06-23RV016 Bijlage 6 Motie mei 2021 Betrokken Buurtvertegenwoordiging

MOTIE

Datum raad Agendapunt Indiener(s) Onderwerp /Titel Uitslag stemming

: : : : :

18 mei 2021 8 Freerk Andre de la Porte (D66), Ernst van Splunter (VVD) Betrokken buurtvertegenwoordiging Unaniem aangenomen

Motie vreemd aan de orde van de dag: “Betrokken buurtvertegenwoordiging” De gemeenteraad van de gemeente Zeist, in vergadering bijeen op 18 mei 2021: Overwegende dat:     



De gemeente Zeist, in samenspraak met haar inwoners, onderweg is om te komen tot een Zeister Gemeentelijke omgevingsvisie, de Zeister Govi. Het college hiertoe een routekaart heeft uitgewerkt, die thans wordt uitgevoerd; Belangrijk onderdeel van deze routekaart is het verwerken van de inbreng van belanghebbenden tijdens het participatietraject, in de uiteindelijke Govi; De gekozen stappen die horen bij het Participatietraject, elkaar in hoog tempo hebben opgevolgd, gegeven het invoeringsmoment van de nieuwe Omgevingswet, 1 januari 2022; Een aantal buurtverenigingen hebben aangegeven dat zij hun inspanningen om middels een visie op de wijk, de “wijkwaarden” in beeld te brengen, onvoldoende herkennen in de documenten die de basis gaan vormen van de Zeister Govi; De invoering van de Omgevingswet, tenminste voor een periode van 3 - 6 maanden wordt uitgesteld, waardoor ruimte ontstaat in de huidige planning van de totstandkoming van de Govi;

Is van mening dat:  

Het uitstel van invoering van de Omgevingswet kan worden gebruikt om de kwaliteit van de Zeister omgevingsvisie te verhogen en de draagkracht te verbeteren. Bij de invoering van de omgevingswet op het gemeentelijk niveau, het van groot belang is dat gemeente, inwoners en belanghebbende partijen, dezelfde “taal” spreken en kennis hebben van elkaars belangen.

Spreekt uit dat: Het college de ruimte die hoogstwaarschijnlijk zal ontstaan bij het later invoeren van de nieuwe Omgevingswet, gebruikt om opmerkingen die zijn gemaakt over het resultaat van het participatietraject voor de totstandkoming van de Zeister Govi, (door onder meer een aantal belangenverenigingen) te inventariseren en te delen met de Raad. Deze inventarisatie kan onderdeel uitmaken van de

besluitvorming over de Govi. Ook kan hij worden gebruikt door het College en de Raad om - daar waar dit gewenst is - de definitieve eerste Zeister Govi vorm te geven. En gaat over tot de orde van de dag Freerk Andre de la Porte D66 Ernst van Splunter VVD

Secretariaat: P.C. Hooftlaan 31 3705 AE Zeist T: 030-6960141 KvKnr.: 30250364 ANBI sinds 1-1-2012 NL98 INGB 0005 8035 12 E: beterzeist@gmail.com W: www.beterzeist.nl (oud) W: www.beterzeist.com Aan: de gemeenteraad van Zeist

7 februari 2022

Betreft: Reactie op collegebeantwoording van vragen uit de raad over zorgen van buurt- en natuurorganisaties over participatie bij de Omgevingsvisie. Geachte raadsleden, U hebt het college op 14 oktober 2021 vragen gesteld over de invulling van de participatie over de Omgevingsvisie. De beantwoording van deze vragen, overigens na merkwaardig lang tijdsverloop op 22 januari 2022, heeft onze zorgen eerder vergroot dan verkleind. Naar onze mening is de voorliggende aanpak in strijd met Omgevingswet en ook met eerdere toezeggingen. En wekt het bevreemding dat het college onderwerpen uit de Omgevingsvisie niet geschikt acht voor participatie. Dit in weerwil van de geest van de Omgevingswet, namelijk meer participatie van burgers in het lokale ruimtelijke beleid. Wij herkennen ons niet in de kwalificatie van het college dat dit nostalgisch zou zijn. Onze organisaties zijn actief in grote delen van Zeist en onze opstelling komen voort uit langlopende ervaring met het ruimtelijk beleid in en buiten Zeist. Waarbij opvalt dat in Zeist de bevolking regelmatig via acties te grootschalige projecten moest inkaderen omdat onvoldoende zorg werd gegeven aan de Zeister waarden. Experts maken zich zorgen over de kwaliteit van de burgerparticipatie onder de Omgevingswet.

Zie https://www.bnr.nl/nieuws/binnenland/10466355/minder-inspraak-burgers-bijbelangrijke-besluiten-dreigt-door-nieuwe-wet Naar onze mening is het zaak dat de gemeenteraad de verantwoordelijkheid neemt voor een betere participatie over de voorbereiding van de Omgevingsvisie. Wij doen daarvoor inhakend op de actuele situatie voorstellen. Nu ook constaterend dat hiervoor mogelijk ook meer tijd zal komen gezien de recente uitlating van de minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening. En ook verwijzend naar de door meer dan 2000 verontruste burgers gesteunde petitie “Red Zeist” waarin zorg werd geuit over de groeiambitie van de stadsregio Utrecht die gaat ten koste van groen en ruimte. Wettelijke kaders Omgevingsbesluit: Artikel 10.7 (motiveringsplicht vroegtijdige publieksparticipatie omgevingsvisie) 1. Bij het vaststellen van een omgevingsvisie wordt aangegeven hoe burgers, bedrijven, maatschappelijke organisaties en bestuursorganen bij de voorbereiding zijn betrokken en wat de resultaten daarvan zijn. 2. Als een omgevingsvisie wordt vastgesteld door de gemeenteraad of provinciale staten, wordt daarbij aangegeven op welke wijze invulling is gegeven aan het toepasselijke decentrale participatiebeleid.

2

De Omgevingsvisie kent wettelijke onderdelen. Omgevingswet Artikel 3.2 (inhoud omgevingsvisie) Een omgevingsvisie bevat, mede voor de uitoefening van de taken en bevoegdheden, bedoeld in artikel 2.1, eerste lid: a. een beschrijving van de hoofdlijnen van de kwaliteit van de fysieke leefomgeving, b. de hoofdlijnen van de voorgenomen ontwikkeling, het gebruik, het beheer, de bescherming en het behoud van het grondgebied, c. de hoofdzaken van het voor de fysieke leefomgeving te voeren integrale beleid. Participatie is niet de zienswijzenprocedure. Deze is op een andere plek wettelijk geregeld1 en betreft bovendien geen dialoog. Wij maken ons zorgen omdat het college de participatie vooral heeft gericht op onderdeel a. en van de onderdelen b. en c. lijkt te vinden dat participatie daarover niet mogelijk is. Overigens missen wij ook nog het duidelijke decentrale participatiebeleid waarover het Omgevingsbesluit spreekt als het gaat over het vaststellen van de Omgevingsvisie. Het college stelt dat sommige onderwerpen uit de inhoud van de Omgevingsvisie niet voor de participatie in aanmerking komen wegens vereist expertise dan wel regionale bestuurlijke samenhangen: Tegelijkertijd moeten we onszelf ook niet verliezen in deze zoektocht, want we moeten wel realistisch blijven.

Wanneer heeft de samenleving écht invloed op de inhoud? En wanneer ligt deze invloed bij de gemeenteraad en/of in de regio? Wat vraagt de inhoud aan kennis en kunde? En wat kunnen we verwachten van de samenleving om dit te begrijpen én er een mening of advies over te vormen? Ieder project kent bepaalde fasen en het is geen gegeven dat iedere fase gepaard gaat met het middel participatie. Soms is enkel de gemeenteraad aan zet (het opstellen van kaders bijvoorbeeld) en soms betreft het inhoud die dusdanig complex is dat hier onmogelijk een brede uitvraag aan de samenleving op kan worden gedaan, anders dan aan een specifieke doelgroep. De Omgevingswet gaat echter uit van participatie over een complete Omgevingsvisie. Het ophalen van waarden is niet voldoende: • Mogen burgers niet meepraten over regionale ontwikkelingen die hun lokale leefklimaat beïnvloeden? • Welke onderwerpen strategische kaders betreffende zijn specifiek geschikt zijn burgerparticipatie? Hoe verhoudt zich tot de wettelijke plicht tot participatie? • Via allerlei projecten zou informatie bij de burgers zijn opgehaald. Dat is echter niet gebeurd in het voorbereidingsproces van de Omgevingsvisie. Dus ook in relatie tot ontwikkelingen en ambities.

• Over ingrijpende zaken als HOV Zeist-Noord en bouwprojecten is helemaal geen informatie opgehaald bij burgers van Zeist?? In de Propositie wordt uitdrukkelijk geconstateerd dat de Propositie een tijdelijk status heeft. En verder “Participatie is het ophalen van meningen uit de buurt en het toetsen van integrale visie anderzijds” (laatste zin pagina 75). 1

Artikel 16.26 Afdeling 3.4 van de Algemene wet bestuursrecht is van toepassing op de voorbereiding van een omgevingsvisie.

3 Een omgevingsvisie behoort het integrale beleid te formuleren. Dus, wat zijn de keuzen op hoofdlijnen? De Ontwerp-Visie noemt als keuze, als ruimtelijke kaderstelling “het gesprek” aan de hand van de Waardenmeter. Het college belijdt het belang van waarden maar geeft in de ontwerp-omgevingsvisie de waarden geen duidelijk gewicht. Burgers geven echter aan de bescherming van de waarden in Zeist belangrijk te vinden. Niet het voeren van gesprekken daarover als communicatiewaarde maar de waarden zelf. Kaders over bescherming van waarden hebben wij niet kunnen ontdekken in het Ontwerp. Daarom vinden wij dialoog en gesprek over het Ontwerp belangrijk. Kan de Ontwerp-Omgevingsvisie op het punt kaderstelling voor meer balans in de bescherming van waarden verbeterd worden? Het college schermt ook met de onzekerheid van de tijden. Dat is ook een visie op de ruimtelijke ontwikkelingen, maar die is veronderstellen wij, niet bij de burgers opgehaald. Door burgers tot en met de Jongerenraad is gevraagd om bescherming van groene waarden. Dit is ook bovenaan gezet blijkt uit allerlei raadplegingen. De wet noemt bescherming van waarden ook uitdrukkelijk als onderwerp van een Omgevingsvisie zie lid b. Dit te omschrijven als “nostalgisch” zoals het College doet, begrijpen wij niet.

Wij constateren dat: • De aanpak van de participatie bij de Omgevingsvisie op gespannen voet staat met de Omgevingswet, in elk geval met bedoeling ervan als het gaat om betrokkenheid bij de hele inhoud. • Beloofde participatie over projecten uit de Propositie ontbreekt. • Participatie over het toetsen van de integrale visie ontbreekt. • Een voldoende uitgewerkte strategische visie op het beschermen van waarden aangedragen door de burgers in de Omgevingsvisie ontbreekt. Het is aan de gemeenteraad om zijn verantwoordelijk te nemen. Allereerst nu voor goed uitvoeren van de wettelijk verplichte participatie. Dit door het college nadere kaders te geven voor deze participatie. Maar vervolgens ook, als dat opnieuw uit de participatie en zienswijzen blijkt, voor een betere inhoud van de Ontwerp-Visie waar het gaat een duidelijker plek te geven aan de weging van waarden van cultuurhistorie, groen, natuur, leefklimaat. In onderstaand memo doen wij uw raad voorstellen voor het invullen van de participatie op basis van het voorliggende ontwerp voor de omgevingsvisie en de uitkomsten van de zienswijzenprocedure. Daarmee haken wij pragmatisch in op de huidige stand van zaken waarin een ontwerp voor zienswijzen ter visie is gelegd. Met vriendelijke groet,

Egbert Visscher, voorzitter Stichting Beter Zeist mede namens organisaties van de brieven van 10 mei 2021 over participatie bij de ontwikkeling van de omgevingsvisie Zeist

4

BIJLAGE: Memo voor aanvullende participatie over de ontwerp-Omgevingsvisie Zeist Maatschappelijke organisaties uit het netwerk van Stichting Beter Zeist Zeist, 7 februari 2022 Inleiding In dit voorstel worden informatieve en dialoogstappen voorgesteld om de participatie over de Ontwerp-Omgevingsvisie van december 2021 op het niveau te brengen dat bij de ambities op het gebied van participatie past. Zoals ook in de bijeenkomst van 14 oktober jl. naar voren is gebracht hadden wij graag gezien dat voordat de formeel verplichte zienswijzenprocedure zou starten, er nog dialoogbijeenkomsten met de samenleving zouden worden georganiseerd. Hier is helaas niet voor gekozen door het college. Dit voorstel is voortgekomen uit het openhartige overleg met de raad op 14 oktober 2021 en de Ronde Tafel op 31 januari 2022 over het Handvat Participatie. En speelt in op de beantwoording van vragen uit de raad door het college. Het college reikt de hand aan de samenleving. Het is bereid om: “Individuen en groepen uit de samenleving mee te nemen in de zogenaamde ‘samenhang der dingen’. Wat speelt er op dit moment op lokaal en regionaal niveau?” Wij stellen ons voor dat dat mede gebeurt aan de hand van thema’s uit de ontwerp-Omgevingsvisie.

Er is met waardering kennisgenomen van de verlengde inzagetermijn voor de Omgevingsvisie, - zeer welkom! - en van de mogelijkheid tot een gesprek met het college over onderwerpen uit Omgevingsvisie. Er is ook met waardering kennisgenomen van opzet van de Ontwerp-Omgevingsvisie 2022-2025. De centrale plaats die de omgevingswaarden hebben gekregen spreekt ons bijzonder aan. Ook de nadruk op kwaliteit (voortkomend uit het centrale thema van de Structuurvisie: ‘Zeist schrijf je met een Q’) is een goede zaak: “Ondanks een flinke opgave voor de hoeveelheid woningen, blijft de nadruk liggen op ‘kwaliteit’ en niet op ‘kwantiteit. Met ‘kwaliteit’ wordt bedoeld dat er in harmonie wordt gebouwd met de identiteit van een buurt/wijk, denk aan de aanwezige cultuurhistorie. Bouwen is geen doel op zich. Het betaalbaar, prettig en gezond wonen wél.” Het Visie roept ook vragen op. Want het is voor burgers en organisaties de allereerste verwerking van ingebrachte waarden, ontwikkelingen en ambities in een integraal kader van de nieuwe Omgevingsvisie. Er is daarom veel behoefte aan nadere toelichting en dialoog over wat er staat en op de kaarten is verbeeld. In de gesprekken van 30 minuten die het college houdt, kan het geven van een nadere toelichting maar beperkt tot zijn recht komen. Ook een zienswijzenprocedure en Ronde Tafel van de raad is daarvoor niet geëigend.

Er is ook landelijk zorg over de kwaliteit van de participatie bij Omgevingsvisies. Zie o.a.: https://www.bnr.nl/nieuws/binnenland/10466355/minder-inspraak-burgers-bijbelangrijke-besluiten-dreigt-door-nieuwe-wet. Vandaar dat wij het volgende voorstel voor meer informatie en dialoog over onderwerpen uit de Omgevingsvisie op tafel leggen. Na het voorstel volgt nog een nadere toelichting op de inhoud ervan.

5

Voorstel voor aanvullende participatie over de ontwerp-omgevingsvisie Wij willen aanbevelen dat voordat de Omgevingsvisie door de raad wordt vastgesteld de volgende stappen worden doorlopen. 1. Eén of meer dialoogbijeenkomsten houden over het toepassen van de Waardenmeter. Dit in relatie tot het gegeven dat Zeist kwaliteit boven kwantiteit stelt. Het centrale dilemma in het ruimtelijk beleid is namelijk de uitdaging om verantwoord en zorgvuldig om te gaan met de schaarse ruimte. Dit is het centrale thema uit Zeist schrijf je met een Q. Organiseer bijvoorbeeld ‘laboratoria’ met denkbeeldige praktijkvoorbeelden om zichtbaar te maken hoe de Waardenmeter wordt gebruikt. Ook kan informatie worden gegeven over de invulling van de zogenaamde Omgevingstafel. Deze dialoog kan ingeleid worden met informatie aan geïnteresseerde inwoners en organisaties over de Omgevingswet en de veranderingen in het ruimtelijk beleid. 2. Eén of meer dialoogavonden houden over het passende woningaanbod uit de Omgevingsvisie. Het gaat om een eventueel verschil in woningbouwambitie tussen de Woonvisie en Omgevingsvisie (aangegeven in teksten en op de kaart). Wat is gegeven de schaarse ruimte in Zeist een voor Zeist noodzakelijk aanbod? En wat is het surplus wat uit de Ontwerp-Omgevingsvisie zou kunnen voortkomen.

En is er de noodzaak of de ambitie om daarvoor schaarse ruimte op te offeren? Dialoog is ook op buurtniveau mogelijk en wenselijk waarbij ook gekeken kan worden hoe bijvoorbeeld op buurtniveau doorstroming kan worden bevorderd zonder groenkwaliteiten aan te tasten. 3. Een of meerdere dialoogbijeenkomsten houden over onderwerpen met grote gevolgen zoals deze in de ‘Ontwerp-omgevingsvisie’ n.a.v. de Propositie staan aangegeven en ingetekend zoals de toekomstige woningbouw rondom het Station Driebergen-Zeist, de aanleg van een nieuw HOV USP-Amersfoort langs De Dreef inclusief mogelijke bouw van 0 - 5.000 woningen in Zeist-Noord. 4. Een dialoogbijeenkomst houden over de kaarten in de Omgevingsvisie. Onder andere de wijkindeling roept vragen op. Maar ook aanduidingen als “(nieuwe) ontwikkeling”. Wat is bestaand, wat is nieuw? Dat loopt door elkaar heen. Of mobiliteit (hoog, laag frequent) dat niet begrijpelijk is en ook nergens wordt uitgelegd. Bedrijfsterreinen zijn ruim gedimensioneerd, soms ten koste van groen, soms zelfs ten koste van hoogwaardig cultuurhistorisch groen zoals bij Sparrenheuvel. Zonder toelichting niet begrijpelijk. Een dialoog is geschikter om over dit onderwerp te communiceren dan een zienswijzenprocedure. 5.

Een dialoogbijeenkomst hoe we in Zeist meer doelgericht een kwaliteitsimpuls geven aan leefomgevingskwaliteiten in het algemeen (zie ook centrale thema Omgevingswet) en dan aan klimaatdoelen en waarden van natuur (ook in relatie de biodiversiteit), landschap en cultuurhistorie in het bijzonder. En, of en hoe dit kan worden opgenomen in een Omgevingsvisie. 6. Na de dialoogbijeenkomsten de voorgenomen beantwoording van de zienswijzen te bespreken in een dialoogbijeenkomst zodat er dialoog en feed back is of zienswijze en beantwoording ervan door het college goed begrepen zijn. Dit zorgt ervoor dat eventuele inbreng in de Ronde Tafel niet meer hoeft te gaan over vergissingen en misverstanden maar gaat over de hoofdpunten van het omgevingsbeleid. Zie ook de toelichting op dit punt verderop in dit memo.

6 Wij zijn desgewenst bereid om mee te denken en te helpen bij de organisatie van de bijeenkomsten. Met als inzet een open dialoog en een zo groot en breed mogelijke betrokkenheid uit de Zeister samenleving. Het organiseren van participatie in de vorm van een dialoog over de kernpunten van het ruimtelijk beleid waaronder hoe om te gaan met dilemma’s leidt in onze optiek tot het: - verkleinen van de afstand tussen burger en bestuur; - gemeente, burgers en organisaties dichter bij elkaar brengen; - versterken van de verantwoordelijke samenleving. Dat is ook het Zeist waar wij graag willen leven, wonen en werken. Wij hopen dat de handschoen wordt opgepakt om een meer actieve participatie bij de dilemma’s aangegeven in de Omgevingsvisie vorm te geven. Nadere toelichting Vragen en zorgen over bouwambitie en groei van bedrijvigheid Nieuwe en bestaande woningen komen vanzelf vol: Zeist is mooi groen en centraal gelegen in Nederland met een divers woningaanbod. De vraag naar woningen in Zeist is hierdoor groot. Voor wat het wonen betreft is de grote uitdaging voldoende betaalbare woningen voor degenen die aan Zeist zijn gebonden. De natuurlijke bevolkingsomvang kent geen groei meer. De woningvraag is vooral binnen- en buitenlandse migratie en voor een klein deel gezinsverdunning en het inlopen van een achterstand.

De Woonvisie Zeist 2021-2025 spreekt op basis van het woningmarktonderzoek van een behoefte tot 2030 van 300 extra sociale woningen waardoor het totaal aantal sociale woningen in Zeist toeneemt tot 8900 (pagina’s 20 en 21). Er lijkt geen noodzaak voor grote woningbouwprogramma’s anders dan de groeiambitie van de Metropoolregio U16. De bedrijvigheid moet volgens de Ontwerp-Omgevingsvisie meer ruimte krijgen. Zeist heeft 35.000 arbeidsplaatsen bij een beroepsbevolking van 28.000 werkenden en 2000 werkzoekenden in 2010. Er is dus een inkomende pendel. Er lijkt geen noodzaak het aantal arbeidsplaatsen te vergroten. Meer woningen en meer bedrijvigheid heeft een nadeel. De Omgevingsvisie schetst voor de mobiliteit op pagina 42: “Niet alleen in Zeist zelf, maar ook de regio Utrecht wordt steeds drukker door het toenemende aantal woningen en arbeidsplaatsen”. De Omgevingsvisie benoemt dit dilemma terecht. Of het nu is voor bedrijvigheid, wonen, duurzaamheid of recreatie, bouwen kost groen. Genoemd wordt onder andere: “Daar komt bij dat het groen in Zeist tot op zekere hoogte onder druk staat door ambities op het gebied van bijvoorbeeld recreatie en het voorzien in passend woningaanbod”. De vraag die de Omgevingsvisie niet beantwoord is, wat een passend woningaanbod en een passende bedrijvigheid is.

Dit vraagt naar onze mening om een informatieve en verdiepende dialoog tussen inwoners, maatschappelijke organisaties en ondernemers en het gemeentebestuur. Door een dergelijke dialoog wordt ook de manier van afwegen tussen rood en groen duidelijker. De weging zou moeten plaats vinden met een Waardenmeter, een nog onbekend instrument. Maar wat stop je erin voor het passend woningaanbod of bedrijvigheid? En hoe weeg je woningbouw af tegen de schaarse ruimte en tegen

7 andere thema’s zoals biodiversiteit, klimaatverandering, leefomgevingskwaliteiten, etc.? Wat is passend voor het woningaanbod en de bedrijvigheid? Deze vraag beantwoordt de Omgevingsvisie onvoldoende duidelijk. Zorgen over een goede verwerking en begrip van de ingebrachte waarden en wijkvisies De beschrijving van de waarden in de Omgevingsvisie is uitgebreid. Maar de vertaling ervan naar de inhoud van de Omgevingsvisie is niet of onvoldoende teruggekoppeld aan de inbrengers. Ook staan er in de uitgebreide waardenbeschrijvingen begrijpelijkerwijs kleinere onvolkomenheden. In de zienswijzenprocedure komen hierover vast nog veel opmerkingen. De kwaliteit van de definitieve Omgevingsvisie groeit als over de wijze van werken in de Omgevingsvisie nog als in een dialoog nog feedback op waardenbeschrijvingen aan het college kan worden gegeven. Vragen en zorgen over de weging van waarden en ambities Grote ambities zijn verwoord in het IRP en de Propositie. Over deze onderwerpen zijn de burgers niet actief geraadpleegd. Over de Propositie als zodanig is geen inspraak geweest. In bijlage B. van de Omgevingsvisie schrijft het college: ”Want normaal gesproken zijn we gewend als gemeente om wél met inwoners te praten over inhoudelijke ambities en opgaven.

Dat doen we dus nu bewust niet, omdat die gesprekken ófwel al gevoerd zijn samen met inwoners, ófwel gevoerd worden op andere tafels (denk aan een gebiedsvisie Dijnselburg of een Transitievisie Warmte).” In deze redenering herkennen wij ons niet voor wat betreft de participatie van inwoners. De Omgevingsvisie vertaalt sectoraal beleid naar integraal beleid. Juist de vertaling van sectoraal naar de Omgevingsvisie is van belang. Vragen zijn: - Hoe verhoudt het sectorale beleid zich tot de waarden? - Hoe worden waarden en ambities vertaalt in strategische kaders die het DNA van Zeist beschermen en ontwikkelen? De Omgevingsvisie zegt: “De eerste Zeister Omgevingsvisie geeft aan wat voor een gemeente we willen zijn. De visie geeft aan welke strategische kaders er gelden om aan te houden bij (nieuwe) plannen die van invloed zijn op onze fysieke leefomgeving. Het is een visie die gaat over alles wat je praktisch hoort, ruikt, ziet en voelt in de leefomgeving. Het gaat hierbij niet alleen om de ‘harde’ (materiële) kant van onze leefomgeving, zoals gebouwen, natuur of andere ruimtelijke ordeningsaspecten.” Uw college doet de samenleving tekort als deze in een dialoogproces niet mag meedenken over de strategische kaders. De samenleving mag kennelijk wel ruiken en voelen, maar niet nadenken over hoe nieuwe plannen het denken en ruiken gaan beïnvloeden.

Burgers willen best tijdig meedenken over dilemma’s die hen aangaan en zoeken graag mee naar gedragen oplossingen in de dilemma’s. Dan groeit ook het draagvlak en begrip voor besluiten.

Aan: lorleke Vermeulen, projectleider omgevingsvisie Zeist CC: Sarah Jonas, projectondersteuner; Anne Seghers, gespreksleider 15 februari 2021

Vlar le-r!.!aa!!tj!.!l

Betreft: Sessie Waardenkaart Zeist op 15 februari 2021

Beste lorieke,

Afgelopen maandag nam ik deel aan de bljeenkomst die jullie vanLrit Serneente Zeist hadden georganiseerd over de \À/aardenkaart voor Zeist, in het kader van het opstellen van de eerste omgevingsvisle voor onze gemeente. Allereerst mijn dank voor het organiseren van de breenkomst. ik vlnd het íijn om betrokken te kunnen zijn bij de ontwlkkelingen. Die raken rechtstreeks aan mljn woonomgeving en het dorp en platteland waar lk van ben gaan houden, slnds ik er in 1983 kwam wonen. Goed dat jullie ons a s bevolking erbij betrekken. WerkwÍize Aan het begin van de bijeenkomst was er enige kritiek op de werkwijze, waarbij ons werd gevraagd

om een bekende Nederlander uit te kiezen die symbool staat voor wat wij voor Zeist belëngrijk vinden. Het was mlj duldelijk waarom jullie het zo èanpakten en voor het openen van een gesprek kan zoiets nuttÍg zijn. le leidt mensen weg van hun opvattingen naar een gesprek op een ander niveau. Persoonlijk heb ik er geen enkel probleem mee, behalve dan dat de tijd nogal kort was maandagavond en ik me daardoor zorgen maakte of er wel genoeg tljd overbleef voor het inbrengen van mijn punten. lk had de indruk dat dat voor verschillende andere deelnemers ook speelde. Voor zover ik weet zijn er slechts twee lnspraakmomenten, dle van 15 februari en de vervolgsessle op 3 maart. Zou het mogelijk zijn om daar nog een derde bijeenkomst aan toe te voegen? Dat zou helpen om de deelnemers het venrouwen te geven dat ze hun inbreng serieus kwijt kunnen in de inspraak over de omgevingsvisie - to ch een hee belangrljk stLrk. Biieenkomst 3 maart Aan het eind van de bijeenkomst gaf ik aan dat ik op 3 maart pas vanaf 20i00 uur aanwezig kan ziln. Eerder dle avond ga ik voor in een (digiiàle) oecurnenische vesper in Zeist West in het kader van de

veertigdagentijd. Zoals ik maandag al zei 20u lk graag actief deelnemen aan deze vervolgbljeenkomst. Dànk voor lullle toeze8ging dat je er een mouw aan zult passen en ik iets later toch kan aanhaken. Graag ontvang Ík de lin k voor de bijeenkomst. Fljn a s je dan wilt aangeven aan de andere deelnemers dat lk wat later aanschuif. Mocht de bijeenkomst pas om 20:00 uur beginnen, dan nog mooler natuurlijk. Waardenkaart: zes kernwaarden voor het Kromme Riineebied ln mljn lnbreng afgeLopen maandag heb ik jullie gevraagd om aanpassing van de waarden voor het Kromme Rijngebied. Dat is op allerlel manieren bijzonder waardevol. Het maakt deel uit van de natuurcorridor die van de Langbroeker Wetering bij Odijk, via Bunnlk en Zelst naar Rhljnauwen, Amelisweerd, Oostbroek en dan noordelijker naar Vo enhoven, Sandwijck en het Noorderpark gaat lrichting Vechtplassen). Deze natuurcorridor is door gemeente Zeist en provincÍe ln het verleden

meermalen erkend als van Brote waarde. Ër is een ecoduct onder de A12 bij Odijk voor aangelegd, het viaduct onder de A28 ter hoogte van Zeist-West is niet gebruikt om een aansluiting te realiseren maar een ecoduct, bij Utrecht en De Bilt zijn onlangs voor dit doel twee ecoductën aangelegd. Gemeente Zeist heeÍt in zijn zienswijze voor de Provinciale Omgevingsverordening aan Provincie Utíechtonlangs Bevraagd om het betÍeffende Kromme Rijngebied aan te wijzen a15 Br.izonder Provinciaal Landschap. ookvanuit de gíoene groepen in ze;stwordt hierom gevraagd. we hebben erkenning en bescherming nodig van deze kwetsbare, bijzondère corridor. ln weerwiÍ van de verstedelijking is die nog altrjd intact, maar wel onder druk. Vanuit de Werkgroep Biodiversiteit Zeist e.o. wordt semen metde l(NVg inmiddels concreet initiatief genome n om ditte reeliseren, onder meer door aankoop van gronden en omvormingtot natuur dan wel natuurinclusieve landbouw. LandschapsheGtel, natuur, recreatie en energieopwekking kunnen hier op een verantwoorde manier samengaan, mits alle waarden integraalworden meegenomen. De noodzaakvan zulke inte8raliteit vraagt ook nationaalsteeds meer aandacht, Het Kromme RijngebÍed bij Zeist bestaat uit een nog gaaf coulissen la ndscha p mèt stukken open weiland, aan de zuidzijde begrensd door de Kromme Rijn met zijn broekbossen. Daarin komt onder

andere essenha kho ut voor, ÉuropeesÍechtelijk het hoogst beschermde natuurtype. Niet alleen de kleibossen zijn botanisch rijk (paddenstoelen, mossen, stinzenplanten), ook de kwelnatuur langs de flankvan de Heuvelrug is van bUzondere ecologische waa rd e. De basische kwelis zeldzaam en maakt bijzondere flora en fauna mogelijlí n;et alleen de bekende locatie bij Blikkenburg. De combinatie van geologische, hydrologische, aardkundigel en cultuurhistorische waarden is zeldzaam. Meer dan de helft van het Kromme Rijngebied bij Zeist is volgens de PDOK-kaarten van de overheid beschermd. ln hetgebied ligteen groot aantal landgoederen. Het is van grool belangom het gehele gebied onder wettelijke bescherming te brengen. Ditverklaart waarom Zeist in zijn zienswijze op de POVI hier ook voor heeft gepleit. Voor het Kromme Rijngebied vraag ik u om die reden om de waarden voor het hele zeister Kromme Rijngebied als volgt weer te geven:

1. HoogwaaÍdig cultlurhiíorisch landschap (coulissenlandschap in de overBangszone van de stulvwal naaÍ de Kromme Rijn mel talriike landgoederen)

2. Erkende natuurcorridor tussen LangbroekeÍ wetering en NoordeÍpark, met belangriike Ílora en fauna en dooÍregen mel NNN-stÍoken 3. cultuurhistorisch, aardkundig en hydÍologis.h belangriik landschap (landgoedeÍen, oude armen va. de Kromme Rijn, kwelgebied vanàfde stuwwal tot vrïwel aan de Kromme Rijnl De ook doorgemeente Zeisl zelf bepleitte bescherming als Bízonder Provinciaal Landschap maakt opwaardering mogelijk als groene longtussen Utrecht, Bunnik, OdÍk, Driebergen-RÍsenbur& Zeist en De Bilt. Nu de regio voor een grote bouwopgave staat is het noodzakeliik om hoogwaardige groene infrastíuctuur 1e realiseren, waar inwoners van kunnen genieten en recreëren (wel op een passende,

dus extensieve manier). Daarbij gaat het eerder om uitbreid,ng van de wandelroutes dan om een fietspad, zoals u op de waardenkaart heeft ingevuld. Er bestaan zonder meervo,doende fietsroutes in en om het gebíed, datte kwetsbaar is voor ext.a fietsroutes. Wat ontbreekt zijn extensieve

wandelverbindingen (met draaihekken o.i.d. om mountainbikes en brommers te weren) op in elk gevaldrie punten:

I Bijvoorbeeld provlnciaà aardkundig inonument Niènhof en oostbroek (zie ook de PRV Utrecht). Dessewenst kan ik u materÍaa1, kaartjes etc. toesturen.

Een wandelverbinding tussen de Groene Driehoek (Wulperhorst / Blikkenburg) via Rijnwijck

naar de Langbroeker Wetering, zodat Zeistenaren via aaneengesloten natuurgebieden lopend toegang krilgen tot de oostelijke Kromme Rijngebied zonder langs de Driebergseweg

ofAl2tehoevengaan.Ditkanmetee.over ofonderdoorgang bij het spoortussen beide

-

helften van Rijnwjjck, dan weJvia de spoorovergang bij de Tiendweg; Een wandelverbinding vanëf de Koelaan Langs de zuidzijde van het weilandengebied naar de Nlénhof (die bestaat maar er staat een hoog hek dwais over); Een wandelverbinding over de A28 heen naar Vollenhoven ldus een brug; nlet via het ecoduct maar elders).

Om dle reden steí ik u voor om als vierde aanvullende waard€ op te nemen:

4. Hoogwaardlge groene long voor extensieve recreatie dooí inwoheís De transitie naar duurzame energie brengt met zich mee dat ook energieopwekking ingepast moet

worden, rekening houdend met het bljzondere karakter van het gebied en als één van de opgaven, in balans met de andere opgaven, Zonnevelden laten zlch nog enlgermate lnpassen in het coulissenlandschap mits omgeven door hagen en extensiefvan karakter. Windturbines passen niet in dlt làndschap, omdat de hoogÍe daarvan een ernstige aantastinB zou betekenen van de kleinschaliBhejd van het Kromnre Rijn andschap. ik verwi.js u in dlt kader naar de rapporten van het College van Rljksadviseurs, dat bil he.hallng wilst op de noodzaak om w ndturb nes a leen in grotere aantal en gegroepeerd op and te p aatsen (en prima r op de Noord2ee)en om zonnepanelen eerst en vooral op bebouwing te plaarsen, niet ln natuur of op landbouwgrond. Nog deze maand heeft ook de nieuwe Rijksadvlseur voor het Landschàp narnens het college dit standpunt nadrukkelljk naar voren gebracht. Het principe van dit college en deze gemeenteraad dat Zeist energ eneutraal zou moeten zljn ls achterhaald. De opwekking van duur?ame energÍe moet op een hoger schaalniveau worden geregisseerd. Bovendien is duurzame energie in rap tempo een exportproduct aan het worden, doordat de windenergie op zee en land wordt verkocht aan Amazon, datacenters en straks de internationale luchtvaart. Zo wordt ons andschap leeggezogen en verkocht aan het buÍtenland.

Mijns inziens betekent dit dat opwekking van duurzame energie in het Kromme Rijngebied weliswaar mogelijk moet zijn, maar op beperkte schaal. Om die reden stel ik Lr voor om als vijfde aanvullende waarde op te nemeni

S. ZorgvuldiE ingepaste energieopwekking, zonder de andere waarden geweld aan te doen De opwaarderlng van het gebied vraagt om een omslag van de bestaande intensieve landbouw naar

natuurínclusieve landbouw, met name ook omdat de intensieve bedíjven vrilwel allemaal ingeklemd liggen tussen NNN-gebied. Dat heeÍt te lUden van vermesting (t.8.v. soja als veevoer)en verdroging, het aatste als gevolg van een onnatuurlijk laag waterpeiJ waardoor de kwel vanaf de stuwwal ongedaan wordt gemaakt. Dat maakt dat ook een zesde waarde nog moet worden ioegevoegd:

6. Natuurinalusieve, ciículaire, diervriendelijke lendbouw met hoog waterpeil ALles samen vraag ik u dus om de waarden die u op 15 februari liet zien ( recre dtie mogelijkheden;

konsen voor biodive rsite it; fietsn ogelijkheden; diervrie ndelÍjk) te v etvange n door de zes waarden die hierboven vetgedrukt zijn. lk meende op één van uw samenvattende kaarten overlgens in het

Kromme Rijngebied "hondenuitlaatplaats" te zien staan a s waarde. Hopelilk vergis ik mij, want dat zou van dezelfde soort zijn als "vullstortp aats". Hondenpoep is een bron van stikstof die bil' de berekeningen in Den Haag over toeiaatbare stikstofuitstoot significant meetelt. Prima natuurlijk dat

mensenhunhonduitlaten,maarwaarjedatactieÍfaciliteertvraaBtechtgoedeoverweging.

A12lspoorzonegebied

op de waardenkaart is bï de inspraak een groot aantal pinnen geplaatst in dit gebied met de opmerking "geen wi dturbines" en "geen energieopwekking". Wel stonden er pinnen met verzoeken om extra wande,verb;ndingen, meer biodiversiteit en zorgvoor het waardevolle landschap. U heeft daargeen enkele van overgenomen en het Al2/spoorzonegebied he,emaal leeg gelaten. Daaa maak ik met klem bezwaartegen. Uw kaart was onderdee,van een ïormeel inspraaktraiect en de geplaatste pinnen doen ertoe. ln dit gebied heb ik enkele pinnen geplaatst maar de overgrote meerderheid van de pinnen is door anderen geplaatst (geen idee wie). Het kan gewoon niet dat u dat negeert. Zoals ik op 15 februari al aangai ik kan niet anders dan aannemen dat u dit doet omdat het gemeente Zeist niet uilkomt dat de bevolking massaaltegen windturbines in ditgebied is. U kunt dat niet negeren, want dat krijgt u Íerug in de vorm van rechtszaken. Dat moet u niet willen natuurlijk. U zou kunnen redeneren datweersland tegen windturbines geen waarde is. Het lijkt mij echter duidelijk dat de inwoners van zeist zoveelwaarde hechten aan dÍtgebied _een gelÍefd wandelgebied waar met mooiweer in tlvee richtingen een lang lint van wandelaars loopt-dat zij daar geen windturbineswillen zien (letterlijk).

lkverzoek u om die reden om de bovenstaande zes waarden voor hetZeister (romme Rijneebied óók in het A12 / spoorzonègebied te plaatsen. ookvraag ik u met klem om een voetgangersverbinding over ofonder het spoortussen Groene DÍ'ehoek en Rijnwijck in te tekenen. De bijbehorende waarde is recreatief (wandelverbinding via natuurroute t!ssen Zeist en Langbroeker Wetering). Waardenkaart: landqoederenzone Stichtse Lustwarande Provincie Uirechi heeft in de concept-Povl de stuwwal aangewezen als belangrijk natuurgebied, en het Kromme Rijngebied als belangrijke zone voor recreatie vanwege zïn landschappelijke en

cultuurhistorische waarde. Echterjuist de flank van de Heuvel.ug verdient ook bescherming: het lint van landgoederen dat samen de Stichtse Lustwarande vormt, Dat looptvoor zeist va naï vollenhoven langs de Utrechtseweg met zijn voorname huizen en parken, maar het omvat ookde laíd8oederen langs de Kroostweg teÍug naar de UtrechtsewèB bij de kinderboerderij. Mijn verzoek aan u is om niet alleen de stLrwwa,en het Kromme Rijngebied als bijzonder waa rdevol aan te merken, maar ook dè landgoederen langs de lltrechtseweg, Kroostweg en Driebergseweg. Zoals Patrick Greeven op 15 februarialopmerkte,je hebt een reeks parallelle structuren: de bossen van de stuwwal, de Lus:warande-landgoedeíen en sprengen op de flankvan de stuwwal, dan de kwelzone in het groene gebied, vervolgens het coulissenlandschap (bij Zeist-West deels open) en

tenslotte de oeverbossen van de Kromme Rijn en de Kromme Rïn zelf. Zo'n opvolSingvan belangrike structuren is zeldzaam voo. Nederland en bij Zeist nog gaafaanwezig. De kernwaarden zijn dus de opeenvo,gende zones:

7. Natuu-- en landschapswaarden stuwwal 8, Cultuurhistorische waarden Stichtse Lustwarande en spÍengen 9. Natuurwaardenkwelzone 10. Natuur- en landschapswaarden coulissenlandsahap Kromme Rijngebied 11, NatuuÍ- en landschapswaarden rivierbegeleidende broekbossen langs Kromme Riin 12, Natuu.- en landschapswaarden xromme Riin zelf Mocht u daar behoefte aan hebben, dan ben ik gÍaagbereid om e.e.a. vooÍ u op de kaart in te

Waardenkaart: bebouwde kom Voor de bebouwde kom zijn mijns inziens de volgende waarden essentieel {naast andere waarden die door anderen zijn ingebraaht): 13- Eeschermingvan monumentale obiecten (villa's, wonlngen, paÍken, dorpsgezichten eta.) 14. schone lucht, met name een veÍbod op houtkachels en een vuu.werkverbod 15. Veiligheid, mel name een vuurwerkveíbod Voor wat betÍeft de monumenten vraag ik daarbii in het bijzonder aandacht voor Slot Zeist en voor Griffensteiin. Enkele jaren lang heeft maandenlang een tentvan de fuhton Brothers in de Slotuin gestaan. Dit staat haaks op het monumentale kaíakter van de beschermde Sloltuin. lk heb daarover contact gehad met de Rïksdienst voor Cultureel Erfgoed, die daarover ook zijn bezorgdheid heeft uitgesproken. lk verzoek u om activiteiten in de Slottuin te beperken tot kleinschalige zaken als faias en tentoonstellingen, die ofwel extensiefzin ofwel na enkele dagen weer vertrokken en dus veel minder schade doen. Niet alles kan. Bovendien staat op hetterrein van het Slotde akkergeelster, een beschermde Rode Lijst soort (zie registratie bij Naturalis / Rijksherbarium). Alleen al daarom zult u terughoudend moeten zijn met activitèiten op deze locatie. Voor Gr;ffensteiin vraag ik uw aandachlvoor de monumentale sociale woningbouw aan de coÍnelis schellingerlaan en de Ridderschapslaan.

Daarover is de afgelopen jaren gepíocedeerd, hetgeen erioe heeft geleid dat Woongoed van zijn sloopplannën grolendeels heeft moeten afzien en de wethouder heeft erkend dat de rechter hier terecht om correstie woeg. Nu de monumentale status van dit naoorlogse ensemble doorvriend en vijand is erkend dient het als waarde op de kaart terug te komefl- De Cornelis Schellingerlaan kunt u zien als het Witte Eegijnhofvan Zeist, dat na een opknapbeurt zou mogen worden opgenomen in de route van toerisiische bezienswaardigheden. ln het kadervan monumenten zalde gemeentelijke omgevingsvisie en -verordening beperkingen moeten opnemen tegen het plaatsen van zonnepanelen op daken van monumenten. Bij dè rechtszaak over de monumentale woonblokken in Griffensteijn wees de driehoofdige rechtbank erop dat zelfs de Koning geen zonnèpanelen heeft mogen plaatsen op ,jn woning, in weerwilvan dlenst verzoek. I uridisch gaat bescherming a15 monumentvóór de klimaatopgave.

lk maakvan de gelegenheid gebruik om uw aandachtte vragen voor de buurtschap Huis ter Heide, die doorm;dden wordt gekliefd door de amersfoortseweg. Bij Huis ter Heide is een onderdoorgang nodie, zodat beide helften-elk zondea meer met monumentale kwaliteiten -weer verbonden worden. Soesterberg is een voorbeeld hoè dat kan worden Serealiseerd. Hel zou ook woningbouw mogelUk maken in de vorm van een nieuw harr met monumentale allure alsverblndende schakel. Op 15 februari werd van verschillende kantèn schone lucht als belangrijke waarden genoemd. Dit stond alop de prikkaari van de inspraak. Het gaat daarbij niet alleen om uitstoot van fijnstofdoor het

verkeer, maar ook door dieselgeneratoren, houtkachels, open haarden, barbecues en vuurkorven. lk weet hoe gezellig mensen een houtkachel en open haard etc. vinden. Vroeger dacht ik ook dat dat geen kwaad kon- Door luchÍvervuiling als gevolg van fijnstof uit het verkeer op een vroegere standplaats (Brussel) heb ik helaas astma gekregen en verdraag ikgeen houtrook en dieseldampen meer. Als mijn buren verderop in de straat de houtkachelaandoen {een groot deelvan hetjaar) moet ik naar binnen en alÍe ramen en deuten sluiten. Pas halverwege de nacht kunnen wij ons slaapkamerraam weeropen zetten. Als een dieselauto langskomt moet ik zo lang mogelijk de adem inhouden. Als ergens een dieselgenerator staat moet ikver uit de buuÍt blijven. lk ben niet de enige met dit probleem, zie de inÍo.matie van het Longfonds. Het Rijk verwijst voor bescherming naar provinc;es en gemeenten. Provincie Utrecht verwees in reactie op mijn zienswijze voor de POVI

hiervoor nàar gemeente Zeist. lk vraag u dan ook om schone lucht als waa.de nadrukkelijk te verdlepen naar een verbod op houtstook met houtkëchels en open haarden. De barbecues en vuurkorv€n wil ik mijn buurtgenoten niet ontzeggen, ik ga wel naar binnen, maar houtkachels en open haarden zijn echt tot diep in de nacht een ramp. Om dezelfde aeden vraag ik om een vuurwerkvrij Zeist als waarde ln de kaart op te nemen. VuuÍwerk is enorm vervuilend voor lucht en orngeving. lk duí met de jaarwisseling àljaren niet meer naar

buiten vanwege mijn veiligheld en de glftlge dampen. Het is hoog tljd voor een vuurwerkverbod. Afgelopen jaren kwam dit ook naar voren uit de Ïafel van Zelst. Een grote meerderheld van de bevolking wil een vuurwerkverbod. De burgemeester wees dit af omdat hil vond dat het Rijk dit moet oplossen. Nu steeds meeT gemeentes een vuurwerkverbod hebben afgekondigd (2019/2020) en afgelopen Iaarwisseling een landelljk verbod gold vënwege corona is dit het moment om voor Zeist een algerneen vuurwerkverbod in de gemeenteliike omgevingsvisie op te nemen, Slotoomerklngen Bovenstaande inbreng lever ik op grond van mijn expeltise a s bioloog, met specialisat e en jaren ange werkervaring bij Europese Commissie, Rijk, wetenschap (Utrecht, Wageningen) op het gebied van landbouw,landschap, natuur, biodiversiteit, economie en beleid.

Voor miin intlreng over het landschap, natuur, biodiversiteit en energie ben ik actief betrokken bij en/of vertegenwoordig ik Heemschut, Stichtlng Beter Zeist en Werkgroep Biodiversiteit Zeist en omstreken. Mijn inbreng is ln lijn met hun opvattingen. Met vriendelijke groet,

AÈ/ Robert Baayen Gijsbrecht van Amstellaan 18 3703 BD Zeist T 0306919804 / M 06186093s7

? S. : rad^L k,ik

0

,/r^ 4,4 a^h^p"t va fta

\l -

o

Ln{ . N"L I t

Couwenhoven 4612, 3703 EM Zeist. Telefoon 030-6958618; e-mail: werkgroep@natuurlijkzeist-west.nl

Zeist, 10 maart 2021

Invulling participatie Ruimtekaart en Omgevingsvisie Aan de raad van de gemeente Zeist

Geachte gemeenteraad, Naar aanleiding van de bijeenkomst over de Ruimtekaart / Omgevingsvisie van 3 maart jongstleden vragen wij uw aandacht voor de invulling van de burgerparticipatie bij de omgevingsvisie. Volgens de gezamenlijke website van het Rijk, de VNG, de IPO en Unie van Waterschappen “aandeslagmetdeomgevingswet.nl” is bij een omgevingsvisie participatie over omgevingskwaliteiten én beleidsdoelen heel belangrijk: “Met participatie kunnen overheden bij inwoners of gebruikers van een gebied

perspectieven en toekomstbeelden ophalen. Zo kunnen ze hen actief betrekken bij de visie. Hierbij kunnen overheden bijvoorbeeld situatieschetsen en scenario’s gebruiken om toekomstige ontwikkelingen en effecten uit te beelden.” zie verder de bijlage (ontleend aan: https://aandeslagmetdeomgevingswet.nl/participatieomgevingswet/participatieinstrumenten/participatie-omgevingsvisie/) Vanwege deze beschrijving waren wij zeer verbaasd dat wij op 3 maart van de begeleiders van de zogenaamde Ruimtekaart voor Zeist te horen kregen dat - Op de Ruimtekaart de waarden/kwaliteiten van Zeist worden opgenomen. - De Ruimtekaart geen beeld gaat geven van de ruimtelijke ambities van Zeist. Besluiten daarover (bijvoorbeeld ambities voor bouwplannen, tramlijn, enz.) worden apart genomen. en dan langs de Ruimtekaart gelegd. - De ambities van Zeist uit de Propositie en de Mobiliteitsvisie worden zonder algemene en ruimere participatie met dialoog en ophalen informatie en discussie aan de Omgevingsvisie toegevoegd. - De omgevingsvisie een ‘vormvrij’ document is, dus dat de gemeente vrij is deze invulling te kiezen. Uiteraard is het heel belangrijk dat de kwaliteiten van Zeist goed in beeld worden gebracht. Maar als wij het goed begrepen hebben, geeft de Ruimtekaart wél de omgevingskwaliteiten van Zeist weer

2 maar niet de samenhang met de ambities en beleidsdoelen van de gemeente. Dan ontstaat er op de Ruimtekaart geen transparant beeld van de ruimtelijke ontwikkeling en de visie van de gemeenteraad daarop. Want het is juist van belang hoe in relatie met andere ambities met de kwaliteiten van Zeist wordt omgegaan. En hoe de kwaliteiten in het belang van de inwoners en van de gewenste ontwikkeling van Zeist zo goed mogelijk in stand blijven en of verbeterd worden. De visie hierop bepaalt ook het afwegingskader en de prioriteiten voor een bepaalde plek. Door de voorgestane aanpak schiet de participatie te kort. Dit omdat de bescherming en ook de noodzakelijke verbetering van de kwaliteiten van Zeist niet in een volwaardig participatieproces aan de orde komen. De nieuwe Omgevingswet beoogt meer burgerparticipatie te bewerkstelligen. De ontwerpwet stelt burgerparticipatie verplicht bij het vaststellen van een Omgevingsvisie, maar laat het aan de gemeente over om de participatie in te vullen. Dat betekent het volgende: 1. Als een Omgevingsvisie alleen bestaat uit de Ruimtekaart wordt niet aan de wettekst voldaan. De wet schrijft voor dat een omgevingsvisie bestaat uit: a. een beschrijving van de hoofdlijnen van de kwaliteit van de fysieke leefomgeving, b. de hoofdlijnen van de voorgenomen ontwikkeling, het gebruik, het beheer, de bescherming en het behoud van het grondgebied, c.

de hoofdzaken van het voor de fysieke leefomgeving te voeren integrale beleid. kwaliteiten, ontwikkelingen en beleidsdoelen. 2. Participatie vindt in de op 3 maart aangekondigde aanpak plaats over een ‘halve’ omgevingsvisie. Inwoners en hun organisaties wordt de kans ontnomen te participeren op een manier als bedoeld in de Omgevingswet in de visievorming over de ruimtelijke ontwikkeling van de gemeente. Dus over de visievorming over al dan niet gewenste veranderingen in de leefomgeving en de bescherming van kwaliteiten en ook in de visie op het beheer van de leefomgeving. 3. De gemeenteraad komt zijn toezegging niet na van ruimere burgerparticipatie over verschillende belangrijke beleidskeuzen op ruimtelijk gebied. Want bij trajecten als de Propositie, Utrecht Nabij en Contour Rep gesteld of in elk geval de indruk gewekt dat verder reikende burgerparticipatie dan via het insiderstraject bij de Ronde Tafel aan de orde zou komen in het kader van de Omgevingsvisie. Door kwaliteiten en ambities bij de burgerparticipatie te scheiden, blijven visie en afwegingen tijdens de participatie onduidelijk. Bovendien vindt hierover geen dialoog plaats in de samenleving en ontstaat er geen totaalbeeld van de gedachten in de samenleving over de ruimtelijke ontwikkeling. Andere gemeenten in de omgeving kennen een langer en meer diepgaand participatieproces (vergelijk o.a.

gemeenten Bunnik, Utrechtse Heuvelrug, De Bilt). Wij kunnen ons niet voorstellen dat u als gemeenteraad de inwoners en hun maatschappelijke organisaties buiten de deur wilt houden bij de basiskeuzen over belangrijke ruimtelijke besluiten. En inwoners niet in staat wil stellen ook gewenste veranderingen, bijvoorbeeld richting een (meer) biodiverse gemeente, schonere lucht of minder geluidhinder aan te geven versus andere ambities. Wij willen u als raad daarom uitdrukkelijk verzoeken om de aangekondigde aanpak te veranderen. Wij verwijzen ook naar de aanpak van de Structuurvisie “Zeist schrijf je met een Q”. Deze bestond uit ophalen van waarden en ambities, uitwerkingen in thema’s en gebieden. Hieraan gekoppeld waren wijk, doelgroep- en themabijeenkomsten. Een regiegroep van collegeleden, adviseurs en inwoners

3 adviseerde over de aanpak tot een goede en brede participatie te komen (niet over de inhoud, maar over het proces). Wij roepen u op om inwoners en maatschappelijke organisaties op serieuze wijze te betrekken bij de ruimtelijke ontwikkeling van de gemeente. Namens de Werkgroep, Hoogachtend, Ernest Schuler 06-49876043

Bijlage - Participatie bij een omgevingsvisie volgens de website van de gezamenlijke overheden ‘Aan de slag met Omgevingsvisie’.

4

Bijlage

Participatie bij een omgevingsvisie In hun omgevingsvisie leggen overheden voor de lange termijn hun ambities en beleidsdoelen voor de fysieke leefomgeving vast. Hierbij is participatie heel belangrijk.

De omgevingsvisie Een omgevingsvisie gaat in op de ontwikkeling, het beheer, het gebruik, de bescherming en het behoud van de fysieke leefomgeving. Zo’n omgevingsvisie is ‘beeldvormend’. Met participatie kunnen overheden bij inwoners of gebruikers van een gebied perspectieven en toekomstbeelden ophalen. Zo kunnen ze hen actief betrekken bij de visie. Hierbij kunnen overheden bijvoorbeeld situatieschetsen en scenario’s gebruiken om toekomstige ontwikkelingen en effecten uit te beelden.

Motiveringsplicht Heeft een overheid een omgevingsvisie gemaakt? Dan vindt de wetgever dat hierin moet staan hoe burgers, bedrijven, maatschappelijke organisaties en andere bestuursorganen bij de voorbereiding betrokken zijn. En wat de resultaten hiervan zijn. Gemeenten en provincies geven hierbij ook aan hoe zij invulling hebben gegeven aan hun participatiebeleid. Dat noemen we de motiveringsplicht. Deze staat in artikel 10.7 van het Omgevingsbesluit. Het bevoegd gezag neemt deze motivering op in het vaststellingsbesluit.

Denkwijzer In de Denkwijze(r) voor goede participatie staan deze aandachtspunten bij het inrichten van participatie bij een omgevingsvisie: 

De omgevingsvisie gaat over alle terreinen van de leefomgeving, en op de samenhang tussen ruimte, water, milieu, natuur, landschap, gezondheid, verkeer en vervoer, infrastructuur, cultureel erfgoed, veiligheid en klimaat. Organiseer ook participatie daarom integraal en zorg dat kennis van alle domeinen in het participatieproces aanwezig is.



Stem het proces voor een eventuele plan-milieueffectrapportage (mer) af met het participatieproces van de omgevingsvisie. Gebruik informatie uit de mer om participanten inzicht te geven in effecten van beleid, alternatieve oplossingen. Gebruik deze informatie ook bij de afwegingen bij beleidskeuzen. En omgekeerd: gebruik participatie als bron voor de mer.



Geef duidelijk aan wat de ruimte voor inbreng is als het gaat om opgaven die opgelegd worden vanuit andere wet- en regelgeving vanuit Europa, het Rijk of de provincie.



Bespreek wat er van elkaar verwacht wordt bij de totstandkoming en uitvoering van de omgevingsvisie. Wat is de rol van het bevoegd gezag? Hoe wordt deze ingevuld? Wat wordt verwacht van anderen (sturingsfilosofie)?

5

Meer informatie 

Bekijk ook de aanvullende praktische informatie in de Denkwijze(r) voor goede participatie.



In de aanpak van de participatie per fase staat meer informatie over het maken van een omgevingsvisie. Bij de praktijkverhalen vindt u ook een aantal specifieke verhalen over participatie bij een omgevingsvisie.



Lees ook de andere pagina bij regelgeving die over de omgevingsvisie gaat van gemeente, provincie en het Rijk.

Ontv. Griffie 10-03-2021/PR21.070/467206 Erik Groeneweg (penningmeester) Van: edbgroen@xs4all.nl <edbgroen@xs4all.nl> Verzonden: woensdag 10 maart 2021 21:08 Aan: 's.jansen@zeist.nl' <s.jansen@zeist.nl> CC: 'm.fluitman@zeist.nl' <m.fluitman@zeist.nl> Onderwerp: Kap Sanatoriumbos Zeist Geachte heer Jansen, geachte wethouder, Zojuist zag ik een item op het NOS journaal over beoogde hervatting van de kap van honderd(en) jaar oud oerbos in Polen zg. voor behoud van het bos / commercieel gewin. Het Europese Hof wordt overruled. De vergelijking met het meer dan 100 jaar oude Sanatoriumbos dringt zich op. Ik heb begrepen dat er tussen gemeente Zeist / Provincie overeenkomsten zijn of worden getekend (met Altrecht /Reynaerde) om het bos naar de bliksem te helpen. Voor woningbouw. Mijn vraag aan u : Is dit juist ? Zijn er al overeenkomsten getekend ? En : Vindt u dat u een goede visie heeft door het monumentale prachtige bos, dat meer en meer wordt bezocht/gebruikt, in zomerse hitte, corona tijd en als groene long, wateropslaglocatie en natuurlijke habitat binnen het steeds dichter bebouwde Zeist Noord, te gronde te richten ? Waar gesport wordt en kinderen spelen … Geen gift of behoud voor ons (na)geslacht omwille van bebouwing ? Rentmeesterschap ? Over een prachtig heel uniek en antiek bos ? De kap van het Amazone bos laat ik even buiten beschouwing. Het hemd is nader dan de rok.

Met vriendelijke groet, Erik Groeneweg P.C. Hooftlaan 32 3705AH Zeist 0612034162

Betreft: Omgevingsvisie.

Geachte leden van de gemeenteraad van Zeist,

11 maart 2021.

Wij berichten u naar aanleiding van de discussie rond het opstellen van de ruimtekaart van Zeist op 3 maart j.l. Het moet ons van het hart dat deze discussie buitengewoon onbevredigend was. Redenen hiervoor zijn dat er aan ons als inwoners van het dorp Den Dolder was gevraagd kernwaarden op te geven voor ons dorp. Wij hebben tezamen met anderen, maar vooral ook vanuit de leden van de Belangenvereniging Den Dolder (BDD), hard gewerkt om deze waarden voor het dorp op een rij te krijgen. Wij hebben een lijstje met deze waarden opgestuurd naar de projectleiding van deze sessies. Ons is nu gebleken dat de vertegenwoordiging vanuit de gemeente, wellicht ondersteund door het ingehuurde adviesbureau, het nodig heeft gevonden om op voorhand in onze kernwaarden te schrappen. U zult begrijpen dat dit voor ons werkelijk onaanvaardbaar is. Als de gemeente er op uit is om, zeker op dit punt, meer burgerparticipatie te krijgen, dit overigens in lijn met het recent verschenen rapport van uw rekenkamer, dan moet dit dus heel anders. Het kan toch niet zo zijn dat in de vanuit de bevolking van ons dorp aangegeven waarden door derden, naar ons blijkt, lukraak geschrapt kan worden. Wij zijn van mening dat er de laatste tien jaar al voldoende aanslagen op ons dorp zijn gepleegd, waardoor het dorpse leven steeds verder onder druk komt te staan.

Als we dan de door ons opgegeven kernwaarden ook nog eens laten inperken door derden, wordt het leven in ons dorp wel erg aangetast door bestuurlijke halfhartigheid. Wij vinden dat de door ons ingebrachte inhoud voor de Gebiedsvisie dan ook in zijn geheel moet worden opgenomen in deze Gebiedsvisie en het Gebiedsplan. Wij verzoeken u de projectleiding van dit project eens behoorlijk te instrueren over de methode waarop een Gebiedsvisie tot stand zou moeten komen. Wij hebben daar in ons dorp een goed voorbeeld van en dat is de Gebiedsvisie m.b.t. de ontwikkeling van de WA-Hoeve., hoewel daar recent weer een wonderlijke draai aan is toegevoegd.

Voor het overige ondersteunen wij de brief van Ernest Schuler die inhoudelijk ongeveer dezelfde aanmerkingen heeft en die dat naar onze mening ook nog eens duidelijk juridisch/bestuurlijk onderbouwt.

Met vriendelijke groet,

Belangenvereniging Den Dolder,

Rob Zee, vz. cc. Voorzitter rekenkamer

Secretariaat: Griffensteijnseplein 22 3703 BG Zeist T: 06-46082657 KvKnr.:30250364 NL98 INGB 0005 8035 12 E: beterzeist@gmail.com W: www.beterzeist.nl (oud) W: www.beterzeist.com Aan de raadsfracties van de gemeenteraad Zeist, 11 maart 2021 Betreft: burgerparticipatie Omgevingsvisie Zeist Geachte raadsleden, De ons inziens tekort schietende burgerparticipatie in het kader van de ontwikkeling van de Omgevingsvisie Zeist komt in het overleg tussen maatschappelijke organisaties die zich bezig houden met dit onderwerp steeds weer aan de orde. In vergelijking met omliggende gemeenten is de gemeente Zeist pas jaren later begonnen met het betrekken van burgers en andere belanghebbenden. Dit ondanks dringende verzoeken vanuit de bevolking en hun organisaties om de participatie vorm te geven. In het kader van de regio Utrecht werd echter al jaren lang van alles voorbereid. Ook daarover werd vanuit de gemeente geen burgerparticipatie georganiseerd. Wel kon in september 2020 via formele inspraak op het laatste moment nog worden gereageerd op de Zeister Propositie REP en de Contour REP. Over de RES en de concept Woonvisie Zeist 2021-2025 was meer inspraak mogelijk. Maar bij de RES ging het in feite om voor de regio al voorgelegde opgaven. Bij zulk regionaal overleg staat de bevolking volledig buitenspel, het is immers geen officiële bestuurslaag.

Burgers en andere belanghebbenden weten vrijwel niets van wat zich afspeelt in de raadswerkgroep en in de regionale beleidscircuits, laat staan dat zij invloed kunnen hebben op de aldaar bedachte ontwikkelingen voor de toekomst. Kwalitatief en qua reikwijdte vinden wij in dat verband de burgerparticipatie tot nu toe volstrekt ondermaats. Dat past niet bij een gemeente die uitdraagt dat het betrekken van de bevolking belangrijk is voor het draagvlak van besluiten. Wij voegen daar aan toe dat juist de bevolking veel kennis heeft van haar omgeving en hoe zij daarmee wenst om te gaan. Daarnaast is in Zeist en de dorpen veel (vak)deskundigheid aanwezig die het waard is om in te zetten voor een majeur kaderdocument als de Omgevingsvisie Zeist. Stichting Beter Zeist ondersteunt in dit verband de brief van de vereniging Werkgroep Natuurlijk Zeist-West over “Invulling Participatie Ruimtekaart en Omgevingsvisie. De raadsfracties en de raadswerkgroep omgevingsvisie zijn nu zelf aan zet om alsnog de burgerparticipatie zowel procesmatig als inhoudelijk goed vorm te geven. De coronamaatregelen doen daar niets aan af. Graag vragen wij uw aandacht hiervoor en hopen op een helder antwoord. Met vriendelijke groet,

Platform van buurten voor een mooi en groen Zeist en invloed van burgers

1

Egbert Visscher Stichting Beter Zeist

Platform van buurten voor een mooi en groen Zeist en invloed van burgers

2

Aan de gemeenteraad van de gemeente Zeist Postbus 513 3700 AM Zeist

Betreft: Invulling participatie Ruimtekaart en Omgevingsvisie

Zeist, 11 maart 2021

Geachte leden van de gemeenteraad, Naar aanleiding van de bijeenkomst over de Ruimtekaart / Omgevingsvisie van 3 maart j.l. vragen wij uw aandacht voor de invulling van de burgerparticipatie bij de omgevingsvisie. Volgens de gezamenlijke website van het Rijk, de VNG, de IPO en Unie van Waterschappen “aandeslagmetdeomgevingswet.nl” is bij een omgevingsvisie participatie over omgevingskwaliteiten én beleidsdoelen heel belangrijk (zie in deze ook de bijlage): “Met participatie kunnen overheden bij inwoners of gebruikers van een gebied

perspectieven en toekomstbeelden ophalen. Zo kunnen ze hen actief betrekken bij de visie. Hierbij kunnen overheden bijvoorbeeld situatieschetsen en scenario’s gebruiken om toekomstige ontwikkelingen en effecten uit te beelden.” Vanwege deze beschrijving waren wij n.a.v. vragen door participanten dienaangaande zeer verbaasd dat wij op 3 maart 2021 van de begeleiders van de zogenaamde Ruimtekaart voor Zeist te horen kregen, dat: • Op de Ruimtekaart de waarden/kwaliteiten van Zeist worden opgenomen; • De Ruimtekaart geen beeld gaat geven van de ruimtelijke ambities van Zeist; Besluiten daarover (bijvoorbeeld ambities voor bouwplannen, tramlijn, enz.) worden apart genomen. en dan langs de Ruimtekaart gelegd; • De ambities van Zeist uit de Propositie en de Mobiliteitsvisie worden zonder algemene en ruimere participatie met dialoog en ophalen informatie en discussie aan de Omgevingsvisie toegevoegd; • De omgevingsvisie een ‘vormvrij’ document is, dus dat de gemeente vrij is deze invulling te kiezen. Uiteraard is het heel belangrijk dat de kwaliteiten van Zeist goed in beeld worden gebracht. Maar als wij het goed begrepen hebben, geeft de Ruimtekaart wél de omgevingskwaliteiten van Zeist weer maar niet de samenhang met de ambities en beleidsdoelen van de

2 gemeente. Dan ontstaat er op de Ruimtekaart geen transparant beeld van de ruimtelijke ontwikkeling en de visie van de gemeenteraad daarop (vergelijk in die zin dus ook de huidige: ‘Structuurvisie – Zeist schrijf je met een Q’). Want het is o.i. nu juist ook in het kader van de omgevingsvisie van belang hoe in relatie met andere ambities met de kwaliteiten van Zeist wordt omgegaan. En hoe de kwaliteiten in het belang van de inwoners en van de gewenste ontwikkeling van Zeist zo goed mogelijk in stand blijven en of verbeterd worden. De visie hierop bepaalt dus o.i. als het goed is ook het afwegingskader en de prioriteiten voor een bepaalde plek. Als de participatie daadwerkelijk is zoals de aanpak zoals door de gemeente in de bijeenkomst van 03 maart 2020 aangegeven dan schiet deze o.i. dan ook te kort. Dit omdat dan de bescherming en ook de o.i. noodzakelijke verbetering van de kwaliteiten van Zeist niet in een volwaardig participatieproces aan de orde komen. De nieuwe Omgevingswet beoogt meer burgerparticipatie te bewerkstelligen. De wet stelt burgerparticipatie verplicht bij het vaststellen van een Omgevingsvisie, maar laat het aan de gemeente over om de participatie in te vullen. Dat betekent het volgende: 1. Als een Omgevingsvisie alleen bestaat uit de Ruimtekaart wordt niet aan de wettekst voldaan. De wet schrijft voor dat een omgevingsvisie bestaat uit: a.