24RV009 Bijlage 1 Gebiedsvisie Vollenhove
Tekst van het document
Gebiedsvisie
p1
Parkplan VOLLEN HOVE r e b
t p ce
m e c de
3 2 20
n o C
Gebiedsvisie voor de transformatie van Vollenhove
Dit document ‘Gebiedsvisie voor de transformatie van Vollenhove’ is gemaakt door: Urhahn | stedenbouw en strategie Dijk&co Landschapsarchitectuur In opdracht van: gemeente Zeist In samenwerking met partners in de wijk: Woongoed, Lisman en Lisman Concept oktober 2023 Tekst, afbeeldingen en vormgeving in dit document zijn samengesteld door Urhahn | stedenbouw & strategie, Amsterdam. Enkele referentiefoto’s zijn gevonden op internet. Deze visie is niet voor commercieel gebruik. Mocht er toch bezwaar zijn tegen het gebruik van een foto, neem dan contact op met de auteurs.
Inhoud
p3
Inhoud Voorwoord
5
Samenvatting
6
1. Inleiding
9
2. Vollenhove nu Bijzonder aan Vollenhove Intermezzo: Historische ontwikkeling Opgaven stapelen zich op Intermezzo: Haal Vollenhove uit z’n isolement
15 15 16 18 22
3. Ambities Vitale gemeenschap Diversiteit als kwaliteit Open en groen Eigentijds
25 26 27 28 29
4. Perspectief: Parkplan Vollenhove Park maken Optimaal verbinden Plekken maken Wonen in het park Vollenhove werkt Raamwerkkaart
31 33 36 37 50 57 60
5. Deeluitwerking: Park en Buurthart
63
6. Ontwikkelstrategie Fasering Financiering Samenwerking Strategie
71 72 74 74 75
Bijlage
76 76
Participatieverslag & VAT advies
Voorwoord
Voorwoord Met trots presenteer ik u de gebiedsvisie voor Vollenhove. Een toekomstperspectief van een Vollenhove waar groen de verbindende factor is. Dit plan is tot stand gekomen met hulp van veel bewoners van Vollenhove, professionals en experts. De bijdrage van het Vollenhove Advies Team verdient bijzondere aandacht. Met veel enthousiasme en grote inzet hebben deze buurtbewoners gewerkt aan het advies voor hun buurt. Door hun betrokkenheid is het een plan voor en ván Vollenhove geworden. Dat Vollenhove een groene wijk is, dat kun je goed zien als je op de 13e verdieping van de L-flat woont. Maar eenmaal op straat is dat groen nog niet altijd een fijne plek om te zijn. In deze gebiedsvisie is weergegeven hoe het groen versterkt kan worden om van Vollenhove een nog fijnere woonplek te maken, met ruimte om te sporten, te spelen en samen te verblijven in het groen. Een parklandschap dat ontmoeting en daarmee ook verbinding ondersteund. Verbinding is de rode draad in de visie op de toekomst van Vollenhove. Verbinding tussen bewoners, van verschillende delen van de buurt en verbinding van Vollenhove met de andere wijken van Zeist. Verbinding om van Vollenhove een voorbeeldwijk te maken waar we nog trotser op kunnen zijn dan nu. Ik ben ervan overtuigd dat dit plan een goede basis is om kansen voor een bloeiend Vollenhove, de komende 15 jaar te gaan verzilveren.
En dat de groeiende verbinding in de wijk die steeds zichtbaarder wordt, straks bij de uitwerking van de plannen de grote succesfactor zal zijn. Laura Hoogstraten Wijkwethouder Noord 01-12-2023
p5
Inleiding
Parkplan Vollenhove
p6
Het perspectief in het kort In het perspectief Parkplan Vollenhove:
1. Wordt een echt parklandschap gemaakt -
4. Vormt het parklandschap de basis voor
open en beleefbaar, klimaatadaptief en biodivers
nieuwe woningen, die worden ingezet voor het
- waar de bestaande bebouwing goed op
activeren van de openbare ruimte, het kansen
aangesloten wordt en waarin de auto ondergeschikt
bieden aan doorstromers en nieuwe doelgroepen
is aan de voetganger en fietser. Het parklandschap
naar de wijk halen. Hierin wordt ruimte geboden
wordt geactiveerd met functies op het gebied van
aan verschillende doelgroepen, met de nadruk
sport, spel, natuur en ontmoeten.
op een betaalbaar middensegment. Deze nieuwe woningen worden op duurzame wijze gebouwd.
2. Is de verbinding met de omgeving optimaal door het introduceren van een nieuwe route met
5. Wordt geïnvesteerd in kansen voor
een goede oversteek naar het Sanatoriumbos en
werkgelegenheid.
worden de mogelijkheden voor een HOV-lijn met halte(s) bij Vollenhove onderzocht.
Dient een nieuwe route door Vollenhove als drager en verbinder van plekken, activiteiten en mensen.
3. Worden brandpunten voor de buurt gemaakt, waar voorzieningen goed op elkaar worden afgestemd en elkaar aanvullen. Er wordt uitgegaan van een commercieel hart, een buurthart en een circulair hart en het park als Integraal Kind Centrum. Voorzieningen op het gebied van sport, spel, natuur en ontmoeten in de buitenruimte zullen door de hele wijk te vinden zijn.
Plekken maken
Gebiedsvisie
p7
Wonen in het park
Park maken
Vollenhove werkt
Optimaal verbinden
Inleiding
Parkplan Vollenhove
p8
Vollenhove is gebouwd in een tijd van optimisme en geloof in vooruitgang. Ruim 50 jaar later zijn de woonwensen veranderd. Met dezelfde energie waarmee de wijk is gerealiseerd, is het nu tijd om aan de slag te gaan met de transformatie ervan.
Gebiedsvisie
p9
Inleiding Met het ambitiedocument Vollenhove Vooruit heeft Zeist gekozen voor een duidelijke koers voor Vollenhove de komende jaren. Een wijk met een vitale gemeenschap, waar diversiteit een kwaliteit is, open en groen en eigentijds. Een wijk waar het prettig wonen is en waar bewoners zich met elkaar en de wijk verbonden voelen.
Vollenhove uit de schaduw
zijn er belangrijke stappen gezet, zoals de realisatie
Er staat van alles te gebeuren in Vollenhove: de
van ‘t Volle Hof en Voor L-kaar en projecten zoals de
gemeente is aan de slag gegaan met diverse kansen
huiskamer en het naaiatelier. De energie is er. Het is
uit het ambitiedocument, Woongoed Zeist heeft
nu tijd om ook de openbare ruimte, het parkeren en
de grootschalige renovatie van de L-flat voltooid
de voorzieningen aan te pakken.
en vastgoedeigenaren staan klaar om te investeren in de wijk. Tegelijkertijd laten portretten van
In deze gebiedsvisie ligt de nadruk op de fysieke
bewoners van de L-flat in het NRC de urgentie van
ontwikkeling, maar deze is immer verbonden
de transformatie zien. De opgave is groot en de
met de sociaal-maatschappelijk opgaven in de
inwoners van Vollenhove verdienen het om in een
wijk. Vollenhove is een wijk met een complexe
fijne wijk te wonen. De positieve energie van de
sociaal-maatschappelijke dynamiek. De diversiteit
renovatie moet vastgehouden worden en doorgezet
en multiculturaliteit zijn een groot goed dat
naar de rest van de wijk.
wordt gekoesterd. Tegelijkertijd leiden de grootschaligheid, het woningaanbod en de
Waarom deze gebiedsvisie?
sociaaleconomische positie ook tot een cumulatie
De gemeente Zeist heeft deze integrale gebiedsvisie
van problemen (sociaal, economisch, leefbaarheid
voor de lange termijn opgesteld in nauwe
en veiligheid). Met de ruimtelijke interventies wordt
samenwerking met Woongoed Zeist (eigenaar
gepoogd in te spelen op deze complexe dynamiek
van diverse flats) en Lisman & Lisman (eigenaar
en opgaven. Dit product is een uitwerking van de
van onder andere het winkelcentrum, kantoren,
‘Opmaat naar de gebiedsvisie’. De ambities en pijlers
de winkelcentrumflat en parkeerdekken). Samen
uit deze Opmaat zijn geconcretiseerd en er is een
willen deze partners Vollenhove fysiek, sociaal en
aansprekend perspectief op Vollenhove geschetst.
economisch verder versterken. Vollenhove is ruim 50 jaar oud, veel is al vernieuwd, zoals de Torenflat
In nauwe samenwerking met Vollenhove
(2008), de Geroflat (2014), de Montessoriflat
Deze gebiedsvisie is in nauwe samenwerking met
(2016) en de L-flat (2023), maar op veel plekken is
de buurt tot stand gekomen. In het voorjaar van
Vollenhove sleets of sluit de inrichting niet meer
2023 heeft een groep actieve bewoners verenigd
aan bij de huidige behoefte. De afgelopen jaren
in het Vollenhove Advies Team (VAT) een advies
Inleiding
PARKPLAN VOLLENHOVE Advies VAT - juni 2023 OVEREENSTEMMING VARIANTEN
Parkplan Vollenhove
DUURZAME & GEZONDE MOBILITEIT
VOLLENHOVE INRICHTEN ALS PARKPLAN
• Stimuleren van de mobiliteitstransitie: maak het gebruik van openbaar vervoer, fiets en wandelen aantrekkelijk, stimuleer deelmobiliteit en electrisch rijden • Laadpalen voor auto en fiets. Voldoende en veilige parkeergelegenheid ook voor de electrische fiets.
• Groen in Vollenhove benutten als gebruiksvriendelijk landgoed, waarin je natuur kan beleven, ontmoeten, spelen en sporten • Toegankelijkheid vergroten door het netwerk van paden te verbeteren • Functies toevoegen in het groen als bankjes en speelplekken • Speciale aandacht voor onveilige plekken én onontdekte parels • Balans tussen toegankelijkheid en verlichting, rust en natuurwaarde • Afwisselende sferen van bos, park en natuur en een combinatie van formele routes, informele routes en bospaden
UITZOEKEN • Kunnen we de Laan volledig vrij maken van parkeren (m.u.v gehandicapten en laden/lossen)? • Dit hang af van hoe we omgaan met de parkeerdekken • Auto te gast. Verkeersveiligheid is een groot aandachtspunt (langzamer rijden over de hele laan, goede oversteekplekken, meer overzicht) • Meer ruimte voor wandelen en fietsen • Fietsparkeren en afvalcontainers goed inpassen • Minder parkeren aan de Laan, als er een volwaardig alternatief is • Aandacht voor geluidsoverlast en toegankelijkheid voor rolstoel / wandelwagen • Let bij herinrichting op totale parkeerbalans • Nieuwe sportvoorziening ter vervanging van het huidige gymlokaal dat technisch verouderd • Dit biedt kansen voor een multifunctioneel, open en uitnodigend gebouw, waarbij er een relatie gelegd wordt tussen binnen- en buitensport, en er verschillende soorten sport en spel en ook ander gebruik mogelijk is (denk aan optredens, feestjes, etc). Auto te gast Fietsparkeren op orde Ruimte voor groen • De nieuwe sportvoorziening moet op loopafstand van de school liggen. De voorkeur ligt om de gymzaal bij het nieuwe buurtcluster te plaatsen.
LAAN HERINRICHTEN
NIEUWE GYMZAAL
OPKNAPPEN STRATEN EN GROEN PEDAGOGENBUURT • Opknappen van de straten, speciale aandacht voor de achterstraatjes • Aandacht voor klimaatadaptieve inrichting en biodiversiteit • Minder verharding en meer groen, verbinding met de bosrand • Meer gebruikskwaliteit voor het bestaande groen • Hittestress tegengaan, met name in de achterstraatjes
Park
Bos
Natuur
p 10
PARKEERDEKKEN VERVANGEN • Veilig en prettig parkeren op nieuwe parkeerdekken • Aandacht voor een goede overgang van de dekken naar de Laan en de portieken en voor goede verlichting • Parkeren langs de Laan zo veel mogelijk verplaatsen naar de dekken om aan de Laan meer ruimte te maken voor wandelen, fietsen en groen
UITZOEKEN Als de parkeerdekken vervangen worden, wat moet er dan terugkomen? Alleen openbare parkeerplaatsen, of ook: • Te huren parkeerplaatsen? • Bergingen?
1
Variant 1: nieuwe parkeerdekken Aansluiting op de Laan
Daglicht en groen
2
Variant 2: dekken vervangen voor parkeergebouwen
Daglicht en groen
SPELEN & ONTMOETEN PEDAGOGENBUURT
ONDERZOEKEN Vergroenen
Vergroenen
HOEK BIJ DE PANWEG VERLEVENDIGEN
• Beter aanbod speelplekken voor kleine kinderen • Een ontmoetingsplek voor de buurt, bv een multifunctioneel plein • Locatie nieuwe speel/ontmoetingsplek uitwerken met bewoners
Afkoppelen
• Entree bij de Panweg verlevendigen • Dit kan door voorzieningen en / of woningen toe te voegen • Aandachtspunt is behoud en versterking van ecologische waarde als onderdeel van het ecologisch netwerk • Een grote kans is (het terugbrengen van) een natuurlijke speelplek • Nieuwe woningen zoveel mogelijk op bestaande verharding en ook parkeren voor nieuwe woningen niet in het groen maar zoveel mogelijk op de dekken
Bijzondere speelplek als trekker
OMGEVING WINKELCENTRUM OPKNAPPEN • Buitenkant aantrekkelijk maken • Bijvoorbeeld een terras op de zonzijde en mooie entrees, meer groen • Entrees goed verbinden met parkeervoorziening • Gedeelte van de kantoren transformeren tot wonen (deel van de kantoorfunctie behouden voor levendigheid) • Begane grond van de Garageflat transformeren tot wonen of voorzieningen (aandacht voor parkeerbalans in dit gebied)
WONEN BIJ HET BUURTCLUSTER
INCLUSIVITEIT
WONEN BIJ DE ROTONDE
• Een wijk waarin iedereen welkom is en iedereen kan meedoen • Aandacht voor toegankelijkheid ook als je minder goed ter been bent of een zintuigelijke beperking hebt
• Nieuwe woningen op de huidige plek van Meander Omnium • Mooie entree van de wijk • Betaalbaar middensegment • Parkeren goed inpassen, aandacht voor parkeerbalans in dit gebied
PARKPLAN GOED VERBINDEN • Verbinding maken met natuur en reacreatiegebieden als het Sanatoriumbos en Panbos • Verbinding maken voorzieningen in de omgeving als het Lyceum, Dijnselburg en de BIGA • Veilige oversteek over de Dreef voor voetgangers en fietsers • Dreef als mogelijk in de toekomst verdiepen
• Nieuwe woningen bij de entree van het park zijn een kans, mits goed gecombineerd met de voorzieningen van het buurtcluster en goed ingepast met voldoende ruimte voor groen en zicht op het park • Betaalbaar middensegment • Kansrijk is zorgwoningen, woningen voor ouderen en nultredenwoningen (hier is behoefte aan) • Parkeren niet in het groen; zoveel mogelijk bij de (nieuwe) dekken
BUURTCLUSTER MET ONTMOETINGSPLEK
PARK OPKNAPPEN ALS HART VAN DE WIJK
• Buurtcluster met een nieuwe ontmoetingsplek met voorzieningen voor de buurt (o.a. kinderdagopvang) • Centraal gelegen tussen Vollenhove hoog en -laag • Goed verbonden met het park, de zorgplint en ‘t Volle Hof. Relatie binnen-buiten (terras). • Voor de invulling van de ontmoetingsplek is een combinatie van verschillende functies interessant • Invulling nader uitwerken samen met bewoners • Let op bij herontwikkeling op behoud van essentiële voorzieningen als kinderdagopvang • Let op parkeren bij de voorzieningen
• Aandacht sociale veiligeheid en veiligheid rond de sloot en vijver • Veilige hoofdroute door het park voor voetganger en fietser, met goede verlichting en zichtlijnen, goed verbonden met de bushaltes • Entrees van het park goed zichtbaar, bijvoorbeeld het vergroten van de doorgang in de L-flat • Groen toegankelijk maken en gebruikskwaliteit geven • Versterken biodiversiteit, eetbaar groen en een pluktuin • Bijzondere speelvoorziening als trekker, bv. een speelplaats met water, speelplek voor de peuters • Aandacht voor balans licht en donker, rust en levendigheid, mens en natuur
Buurtkeuken
Buurthuiskamer
SCHOOL VERSTERKEN EN VERBINDEN MET PARK
Veilige hoofdroute met verlichting en zichtlijnen
Benutten hoogteverschillen
Park verbinden met omgeving
• Beter benutten als plek voor de buurt • Voorzieningen clusteren, bijvoorbeeld het schoolgebouw inzetten voor taalles in de avond • Uitbreiden tot Integraal Kind Ccentrum is een belangrijke kans (multifunctioneel gebouw met bijvoorbeeld kinderdagopvang) • School goed verbinden met park: goede bereikbaarheid via het park en het park als onderdeel van onderwijsconcept
1
Variant 1: groen en spelen (natuurlijke speelplek icm recreatie in het bos)
2
Variant 3: nieuwe voorziening voor de buurt op de plek van de tijdelijke school
3
Variant 2: spelen en wonen (nieuwe woningen rond een hof icm natuurlijke speelplek)
SPORT EN SPEL • Goede voorziening om te voetballen (denk aan een Cruyff Court) • Fijne plekken om te zitten in het park in de zon en de schaduw • Voldoende speelplekken voor de kleine kinderen, op loopafstand • Sport en spel voor iedereen (aandacht voor inclusiviteit)
Buurtpodium Eetbaar park
ies VAT adv
e bu > Een fijn
mte vo urt, met rui
or groen,
, ontmoeten
sport en
spel
en
kelcentru
win Omgeving eteren jkk ple Wi ngs en we verb etide t van ntrum kunn deel van de Harmo ster als> ont het winkelce Een
parker r enen el keepp opkna . Dat gevo > Ver m in een park voor
(Dit docum
ingen staan r ruimte te maken Onze won r mee en voor n we doo versterke We zien kans deelvervoer en fietsen. iliteit zoals wandelen en van mob nhove is de nieuwe vorm Op de Laan van Volle n. groe rondom palen. het water. Buurtclu worden. laad n en plek voor inge Het gebied n en een terras bij won met meer m mogen groe buurt. auto te gast, met meer winkelcentru gelegenheid in de lijker het n bove toeganke els en werk kantoren n mogen willen eerdekke uden de wink een We park g beho De flats. graa We in de We willen el. lijke plekken voor een geefwink het en veiliger. ar in huise zien kansen van de weg inding met oeten elka iteiten. We op de plek betere verbwijkdekken en We ontm van de Wijk gebruiken voor activ bibliotheek. er de de Hart acht n van een t groe flexibel graag ken en een en als har vinden middelhoge kunnen we , werkplek pp Kind raal kna De ruimtes eropvang opInteg uwen Parnkéén zaal, kind parkeergebo natief. ter kan same leren. Bijvoorbeeld nieuwe gym buurtclus alter en en het nieuwe een goed ol enan kunnen spel oeg schokpl alsdepar werk. Gen tot 12 jaar in de park met kinderen Het ten leiden naar ere) plek e inrich worden, waar egeleiding en bege winkel mag een (and Vollenhov Centrum erkb geef weg huisw De wijs, belangrijk. taalonder enheid is parkeergeleg en. krijg wijk terug
> Wonen
en kunnen fijn in de wijk n ) woninge We wonen denklasse beperkt (mid ze bijdragen aan de n als en toevoege het groen behouden buurt. We n op plekken die nu het bouwen allee / verhard zijn, zoals d ook bebouw en het buurtcluster. erg Noorderpunt plekken is het nu al mag Op sommige eer en parkeren verk druk. Extra n. leide last niet tot over
Het advies van het Vollenhove Advies Team, bestaande uit een groep actieve bewoners uit Vollenhove.
ent is niet voor comm
slag te gaan het vele groen. laag de bewegen snel mee aan Een goed en lenhove en gezond.sen die er wonen > Vol > Sport en om ngrijk belangrijk it aan men zien kansengenbuurt) n lijke en we bela de wijk is diversite m. En we (Pedago n door ope n. en toeganke wink ten vinddelen in de grot e en en ntru ate gebruike en voor meer groe aten en groene groen hetingenelce op ken) verlichte gen n, sporten Deze vijf pun Fijn wanbuurt, stuk enzien je een upd we kans erstr park kste voor onze indin n, ontmoete eelplek sommige hetwaar op(op ngrij verb en es Hier e rout en van acht en laten we ng. zien goed s deebela we van groe gebied r urlijk , de lang We zijn trots natu (water)sp is ontmoeti rating, vergroen nbaa parkte zijn nvoor genieten drou Er ope het groe zijn een toffe en we op hoof n het wijk. n kunnen best met plek Het e en de In het park blij wille Pade . ruim kunn We zijn nwater vang een fijne speelplek metten. jaar indt Weindt 50verb verb wenuitla en schaduw altes en de hond bushNa daken. Rege tenusief ) spelen. en (incl etering. ich buuenrt’ bou parkgevoel. verbeterd spel jes in de zon hoofdroute. Het park voor grond. Bij t n, de inr kan verb de bank in krijg dele van r n t her eren en n vijve ‘Har park kunt Laan weglope terken het bos zijn g eenwan toevoege een verlichte buurtcluster. De ruit oeten. Het vevoo ontm r.
willen graa biodivers en we vers richting het we lenhoar lijk en er is wateWe @vol we elka sporten zoals De paden . toeganke en het nieu langs het chillende r aangeven ht worden. vevoo school, flats zien graag een pad . Eenruit voor we van vers is ruim heringeric telenho @vol we duidelijke de buurt, we e houden vevoo r kunnen ruit Daar rt apbeurt en selrandbos In Vollenhov @vol lenhod)lopen. goed, maa s stimulee (har een opkn Het voed toriumbo fitness en het park. Sana dieren in oruit n bal, het iteit ve.vo tore voet naar vers ivers lenho g met de delroute n de biod an bij. We ken.@vol directe wan de verbindin het park We versterke weide dragen hiera en ook rustige plek en versterkt lek in men mak wandelen chting en De voetbalp en een bloe de wijken. elijk met verli . omliggen zo min mog ngrijk en blijft wijk, waar is erg bela een inclusieve kwaardigheid ngspunt is Ons uitga n. Deze gelij als je doe mee kan ook iedereen iedereen, igelijke l/VAT gemak voor of een zintu evooruit.n betekent ter been bent iedereen vollenhov minder goed . Hiervoor voelt g hebt beperkin zich welkom.
ercieel gebru
> Park en
ik. Enkele beelden zijn op intern et gevonden.)
Het advies is tot stand tijdens diverse bijeenkomsten met de leden van het Vollenhove Advies Team, gemeente en ontwerpers.
Gebiedsvisie
p 11
uitgebracht over de toekomst van Vollenhove. Het
aangeplant. Bij deze initiatieven komt de kracht
VAT is op een bijzondere manier tot stand gekomen,
vooral van bewoners zelf en hun enthousiasme voor
met elementen van een burgerberaad: alle
de wijk. Deze positieve energie is tekenend voor
inwoners van Vollenhove konden zich aanmelden
Vollenhove en wellicht een belangrijke succesfactor
en door middel van loting is een representatie
voor de realisatie van de gebiedsvisie.
groep geselecteerd, als afspiegeling van de wijk. Hierbij is gekeken naar wooncomplex, leeftijd en
Vaststelling
migratieachtergrond.
De gebiedsvisie is begin 2024 aan de gemeenteraad aangeboden ter besluitvorming. Mooi hierbij
Het advies van het VAT heeft als basis voor deze
is dat de Ronde Tafel, als onderdeel van het
gebiedsvisie gefungeerd en is als separate bijlage
besluitvormingsproces, in Vollenhove plaatsvindt.
aan deze gebiedsvisie toegevoegd. Dit advies is tussentijds ook voorgelegd aan de buurt
Leeswijzer
tijdens inloopavonden op 10 en 16 mei 2023. De
Deze gebiedsvisie kent de volgende opbouw. In
opmerkingen van deze avonden zijn in het VAT
hoofdstuk 2 wordt ‘Vollenhove nu’ beschreven: de
besproken en verwerkt in het definitieve advies.
bestaande kwaliteiten en opgaven. De ambities komen aan de orde in hoofdstuk 3. De essentie van
Lopende zaken
deze gebiedsvisie wordt toegelicht in hoofdstuk
Tijdens het proces om te komen tot een
4 ‘Perspectief, Parkplan Vollenhove’. Voor het
gebiedsvisie, zijn veel mooie ideeën van
Vollenhove park en het Buurthart, een cruciale
bewoners ingebracht. Deze zijn zoveel mogelijk
eerste ontwikkeling binnen het Parkplan, is een
in de gebiedsvisie verwerkt. Daarnaast zijn er ook
deeluitwerking gemaakt (hoofdstuk 5). In de
tijdens het proces al ideeën uitgevoerd. Zo is er
Ontwikkelstrategie (hoofdstuk 6) komen tenslotte
een watertappunt in het park gerealiseerd, is de
de fasering, planexploitatie en strategie aan de orde.
voetbalkooi vernieuwd en is een voedselrandbos
PARKPLAN VOLLENHOVE
VAT advies: Een fijne buurt, met ruimte voor groen, ontmoeten, sport en spel.
We zijn trots op onze buurt, op de grote diversiteit aan mensen die er wonen en het vele groen. We zijn blij met het park, de goede openbaar vervoer verbindingen en het winkelcentrum. En we zien kansen voor verdere verbetering. Na ruim 50 jaar kan het openbaar gebied en het park een update gebruiken. Ook zien we kansen om een nieuw ‘Hart van de buurt’ te bouwen met ruime plek voor ontmoeting. Prioritering We hebben met elkaar besproken wat de fijne en minder fijne plekken in de buurt zijn. We hebben nagedacht over kansen voor verbetering en ambities vastgesteld. Daarna hebben we een prioritering gemaakt. De punten die we belangrijk vinden om snel mee aan de slag te gaan, zijn: 1. Hart van de wijk (buurtcluster als ontmoetingsplek) 2. Vollenhove inrichten als parkplan 3. Park opknappen als hart van de wijk 4. Omgeving winkelcentrum opknappen 5. Laan van Vollenhove herinrichten
Opmaat naar de gebiedsvisie
N CO
Op weg naar ambities voor 2035
CE
PT
ME
21
I 20
Naast deze punten, zijn er ook andere thema’s besproken, zoals wonen in de buurt en het aanpakken van de Pedagogenbuurt. Onderstaand per thema onze uitgangspunten. Uitgangspunten Hart van de Wijk (buurtcluster als ontmoetingsplek) We willen graag een nieuw Hart van de Wijk (buurtcluster) op de plek waar nu de Weggeefwinkel zit. Hier kan een goede plek komen voor ontmoeting en meerdere ruimtes die flexibel zijn te gebruiken. Een plek voor feestjes, een terras, een plek om samen te komen en waar activiteiten worden georganiseerd. Een combinatie met nieuwe gymzalen helpt hierbij. Ook denken we aan een plek voor kinderopvang, werkplekken, een bibliotheek en bijvoorbeeld voor de Tempel. We vinden het een mooi idee als het park met de school en het nieuwe buurtcluster samen één Integraal Kind Centrum wordt, waar kinderen van 0 tot 12 kunnen spelen en leren. We denken in deze gedachte ook aan taalonderwijs, huiswerkbegeleiding en het begeleiden naar werk. Voor ontmoeting denken we daarnaast aan kleine, huiselijke plekken in de flats. Zoals nu het wijkinloophuis, Voor L-kaar en de huiskamer van Kwintes. De Weggeefwinkel mag een plek in de wijk terugkrijgen, maar dat hoeft niet op dezelfde plek. Let bij het nieuwe buurtcluster goed op het parkeren. Zo heeft een kinderopvang parkeerplekken nodig voor ouders die doorgaan naar hun werk.
We zien ruimte voor woningbouw, mits dit goed is ingepast in de omgeving. Als je woningen voor ouderen bouwt, kunnen die ook niet te ver lopen. Vollenhove inrichten als parkplan We zien graag dat de gedachte van “het park met woningen erin” versterkt wordt, door de groene delen zichtbaar te maken en te versterken. In het nieuwe Parkplan is het groen in de buurt goed met elkaar verbonden en draagt bij aan een goede biodiversiteit. Hierdoor ontstaan een goede, aaneengesloten groene structuur. Goed voor de natuur en fijn om in te wonen, te wandelen en te ontspannen. Opknappen park als hart van de wijk Het centrale park in Vollenhove is dé plek om te genieten van het groen, ontmoeten van mensen, sport en spel. We willen graag een toffe speelplek toevoegen, het liefst met waterelementen zodat het op warme dagen goed vertoeven is. In het opgeknapte park zijn alle paden goed toegankelijk en er is een hoofdroute die ’s avonds verlicht is. Het park is verbonden met de buurt en zorgt voor verbinding tussen de school, het nieuwe buurtcluster en de flats. De vijver moet worden opgeknapt en zichtbaar worden gemaakt. Ook zien we graag een pad langs het water. De biodiversiteit in het park kan versterkt worden door meer (inheemse) beplanting toe te voegen. Ook zijn er kansen voor het (inmiddels aangeplante) voedselrandbos en een bloemenweide.
In dit kader zien we graag dat de verlichting naar beneden schijnt, om de dieren zo min mogelijk te verstoren. In het park is voldoende ruimte om te ontspannen en elkaar te ontmoeten. Met bankjes in de zon en in de schaduw. Er zijn ook rustige plekken. We willen graag inclusieve speelplekken, zodat iedereen mee kan doen. De voetbalplek is erg belangrijk en moet blijven. Ons uitgangspunt is een inclusieve wijk, waar iedereen kan meedoen. Deze gelijkwaardigheid betekent gemak voor iedereen, ook als je minder goed ter been bent of een zintuigelijke beperking hebt. Zo zijn trappen ook (niet te steile) hellingbanen, letten we op hoogteschillen, opstapjes en liggen stoeptegels gelijk. Hiervoor voelt iedereen zich welkom.
1
Ambities 2035 • 1
Voorafgaand aan de gebiedsvisie zijn het ambitiedocument Vollenhove Vooruit (2019), de Opmaat naar de gebiedsvisie (2021) en het advies van het Vollenhove Advies Team (2023) opgesteld.
Inleiding
Parkplan Vollenhove
p 12
A28
Comeniuslaan
Pedagogenbuurt Zamenhoflaan Jan Ligthartplein
Daltonlaan
ove
Laan van Vollenh Laan van Vollenhove
Montessorilaan
Fröbellaan
Montessoriflat
Winkelcentrumflat
Garageflat
Jordan Lyceum
de
Ou g we se
m
he
n Ar Warande
Projectgebied De gebiedsvisie richt zich op het gebied van de Pedagogenbuurt tot en met de L-flat. Waar het kan worden ook de mogelijkheden van de omliggende gebieden, zoals het Sanatoriumterrein en de Warande, betrokken.
De wijk Vollenhove: van de Pedagogenbuurt tot de L-flat
Altrecht
Gebiedsvisie
p 13
g we Pan
nKoh mplein stam
Geroflat
Laan
Op Dreef
Torenflat
ove
llenh
Vo van
L-flat
Gunninglaan
De Dreef
Thorbeckeplantsoen
Sanatoriumbos
Bilthoven Vollenhove
Soesterberg Vollenhove
Verzetswijk Componistenbuurt
Sanatoriumbos
A28
Utrecht USP
Utrechtse Heuvelrug Zeist
Staatsliedenkwartier
Utrechtseweg Patijnpark
Driebergen Vollenhove i.r.t. aangrenzende omgeving
Vollenhove i.r.t. de regio
Vollenhove nu
Parkplan Vollenhove
p 14
Vollenhove is als modernistische wijk ruim opgezet: een compositie van hoog- en laagbouw, woningen en voorzieningen, met veel openbare ruimte. De schaal en maat, het spectaculaire groen en de diverse en solidaire bewoners maken Vollenhove bijzonder en interessant.
De Pedagogenbuurt, Montessoriflat en Winkelcentrumflat van boven (foto: Studio Niessen).
Gebiedsvisie
p 15
Vollenhove nu De schaal en maat van de bebouwing, het spectaculaire groen en de diversiteit en solidariteit van haar bewoners maken Vollenhove bijzonder. Tegelijkertijd kampt Vollenhove met een cumulatie van elkaar versterkende (sociaaleconomische) problemen. De verouderde ruimtelijke omgeving en geïsoleerde positie van Vollenhove dragen hier niet positief aan bij. Ook liggen er opgaven op het gebied van de energietransitie en kan Vollenhove een (beperkte) bijdrage leveren aan de woningbouwopgave in Zeist. In de Opmaat naar de gebiedsvisie (2021) is een uitgebreide analyse opgenomen van de historische ontwikkeling, identiteit, opgaven en kansen.
BIJZONDER AAN VOLLENHOVE S-(X)L Bijzonder aan Vollenhove zijn de schaal en maat van de bebouwing. Een modernistische compositie met grote contrasten tussen (X)L-flats en rijtjeswoningen. Samen ontworpen als één set, met architectonische verbijzonderingen als het winkelcentrum en de bijbehorende waterpartij.
S - (X)L-flat
Spectaculair groen Ook de schaal en maat van het groen zijn bijzonder. Het spectaculaire uitzicht over de Heuvelrug, het Sanatoriumbos om de hoek en het vele groen in de wijk zelf maken Vollenhove een uitzonderlijk groene plek. De bosrijke omgeving in combinatie met de schaal van de flats is uniek in Zeist en Nederland.
Spectaculair groen
Divers en solidair Met meer dan 60 nationaliteiten is Vollenhove echt een multiculturele samenleving. Wat ook opvalt is de mentaliteit van de bewoners. In Vollenhove hebben mensen iets voor elkaar over en word je geholpen met je boodschappentassen. Er zijn diverse initiatieven van betrokken ondernemers die goed lopen, zoals de welbekende Weggeefwinkel.
Divers en solidair (foto: de jaarlijkse optocht van de verening van Tamils)
Intermezzo
Parkplan Vollenhove
p 16
Intermezzo: Historische ontwikkeling
Groen en bosrijk
Geloof in vernieuwing en vooruitgang
Vollenhove is eind jaren 60 gebouwd in een bosrijke
Vollenhove is gebouwd als modernistische droom in
omgeving aan de voet van de Utrechtse Heuvelrug.
een periode van optimisme, geloof in vooruitgang
Het gebied met stuifduinen, heidevelden, vennen,
en een maakbare samenleving. Nu gaan we het
bos en vliegdennen was onderdeel van Landgoed
goed doen. Met 2.400 woningen voor zo’n 10.000
Vollenhoven. In tijden van grote woningnood is de
inwoners zou de ontwikkeling Parkplan Vollenhove
wijk in slechts 10 jaar tijd ontwikkeld en gebouwd
de woningnood in Zeist in één keer slechten. Om
door bouwbedrijf Lisman en Lisman onder de
zoveel mogelijk groen te behouden werd zo hoog
noemer ‘Parkplan Vollenhove’. Bij de bouw van
mogelijk gebouwd. Er werd gebruik gemaakt van
Vollenhove is dan ook zoveel mogelijk groen
tunnelbouw als nieuwe bouwmethode; op de
gespaard; er zou een ware bosstad ontstaan.
bouwlocatie stond een eigen betonfabriek. Parkplan Vollenhove bestond uit moderne appartementen
Isolatie: ligging los van Zeist
in flats, voorzien van gemakken als centrale
In de zestiger jaren werden niet alleen veel woningen
verwarming, stortkoker en een douchecabine. De
gebouwd, maar werd ook in een rap tempo een flink
woningen in de flats waren ruim (de meeste bijna 80
wegennet over Nederland uitgerold. Zo werden
m2) en boden prachtig uitzicht. Hier vestigden zich
tegelijkertijd met de bouw van Vollenhove ook de
ambtenaren, agenten, verpleegkundigen en leraren
nieuwe snelweg A28 en wijkontsluitingsweg De
en konden vrijgezellen voor het eerst zelfstandig
Dreef aangelegd. Dit maakte Zeist en Vollenhove
wonen in plaats van bij een hospita. Ook waren
goed bereikbaar per auto, maar sneed ook het
er eengezinswoningen in de Pedagogenbuurt,
Landgoed Vollenhoven in stukken. Ingeklemd tussen
gebouwd als het type doorzon, in trek bij docenten
de snelweg en de Dreef, ligt Vollenhove afgesneden
en onderzoekers van de universiteit van Utrecht en
van het omringende landschap en van Zeist.
kwamen er enkele villa’s. Daarnaast kreeg de wijk een winkelcentrum en basisscholen en stonden er nog
Het gebied waar nu Vollenhove ligt was vroeger onderdeel van het uitgestrekte Landgoed Vollenhoven
Met de aanleg van de snelweg en de Dreef is het landgoed in stukken gesneden: het Panbos, Vollenhove en het Sanatoriumbos. Het huidige Vollenhove Park is slechts een fractie van het oorspronkelijke landgoed.
Gebiedsvisie
p 17
De L-flat was bij oplevering de grootste galerijflat van Europa. Het gebied rond de flat was destijds nog open en overzichtelijk. De woningen in de Pedagogenbuurt zijn van het type doorzon.
meer voorzieningen op de planning. Bij oplevering
gerenoveerd en van eigenaar gewisseld en de
was de L-flat met 728 woningen een van de grootste
woningen worden, als deze vrijkomen, verkocht of
appartementencomplexen van Europa. De huren
opnieuw verhuurd. In 2012 is de gevel van de L-flat
waren vrij hoog, maar de wijk was een populaire plek
gerenoveerd, de Geroflat is in 2014 gerenoveerd
om te wonen.
en De Montessoriflat in 2016 gerenoveerd (incl. energiebesparende maatregelen). Na 2,5 jaar
Al 40 jaar een doorgangshuis
hard werken is nu (2023) ook de rest van de L-flat
De energie en het geloof van de beginjaren
gerenoveerd. Een grote investering en ingrijpende
verdwenen echter al snel. In de jaren 70 werd er in
operatie waarmee de woningen en het gebouw op
Zeist steeds meer bijgebouwd. Het alternatief van
basiskwaliteit zijn gebracht en er ook aandacht was
een huis met eigen tuin kreeg de voorkeur en de
voor het verbeteren van de leefbaarheid.
hoogbouw in Vollenhove kreeg te maken met stevige doorstroming. Lege woningen werden opgevuld door arbeidsmigranten en steeds meer mensen met een uitkering. Eind jaren 70 waren er al de eerste publieke signalen van ‘verval’. In de jaren 80 stonden
De naam Parkplan stond in de jaren 70 op de verkoopbrochure van Lisman en Lisman
er in de hoogbouw appartementen leeg, ondanks lange wachttijden. Drugsverslaafden konden zo de flat binnenlopen en de wijk kreeg een slecht imago. Vollenhove werd toen voor het eerst een getto genoemd. De flats werden een doorgangshuis. Recente ontwikkelingen De afgelopen 10 jaar is er het nodige gedaan waardoor het prettiger wonen is in Vollenhove. Ook nu zijn er in de buurt veel activiteiten en ontwikkelingen gaande. De Torenflat is in 2008
Bij de aanleg van Vollenhove zijn waar mogelijk vliegdennen en stuifduinen bewaard Vollenhove is gebouwd met een destijds nieuwe techniek: tunnelbouw
Vollenhove nu
Parkplan Vollenhove
p 18
Het winkelcentrum is naar binnen gekeerd
Verouderde inrichting openbare ruimte
Weinig aantrekkelijke speelplekken
OPGAVEN STAPELEN ZICH OP
Het straatbeeld wordt gedomineerd door asfalt en blik
eenzaam en hebben moeit met rondkomen. De fysieke aanpak dient positief bij te dragen aan de
Eenzijdige woningvoorraad
sociale opgaven in de wijk; de sociale agenda vormt
Vollenhove heeft een atypische woningvoorraad
de belangrijkste legitimatie om aan de slag te gaan
binnen de gemeente Zeist. In de wijk staan ruim
met de ruimtelijke kwaliteit.
2.400 woningen, waarvan zo’n 60% sociale huur. Vollenhove is aantrekkelijk voor instromers met
Onderwijs en taal
een zwakke sociaaleconomische positie. Mensen
Vollenhove is een multiculturele samenleving met
met een midden- of hoger inkomen verlaten de
meer dan 60 nationaliteiten. Met een gemiddelde
wijk; de stap naar een eengezinswoning binnen
leeftijd van 34 jaar is Vollenhove een zeer jonge
de wijk is vaak niet mogelijk. De opgave is om
wijk. In multicultureel Vollenhove is relatief gezien
mensen langer in de wijk vast te houden en nieuwe
veel laaggeletterdheid. Kinderen worden doorgaans
draagkrachtigere bewoners aan de wijk te binden:
tweetalig opgevoed met taal- en leerachterstanden
betaalbaar bouwen voor de door- en instroming in
op jonge leeftijd tot gevolg. Het creëren van
de wijk.
kansengelijkheid voor kinderen is essentieel.
Sociale opgaven stapelen zich op; de ruimte doet er
Het park(plan) als unieke kwaliteit
toe
Het Vollenhove Park is ontwikkeld vanuit de
Het aantal bewoners met een uitkering is relatief
gedachte ‘hoogbouw in een park’. Bij de aanleg
hoog ten opzichte van het gemiddelde in Zeist.
zijn oude waterstructuren, vliegdennen en een
Bovengemiddeld veel mensen in Vollenhove zijn
spannend reliëf ingepast. Het maakt Vollenhove
Gebiedsvisie
Woningen op de begane grond hebben geen directe toegang naar het park
p 19
De parkeerdekken ogen sociaal onveilig
Weinig ogen op straat
Achterstallig onderhoud in de openbare ruimte
?
Openbare ruimte en veiligheid Groenstroken / bebossing Onbehaaglijke plekken Smalle onderdoorgang Toegang naar het park verscholen
?
Het centrale park functioneert niet als het hart van de wijk
Vollenhove nu
Parkplan Vollenhove
p 20
een uitzonderlijk groene plek. Door de begrenzing
Gevoel van onveiligheid
van de A28 en De Dreef voelt de wijk als een
In (delen van) Vollenhove is het gevoel van
eiland. De Laan van Vollenhove is de dominante
onveiligheid groot. Het gebrek aan kansen en
auto-ontsluiting. Deze laan en de parkeerdekken
dragend vermogen in de wijk is een voedingsbodem
zijn beeldbepalend, uiteraard samen met de
voor ondermijnende criminaliteit en overlast.
grootschalige flats en het groen.
Dit komt mede door de opzet van de wijk: de bouwblokken zijn fors en de openbare ruimte is
Waardevolle daginvulling en werkgelegenheid
anoniem. Er is een overschot aan openbare ruimte,
In Vollenhove wonen gemiddeld veel mensen met
waarvan grote delen nauwelijks geprogrammeerd
een kleine beurs; zij hebben moeite om rond te
en zonder sociale betekenis zijn. Door Vollenhove
komen. Persoonlijke belemmeringen – zoals een
meer te verlevendigen, de openbare ruimte
slechte gezondheid, geen Nederlands spreken
aantrekkelijker te maken, bewoners een gevoel van
of geen opvang voor de kinderen hebben –
eigenaarschap over de openbare ruimte te geven
verhogen de drempel om (vrijwilligers-)werk te
en deze opener te maken met meer ‘ogen op straat’,
doen. Arbeidsongeschiktheid of werkloosheid
ontstaat er meer sociale controle en ongewenst
maakt bewoners soms onzeker. De wijk zelf kent
gedrag minder vanzelfsprekend wordt.
werkgelegenheid, maar deze is beperkt tot het winkelcentrum en de bovengelegen kantoren.
Waarom investeren belangrijk is?
Meer ruimte voor werk, wijkeconomie, opleiding
Het leefklimaat in een aantal naoorlogse
en zinvolle dagbesteding dragen bij aan de
wijken zoals Vollenhove staat onder druk.
ontwikkeling en het welzijn van de bewoners.
Hier cumuleren opgaven en problemen. De economische situatie, inflatie, energieprijzen
Gezondheid en ruimte
én het gewijzigde beleid in de volkshuisvesting
Veel bewoners voldoet niet aan de norm van
en het sociale domein (extramuralisering en
voldoende gezond bewegen en veel bewoners
decentralisaties) maken de situatie alleen maar
hebben te kampen met mentale of fysieke
complexer. Vanwege kansengelijkheid is nu
gezondheidsklachten, een klein sociaal netwerk of
(extra) investeren zo belangrijk. Een grote kans
psychische problemen. Multiproblematiek komt veel
is hierbij het slim benutten en combineren van
voor en veroorzaakt stress. De opgave is bewoners
noodzakelijk interventies voor de energietransitie
letterlijk en figuurlijk in beweging te brengen,
en klimaatbestendigheid: zet deze in voor de
eenzaamheid te doorbreken en een zinvolle
ruimtelijke en sociale structuurversterking.
dagbesteding (meer werkgelegenheid) te bieden. In het fysieke domein is de opgave om aantrekkelijke, uitnodigende buitenruimten te creëren waar men elkaar ontmoet en men in beweging komt. De wijk
RIGO Research en Advies Woon- werk- en leefomgeving www.rigo.nl
EINDRAPPORT
Veerkracht in het corporatiebezit Kwetsbare bewoners en leefbaarheid
nodigt niet tot recreëren of bewegen. Zowel in de bebouwing als de openbare ruimte ontbreekt de menselijke maat. Er zijn weinig speelplekken voor kinderen en de afstand van de woning naar het park is lang. De openbare ruimte is eenzijdig ingericht en heeft weinig sociale betekenis. Rapport Veerkracht in het corporatiebezit, Aedes
Gebiedsvisie
Optimaal verbinden, het vasthouden en aantrekken van draagkrachtige bewoners en een leefomgeving die uitnodigt om mee te doen zijn belangrijke opgaven voor Vollenhove.
p 21
Intermezzo
Parkplan Vollenhove
p 22
Intermezzo: Haal Vollenhove uit z’n isolement
Gescheiden werelden
dat bewoners van Vollenhove deze voorzieningen
Zowel binnen Vollenhove als in Zeist is sprake van
goed weten te vinden. Hiervoor zijn zowel fysieke
gescheiden werelden. Binnen Vollenhove zorgen
als programmatische verbindingen nodig. De
de verschillende woontypes – eengezinswoningen,
opgave is Vollenhove onlosmakelijk onderdeel te
middeldure huur en sociale huur - voor een
maken van de Zeister samenleving én een goede
‘eilandgevoel’. De anonieme openbare ruimte en het
positie te geven in het regionale netwerk met snelle
vele ongebruikte groen zorgen voor scheiding in de
verbindingen in alle windrichtingen. Slecht barrières
wijk. Door de positie aan de rand van Zeist, gelegen
en verbind: in fysieke en in mentale zin.
achter het Sanatoriumbos, en de fysieke barrières van de snelweg, de Dreef en (de hekken om) het
Een groene schakel naar het landschap
Sanatoriumterrein, wordt Vollenhove afgezonderd
Vollenhove kan voor mens en natuur een groene
van de rest van Zeist.
schakel vormen tussen het Sanatoriumbos en Panbos: een grote groene scheg van Zeist naar de
Verbinden met de omgeving
Utrechtse Heuvelrug. Van oorsprong waren het
Op hemelsbreed minder dan 15 minuten fietsen,
huidige Vollenhove en het Sanatoriumbos één
vind je het centrum van Zeist, allerlei stedelijke
geheel onder de naam Landgoed Vollenhove; in
voorzieningen, het Utrecht Science Park en
landschappelijk opzicht hebben de gebieden nog
uitgestrekte natuurgebieden als het Panbos. Ook in
veel met elkaar gemeen. Het opnieuw met elkaar
de directe omgeving van Vollenhove liggen diverse
verbinden biedt kansen voor Vollenhove én Zeist op
voorzieningen als een middelbare school, de BIGA,
het gebied van natuur, recreatie en educatie.
vluchtelingenwerk en Altrecht. Helaas zijn nog niet alle verbindingen optimaal. Het is belangrijk
Vollenhove
Centrum Geisoleerde positie aan de rand van Zeist
Gescheiden werelden binnen de wijk
Gebiedsvisie
Vollenhove kan een groene schakel zijn tussen Zeist en de Utrechtse Heuvelrug voor mens en natuur
Ruimtelijke en programmatische verbindingen sluiten Vollenhove aan op de omgeving
Vollenhove optimaal verbinden met de regio
p 23
Ambities
Parkplan Vollenhove
p 24
De ambities voor Vollenhove en de bijzondere karakteristieken van de wijk – de schaal en maat van de flats in combinatie met laagbouw, de spectaculaire groene omgeving en de diverse en solidaire gemeenschap - vormen de basis voor een unieke, aantrekkelijke en levendige wijk die niet alleen interessant is voor doorstromers binnen Vollenhove en starters. “Urban meets green” op de grens van Zeist en Utrecht.
Gebiedsvisie Jeugd groeit kansrijk op
p 25
Iedereen doet mee
Overal veilig en schoon
Een vitale gemeenschap
Ambities
Zorg is Sport, spel en toegankelijk en bewegen voor De vier ambities uitop hetmaat ambitiedocument van Vollenhove Vooruit zijn een vitale iedereen
Ambities 2035
gemeenschap, diversiteit als kwaliteit, open en groen en een eigentijdse wijk. In dit hoofdstuk staat een concretiseringsslag van de ambities uit het ambitiedocument.
Jeugd groeit kansrijk op
Sport, spel en bewegen voor iedereen
Ontmoeten en chillen staat centraal
Buren helpen en kennen elkaar
Verzilveren Overal veilig en optimale ligging schoon Een vitale
Iedereen doet Klaar mee voor klimaatverandering Diversiteit als
gemeenschap
kwaliteit
Zorg is toegankelijk en Bloeiende op maat deeleconomie
Ruimte voor Park verbindt initiatief en de buurt en ondernemerschap omgeving
Open en groen
Een eigentijdse wijk
12 • Vollenhove vooruit
Criminaliteit krijgt geen kans
Klaar voor
Verzilveren optimale ligging
Open en groen
Criminaliteit krijgt geen kans
Gevarieerd woonaanbod
Buurt is aardgasvrij
Vernieuwende Buren helpen en vormenkennen van elkaar mobiliteit
Gevarieerd woonaanbod
Ambities
Parkplan Vollenhove
AMBITIE: EEN VITALE GEMEENSCHAP
Ontmoeten en chillen staat centraal
p 26
Jeugd groeit kansrijk op
Iedereen doet mee Een vitale gemeenschap
In Vollenhove hebben mensen iets voor elkaar over. Er zijn echter ook veel bewoners die hulp nodig
Zorg is toegankelijk en gecreëerd en wordt bewoners perspectief geboden. op maat
Onderwijs verdient een centrale positie in de wijk,
hebben. Daarbij zien we dat de verschillende delen
goed zichtbaar en toegankelijk - net als plekken
van de wijk langs elkaar heen leven en plekken waar
voor bedrijfjes, werkgelegenheid en plekken waar
de wijk samen kan komen, als de basisschool, het
bewoners hun talenten kunnen ontplooien.
park en het winkelcentrum, nu nog niet ten volle benut worden. De gemeenschap van Vollenhove
Brandpunten in de wijk als plek voor ontmoeting
kan een zo goed mogelijke basis worden geboden
Voor bewoners is het in de eerste plaats van belang
door te investeren in (preventieve) zorg, onderwijs
dat de voorzieningen in de wijk goed bereikbaar
en werkgelegenheid en door levendige plekken in
en toegankelijk zijn. Voorzieningen kunnen echter
de wijk te maken.
meer zijn dan dat. Bijvoorbeeld de zorgplint met optimale ligging
Buren kenn
Verzilveren
het nieuwe wijkservicecentrum, het winkelcentrum, Zorg goed bereikbaar, onderwijs centraal en ruimte
het park, de school en de sportgelegenheden
voor ondernemerschap
kunnen plekken zijn waar bewoners samen komen
Er is de laatste jaren al veel geïnvesteerd
en elkaar inspireren. Door te bouwen aan levendige
in de zorgplint in de Torenflat. Door ook te
plekken voor ontmoeting ontstaan kansen voor
investeren in onderwijs en ruimte te bieden aan
kruisbestuiving.
ondernemerschap worden kansen voor de jeugd 12 • Vollenhove vooruit
INITATIEF & ONDERNEMERSCHAP ONTMOETEN BRANDPUNTEN
ONDERWIJS CENTRAAL CULTUUR & MAKEN
Dive kw
Ruim initi ondern
Buren helpen en kennen elkaar
Gebiedsvisie
p 27
AMBITIE: DIVERSITEIT ALS KWALITEIT Verzilveren optimale ligging Diversiteit als kwaliteit
Ruimte voor initiatief en ondernemerschap
De rijkdom aan culturen en leeftijdsgroepen is een
Diversiteit laten zien
unieke kwaliteit van Vollenhove: een interessante
De levendige mix van culturen en leeftijden is iets
stedelijke mix die in combinatie met de groene
om trots op te zijn en dat mag meer tot uiting
omgeving de basis kan vormen voor een levendige
komen, bijvoorbeeld in de openbare ruimte en het
woonwijk. Door de diversiteit te vergroten12en dit • Vollenhove vooruitvoorzieningenaanbod. Zorgen dat er voor iedere ook te laten zien, wordt diversiteit een unique
groep in Vollenhove iets te doen is en dat bewoners
selling point van Vollenhove.
ook actief bijdragen aan de vormgeving van hun woonomgeving maakt dat bewoners deze ruimte
Diversiteit vergroten: doorstromers behouden en
ook gaan gebruiken en er zich verantwoordelijk
nieuwe doelgroepen aantrekken
voor voelen.
De woningvoorraad in Vollenhove is vrij eenzijdig en trekt wat betreft sociaaleconomische status
Diversiteit als unique selling point
eenzijdige bewoners. Door nieuwe woningen in een
Het internationale karakter van Vollenhove geeft
ander segment aan de wijk toe te voegen, krijgen
de wijk een stedelijke sfeer die uniek is in Zeist. Een
doorstromers een kans om in de wijk te blijven en
kwaliteit die ingezet kan worden voor het trekken
trekt de wijk tegelijkertijd nieuwe doelgroepen
van nieuwe doelgroepen.
aan. Het is belangrijk voor de sociale structuren in de wijk om doorstromers te behouden en nieuwe doelgroepen brengen nieuwe energie en draagkracht.
DIVERS WOONAANBOD WOONCARRIÈRE, DOORSTROMERS BEHOUDEN DIVERSITEIT ALS USP ONTMOETEN NIEUWE DOELGROEPEN AANTREKKEN
TROTS OP CULTUREN
Gevarieerd woonaanbod
Ambities
Overal veilig en schoon
Parkplan Vollenhove
AMBITIE: OPEN EN GROEN
p 28
Sport, spel en bewegen voor iedereen
Park verbindt de buurt en omgeving Open en groen
Criminaliteit
De potentie van Vollenhove als groene woonwijk
Een woonomgeving die uitnodigt omkrijgt meegeen te doen kans
is ongekend. Vanuit de flats heb je een prachtig
De groene woonomgeving van Vollenhove kan
uitzicht over de Utrechtse Heuvelrug, het
ook ingezet worden om bewoners uit te nodigen
Sanatoriumterrein ligt aan je voeten en het Panbos
actief mee te doen in de maatschappij. Een groene
ligt om de hoek. Wanneer de groene kwaliteiten van
openbare ruimte werkt alleen bij goed beheer.
Vollenhove ten volle benut worden, kan er echt een
Belangrijk is ook dat de bewoners zelf zich eigenaar klimaatverandering
bijzonder woonmilieu ontstaan.
voelen van het groen, dat ze het groen gaan
Klaar voor
gebruiken en er goed voor zorgen. Dit biedt weer Een veilige woonomgeving De woonomgeving in Vollenhove moet in de
kansen voor werkgelegenheid en dagbesteding. Bloeiende
Buurt is
eerste plaats een veilige basis zijn: een open endeeleconomieEen uitnodigend gebaar naar de omgeving aardgasvrij overzichtelijke omgeving waar eenieder zich in
Vollenhove als open en groene wijk is tevens een
de buitenruimte veilig voelt. Hiervoor zijn meer
uitnodiging naar de omgeving: in Vollenhove is het
verblijfskwaliteit, ogen op straat en de menselijke
fijn wonen en is iedereen welkom.
maat cruciaal.
Vernieuwende vormen van Klimaatadaptief en biodivers mobiliteit
Een gezonde en beweegvriendelijke woonomgeving
Het vele groen in Vollenhove maakt dat de wijk al
De groene kwaliteiten van Vollenhove kunnen
relatief klimaatbestendig is. Het is dan ook in de
ingezet worden als basis voor een gezond
eerste plaats zaak om zoveel mogelijk groen te
woonmilieu waarin bewoners zich uitgenodigd
behouden. Echter, ook in Vollenhove is nog ruimte
voelen om te bewegen en te recreëren in het
voor verbetering; zo kunnen we de biodiversiteit
groen, gezond te eten en elkaar te ontmoeten in de
verhogen en in de stenigere delen van Vollenhove
openbare ruimte.
hittestress tegengaan door groen toe te voegen.
Een eigentijdse wijk
Ambities 2035 •
WONEN IN HET GROEN
BEWEGEN & RECRËEREN GEZONDE LEEFSTIJL UITNODIGEND
Klaar voor klimaatverandering
Gebiedsvisie
p 29
AMBITIE: EIGENTIJDSE WIJK
Bloeiende deeleconomie
Buurt is aardgasvrij Een eigentijdse wijk
In de jaren 70 was Vollenhove nieuw en modern: gebouwd volgens een nieuwe visie op wonen, met
Vernieuwende vormen van worden en ‘van het aardgas af’. Ook dient gekeken mobiliteit
te worden welke kansen de wijk biedt om
nieuwe bouwmethodes en technische snufjes in de
duurzame energie op te wekken. De uitdaging is
woningen. Nu, ruim 50 jaar later, is de wijk aan een
om te verduurzamen op een manier waarbij de
opknapbeurt toe. De ambitie is een eigentijdse wijk:
woonomgeving aan kwaliteit zal winnen en alle
een energieneutraal en duurzaam Vollenhove, waarin
bewoners (onafhankelijk van hun inkomen) mee
(h)ov, wandelen en fietsen worden gezien als kans.
kunnen doen. De projectgroep Vollenhove Aardgasvrij onderzoekt de mogelijkheden voor Vollenhove. De
Een verkeersveilig Vollenhove, met (h)ov, wandelen
resultaten hiervan zullen aan de gebiedsvisie worden
en fietsen als kans
gekoppeld om meekoppelkansen te verzilveren.
De bewoners van Vollenhove maken al veel gebruik
Naast het verduurzamen van de bestaande
van het openbaar vervoer. Desondanks staan er toch
woningvoorraad, is de ambitie om nieuwe woningen
veel auto’s op straat. De huidige wegen zijn breed en
duurzaam te bouwen. Dit kan bijvoorbeeld door
van asfalt en nodigen uit tot hard rijden. De ambitie
circulair en natuurinclusief te bouwen en gebruik te
is om in te zetten op een verkeersveilig Vollenhove
maken van slimme bouwsystemen.
met gezonde mobiliteit: (h)ov, wandelen en fietsen. Dit levert een positieve bijdrage aan de gezondheid van bewoners en tegelijkertijd biedt het kansen voor een groenere woonomgeving. Ook deelauto’s en deelfietsen zijn een kans. Energieneutraal en duurzaam Om de klimaatdoelen te halen, is het noodzakelijk dat er gebruik wordt gemaakt van andere energiebronnen. Wijken moeten energiezuiniger
MOBILITEITSTRANSITIE
DEELECONOMIE
SLIMME BOUWSYSTEMEN
VAN HET GAS AF
Perspectief
Parkplan Vollenhove
p 30
Parkplan Vollenhove als basis voor een vitale, diverse, open en groene en eigentijdse wijk, goed verbonden met de omgeving. In Vollenhove woon, werk, leer, ontmoet, beweeg en recreëer je in een park! Wonen in het park Vollenhove werkt
Park maken
Plekken maken Optimaal verbinden
Gebiedsvisie
p 31
Perspectief: Parkplan Vollenhove Vollenhove is eind jaren 60 ontworpen onder de noemer Parkplan. Het voorstel is om de wijk onder dezelfde naam nieuw leven in te blazen en om de elementen van een historisch romantisch park in te zetten om hedendaagse uitdagingen te tackelen: het park als basis voor een vitale, diverse, open en groene en eigentijdse wijk die optimaal verbonden is met de omgeving. Het park als plek om te ontmoeten, waar de bewoners van Vollenhove – jong en oud - een gezicht krijgen. Het park als middel om Vollenhove positief op de kaart te zetten. In Vollenhove woon, werk, leer, ontmoet, beweeg en recreëer je in een park! Een belangrijk uitgangspunt hierbij is dat heel Vollenhove als park wordt beschouwd: van de L-flat tot en met de Pedagogenbuurt. Het perspectief Parkplan Vollenhove bestaat uit de volgende vijf pijlers: - Park maken - Optimaal verbinden - Plekken maken - Wonen in het park - Vollenhove werkt Daarnaast is een doorgaande route toegevoegd – het Vollenhove pad – die alle bewoners, plekken en activiteiten verbindt; van het winkelcentrum in Vollenhove tot sportpark Dijnselburg.
Perspectief
Parkplan Vollenhove
Sfeerimpressie: Een nieuwe route door Vollenhove verbindt mensen, plekken en activiteiten. Via deze nieuwe route beleef je Vollenhove vanuit een ander perspectief. Het park als plek voor alle bewoners en culturen in Vollenhove.
p 32
Gebiedsvisie
p 33
PIJLER: PARK MAKEN Een opgeknapt groot park tussen de bebouwing nodigt uit om te bewegen en elkaar te ontmoeten. Door het park samen vorm te geven, wordt het een plek voor de buurt. Parkplan Vollenhove begint met het maken van een
Hiervoor worden er meer functies in het groen
gebruiksvriendelijk parklandschap, goed verbonden
toegevoegd op het gebied van sport, spel, natuur
met het groen in de omgeving, klimaatadaptief en
en ontmoetingsplekken wordt er op strategische
biodivers en met een goede balans tussen mens en
plekken meer openheid gecreëerd, bijvoorbeeld
natuur.
door anders om te gaan met onderbegroeiing.
Gebruiksvriendelijk parklandschap
Goed verbonden met het groen in de omgeving
Het vele groen in Vollenhove vormt straks een
Het parklandschap van Vollenhove vormt straks
uitnodigend en beleefbaar parklandschap,
samen met het Sanatoriumbos, Thorbeckeplantsoen
met veel verblijfskwaliteit en gebruikswaarde
en Panbos een groot geheel van afwisselend bos
voor bewoners en bezoekers van Vollenhove.
en meer open parkdelen, waarin je gemakkelijk
Perspectief
Parkplan Vollenhove
p 34
PIJLER: PARK MAKEN
Natuurspeelplek
Vollenhove inrichten als parkplan
Urban sports
Vollenhove park herinrichten Veilige route door het park
Vergroenen straten Pedagogenbuurt
Bijzondere speelplek
Spelen & ontmoeten, locatie n.t.b.
van het ene naar het andere gebied wandelt en de
toegankelijkheid en rust, licht en donker moeten
rijkdom van het landschap ervaart.
hiervoor zorgvuldig worden afgewogen. Niet alle plekken hoeven altijd bereikbaar en volledig
Klimaatadaptief en biodivers
verlicht te zijn.
Door op strategische plekken struiken weg te halen en de open delen in het parklandschap
De belangrijkste ingrediënten om tot het
te vergroten kan een interessant palet ontstaan
parklandschap te komen zijn 1) het herinrichten van
van open grasvelden, heide- en bloemenvelden,
Vollenhove park tot het hart van de buurt, met een
bomenweides en lommerijke stukken bos.
bijzondere speelplek als trekker, 2) het inrichten van de rest van het groen in Vollenhove tot uitnodigend
Mens en natuur in balans
landschap, met aandacht voor het padenstelsel
In Vollenhove zijn straks mens en natuur in balans.
in heel Vollenhove, een bijzondere speelplek voor
Het parklandschap vormt een sociaal veilige
Vollenhove laag en hoog en een plek voor urban
basis als woonwijk, en biedt tegelijkertijd een
sports en 3) het vergroenen van de straten van de
leefomgeving voor flora en fauna. Thema’s als
Pedagogenbuurt.
Gebiedsvisie
p 35
VOLLENHOVE INRICHTEN ALS PARKPLAN
VOLLENHOVE PARK HERINRICHTEN • • • • • • • • •
Vollenhove park activeren als plek voor de buurt Vernieuwen van het padenstelsel Veilige hoofdroute voor wandelen en fietsen, met verlichting en zichtlijnen, aandacht voor toegankelijkheid, goed verbonden met bushaltes Bijzondere openbare ruimte bij het buurthart en de doorgang van de L-flat Opknappen van de sloot met wandelpad en het waterelement met zitplekken Bijzondere speelplekken: o.a. waterspeelplek en podium Diversiteit aanbrengen in de groengebieden: van grasvelden tot plukweides, bomenvelden en bos Aantrekkelijke parkentrees Toevoegen van zitplekken
• • • • • • •
Vernieuwen van het padenstelsel met formele routes, informele routes en avontuurlijke bospaden Nieuwe speel-en ontmoetingsplek bij de L-flat en Pedagogenbuurt Urban sports bij de L-flat Toevoegen van zitelementen en afvalbakken Groene kwaliteiten versterken van de bosgebieden en het groen bij de flats Bijzondere aandacht voor overgang van de Laan naar het parkgroen Aandacht voor toegankelijkheid en honden (-uitlaatplekken en/of -losloopgebieden)
VERGROENEN STRATEN PEDAGOGENBUURT •
• • •
Vernieuwen van de straten met een klimaatadaptieve inrichting, met meer straatbomen, waterinfiltratie en waar mogelijk meer groen in het trottoir Afkoppelen hemelwaterafvoer, met aandacht voor verzachten overgang naar het bos Bijzondere aandacht voor de achterstraatjes (hittestress), bijvoorbeeld middels groene garagedaken Meer gebruikskwaliteit voor groen
Waterinfiltratie per profiel
Perspectief
Parkplan Vollenhove
Sfeerimpressie: De L-flat is altijd al een bijzonder icoon
PIJLER: OPTIMAAL VERBINDEN
geweest. Door het vergroten van de bestaande opening in de L-flat worden verschillende delen van de wijk beter met elkaar
p 36
Vollenhove wordt beter bereikbaar en wordt een volwaardig onderdeel van Zeist
verbonden. Samen met de opgeknapte vijver ontstaat er een logische schakel tussen het park, het gebied rond de L-flat, de
In Parkplan Vollenhove is verbinding het
school en de bushalte.
toverwoord: de verschillende delen van Vollenhove hoog en laag worden goed verbonden met elkaar, Vollenhove wordt goed verbonden met de directe omgeving en met de regio. Hierbij worden de mobiliteitstransitie en gezonde mobiliteit gestimuleerd. Verschillende delen van Vollenhove verbinden met elkaar Vollenhove is een grote en langgerekte buurt met
Gebiedsvisie
nu al - en straks nog meer - voorzieningen. Door
p 37
onderdeel van het netwerk van Zeist.
het vele groen tussen de verschillende delen van Vollenhove in te zetten als verbinder ontstaat er
Vollenhove verbinden met de regio
meer samenhang en worden de voorzieningen
De Dreef vormt de verbinding tussen Vollenhove
beter bereikbaar. Hierbij is het Vollenhove pad als
en de regio. Dat is nu al zo, en wordt in de toekomst
nieuwe route door het groen van groot belang.
alleen maar beter. Momenteel wordt er al gewerkt aan een verbetering van de fietsverbinding USP-
Vollenhove goed verbinden met de omgeving
Zeist-Soesterberg en worden er plannen gemaakt
In de directe omgeving van Vollenhove
door Provincie Utrecht voor het maken van een
liggen veel maatschappelijke, recreatieve en
nieuwe HOV-lijn van Utrecht naar Amersfoort
groenvoorzieningen die voor bewoners van
langs Vollenhove. In het Parkplan worden deze
Vollenhove belangrijk zijn. Het Vollenhove pad doet
plannen omarmd en randvoorwaarden beschreven:
straks ook deze plekken aan. De Dreef vormt nu
minimaal een HOV-halte bij Vollenhove en een
nog een barrière, maar door een brug te slaan naar
goede inpassing over de Dreef.
de omgeving, wordt Vollenhove een volwaardig
Perspectief
Parkplan Vollenhove
PIJLER: OPTIMAAL VERBINDEN
p 38
Am e
rsf oo
rt
HOV-lijn over de Dreef Dijnselburg (sport) Panbos Vollenhove pad
Thorbeckeplantsoen BIGA (sociale werkplaats)
Parkeerdekken vervangen
Vergroten doorgang L-flat Vollenhove pad & verbinding over de Dreef Sanatoriumbos (natuur & recreatie)
Laan herinrichten als parklaan
centrum Zeist t Utrech
Lyceum (onderwijs)
Het primaat aan de fietser en voetganger
deelmobiliteit, elektrisch rijden met de fiets en de
Het straatbeeld in Vollenhove wordt momenteel
auto gestimuleerd.
gedomineerd door asfalt en geparkeerde auto’s. De parkeerdekken zijn onguur en technisch
De belangrijkste ingrediënten om tot een optimaal
verouderd en in delen van de wijk mag nog 50 km/u
verbonden Vollenhove te komen zijn 1) het
gereden worden. Het doel is een uitnodigende
herinrichten van de Laan als aantrekkelijke en
en verkeersveilige woonomgeving te maken voor
verkeersveilige parklaan, 2) het vervangen van
wandelaars en fietsers. Hierin is de auto te gast,
de parkeerdekken, 3) een nieuwe route door
maar er is uiteraard voldoende parkeergelegenheid