24RV050 Bijlage 4 Rapportage kwalitatieve evaluatie

Terwijl lange-termijnoplossingen meer zouden kunnen opleveren, hierin zou maatwerk dus goed van pas komen.

“De angst bij mensen kan ook (onbewust) gecreëerd worden door de gemeente/sociale dienst door de dreiging die uit kan gaan van brieven. Probeer maatwerk te bieden (met nodige grenzen) maar wees geen boeman. Kom als organisaties vriendelijk over, dan krijg je het vertrouwen terug van de mensen.” – Kerk en Samenleving

Evaluatie beleidskader, gemeente Zeist, juli 2023 GGD regio Utrecht- Pagina 28

3.2.3.2 Meer aandacht voor preventie/vroegsignalering en begeleiding bij schuldenproblematiek Door preventie en vroegsignalering wil men problemen voor zijn. Een respondent benoemt hierbij dat het belangrijk is dat de schuldhulpverlening sneller kan reageren, door vroegsignalering, maar ook door bij verschillende aanvragen beter te kijken naar de onderliggende (schuld)hulpvraag. Hierdoor kunnen grotere schulden mogelijk voorkomen worden. Er is een hogere financiële ondersteuning voor nodig en een betere samenwerking tussen de partners die de doelgroep zien. Een andere respondent merkte op dat het op dit moment soms toch nog teveel lijkt op dweilen met de kraan open. Zeist is al goed op weg naar meer kansengelijkheid dankzij het minimanetwerk, maar vooral rondom jeugd is volgens vier respondenten nog veel groei nodig om problemen voor te zijn. Bij preventie van financiele problemen is het volgens de respondenten het belangrijk om al vroeg te beginnen met het investeren in onderwijs en de omgeving van de jeugd. Begin met de zwangerschap, door inzet van de eerste 1000 dagen. Daarnaast kunnen geldlessen vanaf een jonge leeftijd ervoor zorgen dat kinderen opgroeien met gezonde patronen.

Op jonge leeftijd al ingrijpen op gedrag dat tot problemen kan leiden (zoals uitsluiting, pesten, slechte zelfverzorging, stelen, verzuim), en inzetten op coaching kan op de lange termijn schuldpatronen e.d. voorkomen. Kansengelijkheid begint immers al op school. Om generatiearmoede te doorbreken, is een sterkere focus op kind en jeugd nodig. In het groepsinterview met gemeenteambtenaren komt ook naar voren dat individuele monitoring ter preventie en nazorg een belangrijk verbeterpunt is. Niet alleen om bij de jeugd preventief te werken, maar ook om inwoners uit een chronisch (geld)probleem te helpen (nazorg) en een terugval te voorkomen. 3.2.3.3 Hogere financiële ondersteuning om te voorzien in de basisbehoeften van volwassenen en kinderen Met de stijgende kosten voor levensonderhoud is een hogere financiele ondersteuning nodig om te kunnen voorzien in de basisbehoeften van volwassenen en kinderen. Het betekent soms ook dat de drempelwaarde om in aanmerking te komen voor een bepaalde tegemoetkoming verhoogd zou moeten worden zodat meer mensen van de regelingen gebruik kunnen maken. 3.2.3.4 Betere coordinatie en samenwerking tussen verschillende instanties die betrokken zijn bij inkomensondersteuning Partners weten elkaar te vinden, maar een actieve samenwerking blijft soms nog uit.

Het verbinden van plekken waar inwoners hulp zoeken, zorgt ervoor dat de organisaties onderling kunnen doorverwijzen, monitoren en indien nodig signaleren. 3.2.3.5 Uitbreiding aanbod en regelingen Zes van de negen respondenten zijn van mening dat het huidige aanbod van regelingen en voorzieningen uitgebreid en/of verbeterd moet worden.

Evaluatie beleidskader, gemeente Zeist, juli 2023 GGD regio Utrecht- Pagina 29

Figuur 16 Hoe mogelijk extra aanbod en regelingen vormgegeven moeten worden volgens de respondenten (n=11), meerdere antwoorden mogelijk

Uit figuur 16 blijkt dat het uitbreiden van aanbod op gebied van zelfredzaamheid belangrijk is. Daarnaast is uitbreiding volgens de respondenten vooral gewenst op het gebied van regelingen voor toegang tot sport en cultuur voor volwassenen. Naast het jeugdfonds is de start van een volwassenenfonds in Zeist belangrijk. Hierin kan Zeist een voorbeeld nemen aan de U-pas van Utrecht, met deze pas kan op veel verschillende domeinen op een makkelijke manier voor toegankelijkheid gezorgd worden. Gemeente Utrecht wordt vaak genoemd als voorbeeldgemeente in de vragenlijst en interviews. Andere mooie voorbeelden zijn bijvoorbeeld de verschillende kledinginitiatieven in de buurtgemeenten. Stichting Kledingbank Utrecht voorziet de groep mensen die behoren tot “stille armoede” bijvoorbeeld gratis van basisvoorzieningen zoals kleding en schoeisel. Sterkere samenwerkingen met lokale initiatieven en bedrijven kunnen hierin de sleutel zijn. Andere best practices zijn: De Jeugdtegoedpas in Rotterdam, waarbij gemeente Rotterdam alle in aanmerking komende kinderen voorziet van een pas met 275 tot 500 euro per jaar. Dit tegoed kan in tientallen winkels gebruikt worden voor de aankoop van kleding en hobbyspullen. Het Volwassenenfonds Sport & Cultuur als verlengstuk op het Jeugdfonds Sport & Cultuur.

Dat het Jeugdfonds hiervan in Zeist een succes is, is al gebleken, de vraag om een Volwassenenfonds is daarom veelvoorkomend. Het beleggen van het kinderfonds bij de Brede School zoals in gemeente Gouda. In Zeist mist een Brede School die alle scholen voorziet van informatie en activiteiten. Dit kan ook vanuit een stichting kunnen zijn. Fietsen, huiswerkbegeleiding, alles wat met spel, cultuur en educatie te maken heeft kan daar dan belegd worden. Bij het uitbreiden van bestaande regelingen gaat het volgens respondenten vooral over voldoende dekking creëren, en niet nog meer verschillende regelingen.

“Balans zoeken tussen niet teveel regelingen, want dan zie je door de bomen het bos niet meer, maar wel zorgen dat alles wat nodig is gedekt. We zijn nu bezig met hoe we dit kunnen uitbreiden, want dat is vrij belangrijk. Ik denk dat je meer winst behaalt met uitbreidingen dan nieuwe dingen starten.” – Coördinator Jeugdfonds Sport & Cultuur Evaluatie beleidskader, gemeente Zeist, juli 2023 GGD regio Utrecht- Pagina 30

Sociaal Raadslieden Zeist zouden graag ook een fietsregeling zien. Binnen de Geld-TerugRegeling kan wel fietsreparatie maar niet de aanschaf van een fiets gefinancierd worden. Als een fietsregeling in combinatie met fiets- en bandplaklessen wordt aangeboden, kan daarmee ook de participatie verbeterd worden. 3.2.3.6 Actualisering van regelingen Uit de gesprekken kwam naar voren dat de regelingen vooral geactualiseerd moeten worden. De grondslag en voorwaarden van de Geld-Terug-Regeling zijn bijvoorbeeld niet bijgewerkt. Er is in de afgelopen jaren immers een hoop veranderd, maar de organisaties kunnen niet terugvinden op basis van welke grondslag deze regeling toegekend kan worden. “Wij hebben positieve ervaringen met de Geld-Terug-Regeling, mede omdat de aanvraag simpel is en de regeling niet te specifiek is. We zien vaak dat de regeling wordt gebruikt om gaten te vullen of om net te overbruggen. Onze klanten zijn niet zo specifiek bezig met participatie, maar meer met overleven en de Geld-TerugRegeling helpt daarbij. Maar het zou mooi zijn als er daarnaast een regeling is, waar niet alleen wordt gekeken naar de inkomensgrenzen, maar ook naar de daadwerkelijke kosten. Dit niet als een algemene extra aanvraag, maar als een maatwerkbudget wat ingezet kan worden door professionals, om een hele bulk aanvragen te voorkomen.”– Sociaal Raadslieden Zeist

3.2.3.7 Onvoldoende bereik doelgroep Volgens de meerderheid van de respondenten (7 van de 10 respondenten) wordt de doelgroep niet goed bereikt. Vooral niet-Westerse migranten, nieuwe armen, laaggeletterden, economische kansarme ouders met minderjarige kinderen, jongeren en mensen die niet weten dat ze recht hebben op bepaalde uitkeringen vallen mogelijk buiten het bereik. Hiervoor moet Zeist actiever op zoek naar vindplaatsen van deze doelgroepen, bijvoorbeeld met sleutelfiguren uit de wijk, maar ook door (basis)scholen meer middelen te geven die zij kunnen inzetten om verbinding te maken. Of door middel van buurthuizen en inloophuizen waar iedereen zich welkom voelt, niet alleen sommige doelgroepen. Door met ervaringsdeskundigen te werken en de doelgroep te betrekken kun je effectievere concepten bedenken en uitvoeren. Om de juiste sleutelfiguren te betrekken en betrokken te houden is een podium en waardering (bijvoorbeeld financieel) belangrijk. Investeringen in ervaringsdeskundigen van de doelgroep verdienen zich op de lange termijn terug. De drempel om gebruik te maken van de diensten voor sommige doelgroepen is ook te hoog door schaamte. Dat is ook een factor die meegenomen moet worden als het gaat om bereik. De kerken in Zeist zorgen voor de oudere doelgroep, maar of daarmee ook de zeer kwetsbare ouderen geholpen worden is niet duidelijk.

Eén respondent noemt als oplossing om ouderen te bereiken het volgende:

“Dagjes uit die niet te veel kosten etc. Ouderen kunnen iets leuks doen en het hoeft niet veel te kosten. We kunnen daarnaast nadenken hoe we als organisaties misschien vrijwilligers kunnen inzetten om mee te gaan naar bijvoorbeeld een inloophuis.” – Kerk en Samenleving Twee respondenten benoemen het juist definiëren van de doelgroep als belangrijk en uitdagend focuspunt. Wanneer wordt er gesproken van armoede? Moet je migratieachtergrond apart beschrijven? Moet de term ‘armoede’ wellicht ook genuanceerder worden naar ‘mensen die in de financiële problemen komen’ en ‘mensen met financiële problemen’? Een duidelijke definitie, zal wellicht ook helpen bij het duidelijk krijgen van de (verschillende) doelgroepen en de meeste passende aanpak om hen te bereiken. Bij het bereiken van doelgroepen is het belangrijk om daarnaast ook naar subgroepen binnen doelgroepen te kijken. Evaluatie beleidskader, gemeente Zeist, juli 2023 GGD regio Utrecht- Pagina 31

“Ik denk dat een paar factoren belangrijk zijn: waar wonen ze, welke nationaliteiten hebben ze en welke talen beheersen ze? Hier moet de aanpak op aangepast worden. In Vollenhove zijn bijvoorbeeld de liften gerenoveerd. Mijn eigen moeder die op haar elfde hier is komen wonen en de taal beter spreekt dan ik, drukt de verkeerde knoppen in als de lift moet komen. Driekwart van de bewoners in de flat weten niet welke knop ze moeten indrukken om de lift te laten komen, naar boven of beneden? Ze staan soms minutenlang te wachten omdat ze niet snappen dat ze naar beneden moeten drukken als ze naar beneden willen. Dat soort kleine dingen hebben niks te maken met intelligentie maar wel met ontwikkeling, daar had Vollenhove op in kunnen inzetten. Er zijn geen uniforme benaderingen in een oelgroep, elke subgroep heeft een andere aanpak nodig om ze te bereiken en te helpen.” – Oprichter Stichting Leren voor de Toekomst Het is van belang om niet een one size fits all-strategie te hanteren maar verschillende benaderingswijzen of wervingsprocedures. Op de ene doelgroep sluit de ene methode aan en op de andere doelgroep de andere. Een nieuwe methode naast kranten en flyers is de inzet van sociale media. De gemeente Utrecht heeft hier veel ervaring mee en gebruikt socialemedia als een van de kanalen om informatie te verspreiden.

Voor het bereiken van specifieke groepen, zoals ouders, is het meegeven van informatiebrieven aan de kinderen of bijvoegen in de nieuwsbrief een mogelijkheid die meer gebruikt kan worden. De respondenten die positief zijn over het bereik van de diverse doelgroepen geven aan gebruik te maken van intermediairs. Mooie voorbeelden hiervan zijn het Wegwijscafé en minimaoverleggen, dankzij de samenwerking van netwerkpartners waardoor meer uitwisseling ontstaat.

Figuur 17 Oplossingen voor een beter bereik van de bestaanszekerheidsdoelgroep (n=11)

Evaluatie beleidskader, gemeente Zeist, juli 2023 GGD regio Utrecht- Pagina 32

Onder andere het aanbieden van maatwerkoplossingen en het geven van meer voorlichting over en bekendheid aan de bestaande regelingen zouden volgens de respondenten voor een beter bereik van de doelgroep leiden (figuur 17). De RSD gaf hierop een aansprekend voorbeeld rondom het aanvragen van geld die zijn afgekeurd. In dat geval kan een maatwerkoplossing met begeleiding een oplossing zijn. Echter de doelgroep is van deze mogelijkheid vaak niet op de hoogte. De RSD zou in hun klantennieuwsbrief over de lokale regelingen kunnen berichten. Ook wordt gevraagd om meer budget voor samenwerkingspartners, zodat zij zich nog beter kunnen richten op de diverse doelgroepen. Bijvoorbeeld in de vorm van buurthuizen, laagdrempelige en gezellige plekken die een vindplaats van mensen met problemen in bestaanszekerheid zouden kunnen zijn. Het voordeel is dat zo’n locatie niet alleen draait om de vraag of het probleem van de inwoner, maar als eerste om gezelligheid en laagdrempeligheid, zodat de veiligheid gecreëerd wordt om om hulp te durven vragen. In het groepsinterview met de gemeenteambtenaren komen dezelfde punten naar voren: inwonerparticipatie en inzet van ervaringsdeskundigen en sleutelfiguren om cultuursensitief te werken, maar ook zorgen voor een financiële beloning voor de inzet om de werkrelatie te verstevigen en waarde te geven aan de input.

Bovendien is samenwerking tussen partners (en de gemeente) van groot belang om doelgroepen te bereiken en juist te verwijzen. Verschillende partners krijgen verschillende delen van de doelgroep te zien, een juiste doorverwijzing en korte lijnen met elkaar is dan cruciaal.

“We zien ook dat mensen soms verkeerd worden doorverwezen (bv hulp bij echtscheiding, wat meer sociaal werk is). Dit zorgt soms bij mensen voor wantrouwen omdat ze niet geholpen worden/van kastje naar de muur worden gestuurd. Óf dat mensen juist voor een klein probleem worden doorverwezen en er vervolgens een veel groter financieel probleem onder ligt. Zou goed zijn dat we met elkaar beter weten wie wat doet en wanneer je wie wanneer/waarvoor doorstuurt. Er is wel een netwerk minimabeleid. Dat is er dus wel, maar je merkt dat dit niet altijd even goed blijft hangen. Vaak sturen organisaties 1 persoon en blijft het niet goed hangen bij de rest van de collega’s.” – Sociaal Raadslieden Zeist Als laatst wordt een mooi voorbeeld gegeven als het gaat om samenwerken met lokale ondernemers om werkgelegenheid te bevorderen:

“Vanuit de RSD werken we met lokale zorgaanbieders samen om bijstandsgerechtigden aan het werk te helpen in de thuiszorg. En ik zag bijvoorbeeld bij een garage een oproep om personeel, dat neem ik dan mee naar werk om uit te zetten binnen de RSD.” – medewerker Regionale Sociale Dienst Volgens de respondenten wordt de doelgroep nu vooral via de maatschappelijke partners en de gemeentelijke website bereikt (zie figuur 18). Bijna de helft van de respondenten vindt dat de doelgroep op dit moment niet voldoende bereikt wordt. Respondenten geven aan dat dit komt doordat inwoners de weg naar zorg en ondersteuning niet weten te vinden. Zo werd een voorbeeld gegeven dat werknemers van de Kringloop bijvoorbeeld niet altijd weten wie hun huisarts is of niet weten van het bestaan van een sociaal team. Deze mensen zouden er baat bij hebben om hierin ondersteund te worden, zodat meer zelfregie kan ontstaan.

Evaluatie beleidskader, gemeente Zeist, juli 2023 GGD regio Utrecht- Pagina 33

Figuur 18 Communicatiewegen om de doelgroep te bereiken (n=11), meerdere antwoorden mogelijk

3.2.4 Gebruik regelingen Volgens het merendeel van de respondenten (7 personen) stijgen de aanvragen de afgelopen jaren, soms met wel 10% (zie figuur 19). Daarnaast geven respondenten aan dat hulpvragen steeds groter en complexer worden. Of het gebruik van de schuldhulpregelingen is toegenomen is onduidelijk. Er ontbreekt monitoring en evaluatie van verschillende regelingen. Of de regelingen heffen elkaar op, waardoor inzicht complex wordt. Door gegevens over het gebruik van de regelingen te vergelijken kan er beter zicht komen op de combinatie van regelingen die worden gebruikt. Wellicht blijkt dit beperkt, omdat de inwoners niet weten dat zij voor meer regelingen in aanmerking komen dan ze in werkelijkheid gebruiken.

Evaluatie beleidskader, gemeente Zeist, juli 2023 GGD regio Utrecht- Pagina 34

groei in aantal inwoners dat een beroep doet op regelingen, volgens respondenten (n=11)

3.2.5

iguur 19 De mate van

Kaders uitvoering Bestaanszekerheidsbeleid

3.2.5.1 Regierol gemeente Zeist op terrein Bestaanszekerheidsbeleid Alle respondenten zien vooral leiden, verbinden en faciliteren als de belangrijkste rol van de gemeente in het bestaanszekerheidsbeleid. Allereerst noemen de respondenten dat de gemeente regie heeft om de verschillende partijen bij elkaar te brengen en te laten samenwerken.

“Juist omdat er zoveel partijen zijn die een rol spelen, heb je de gemeente nodig om dat monitort aanstuurt en initiatief neemt om bij elkaar te komen. Als je dat bij de uitvoering laat gaat het wellicht niet gebeuren.” – Coördinator Jeugdfonds Sport & Cultuur Eén respondent noemt daarbij dat de gemeente daarnaast meer eisen mag stellen aan deze samenwerkingen. Als de gemeente financieel ondersteunt, mogen daar voorwaarden aan vast zitten. Dit kwam ook naar voren in het groepsgesprek met beleidsmedewerkers van het Bestaanszekerheidsbeleid Zeist. Zij willen duidelijke en gezonde voorwaarden verbinden aan de subsidies die ze toekennen.

Evaluatie beleidskader, gemeente Zeist, juli 2023 GGD regio Utrecht- Pagina 35

“Doelstellingen samenvoegen, daar mag de gemeente een hardere hand in hebben. Er zitten zoveel mensen aan tafel te vergaderen die zo duur zijn, dat is duizenden euro’s weggegooid per jaar, want er komt meestal niks uit. Het kost geld en levert niks op. Het loket heeft al een en ander opgeleverd, maar ga partijen groeperen en dwing ze zachtjes tot samenwerken, dat is kosteneffectiever. Iedereen kan online twee minuten pitchen en dit rondsturen kost je niks, laat partijen elkaar maar vinden en geef ze hiervoor een duw.” – Oprichter Stichting Leren voor de Toekomst Een andere respondent benoemt daarnaast dat de gemeente ook leidend dient te zijn in de informatievoorziening naar inwoners toe en verantwoordelijk voor de uitvoering van het bestaanszekerheidsbeleid. Bijna alle respondenten benoemen naast leiden, ook faciliteren als de belangrijkste taak. Er is veel kennis en kunde bij de uitvoerende organisaties. Het is aan de gemeente om deze uitvoering te faciliteren. Het gaat om financiële facilitatie, maar bijvoorbeeld ook opgeleide buurtwerkers in de buurthuizen. Voor de jeugd betekent dit duurzaam faciliteren van kansengelijkheidsprojecten op school, zoals de schoolontbijtjes, de investeringen in sport voor de jeugd, maar ook huiswerkbegeleiding voor wie dat nodig heeft en niet kan betalen.

Op dit moment is er een begin gemaakt in de facilitering van armoedebestrijding in het onderwijs, maar een duurzame investering die langer duurt dan twee jaar is de wens die in meerdere interviews werd uitgesproken.

“In de mening van SLZ zou het zo moeten zijn dat de gemeente structureel ervoor zorgdraagt dat geld op geen enkele manier van invloed is op de kansen van schoolgaande kinderen. Dit is het nu wel. Zo zijn er in Zeist talrijke huiswerkinstituten. Dus vanuit de scholen is er voor de leerlingen een grote behoefte aan dit schaduwonderijs. Echter dit schaduwonderwijs is voor economisch kansarme ouders/verzorgers niet te betalen.” – Medewerker Stichting Leerkansen Zeist Eén respondent benoemt dat alleen financiële facilitatie niet voldoende is. Ook deelname aan activiteiten en participatie in de samenleving stimuleren is een rol van de gemeente. Dit betekent, faciliteren van activiteiten in het bestaanszekerheidsdomein, die de doelgroep laat kennismaken met mogelijkheden bijvoorbeeld op gebied van sport. Daarmee kun je ook inwoners uit hun sociaal isolement halen en mentale gezondheid verbeteren. Door middel van verbindende activiteiten help je de inwoners ook een sociaal netwerk op te bouwen. 3.2.5.2 Rollen van de partners De respondenten zien voornamelijk uitvoering, signalering en meedenken met de gemeente als hun rollen binnen het bestaanszekerheidsbeleid: • Uitvoering: Onder uitvoering verstaan zij het werken vanuit hun kennis en kunde aan het vergroten van bestaanszekerheid inwoners Zeist.

Hierbij oog te hebben voor het bereiken van de moeilijke doelgroep en het voorzien in informatie. Eén respondent benoemt bijvoorbeeld dat zij de signalen van armoede wijd willen verspreiden. Iedereen zou op de hoogte moeten zijn van deze signalen. Het verspreiden van deze informatie zien zij als een van hun uitvoerende rollen. Een andere respondent noemt het eigen werk als uitvoerend door de doorverwijzende taken en hulp die zij bieden bij het aanvragen van bestaande regelingen.

Evaluatie beleidskader, gemeente Zeist, juli 2023 GGD regio Utrecht- Pagina 36

• Signaleren: Het signaleren van inwoners die hulp kunnen gebruiken, bijvoorbeeld de ouders van de kinderen die bij een organisatie binnenkomen. Of het signaleren en vervolgens adviseren van scholen om een armoedebeleid in te zetten. • Meedenken: Als laatste vertellen een paar respondenten over hun rol als sparringspartner van de gemeente. Zij denken mee en zoeken de verbinding met gemeente en partners om een bijdrage te leveren aan de sociale participatie van de bestaanszekerheid doelgroepen. 3.2.5.3 Verbeterpunten in de rol van de organisaties Allereerst is het volgens de respondenten belangrijk om sensitiever te worden en te blijven, omtrent bestaanszekerheid, in verschillende projecten, regelingen en voorzieningen. Hiervoor is het van belang om de communicatielijnen tussen partners onderling en met de gemeente kort en actief te houden. Respondenten bevelen aan actiever naar elkaar door te verwijzen binnen het minimanetwerk. Bijvoorbeeld dat inwoners die bij het Leger Des Heils komen doorverwezen worden naar de verschillende regelingen waar ze mogelijk voor in aanmerking komen. Want als de krachten in het netwerk gebundeld worden kunnen er kleine veranderingen ontstaan die tot grotere effecten kunnen leiden. Die kleine veranderingen kunnen ook al ontstaan door het geven van autonomie aan de inwoners, door te werken met zelfregie projecten naast de financiële ondersteuning.

De Kringloop, Weggeefwinkel en het Leger Des Heils gebruiken deze insteek al. Ook kunnen organisaties hun aanbod uitbreiden of aanpassen, zoals de RSD, die meer wil inzetten op preventie bij armoede en schuld. Dit gebeurt nu al deels door de meldingen van energiemaatschappijen wanneer iemand de rekening niet betaalt. Deze meldingen komen bij RSD binnen en worden doorgezet naar de schulddienstverlening om erger te voorkomen. Daarnaast zou de RSD ook actiever aan voorlichtingen en trainingen willen werken, om mensen te leren omgaan met geld. Een heel ander punt volgens Stichting Leren voor de Toekomst is dat het belangrijk is om oog te hebben voor diversiteit in je organisatie, zodat de medewerkers van een organisatie een goede afspiegeling van de samenleving zijn. Dit vergroot de herkenbaarheid en daarmee het contact met inwoners met een hulpvraag. Interventies zullen daardoor effectiever zijn. Hetzelfde geldt voor de inzet van ervaringsdeskundigheid. Ook dit is volgens Stichting Leren voor de Toekomst een belangrijke toevoeging aan de uitgevoerde functie.

“De ambtenaren van bestaanszekerheidsbeleid zijn over het algemeen geen mensen die armoede gekend hebben. Ik denk dat een stuk ervaring in dit onderwerp wel heel belangrijk is. Zoals in Canada: de ministers komen daadwerkelijk uit hun domein. Je moet ervaring hebben in het domein waar je voor werkt. Ik denk dat dat een verrijking zou zijn. Ik mis die aansluiting bij gemeente Zeist. Ik word soms niet begrepen merk ik. Er is al verbetering: de ambtenaren die ik spreek weten al wat beter waar ze het over hebben. Die hebben werkervaring in de grote stad. Dat helpt voor de kijk op armoede.“ – Oprichter Leren voor de Toekomst

Evaluatie beleidskader, gemeente Zeist, juli 2023 GGD regio Utrecht- Pagina 37

3.2.5.4 Samenwerkingsafspraken Bijna alle respondenten geven aan samenwerkingsafspraken te hebben met de kerngroep (figuur 20), toegangsteams en het netwerk. Zij geven vooral aan dat korte lijnen en veel investeren in bekendheid binnen het netwerk om samen te werken ze hierin het meest gebracht heeft. Belangrijk hiervoor is het inzetten van meer frequente contactmomenten met de partners. Ook een overzicht voor zowel de partners als de inwoners, of gezamenlijk loket wordt genoemd als oplossing, op die manier hoeven inwoners niet elke aanvraag bij een nieuwe instelling in te dienen.

Figuur 20 De verschillende manieren van samenwerkingen die de respondenten aangaan (n=11)

3.2.6 Rol bestaanszekerheidsbeleid en participatie De meerderheid van de respondenten vindt dat het bestaanszekerheidsbeleid een cruciale rol speelt bij het bevorderen van participatie van volwassenen in Zeist (figuur 21). De gedachtengang is dat geldzorgen leiden tot stress en dat mensen met veel (financiële) zorgen minder (kunnen) participeren. Door aan de financiële problemen te werken ontstaat ruimte om weer meer mee te gaan doen. Mee kunnen doen in de samenleving is belangrijk om financieel zelfredzaam te kunnen zijn, maar het effect is groter dan dat. Het zorgt voor een sociaal netwerk, de inwoners leren iets, krijgen meer zelfvertrouwen en daarmee meer zelfregie. Twee andere respondenten vinden echter dat het stimuleren van en werken aan participatie niet de primaire taak van het bestaanszekerheidsbeleid zou moeten zijn. Zelf hard willen werken, als inwoner, zou juist weer de norm moeten worden gaf één respondent terug.

Evaluatie beleidskader, gemeente Zeist, juli 2023 GGD regio Utrecht- Pagina 38

Figuur 21 De rol van het bestaanszekerheidsbeleid in Zeist ter bevordering van de participatie van volwassen inwoners (n=9)

Desondanks vinden alle respondenten dat er verbetering mogelijk is in de rol van het bestaanszekerheidsbeleid voor het bevorderen van participatie. Deze verbeteringen zouden volgens hen moeten bestaan uit: financiële prikkels, zoals hogere uitkeringen, meer subsidies en het Volwassenenfonds implementeren; regie nemen en het goede voorbeeld geven; informatieverspreiding zoals via het (online) loket en bijvoorbeeld via bushokjes; subsidies toekennen naar impact en intensief inzetten op samenwerken en verbinden. Maar ook op zoek te gaan naar nieuwe manieren om de participatie te verhogen, zoals het voorbeeld van de RSD, die de termijn voor toetreding naar werk verlengd heeft, waardoor de kans op participatie verhoogd wordt. Hierbij mag de participatie zowel betaald als onbetaald zijn. Een andere respondent benoemt hierbij ook dat het loont om de doelgroep bij maatschappelijke organisaties in te zetten, niet alleen als vrijwilliger, maar juist ook als betaalde kracht. Er moet meer financiering terug naar de inwoners van Zeist, in plaats van alle uitstroom van geld naar externen. De oprichter van Leren voor de Toekomst noemt het belang van een Lifeschool voor de jeugd. Help jongeren al vroeg met lessen over persoonlijk leiderschap en omgaan met geld. Inwoners komen immers pas uit een uitkering als daar voldoende tegenover staat.

Het aanbieden van taallessen met thema’s zoals gezondheid en begeleiding naar werk kunnen een bijdrage leveren aan participatie evenals de ontwikkeling van een module voor hulp aan ouderen, om deze doelgroep beter te bereiken. 3.2.7 Verbinden Bestaanszekerheidsbeleid en beleid Sport en bewegen aan Gezondheidsbeleid Alle respondenten zien mogelijkheden om de verschillende domeinen met elkaar te verbinden. Uit de interviews bleek dat de domeinen elkaar nodig hebben en elkaar alleen maar kunnen versterken (zie figuur 22). Enerzijds door gezondheidsbevordering op te nemen in het bestaanszekerheidsbeleid en anderzijds door samen te werken met lokale sport- en beweegorganisaties om specifieke programma’s aan te bieden voor mensen met een laag inkomen.

Evaluatie beleidskader, gemeente Zeist, juli 2023 GGD regio Utrecht- Pagina 39

Figuur 22 Mogelijkheden om het gezondheidsbeleid, beleid sport en bewegen en bestaanszekerheidsbeleid met elkaar te verbinden (n=9), meerdere antwoorden mogelijk

Evaluatie beleidskader, gemeente Zeist, juli 2023 GGD regio Utrecht- Pagina 40

3.3 Conclusies bestaanszekerheidsbeleid • Succesfactoren bestaanszekerheidbeleid Stakeholders zijn tevreden over het aanbod van regelingen en de laagdrempelige toegang tot regelingen en ondersteuningen, bijvoorbeeld door de meertalige toegang tot alle informatie en hulpverleningsinstanties. De afstemming en samenwerking tussen stakeholders en de gemeente met in het bijzonder de netwerkbijeenkomsten werkt goed. De gemeente faciliteert deze samenwerking, door de proactieve manier van werken. Vooral de investeringen in preventie en vroegsignalering van armoede en de investeringen in kansengelijkheid evenals de continuïteit van financiële middelen en budgetten voor het bestaanszekerheidsbeleid zijn volgens de stakeholders belangrijk om te behouden en te versterken. • Verbeterpunten bestaanszekerheidsbeleid Verbeteringen voor het bestaanszekerheidsbeleid zijn meer transparantie en duidelijkheid omtrent regelingen waarvoor inwoners een aanvraag kunnen doen. Een (online) loket waarin alle informatie te vinden is zou hierin helpend zijn. Alhoewel de samenwerking tussen stakeholders en gemeente goed gaat, zijn toch verbeteringen op coordinatie en samenwerking bij instanties voor inkomensondersteuning mogelijk.

• Doelgroep en bereik De doelgroep van het bestaanszekerheidsbeleid is divers, echter nog niet iedereen wordt goed bereikt zoals niet-Westerse migranten, nieuwe armen, laaggeletterden, economische kansarme ouders met minderjarige kinderen en jongeren. Het bereik van de doelgroep kan vergroot worden door de doelgroep beter te definieren, op zoek te gaan naar vindplaatsen van de verschillende doelgroepen om te komen tot scala aan manieren om de doelgroepen beter te bereiken bijvoorbeeld met inzet van ervaringsdeskundigen, intermediairs of betere samenwerking in netwerk (doorverwijzing). Onder andere het aanbieden van maatwerkoplossingen en het geven van meer voorlichting over en bekendheid aan de bestaande regelingen zouden volgens de stakeholders voor een beter bereik van de doelgroep leiden. • Samenwerken Samenwerken komt meermaals naar voren als verbeterpunt. Stakeholders weten elkaar te vinden, maar een actieve samenwerking blijft vaak nog uit. Het is belangrijk om sensitiever te worden en te blijven omtrent bestaanszekerheid in projecten, regelingen en voorzieningen. Hiervoor is het van belang om de communicatielijnen tussen stakeholders onderling en met de gemeente kort en actief te houden. Er moet actiever naar elkaar worden doorverwezen binnen het minimanetwerk.

Als de krachten gebundeld worden kunnen er kleine veranderingen ontstaan die tot grotere effecten kunnen leiden. • Rol gemeente en rollen partners Rol van gemeente in het bestaanszekerheidsbeleid is het voeren van regie. Door in te zetten op monitoring en evaluatie van verschillende regelingen, kan een mogelijke toename in aanvragen of complexiteit van casussen geidentificeerd worden. Dit inzicht helpt om het bestaanszekerheidsbeleid bij te stellen. Daarnaast heeft de gemeente een rol in het verbinden om verschillende partijen meer samen te laten werken. Hierbij mag de gemeente meer eisen stellen aan deze samenwerking. Ook faciliteert de gemeente de uitvoering van het bestaanszekerheidsbeleid door financiering beschikbaar te stellen. De rol van partners is het uitvoering geven aan het beleid door bijvoorbeeld voorlichting te geven, doorverwijzen et cetera; het signaleren van inwoners die hulp kunnen gebruiken en meedenken met het bestaanszekerheidsbeleid van de gmeente door als sparringspartner te fungeren.

Evaluatie beleidskader, gemeente Zeist, juli 2023 GGD regio Utrecht- Pagina 41

• Participatie De meerderheid van de respondenten vindt dat het bestaanszekerheidsbeleid een cruciale rol speelt bij het bevorderen van participatie van volwassenen. Dit kan versterkt worden door financiele prikkels zoals hogere uitkeringen, informatie te geven, intensiever samen te werken en te verbinden. • Verbinden domeinen Gezondheid, Sport en bewegen en Bestaanszekerheid Alle stakeholders zien mogelijkheden om de verschillende domeinen met elkaar te verbinden. De domeinen hebben elkaar nodig en kunnen elkaar alleen maar versterken.

3.4

Aanbevelingen bestaanszekerheidsbeleid • Definieer de doelgroep en denk per subgroep na over de beste strategieen om hen te bereiken, maak daarbij gebruik van ervaringsdeskundigen, intermediairs en partners in het netwerk. • Verbind bestaanszekerheidsbeleid aan gezondheid om de financiële drempel bij gezondheid te verlagen. Zet in op een duurzaam beleid, met verbindingen van de domeinen. Betrek bij het opstellen van de plannen inwoners, vrijwilligers, ervaringsdeskundigen en stakeholders. • Verbind bestaande regelingen en interventies aan elkaar en maak dit inzichtelijk en overzichtelijk voor zowel inwoner als professionals, bijvoorbeeld door middel van een infographic of menukaart of (online) loket. • Breid het aanbod van het bestaanszekerheidsbeleid uit met een Volwassenenfonds. Ondersteun en stimuleer interventies die eigen regie bevorderen, door ook met niet-financiële maatwerkoplossingen te ondersteunen. Kijk naar best practices zoals de U-pas of de jeugdtegoedpas. Verbeter de toegankelijkheid tot regelingen door meer maatwerk toe te passen binnen het aanbod, samen met soepelere criteria waardoor regelingen flexibeler ingezet kunnen worden. Zet in op vergelijkbare toepassingen van best practices, zoals de U-pas en de jeugdtegoedpas. • Bespreek met de partners waar nog meer mogelijkheden voor samenwerking liggen, zoals het actief doorverwijzen.

Evaluatie beleidskader, gemeente Zeist, juli 2023 GGD regio Utrecht- Pagina 42

4.

Conclusie en aanbevelingen

Uit de vragenlijsten, interviews en groepsinterview van beide domeinen kwamen een aantal overeenkomende punten naar voren. Conclusies • Verbind deze (en meer) domeinen met elkaar. Om de kwaliteit van leven van de inwoners te verbeteren en de inwoners op alle gebieden te kunnen ondersteunen, zal er meer samenwerking vanuit verschillende domeinen moeten zijn . Samenwerking binnen de gemeente, gezamenlijke doelen stellen en een gezamenlijk plan maken is daarbij het effectiefst. • Daarnaast wordt in beide domeinen geadviseerd ook de nadruk te blijven leggen op samenwerkingen tussen zowel gemeente en stakeholders, alsook stakeholders onderling. De rol van de gemeente zou hierin nog steeds faciliteren en stimuleren moeten zijn, dat werkt tot nu toe goed. Aanbevelingen • Investeer in duurzaamheid van de beide nota’s, maak plannen en investeer op langere termijn zodat interventies en organisaties hun effect kunnen verstevigen. Zet ook vooral in op interventies die de zelfregie van inwoners ondersteunen. • Zorg voor overzicht, duidelijkheid en laagdrempeligheid, naar inwoners en professionals, laat organisaties lijntjes leggen en doorverwijzen naar elkaar, bijvoorbeeld met een (online)netwerk of loket. • Als laatste is er een duidelijk signaal dat inwoners betrokken moeten worden bij het maken van plannen, en het bereiken van de doelgroepen.

Neem vertegenwoordigers, ervaringsdeskundigen, sleutelfiguren en rolmodellen mee in projectgroepen, zodat zij doelgroepgerichte input kunnen geven. Geef de inwoners een duidelijke stem en aandeel in de nota’s, zodat de effecten groter en zichtbaarder kunnen worden.

Evaluatie beleidskader, gemeente Zeist, juli 2023 GGD regio Utrecht- Pagina 43

5.

Bijlagen

Bijlage 1: Vragenlijsten Gezondheidsbeleid en Bestaanszekerheidsbeleid Vragenlijst stakeholder beleidsterrein Gezondheid 1

Bij welke organisatie werk je en vanuit welke rol? o o o o o o o

2

Gemeente Zeist – functie: …….. GGDrU – functie: ……… Sportief Zeist – functie: ……… Zorgorganisatie, namelijk ……… en functie: ……. Welzijnsorganisatie, namelijk …….. en functie: …….. Vrijwilligersorganisatie, namelijk ……… en functie: …….. Anders, namelijk: _____________ (vul hier uw antwoord in)

Op welke manier ben jij betrokken bij het werken aan gezondheid voor inwoners in Zeist? (meerdere antwoorden mogelijk) o o o o o

Uitvoering van activiteiten en/of interventies op het gebied van gezondheid Beleidsontwikkeling op het gebied van gezondheid Onderzoek en monitoring van gezondheidsinitiatieven Financiële ondersteuning van gezondheidsprojecten Anders, namelijk: _____________ (vul hier uw antwoord in)

Toelichting: …………………….. 3

Wat doen we al goed in Zeist op het gebied van gezondheid? (meerdere antwoorden mogelijk) o Er wordt op de juiste thema's ingezet o Er is een breed en divers aanbod op het gebied van gezondheid o Er is goede samenwerking met relevante partners o We bereiken de juiste doelgroepen o Anders, namelijk: _____________ (vul hier uw antwoord in) Toelichting: ……………………………………………………………..

4

Bereiken we de juiste inwoners/doelgroepen met onze inzet op gezondheid? o Nee, omdat … o Ja, omdat ….

5

Op welke gezondheidsthema's zouden we wat jou betreft de komende jaren verder in moeten zetten? ….......................

Evaluatie beleidskader, gemeente Zeist, juli 2023 GGD regio Utrecht- Pagina 44

6

Hoe verloopt de samenwerking met partners op het gebied van gezondheid? o Zeer goed o Goed o Matig o Slecht o Zeer slecht Toelichting:……………………….

7

Wat gaat er goed in de samenwerking? …………………………

8

Wat kan er beter in de samenwerking? ……………………

9

Wat kan er beter op het gebied van gezondheid in Zeist? (meerdere antwoorden zijn mogelijk) o Het aanbod moet meer gericht zijn op specifieke doelgroepen o Verbeterd bereik van activiteiten en interventies o Versterkte samenwerking met relevante partners o Uitbreiding van het aanbod van activiteiten en interventies o Anders, namelijk: _____________ (vul hier uw antwoord in)

10 Zijn inwoners tevreden over de activiteiten/de inzet die vanuit jouw organisatie gepleegd wordt op het gebied van gezondheid? (in interviews doorvragen op hoe organisaties dit weten) o Inwoners zijn zeer tevreden o Inwoners zijn over het algemeen tevreden o Inwoners zijn matig tevreden o Inwoners zijn ontevreden Waar zijn de inwoners tevreden over en waar zijn ze niet tevreden over: _____________ (vul hier uw antwoord in) 10a Leveren inwoners een bijdrage aan de keuze voor activiteiten? o Inwoners hebben veel invloed op de keuze voor activiteiten o Inwoners hebben enige invloed op de keuze voor activiteiten o Inwoners hebben beperkte invloed op de keuze voor activiteiten o Inwoners hebben weinig tot geen invloed op de keuze voor activiteiten Toelichting vraag 10a: …………………………………… 10b Leveren inwoners een bijdrage aan de uitvoering van de activiteiten? o Inwoners hebben veel invloed op de uitvoering van activiteiten o Inwoners hebben enige invloed op de uitvoering van activiteiten o Inwoners hebben beperkte invloed op de uitvoering van activiteiten o Inwoners hebben weinig tot geen invloed op de uitvoering van activiteiten Toelichting vraag 10b: ……………………………………

Evaluatie beleidskader, gemeente Zeist, juli 2023 GGD regio Utrecht- Pagina 45

11 Hoe sta je t.o.v. het concept Positieve gezondheid voor toepassing binnen gezondheidsbeleid? o Zeer positief o Positief o Neutraal o Negatief o Zeer negatief o Ik ben niet bekend met het concept Positieve gezondheid -> Ga door naar vraag 13 Toelichting vraag 11: ………………………………………………………. 12 Hoe zouden we meer vanuit positieve gezondheid kunnen werken in Zeist? …………………………………. 13 Vind jij dat de gemeente Zeist op het gebied van gezondheid een duidelijke regierol pakt (zij stuurt, faciliteert, verbindt, is goed bereikbaar en is zichtbaar)? o Jazeker o Ja, maar kan beter o Nee 14 Hoe kan de gemeente haar rol op het gebied van gezondheid versterken? (meerdere antwoorden mogelijk) o Gemeente moet meer aansturen o Gemeente moet meer initiatieven met elkaar verbinden o Gemeente moet meer zichtbaar zijn o Gemeente moet beter bereikbaar zijn o Er moet beter worden samengewerkt o Anders, namelijk …...... Toelichting: ….... 15 Zie jij mogelijkheden om het gezondheidsbeleid, beleid Sport en bewegen en beleid Bestaanszekerheid meer aan elkaar te verbinden? o Ja, door middel van: …... o Nee, omdat: ….. 16 Wat beveel jij Zeist aan op het gebied van gezondheid? …………………………………………………………………………….. Hartelijk dank voor het invullen van de vragenlijst!

Evaluatie beleidskader, gemeente Zeist, juli 2023 GGD regio Utrecht- Pagina 46

Vragenlijst Bestaanszekerheidsbeleid 1

Op welke manier bent u betrokken bij het bestaanszekerheidsbeleid? o Sociaal Raadslieden – functie…… o Voedselbank – functie…… o Stichting Leren voor de Toekomst – functie…… o Regionale Sociale Dienst – functie…… o Wijkinloophuis Kerk & Samenleving – functie…… o Stichting Leerkansen Zeist – functie…… o Samen Oplopen – functie…… o Kringloop Zeist – functie…… o Taalhuis Kunstenhuis Idea – functie…… o Schuldhulpmaatje Zeist – functie…… o Jeugdfonds Sport & Cultuur – functie…… o Hulpkas, Diaconie Protestantse Kerken Zeist – functie…… o Moskee – functie…… o GGD – functie…… o Meander Omnium – functie……

Terugblik huidig beleid 2

Wat zijn de belangrijkste pijlers van het bestaanszekerheidsbeleid in Zeist? (meerdere antwoorden mogelijk). o Financiële ondersteuning o Participatiemogelijkheden o Toegang tot basisvoorzieningen o Preventie van armoede en uitstroom uit armoede o Andere: ……………………….. (vul in) o Weet ik niet

3

Wat zijn volgens u de succesfactoren in het huidige bestaanszekerheidsbeleid, die bijdragen aan het voorkomen van de verergering van de armoedeproblematiek en kansengelijkheid? Open vraag ……………………….. (500 tekens)

4

Welke van de volgende factoren in het huidige bestaanszekerheidsbeleid, vindt het belangrijkste? (1 keuze) o Het bieden van laagdrempelige toegang tot regelingen en ondersteuning. o Het betrekken van maatschappelijke partners en lokale organisaties bij de uitvoering van het beleid. o Het stimuleren van participatie en zelfredzaamheid van mensen in armoede. o Het monitoren en evalueren van het beleid om effectiviteit te meten en bij te sturen. o Anders, namelijk:…….

5

Wat is volgens u nodig om wat goed gaat in Zeist op het gebied van bestaanszekerheidsbeleid te behouden en versterken? o Continuïteit van financiële middelen en budgetten voor bestaanszekerheidsbeleid. o Verbeterde samenwerking en afstemming tussen betrokken instanties en partners. o Uitbreiding van beschikbare regelingen en aanbod voor de doelgroep. o Investeringen in preventie en vroeg-signalering van armoede en kansengelijkheid. o Monitoring en evaluatie van de effecten van het beleid en bijsturing waar nodig. o Anders, namelijk: ……………………….. (vul hier uw antwoord in) Toelichting vraag 5: ………………………..

Evaluatie beleidskader, gemeente Zeist, juli 2023 GGD regio Utrecht- Pagina 47

6

Hoe ziet de doelgroep van het bestaanszekerheidbeleid eruit? (meerdere antwoorden mogelijk) o Twee-ouder gezinnen met kinderen o Eén-ouder gezinnen met kinderen o Alleenstaanden o 55 tot 65-jarigen o Ouderen (65+) o Mensen met een niet-Westerse migratieachtergrond o Mensen met een beperking o Weet ik niet o Anders, namelijk ……….. Toelichting vraag 6: ………………………..

7

Hoe bereiken we de doelgroep? Meerdere antwoorden mogelijk. o Gemeentelijke website o Sociaal team/CJG o Maatschappelijke partners o Sociale media o De doelgroep is niet goed gedefinieerd en er is behoefte aan meer duidelijkheid over wie tot de doelgroep behoort en hoe deze bereikt kan worden. o De doelgroep wordt momenteel niet goed bereikt en er is behoefte aan betere outreachende communicatie om hen te bereiken. o Anders, namelijk: ………………………..

7b Worden de doelgroepen goed bereikt? o Ja, toelichting ……………………….. (ga door naar 7D) o Nee, toelichting ……………………….. 7c. Welke doelgroepen bereiken we niet/beperkt? Toelichting vraag 7c: ……………………….. 7d. Hoe kunnen we de doelgroep van bestaanszekerheidsbeleid beter bereiken? (meerdere mogelijk) o Door meer voorlichting en bekendheid te geven over de bestaande regelingen en ondersteuningsmogelijkheden. o Door het aanbieden van maatwerkoplossingen die aansluiten bij de individuele behoeften van mensen in armoede. o Door samen te werken met lokale ondernemers en werkgevers om werkgelegenheid en economische kansen te bevorderen. o Door het uitbreiden van het budget voor bestaanszekerheidsbeleid om meer mensen te kunnen ondersteunen o Weet ik niet o Anders, namelijk door: ……………………….. Toelichting vraag 7d: ……………………….. 8. In hoeverre is er een groei te constateren in het aantal inwoners dat een beroep doet op regelingen? o Groei in de vraag o Gelijk blijven in de vraag o Afname in de vraag o Weet ik niet Toelichting vraag 8: ………………………...

Evaluatie beleidskader, gemeente Zeist, juli 2023 GGD regio Utrecht- Pagina 48

Samenwerking 9a. Wat is de rol van de gemeente in de bestaanszekerheid? ………………………... 9b. Hoe ziet u de rol van uw organisatie hierin? ………………………... 9c. Wat kan er in de rol van uw organisatie verbeterd worden ? ………………………... Open vragen elk 500 tekens 10. Op welke manier werkt u samen in de praktijk, met de kerngroep, de toegangteams (CJG/ST) en andere netwerkpartners? o Sterke samenwerkingsafspraken en afstemming tussen de kerngroep, toegangsteams en het netwerk. o Enige mate van samenwerkingsafspraken en afstemming, maar er is ruimte voor verbetering. o Beperkte samenwerkingsafspraken en afstemming tussen de kerngroep, toegangsteams en het netwerk. o Geen samenwerkingsafspraken en afstemming tussen de kerngroep, toegangsteams en het netwerk. 10b. Wat kan er beter in deze samenwerking ? ………………………... Verbeterpunten nieuw beleid 11. Vindt u dat het huidige aanbod van regelingen en voorzieningen ten aanzien van bestaanszekerheid verbeterd/uitgebreid moet worden? o Ja o Nee Toelichting vraag 11: ………………………... 12. Hoe kan er mogelijk extra aanbod en/of regelingen worden vormgegeven? (meerdere antwoorden mogelijk) o Door uitbreiding van bestaande regelingen o Het creëren van nieuwe regelingen o Het vergroten van het aanbod van ondersteuning op gebieden zoals werk, inkomen, huisvesting, en zorg.

o Meer samenwerking met andere partijen, zoals bedrijven, maatschappelijke organisaties, en lokale initiatieven. o Anders, namelijk: ………………………...

Evaluatie beleidskader, gemeente Zeist, juli 2023 GGD regio Utrecht- Pagina 49

13. Welke verbeterpunten zijn er voor de lokale inkomensondersteuning voor volwassenen en kinderen in de gemeente Zeist? (meerdere antwoorden mogelijk) o Meer transparantie en duidelijkheid over de beschikbare regelingen en hoe deze kunnen worden aangevraagd. o Hogere financiële ondersteuning om te voorzien in de basisbehoeften van volwassenen en kinderen. o Verbetering van de toegankelijkheid van de regelingen, zodat meer mensen er gebruik van kunnen maken. o Meer aandacht voor preventie en begeleiding bij schuldenproblematiek. o Betere coördinatie en samenwerking tussen verschillende instanties die betrokken zijn bij inkomensondersteuning. 14. Kunt u best practices of voorbeelden van minimaregelingen/voorzieningen voor bestaanszekerheid van andere gemeenten noemen? (open vraag) ………………………... 15. Welke verbeterpunten zijn er voor de lokale inkomensondersteuning voor volwassenen en kinderen in de gemeente Zeist? Meer antwoorden mogelijk. o Meer transparantie en duidelijkheid over de beschikbare regelingen en hoe deze kunnen worden aangevraagd. o Hogere financiële ondersteuning om te voorzien in de basisbehoeften van volwassenen en kinderen. o Verbetering van de toegankelijkheid van de regelingen, zodat meer mensen er gebruik van kunnen maken. o Meer aandacht voor preventie en begeleiding bij schuldenproblematiek.

o Betere coördinatie en samenwerking tussen verschillende instanties die betrokken zijn bij inkomensondersteuning. o Anders, namelijk: ………………………... Toelichting vraag 15: ………………………... 16. Welke mogelijkheden ziet u om het percentage volwassenen dat participeert te verhogen? ………………………... 17. Hoe ziet u de rol van het bestaanszekerheidsbeleid in Zeist als het gaat om het bevorderen van participatie van volwassenen in de samenleving? o Het bestaanszekerheidsbeleid speelt een cruciale rol bij het bevorderen van participatie van volwassenen in Zeist o Het bestaanszekerheidsbeleid kan (enige) impact uitoefenen op participatie van volwassenen. o Het bestaanszekerheidsbeleid heeft beperkte tot geen impact op participatie van volwassenen. Toelichting vraag 17: ………………………... 17b Zijn er mogelijkheden tot verbetering op dit gebied ? o Nee, omdat ………………………... o Ja, namelijk ………………………...

Evaluatie beleidskader, gemeente Zeist, juli 2023 GGD regio Utrecht- Pagina 50

18. Waar zie jij mogelijkheden om het gezondheidsbeleid, beleid sport en bewegen en beleid bestaanszekerheid meer aan elkaar te verbinden? (meerdere antwoorden mogelijk) o Door gezondheidsbevordering op te nemen in het bestaanszekerheidsbeleid, zodat mensen met een laag inkomen toegang hebben tot leefstijlinterventies en sport- en beweegmogelijkheden. o Door samen te werken met lokale sport- en beweegorganisaties om specifieke programma's aan te bieden voor mensen met een laag inkomen. o Door subsidies en kortingen aan te bieden voor sport- en beweegactiviteiten aan mensen met een laag inkomen. o Er zijn geen mogelijkheden om deze beleidsterreinen aan elkaar te verbinden. o Anders, namelijk: ………………………... (vul hier uw antwoord in) 19. Heeft u nog toevoegingen/opmerkingen? ………………………... Bedankt voor het invullen van de vragenlijst. Mogelijk ontvangt u naar aanleiding van de antwoorden een verzoek om deel te nemen aan een kort digitaal interview.

Evaluatie beleidskader, gemeente Zeist, juli 2023 GGD regio Utrecht- Pagina 51

Bijlage 2: Deelnemerslijst Thema Gezondheid • Sportief Zeist • Humanitas Heuvelrug • Taalhuis Kunstenhuis Idea • Coörperatie ecare4you/Mijn leven 2.0 • MeanderOmnium • Coalitie Kansrijke Start Zeist • Gemeente Zeist • St. Chris en Voorkom! • Wijkinloophuis Zeist West (Kerk en Samenleving) • Omgevingsdienst regio Utrecht/Boswerf • Algemene Senioren Vereniging (ASV) • Stichting Hartslag Zeist • Vollenhove Vooruit/Wegwijs café Gemeente Zeist • GGD regio Utrecht

Thema Bestaanszekerheid • Samen Oplopen • MeanderOmnium • Stichting Leerkansen Zeist • Sociaal Raadslieden • Sociaal Raadslieden • Regionale Sociale Dienst (RSD) Kromme Rijn Heuvelrug • Hulpkas Diaconie Protestantse Kerken Zeist • Wijkinloophuis Kerk en Samenleving • Schuldhulpmaatje Zeist • Voedselbank • Taalhuis Kunstenhuis Idea • Kringloop Zeist • Jeugdfonds Sport & Cultuur • Stichting Leren voor de toekomst • GGD regio Utrecht • WIH Vollenhove Roodgedrukt: organisaties waar één of meer medewerkers van geïnterviewd zijn.

Evaluatie beleidskader, gemeente Zeist, juli 2023 GGD regio Utrecht- Pagina 52

Bijlage 3: Toestemmingsformulier

Toestemmingsverklaring Evaluatie Beleidskader Gezondheid en Bestaanszekerheid Zeist Toelichting onderzoek In opdracht van gemeente Zeist voert GGD regio Utrecht een evaluatie van het Beleidskader Zeist uit. Hierbij worden de ervaringen van verschillende stakeholders van beleidskader Gezondh eid en Bestaanszekerheid geïnventariseerd. Op deze manier wordt inzicht verkregen in de sterke-, zwakke- en aandachtspunten van het beleidskader. Tijdens dit interview gaan we in op antwoorden van de door u ingevulde vragenlijst. Contactgegevens Naam (onderzoeker) T +31 6xxxxxx, M xxx@ggdru.nl Uw rechten - Ik heb het recht om vragen te weigeren of op elk moment, zonder opgaaf van reden mijn deelname te beëindigen. Bij dit besluit worden mijn gegevens niet in het onderzoek meegenomen. - De audio-opname van het interview is uitsluitend bedoeld voor analyse en rapportage van GGD regio Utrecht. - Citaten uit het interview kunnen als illustratie in een rapportage worden opgenomen. Als dat het geval is, zullen wij vooraf uw toestemming vragen en wordt niet de naam, enkel de organisatie benoemd. - GGD regio Utrecht garandeert mij een zorgvuldige omgang met mijn antwoorden en persoonsgegevens.

Zonder mijn uitdrukkelijke schriftelijke toestemming worden deze nooit aan derden verstrekt zie: https://www.ggdru.nl/over-de-ggd/wat-doet-de-ggd/uwprivacy - In een rapport komt geen lijst met namen, wel een lijst met organisaties die deelnemen aan het onderzoek. Ik ben voldoende ingelicht over mijn rechten voor dit onderzoek en stem in met deelname. Naam deelnemer:

Datum:

Handtekening deelnemer:

Mijn plichten Ik heb het onderzoek zo goed mogelijk toegelicht. Als een deelnemer met het interview wil stoppen dan kan dat op elk moment. De tot dan toe verzamelende gegevens zal ik vernietigen. Informatie over de deelnemer en de wens het interview te beëindigen, deel ik niet met personen buiten het projectteam. Naam onderzoeker:

Datum:

Handtekening onderzoeker:

Evaluatie beleidskader, gemeente Zeist, juli 2023 GGD regio Utrecht- Pagina 53

GGD regio Utrecht Postbus 51 3700 AB Zeist T 030 608 608 6 E info@ggdru.nl I www.ggdru.nl Uitgave © GGD regio Utrecht September 2023 GGD regio Utrecht Postbus 51 3700 AB Zeist T 030 608 608 6 E info@ggdru.nl I www.ggdru.nl Uitgave © GGD regio Utrecht Augustus 2023 GGD regio Utrecht Postbus 51 3700 AB Zeist

Titel document GGD regio Utrecht- Pagina 5