20210629 Concept-Besluitenlijst Debat (jaarrekening/kadernota) 29 juni

Integraal audioverslag

422068

Besluitenlijst van Het Debat datum thema vergaderruimte

29 juni 2021 Bestuur Raadzaal

Raadsvoorstel Voorstel

Jaarstukken 2020 (21RV030#) 1. Een bedrag van € 201.000 aan aanvullende kredieten beschikbaar te stellen voor 5 afgeronde investeringen waarbij de werkelijke uitgaven per saldo hoger zijn dan de budgetten. 2. De Jaarstukken 2020 vast te stellen. 3. Een bestemmingsreserve “Gevolgen Corona” in te stellen conform bijgevoegde bijlage 3 en een bedrag van € 357.000 te storten in deze reserve uit het jaarrekeningsaldo. Deze reserve is bedoeld om middelen ontvangen / bestemd voor de gevolgen van Corona te reserveren voor uitgaven op een later moment. 4. Een bedrag van € 113.199 te storten in de Reserve Vollenhove Vooruit uit het jaarrekeningsaldo. 5. Het restant van het jaarrekeningsaldo van € 1.450.975 te storten in de Algemene reserve. 6. Een bedrag van € 850.000 uit de reserve Sociaal domein vrij te laten vallen ten gunste van de bestemmingsreserve Eigen bijdrage BUIG. 7. Vaststellen van de begrotingswijzigingen: a. 2021028: Uitwerking jaarrekening 2020: bestemming jaarrekeningsaldo (beslispuntpunt 3 t/m 5), dotatie aan reserve Buig (beslispunt 6). b. 2021026: Terugboeken reserves (egalisatiesystematiek). 8. Kennis te nemen van het proces rondom verzending van de accountantsverklaring, het accountantsrapport en de reactie hierop van het college. 9. Op basis van de jaarrekening 2020 en het MPSO (Meerjarenperspectief Stedelijke Ontwikkeling) de volgende besluiten te nemen: a.

De geactualiseerde gemeentelijke grondexploitaties vast te stellen als het financiële kader waarbinnen het college vanaf 2021 de resterende activiteiten moet uitvoeren; b. De grondexploitatie Harmonielaan af te sluiten; c. De door het college op grond van artikel 55, lid 2 Gemeentewet juncto artikel 10, 2e lid onder b, van de wet openbaarheid van bestuur opgelegde geheimhoudingsplicht over alle aan de (sub-) commissies van de raad verstrekte stukken betreffende de grondexploitaties te bekrachtigen tot 5 jaar na beëindiging van deze exploitaties.

Raadsvoorstel Voorstel

Bestuursrapportage 2021 en Kadernota 2022 (21RV030#) De Bestuursrapportage I 2021 vaststellen. 2. De Kadernota 2022 vaststellen, inclusief de uitgangspunten voor de begroting 2022 3. Accorderen van de verwerking van de financiële consequenties uit de Bestuursrapportage I 2021 in de meerjarenbegroting 2021 via begrotingswijziging 2021023.

Raadsvoorstel

Toetsing en categorisering adviezen Inwonersadviescommissie Samen in Balans (21RV041#) 1. In te stemmen met de door B&W gemaakte indeling van de voorstellen van

Voorstel

Besluitenlijst Debat d.d. 29 juni 2021

1

de Inwoners Advies Commissie in 3 categorieën: uitvoeren, uitwerken en niet uitvoeren. 2. In te stemmen met de verdeling van de voorstellen over die 3 categorieën. 3. Een eenmalig bedrag van 200.000 euro uitvoeringsbudget beschikbaar te stellen en dit te dekken uit het RIOZ. 4. De verwerking van de financiële consequenties uit de 19 IAC-voorstellen via begrotingswijziging 2021031 te accorderen. Raadsvoorstel Voorstel

Stabiliteitscriteria (21RV039) In te stemmen met de nota stabiliteitscriteria (inclusief signaalwaarden en dashboard)

Voorzitter Portefeuillehouder(s) Griffier Aanwezig (Buitengewoon) Raadsleden

Koos Janssen Wouter Catsburg, Marcel Fluitman, Laura Hoogstraten, Sander Jansen Johan Janssen VVD: Walter van Dijk, Ernst van Splunter GroenLinks: Roel van Nieuwstadt D66: Hafid Boutahar Dick van Ginkel NieuwDemocratischZeist: Carlo Fiscalini, Jan Bredius Seyst.nu: Roy Luca Peter Timofeeff CDA: Aline Pastoor, Marcel Pluim ChristenUnie/SGP: Pieter Verolme, Julian Wassink SP: David Tompot PvdA: Wilma Breddels, Karst Schuring ZeisterBelang: Hannie van Kippersluis, Niels de Kruijf

Agenda Jaarrekening 2020 (21RV032#) Pauze Algemene beschouwingen over: 1. rv Berap 2021 en Kadernota 2022 (21RV9030#) 2. rv Toetsing en categorisering IAC- advies – samen in balans (21RV041#) 3. rv Stabiliteitscriteria (21RV039) Schorsing Reactie college op de algemene beschouwingen Eventueel 2e termijn raad en reactie college daarop Sluiting De voorzitter opent het Debat en heet iedereen welkom. Fijn dat wij weer met een kleine groep weer live in vergadering bijeen kunnen zijn. De bewegingsvrijheid is nog wel steeds beperkt. Respecteer daarom de 1,5 meter afstand tot elkaar. Dat brengt ook met zich me dat interrupties alleen vanaf de plek waar men zit, gedaan kunnen worden. Graag zo min mogelijk lopen. Jaarrekening 2020 (21RV032#) Raadslid Pluim (voorzitter Auditcommissie): In de vergadering van 10 juni heeft de Auditcommissie de jaarrekening besproken met de accountant. Namens de Auditcommissie wil ik de organisatie bedanken voor al het verzette werk. Ook voor de organisatie waren de omstandigheden veroorzaak door de coronapandemie verre van optimaal. Desondanks zijn er jaarstukken opgeleverd van een goede kwaliteit. Zojuist heb ik bericht ontvangen dat de accountantsverklaring vanochtend is afgegeven. Voor het advies van de Auditcommissie wordt verwezen naar de bijgevoegde bijlage. Besluitenlijst Debat d.d. 29 juni 2021

2

De Auditcommissie adviseert positief over de jaarrekening 2020. Hierna debatteert de raad onderling over de jaarrekening 2020.

Algemene beschouwingen (de door de fracties aangeleverde teksten zijn integraal opgenomen, voor de letterlijk uitgesproken tekst wordt verwezen naar de geïndexeerde opname van het Debat) Raadslid Van Dijk (VVD): Voor de VVD Zeist staan deze Algemene Beschouwingen in het teken van waardering en realisme. We hebben een zeer bijzondere tijd achter de rug en de komende tijd zullen we samen op zoek gaan naar een nieuw normaal. Vanuit de VVD willen we allereerst stilstaan bij de inwoners en ondernemers in Zeist. Veel mensen hebben het het afgelopen jaar zwaar gehad of zijn zelfs niet meer bij ons. Het is goed dat we dat ons realiseren en tegelijkertijd mogen we vaststellen dat het goed is om te zien hoeveel kracht en zelfredzaamheid maar ook solidariteit aanwezig is in de Zeister samenleving. Ook willen we het college en alle ambtenaren die het college ondersteunen een groot compliment geven voor de wijze waarop leiding en uitvoering is gegeven aan de beheersing van deze crisis. Het college heeft vanaf dag 1 adequaat gereageerd en is met zowel de samenleving als de raad goed in verbinding gebleven. Het is vaak niet eenvoudig geweest. Af en toe liep u op uw tandvlees. Maar – zo kunnen we nu vaststellen, u bent overeind gebleven. De steunmaatregelen van het Rijk zijn voortvarend en goed uitgevoerd waarmee problemen bij inwoners zijn voorkomen.

Ook is proactief al het mogelijke gedaan om inwoners, maatschappelijke organisaties en ondernemers waar mogelijk te steunen. Deze Algemene Beschouwingen zijn een goed moment om dit goede werk voor de Zeister samenleving te markeren. Onze oprechte dank voor de inspanning die gezien is. We ontkomen er niet aan iets te zeggen over de financiële situatie. Toen duidelijk werd dat we met een structureel tekort van orde grootte 10 miljoen euro per jaar te maken hebben is de helft hiervan vrij snel door het college zelf gevonden. De VVD waardeert deze daadkracht die maakt dat we nu nog tussen aanhalingstekens ‘slechts’ 5 miljoen aanvullend moeten zien te vinden. De VVD Zeist heeft het college aangemoedigd om in de zoektocht naar bezuinigingen een beroep te doen op de creativiteit van de inwoners van Zeist die uiteindelijk geraakt worden door dezelfde bezuinigingen. Het adviesrapport van de Inwoners Advies Commissie bevat veel interessante voorstellen die we als fractie stuk voor stuk hebben gewogen. We komen daarbij vaak uit op dezelfde conclusie als het college maar hier en daar wijkt ons oordeel ook nadrukkelijk af van de zienswijze van de IAC en het college. We willen drie punten noemen die dit onderstrepen: Ten eerste zal het u hopelijk niet verbazen dat de VVD er voorstander van is dat inwoners van Zeist bij voorkeur zelf bepalen hoe zij de door hen verdiende euro’s uitgeven.

Iedere euro aan lokale belastingen verkleint de bestedingsruimte van onze inwoners en dat vraagt van ons als raad om terughoudendheid met het opschroeven van lokale lasten. De kosten van afvalstoffen, riool et cetera zijn de afgelopen jaren al fors gestegen in Zeist waardoor het niveau van de lokale lasten zich inmiddels boven het nationale gemiddelde bevindt. We roepen het college dan ook op om bij het opstellen van de begroting maximaal in te zetten op het voorkomen van een stijging van de OZB tarieven. Ten tweede de hondenbelasting. Deze belasting is in 2018 op initiatief van de VVD afgeschaft omdat het onrechtvaardig is om 1 specifiek huisdier te belasten en een geloofwaardige handhaving van deze belasting een kostbare zaak is maar ook omdat honden een belangrijke bijdrage leveren aan de veiligheid in Zeist (denk aan Waaks) en eenzaamheidsbestrijding. Het is niet uit te leggen dat we nu het financieel tegen zit terugkomen op een principiële keuze. We vragen het college om in de begroting voor 2022 in te zetten op andere keuzes om de begroting rond te krijgen. Ten slotte is het ons opgevallen dat de IAC veel voorstellen doet rond het GFT. De IAC heeft goed gezien dat de afvalstoffenheffing fors is gestegen doordat we in Zeist ons afval nog onvoldoende scheiden.

Tegelijk moeten we dat scheiden van afval juist volop stimuleren en dan past het niet om bijvoorbeeld de ophaalfrequentie van groen afval te verlagen. Dit gezegd hebbende is de VVD zeer content met het werk van de IAC. Er zijn creatieve voorstellen gedaan en veel van het goede werk is overgenomen door het college en dat heeft onze steun. We willen de leden van de IAC dan ook hartelijk danken voor de door hen geleverde inspanningen. Een punt dat we als VVD uit willen lichten betreft de inkomsten uit leges voor omgevingsvergunningen. Er zal zelden op zo’n grote schaal verbouwd zijn in Zeist als afgelopen jaar waarin je werkelijk in iedere straat wel een verbouwing zag. Toch zien we een fors tekort op de inkomsten uit leges en dat volgt uit de eerder gemaakte keuze om vooral grote projecten te belasten. Besluitenlijst Debat d.d. 29 juni 2021

3

De VVD constateert dat deze keuze achteraf gezien niet verstandig is geweest en stelt voor om de legesverordening zodanig aan te passen dat inkomsten en uitgaven weer in balans komen. Een ander punt dat we aandacht willen geven is op dit moment nog wel even pijnlijk na de uitschakeling van Nederland op het Europees Kampioenschap. Want er is uiteraard altijd een voetballeven na het EK en Zeist is de voetbalhoofdstad van Nederland! Dat is momenteel helaas nauwelijks zichtbaar in het centrum van Zeist. De afgelopen weken streek de VI Oranje Zomer neer bij het Slot Zeist en dat is een mooi begin maar zou het niet veel mooier zijn als Oranje een structurele magneet is die mensen uit het hele land naar het centrum van Zeist trekt? Vanuit de VVD zijn we gesprekken gestart met alle partijen die een rol kunnen spelen bij een Oranje hart in het centrum van Zeist. We hopen op minimaal een Oranje fan-shop in het centrum van Zeist maar mogelijk kunnen we dat combineren met een Oranje Museum dat mensen uit heel Nederland verleidt om naar Zeist te komen met alle positieve effecten voor de winkels en de horeca van Zeist. De oorzaak van het financiële malheur dat Zeist treft ligt voor het overgrote deel in Den Haag en dat betekent dat daar ook de oplossing gevonden zal moeten worden.

We zien positieve ontwikkelingen zoals de uitkomst van de arbitrage rond de jeugdzorg maar er zijn ook inktzwarte wolken die onze kant op drijven zoals de herijking van het gemeentefonds. Dat is wat ons betreft reden om vooralsnog bij de Kadernota vol in te blijven zetten op een structureel sluitende begroting waarin we niet anticiperen op meevallers en zo realistisch mogelijk begroten. We constateren dat het college uitdagende taakstellingen heeft opgenomen voor zowel de jeugdzorg als de WMO en dat dwingt wat ons betreft om vrij fundamenteel te kijken op welke doelen we willen sturen. Zonder al te diep op de inhoud in te willen gaan is het voor ons duidelijk dat we moeten blijven werken aan een scherp inzicht in de kosten van de zorg. Ook zijn strakkere afspraken vooraf nodig met zorgaanbieders zodat alleen kwalitatief goede aanbieders gecontracteerd worden die actief met ons meedenken over de wijze waarop we goede zorg kunnen koppelen aan kostenbeheersing. Ook zien we graag dat het college blijft inzetten op de kracht van digitalisering, op integraal werken en natuurlijk op preventie. De ambtelijke organisatie verdient een compliment voor haar grote inzet in een bijzondere periode. Covid-19 heeft een onvoorstelbare wissel getrokken op veel van de medewerkers.

Daarnaast zijn veel medewerkers nauw betrokken geweest bij de plannen die zijn ontwikkeld door de IAC en mede door deze betrokkenheid liggen er nu goed bruikbare voorstellen. Ik rond af met de conclusie dat we in een fase komen waarin er weer meer perspectief gloort. De coronamaatregelen zijn fors versoepeld en dat geeft iedereen letterlijk en figuurlijk lucht. We zullen samen op zoek moeten naar een nieuw normaal, ook waar het gaat om het werk van de raad. Het lijkt ons zaak om niet automatisch terug te vallen op alles wat we pre-corona normaal vonden. Voor een debat als vandaag is aanwezigheid in levende lijve zeer gewenst maar een informatiebijeenkomst kan ook prima digitaal weten we nu. Nieuwe werkwijzen kunnen de kwaliteit van het werk van de raad ten goede komen dus laten we op korte termijn het gesprek voeren tussen raad en college over een mooie zoektocht naar het nieuwe normaal. Dank voor een ieders aandacht en wij kijken uit naar een mooi debat vandaag. Raadslid Boutahar (D66): Onze gemeente heeft een forse financiële opgave. Dit is veroorzaakt door de tekorten in de uitvoering van de zorgtaken, maar ook zeker door de gevolgen van de coronacrisis. Vanuit onze gemeenteorganisatie wordt er hard gewerkt om straks een sluitende begroting te krijgen. In deze kadernota wordt ook duidelijk dat alle lucht nu wel bijna uit de begroting is.

Voor D66 is het belangrijk dat de bezuinigingen de kwetsbaren in de samenleving niet raken. En dat lijkt in deze kadernota te lukken. Maar er zijn wel zorgen om bijvoorbeeld de WMO en jeugdzorg waar veel tekorten gaan ontstaan en waar ook een bezuinigingstaakstelling staat geboekt. We zijn daarom blij met de toezegging van het college om de raad zo goed als mogelijk mee te nemen in de keuzes die de komende tijd gemaakt moeten worden. IAC voorstellen Nog geen jaar geleden waren we aan het brainstormen over hoe we de samenleving zo goed mogelijk kunnen betrekken bij de keuzes die gemaakt moeten worden om de financiële tekorten op te lossen. Het is daarom fantastisch om te zien dat in een zeer korte termijn een inwonersadviescommissie aan de slag is gegaan en met voorstellen is gekomen. We willen daarom via deze weg het IAC bedanken voor hun hulp en complimenteren voor de voorstellen die ze gedaan hebben. Het resultaat van deze voorstellen is ook duidelijk terug te zien bij de keuzes die het college heeft gemaakt. Maar er zijn ook zorgen geuit n.a.v. de hoorzittingen van twee weken geleden. Een van de zorgen had bijvoorbeeld betrekking op de GFT ophaal frequentie die verlaagd zou worden. Wij roepen daarom het college op om bij de uitwerking van de voorstellen rekening te houden met de zorgen die door onze inwoners geuit zijn.

Ook vanuit D66 hebben wij onze vraagtekens bij een aantal Besluitenlijst Debat d.d. 29 juni 2021

4

voorstellen, echter vinden wij het niet gepast als nu alle partijen alsnog gaan strepen en aanvullen, vandaar dat we in deze fase het college de ruimte willen geven om aan de slag te gaan met de voorstellen, en hiermee doen we ook recht aan de gevraagde voorstellen van de IAC. We wensen het college heel veel succes met de verdere uitwerking hiervan. Stabiliteitscriteria Na heel wat moties en debatten waarin de stabiliteitscriteria een onderwerp waren van gesprek, zijn we blij met wat er nu op tafel ligt, want dit gaat ons helpen in control te blijven en te acteren waar nodig. Maar naast het managen van deze cijfers moet er ook geacteerd worden. Wat D66 betreft is het nu ook tijd om de mogelijkheden en de onmogelijkheden voor de langere termijn van Zeist uit te werken en bij voorkeur voor de verkiezingen van maart 2022, zodat de politiek en het toekomstige college er na de verkiezingen meteen mee aan de slag kan gaan. We horen daarom graag of het college hiervoor open staat. Conclusie: D66 kan instemmen met deze kadernota en de stabiliteitscriteria. Ook de voorstellen van het IAC ondersteunen wij, met de kanttekening dat we onze bedenking hebben over een aantal voorstellen.

Raadslid Van Nieuwstadt (GroenLinks): GroenLinks is voor een degelijk financieel beleid in moeilijke tijden en we vinden ook dat je in moeilijke tijden moet blijven investeren in de kwaliteit van de samenleving en in de toekomst. Opkomen voor de kwetsbaren in de samenleving en investeren in klimaatmaatregelen en biodiversiteit zijn drijfveren die centraal staan bij onze keuzes waarmee we Zeist groener, inclusiever en duurzamer willen maken. We leven in onzekere tijden en we mogen ons gelukkig prijzen met wat we in Zeist als gemeente en samenleving allemaal voor elkaar krijgen en in stand houden. Ik denk bijvoorbeeld met trots aan Vollenhove Vooruit waar de bewoners in co-creatie met de gemeente staan de trappelen om de wijk een belangrijke boost te geven. En ik ben ook trots op de steunmaatregelen die de gemeente getroffen heeft naast de rijksmaatregelen voor verenigingen, organisaties en ondernemers in Zeist. Vandaag praten we niet zozeer over geld maar over wat we daar mee doen en wat we eigenlijk nog meer zouden willen of moeten doen. De begroting is een uitdagende klus met onvoldoende middelen van het rijk en dat we in twee fases een enorm tekort weten weg te krijgen is een compliment waard máár… De rek is er wel uit. Verdere bezuinigingen zullen ten koste gaan van de kwaliteit van bijvoorbeeld de dienstverlening, jeugdzorg en Wmo en de natuur.

Dat zou ten koste zijn van het goede leven in Zeist. En sommige van die bezuinigingen met name in het sociaal domein doen pijn en zijn zelfs riskant. Succesvolle interventies in doorbraakprojecten vragen om een structureel budget. Ingrijpen in het zorgvuldig opgebouwde netwerk van de informele ondersteuning en in de mogelijkheden voor samenwerking tussen huisartsen en CJG kan op de korte termijn wat geld besparen maar op de lange termijn veel meer geld kosten. Dit zijn juist de gebieden waarop GroenLinks vindt dat we zouden moeten investeren! Dat we aan de grens van de bezuinigingen zijn aangekomen wordt onderstreept door het lef dat het college toont met het verhogen van de ozb. Dat doen we pas als andere middelen zijn uitgeput. GroenLinks maakt zich wel zorgen over de onzekerheden waar we mee te maken hebben. Wat gaat het nieuwe kabinet besluiten? Afgelopen donderdag nog stond in de krant dat het rijk 20 miljard wil investeren in woningbouw en dat juichen we toe want vooral voor lagere en middeninkomens zijn er te weinig woningen, ook in Zeist, ondanks alle goede inspanningen.

Maar wat betekent die 20 miljard voor de rijksbijdragen aan de gemeente? Gaat de herijking van het gemeentefonds ons nog eens 4 miljoen kosten of wordt dat zelfs meer? Wat voor na-ijleffecten staan ons nog te wachten van Corona en wat als er een vierde golf in het najaar komt met alle gevolgen van dien? Leveren de overgenomen voorstellen van de IAC – alle waardering voor de inzet van deze bewoners – echt 2 miljoen op? Is het realistisch om de hondenbelasting opnieuw in te voeren anderhalf jaar nadat we het zelf onderbouwd hebben afgeschaft EN terwijl het rijk dit instrument wil schrappen? Een aantal van deze genoemde zaken staan al in de vorm van een bedrag geboekt maar hoe hard en zeker zijn die bedragen? We zullen scherp op deze onzekerheden moeten letten en in het najaar de stand van zaken goed moeten analyseren om bij de begroting de juiste beslissing te nemen. En wat doen we dan als die onzekerheden in ons nadeel uitvallen? Volgens GroenLinks is de ozb dan de logische knop om harder aan te draaien. Wij horen graag hoe de wethouder financiën daarover denkt. Hoewel we in de regio zeker niet de hoogste woonlasten hebben weten we dat de woonlasten in Zeist aan de hoge kant zijn maar dat is vooral een gevolg van de bovengemiddeld hoge afvalkostenheffing. We zijn in Zeist gewoon slecht in afval scheiden.

Om de woonlasten te drukken moet er dus vooral gestimuleerd worden dat we beter gaan scheiden. Daarom vindt GroenLinks een lagere ophaalfrequentie van restafval een betere maatregel dan minder ophalen van GFT in de zomer. Besluitenlijst Debat d.d. 29 juni 2021

5

Kan de wethouder ons meenemen in wat er al gebeurt op dit gebied, aangeven wat hij nog meer van plan is en daarbij een idee geven van de benodigde investering? GroenLinks kijkt ook verder naar de toekomst. We hebben onlangs een aantal prachtige visies aangenomen voor wonen, mobiliteit en zelfs biodiversiteit. Voor de daaruit volgende plannen – die eigenlijk niet uitgesteld kunnen worden - is budget nodig. GroenLinks maakt zich zeer ernstig zorgen om de biodiversiteitscrisis waar we nu ook in zitten. De urgentie is zeer hoog. We moeten de aarde leefbaar overdragen aan de volgende generatie. De maatregelen die nu al worden genomen tonen aan dat de wethouder het probleem erkent en aan wil pakken. Is de wethouder het met ons eens dat het belangrijk is dat er voor de ambiteuze visie financiering komt en dat er bijvoorbeeld een bestemmingsreserve moet worden aangelegd? Dan nog een aantal punten specifiek met betrekking op de voorstellen van de IAC: We hebben er als raad voor gekozen in een groots opgezet project onze inwoners mee te laten denken over onze financiële situatie. Daar hebben de betrokkenen gepassioneerd aan gewerkt dus zij (maar wij als raad ook) verdienen het om goed uitgelegd te krijgen waarom sommige adviezen niet worden gehonoreerd.

De IAC doet een aantal voorstellen die gericht zijn op het meer als ontmoetingsplaats inrichten van het centrum; die voorstellen worden niet gehonoreerd en de toelichting in de categorisering is summier; kan de wethouder aangeven of zij het eens is met het uitgangspunt en toelichten waarom de voorstellen niet uitgewerkt worden? De IAC voorstellen m.b.t. het sociaal domein lijken ons een verkeerde status te krijgen; één voorstel (directeur voor Sociaal domein) wordt afgewezen en er worden drie voorstellen nader uitgewerkt maar in de toelichting blijkt dat die drie met geringe inspanning gewoon uitgevoerd kunnen worden. Kunnen de wethouders ons meer meenemen in de ontwikkeling van de grip op het sociaal domein en uitleggen waarom er geen directeur komt en waarom de drie andere voorstellen niet gewoon de status uitvoeren kunnen krijgen? Tot zover onze bijdrage, we kijken uit naar de antwoorden van de zijde van het college. Raadslid Fiscalini (NieuwDemocratischZeist: VNG-voorzitter Jan van Zanen sloot zijn toespraak tot de recente ALV van de VNG af met volgende boodschap aan de 2e Kamer: “Als u echt werk wilt maken van het herstel na de coronacrisis en grote maatschappelijke problemen wilt oplossen, dan heeft u de gemeenten heel hard nodig. Dus : geef ons voldoende middelen en ruimte. Het herstel van Nederland kan niet zonder gemeenten.”. Einde citaat.

De gemeenten hebben het financieel moeilijk. Dus ook Zeist. Het blijft onbegrijpelijk, dat het Rijk meende in 2015 bepaalde taken over te moeten dragen aan de gemeenten, maar het tot dan al jaren behorende budget met 25% te moeten verminderen. Een financieel gat dat niet alleen nimmer te dichten leek, maar ook nog eens groter werd in de jaren sindsdien. En nu als gevolg van corona nog groter is. Het zijn inderdaad de gemeenten die dat herstel feitelijk moeten bewerkstelligen. Zij staan het dichtst bij de burgers, bij het dagelijks leven in de samenleving. Zij zijn daartoe ook het best in staat. Maar de middelen daartoe moet van het Rijk komen. Gemeenten moeten krachtig kunnen zijn. Willen dat ook. Maar dan moet het daartoe benodigde geld wél door het Rijk geleverd worden. En tegelijk moet elke gemeente uiteraard ervoor zorgen de eigen boekhouding compleet op orde te hebben en de begroting sluitend. Zeist heeft wat dit betreft volgens NieuwDemocratischZeist de zaak op orde. Er zijn kritiekpunten, je kunt elk paar zandkorrels een woestijn noemen, maar over het geheel genomen ziet NieuwDemocratischZeist met dank en respect, dat door het ambtelijk apparaat weer veel en goed werk geleverd is. En zelfs extra werk.

Want er was zeker extra werk nodig om binnen 2,5 maand aan 150 burgers uit te leggen hoe de gemeentelijke financiën in elkaar steken, hoe je moet nagaan wat nu precies de uitgaven en de inkomsten zijn voor de gemeente, hoe je kan beoordelen waar je wel en waar je niet kunt bezuinigen, en hoe je dan uiteindelijk tot voorstellen kunt komen zoals op 30 maart jl. door de IAC aan raad en college gepresenteerd. We gaan nog op ander moment dit als “participatieproces van een jaar” aangeduide IAC-traject evalueren, dus maakt NieuwDemocratischZeist daarover nu geen verdere opmerkingen. Feit is, dat de IAC met 62 voorstellen kwam en dat aan de Raad nu gevraagd wordt, RV 21RV041#, in te stemmen met de door het college daarvan gemaakte indeling en verdeling over 3 categorieën. Zoals wel vaker gebeurt, houdt de formulering van het Besluit op dit raadsvoorstel te wensen over. Tussen “uitvoeren” en “niet uitvoeren” staat “eventueel later, onder nader te bepalen voorwaarden uitvoeren”. Niet “uitwerken”, dat is een andere kwalificatie. En voor wat voor uitvoering wordt de Raad gevraagd budget beschikbaar te stellen? Dat budget dient preciezer gedefinieerd. Wat betreft het 4e beslispunt “de verwerking van de financiële consequenties uit de 19 IACvoorstellen” is NieuwDemocratischZeist van mening, dat ook dit preciezer gedefinieerd moet worden Besluitenlijst Debat d.d. 29 juni 2021

6

in dit dictum, al was het alleen maar door te verwijzen naar de opsomming per aparte post in het voorstel begrotingswijziging. Al was het alleen maar omdat NieuwDemocratischZeist niet met alle hier als financiële opbrengst aangeduide posten kan instemmen. NieuwDemocratischZeist wil om meerdere redenen de inwoners met een of meer honden het verder onbelast genot van deze dieren laten hebben. NieuwDemocratischZeist overweegt met een amendement te komen tot aanpassing van deze besluitformulering of wel dit dictum. Wat betreft de Bestuursrapportage 2021 en de Kadernota 2022 : ook hier dank aan de ambtenaren voor het vele werk dat verricht werd om tot dit rv 21RV030# te komen. Er worden forse bedragen genoemd in de Bestuursrapportage. Die staan kennelijk nog niet echt vast, zoals de korting van € 4 miljoen per jaar als gevolg van de herijking van het Gemeentefonds, welke herijking nog niet beslist is. Hoe dan ook was en is duidelijk, dat er bezuinigd moet worden. NieuwDemocratischZeist begrijpt dat ook. Het is mooi, dat een verzoek aan de samenleving om mee te willen denken over hoe we kunnen bezuinigen, leidde tot meer dan 60 voorstellen. Het College acht bijna 1/3 daarvan uitvoerbaar. NieuwDemocratischZeist gaat er van uit, dat over die uit te voeren voorstellen waar nodig nog aparte raadsvoorstellen zullen volgen.

NieuwDemocratischZeist kan het niet zomaar eens zijn met al die 19 uitvoerbare voorstellen, dus behoudt zich daar nog het recht van tegenstemmen voor. Op p. 3 van dit raadsvoorstel wordt onder 1. Onder Voorstel en toelichting gezegd, dat “Na verwerking van dit resultaat in de begroting van 2021 deze een negatief saldo kent van € 1.450.000, waarvan € 1.000.000 structureel, door de stijging van de kosten WMO en Jeugdhulp”. NieuwDemocratischZeist kan er vooralsnog mee leven, dat we dergelijk negatief saldo bestaat. Voorts is NieuwDemocratischZeist van mening, dat we er als gemeente veel aan zouden kunnen doen om juist die kosten, voor WMO en Jeugdhulp, anders te gaan beheersen. Zoals in het raadsvoorstel nog eens vermeld onder Toelichting op p.3. vindt bij de Kadernota geen financiële besluitvorming plaats. Dat doen we bij de afweging bij de Begroting 2022. Gezien deze bemerking en gezien de verder algemene hoofdlijnen in de stukken, vraagt NieuwDemocratischZeist zich af of we in deze wel van een Kadernota kunnen spreken. Maar we zien af van het aan uw Raad vragen van het antwoord op die vraag. Waar we wél expliciet om vragen, aan raad en college, is het volgende. Op 19 juni jl. is aan de samenleving gelegenheid geboden om op de nu voorliggende raadsvoorstellen via een hoorzitting te reageren. Diverse burgers en verenigingen hebben van die gelegenheid graag gebruik gemaakt.

Daarbij zijn heel verstandige, heel zinnige, heel begrijpelijke op- en aanmerkingen gemaakt. Het voert te ver in het tijdsruim van deze beschouwingen en debat al die op- en aanmerkingen nu aandacht te geven. Daarom slechts een enkele er even uitgelicht. NieuwDemocratischZeist is van mening, dat terecht aandacht werd gevraagd voor het voornemen, als vermeld op p.47 van de Kadernota, om € 300.000 te bezuinigen op Sociaal Domein, althans indien dat tot gevolg zou hebben, dat diverse kleine stichtingen en verenigingen daardoor gekort worden in hun middelen. Met name de informele zorg moet kunnen blijven functioneren als zij doet, zoals bepleit door de beide vertegenwoordigers van dit zogenaamde “voorliggende veld”. Zij leveren een essentiële bijdrage aan het goed reilen en zeilen van de zorg in de samenleving, ook waar het jongeren/jeugd betreft en met name die categorie heeft veel te lijden gehad afgelopen 1,5 jaar. NieuwDemocratischZeist wil hier geen enkele bezuiniging. NieuwDemocratischZeist gaat er ook van uit, dat fors bezuinigd gaat worden, zoals bij de hoorzitting aangegeven, maar ook door de IAC bepleit, op de inschakeling van externe deskundigen. De kosten daarvoor zijn veel te hoog. Zoek veel meer in de eigen gelederen van ambtenaren naar kwaliteit en deskundigheid en zie af van die dure externen.

NieuwDemocratischZeist doet een dringend beroep op het college en de ambtenaren om al wat bij de hoorzitting op 19 juni is gezegd en genoemd aan ideeën, al of niet in aanvulling op hetgeen door IAC al was voorgesteld, nog eens in overweging te nemen om te bezien of daarmee binnenkort toch wat ter bezuiniging gedaan kan worden. En zulks dan mee te nemen bij de opstelling van de Begroting 2022. NieuwDemocratischZeist overweegt om vóór de beslispunten 1. En 2. Van dit Rv te stemmen, maar heeft nog twijfels, vanwege meerdere overwegingen, over het vóórstemmen voor beslispunt 3. Tenslotte : er is de afgelopen maanden veel aandacht in diverse publicaties, zoals Binnenlands Bestuur, VNG Magazine, Gemeente.nu, NL vereniging van Raadsleden, voor de Rol van de Raad, het gezag van de Raad e.d.. De Wgr is gewijzigd met versterkte rol van de Raad, meer kaderstellend en controlerend, en ook meer participatie van burgers bij de besluitvorming. Meerdere hoogleraren Staats- en bestuursrecht schreven artikelen over het dualisme en het nalaten van de Raad van zijn rol daarin. “De Raad gaat over alles” schreef een van hen. De vaak gehoorde opmerking van Colleges “… dat is uitvoering en daar gaat de Raad niet over … “ is volgens hem dan ook niet juist. De Raad gaat ook Besluitenlijst Debat d.d. 29 juni 2021

7

over de uitvoering. NieuwDemocratischZeist roept de collega’s in de Raad graag op tot reflectie over de rol van de raad en tot kennisnemen van deze publicaties, tot een beter functioneren. Raadslid Pastoor (CDA): ‘Over het algemeen verkeeren de wegen, parken en voetpaden in voldoenden toestand. De verharding in den Dolderscheweg is niet bestand tegen het drukke moderne verkeer en eischt verbetering. De verbetering van de Antonlaan kwam nog niet tot stand.’ Zo verantwoordde het gemeentebestuur zich in het jaarverslag honderd jaar geleden. Actueel zijn de Dolderseweg en Antonlaan nog steeds! Dit jaarverslag uit 1921 ontving de Raad van het Zeister Historisch Genootschap. Ook is er een hoofdstuk gewijd aan ‘kostelooze’ vaccinaties, in dit geval voor de Koepokken. Daar werden 100 jaar geleden 271 Zeistenaren tegen gevaccineerd. Weet iemand hoeveel inwoners Zeist in 1921 had? 18.637. En wat de jaarrekening 1920 was? 4,8 miljoen gulden Verkeersafwikkeling en besmettelijke ziektes zijn dus van alle tijden. Toch zal 2020 de geschiedenisboeken ingaan als coronajaar. Een jaar van verdriet, verlies en eenzaamheid, maar ook van veerkracht, saamhorigheid en digitale ontmoeting. Langzaam durven we weer vooruit te kijken. Samen dragen we daarbij de verantwoordelijkheid voor een toekomstbestendig Zeist. Want niet alles is meer mogelijk.

Het CDA is heel blij met de 62 gedegen bezuinigingsvoorstellen van de Inwoners Adviescommissie. Ongelooflijk knap werk. Slechts een paar voorstellen heeft reactie opgeroepen van andere inwoners. Met name het afval, de verhoging van de OZB en de hondenbelasting. Het is aan de raad dit te wegen. De raad heeft geluisterd en bevraagd; de raad is nu aan zet om tot een helder besluit te komen. Voor het CDA staat een dienstbare overheid voorop. Het ophalen en brengen van afval is een dienstverlening voor iedere inwoner. Uit recent onderzoek is gebleken dat de boel niet op orde is bij het Reinigingsbedrijf Midden Nederland. Ligt alles met dat rapport op tafel? Of is er meer aan de hand dan 700.000 euro tekort? Wie wel eens bij de vuilstort komt, kent de lange rijen of het weggestuurd worden na een uur wachten, omdat de sluitingstijd in zicht komt. Dat voelt niet als een dienstbare gemeente. Het CDA wil dat de RMN zo snel mogelijk een gezonde organisatie is. Want onze Zeistenaren betalen ook die rekening. Tijd om schoon schip te maken bij de RMN. We doen ondertussen allemaal ons stinkende best om afval te scheiden. Toch stelt de Inwoners Adviescommissie voor om het ophalen van GFT-afval te halveren. De reactie van andere inwoners op deze voorgestelde bezuiniging is helder: het zorgt voor maden, voor extra rijen bij de vuilstort, dump en het juist NIET-belonen van goed gedrag.

Dit voorstel leidt bovendien niet tot een bezuiniging op de gemeentebegroting. Het leidt tot een lastenverlichting van de afvalstoffenheffing van minder dan 2,50 per huishouden per jaar. Het CDA vindt dat deze geringe verlaging niet opweegt tegen de nadelige effecten. Het CDA zal een amendement indienen om dit onderdeel te schrappen uit het raadsvoorstel. We horen graag van de fracties hoe zij aan kijken tegen de andere afvalonderwerpen, te weten het belasten van het ophalen van het grofvuil en het afschaffen van de zomeravondopenstelling. Dan een betrouwbare overheid: de hondenbelasting. Die hebben we in 2018 afgeschaft. Er ligt nu een landelijk initiatief om het heffen van hondenbelasting onmogelijk te maken. Dus als we het nu opnieuw invoeren, wanneer schaffen we het dan weer af? Het CDA ziet mogelijkheden om meer inkomsten te genereren. Het innen van omgevingsleges leidt al jaren tot verlies. Feitelijk is dit incidenteel. Het CDA ziet echter een structureel patroon met een structureel tekort. In juli vorig jaar hebben wij een raadsvoorstel aangenomen, waarbij het de bedoeling was om leges kostendekkend te laten zijn. De uitvoering ervan lijkt mislukt. Weer een miljoen in de min. Wij verzoeken het college om op korte termijn met een realistisch voorstel te komen, zodat de omgevingsleges dekkend worden en dit niet een structureel probleem blijft.

Het college liet eerder weten dat leges-inkomsten uit grote projecten achterblijven. Wat is de reden van vertraging bij grote projecten? Waar blijft de ontwikkeling van de Willem Arntszhoeve bijvoorbeeld? Onze jongeren en starters kunnen bijna geen betaalbare woning in Zeist vinden. Het CDA ziet ook een mogelijkheid in de grond die nu gebruikt wordt voor Tiny Houses. Dat project stopt in 2025. Dat is gemeentelijke grond, dus een buitenkans! Liggen hier kansen om appartementen te bouwen die betaalbaar zijn voor starters? Het college heeft een grote klus geklaard en een financieel evenwicht weten te vinden in de Kadernota. Ook de zorg moet inleveren. Dat doet pijn, en toch zien we dat er stappen gemaakt worden bij de Jeugdzorg en WMO. Laten we niet vergeten dat er heel veel moois is en blijft in Zeist. Toegankelijke zorg, omzien naar kwetsbaren, sport en cultuur blijven overeind. Vollenhove krijgt een enorme boost. In het coronajaar zijn er ook prachtige inwonersinitiatieven ontstaan, zoals: koop lokaal; stuur een kaartje; de luisterlijn; als jij zorgt, pas ik op; en nog veel en veel meer. Wij zijn trots op alles wat er wél kan in Zeist. Laten we dat vasthouden.

Besluitenlijst Debat d.d. 29 juni 2021

8

Misschien moeten we na 100 jaar alleen wel weer eens naar de Dolderseweg en Antonlaan kijken. Want sommige onderwerpen gaan nooit voorbij … Raadslid Luca (Seyst.nu): Het is een rare tijd geweest en gelukkig gaat het de goede kant op. Wij hebben zo goed mogelijk ons best gedaan om de ondernemers en onze inwoners maximaal te ondersteunen in deze coronatijd. Volgens het college is de leegstand in onze gemeente Zeist relatief beperkt gebleven, wij van Seyst.nu hebben hierover zo onze nodige twijfels. Er wordt aangestuurd op een compacter winkelgebied in het centrum, maar dat betekent niet dat er minder leegstand is. Zeist mist de diversiteit aan speciaalzaken, waarmee wij in het verleden bezoekers van buitenaf aantrokken. Hoe kunnen wij het centrum weer aantrekkelijk maken voor onze bewoners en bezoekers? Hoe kunnen we ons centrum weer bruisend maken? Als we een rondgang in Zeist en haar kernen maken dan horen we van diverse kanten klachten over de achteruitgang van de staat waarin onze trottoirs en fietspaden zich bevinden. Vooral voor mensen met een beperking zijn deze minder toegankelijk, waardoor zij nog meer beperkt worden.Wij moeten als gemeente onze verantwoordelijkheid hierin nemen! Ook de inrichting laat nogal te wensen over. Het bloemenpallet (bijenlinten en kleur) lijkt wel een onderscheid te hebben tussen de wijken.

In de ene wijk staan de BIGA medewerkers iedere paar weken te schoffelen op de rotondes met de mooi aangelegde perken, en in de andere wijken laat de Gemeente de natuur zijn gang gaan, zit hier een gedachte achter? Seyst.nu maakt zich zorgen om de bereikbaarheid en veiligheid in en rondom Zeist. Hoe houden wij onze gemeente goed bereikbaar tijdens de aankomende en lopende wegwerkzaamheden, denk aan de Utrechtseweg! Qua veiligheid maken wij ons zorgen om het Emmaplein. Kunnen wij het gebied tussen het Leger des Heils tot aan Duetz niet verbeteren en veiliger maken door er een 15 km zone van te maken. Zo kunnen we meer veiligheid creeeren voor onze voetgangers en fietsers. Seyst.nu maakt zich zorgen over de toekomstige gevolgen van de klimaatverandering. Een voorbeeld is het nieuwe afwateringssysteem in de groene zones met wadie's. Wordt deze vanaf nu gemonitord op de mogelijke verzilting? Even voor de duidelijkheid Seyst.nu was en is faliekant tegen de plaatsing van de mega windturbines op het grondgebied van Zeist. Vraag van Seyst.nu is of het college al op de hoogte is, dat de opgave van de landelijke windenergie al gehaald zou zijn. Urgenda heeft recent een plan gepresenteerd dat pleit voor minder zonne- en windenergie op land.

Urgenda geeft namelijk aan, dat we de afgesproken 49% CO2 vermindering halen door alle daken en andere harde oppervlakken te benutten voor zonneenergie. Hoe kijkt het college hiernaar? Seyst.nu is geen voorstander van het doortrekken van de tram naar Zeist. Er zijn tegenwoordig betere, goedkopere,flexibelere en duurzamere alternatieven. Zeist heeft zo langzamerhand een interessante traditie opgebouwd met burgerparticipatie. We hebben in het verleden de maaltijden van Zeist gehad en deze keer heeft een commissie van 150 burgers voorstellen en ideeen geleverd voor de mogelijke bezuinigingen van de gemeente. Wij prijzen het werk van de IAC hetgeen veel betere uitkomsten heeft geboden dan de maaltijden van Zeist. Er is uiteindelijk een lijst met 60 voorstellen waarvan het college er 24 heeft bestempeld als direct uitvoerbaar. En dat naast de 23 voorstellen die het college zelf heeft verzonnen. Er zijn veel voorstellen waar we wat mee kunnen. Desalniettemin hebben wij hier wel wat opmerkingen over. - De inkrimping van de ambtelijke organisatie door verder in te zetten op digitalisering. Dit zou leiden tot efficienter werken en het verbeteren van kwaliteit op de dienstverlening.

Seyst.nu snapt deze stap, maar wil wel aangeven dat dit niet mag leiden tot bijvoorbeeld het afschaffen van een fysiek loket voor onze ouderen en voor andere inwoners, die nog niet thuis zijn in de digitale wereld. Maar wij kunnen wel leven zonder een papieren loonstrookje…. - Verder is Seyst.nu zeer tegen het opnieuw invoeren van de hondenbelasting. En het bevreemdt ons dat deze nu door het college overgenomen en opgevoerd wordt na een niet zo lang geleden unaniem raadsbesluit. Conform benoemde argumenten. - Aandacht onkruidbestrijding samen met bewoners..... Interessante pilot. - We weten allemaal dat de informele ondersteuning in het sociale domein van onschatbare waarde is (de mantelzorger, het maatjesproject etc etc.), en dat de aansluiting bij de professionele zorg nog te wensen overlaat. Hier is tijdens de hoorzitting van 19 juni uitgebreid over gesproken. Juist deze nuldelijnsvoorzieningen moeten meer bekendheid krijgen bij de professionals, en deze voorzieningen moeten ingebed zijn in de sociale kaart van Zeist, waarbij het belangrijk is dat Zeist 1 sociale kaart heeft. Iedere inwoner moet in 1 oogopslag kunnen zien waar hij met zijn vragen terecht kan. Door hier optimaal gebruik van te maken, zouden wij veel kosten kunnen besparen. - De aangepaste woningen en projecten kunnen beter benut worden.

Bv het beschikbaar houden van een aangepaste woning ipv verwijderen en weggooien en weer elders opnieuw aan te passen met Besluitenlijst Debat d.d. 29 juni 2021

9

nieuwe producten. - Ook zien wij graag een hergebruik van hulpmiddelen, bv de ongebruikte scootmobielen, trapliften en andere dure hulpmiddelen. Dit onderwerp hebben wij al eerder ter sprake gebracht, het valt nog steeds op dat er op sommige plekken rijen stoffige scootmobielen de entrees van woonvoorzieningen blokkeren met alle veiligheidsrisico’s van dien. Een goede controle hierop is zowel financieel aantrekkelijk als ook een stuk veiliger. - GFT. Wij zijn geen voorstander van het terugdraaien naar de tweewekelijkse ophaal van gft in de zomerperiode. Gezien de stankoverlast en de hoeveelheid groen die aangeboden wordt en daarnaast denken we ook aan de gezondheidsrisico’s van onze RMN medewerkers op de wagen. - Hoe staat het nu met de sportfusies? Raadslid Verolme (ChristenUnie/SGP): Toen we vorig jaar met elkaar de begroting en de kadernota hebben behandeld zaten we midden in de Corona crisis. Inmiddels lijkt Corona op haar retour. En dat is een zegen. Deze periode heeft ons geleerd dat de mens nauwelijks in staat is om een dergelijke crisis het hoofd te bieden. Ons past bescheidenheid nu het virus lijkt te wijken. Daarom: “Soli Deo Gloria”. Dat we dat niet zouden vergeten. Er zijn ook in onze gemeente slachtoffers te betreuren en er zijn er velen door deze crisis getroffen zijn. Corona heeft voor velen verdriet, angst, wanhoop gebracht.

Als ChristenUnie/SGP zullen we ons blijven inzetten voor degenen die maatschappelijk, sociaal of psychisch door Corona getroffen zijn. Ik wil ook enkele woorden wijden aan allen die in deze moeilijke periode op hun post waren. Dan bedoel ik vooral het verplegend personeel, de handhavers, maar ook alle medewerkers van de gemeente Zeist, alle vrijwilligers die er waren voor de samenleving. Wat een geweldige bijdrage heeft u met elkaar geleverd. Het “normale leven” kan weer worden opgepakt. Een term die heel relatief is gebleken. Want welk “nieuw normaal” gaat dat worden. Niet het normaal van het mondkapje, of van de beperkte ontmoetingen. Maar wat vinden we straks wel weer normaal? Ik hoop daar straks nog iets over te zeggen. Naast de Corona crisis is er ook sprake van een financiële crisis. Onze gemeente heeft te maken met Gemeenten een forse financiële opgave als gevolg van de groeiende tekorten in de uitvoering van zorgtaken, die in 2015 zijn overgeheveld naar gemeenten. Om de begroting volledig op orde te krijgen ligt er een taakstelling voor de gemeente om in totaal voor ongeveer € 11 miljoen aan maatregelen treffen. Belangrijke oorzaak is het financiële effect van een voorstel tot herijking van het gemeentefonds. Voor Zeist betekent dit voorstel een korting van uiteindelijk € 4 miljoen per jaar.

Op dit moment is het nog onduidelijk hoe groot het financiële effect voor Zeist daadwerkelijk zal zijn. Onze fractie steunt de prudente wijze van begroten, en deze mogelijke tegenvaller alvast in te boeken. De overheveling van zorgtaken naar gemeente met daarbij een verlaagd budget ervoor gezorgd dat ook in Zeist er een groeiend tekort op de begroting is ontstaan. We hebben het dan over ca € 6 miljoen per jaar. Nu is het sociale domein en vooral de kostenontwikkeling in de WMO en jeugdzorg een probleem waar onze fractie al vele jaren de aandacht voor vraagt. Inmiddels zijn de kosten wel inzichtelijk. Daar is hard aan gewerkt het afgelopen jaar. Maar aan een oorzaken analyse ontbreekt het nog. Er zullen de komende jaren keuzes gemaakt moeten worden die een directe impact hebben op de uitvoering en voorzieningenniveau in Zeist. Onze fractie bepleit een rechtvaardige verdeling van de middelen in het sociale domein. Om dat te kunnen doen is de beantwoording van de waarom vraag noodzakelijk. Alleen dan is er een verantwoorde basis voor het eerlijk verdelen van de middelen, en kan er op gestuurd worden dat hulp terecht komt waar het het meeste nodig is, en het meeste effect heeft. Op dit punt is er zeker nog werk aan de winkel. Onze fractie wil graag investeren in onderzoek met als doel sneller de waarom vraag achter de kosten inzichtelijk te krijgen.

Onze fractie is er trots op dat er is gekozen voor een participatieproces om te komen tot een zorgvuldige afweging van de financiële taakstelling waar Zeist nu voor staat. De Inwoners Adviescommissie (IAC) heeft maar liefst 62 voorstellen gedaan om te komen tot een brede heroverweging van inkomsten en uitgaven. Daarnaast zijn er voorstellen gedaan om juist te investeren in maatschappelijke vraagstukken die in de komende jaren belangrijk zijn voor Zeist. Het is een geweldig resultaat dat deze voorstellen leiden tot een verlichting van het financiële beeld met in totaal 1,6 miljoen. Wij vinden het een goed signaal naar de samenleving om de komende drie jaar de OZB-opbrengsten geleidelijk te laten oplopen met 3% per jaar boven op de gebruikelijke inflatiecorrectie. Dit geeft per 2024 een extra opbrengst van € 1,25 miljoen. Wat we ook goed vinden is dat er blijvende aandacht is voor de gevolgen van de Corona crisis, Voor de komende twee jaar is daar twee miljoen voor uitgetrokken. Ik wil ook nog even stil staan bij het sturen op stabiliteitscriteria heeft een disciplinerend effect zo lazen we in het raadsvoorstel. Echter moeten de criteria als hulpmiddel gezien worden. De Besluitenlijst Debat d.d. 29 juni 2021

10

ChristenUnie/SGP is het daar van harte mee eens. Het toepassen ervan vereist het een goede balans tussen ingrijpen of even laten gaan. En belangrijk in tijden van financiële krapte kan het nodig zijn dat er juist extra geïnvesteerd moet worden in maatschappelijke vraagstukken, ook al heeft dit een nadelig effect op de stand van de criteria. Wel vinden we het interval tussen van de onderliggende PDCA-cyclus te lang om goed in control te komen, en tijdig bij te sturen. Twee jaar is lang, onze fractie ziet dat graag op onderdelen korter. Ik kom tot een afronding. Bij het bespreken van de kadernota van 2020 heeft onze fractie opgeroepen om met elkaar als raad draagvlak te zoeken om met elkaar een solide basis te kunnen leggen voor het toekomstige beleid van ons mooie dorp. Dat is ook met steun van een constructieve oppositie. Wij danken alle partijen die hebben meegedacht om deze voorstellen tot stand te laten komen. Ik begon met een bespiegeling over het “Nieuwe normaal”. En doe een oproep aan alle partijen om niet klakkeloos weer over te schakelen naar onze oude gewoonten. Er zijn door de Corona crisis ook zaken ontstaan die we moeten proberen vast te houden. Milieu en mobiliteit zijn daar voorbeelden van. Laten we dat proberen vast te houden.

Samenvattend concluderend is deze begroting met het onderliggende beleid een doordachte en evenwichtige bijdrage voor financieel herstel op korte termijn. Met de stabiliteitscriteria heeft de raad ook de beschikking over een goed hulpmiddel om ook op de lange termijn te sturen om financieel op orde te zijn (robuust te zijn). We complimenteren het college met deze voorstellen en zullen die ook van harte steunen. En we wensen het college bij de uitvoering van harte Gods zegen daarbij toe. Raadslid Tompot (SP): We debatteren vandaag voor het eerst over een Kadernota die voor een belangrijk deel ook met de hulp van inwoners van onze gemeente tot stand is gekomen. 150 Inwoners die via loting hebben deelgenomen aan een proces waarin zij zelf de raad en het college middels zo’n 63 concrete voorstellen van advies hebben voorzien. Een advies van waar de gemeente de komende jaren zich meer of juist minder aan taken op moet gaan richten. De SP wil om te beginnen dan ook nogmaals dank uitspreken aan het werk dat de Inwoners Advies Commissie hier verzet heeft, en de begeleiding die zij hierin vanuit de ambtelijke organisatie hebben gekregen.

Dat is ook een behoorlijke tijdsinvestering geweest, en misschien dat juist deze tijdsinvestering wel maakt dat we als raad in het vervolg ons beter bewust moeten zijn dat een dergelijke vorm van participatie, zoals gekozen bij de IAC, een echt intensief proces is. Helemaal als je je bedenkt dat een aantal van de voorstellen nog uitgewerkt moeten worden en dat pas bij de begroting in het najaar pas echt duidelijk is wat de opbrengst van al deze voorstellen totaal zal zijn. Echter, het laat wel zien dat het college de voorstellen van de IAC serieus wil oppakken. Wat onverlet laat dat het college er voor kiest ook enkele voorstellen niet uit te voeren, zoals een voorstel om ouderen te faciliteren om door te stromen naar een toekomstbestendige woning. Ik zou daar zo dadelijk nog iets over willen zeggen. De voorstellen van de IAC die wel zijn opgenomen in de Kadernota, en voor het grootste deel van deze voorstellen geldt dit, zijn voorstellen die goed uitvoerbaar zijn. Daar zitten voorstellen tussen waar de SP zelf eerder al een duidelijk standpunt in over had ingenomen, zoals de verhoging van de OZB, maar ook een enkel voorstel waar we als SP toch niet achter staan.

Maar laat ik beginnen met enkele voorstellen er uit te lichten die in lijn liggen met wat de SP al langer voorstaat, namelijk een verhoging van gemeentelijke inkomsten door hogere of herinvoering van gemeentelijke belastinginkomsten. De SP is groot voorstander van het herinvoeren van de hondenbelasting. Ten tijde van het heffen van deze belasting, leverde de gemeente dat netto inkomsten op van 3 ton per jaar. Dat moet de opbrengst zijn geweest in het jaar 2018, het laatste jaar dat de hondenbelasting nog geïnd werd. Maar inmiddels is het aantal hondenbezitters, door alle perikelen rond de coronacrisis, eerder toegenomen dan afgenomen. Dat is in ieder geval de landelijke trend. Hoeveel deze verwachte toename van het aantal hondenbezitters in Zeist is, daar zouden voor onze gemeente nu nog geen cijfers over beschikbaar zijn. Dat is wel opmerkelijk: want het voorstel voor de herinvoering van deze belasting wordt door het college ondersteund, maar bij de opbrengst gaat het college nog uit van de oude situatie van voor de coronacrisis.

De vraag is dan wel of de gemeente dan straks alleen hondenbezitters gaat aanschrijven die in 2018 als zodanig stonden geregistreerd, of dat voldoende aansluit op de huidige situatie? Hoe gaat de gemeente dan straks controleren welke inwoners in Zeist op dit moment een hond hebben, of gaat de gemeente hier uit van goede trouw dat bewoners dit zelf moeten aangeven? Tijdens de hoorzitting waren er overigens meerdere insprekers die het niet fair vonden als er alleen een hondenbelasting en geen katten- of poezenbelasting zou komen. Daar is toen later vanuit een lid van de IAC, en later ook door de ambtelijke organisatie, op gereageerd door er op te wijzen dat de gemeente niet zelf zo maar nieuwe belastingen kan ‘introduceren’. Het zou betekenen dat de katten hier door de mazen van gemeentelijke belastingen heen weten te glippen. Maar eigenlijk is dit niet nieuws ‘onder de zon’: maken we al niet sinds mensenheugenis hekwerken met spijltjes waar alleen Besluitenlijst Debat d.d. 29 juni 2021

11

katten doorheen weten te glippen? (En is het niet zo dat we katten, in tegenstelling tot honden, onmogelijk kunnen opvoeden en dat het met een belastingmoraal dan ook nooit goed zal komen?) Katten en belastingen: een onmogelijke combinatie. Genoeg over dit onderwerp. De SP is ook blij dat het college, met het IAC, gekozen heeft om de OZB nu wel eindelijk te gaan verhogen. Waarschijnlijk heeft ook de nieuwe rekensystematiek van het Rijk, dat gemeenten kort waar het tarief van de ozb-tarief aan de te lage kant is, hier aan bijgedragen. Een mooie stok achter de deur dan ook om de ozb nu eindelijk eens te gaan verhogen. De opbrengsten hoeven niet tegen te vallen. Minder blij is de SP met het voornemen om het laten ophalen van grofvuil te belasten met een bijdrage van 20 euro. Het college meent dat een dergelijke bijdrage niet leidt tot extra illegale dumpingen van grofvuil, omdat dit in andere omliggende gemeenten ook niet zou zijn gebeurd. De SP zou hier graag nadere documentatie over willen zien, waar dit uit blijkt. De SP is van mening dat met deze forse bijdrage de niet-autobezitter in Zeist onevenredig wordt benadeeld. Want zelf wegbrengen van grofvuil blijft immers wel gratis. Dat is mooi, maar zo betalen ook inwoners mee aan dit afvalbrengstation die er zelf niet gratis gebruik van kunnen maken.

Of ze moeten eerst een auto aanschaffen, of er een gaan lenen van iemand (en hoeveel mensen hebben in Zeist een rijbewijs?) Toch een drempel die zo wordt opgeworpen. Over een ander voorstel van de IAC zou de SP graag meer duidelijkheid willen van het college. Het gaat om het voorstel voor het voeren van een actieve grondexploitatie. Het college zou voor dit een voorstel een uitwerking geven, maar tegelijkertijd, in een ander voorstel dat beoogt om meer ouderen een toekomstbestendige woning ziet het college juist geen taak weggelegd om als gemeente grond aan te kopen. Hoe verhouden deze standpunten zich precies tot elkaar? Uit een antwoord van een eerder door GroenLinks over ditzelfde onderwerp gestelde vraag komt naar voren dat de gemeente een taak voor zich ziet voor een “meer assertieve” grondpolitiek. Maar kun je wel voldoende assertief zijn als je vooraf al uitsluit om geen grond aan te kopen? Of laten we die rol liever bij Projectontwikkelaars en particuliere beleggers, zodat de gemeente dan bijna per definitie achter het net zal gaan vissen? Toch is het mogelijk. Het voeren van een actieve grondpolitiek als gemeente. De gemeente Rijswijk gaat dit namelijk doen om op die manier zelf middeldure woningen te kunnen bouwen. Precies die woningen waar ook in onze gemeente grote behoefte aan is.

Het instrumentarium is dus wel degelijk aanwezig om als gemeente zelf het heft in handen te nemen en die woningen waar zo’n behoefte aan is, zelf te gaan bouwen. Het komt er alleen op aan om het ook te willen als gemeente. Ik zou nog over andere voorstellen kunnen reflecteren. Maar omwille van de tijd zal ik dat nu niet doen. Ik heb gekozen voor enkele onderwerpen waar de SP eerder al aandacht voor heeft gevraagd, zoals over het voorstel voor verhoging van de ozb, waar de SP bij de begroting voor 2021 nog een motie voor had ingediend. Die werd toen verworpen. Ook was het de SP die in 2018 niet had ingestemd met de afschaffing van de hondenbelasting. Nu lijkt het erop dat deze dus opnieuw wordt ingevoerd. Wij zijn dus wel tevreden dat het college nu toch andere keuzes lijkt te gaan maken. De voorstellen van de IAC hebben de mogelijkheid, maar vooral ook de urgentie voor het maken van andere keuzes duidelijk gemaakt. Ik denk dat dit een grote verdienste is van het werk dat de IAC voor college en raad heeft geleverd. Raadslid Breddels (PvdA): De cijfers over 2020 laten een positief beeld zien. Ondanks het feit dat het nodig is om de komende jaren een aantal bezuinigingen door te voeren, laten de stabiliteitscijfers zien dat Zeist nog steeds een financieel gezonde gemeente is en dat we voor de toekomst ambities kunnen formuleren.

Vanaf 2023 ontstaat er weer een positief beeld maar we zijn er nog niet. Het eerste punt van zorg is de herijking van het gemeentefonds, waarvan de uitkomst op dit moment nog onzeker is maar dat kan oplopen tot 4 miljoen structureel. Dit betekent dat op dit moment de financiële ruimte voor structurele verbeteringen beperkt is en dat begrotingsdiscipline van raad en college dus van groot belang is. Verbeteringen kunnen voorlopig alleen plaatsvinden binnen de bestaande middelen. Ruimte voor verkiezingscadeautjes door de coalitiepartijen, zoals 4 jaar geleden met een verlaging van de OZB met 10%, is er dus ook niet. Wij hebben kennis genomen van de voorstellen die de Inwoners Advies Commissie heeft gedaan. Het is een compliment waard. Hetzelfde compliment behoren wij uit te delen aan de ambtelijke organisatie die zonder enige twijfel veel werk heeft gehad aan het tot stand komen van het rapport. De PvdA zal het raadsvoorstel in beginsel steunen. Een aantal kanttekeningen willen wij echter wel maken. Het IAC stelt voor om de personeelslasten te reduceren o.a. door automatisering en digitalisering en een nieuwe manier van werken. Op termijn vinden wij dat een goed idee. Wij hebben echter ook in dit huis vernomen welke effecten het coronavirus op de ambtelijke organisatie en individuele ambtenaren heeft gehad.

De uitvoering van de Tozo en Tonk-regeling die zij naast hun gewone werk in goede banen hebben moeten leiden, het thuis werken wat voor velen ook een extra belasting betekende. Wat de PvdA betreft wordt de voorgestelde maatregel pas ingezet wanneer het weer “business as Besluitenlijst Debat d.d. 29 juni 2021

12

usual” is en het proces zich via een natuurlijk verloop voltrekt. De PvdA is voorstander van de verhoging van de OZB zoals door het IAC is voorgesteld. Dit klemt eens te meer omdat wij in de lijst van gemeenten slechts vijf gemeenten achter ons laten waarbij het percentage nog lager is dan in Zeist. Wij waren destijds tegen de verlaging van het tarief en zijn blij dat dit weer een beetje op niveau wordt gebracht. In 2018 is de hondenbelasting afgeschaft. Het IAC stelt voor om deze weer opnieuw in te voeren. Wij waren destijds geen voorstander van afschaffing maar willen de hondenbelasting niet opnieuw invoeren. Wij zijn van mening dat daarmee de rechtszekerheid in het geding komt en een inwoner moet op zijn overheid kunnen vertrouwen. Tot zover onze kanttekeningen bij de voorstellen van het IAC. Naast de herijking van het gemeentefonds is een volgend punt van zorg de oplopende kosten in het Sociaal Domein. Voor wat betreft de Jeugdzorg heeft de Arbitrage commissie een uitspraak gedaan waarin staat dat het Rijk de tekorten bij de gemeenten over 2022 moet compenseren. Een nieuw kabinet laat nog op zich wachten en de gemeenten zullen moeten afwachten wat het nieuwe kabinet met de uitspraak van de arbitragecommissie gaat doen en of zij inderdaad op termijn meer geld krijgen. De PvdA is echter van mening dat een extra zak met geld het probleem niet helemaal oplost.

Er is meer nodig want het huidige stelsel is onbeheersbaar. De wet op de Jeugdzorg is een “open eind” regeling en bepaalt niet welke hulp onder de Jeugdwet valt. Vanwege de marktwerking hebben veel nieuwe aanbieders zich op de zorgmarkt gestort die soms zoveel winst maken dat er dividend uitkeringen aan aandeelhouders gedaan kunnen worden. Geld wat dus voor zorg bedoeld is. Wat kan de gemeente, naast hetgeen zij al doet, nog verder doen? Een aantal suggesties: - Een multidisciplinair, goedgeschoold (kinderpsycholoog of psychiater) en ervaren team aan de toegangspoort dat kan bepalen of er sprake van een multiproblem situatie, of de veiligheid van het kind in het geding is, of er sprake is van een psychische/medische aandoening bij kind of ouders of dat er sprake is van een problematiek die bij normaal opvoeden hoort. De doorverwijzing kan daardoor effectiever worden en een kostenbesparing opleveren. Steekproefsgewijs de cijfers van de zorgaanbieders bij het Ministerie van WVS opvragen en controleren; de contracten met zorgaanbieders die meer dan 7% winst maken worden niet voortgezet. Doorbehandelafspraken maken met aanbieders; als binnen de verwachte duur een behandeling niet is afgesloten dient een onafhankelijk deskundige te beoordelen of de behandeling effectief is, of er doorbehandeld moet worden of dat er kan worden afgeschaald naar een ander niveau.