begroting 2025 – Bijlage 2: Meldingen Kadernota 2025 & Begroting 2025
23. BG25: Voortzetting KNOOPpunt (Jeugdhulp) Inhoudelijke toelichting: Het KNOOPpunt is een samenwerkingsverband dat bestaat uit medewerkers van vijf samenwerkende jeugdhulpaanbieders; De Rading, Driestroom, Leger des Heils, Timon en Youké. Dit is de toegang binnen onze regio ZOU naar reguliere jeugdhulp met verblijf. Hierin wordt gestreefd naar zo veel thuis mogelijk en waar nodig Jeugdhulp met verblijf te organiseren zo lang en kort als nodig is. Bovendien is een ander doel om het verblijf te realiseren in de eigen regio en buiten de regio wanneer dit echt niet anders kan. We slagen daar deels in, maar we zien ook de knelpunten rondom verblijf van jeugdigen uit onze regio toenemen, evenals de gemiddelde kosten per jeugdige. Dit is enerzijds een gevolg van problematiek bij de uitstroom zodra de jeugdigen 18 worden, anderzijds het gevolg van een ongewilde, licht groeiende vraag als gevolg van ingewikkelde maatschappelijke vraagstukken en de daar uit volgende steeds complexere casuïstiek. De rol en positie van het Knooppunt om dit geheel te overzien en onze lokale teams te ondersteunen zodra zich een verblijfsvraag voordoet, is nog altijd groot. De afgelopen tweeëneenhalf jaar is het Knooppunt nadrukkelijk gegroeid in haar taken en expertiserol en weten de medewerkers van het Knooppunt en de lokale teams elkaar steeds beter te vinden.
Maatschappelijk effect: - Positief effect op de wachtlijsten lokale jeugdteam - Werkdruk verlagend lokale jeugdteam wat ten goede komt aan de wachtlijst - Jeugdigen hebben in de meeste situaties passende hulp/ verblijf in de eigen regio. En dat heeft een positief effect voor het gezin. - Er is meer grip op de kwaliteit van zorg door de coördinerende en controlerende taak die het KNOOPpunt heeft - Door de expertise en actuele kennis van passend aanbod dat het KNOOPpunt heeft, is de kans op juiste hulp en daardoor korter groter. Dit is voor de jeugdigen gezonder en kans op herstel en is groter hierdoor. Het financiële voordeel is dat de plaatsing niet langer duurt dan nodig. Financiële toelichting: De bekostiging van de personele capaciteit voor het Knooppunt vindt deels plaats door de zorgaanbieders en deels door de Regiogemeenten. De afgelopen jaren bedroeg het budget voor het Knooppunt namens de vijf gemeenten jaarlijks ca. 340.000 euro. Er is aanvankelijk voor 3 jaren (2022, 2023 en 2024) budget beschikbaar gesteld met het streven dat er een besparing gerealiseerd zou worden op de kosten van de jeugdhulp. Omdat dit nog niet volledig is gerealiseerd vragen we voor de komende twee jaar een aanvullend budget aan. De definitieve offerte voor 2025 en 2026 is nog niet ontvangen, maar zal binnen het huidige kader van € 320.000 voor de hele regio blijven.
De kosten voor Zeist zullen over 2025 en 2026 € 115.000 bedragen. Risico’s bij niet honoreren: Het is dan niet haalbaar om het KNOOPpunt voort te zetten vanaf 2025, waardoor: - Werkdrukverhoging van het lokale jeugdteam ontstaat - Jeugdigen langer op de wachtlijst voor passend verblijf staan - Door ontbreken van coördinatie stijgt de kans dat jeugdigen niet de juiste hulp krijgen - Door het missen van overzicht kan het zijn dat plekken in de eigen regio niet benut worden, maar eerder geplaatst wordt buiten de regio. Wat een nadeel heeft voor jeugdigen en ouders, maar ook een financieel en kwalitatief nadeel kan zijn. - Er minder grip en controle is op plaatsingen en op de duur van plaatsingen. (Bedragen x € 1.000) Totaal
2025 115
2026 115
2027 0
2028 0
5.3 Wensen nieuw beleid 24. KN25: Adviseur gezonde leefomgeving (GSBB) Deze melding is komen te vervallen, uitgangspunt is, in lijn met onze financiële stabiliteitscriteria, om de advisering vanuit de SPUK-gelden te bekostigen.
19 Begroting 2025 – Bijlage 2: Meldingen Kadernota 2025 & Begroting 2025
Programma 6: Cultureel en sportief Zeist In onderstaande tabel worden de meldingen binnen dit programma, per categorie, opgesomd. Onderstaand worden deze meldingen verder toegelicht. Onderdeel (Bedragen x € 1.000) Wettelijke ontwikkelingen -
€
-
€
-
€
-
€
-
Overige ontwikkelingen 25. KN25: Duurzame invulling Blikkenburg West 26. KN25: Natuurgras naar Kunstgras 27. KN25: Uitvoering sport en bewegen (GSBB) 28. BG25: Uitbreiding adviescap. sport en bewegen
€ € € €
72 153
€ € € €
72 153
€ € € €
72 -
€ € € €
72 -
Wensen nieuw beleid 29. KN25: 80 jaar bevrijding Totaal 'Programma 6'
€ €
225
€ €
225
€ €
72
€ €
72
2025
2026
2027
2028
6.1 Wettelijke ontwikkelingen Geen aanmeldingen
6.2 Overige ontwikkelingen 25. KN25: Duurzame invulling Blikkenburg West Inhoudelijke toelichting: In Zeist willen we ook toekomstige generaties een fijne leefomgeving kunnen meegeven. Dit vraagt om het maken van keuzes en een systeemtransformatie waarbij duurzaamheid aan de basis van de planvorming staat. Herinrichting van sportpark Blikkenburg-West biedt kansen om hierop in te spelen middels het toepassen van duurzaamheidsmaatregelen. Voor de duurzame ontwikkeling van het gehele gebied is gebruik gemaakt van het zogenaamde Terreinlabel. Het Terreinlabel is een methodiek waarmee de mate van duurzaamheid van het gebied meetbaar en vergelijkbaar wordt gemaakt met andere sportparken. En “duurzaamheid” wordt door Terreinlabel breed ingestoken; voor elk thema zijn er lijsten van mogelijke duurzame maatregelen. Maatschappelijk effect: Voor alle maatregelen zijn de kosten inzichtelijk gemaakt. Hierbij is zowel gekeken naar de nodige investeringen, als het effect van de maatregelen op de jaarlijkse beheerskosten. Uitgaande van alle uitvoerbare duurzame maatregelen is een overzicht gemaakt ten behoeve van het Terreinlabel. Hieruit blijkt dat met de aanvullende maatregelen een Terreinlabel A of B inderdaad haalbaar gaat zijn. Het resultaat dat hiermee wordt behaald is een duurzaam en toekomstbestendig sportpark. Financiële toelichting: De set aan maatregelen is financieel uitgewerkt.
Allereerst is gekeken naar kansen op subsidies en naar mogelijkheden tot cofinanciering vanuit andere beleidsvelden of programma’s. Hiermee is echt een coproductie ontstaan, niet alleen voor gewenste inhoudelijke input, maar dus óók voor wat betreft de dekking (financiering) van de maatregelen. Dekking van buiten het programma masterplan buitensport komt niet helemaal rond, bijvoorbeeld omdat het bestaande duurzaamheidbudget niet op dergelijke investeringen is toegerust. Echter, het restant kan nog (net) gedekt worden vanuit het overtollig saldo uit de incidentele reserve masterplan buitensport. Dit saldo is ontstaan door de efficiënte uitvoering van het werk tot op heden. Dit vraagt echter wel formeel een begrotingsmelding, zij het dus budgetneutraal.
20 Begroting 2025 – Bijlage 2: Meldingen Kadernota 2025 & Begroting 2025
Risico’s bij niet honoreren: Het zou een gemiste kans zijn om bij dit grote sport-gerelateerde herinrichtingsproject, niet direct ook in te spelen op bredere gemeentelijke beleidsdoelstellingen en zodoende op een efficiënte manier werk met werk te maken. Het toepassen van deze set aan duurzaamheidsmaatregelen geeft bovendien invulling aan onze voorbeeldfunctie. (Bedragen x € 1.000) Benodigde bedrag Dekking Reserve Sport Incidenteel Totaal
2025 85 -85 0
2026
2027
2028
0
0
0
0 0
0 0
0 0
26. KN25: Natuurgras naar Kunstgras Inhoudelijke toelichting: Waar er ten tijde van de vaststelling van het masterplan nog sprake was van 2 kleine verenigingen met overcapaciteit, is er inmiddels sprake van een behoorlijke druk op de capaciteit van sportpark Blikkenburg-Oost. De huidige capaciteit is één kunstgrasveld en één natuurgrasveld. Sinds de vaststelling van het masterplan is de gezamenlijke behoefte van de verenigingen bijna verdubbeld: op wedstrijddagen is er inmiddels al sprake van een gezamenlijke veldbehoefte van 2,7 speelvelden. Maar ook de trainingen zijn nauwelijks nog te organiseren. Maatschappelijk effect: Een mooi sportpark met een mooi gebouw verdient ook goed bespeelbare velden. Kunstgras is de enige oplossing hiervoor. De aanleg van een tweede kunstgrasveld op sportpark Blikkenburg-Oost zal naar verwachting zorgen voor rust, duidelijkheid, (meer) toekomstbestendigheid en gelijkwaardigheid. Dit kan een betere basis vormen voor een harmonieuze samenwerking tussen de beide clubs. En uiteindelijk geldt hier simpelweg: de investering zorgt voor meer gebruiksmogelijkheden en meer Zeisteren die kunnen sporten en bewegen! Financiële toelichting: De kosten voor de ombouw van een natuurgrasveld naar een kunstgrasveld is onder normale omstandigheden ca. € 500.000.
Echter is uit bodemonderzoek wat in 2018 heeft plaatsgevonden naar voren gekomen dat de voetbalvelden op sportpark Blikkenburg-Oost zijn vervuild met o.a. zware metalen en PAK. Voor de aanleg van kunstgras was toentertijd een onderbouw vereist welke het nodige grondwerk vergde. Ook de grondwallen die vervuild waren zijn gelijktijdig gesaneerd. Geschatte kosten voor de ombouw van het natuurgrasveld naar een kunstgrasveld worden -op basis van de ervaring van de saneringswerkzaamheden en de aanleg van het kunstgrasveld in 2019- op dit moment geschat op ca. € 750.000, bestaande uit ca. € 500.000 voor de ombouw naar een kunstgrasveld en € 250.000 voor de sanering. De kosten van de aanleg kunnen binnen de bestaande budgetten van het masterplan worden opgevangen. Risico’s bij niet honoreren: Voor FZO & Patria levert deze beperking problemen op rondom de continuïteit m.b.t het behouden van de jeugdteams en het mogelijk maken van de groei bij met name de jeugd. Ook de samenwerking tussen de verenigingen met betrekking tot het gebruik van de velden verloopt -mede als gevolg van deze situatie- niet altijd even soepel. Daarbij komt dat de kwaliteit en de bespeelbaarheid van het natuurgrasveld op sportpark Blikkenburg-Oost al sinds een aantal jaren onder de maat is en ook niet bestand is tegen veel regenval. Een kunstgrasveld biedt hiervoor een goede oplossing.