20210629 Concept-Besluitenlijst Debat (jaarrekening/kadernota) 29 juni

Deze maatregelen kunnen niet alleen leiden tot een kostenbesparing maar ook tot een beter inzicht of de Jeugdhulp die de gemeente biedt ook daadwerkelijk effectief is. Ook in de WMO lopen de kosten sterk op. Een en ander is het gevolg van het ingevoerde “abonnementstarief” en de vergrijzing van de bevolking. Op zich externe factoren waar de gemeente geen invloed op heeft. Wij ondersteunen het beleid van de gemeente om in te zetten op hergebruik van hulpmiddelen. Economisch afgeschreven is immers niet hetzelfde als onbruikbaar. Wij ondersteunen tevens dat er bij aanvragen goed gekeken wordt naar wat de aanvrager zelf kan regelen, waarbij alle aspecten van het bestaan, inclusief de financiële, worden betrokken. Met de kadernota geen we richting aan het werken aan een goede begroting 2022 en een meerjarenbegroting die in balans is. De tijd die we hebben op weg naar de begroting over 2022 moet gebruikt worden om te kijken welke wensen voor nieuw beleid, zoals genoemd in deze kadernota alsnog gehonoreerd kunnen worden. Met name die onderdelen die eigenlijk in 2022 al om middelen vragen (klimaatadaptie, biodiversiteit, de mobiliteitsvisie en de subsidie voor “Samen Oplopen”) zouden daarin voorrang moeten hebben. Nog een enkel woord over de bestuurscultuur. De toeslagenaffaire heeft veel losgemaakt in Nederland.

Tijdens de stamtafel sociaal domein zijn we bijgepraat over de werkzaamheden die Zeist uitvoert voor de slachtoffers in Zeist en wij steunen dat volledig. Maar heeft deze hele affaire ons wellicht ook iets te zeggen? Zijn we open en transparant genoeg? Organiseren we als raad onze eigen “tegenmacht” voldoende tegenover college en ambtelijke staf? Zijn onze coalitieakkoorden te dichtgetimmerd? Is de informatie voor de niet-coalitiepartijen dezelfde als de coalitiepartijen? Nemen we onze cliëntenorganisaties, huurdersorganisaties, bewonersorganisaties, de ombudsman en de rekenkamer voldoende serieus? Wordt de raad voldoende op de hoogte gehouden van de inhoud en afhandeling van bezwaarschriften en beroepen rond bijvoorbeeld de RDWI, de WMO en de Jeugdhulp? Zitten in onze verordeningen en uitvoeringsregelingen voldoende hardheidsclausules om schrijnende individuele effecten te kunnen voorkomen en wordt er gebruik gemaakt van de inherente afwijkingsbevoegdheid die de Algemene Wet Bestuursrecht de gemeente toch al biedt? De PvdA zou willen voorstellen hierover met elkaar als raad, college en ambtelijke staf in gesprek te gaan en te werken aan een verdere verbetering van de bestuurscultuur in Zeist. Gezien de goede omgangsvormen die in politiek Zeist gelukkig altijd bestaan hebben, is er een kans om daarin goede stappen te maken.

Afhankelijk van het antwoord van het college en de collega’s in de raad zullen we Besluitenlijst Debat d.d. 29 juni 2021

13

daarover wellicht met een motie komen. Tot slot, de PvdA is altijd een voorstander geweest van een gezonde begrotingsdiscipline en dat zijn we nog steeds. Daarnaast vinden wij dat de mens weer centraal moet komen te staan en dat de sterkste schouders de zwaarste lasten moeten dragen. Van de maatregelen die er nodig zijn moeten de gevolgen niet op het bord van de zwaksten in de samenleving komen te liggen. We horen en lezen vaak het adagium “het goede leven in Zeist”. Laat ons niet op voorhand al aannemen dat dit voor iedereen geldt. Laten wij ons ervoor inspannen dat dit voor iedere bewoner haalbaar wordt en blijft. Raadslid Van Kippersluis (ZeisterBelang): Vanaf het prille begin heeft ZeisterBelang aandacht gevraagd voor de gemeentelijke financiën. Wij zijn daarom blij, dat er nu een raadsvoorstel Stabiliteitscriteria op de agenda staat, die ons als gemeente en als Raad belangrijke kengetallen kan geven om hierop te acteren. Een compliment aan collega-raadslid Hafid Boutahar, die hier al geruime tijd aandacht voor vraagt, is hierbij op zijn plaats. De financiën zijn de basis om alle mooie plannen, die de gemeente Zeist heeft, uit te voeren. Wij kunnen hierdoor onze Zeister inwoners, die het minder goed getroffen hebben, blijven ondersteunen. Bijvoorbeeld mensen met een minimum inkomen, zieke mensen, psychisch en lichamelijk gehandicapten, ouderen.

Alles staat of valt bij de financiën. Het is het start- en eindpunt. Als de gemeentelijke begroting niet op orde is dan kunnen wij alle goede ideëen slechts gedeeltelijk, of helemaal niet, ten uitvoer brengen. En wie betaalt dan uiteindelijk de rekening? Juist: de inwoner! Wij dienen als Raad er constant van bewust te zijn, dat achter al deze cijfers een samenleving schuilgaat. Wat wij hier beslissen heeft impact op het dagelijkse leven. Een verhoging van de vaste lasten van € 100 is voor iemand met een minimum inkomen een vermogen; voor iemand met een inkomen van zeg, 2x modaal, heeft dit waarschijnlijk een andere uitwerking. De solidariteit is tegenwoordig soms ver te zoeken. Ieder voor zich, God voor ons allen. ZeisterBelang vindt, dat de gemeente Zeist een voorbeeldfunctie heeft voor haar inwoners en dus op die manier moet acteren zoals de inwoner met zijn/haar huishoudboekje te werk gaat. Te lang zijn de reserves aangesproken waardoor de financiële positie van de gemeente Zeist achteruit is gegaan. Bij de bespreking van de jaarrekening 2019 en de begroting 2020 is aangegeven dat de tekorten in de algemene reserve weer aangevuld zouden worden. In het Raadsvoorstel en in de Kadernota is aangegeven dat we die toevoegingen aan de algemene reserve niet in 2023 en 2024 kunnen uitvoeren, en dus moeten terugdraaien op de begroting.

Een oplossing hiervoor, zoals het college aandraagt, om de eventuele winsten van de aankomende jaren in de algemene reserve te stoppen is natuurlijk goed en ook meer dan terecht, maar niet de oplossing voor het probleem. En dan hebben we het nog niet over de herijking van het gemeentefonds gehad, dat ons naar alle waarschijnlijkheid een tekort van 4 mln. op jaarbasis gaat opleveren. In de nota Stabiliteitscriteria hebben we gezegd dat we de weerstandsratio weer op 1 willen hebben binnen 2 jaar. Ook bij de auditcommissie kwam dit aan bod. Op dit moment classificeert de weerstandsratio als onvoldoende, echter zit er wel verbetering in ten opzicht van vorig jaar door onze risico’s te verminderen. Kunnen we in de aankomende 2 jaar nog risico’s minimaliseren waardoor het ratio 1 wordt of moeten we rekening houden met het feit dat er dotaties moeten worden gedaan? Maar laten wij even bij het officiële tekort van € 10 miljoen blijven: als de gemeente Zeist er zo goed financieel voorstaat, wat is dan het nut van de exercitie om de inwoners in te schakelen om met bezuinigingsvoorstellen te komen? De Inwoners Advies Commissie heeft 62 voorstellen gedaan; een rijke oogst. Dank hiervoor. Maar deze voorstellen gaan pijn doen, want er moet linksom of rechtsom ingeleverd worden.

Zelfs de onaantastbaar gewaande OZB belasting moet er aan geloven! Het voorstel dat er nu ligt gaat 3% per jaar bovenop inflatie per huishouden meer kosten wat uiteindelijk 1M moet opbrengen voor de gemeente Zeist. Dit gaat het gemiddelde huishouden in Zeist 200 tot 500 euro meer kosten in 3 jaar tijd, hoe gaat dit vallen bij de burger? Een goede communicatie is essentieel hierbij. Tot slot: wij zijn er geen voorstander van om de inzamelingsfrequentie van het GFT in de zomermaanden te verlagen. (voorstel 4.02 van de IAC) De besparing weegt naar onze mening niet op tegen de nadelen, zoals stankoverlast en hygiëneproblemen, om nog maar niet te spreken over het dumpen van GFT in de grijze kliko of zelfs in de natuur; hoewel wij voor dit laatste niet heel erg bang zijn. Het staat ook haaks op wat wij van de burgers vragen, n.l. het afval gescheiden aan te bieden. De herinvoering van de hondenbelasting (voorstel 4.11 van de IAC) is een lastige kwestie. Ik heb indertijd tegen gestemd. Enerzijds omdat er naar mijn idee oneigenlijke argumenten werden gebruikt, anderzijds omdat wij in dat jaar al met verliescijfers geconfronteerd werden. Een douceurtje Besluitenlijst Debat d.d. 29 juni 2021

14

voor de hondenbezitters leek mij niet op zijn plaats. Nu er stemmen opgaan, dat de hondenbelasting landelijk wordt afgeschaft, lijkt het ons niet zinnig om deze lokaal weer in te voeren, om deze vervolgens over 1 of 2 jaar weer af te schaffen. Het kostenbaten-verhaal. Wij hebben een alternatief voorstel gedaan om de hondenbelasting via de afvalstoffenheffing te innen, maar dit voorstel is als juridisch niet uitvoerbaar bestempeld. Hierna wordt de vergadering tot 19.30 uur geschorst. Na de schorsing wordt de vergadering heropent en reageert het college op de gestelde vragen en gemaakte opmerkingen. De raad gaat daarna onderling in debat. Aan het eind van het Debat wordt geconstateerd dat alle raadsvoorstellen voldoende aan de orde zijn geweest en rijp zijn voor besluitvorming en doorgeleid kunnen worden naar de raad van 8 juli.

Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van 14 september 2021

Besluitenlijst Debat d.d. 29 juni 2021

15

Bijlage Debat 29 juni 2021 Datum Opsteller Telefoon Organisatieonderdeel Stuknummer

24 juni 2021 J. Janssen 6987270 Raadsgriffie / /

Aan Van Onderwerp

Gemeenteraad Auditcommissie Advies jaarrekening 2020

Korte inhoud De auditcommissie adviseert positief over de jaarrekening 2020 1. Inleiding Op 10 juni 2021 heeft de auditcommissie gesproken over de jaarrekening 2020 met de accountant, concerncontroller en portefeuillehouder. Bij het overleg waren namens de accountant aanwezig John Drost en Jelle Smit. Dit is het laatste jaar dat Baker Tilly de jaarrekeningcontrole voor de gemeente Zeist uitvoert. Vanaf boekjaar 2021 heeft PWC de rol van gemeente accountant in Zeist overgenomen. De controle over 2020 is moeizaam verlopen. Dat werd veroorzaakt door het werken op afstand en ook door capaciteitsproblemen bij de accountant én de organisatie. Verklaring getrouwheid en rechtmatigheid. Voorafgaande aan de bespreking was het resultaat van de controle nog niet bekend. Tijdens het overleg heeft de accountant bekend gemaakt dat voor 2020 een goedkeurende verklaring voor zowel getrouwheid als rechtmatigheid zal worden afgegeven. Maar de werkzaamheden zijn nog niet geheel afgerond, mede als gevolg van de hiervoor genoemde omstandigheden Het resultaat over 2020 bedraagt 1,9 miljoen positief. Dat is 1 miljoen meer dan verwacht op basis van de tussentijdse bijstelling. Dit wordt verklaard door de effecten van de gemeentefonds circulaires en de financiële effecten van de uitvoering van het vastgestelde beleid.

De grootste positieve posten zijn: OZB (€ 346.000) en Saldo baten en lasten coronacrisis (€357.000). De grootste negatieve post betreft de leges omgevingsvergunningen (-€747.000). Het gerealiseerde saldo van baten en lasten in 2020 is -3,24 miljoen. Het eigen vermogen van de gemeente is afgenomen naar 136,8 miljoen (was 140 miljoen) De weerstandsratio (beschikbare weerstandscapaciteit/benodigde weerstandscapaciteit) is gestegen naar 0,79 (was 0,63). 2. Bevindingen en aandachtspunten Auditcommissie 1. De Auditcommissie wil in de eerste plaats de organisatie bedanken voor het goede werk. Ondanks de moeilijke omstandigheden zijn de jaarstukken van goede kwaliteit. Wat positief opvalt is dat de toelichting op over- en onderschrijdingen kwalitatief sterk is verbeterd. 2. Ten aanzien van de PGB-budgetten heeft onderzoek uitgewezen dat, wat betreft de rechtmatigheid en prestatielevering, de onzekerheid nihil bedraagt. Gelet de onzekerheid in eerdere jaren is dit een knappe prestatie. 3. Uit het onderzoek van de accountant is gebleken dat de grondexploitaties geen grote risico’s bevatten. 4. Het weerstandsvermogen is met 0,79 nog steeds onvoldoende. De auditcommissie vraag hier aandacht voor en geeft de voorkeur aan een snelle verbetering naar een weerstandvermogen van 1. 5.

Ten aanzien van de jeugdzorg / Wmo (Zin) adviseert de accountant zorgchecks te integreren in het proces, zodat de gemeente minder afhankelijk is van verklaringen van de zorgaanbieders. De auditcommissie ondersteunt dit advies. Besluitenlijst Debat d.d. 29 juni 2021

16

6. Ten aanzien van de investeringskredieten en afschrijvingstermijnen adviseert de accountant na te gaan of de gemaakte afspraken hierover nog wenselijk zijn. Dat naar aanleiding van een aantal geconstateerde (onrechtmatige) afwijkingen. De wethouder heeft een aanpassing van de financiële verordening op dit punt in het vooruitzicht gesteld. De raad zal hier t.z.t. over besluiten. 7. De Auditcommissie spreekt vertrouwen uit in het stappenplan dat zal leiden tot de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording (zie hierna onder 3.3) 8. De Auditcommissie vraagt aandacht voor de teruglopende liquiditeit van de gemeente. Dit onderwerp komt een volgende keer terug op de agenda.

3. Specifieke onderzoeken In opdracht van de Auditcommissie heeft de accountant een aantal specifieke onderzoeken uitgevoerd. 1. Interne beheersing prestatielevering jeugdzorg De accountant heeft geconstateerd dat de gemeente voldoende werkzaamheden verricht om de prestatielevering van de PGB vast te stellen. Voor de prestatielevering voor de geleverde zorg voor jeugdzorg/Wmo (ZIN) steunt de gemeente nog volledig op productieverantwoordingen en controleverklaringen van de accountant van de zorgaanbieders. Deze controle is pas achteraf. De accountant raadt aan om deze zorgchecks ook voor ZIN te integreren in het proces, zodat de gemeente minder afhankelijk is van controleverklaringen van de zorgaanbieders. (zie 2.5) 2. Interne beheersing lasten Corona De ontwikkelingen en de risico’s op het gebied van Corona worden door de gemeente goed gemonitord en beheerst. De accountant adviseert om toekomstige ontwikkelingen blijvend te monitoren, vanwege mogelijke na-effecten. 3. Invoering rechtmatigheidsverantwoording Er is een stappenplan rechtmatigheidsverantwoording opgesteld. De volgende processen zijn geïdentificeerd: - Het identificeren van processen in scope voor de rechtmatigheid. - Het identificeren van de proceseigenaren (1e lijn) - Het documenteren van de high level processtappen. Vervolgens dient per proces de interne controle raamwerk in kaart gebracht te worden.

Dit betekent dat beheers doelstellingen, risico’s, beheersmaatregelen en vastlegging bepaald dient te worden. De proceseigenaar (1e lijn) bewaakt het proces van het uitvoeren van de beheersmaatregelen. Het beoordelen van de effectiviteit van de beheersmaatregelen wordt uitgevoerd door de 2e lijn. Ook het proces van jeugdzorg en het vaststellen van de prestatielevering is onderdeel van dit stappenplan. De accountant onderschrijft de stappen die gemeente Zeist op dit vlak neemt en adviseert de tijdige implementatie en uitvoering van de werkzaamheden rondom de rechtmatigheidsverantwoording te monitoren. 4. Autorisatie overschrijdingen In het kader van de rechtmatigheid moeten financiële handelingen passen binnen het kader van de door Raad geautoriseerde programmabegroting. De beschikbaar gestelde budgetten zijn in principe taakstellend. Jaarlijks doen zich op een aantal programma’s afwijkingen voor in de vorm van hogere uitgaven. Via het vaststellen van de rekening door de Raad worden de betreffende uitgaven alsnog geautoriseerd. 5. Conclusies en advies •

De Auditcommissie constateert dat wederom een goedkeurende verklaring voor zowel getrouwheid als rechtmatigheid zal worden afgegeven door de accountant. Besluitenlijst Debat d.d. 29 juni 2021

17

• •

•

Wat betreft bevindingen en aandachtspunten wordt verwezen naar paragraaf 2. De auditcommissie stelt de volgende bijzondere onderzoeken vast voor het komende controle jaar: - Aanpak taakstellingen WMO en Jeugdzorg / prestatie onderzoeken zorg - IT controls en processing - Kredieten De auditcommissie adviseert de gemeenteraad de programmarekening 2020 vast te stellen.

Marcel Pluim, voorzitter

Johan Janssen, griffier

Besluitenlijst Debat d.d. 29 juni 2021

18

Besluitenlijst Debat d.d. 29 juni 2021

19