20230523 Besluitenlijst raad 23 mei, voortgezet 25 mei

Strategisch gemeentelijk beleid zonder wettelijke grondslag onder oud recht Het gaat om beleidsdocumenten die niet geregeld waren in het oude recht. Dit beleid komt bij gemeenten onder verschillende namen voor. Voor deze beleidsdocumenten staat in de Invoeringswet Omgevingswet geen overgangsrecht. Als onderdelen van deze documenten moeten blijven gelden naast de omgevingsvisie (bijvoorbeeld vanwege verschil in abstractieniveau), dan geeft de gemeente in de omgevingsvisie aan wat de verhouding tot het beleid in het beleidsdocument is. Het beleidsdocument kan dan blijven gelden. Niet-strategisch gemeentelijk beleid met wettelijke grondslag onder oud recht Het oude recht (het recht van voor inwerkingtreding van de Omgevingswet) bevatte regels over een aantal beleidsdocumenten voor niet-strategisch beleid met een wettelijke grondslag. Hieronder valt - mits o.a. vastgesteld op of na 23 maart 2016 - de gebiedsstructuurvisie of aspectstructuurvisie op grond van artikel 2.1, lid 1 respectievelijk 2, van de Wet ruimtelijke ordening. Dit beleid blijft in principe gelden tot de gemeente het intrekt. Maar de gemeente geeft in de omgevingsvisie aan hoe het beleid in de gebieds- of aspectstructuurvisie zich verhoudt tot de hoofdzaken van het beleid in de omgevingsvisie.

Besluitenlijst raad d.d. 23 mei, voortgezet 25 mei 2023

17

Niet-strategisch gemeentelijk beleid zonder wettelijke grondslag onder oud recht Het gaat dus om beleidsdocumenten die niet zijn vastgesteld volgens de regels van het oude recht. Dit beleid komt onder vele benamingen voor. Denk aan namen zoals beleidsnota, beleidsplan, gebiedsvisie, ontwikkelplan, enzovoorts. Voor deze beleidsdocumenten bevat de Invoeringswet Omgevingswet geen overgangsrecht. Hiervoor geldt hetzelfde als voor niet-strategisch beleid met wettelijke grondslag. Dat wil zeggen: het beleid blijft in principe gelden, maar de gemeente geeft in de omgevingsvisie aan hoe het beleid zich verhoudt tot de hoofdzaken van het beleid in de omgevingsvisie. Aanpassing nog relevante beleidsregels naar formele beleidsregels Omgevingswet Dit vergt een traject van inventarisatie van nog relevante beleidsregels in de bestaande gemeentelijke beleidsdocumenten en het vervolgens waar nodig deze aanpassen aan het stelsel van de Omgevingswet. In het Stappenplan wordt op pagina 4 aangegeven dat er tot 2030 tijd is om een nieuwe set regelgeving voor den fysieke leefomgeving op te stellen. Wat dan te doen bij planontwikkeling die buiten de huidige bestemmingplannen, per 1 januari 2024 het omgevingsplan, valt. Daarom is het aan te bevelen om beleid wat mogelijk zijn werking onder de omgevingswet verliest te evalueren en waar nodig opnieuw vast te stellen.

VVD: Ons amendement is een belangrijk document die in samenhang bekeken moet worden. Dit amendement borgt dat wij als raad voor januari 2024 een overzicht ontvangen van bestaande, gemeentelijke beleidsdocumenten over de fysieke leefomgeving die na de omgevingsvisie moeten blijven gelden. Dit borgt tevens dat de noodzakelijke stappen genomen worden dat deze kaders – waar nodig – behouden blijven. Niet alle beleid wat er nu is, blijft vigerend beleid als de omgevingsvisie is vastgesteld. Dit overzicht wordt als bijlage toegevoegd aan de omgevingsvisie en daarmee geven wij vorm hoe deze beleidsdocumenten zich verhouden tot de hoofdzaken van het beleid in de omgevingsvisie. Motie op weg naar het eerste Zeister Omgevingsplan De gemeenteraad in vergadering bij een op 23 mei 2023, behandelende het raadsvoorstel Eerste Zeister Omgevingsvisie 2023 – 2026 (23RV016) Constateringen: Afgelopen jaren is een uitgebreid proces gelopen op basis van een raadsbesluit en in samenwerking met de raadswerkgroep “invoering omgevingswet”, met 3000 inwoners en met de belangenverenigingen, om te komen tot de Eerste Zeister Omgevingsvisie. Ter besluitvorming van het raadvoorstel 23RV016, Eerste Zeister Omgevingsvisie (EZO) tijdens de Raadsvergadering van 23 mei 2023 liggen er tevens drie burgeramendementen op genoemd RV.

Zeist heeft, op 7 februari 2022 samen met andere gemeenten en met de provincie Utrecht, het “groen groeit mee” pact heeft gesloten, waarin de groene waarden van Zeist buiten het gebouwde gebied worden omschreven. Zeist heeft daarnaast het nog steeds actuele “Groenstructuurplan”, waarin de groene waarden staan beschreven die binnen het gebouwde gebied gelden. Onderdeel van het raadsvoorstel EZO is het stappenplan, waarin in stappen 3 en 4 wordt beschreven dat we naar een tweede Zeister Omgevingsvisie en naar één omgevingsplan voor heel Zeist werken. Overwegingen: - Naar aanleiding van het raadvoorstel 23RV016, Eerste Zeister Omgevingsvisie (EZO), is voor de eerste maal het instrument “Burgeramendement” ingezet, middels drie burgeramendementen.

- In het debat dat is gehouden naar aanleiding van de drie amendementen zijn de volgende zorgen door de indieners uitgesproken: een aanscherping van de weging van de groenwaarden is gewenst • een aanscherping van de weging van de groenwaarden is gewenst • hoe wordt er om gegaan met de Rood (bouwen) – Groen (Bomen) balans? • op welke wijze worden belangenverenigingen betrokken in het besluitvormingsproces bij • de totstandkoming van het Zeister Omgevingsplan Verzoekt het college: • Voorafgaand aan het opstellen van de tweede Zeister Omgevingsvisie, een procesontwerp (PVA) op te stellen, en dit procesontwerp in 2023 aan de Raad aan te bieden. • Om bij het opstellen van het procesontwerp de rol van de inwoners, maatschappelijke organisaties en belangenverenigingen te benoemen.

Besluitenlijst raad d.d. 23 mei, voortgezet 25 mei 2023

18

• Aan te geven op welk wijze de samenwerking met inwoners en maatschappelijke organisaties wordt vorm gegeven op de volgende doelstellingen: -

Groen en natuur Wonen Mobiliteit Economie Gezondheid Duurzaamheid/biodiversiteit Cultuur en recreatie

• Aan te geven hoe wordt omgegaan met de samenhang tussen alle bovengenoemde thema’s, en hoe de samenleving hierbij een adviserende rol kan spelen. • Aan te geven op welke wijze de omgevingswaarden en -kwaliteiten, genoemd in de omgevingsvisie, periodiek worden geëvalueerd. Freerk Andre de la Porte( D66), Annet Ploeg (ChristenUnie-SGP), Alexander Pieters (VVD), Hanny Roelofsen (Seyst.nu), Gerard van Vliet (GroenLinks) D66: Wij hebben een interessante route gelopen afgelopen dinsdag en ook gisteren. Daarbij hebben wij ons geconcentreerd op rood en groen en gekeken naar de manier waarop wij met deze verhoudingen om kunnen gaan. Het doel van deze motie is om aan te geven het niet alleen over rood/groen gaat maar dat er nog meer waarden. Duidelijk is geworden dat het hier niet bij blijft. Het gaan niet alleen om de visie maar wij moeten ons ook een route gunnen om naar het omgevingsplan te komen. Het gaat ook om betrokkenheid van belangenverenigingen als het gaat om de onderwerpen die in de motie staan. Wij doen een oproep aan het college om rekening te houden met de brede insteek van de omgevingsvisie en hou rekening met alle belanghebbende partijen. Maak daarbij gebruik van deze partijen op de manier om tot het 1e Zeister omgevingsplan te komen. Wethouder Welting: Er heeft gisteren een constructief gesprek plaatsgevonden. Dat biedt zeker een basis voor de toekomst.

Er zijn nog stappen te zetten om te komen tot de 2e omgevingsvisie en het stappenplan. Als ik kijk naar het burgeramendement, amendement en de motie dan kan ik een positief advies geven vanuit het college. Allen zijn uitvoerbaar. Het helpt ons om duidelijkheid te geven aan de inwoners en raad wat er naast de visie nog verankerd is aan bestaand beleid. De motie en de oproep die hierin wordt gedaan duidelijk een pleidooi geeft om te kijken naar alle waarden die genoemd zijn en volgende stappen te zetten. NieuwDemocratischZeist: Wij waren gisteren aanwezig. Er is constructief gewerkt. Er ligt een tekst die in ieder geval voor ons aanvaardbaar is. Wij steunen het burgeramendement. Bij het amendement van de VVD over de verankering hebben wij geconstateerd dat deze verankering van bestaand beleid werd gemist in de EZO. Wij zijn blij met dit amendement. Wij spreken de hoop uit dat bij het voldoen aan het verzoek zoals in het amendement verwoord dat stuk er bij gehouden wordt en volgens dat stuk het overzicht wordt gemaakt. Er vervalt ook bestaand beleid. Ook dat moet worden vermeld in het overzicht. Het kan zijn dat bepaald bestaand beleid nog blijft gelden en vervolgens door omstandigheden alsnog vervalt of wordt ingetrokken. Dat moet goed geregeld zijn op het moment dat de Omgevingswet van kracht wordt. Dan de motie van D66. Voor een deel vinden wij deze motie overbodig.

Een aantal punten wordt al in de amendementen genoemd. Er worden zaken genoemd die in het stappenplan aan de orde komen. Een deel is onderdeel van het Handvat Participatie. Wij steunen deze motie niet. CDA: Wij zijn blij met de tussenstap die genomen is. Er is overleg geweest over burgeramendement 3. Wij denken dat dit een goed amendement is en om te kijken hoe wij met de participatie om moeten gaan en hoe de inwoners goed betrokken blijven. Wij zijn blij dat het college aangeeft dat dit amendement uitvoerbaar is. Je kan niet tegen het amendement van de VVD zijn. De motie is beter, want daarin worden onderwerpen genoemd. Het amendement is vrij eenzijdig. Het lijkt nu of de omgevingsvisie alleen over de fysieke leefomgeving gaat. Het gaat om veel meer zaken. Seyst.nu: Het CDA heeft gelijk maar juist die punten zijn in een eerder betoog genoemd. CDA: Natuurlijk praten wij in brede zin hierover. Besluitenlijst raad d.d. 23 mei, voortgezet 25 mei 2023

19

Het burgeramendement wordt in stemming gebracht. Dit wordt unaniem met 26 stemmen voor aangenomen door de aanwezige fracties. Aldus besloten. Het amendement van de VVD, D66 en Seyst.nu wordt in stemming gebracht. Het amendement wordt met 26 stemmen voor aangenomen door de aanwezige fracties. Aldus besloten. D66: Wij willen nog iets zeggen over de motie tegen NieuwDemocratischZeist. Wij verwijzen naar de verklaring van het CDA en de context van deze motie t.w. de breedte van de waarden die in de motie worden benadrukt. Inmiddels is raadslid Osinga aanwezig. De motie van D66, ChristenUnie-SGP, VVD, Seyst.nu en GroenLinks wordt in stemming gebracht. De motie wordt met 25 stemmen voor door de aanwezige fracties en 2 stemmen tegen van NieuwDemocratischZeist aangenomen. Aldus besloten.

Amendement “Fietsverbinding Zeist richting Utrecht Science Park (Gewijzigd)” De gemeenteraad van Zeist, in vergadering bijeen op 23 mei 2023, beraadslagende over het raadsvoorstel Eerste Zeister Omgevingsvisie 2023-2026 (EZO (23RV016), besluit aan beslispunt 1 het volgende toe te voegen: “Met dien verstande dat waar op pagina 55 van de EZO staat aangegeven: “We dragen bij aan (door)fietsroutes die onze gemeente verbinden met andere gemeenten in de regio Utrecht, waaronder een directe en veilige Fietsverbinding richting Utrecht Science Park” dit wordt gewijzigd in: “We dragen bij aan (door)fietsroutes die onze gemeente verbinden met andere gemeenten in de regio Utrecht, waaronder een veilige fietsverbinding richting Utrecht Science Park.” Gerard van Vliet (GroenLinks) Toelichting: In het Coalitieakkoord staat het volgende aangegeven: “We gaan, samen met gemeente De Bilt (eigenaar) en de Provincie het Utrecht Science Park (USP) vanuit Zeist met de fiets beter en veiliger bereikbaar maken door het verbeteren van de route via de Bisschopsweg. Het fietspad willen we verbreden en verlichten. Als uit de evaluatie van de verbeteringen blijkt dat er meer nodig is om het fietsverkeer van en naar het USP te verbeteren, gaan we na of het nodig is een alternatieve route te realiseren.

Uitgangspunt bij keuzes op dit vlak is dat een nieuwe aanpak vanuit onder andere ecologisch en duurzaamheidsperspectief meer oplevert dan de oude situatie”. In de EZO staat op pagina 54 echter aangegeven dat we als gemeente Zeist bijdragen aan een directe en veilige fietsverbinding richting Utrecht Science Park. Dit amendement beoogt te vermijden dat woorden in de tekst van de EZO die spreken over bijdragen aan een directe fietsverbinding eventueel zouden worden geïnterpreteerd als een zich door gemeente Zeist vastleggen op een fietspad door hoogwaardig ecologisch gebied bij de Lage Grond richting Utrechts Science Park.

GroenLinks: In het verleden zijn er discussies gevoerd over dit onderwerp. Wanneer je spreekt over een directe fietsverbinding, dan werd daar vaak gedacht aan een route door de Lage Grond. Over de versterking van de route via de Bisschopsweg waar wij nu als raad actief mee bezig zijn. Om misverstanden te vermijden dat in de omgevingsvisie zou staan dat wij gaan voor de directe fietsverbinding, leek het ons verstandig om het woord ‘direct’ te schrappen. Wethouder Catsburg: Het amendement is uitvoerbaar. In de propositie hebben wij afgesproken dat wij uitzoeken of er een sociaal, veilig en verlicht fietspad vanuit USP richting Zeist gerealiseerd kan worden. Deze opdracht heeft het college al meegekregen van de voltallige raad. Het blijkt blijkbaar gevoelig te liggen het woord ‘direct’. Of dit wel of niet geschrapt wordt, het college doet hetzelfde wat we toch al gingen doen.

Besluitenlijst raad d.d. 23 mei, voortgezet 25 mei 2023

20

GroenLinks: Goed om te horen dat het onderwerp voortgezet wordt zoals wij van plan waren. De omgevingsvisie is bindend. Op het moment dat je spreekt over een directe fietsverbinding, dan leggen wij ons hierop vast. Het heeft waarde om ‘direct’ in de omgevingsvisie te schrappen. Seyst.nu: Er is een direct fietspad naar USP. Daarover zijn afspraken gemaakt zoals net door de wethouder verwoord. Een deel van het fietspad ligt maar op Zeister grondgebied. Wij vinden dit amendement overbodig. Wij vertrouwen de uitvoering aan het college toe. CDA: Toen wij dit amendement lazen, dachten wij ‘wat gebeurt er nu’. In het hele proces rond de omgevingsvisie hebben wij niet mee gemaakt dat wij politiek hebben bedreven. GroenLinks probeert een onderwerp – wat al vaak voorgelegen heeft – op eens te wijzigen in de omgevingsvisie om door te drukken. Er wordt iets vastgelegd wat niet is voorgelegd aan de inwoners. Een idee van GroenLinks wordt ingebracht en is een onterecht punt om politiek te bedrijven. Er hebben 3.000 mensen mee gesproken en nu wordt dit er door geduwd. Wij zijn blij met de woorden van de portefeuillehouder. Ook wij vinden het amendement overbodig en zullen dit niet steunen. GroenLinks (raadslid Van Nieuwstadt): Wij kunnen ons goed voorstellen dat het CDA zich drukt maakt over dit onderwerp. Het is prima dat een mening uitspreekt. Het woord ordinair vinden wij ongepast.

GroenLinks (raadslid Van Vliet): Het is stuitend om te zeggen dat er politiek bedreven wordt. Er is gekeken naar de tekst en de afspraken. Wij constateren een mogelijke discrepantie in de route waarover wij als raad gesproken hebben. De omgevingsvisie is bindend. CDA: Het woord ordinair is een normaal Nederlands woord. Wij vinden dit een ordinaire manier om politiek te bedrijven. Wij vinden dat hiermee 3.000 inwoners worden geschoffeerd. Er wordt een element uit het coalitieakkoord gehaald. Dat is politiek en wordt in de omgevingsvisie betrokken. Dat is niet op zijn plaats. De voorzitter: Wij nemen hier kennis van. NieuwDemocratischZeist: Wij zijn blij dat dit amendement is ingediend. Wij willen benadrukken dat wij hier zitten om politiek te bedrijven. Ook waar het EZO betreft. Ordinair mag gezegd worden. Iedereen mag zich uitdrukken zoals hij of zij dat wil. Het komt op rekening van degene die het heeft opgemerkt. Het is terecht dat GroenLinks dit amendement heeft ingediend. Het fietspad wordt meerdere malen genoemd. Wij maken ons zorgen over een verbinding door een ecologisch kwetsbaar gebied. Wij zullen het amendement van harte ondersteunen. D66: Wij hebben de EZO gezien als een document dat aangeeft waar de waarden van Zeist liggen. Wij hebben middels een lang proces deze waarden opgehaald. Dat is vertaald in de concept tekst die nu voorligt.

Wij sluiten ons aan als wij constateren ook te maken hebben – naast de tekst in de EZO – ook te maken hebben met het coalitieakkoord. Het verbaast ons dat wij van GroenLinks moeten horen dat er een mogelijke discrepantie zit in de te lopen route. Volgens ons is een duidelijke route afgesproken die moet leiden naar een verbinding tussen Zeist en USP. Wij vinden het amendement hier niet op zijn plaats. Binnen de EZO spreken wij over geheel andere waarden. Wat ons betreft is het amendement overbodig. Wij zullen het niet steunen. VVD: Het is een lastig amendement. Wij snappen de intentie van GroenLinks. Wij bespreken een visie en deze is op hoofdlijnen. Als ik een stuk wil fietsen, wil ik graag een directe route fietsen. Er is in het verleden een koppeling gemaakt tussen een directe route over de Lage Grond. In de propositie staat dat het verlicht en sociaal veilig moet worden. Wij zijn voor een directe route, die passend is. De wethouder heeft het proces genoemd zoals dit is afgesproken. Wij zullen het amendement niet steunen. SP: Wij zijn blij met de voorliggende EZO. Hierin wordt een uitspraak gedaan over de fietsverbinding naar het USP. Die moet veiliger en direct worden. Er wordt al lang gesproken over deze fietsverbinding. Wij zijn afhankelijk van gemeente De Bilt. Als die gemeente niet mee wil werken, dan moeten wij iets achter de hand hebben.

Op grond daarvan is niet uit te sluiten dat deze fietsroute een directe verbinding kan zijn wellicht via een andere route. Daarom zullen wij dit amendement niet steunen.

Besluitenlijst raad d.d. 23 mei, voortgezet 25 mei 2023

21

GroenLinks: Door het schrappen van het woord ‘direct’ wordt geen enkele mogelijkheid geschrapt voor de toekomst. Het amendement beoogd dit niet in de EZO vast te leggen. Door dat je dit schrapt, wordt niets onmogelijk. Als je het laat staan, kan het anders worden uitgelegd. Het amendement wordt in stemming gebracht. Het amendement wordt met 9 stemmen voor van GroenLinks en NieuwDemocratischZeist en 18 tegen door de overige aanwezige fracties verworpen. Aldus besloten. Hierna wordt het geamendeerde raadsvoorstel in stemming gebracht. ChristenUnie-SGP: De Eerste Zeister omgevingsvisie. Met dank aan het college, ambtenaren en inwoners die hun input hebben gegeven om hier te komen. En raadsleden om tot dit besluit te komen. Een visie voor de omgeving: alles wat je hoort, ruikt, ziet en voelt als je buiten bent. Bouwen aan bloei voor iedere inwoner. Wij willen niet groen worden in Zeist, nee wij zijn groen. En wij willen groen blijven. Voor de een groen, voor de ander een vitale omgeving. Je 1e huis om in te wonen of een tijdelijk centrum om vluchtelingen in te herbergen. Voor de ander een combinatie. Wij willen ook goede zorgwoningen. Wij willen ontmoetingsplaatsen voor onze jongeren zodat eenzaamheid een kleine kans kan krijgen. Een visie om een start te maken om steeds meer vast te leggen wat wij belangrijk vinden: de fysieke leefomgeving.

Daarnaast vragen wij aandacht voor flexibiliteit. Het leven vraagt soms om aanpassingen en verandering. Zo wisten wij 30 jaar geleden niet dat verduurzaming van erfgoed een grote opgave kan zijn. Soms prima naast elkaar, soms een keuze. Wij hebben er vertrouwen in dat wij met deze visie met elkaar een goede start maken: met inwoners, college en raad. Wij steunen het raadsvoorstel. VVD: De Eerste Zeister omgevingsvisie is een feit. Een lang, breed en complex proces waarin het college, ambtenaren en samenleving samen hebben gezocht naar de gewenste diepgang en detailniveau. Het was een lastig proces ook gezien de vele meesprekers en de zojuist behandelde burgeramendementen. Een groot deel van de aanwezigen zal met gemengde gevoelens begonnen zijn maar wij nemen aan dat wij dit met goede gevoelens kunnen afsluiten. Wij hebben amendementen aangenomen, waarmee wij blij kunnen zijn. Voor ons is van belang, dat wij alles in het werk hebben gesteld om er met de initiatiefnemers uit te komen. Vanuit de wijk- en belangenverenigingen hebben wij hun drive ervaren en zeker hebben wij de bereidheid gevonden om mee te bewegen in deze lastige, politieke arena. Dat heeft geleid tot een aantal goede amendementen en goede discussies. In eerste aanleg is door Zeist gekozen voor een aanpak met waarden en die onderschrijven wij.

Met de aangenomen amendementen en moties hebben wij een goed stuk in handen voor een goed vervolgproces. Wij kunnen hiermee als raad aan de slag en de samenleving kan hierop vertrouwen. Wij kunnen stappen zetten voor het goede leven in Zeist. Wij stemmen gaarne in met het voorstel. D66: Iedereen die heeft bijgedragen aan dit resultaat willen wij hartelijk bedanken. D66 is zeer blij met dit resultaat wat nu op tafel ligt. Binnen de raad zijn wij ca. 6 jaar geleden geconfronteerd met het feit dat de omgevingswet er aan zat te komen. Er is een raadswerkgroep in het leven geroepen. Al heel snel is deze werkgroep tot de conclusie gekomen dat het proces het belangrijkste onderdeel is van de invoering van die nieuwe omgevingswet. Wat nu op tafel ligt, is het resultaat van een vuurproef op de manier waarop wij in de toekomst met de inrichting van onze ruimtelijke omgeving om kunnen gaan. Wij denken dat wij er in geslaagd zijn om ons op een andere manier te gedragen als groepen bij elkaar als betrokkenen in Zeist, het college, de ambtenaren en ook de raad hoe wij de dynamiek hebben gevonden om de waarden in Zeist in deze EZO vast te leggen. Wij zijn er nog lang niet. Er ligt nog een proces van 10 jaar voor ons. Dit is de 1e, belangrijke stap in die route naar het wegen van de waarden. Het is een mooi proces geweest.

Wij hebben er het volste vertrouwen in dat wij gezamenlijk komen tot een goed proces dat wij de waarden in Zeist gaan borgen. Als er iets duidelijk is geworden, is het hoe belangrijk de groene groepen in Zeist zijn. Wij bevestigen dat zij heel hoog in ons hoofd geprent staan en dat wij deze kwaliteiten in Zeist zeer waarderen. Wij zijn zeer voor deze omgevingsvisie. NieuwDemocratischZeist: Bij de lovende woorden van de vorige sprekers over al het werk dat verzet is, willen wij ons graag aansluiten. Wat niet wil zeggen dat wij tevreden zijn. Wij hebben 10 jaar geleden voor het eerst gehoord over de omgevingswet. Er zijn veel bijeenkomsten geweest. Er is een proces gelopen waarin wij meerdere keren gevraagd hebben ons voor te bereiden op datgene wat er moest gaan gebeuren. Heel fijn dat de raadswerkgroep uiteindelijk van de grond kon komen en dat deze werkgroep heel veel heeft gesproken over de omgevingswet en de invoering ervan. Gelukkig is Besluitenlijst raad d.d. 23 mei, voortgezet 25 mei 2023

22

de invoering meerdere malen uitgesteld. Er was sprake van invoering op het moment dat Zeist er nog niet klaar voor was. Inmiddels is er veel gebeurd. Er is een proces gelopen ook met de samenleving. Dat proces is moeizaam geweest. Vanuit de samenleving is om overleg gevraagd. Dat heeft lang geduurd. Wij zijn blij dat er vanuit de VVD het amendement over de verankering is ingediend. Dat was een leemte in de omgevingsvisie zoals deze er lag. Wij gaan ervanuit dat deze leemte opgevuld wordt op de manier zoals bedoeld en aangegeven. Dat is echt cruciaal. Laten wij niet vergeten dat wij te maken hebben met een nieuwe wet die 26 wetten in zich heeft. Dat is een moeizaam proces. Er bestonden 150 algemene maatregelen van bestuur bij al die afzonderlijke wetten. Nu zijn er nog 4 algemene maatregelen van bestuur. Als je kijkt wat er landelijk uit de consultatie gekomen is over deze algemene maatregelen van bestuur, dan wordt het duidelijk dat er nog veel moest gebeuren. Er ligt nu een stuk waarvan we in ieder geval kunnen zeggen, dat wij hiermee verder kunnen. Wij zeggen wel dat het nog niet compleet en voldoende is. Wij hopen dat bij de verdere uitwerking van de omgevingsvisie op de wijze zoals is aangegeven alsnog met de samenleving verder gepraat wordt over het samen inrichten van de fysieke leefomgeving. Daar moet de nadruk op liggen.

Het is een omgeving waarin wij met zijn allen verkeren. Wij moeten ook met zijn allen de mogelijkheid hebben om de inrichting van die omgeving in gezamenlijk overleg invullen. Niet van harte, maar wij stemmen in met het voorstel. CDA: Wij gaan wel van harte instemmen met deze visie. Wij hebben een mooie stap gezet in dit langdurige proces. Een proces waarbij wij moesten zoeken naar de weg en hoe wij moesten komen tot een goede waardenweging. Volgens ons is dit proces op een mooie manier verlopen. Wij hebben veel geleerd als raad, college en samenleving. Er ligt een mooi stuk als basis om een volgende stap te maken. Wij moeten niet verwachten dat alles al is geregeld. Dat is ook niet de bedoeling van dit stuk. Dit stuk is een eerste aanzet om een omgevingsplan te maken. Daar is het college mooi in geslaagd. Ook is bijzonder en daarvoor een felicitatie aan de mensen die de burgeramendementen hebben ingediend. In Zeist was dit een eerste proef om te werken met burgeramendementen en niet bij het makkelijkste onderwerp. Toch zijn er 2 aangenomen en zijn er goede gesprekken gevoerd. Zowel in initiatiefnemers als de raad kunnen hierop terugkijken. Is er alles uitgehaald? Nee gelukkig niet. Wij zijn nog niet aan het eind van het proces. Er gaat nog veel komen. Er is nog veel gelegenheid om mee te praten en mee te denken. Wij zullen zeer scherp blijven.

Wij roepen het college op, dat er nog meer burgers zijn die minder actief zijn. Wij graag dat ook hun stem gehoord wordt. Wij roepen het college op ook te blijven kijken naar deze groep. Het gaat ook om hun leefomgeving, gezondheid, cultuur. Tijdens de Ronde Tafel en het Debat hebben wij gevraagd naar de stand van zaken van het DSO. Er is een toezegging gedaan dat wij voor deze raad hierover zouden worden geïnformeerd. Automatisering en overheid is een slecht huwelijk. Wij vragen hiervoor aandacht. Wij zijn wel enthousiast en wensen het college veel sterkte en succes met de verdere uitwerking. Een groot compliment voor de ambtenaren die hieraan gewerkt hebben. Seyst.nu: De Eerste Omgevingsvisie van Zeist! En een heel mooi en bijzonder proces. Wij hebben het veel groen gehad. De kwaliteit moet geborgd worden. Dat gebeurt door het college. Een compliment aan de samenleving. De 1e 3 burgeramendementen zijn een feit. Er is een inzet betoond, die ook bijzonder is. Op deze manier is de kwaliteit van Zeist geborgd. Ook voor volgende generaties. Wij hopen dat de groene kern en kleurrijke kern van Zeist een apart gebeuren blijft tussen de grote steden. SP: Deze omgevingsvisie is een lang proces geweest. Wij nemen hierover vanavond een besluit. Eerder waren wij kritisch over de inhoud van de omgevingsvisie en de participatie hierover.

Deze omgevingsvisie is nog geen eindstation maar een 1e fase. Er komt een volgende visie en daarvoor is een stappenplan in de maak. Deze visie wordt in de toekomst concreter. Dan gaat er dan vooral om de visie te verrijken op buurt- en wijkniveau. Het laat zien dat er nog een grote opgave ligt. Deze opgave is niet gering gezien het feit dat voor iedere wijk ook de participatie vorm moet krijgen. Dat zal een hele organisatie vergen. Wij stemmen in met deze omgevingsvisie. Wij weten dat deze nog niet volledig uitgekristalliseerd is. Er komt nog een vervolg en zal meer herkenbaar zijn. GroenLinks: Kijken naar het proces van de omgevingsvisie dan is er een grote inbreng geleverd door de insprekers. Wij hebben gezien dat het college bereid is te kijken naar de amendementen en moties hoewel er tegenstellingen waren. Het college heeft zich ingezet om de tegenstellingen te overbruggen. Wij hebben een belangrijke stap voorwaarts gemaakt omdat de amendementen en moties het groen goed borgen. GroenLinks is blij dat onze motie is aangenomen waarin de groenblauwe waarden worden geïnventariseerd. Deze zullen een belangrijke rol spelen in te toetsing van nieuwe initiatieven. Er komt een groencompensatieplan waarmee het college de komende tijd Besluitenlijst raad d.d. 23 mei, voortgezet 25 mei 2023

23

actief aan de slag gaat. Het was geen makkelijk proces waarin wij met elkaar belangrijke stappen voorwaarts hebben gezet om met elkaar het goede voor Zeist te doen. ZeisterBelang: Wij zien dit als een basis om verder te werken. En niets meer dan dat. Er zitten nog wel wat haken en ogen aan. De groene waarden worden expliciet genoemd en daar worden wij blij van. Her en der hadden wij het nog wel wat concreter gewild. Wij delen de zorg met het CDA. DSO daarin zit voor ons een grote zorg. Wij roepen op om hiervoor veel aandacht te hebben. Er zijn al veel lovende woorden gesproken aan de mensen die mee hebben gedaan. In het bijzonder de mensen die de burgeramendementen hebben opgesteld. Er is veel vrije tijd in gaan zitten. Wethouder Welting: Maandag 28 augustus is er raadswerkgroep Omgevingswet. Daarvoor zal de gehele raad uitgenodigd worden om over DSO te spreken. Wij zijn 2 jaar begonnen met een beschrijvende visie. Dat stokje heb ik overgenomen. Het was een puzzel en zoektocht om recht te doen aan alle insprekers. Terecht wordt hiervoor aandacht gevraagd in het vervolgproces om alle inwoners hierbij te betrekken. De lering wat wij uit het proces kunnen trekken, is een mooi vertrekpunt voor het verdere proces. Deze visie is niet het eindpunt maar een vertrekpunt voor de toekomst.

Vanuit de waarden, nabijheid, kracht en vertrouwen zullen wij met de inwoners het gesprek gaan voeren hoe wij Zeist nog mooier, groener en beter kunnen maken dan het nu al is. Het geamendeerde raadsvoorstel wordt unaniem met 27 stemmen voor van de aanwezige fracties aangenomen. Aldus besloten. De voorzitter: Ik schors de vergadering voor 5 minuten. Na de schorsing wordt de vergadering heropend. 5.

Verordening Sociaal domein

23RV018

Voorstel: 1. Instemmen met de Verordening Sociaal Domein Zeist 2023 en deze inwerking laten treden op de dag na publicatie. 2. De Verordening Sociaal Domein Zeist 2020 intrekken. De raad stemt unaniem (met 27 stemmen voor) in met het voorstel. Aldus besloten. 6.

Verordening Starterslening 23RV021 Voorstel: 1. De verordening Starterslening 2023 vast te stellen. 2. De verordening Starterslening 2017 en de verordening Blijverslening 2017 in te trekken.

De raad stemt unaniem (met 27 stemmen voor) in met het voorstel. Aldus besloten. 7.

Wijziging Regionale Huisvestingsverordening 23RV025 Voorstel: 1. De Huisvestingsverordening Regio Utrecht 2023- gemeente Zeist vast te stellen. 2. De verordening gelijk met die van de regiogemeenten in werking te laten treden op 1 juli 2023.

SP: Het gaat niet om ingrijpende wijzigingen bij dit raadsvoorstel. Deze huisvestingsverordening biedt de mogelijkheid om bij bepaalde gebieden een meer of minder ruimhartig beleid te voeren. Als je onze gemeente vergelijkt met andere gemeenten in deze regio, dan valt duidelijk op dat onze gemeente een restrictief urgentiebeleid voert voor groepen die niet in aanmerking komen voor urgentie. In Zeist – als je als alleenstaande ouder – dakloos wordt, je in onze gemeente geen aanspraak kan maken op woonurgentie. In andere gemeenten zoals Nieuwegein, De Bilt, Utrecht lijken ze daarmee duidelijk anders om te gaan. Voor ons is dat een bewijs dat het urgentiebeleid van onze gemeente hiaten heeft. Er is een andere keuze te maken. De huisvestingsverordening biedt de ruimte om andere keuzes te maken. Wij spreken de hoop uit dat ons urgentiebeleid ruimhartiger wordt toegepast ook voor de groep alleenstaande ouders met kinderen die na een relatiebreuk met spoed op zoek zijn naar een woning. Wij stemmen in met het voorstel. ZeisterBelang: Het liefst hadden wij de herziening van de Huisvestingswet uit 2017 vanuit Den Haag verwachten integraal willen beoordelen met deze herziening van de regionale huisvestingsBesluitenlijst raad d.d. 23 mei, voortgezet 25 mei 2023

24

verordening. Dat is op juridische gronden niet mogelijk. Dat vinden wij jammer. Dat geeft aan hoe je in een keurslijf zit op het moment dat je een gemeenschappelijke regeling hebt. Dat is een gemiste kans. Op grond hiervan stemmen wij tegen het voorstel. VVD: Wij herkennen in deze verordening het belang om de schaarse woonruimte zo eerlijk mogelijk te verdelen. Wij waarderen dat er op regionaal niveau overleg plaatsvindt om tot een eenduidige verordening te komen. Wij zijn voorstander van de modulaire opbouw van deze verordening die ruimte biedt voor lokaal maatwerk. Wij zijn blij te zien dat de nieuwe verordening transparanter, duidelijker en leesbaarder is geworden. De toewijzing voor sociale huurwoningen is transparanter gemaakt. Transparantie en duidelijkheid zijn voor ons cruciale, liberale waarden in het beleid. Daarnaast steunen wij de wijzigingen van art. 71 waarin de bevoegdheid voor het instellen van experimenten van het college naar de gemeenteraad wordt verplaatst. Dat vergroot de democratische legitimiteit en sluit aan op onze visie dat belangrijk beleid op het juiste niveau door volksvertegenwoordigers moet worden genomen. Echter, hoewel wij begrijpen dat dit een beleidsarme aanpassing is, zijn er enkele aspecten waarover wij zorgen hebben.

Zo zien wij dat het stellen van de regels voor de middenhuur woningen als optie worden gepresenteerd maar niet van toepassing wordt verklaard in Zeist. Wij begrijpen dat er onzekerheid bestaat over toekomstige wetgeving, menen wij dat deze optie niet geheel van tafel moet worden geveegd. Wij moeten flexibel blijven en open staan voor mogelijkheden om de middenhuurmarkt te reguleren in het belang van onze inwoners. Alles bij elkaar genomen – ondanks de bedenkingen – steunen wij de huisvestingsverordening. Wij zullen in de gaten houden hoe de verordening in de praktijk werkt en hopen dat dit een positieve bijdrage zal leveren aan het woonklimaat in Zeist en aan de brede regio Utrecht. Wethouder Van Dijk: SP pleit voor een andere definitie van urgentie. In de regio wordt deze discussie gevoerd. Het gesprek is gaande. Wij constateren wel dat de inperking van het begrip urgentie zoals deze in 2015 heeft plaatsgevonden, er toe heeft geleid dat er minder urgentie aanvragen zijn gedaan en worden toegekend. Het beeld uit de regio is dus niet direct een oplossing. Als u tegenstemt, hebben wij geen verordening vanaf 1 juli. Dan komen wij in een lastige situatie. Er is sprake van een 2 sporenbeleid. Er is een beleidsarm spoor. De punten die de VVD noemt, kennen wij. Er zal geen sprake moeten zijn van beleidsarmoede. Dat onderschrijven wij en dat wordt meegenomen in spoor 2.

Dat krijgt de komende tijd aandacht. De raad stemt in met het voorstel met in acht name van de kanttekening dat de fractie van ZeisterBelang geacht wordt tegen te hebben gestemd. Aldus besloten. 8.

Doorwerkingsonderzoek Monitor sociaal domein 23RV026 Voorstel: 1. Kennis te nemen van het doorwerkingsonderzoek van de Rekenkamer Zeist: ‘’Hoe staat het met de Monitor Sociaal Domein?’’ 2. De conclusies en aanbevelingen van de rekenkamer over te nemen. Motie Sturingsinformatie over het Sociaal domein voor de gemeenteraad (gewijzigd)

De gemeenteraad van de gemeente Zeist, in vergadering bijeen op 23 mei 2023, Constaterende dat: • De gemeenteraad op 17 september 2019 de door de rekenkamer voor de gemeenteraad ontwikkelde monitor ‘Meedoen in Zeist, Sociale Wandelkaart om cruciale prestaties te monitoren in het Sociaal Domein in Zeist’ (gepubliceerd door de rekenkamer op 18 april 2019) heeft behandeld. • De aanbevelingen van dat onderzoek uit 2019 gingen over: 1. Het stellen van prioriteiten 2. Het maken van keuzes/pilots 3. Het inzichtelijk maken van de bijbehorende informatiebehoefte 4. De benodigde formatie en budgetten om de ambities te regelen 5. Het regelen van het beheer en verankering van de monitor (toegevoegd door de voorzitter van de rekenkamer n.a.v. de gedachtewisseling tussen gemeenteraad en college in aanwezigheid van de rekenkamer, tijdens de ronde tafel d.d. 5 september 2019)

Besluitenlijst raad d.d. 23 mei, voortgezet 25 mei 2023

25

Waarbij het 2de punt met betrekking tot het verdere proces van planning en uitvoering was: “gemeenteraad en college gaan na vaststelling na de aanbevelingen gezamenlijk in gesprek over de wijze waarop de aanbevelingen uitvoering zullen krijgen en de vraag hoe een goede werkwijze voor verankering en beheer van de monitor ontwikkeld kan worden”. • In het recente doorwerkingsonderzoek van de rekenkamer stevige conclusies worden getrokken, waaronder: “de raad krijgt nog onvoldoende verantwoording, de sturing door de raad is gebaseerd op aannames en resultaten van hulpverlening zijn onvoldoende bekend”. • Constructieve aanbevelingen gericht zijn aan college én gemeenteraad. Overwegende dat: • Door het college in 2022 het traject ‘Datagedreven werken in het sociaal domein’ is gestart, evenals andere acties die door het college zijn ingezet met het doel de stuurinformatie op het sociaal domein (o.a. voor de gemeenteraad) te verbeteren. • Het college in haar bestuurlijke reactie op het doorwerkingsonderzoek van de rekenkamer o.a. aangeeft “uit te zien naar het gesprek met de Gemeenteraad hierover”. • In het ontwikkelen van stuurinformatie over het sociaal domein voor de gemeenteraad, de gemeenteraad zelf een belangrijke belanghebbende is, o.a. in de behoeftestelling.

• Het ‘sociaal domein’, afhankelijk van de definitie ervan en het begrotingsjaar, een aanzienlijk deel van de begroting van de gemeente beslaat (ca. 35-40%) én het een voor veel inwoners impactvol domein is. • Het op kortere termijn komen tot het gewenste resultaat een andere aanpak en rolneming vraagt vanuit de gemeenteraad, dan tot nog toe is gevolgd. Spreekt uit: • Een raadswerkgroep in te stellen met de opdracht om te komen tot een heldere behoeftestelling vanuit de raad voor adequate stuurinformatie over het sociaal domein voor de raad en daarbij gesprekspartner te zijn voor het college. Verzoekt het college: • Een procesvoorstel hiervoor te doen aan de raad(swerkgroep), dat – na gezamenlijke bespreking met het college en waar nodig aanpassing – door de raadswerkgroep vervolgens wordt vastgesteld. En gaat over tot de orde van de dag. Jeroen van den Heuvel (D66), Vincent van Voorden (CDA) Achtergrondinformatie De stukken van het rekenkameronderzoek uit 2019, behandeld in de raadsvergadering d.d. 17-092019: Raadsvoorstel 2019-09-17 (raad) Raadsvoorstel Monitor Meedoen in het Sociaal Domein.pdf

Aanbiedingsbrief (d.d. 18-04-2019) van rekenkamercommissie aan raad 2019-09-17 (raad) Aanbiedingsbrief (d.d. 18-04-2029) aan de gemeenteraad.pdf

Bijlage 1: Meedoen in Zeist; sociale wandelkaart om cruciale prestaties te monitoren in het Sociaal Domein in Zeist 2019-09-17 (raad) Bijlage 1; Meedoen in Zeist; sociale wandelkaart om cruciale prestaties te monitoren in het Sociaal Domein in Zeist.pdf

Besluitenlijst raad d.d. 23 mei, voortgezet 25 mei 2023

26

Bijlage 2: Kerncijfers Sociaal Domein Zeist (peildatum 18-03-2019) 2019-09-17 (raad) Bijlage 2; Kerncijfers Sociaal Domein Zeist (peildatum 18-03-2019).pdf

D66: In 2015 was de decentralisatie in het sociaal domein. Het domein werd groter dan wij gewend waren. Een behoorlijke uitdaging. Wij hebben een aantal jaren de tijd genomen om de transitie te doorlopen. In 2019 kwam onze Rekenkamer met een rapport en een voorstel voor een monitor. Een van de ambities die is uitgesproken is om met raad en college in gesprek te gaan om deze monitor goed te verankeren. 4 jaar later zien wij dat er een stevige conclusie wordt getrokken. Wij kunnen de conclusie van de Rekenkamer onderschrijven. Dat voor een domein, dat een groot deel van de begroting beslaat en om kwetsbare inwoners gaat. Wij willen daarom permanent hierop inzetten. Het college geeft ook aan dat zij een gesprekspartner zoekt. Ik kan me voorstellen dat spreken met de gehele raad hierover best lastig is. Dus vandaar deze motie tot het instellen van een raadswerkgroep. CDA: Wij spreken onze dank uit aan raadslid Van den Heuvel voor het werk dat hij in deze motie heeft gestopt. Daarom zijn wij graag mede indiener van deze motie. Wethouder Van Dijk: Wij hebben behoefte aan een dialoog met de raad. Wij hebben gesprekken met de raad gehad maar die zijn meer informerend. De motie roept op om daarin een sparring partner te vinden in de raadswerkgroep. Die betrokkenheid kunnen wij alleen maar aanmoedigen en wij zien de meerwaarde daarvan in.

Wij kunnen zeer goed leven met deze motie en verwelkomen deze. VVD: Wij hebben een vraag aan de indieners van deze motie. Een raadswerkgroep – mooi dat het college dit steunt – wij vragen ons af wat voor verantwoordelijkheden krijgt deze werkgroep? Hoe is de interactie met de raad. ChristenUnie-SGP: Een prima motie. Welke extra druk geeft dit voor de raad? Wij monitoren ook Wmo en Jeugd. Het zou van ons ook zonder raadswerkgroep kunnen. NieuwDemocratischZeist: Dank aan de Rekenkamer van ons voor het goede werk wat is verricht als onafhankelijk instituut wat de raad bijstaat bij de controletaak. Er zijn aanbevelingen gedaan. Deze komen gematigd aan de orde in zowel deze motie als in de bestuurlijke reactie. Er is opbouwende kritiek vanuit de Rekenkamer. Er wordt gesproken over de warme en koude controle. Wij vinden de meetbaarheid onvoldoende belicht. Het gaat vooral over de cijfers. Kennen wij die voldoende. Hoe groeien de kosten. De monitoring daar valt het nodige over te zeggen. En ook de kwaliteit is lastig in beeld te krijgen. Het gaat er om dat de juist zorg op de juist plek komt. Veel weten wij nog niet. Namens het college is te veel nadruk op het merkbare gelegd in plaats van op het meetbare. Wij hechten aan beleidsindicatoren. Wij willen deze graag benoemd hebben. De raadswerkgroep, die wij omarmen, zou zich hierop moeten richten.

Met deze kanttekeningen zullen wij zowel voor het voorstel als voor de motie stemmen. GroenLinks: Wij steunen de motie. Goed om te kijken hoe wij de middelen in het sociaal domein zo effectief mogelijk kunnen inzetten en dat wij hierover geïnformeerd worden. D66: Een raadswerkgroep is niet in een verordening verankerd. Dus wij kunnen zelf de verantwoordelijkheden bepalen. Die ruimte hebben wij. Wij laten dit aan de werkgroep zelf en de raad. Op de druk voor de raad hebben wij geen antwoord. Ook dat bepaalt de werkgroep zelf. Wat vinden zij belangrijk en wat niet. Als je het onderwerp op wil pakken, dan vraagt dit aandacht van de raad. Als wij dit belangrijk vinden, dan moeten wij hierin tijd stoppen. Er ligt al veel, maar het zijn allemaal stukjes. Het overzicht ontbreekt. Dat concludeert de Rekenkamer en daarmee zijn wij het eens. De informatie moeten wij ook goed verankeren. Het moet een continue proces worden, waarbij wij de ontwikkelingen kunnen volgen. CDA: Het vraagt zeker tijd aan de werkgroep leden. Het levert ook veel op, tijdens de behandeling van de voorstellen in de raad. Wij hebben hiervan profijt.

Besluitenlijst raad d.d. 23 mei, voortgezet 25 mei 2023

27

Wethouder Van Dijk: De monitoring van Wmo en Jeugd valt onder sociaal in balans. Dat zou een onderdeel zijn van de raadswerkgroep. Wij lezen een verzoek om een procesvoorstel. Het college kan een voorstel doen over de wijze waarop de werkgroep het werk zou kunnen doen. De raad gaat daar zelf ook over. Dat geeft wellicht ook een beeld van het tijdsbestek. De motie wordt in stemming gebracht. De raad stemt unaniem in (met 27 stemmen) met deze motie. Aldus besloten. Hierna wordt het raadsvoorstel aan de orde gesteld. De raad stemt unaniem (met 27 stemmen voor) in met het voorstel. Aldus besloten. 9.

1e Wijziging geconsolideerde Legesverordening 2023 Voorstel Vaststellen van genoemde verordening

23RV02029

De raad stemt unaniem (met 27 stemmen voor) in met het voorstel. Aldus besloten.

10.

Moties vreemd aan de orde van de dag

10A

Motie vreemd aan de orde van de dag 4e aanvliegroute Zeist

Motie Vreemd Voorkom milieu- en klimaatschade en andere negatieve gevolgen door vierde aanvliegroute Schiphol (gewijzigd) De gemeenteraad in vergadering bijeen op 23 mei 2023, in behandeling deze motie vreemd aan de orde van de dag: Overwegende dat • Het luchtruim boven Nederland de laatste tientallen jaren steeds drukker is geworden. • Een nieuwe indeling van het luchtruim wordt voorgesteld om vliegroutes korter te maken en de Koninklijke Luchtmacht een groter oefengebied voor de nieuwe jachtvliegtuigen te geven. • Bij de drie eerdere aanvliegroutes met prioriteit rekening is gehouden dichtbevolkte gebieden te mijden terwijl de 4e route juist over dichtbevolkt gebied leidt. • Op 14 oktober 2022 er een brief aan de Tweede Kamer gestuurd is over de beslissing over de herindeling.4 Tegen deze beslissing kan geen bezwaar worden gemaakt. De beslissing gaat over het opnieuw indelen van het luchtruim, waarbij het toevoegen van een vierde aanvliegroute voor Schiphol een belangrijk onderdeel is. • De landelijke overheid de komende 2-3 jaar het plan voor nieuwe vliegroutes verder uitwerkt. Burgers, regionale, provinciale en lokale overheden kunnen de komende tijd hun stem laten horen. Met die inbreng maakt de regering een definitief plan waarna de Tweede Kamer uiteindelijk de vliegroutes vaststelt.

• Ook de provincie Utrecht hierover gaat meedenken, mede namens alle gemeenten in de provincie en dat daarom de gemeenten bij het participatietraject betrokken zijn. • Op 9 maart 2021 de provincie Utrecht samen met diverse gemeenten een zienswijze OntwerpVoorkeursbeslissing Luchtruimherziening heeft ingediend bij het Rijk. • In deze zienswijze is verzocht de nieuwe aanvliegroute op minstens 2,7 kilometer vast te stellen in verband met de (verhoogde) milieuhinder en geluidsoverlast.5 • Er de indruk is dat er nog niet veel met deze zienswijze is gedaan en de provincie daarom nu de zorgen opnieuw kenbaar wil maken. • De vierde aanvliegroute over of nabij de gemeente Zeist uitstoot van stikstof en geluidsoverlast zal veroorzaken, welke nog groter zal zijn wanneer een aanvlieghoogte onder 2,7 km toegestaan wordt. • Het groene buitengebied en de bewoonde kernen ook in Zeist juist beschermd moeten worden tegen stikstof en geluidsoverlast.

4 https://www.tweedekamer.nl/downloads/document?id=2022D41962 5

https://www.provincie-utrecht.nl/sites/default/files/2021-03/Gezamenlijke%20zienswijze%20Luchtruimherziening%20d

Besluitenlijst raad d.d. 23 mei, voortgezet 25 mei 2023

28

•

De vierde aanvliegroute ruimte biedt voor verdere groei van Schiphol terwijl dit gezien de gevolgen voor milieu en klimaat onwenselijk is.

Verzoekt het college 1. Samenwerking te zoeken met provincie Utrecht en omliggende gemeenten om in de kerngroep Luchtvaart en/of toekomstig overleg bij het Rijk het risico op grote milieuhinder en geluidsoverlast door de nieuwe aanvliegroute Schiphol kenbaar te maken. 2. Samen met hen een duidelijk standpunt een duidelijke zorg te laten horen naar het Rijk, om het leefmilieu van mens en natuur te beschermen door het voorkomen van verhoogde stikstofuitstoot en beperken van geluidsoverlast. 3. De provincie Utrecht aan te moedigen om actief te blijven deelnemen aan overleggen met ministerie en de BRS (Bestuurlijke Regie Schiphol), met als inzet dat inwoners en buitengebied niet extra belast worden door deze aanvliegroute, en in gesprek te blijven met inwonersinitiatieven en actiegroepen. 4. Onze inwoners (en de raad) actief te blijven informeren over ontwikkelingen. En gaat over tot de orde van de dag. Roel van Nieuwstadt (GroenLinks), Ruben Pattiasina (D66) Toelichting Onder onze inwoners is onrust ontstaan over de vierde aanvliegroute. Inwoners hebben vragen gesteld aan raadsleden en er stond een artikel over de nieuwe aanvliegroute in de Nieuwsbode. Op initiatief van D66 is er een informatiesessie voor inwoners van de gemeentes Zeist en Utrechtse Heuvelrug georganiseerd. Ook hebben inwoners zich aangesloten bij de kerngroep Stop4deroute (www.stop4deroute.nl).

De Zeister raad heeft een motie (20230221) aangenomen met de oproep meer informatie te verstrekken aan raad en inwoners over het proces en besluitvorming aangaande de 4e vliegroute. Inmiddels zijn in vele gemeentes die zich in het pad van de 4e route bevinden moties aangenomen met de strekking om gezamenlijk en samen met de provincie een signaal af te geven naar het Rijk vooral met betrekking tot milieu- en klimaateffecten en ook mogelijke geluidsoverlast. In de vastgestelde “Voorkeursbeslissing Luchtruimherziening” staat dat de civiele luchtvaart behoefte heeft aan ruimte om knelpunten op te lossen. Doordat met de luchtruimherziening in dit gebied ruimte beschikbaar komt, kan het civiele luchtverkeer directer aanvliegen. De verkeersstroom vanuit het midden van Europa naar de Nederlandse luchthavens kan een directere route volgen, net als overvliegend verkeer naar het oosten en westen. De verwachting is dat dit in de huidige situatie minimaal 120 vliegbewegingen per dag over deze vierde route gaat opleveren, zo’n 42.000 vliegbewegingen per jaar (zie figuur hieronder). Het is Dit aantal kan aanzienlijk meer worden aangezien het kabinet al zinspeelt op verdere groei van Schiphol op langere termijn.6 Indieners zijn verbaasd dat er gekozen is voor een vierde route boven een dichter bevolkt gebied waar ook nog eens veel kwetsbare natuur ligt.

Daardoor neemt de kans toe op nadelige effecten voor natuur, volksgezondheid en een grotere geluidsoverlast. In de provincie Utrecht bestaat een kerngroep Luchtvaart. Deze kerngroep signaleert onder meer of de regio voldoende betrokken is bij een aantal luchtvaartprojecten, waaronder Luchtruimherziening. In 2020 bestond deze kerngroep uit de gemeenten Utrecht, Amersfoort, De Ronde Venen, Oudewater, Stichtse Vecht, Woerden. Indieners van deze motie vinden het belangrijk dat ook de belangen van Zeist vertegenwoordigd worden in deze kerngroep, en dringen erop aan de samenwerking op te zoeken om dit te borgen.

6 https://www.luchtvaartnieuws.nl/nieuws/categorie/72/algemeen/maximumaantal-vliegbewegingen-tijdelijk-op-termijn-kan-

schiphol-weer-groeien Besluitenlijst raad d.d. 23 mei, voortgezet 25 mei 2023

29

GroenLinks: Gisteren stond er plotseling op de app van de NOS een bijzonder bericht. In dat bericht werd gemeld dat men in Frankrijk van plan is binnenlandse, korte vluchten te verbieden. Dit spreekt ons aan. Wat is het hoofddoel van de motie die voorligt: samenwerking zoeken binnen de regio om samen één geluid te laten horen aan de landelijke overheid. Aan de samenwerking in de regio wordt hard gewerkt. Alle gemeenten die rondom Zeist liggen, hebben zich al in een motie uitgesproken over het samenwerkingsverband voor de 4e aanvliegroute. Waarom is Zeist dan een soort Asterix gebleven. Dat heeft te maken met de terechte motie die wij aangenomen hebben omdat wij behoefte hadden aan meer informatie over die 4e aanvliegroute. Afgelopen maandag zijn wij allemaal op onze wenken bediend. Er was een goed bezochte bijeenkomst op het gemeentehuis waar dit onderwerp besproken is. Zowel mensen van de landelijke overheid zijn aan het woord geweest en ook verschillende insprekers die zich hierover zorgen maken. Er blijft nog steeds veel onbeantwoord. Na afgelopen maandag weten wij ook veel dingen wel. De luchtvaart – ook in Nederland – is een zeer vervuilende organisatie. Als je kijkt naar CO2 uitstoot, stikstofuitstoot en de uitstoot van allerlei chemicaliën en de gevolgen hiervan, dan denk je aan klimaat, stikstofproblemen en volksgezondheid. Daar hebben wij onze bedenkingen bij.

Het werd treffend onder worden gebracht, wat je je daarbij moet voorstellen. Als wij alle luchtvaart in Nederland bij elkaar optellen en de stikstofuitstoot waar hebben wij het dan over? Dan hebben wij het over een stikstofruimte waarmee je 10 tot 18 miljoen woningen zou kunnen bouwen. Als we 10% minder zouden gaan vliegen, dan kan je 1 miljoen woningen bouwen. Iemand is op het idee gekomen dat de uitstoot boven 914 meter niet meetelt in de boeken. Dat is jammer. Die uitstoot is er wel en heeft impact op onze samenleving. Niet alleen de samenleving in onze regio, maar in heel Nederland. Dat betekent dat de aanvliegroute een behoorlijke invloed heeft over ons gebied. Waarom is de 4e route er gekomen? In het plan MER rapportage staat dat de aanvliegroute een belangrijke bijdrage levert aan de tot stand houding van de capaciteit van het aantal vluchten en een mogelijke uitbreiding binnen Nederland. Frankrijk heeft het goede voorbeeld gegeven. Er ligt een eenvoudige oplossing voor de hand: laten wij allemaal minder gaan vliegen. Het argument van de geluidshinder is nog niet genoemd. De andere argumenten zijn voldoende om iets te vinden van deze aanvliegroute. Vandaar dat wij zonder dit argument zouden willen zeggen, steun deze motie.

Laten wij ons aansluiten bij de andere gemeenten in onze provincie om met zijn allen met 1 stem naar Den Haag ons over deze aanvliegroute uit te spreken. D66: De bijeenkomst was goed bezocht. De betrokkenheid bij het onderwerp is groot. Mensen maken zich zorgen. Wat sterk is aan de motie, dat deze het college alle ruimte geeft om de samenwerking te zoeken in de regio, stappen te nemen en in de regio op te komen voor wat belangrijk is voor ons. Dat is in dit dossier nodig. Het is duidelijk dat er nog een participatietraject komt. Wij willen graag dat wij hier boven op zitten. Deze motie biedt hiervoor de ruimte. Het onderdeel milieuvervuiling wordt alleen

Besluitenlijst raad d.d. 23 mei, voortgezet 25 mei 2023

30

minder als het aantal vluchten afneemt. Er komt geluidshinder en heeft daarmee impact op onze leefomgeving. Wij steunen deze motie van harte. Seyst.nu: Wij sluiten ons volledig aan bij de vorige 2 sprekers. Wij hadden maandagavond een mooie bijeenkomst met de samenleving. Er waren veel partijen aanwezig. Wij zouden het fijn vinden, als dit in de toekomst beter gefaciliteerd kan worden. Stikstof en de vrijstelling die Schiphol heeft gekregen. Hoe kan het zijn dat een staatsbedrijf deze vrijstelling heeft gekregen? Daarmee wordt de suggestie gewekt dat het om de economie gaat. De kwaliteit gaat daardoor achteruit. De geluidsoverlast wordt op dit moment gemonitord. Wij maken ons hierover zorgen en er worden al proeven genomen. Wij roepen op dat de landelijke partijen in Den Haag hiervoor serieus aandacht vragen. Wij hopen dat de versnelling in de verbetering van alternatieve brandstoffen opgepakt wordt. Wij zijn tegen het openen van een 4e baan van Schiphol omdat het risico aanwezig is dat er meer vluchten komen. Wethouder Catsburg: GroenLinks geeft aan dat wij Frankrijk moeten volgen. In de toelichting lijkt GroenLinks vooral geluisterd te hebben naar hetgeen in het 2e deel van de informatieavond werd verteld. Dat is jammer, dat ontkracht de voorliggende motie. Veel is onduidelijk. Het is nog niet bekend hoe de route gaat lopen.

Het is nog niet bekend hoe hoog de vliegtuigen gaan vliegen. Dat wil niet zeggen, dat wij ons geen zorgen hoeven te maken. Het zou zo maar kunnen, dat de vliegtuigen over Zeist komen. Het zou ook kunnen dat zij niet over Zeist vliegen. Wij hebben de toezegging gehad dat zij niet over dichtbevolkte gebieden vliegen. Wij moeten afwachten hoe de route gaat lopen en wat de gevolgen hiervan zijn. Ook die zijn nog niet bekend. Wij zoeken in de provincie de samenwerking. Uiteindelijk is het doel om de verhoogde stikstofuitstoot te voorkomen en dat de geluidsoverlast beperkt is. De 4e aanvliegroute is niet bedoeld om Schiphol te faciliteren maar om het luchtruim opnieuw in te richten. Wij blijven overleg voeren. Het doel is om de inwoners niet extra te belasten, is een prima uitgangspunt. Wij blijven de inwoners actief informeren over de ontwikkelingen. Het lijkt ons ook goed om eerlijk te zijn over de communicatie. Dat betekent, dat de verantwoordelijk ambtenaar van het ministerie zegt dat er nog geen sprake is van proeven. Dan is het goed om dat aan te nemen. Seyst.nu: Er worden al vluchten gedaan die laag over Zeist komen. CDA: Wij willen Seyst.nu er aan herinneren dat zij de vraag hebben gesteld. Het antwoord was dat er nog geen testvluchten worden gedaan. Het zou kunnen zijn dat een vliegtuig is afgeweken omdat het last had van de wind.

Seyst.nu: Wij hebben een vraag gesteld maandag. Er is geantwoord, dat er 2 vluchten achter elkaar zijn gehouden. Dat is duidelijk uitgelegd. Wethouder Catsburg: De bijeenkomst afgelopen maandag is niet door de gemeente georganiseerd. Een paar dagen van te voren kregen wij te horen dat er meer dan 100 mensen verwacht werden. Het college is het niet helemaal eens met de overwegingen. Wij kunnen leven met het verzoek zoals geformuleerd in de motie. De motie is uitvoerbaar. CDA: Wij begrijpen de aanleiding van deze motie en de bezorgdheid. Wij denken dat het goed is dat deze bezorgdheid wordt geuit en dat wij daarover met elkaar in gesprek zijn. De motie van 21 februari van het CDA riep al op om door het college geïnformeerd te worden als er meer bekend was. Het college antwoorde dat er nog geen concrete plannen zijn. Deze zijn er nog niet. Inmiddels is er een comité Stop de 4e vliegroute. Zij hebben op eigen initiatief een avond belegd op het gemeentehuis. Daar zijn veel mensen naar toegekomen. Deze bijeenkomst is louter via een vergaderruimte, koffie en thee gefaciliteerd door de gemeente. De wethouder heeft ons hiervoor niet uitgenodigd. Dat is niet de manier waarop wij op 21 februari hebben gevraagd aan het college om ons op de hoogte te houden. Wij vinden – voordat wij een standpunt innemen – dat wij geïnformeerd moeten worden over de stand van zaken.

Waar stat het rijk en de provincie. Wat is de impact voor Zeist. Dan kunnen wij kijken wat wij mee willen geven aan wie dan ook. Wij hebben maandagavond goed geluisterd. Er is aangegeven dat er nog veel niet bekend is. Er zijn nog geen vastgestelde plannen. Vervolgens is er ook gezegd, dat door de 4e vliegroute de stikstof en het geluid naar beneden gaat. Tijdens het 2e deel van de avond werd vooral bezorgdheid uitgesproken. Dat was goed. Als wij kijken naar deze motie wordt er gevraagd een duidelijk standpunt te laten horen. Dan is de vraag: wat is het standpunt van de gemeenteraad? Wij moeten de tijd nemen om dit standpunt in te nemen. Wat is het standpunt van de provincie? Wij weten dat niet. Welk standpunt moet er naar voren gebracht worden en hoe gaan wij hiermee om. Deze motie komt te vroeg. Wij verzoeken deze aan te houden en te wachten totdat het Besluitenlijst raad d.d. 23 mei, voortgezet 25 mei 2023

31

college de motie van 21 februari uitvoert door ons te informeren. Op basis daarvan kunnen wij kijken welke motie ingediend moet worden. Daarmee doen wij niets af aan de bezorgdheid die er is. ZeisterBelang: Vliegen is populairder dan ooit. De luchtvaart draagt bij aan de opwarming van onze aarde. Dat komt doordat er broeikasgassen vrij komen tijdens het vliegen. De luchtvaart is verantwoordelijk voor 15% van de totale klimaatimpact van de Nederlandse economie. Dat is enorm veel. Ook vervuilt vliegverkeer onze lucht en natuur met fijn- en stikstof. Het leidt tot geluidsoverlast voor mensen die in de buurt van luchthavens wonen. Dat is al vrij snel in ons kleine land. Op dit moment wordt de luchtvaart amper beperkt en krijgt maatschappijen grotendeels vrij spel om ons klimaat en natuur te vervuilen. Luchtvaarmaatschappijen proberen de vervuiling wel iets te verminderen. Dat doen ze door andere soorten brandstof te gebruiken of hun vliegtuigen te vernieuwen. Ook bieden zij de reizigers hun CO2 te compenseren. Compenseren is afkopen, niet reduceren. Dit alles helpt onvoldoende om de vervuiling echt te stoppen. Sterker nog, de vervuiling neemt alleen maar toe. De overheid doet niet genoeg om er voor te zorgen dat luchtvaartmaatschappijen echt verduurzamen. De luchtvaart heeft nog geen harde klimaatdoelen en hoeft amper belasting te betalen.

Daardoor zijn vliegreizen erg goedkoop en is een vliegvakantie naar de andere kant van de wereld heel aantrekkelijk. Het aantal vluchten neemt als maar toe zowel in Nederland als wereldwijd. Hierdoor worden de schadelijke gevolgen ervan als maar erger. Ter illustratie: in 2021 stoot de Nederlandse luchtvaartsector 8 miljard kilo CO2 uit. De zakelijke reizigers is een belangrijke doelgroep. Zij vliegen veel en ver. Privé jets zijn 4x zo vervuilend. Zakelijke reizigers zijn niet de enige die nog te vaak voor het vliegtuig kiezen. Consumenten worden dagelijks verleid met lage prijzen om een vliegvakantie te boeken. Een vliegreis belast het milieu 7 à 11 keer zoveel als dezelfde reis per trein. Verder draagt een vliegreis 4 à 7 keer zoveel bij aan het broeikaseffect als dezelfde reis per auto. Vliegen is vervuilender dan autorijden. Toch zit er op kerosine geen accijnsheffing en wordt er over vliegtickets geen BTW betaald. De grootste klap die wij allemaal kunnen maken, is natuurlijk inzetten op minder vliegverkeer dan op uitbreiding ervan. Te vaak wordt er op een korte afstand het vliegtuig gepakt terwijl er veel milieuvriendelijke alternatieven zijn. Frankrijk heeft al het goede voorbeeld gegeven.