24RV051 Bijlage 1 Preventie-handhavingsplan-alcohol 2024-2027

onderwerp van gesprek.

Uit onderzoek is gebleken dat training van barpersoneel alleen effect heeft als deze is gekoppeld aan een adequate handhavingsstrategie

Startbijeenkomsten horeca en sport

(Babor e.a., 2010). Wanneer er overtredingen van de Alcoholwet

Om de start van het nieuwe Preventie- en handhavingsplan een impuls

geconstateerd zijn, zal ook gepraat worden over hercontroles en sancties.

te geven, organiseren wij, na het bespreken van de resultaten van het nalevingsonderzoek, startbijeenkomsten voor sportverenigingen,

Sportverenigingen

respectievelijk horecaondernemers. Tijdens deze bijeenkomst staan de

Wij gaan de ingezette aanpak in sportkantines nieuw leven inblazen.

volgende onderwerpen op de agenda:

Activiteiten om draagvlak voor en kennis over alcohol(beleid) te vergroten bij bestuur, vrijwilligers en sporters combineren we

Resultaten Jong Proef onderzoek

daarbij met afspraken omtrent toezicht, controles en handhaving.

Het nieuwe Preventie- en handhavingsplan Alcohol 2024-2027

We sluiten hierbij aan bij wat is opgenomen in Samen naar een gezond

Inzoomen op sport, respectievelijk horeca

en sportief Zeist en Sport- en Preventieakkoord Zeist 2022-2023.

Kansen en belemmeringen

In dit akkoord spraken gemeente en sportbesturen af te werken

Samenwerking en overleg

aan verantwoord alcoholbeleid en een gezonde sportkantine.

Afspraken

Deze bredere invalshoek kan een nieuwe impuls geven aan de activiteiten van de sportverenigingen op het gebied van alcoholbeleid.

Training

De inzichten uit Alcoholbeleid in de sportkantine zien we daarbij als

Wij stimuleren alcoholverstrekkers om het personeel een training

richtsnoer. Waar mogelijk maken we gebruik van bestaande trainingen,

verantwoord schenken te laten volgen. Daarbij kunnen horecamede-

van de landelijke NIX18-materialen voor sportverenigingen, en van

werkers en sportvrijwilligers gebruik maken van bestaande trainings-

Word een club van NIX - NOCNSF. Voor de ondersteuning voor

programma’s voor medewerkers van horeca en sportverenigingen

sportverenigingen werken we samen met Sportief Zeist en

zoals de e-learnings Voor Elkaar, een daarop aansluitende face-to-face

JOGG-Teamfit.

P R E V E N T I E -

E N

H A N D H AV I N G S P L A N

A LCO H O L

2 0 2 4 - 2 0 2 7

34

Nalevingscommunicatie

geïntegreerd zijn. In de gesprekken met de scholen worden de

Nalevingscommunicatie is gericht op het stimuleren van naleving van

mogelijk­heden voor (verdere) implementatie van deze aanpak verkend.

de alcoholwetgeving. Communiceren via de lokale en sociale media over toezichtresultaten vergroot de subjectieve pakkans. Aansluiten op

Door de schoolomgeving en alle school gerelateerde activiteiten

landelijke campagnes zoals NIXzonderID ondersteunt verstrekkers bij

alcoholvrij te houden, ondersteunt het onderwijs NIX18 en de norm

het vragen naar ID. In samenwerking met de afdeling communicatie

dat alcoholgebruik niet vanzelfsprekend is. Wij bespreken met de

stellen wij een communicatieplan op ter ondersteuning van

scholen of zij daarbij knelpunten ervaren, bijvoorbeeld wanneer

de nalevingsdoelstellingen.

leerlingen buiten school om school-gerelateerde feesten organiseren in de horeca.

Onderwijs De school is een belangrijke pedagogische omgeving voor jongeren:

Om scholen te ondersteunen in hun vraagstukken en beleid rond

zij brengen er veel tijd door; de professionals in de schoolomgeving

alcohol- (en ander middelen)gebruik door leerlingen, overleggen wij

weten goed wat er speelt onder leerlingen en zij kunnen ervoor

met de scholen wat daarvoor de gewenste vorm en overlegstructuur

zorgen dat de school een veilige en gezonde leeromgeving is die

is, zowel bestuurlijk als in de uitvoering. Uitgangspunt is dat dit

leerlingen mogelijkheden biedt kun talenten te ontplooien. Wij gaan

gebeurt vanuit een gezamenlijke zorg voor een gezonde en veilige

daarom in samenwerking met de GGD en de preventieafdeling van

leeromgeving.

de instelling voor verslavingszorg (Jellinek) met de scholen bespreken hoe zij volgens de wetenschappelijk onderbouwde richtlijnen

Publiekscommunicatie

verslavingspreventie (Onrust e.a., 2016) aan alcoholpreventie

Draagvlak voor (handhaving van) alcoholbeleid is niet vanzelfsprekend

kunnen werken. Het grootste effect is te verwachten van een integrale

onder inwoners (waaronder ouders), ondernemers en andere profes­

aanpak bestaande uit schoolbeleid, educatie, signaleren en handelen

sionals. Het draagvlak kan groeien als er meer begrip is voor de regels

bij problemen en het betrekken van ouders hand in hand gaan

die er zijn rond verkoop en gebruik van alcohol. Dat vraagt kennis bij

met lessen die aansluiten bij de ontwikkelfase van de leerlingen.

het publiek over alcohol en over de gevolgen van alcoholmisbruik.

Helder op School is een aanpak voor scholen waarin deze aspecten

Deze kennis onder volwassenen is op dit moment niet groot,

P R E V E N T I E -

E N

H A N D H AV I N G S P L A N

A LCO H O L

2 0 2 4 - 2 0 2 7

35

zo bleek uit landelijk onderzoek (Schouten, 2020). Ook gaf een landelijk

Aan Ik Pas, een campagne die mensen uitdaagt dertig dagen geen

kwalitatief onderzoek onder jongvolwassenen (18-25 jaar) specifiek

alcohol te drinken, zal in het kader van onze voorbeeldfunctie ook

inzicht in wat deze groep weet en hoe zij denkt over alcoholgebruik

binnen de gemeentelijke organisatie aandacht worden besteed.

(Paternotte & Prooij, 2019): hoewel schadelijk gebruik van alcohol het meest voorkomt onder jongeren tussen de 18 en 29 jaar (Tuithof e.a.,

Ouders en de thuissituatie

2018), zien zij dit zelf niet als een probleem. Zij hebben een positieve

Alcoholopvoeding en uitgaansopvoeding

houding ten opzichte van alcohol, mede omdat drinken in hun

Ouders onderschatten ­systematisch hoeveel hun kinderen drinken.

omgeving als normaal wordt gezien en hun kennis over de schadelijk-

Ze denken bovendien dat het gedrag van jongeren volledig wordt

heid van alcohol beperkt is. Deze groep jongvolwassenen heeft

bepaald door vrienden en leeftijdsgenoten, terwijl ouders wel degelijk

invloed op de doelgroep tot 18 jaar (denk aan voorbeeldgedrag,

nog invloed hebben op het alcoholgebruik van hun kinderen (van der

wederverstrekking), omdat vriendenkringen vaak van verschillende

Vorst e.a., 2006; Smeets e.a., 2019). Een autoritatieve opvoedstijl van

leeftijden zijn en beide leeftijdsgroepen elkaar treffen bij sport- en

ouders - gekenmerkt door betrokkenheid, emotionele steun, het

vrijetijdsactiviteiten.

stellen van grenzen en open communicatie - is een beschermende factor op het alcoholgebruik van hun kinderen (Čablová e.a., 2014).

Publiekscampagnes lenen zich goed voor het vergroten van kennis en

Ook door regels te stellen die niet expliciet gaan over alcoholgebruik,

het ondersteunen van de norm in de sociale omgeving van jongeren

kunnen ouders invloed hebben op het alcoholgebruik van hun kind.

dat alcohol er niet vanzelfsprekend bij hoort. Ouders, jongvolwassenen

Dan gaat het vooral over afspraken omtrent uitgaan, zoals waar ze

en professionals zijn belangrijke doelgroepen voor publieksinformatie

heen mogen, hoe vaak ze uit mogen gaan, met wie en hoe laat zij thuis

en publiekscampagnes. Samen met onze communicatieafdeling

moeten zijn. Inzichten en praktische handvatten met betrekking tot

verkennen we op welke manier we aansluiten bij de landelijke

alcoholopvoeding en uitgaansopvoeding willen we zoveel mogelijk

­campagnes zoals NIX18, Ik Pas, BOB, of Zien drinken doet drinken.

delen met ouders. Dat doen wij via verschillende intermediairen (GGD,

Hiervoor maken we gebruik van sociale en lokale media. Wij gaan in

Jellinek preventie, CJG, huisartsen et cetera) en kanalen (lokale media,

overleg met de samenwerkingspartners over de manier waarop zij

ouderavonden, wachtkamers, sportverenigingen). We maken gebruik

kunnen bijdragen aan het uitrollen van deze campagnes.

van bestaand materiaal en www.helderopvoeden.nl.

P R E V E N T I E -

E N

H A N D H AV I N G S P L A N

A LCO H O L

2 0 2 4 - 2 0 2 7

36

Gemeentelijke organisatie

4.4 Verbinding preventie en handhaving: maatregelenmatrix

Bij het ondersteunen van de norm dat het normaal is om geen alcohol

Om het effect van afzonderlijke handhavings- of preventieve inter­

te drinken, vervult de gemeente een voorbeeldfunctie. Wij willen

venties te versterken, zetten we deze zoveel mogelijk in samenhang in.

onze rol op dit gebied versterken. Daarbij kijken we naar onze rol als

De maatregelenmatrix geeft een overzicht van (de combinatie van)

beheerder van gebouwen en als gastheer/organisator van bijeen­

maatregelen en integrale aanpakken die we met verschillende partijen

komsten en evenementen: welke verbeteringen kunnen we aanbrengen

inzetten om de doelstellingen van dit plan te behalen. Ook laat de

in (nieuwe) contracten met cateraars, huisregels, schenktijden en

matrix zien waar de verbinding tussen preventie en handhaving

assortiment. Daarnaast zorgen we voor een interne verbinding tussen

mogelijk is en waar zij samen kunnen optrekken.

preventie en handhaving als het gaat om alcoholbeleid.

Toezicht en Handhaving (formeel en informeel)

Regelgeving Alcoholwet: leeftijdsgrens en wederverstrekking

Alcoholwet/ Wetboek van

Strafrecht: verbod op aan­ wezigheid dronken personen en doorschenken

Horeca

Toezicht naleving leeftijdsgrens (met testkopers) Handhavings-stappenplan

APV: voorstel verbod of

Educatie

Communicatie over Alcoholwet en alcoholregels Training barpersoneel Nalevings-communicatie

Integrale aanpak

Samenwerking en afstemming horeca en preventie en toezicht/ handhaving

beperking happy hours Alcoholwet: leeftijdsgrens en wederverstrekking

Sportverenigingen

Alcoholwet/ Wetboek van Strafrecht: verbod op aanwezigheid dronken personen en doorschenken

Communicatie over Alcoholwet en alcoholregels Toezicht leeftijdsgrens (met testkopers) Handhavings-stappenplan

APV: restricties schenktijden

P R E V E N T I E -

E N

H A N D H AV I N G S P L A N

A LCO H O L

2 0 2 4 - 2 0 2 7

Advies:

Training barvrijwilligers

Alcoholbeleid in de sportkantine - Trimbosinstituut

Nalevings-communicatie

Inzet JOGG-Teamfit

Aansluiten bij ‘Word ook een club van NIX’

NIX18 – wel zo sportief

37

Toezicht en Handhaving (formeel en informeel)

Regelgeving Leeftijdsgrens Verbod op doorschenken Evenementen

Thuis/ouders

Scholen

P R E V E N T I E -

E N

APV: Aanvullende eisen t.a.v. ontheffing Alcoholwet bij evenementen – aanvraag formulier Alcoholwet Model C

Ouders ondersteunen bij regels over NIX18 en uitgaan

Schoolbeleid over alcoholvrije schoolomgeving en -activiteiten

H A N D H AV I N G S P L A N

A LCO H O L

Toezicht leeftijdsgrens (met testkopers) Handhavings-stappenplan

Ouderlijk toezicht op regels NIX18 en uitgaan

Scholen stimuleren toezicht te houden op naleving van het schoolbeleid

2 0 2 4 - 2 0 2 7

Educatie

Communicatie over Alcoholwet en alcoholregels Instructies barpersoneel

Integrale aanpak

Alcoholbeleid op evenementen – leidraad gemeenten

Nalevings-communicatie

Communicatie over risico’s van alcohol, opvoed-vaardigheden, Alcoholwet en alcoholregels

Voorlichting aanouders

Communicatie met ouders zoveel mogelijk inzetten als onderdeel van activiteiten in sportverenigingen, het onderwijs en publieksvoorlichting Helderopvoeden.nl

over alcohol- en uitgaans­ opvoeding: regels stellen en handhaven

NIX18-materiaal voor

Scholen informeren over belang van alcoholvrij schoolbeleid – o.a. schoolreisjes, eindexamen etc.

Samenwerking en afspraken

Overleg scholen over

Richtlijnen verslavings­

ouders - Trimbos-instituut

stimuleren tussen scholen onderling en met gemeente.

alcoholvoorlichting aan ouders

preventie voortgezet onderwijs als leidraad

Communicatie over alcoholvrije schoolomgeving

Helder op School

38

Toezicht en Handhaving (formeel en informeel)

Regelgeving

Openbare ruimte/ Algemeen publiek

Gemeente als gastheer/ organisator en verhuurder

Alcoholwet: verbod aanwezig hebben alcohol onder de 18 jaar

Toezicht bezit alcohol onder de 18 jaar

Alcoholwet: verbod openbaar dronkenschap

Toezicht openbaar dronkenschap

Alcoholwet: verbod wederverstrekking

Toezicht weder-verstrekking

Alert zijn op bepalingen over alcohol, schenktijden, het alcoholvrije assortiment in nieuwe samenwerkingscontracten met cateringbedrijven, evenementorganisaties en sport- en culturele organisaties

Toezicht op de gemaakte afspraken Gesprek en actie bij overtreding

Formats voor overeenkomsten met uitleg over de achtergrond van de regels

Detailhandel: supermarkten

P R E V E N T I E -

E N

Alcoholwet: leeftijdsgrens

H A N D H AV I N G S P L A N

A LCO H O L

Educatie

Communicatieplan mbt delen van info over alcohol(schade) Aansluiten op landelijke campagnes zoals • Ik Pas • NIX18 • Zien drinken doet drinken

Afspraken tussen preventieen handhavingspartijen over aanpak hotspots.

Communiceren over het beleid met huurders, organisatoren, bezoekers Voorbeeldfunctie gemeente invullen

Monitoren leeftijdsgrens (met testkopers)

Communicatie over Alcoholwet en alcoholregels

Toezicht op naleving

Training personeel

Handhavings-stappenplan

Nalevings-communicatie

2 0 2 4 - 2 0 2 7

Integrale aanpak

39

5

P R E V E N T I E -

Samenwerking, uitvoering en evaluatie E N

H A N D H AV I N G S P L A N

A LCO H O L

2 0 2 4 - 2 0 2 7

40

5 Samenwerking, uitvoering en evaluatie Bij het tot stand komen van het Preventie- en handhavingsplan zijn verschillende gemeentelijke afdelingen betrokken evenals externe samenwerkingspartners. Hieronder een beschrijving van de

Scholen

(Half)jaarlijks overleg met schoolleiders over intern schoolbeleid en over informatievoorziening richting ouders.

Gezondheidsorganisaties en jongerenwerk

Partners als de GGDrU, de preventieafdeling van de ­instelling voor verslavingszorg (Jellinek), en het jongeren­werk kunnen bijdragen aan de problee­ manalyse en bij de ontwikkeling en/of uitvoering van educatieve interventies volgens de beschikbare kennis over effectieve preventie.

organisatiestructuur en de belangrijkste samenwerkingspartners. 5.1 Samenwerking met externe partners Wij hebben dit Preventie- en handhavingsplan opgesteld in samenspraak met partners. Wij hebben een coördinerende en deels uitvoerende rol. Op een integraal dossier als het alcoholbeleid is betrokkenheid en samenwerking essentieel voor een goede uitvoering. De volgende externe partners zijn daarbij concreet in

5.2. Organisatie en uitvoering

beeld. Zij zijn allen gesprekspartner bij de probleemanalyse, evaluatie,

Om uitvoering te geven aan de activiteiten uit dit plan maken wij en/of

planvorming en uitvoering. Sommige stakeholders zullen gevraagd

onze samenwerkingspartners plannen voor de uitvoering. Daarin

worden als trekker van de uitvoering op te treden op hun domein.

worden de voornemens geconcretiseerd en voorzien van meetbare

Daarnaast kunnen zij specifieke rollen hebben, zoals: doelstellingen en een planning. Om de voortgang van de uitvoering

Politie

Hotspots in kaart brengen, veiligheid tijdens inspecties, jongeren vragen naar ID en eventuele samenwerking met betrekking tot de aanpak van doorschenken en openbare dronkenschap vanuit het Wetboek van ­Strafrecht (artikel 252 resp. 453).

Ondernemers/ verenigingen

Nalevingsommunicatie, meedenken over ontwikkeling van systeem ter bevordering van naleving, training ­personeel/vrijwilligers.

P R E V E N T I E -

E N

H A N D H AV I N G S P L A N

A LCO H O L

2 0 2 4 - 2 0 2 7

de komende vier jaar te monitoren en voor het bijstellen van de uitvoeringsplannen, zetten we een overlegstructuur op (zie pagina 36).

41

Organisatiestructuur Preventie- en handhavingsplan Leden

Taken

Frequentie

Betrokken wethouders betrekken bij de planvorming en de handhavingsstrategie en periodiek informeren over de voortgang en eventuele knelpunten Contact leggen met stakeholders die uitvoeringstaken kunnen trekken Coördinatie: kernteam

Beleidsambtenaren OOV & Gezondheid

Initiëren van plannen voor de uitvoering bij de verantwoordelijke uitvoerders van verschillende activiteiten

Periodiek

Voortgang coördineren en monitoren Bewaken van de samenhang met de uitvoeringsplannen van het sport- en gezondheidsbeleid Zorgen dat de uitvoeringsplannen worden vastgesteld door het college Initiëren van evaluaties

Jeugdpreventie overleg, thema alcohol

Beleidsambtenaren OOV, volksgezondheid, jeugd en op agendapunt: vergunning-verlening, communicatie en toezicht, juridisch adviseur, GGD, Politie, boa’s en instelling voor verslavingszorg en scholen.

Uitvoeringsplannen maken en de voortgang monitoren. Bespreken ontwikkelingen

Drie of vier keer per jaar

Sportcafé of een ander gremium t.a.v. sport, n.n.t.b. thema alcohol

Beleidsambtenaren OOV, volksgezondheid, sport, Sportief Zeist en de sportverenigingen

Bijdrage aan opstellen en evalueren van uitvoeringsplan

Jaarlijks

Stakeholder overleg

Leden kernteam aangevuld met horecaondernemers, onderwijs, wijkteams en andere bij de uitvoering betrokken partijen.

Bijdrage aan opstellen en evalueren van uitvoeringsplan

Twee tot vier keer per jaar

P R E V E N T I E -

E N

H A N D H AV I N G S P L A N

A LCO H O L

2 0 2 4 - 2 0 2 7

42

5.3. Evaluatie Kritisch evalueren is een belangrijk onderdeel van dit Preventie- en handhavingsplan alcohol. Om de kwaliteit van onze aanpak hoog te houden en waar nodig tijdig bij te stellen, gebruiken wij de volgende evaluatiecyclus: Elk jaar bespreken we in overleg met de samenwerkingspartners de voortgang van de activiteiten waar zij bij betrokken zijn. Op basis van deze inzichten worden plannen voor de uitvoering voor het daaropvolgende jaar gemaakt. Ook bespreken we of er nieuwe ontwikkelingen zijn die aandacht behoeven. Elke twee jaar betrekken we daarbij de nalevingscijfers uit Het JongProef onderzoek en de uitkomsten van de alcoholcontroles. Elke vier jaar vindt een uitgebreide evaluatie plaats op basis van beschikbaar onderzoek en input van samenwerkingspartners. Hierbij worden de realisatie van activiteiten, effecten van beleid en achterliggende verklaringen op een rij gezet. Op basis hiervan kan vastgesteld worden in hoeverre het beleid de gewenste uitkomsten heeft opgeleverd en op welke punten het beleid bijgesteld dient te worden.

P R E V E N T I E -

E N

H A N D H AV I N G S P L A N

A LCO H O L

2 0 2 4 - 2 0 2 7

43

Bijlage 1. Schenktijden Zeist In de Algemene Plaatselijke Verordening zijn de volgende schenk­

Korfbal-, voetbal en hockeyverenigingen kunnen voor ten hoogste

tijden ingesteld, waarbij geldt dat uitsluitend alcoholhoudende

zestien dagen per jaar de schenktijden overschrijden tijdens bijeen-

drank verstrekt mag worden beginnende één uur voor aanvang en

komsten voor leden of personen die rechtstreeks bij de activiteiten van

eindigende met één uur na beëindiging van activiteiten die passen

de desbetreffende rechtspersoon betrokken zijn.

binnen de statutaire doelomschrijving van de desbetreffende paracommerciële rechtspersoon.

Tennis-, jeu de boules-, petanque-, omniverenigingen en overige rechtspersonen van sportieve aard kunnen voor ten hoogste twaalf

Voor paracommerciële inrichtingen met activiteiten van sportieve aard

dagen per jaar de schenktijden overschrijden tijdens bijeenkomsten

zijn aangepaste schenktijden geformuleerd. Echter geldt voor deze

voor leden of personen die rechtstreeks bij de activiteiten van

inrichtingen eveneens de één uur voor en één uur na regeling, zoals

de desbetreffende rechtspersoon betrokken zijn.

hierboven omschreven. Voor beide uitzonderingen geldt dat hiervoor uiterlijk twee weken van te voren een melding moet worden gedaan bij de burgemeester. Korfbal-, voetbal- en hockeyverenigingen

Maandag tot en met vrijdag Zaterdag en zondag

19.00 uur tot 24.00 uur 12.00 tot 19.0014

Tennis-, jeu de boules-, petanque en omniverenigingen

Maandag tot en met vrijdag Zaterdag en zondag

12.00 uur tot 24.00 uur 12.00 uur tot 24.00 uur

Overige rechtspersonen van sportieve aard

Maandag tot en met vrijdag Zaterdag en zondag

16.00 tot 24.00 uur 16.00 tot 24.00 uur

14 Behoudens gevallen waarin wedstrijden eindigen na 17:30, in welk geval het is toegestaan om tot 1,5 uur na de wedstrijd alcoholhoudende drank te verstrekken met een uiterlijke schenktijd van 21.00 uur.

P R E V E N T I E -

E N

H A N D H AV I N G S P L A N

A LCO H O L

2 0 2 4 - 2 0 2 7

44

Literatuur en bronnen Babor, T., Caetano, R., Casswell, S., Edwards, G. & Giesbrecht, N. (2010).

Expertisecentrum Alcohol (2023). Dossier Alcohol en jongeren.

Alcohol: no ordinary commodity: Research and public policy. Oxford,

Utrecht: Trimbos-instituut. Geraadpleegd van het

United Kingdom: Oxford University Press.

Expertisecentrum Alcohol, 13 november 2023.

Bureau Objectief (2021). Handreiking Toezicht Alcoholwet.

Holder, H. D. (1998). International research monographs in the addicti-

Geraadpleegd van www.handreikingalcoholwet.nl, augustus 2021.

ons. Alcohol and the community: A systems approach to prevention. New York, NY, US: Cambridge University Press.

Bureau Objectief (2022). Landelijk onderzoek naar de naleving van de leeftijdsgrens bij alcoholverkoop aan minderjarigen in 2022.

Meier, P. et al. (2008). The independent review of the effects of alcohol

Nijmegen: Bureau Objectief.

pricing and promotion. Summary of Evidence to Accompany Report on Phase 1: Systematic Reviews. United Kingdom: School of Health and

Burton, R., Henn, C., Lavoie, D., O’Connor, R., Perkins, C., Sweeney, K.,

Related Research, University of Sheffield, UK.

Greaves F., Ferguson B., Beynon C., Belloni A., Musto V, Marsden J. & Sheron, N. (2017). A rapid evidence review of the effectiveness and

Ministerie van VWS (2023). Gezond en Actief Leven Akkoord (2023).

cost-effectiveness of alcohol control policies: an English perspective.

’s-Gravenhage: Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.

The Lancet, 389(10078), 1558-1580. Monshouwer, K., Dorsselaer, S. van & Rombouts, M. (2020). Factsheet Čablová, L., Pazderková, K., & Miovský, M. (2014). Parenting styles and

Peilstationsonderzoek. Ouders 2019. Ouders over het gebruik van tabak,

alcohol use among children and adolescents: A systematic review.

alcohol, cannabis en de e-sigaret door jongeren.

Drugs: Education, Prevention and Policy, 21(1), 1-13.

Utrecht: Trimbos-instituut.

Engels, R., Kleinjan, M. & Otten, R. (2013) De rol van ouders bij alcohol­

Nationaal Preventieakkoord (2018). Nationaal Preventieakkoord. Naar

gebruik van adolescenten: Stand van zaken. Nijmegen: Behavioural

een gezonder Nederland. ’s-Gravenhage: Ministerie van Volksgezond-

Science Institute Radboud Universiteit Nijmegen

heid, Welzijn en Sport.

P R E V E N T I E -

E N

H A N D H AV I N G S P L A N

A LCO H O L

2 0 2 4 - 2 0 2 7

45

Nijkamp. L., Smeets, L., Greeff, J. de, Scholten, K. & Voorham, L. (2020).

Rombouts, M., Dorsselaer, S. van, Scheffers, T., Tuithof, M., Kleinjan, M. &

Dronkenschap en doorschenken. De impact en aanpak van dronkenschap

Monshouwer, K. (2020a). Jeugd en riskant gedrag 2019. Kerngegevens uit

en doorschenken in het uitgaansleven. Factsheet.

het Peilstationsonderzoek Scholieren. Utrecht: Trimbos-instituut.

Utrecht: Trimbos-instituut. Schouten, F., Tuithof, M., Hasselt, N. van & Voogt, C. (2020). Kennis­ Onrust, S., Otten, R., Lammers, J. & Smit, F. (2016). School-based pro-

monitor Alcohol 2020. Onderzoek onder volwassenen naar kennis over

grammes to reduce and prevent substance use in different age groups:

alcoholschade. Utrecht: Trimbos-instituut.

What works for whom? Systematic review and meta-regression analysis. Clinical Psychology Review, 44, 45-59.

Smeets, L., Monshouwer, K. & Greeff, J de. (2019). De IJslandse aanpak van middelengebruik onder jongeren. Een verkenning van de weten­

Paternotte, M. & Prooij, F. (2019). Doelgroeponderzoek Plattelandsjonge-

schappelijke literatuur. Utrecht: Trimbos-instituut

ren. Kwalitatief onderzoek naar alcoholgebruik onder plattelandsjongeren. Amsterdam: Mare.

Smit. K., Monshouwer. K., Leeuwen, L. van, & Voogt, C. (2020). Zien drinken doet drinken. De invloed van de zichtbaarheid van

Politie.data.nl (2023). Geregistreerde misdrijven en aangiften; soort

alcohol in de sociale omgeving op kennis, opvattingen en gebruik van

misdrijf, gemeente 2023. 3.5.2. Onder invloed (weg). Geregisteerde

alcohol door jongeren. Literatuuroverzicht. Utrecht: Trimbos-instituut.

misdrijven. Zeist. Geraadpleegd zomer 2023. Tuithof, M., Monshouwer, K., Aalten, J. van & Dorsselaer, S. van (2018). Reynolds, R.I. (2003). Building confidence in our communities. London:

Alcoholgebruik onder volwassenen in Nederland. Kerncijfers 2018.

London Drug Policy Forum.

Utrecht: Trimbos-instituut.

RIVM (2022). Voortgangsrapportage Nationaal Preventieakkoord 2021.

Vorst, H van der., Engels, R.C.M.E., Meeus, W., & Dekovic, M. (2006).

Bilthoven: Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM).

Parental attachment, parental control, and early development of alcohol use: A Longitudinal Study. Psychology of Addictive Behaviors , Vol. 20, No. 2, 107–116

P R E V E N T I E -

E N

H A N D H AV I N G S P L A N

A LCO H O L

2 0 2 4 - 2 0 2 7

46