Document · PDF

03.02-23RV040 Bijlage 2 Effectbeoordeling beschermde soorten

Raad 29 juni 2023, gemeente ZeistBij agendapunt: Bestemmingsplan Sportpak Blikkenburg26.416 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 3

Dit rapport geeft antwoord op bovenstaande vraag en biedt, indien mogelijk, maatregelen om overtreding van de Wet natuurbescherming te voorkomen. Is dit niet mogelijk, dan dient een ontheffing aangevraagd te worden.

Rapport soortgericht onderzoek

1.3 Projectgebied

1.4 Voorgenomen werkzaamheden

Het projectgebied is gelegen aan de zuidoostrand van Zeist en is gelegen in de provincie Utrecht. De begrenzing

Globaal worden de volgende activiteiten uitgevoerd:

van het projectgebied en de mogelijke vliegroutes zijn weergegeven in Figuur 1. In de huidige situatie bestaat

1. aanbrengen sportveldverlichting velden in noord-oosthoek (FZO Zeist)

het projectgebied uit met bomenrijen omrande sportvelden. Diverse sportclubs maken gebruik van deze

2. er vinden enkele andere werkzaamheden plaats zoals sloop en herbouw clubgebouw maar

percelen. De omgeving van het projectgebied bestaat uit een woonwijk met woonhuizen en tuinen, Slot Zeist

hiervoor lopen separate onderzoeken. Die werkzaamheden worden niet meegenomen in dit

en diverse landgoederen waaronder landgoed Blikkenbrug. De voorgenomen verlichting betreffen enkele nu

onderzoek.

nog onverlichte velden van het sportcomplex. Zie bijlage 4 voor een overzicht van huidige en geplande verlichting. Voor een volledige effectbeoordeling van

Legenda

de verlichting in de noord-oosthoek (FZO Zeist) wordt verwezen naar RIET2019-9-RAP1 van 15 januari 2019.

Projectgebied Vliegroute onderzoek richting

Voor een volledige effectbeoordeling van sportveldverlichting zuid-oosthoek , veld 6 (Patria) wordt verwezen naar RIET2019-4-RAP1 van 1 oktober 2019. In deze rapporten zijn ook de lichtberekeningen opgenomen van de lichtbelasting op de nabijgelegen bomenrijen door de voorgenomen verlichting. De aan te brengen verlichting is voor de periode september t/m mei indien het tot circa 22:30 donker is. Betreft hoofdzakelijk de winter en deels het voor - en najaar. 1.5 Reikwijdte Dit soortgericht onderzoek heeft alleen betrekking op:

• • • •

de onderzochte soorten en functies, zoals beschreven in hoofdstuk 2; het projectgebied zoals beschreven in paragraaf 1.3; de onderzochte elementen binnen het projectgebied, zoals beschreven in hoofdstuk 2; de werkzaamheden zoals beschreven in paragraaf 1.4. Als de werkzaamheden op een andere manier of volgens een andere planning worden uitgevoerd, zijn de conclusies van dit onderzoek niet meer van toepassing. In dat geval wordt geadviseerd om een nieuwe toetsing uit te laten voeren om

• Figuur 1: projectgebied en de mogelijke vliegroutes (Bron luchtfoto: PDOK, 2018).

te bepalen of de werkzaamheden volgens de Wet natuurbescherming kunnen worden uitgevoerd; de Wet natuurbescherming, niet op ander beleid of wetgeving.

De resultaten van dit onderzoek zijn maximaal drie jaar geldig. Dit soortgericht onderzoek kan voor de initiatiefnemer als bewijsstuk dienen dat natuuronderzoek is verricht.

Rapport soortgericht onderzoek

1.6 Criteria Het onderzoek en de onderhavige rapportage voldoen aan de interne proces- en kwaliteitseisen van Habitus natuur & landschap1. Wij hebben onze eigen kwaliteitseisen opgesteld omdat voor ecologisch onderzoek niet altijd kwaliteitseisen beschikbaar zijn. Het doel van onderstaande eisen is om een kwalitatief onderzoek te bieden (kwaliteitseisen). Het betreffen eisen over het proces (beoordeling, interpretatie), onderzoek (protocollen, inzet deskundigheid) en leesbaarheid (rapportage).

De interne proces- en kwaliteitseisen betreffen het volgende:

•

Het onderzoek wordt uitgevoerd volgens geldige onderzoeksprotocollen voor soortenonderzoek. In volgorde van prioritering zijn dit het Vleermuisprotocol 2017 (Netwerk Groene Bureaus), kennisdocumenten 2017 (BIJ12), Soortinventarisatieprotocollen in het kader van de Wet natuurbescherming 2017 (Netwerk Groene Bureaus) en de NDFF-protocollen. Indien er

• • • • • • •

geen inventarisatieprotocol beschikbaar is voor een soort, dan zal een deskundige met expertkennis van de soort(groep) een werkwijze voorstellen. Het onderzoek sluit aan op de te verwachten soorten en functies uit een voorgaand onderzoek (ecologische quickscan). Het veldonderzoek wordt uitgevoerd door deskundigen op het gebied van de onderzochte soort(en). Een deskundige heeft aantoonbaar voldoende kennis en ervaring om relevante soorten te identificeren herkennen en relevant gedrag te beoordelen. Een deskundige voldoet aan de deskundigheidseisen van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland. De projectadviseur heeft specifieke deskundigheid en meerdere jaren ervaring met soortgelijke onderzoeken of staat onder begeleiding van een ervaren adviseur. Iedere geleverde rapportage is door een andere deskundige (dan de schrijver) beoordeeld op inhoud en vorm op basis van vaste beoordelingscriteria. Geplaatste opmerkingen door de beoordelaar worden verwerkt of besproken tot de meningen in overeenstemming zijn met elkaar. De rapportage vermeldt welke deskundigen het veldwerk hebben uitgevoerd, volgens welke methode en met welke middelen. Bij vleermuisonderzoek wordt gebruik gemaakt van batdetectors die beschikken over opname- en vertragingsmogelijkheden, zodat sonogrammen geanalyseerd kunnen worden.

De onderzoeksresultaten en rapportage voldoen aan de volgende eisen: ecologisch en juridisch correct, degelijk onderbouwd, kort en bondig, leesbaar en begrijpbaar. Het rapport is volledig en controleerbaar, dit betekent: Waarnemingen van beschermde soorten die te relateren zijn aan een beschermde functie of verblijfplaats worden altijd direct in het veld geregistreerd. Daarnaast worden alle geregistreerde waarnemingen gecontroleerd op juistheid door een andere ecoloog met expertkennis van de betreffende soortgroep. Van iedere waarneming is in ieder geval de datum,

• • • •

tijd, soort, aantal, gedrag en locatie (punt, vlak of lijn) weergegeven in het rapport. In het rapport is duidelijk te achterhalen hoe de interpretatie van de veldwaarnemingen leidt tot de vastgestelde functies voor soorten (zoals verblijfplaats of foerageergebied). Uit het rapport blijkt duidelijk welk effect de voorgenomen werkzaamheden op vastgestelde gebiedsfuncties hebben en welke verbodsbepalingen hierdoor overtreden worden. Hierbij worden alle mogelijke effecten van de werkzaamheden meegenomen, dus ook effecten buiten het werkgebied die gerelateerd zijn aan de getoetse ontwikkeling. De conclusie geeft antwoord op de vraag van de opdrachtgever. Habitus natuur & landschap verklaart hierbij onafhankelijk te zijn en geen enkel belang te hebben bij de uitkomst van het onderzoek. Al onze collega’s hebben de ethische gedragscode ondertekend.

Rapport soortgericht onderzoek

2. METHODE

In dit hoofdstuk wordt de onderzoeksmethodiek beschreven en wordt het onderzoek afgekaderd. Hier is

Legenda

beschreven op welke manier de gewenste informatie is verzameld. Daarnaast zijn de kopgegevens van de

Projectgebied Westelijke flat in Oostelijke kijkrichting

uitgevoerde bezoeken hier te vinden.

Onderzoeker Vliegroute onderzoek richting

2.1 Vleermuizen Het vleermuisonderzoek is uitgevoerd conform het Vleermuisprotocol 2017 (Netwerk Groene Bureaus, 2017) voor de soorten en functies omschreven in Tabel 1. Tabel 1: mogelijk aanwezige soorten en functies op basis van vooronderzoek

Soort(en)

Functie(s)

Locatie(s) in het projectgebied

Baardvleermuis, gewone dwergvleermuis, ruige dwergvleermuis, laatvlieger, franjestaart, watervleermuis, rosse vleermuis, kleine dwergvleermuis en gewone grootoorvleermuis

Vliegroute en foerageergebied.

Beplantingen rondom de sportvelden en de Blikkenburgvaart.

Het veldwerk is uitgevoerd met behulp van een Petterson D240X in combinatie met opnameapparaat Ediroll R-05, Batlogger M, Anabat Walkabout en de Petterson M500-384 in combinatie met een Motorola telefoon. Alle batdetector’s beschikken over opname- en vertragingsmogelijkheden. Tijdens de bezoeken zijn alle relevante waarnemingen genoteerd. Geluiden die niet in het veld te determineren waren, zijn opgenomen en later geanalyseerd. Alle waarnemingen zijn gecontroleerd door de projectadviseur. De waarnemingen zijn zodanig

Figuur 2: Onderzoeksopzet. Elk oranje punt is twee keer onderzocht. (Bron luchtfoto: PDOK, 2018).

ingevoerd dat dubbeltellingen zoveel mogelijk zijn voorkomen. Dit wil zeggen dat één langsvliegende vleermuis niet twee keer is ingevoerd. Op deze manier is het totale aantal langsvliegende vleermuizen in het gebied geïnventariseerd. Het project gebied is opgedeeld in vijf verschillende postlocaties (zie Figuur 2 voor de puntlocaties). Vanaf de vaste postlocaties zijn de langsvliegende vleermuizen geteld. De vaste postlocateis zijn zo bepaald dat ze informatie geven over de aanliggende bomenrijen. Aan het eind van ieder bezoek, wanneer de vliegroute bewegingen zijn gestopt, zijn de beplantingen nabij de puntlocaties langsgelopen op aanwezige foeragerende dieren. Elk postlocatie is twee keer onderzocht met minimaal 30 dagen ertussen. Rapport soortgericht onderzoek

2.2 Gegevens veldbezoeken Het onderzoek is uitgevoerd op de data en met weersomstandigheden zoals aangegeven in onderstaande tabel. Tabel 2: gegevens veldbezoeken Onderzoeks-

Waarnemer(s)

Datum

cluster

Zon op/

Tijd van

Tijd tot

Temperatuur (°C)

Bewolking

Windrichting

Windkracht (Bft)

Neerslag (mm)

onder

Benjamin Brandt

04-07-2019

22:01

00:32

8/8

Benjamin Brandt

03-09-2019

20:22

23:00

0/8

Benjamin Brandt

07-07-2019

21:59

00:37

0/8

Jochem Koelewijn

03-09-2019

20:22

23:00

0/8

Benjamin Brandt

08-07-2019

21:58

00:40

1/8

Tiko Seip

03-09-2019

20:22

23:00

0/8

Diede Melsen

08-07-2019

21:58

00:40

1/8

Benjamin Brandt

10-09-2019

20:06

22:34

0/8

Benjamin Brandt

09-07-2019

21:58

00:30

0/8

Tiko Seip

10-09-2019

20:06

22:34

0/8

2.3 Deskundigheid onderzoekers Zowel het veldwerk, projectadvies en controle van het rapport is uitgevoerd door deskundige ecologen. In Bijlage 1 zijn de cv’s van de veldwerkers, projectleider en kwaliteitscontroleur opgenomen om deze deskundigheid aantoonbaar te maken.

Aanzicht cluster nabij Filosofenlaantje

Rapport soortgericht onderzoek

3. RESULTATEN

Onderstaand is per soort(groep) beschreven welke gebiedsfuncties zijn aangetroffen. Functies van soorten die onderzocht zijn, maar niet benoemd, zijn uitgesloten. Het betreft een interpretatie van de waarnemingen uit het veld, welke zijn weergegeven in Bijlage 2 en 3. Vliegroutes en foerageergebied Uit het onderzoek komt naar voren dat alle bomenrijen binnen het projectgebied door vleermuizen gebruikt worden zowel als vliegroute en foerageergebied. Belangrijke vliegroutes blijken te zijn: Blikkenburgerlaan, zowel het zuidelijke deel met 35 exemplaren gewone dwergvleermuizen als het oostelijke deel waar zeker 80 passerende gewone dwergvleermuizen zijn waargenomen. De Zinzendorflaan, hier passeerde circa 25 exemplaren richting de Blikkenburgerlaan. Ook het Filosofenlaantje wordt redelijk goed door gewone dwergvleermuizen gebruik met een maximum aan 25 passerende gewone dwergvleermuizen. De Blikkenburgervaart is belangrijk voor een kleiner aantal gewone dwergvleermuizen, maximaal 10 passerende individuen. Van deze vaart maken wel nog circa 5 watervleermuizen gebruik zowel als vliegroute maar ook als foerageergebied. Laatvlieger en rosse vleermuizen maken minder expliciet gebruik van bomenrijen als vliegroute of foerageergebied. Enkele waarnemingen

Legenda Projectgebied Foeragerende dieren Baardvleermuis Gewone dwergvleermuis Rosse vleermuis Ruige dwergvleermuis Watervleermuis Foerageergebied Gewone dwergvleermuis Laatvlieger Baltsgebieden Gewone dwergvleermuis Ruige dwergvleermuis Vliegroutes Baardvleermuis Gewone dwergvleermuis Laatvlieger Rosse vleermuis Ruige dwergvleermuis Watervleermuis

betroffen laatvliegers die kruislings de sportvelden passeerden, circa half uur aanwezig waren om te foerageren en vervolgens doorvlogen. Bij één van de laatste bezoeken, waarbij sportveldverlichting bij Jonathan aan stond, zijn circa 5 rosse vleermuizen waargenomen, die juist aanwezig waren, om te foerageren boven de verlichting. In een kleiner aantal maar toch ook verspreid aanwezig is de ruige dwergvleermuis. Incidenteler zijn waarnemingen van baardvleermuis aan de zuidoostkant. Enerzijds bij de Blikkenburgervaart maar ook passerend bij de meest zuidoostelijke sportvelden. Paarverblijven Op enkele plekken zijn net buiten het projectgebied baltsgebieden van gewone dwergvleermuis en ruige dwergvleermuis vastgesteld. Er is geen gericht onderzoek naar verblijfplaatsen uitgevoerd en die zijn dan ook niet aangetroffen maar binnen de baltsterritoria is het aannemelijk dat paarverblijven aanwezig zijn. Er zijn geen baltsplekken van andere soorten waargenomen.

Figuur 3: Aangetroffen functies van de veldbezoeken gecombineerd. Per functie zijn het aantal individuen weergegeven waarbij het hoogste aantal waargenomen is aangegeven . Door in te zoomen wordt de inhoud beter zichtbaar. (Bron luchtfoto: PDOK, 2018). In Bijlage 2 is een grotere versie van deze kaart weergegeven. vleermuisonderzoekers ter plaatse blijkt dat zowel de verlichting van de tennisbaan maar vooral ook van Jonathan voetbalvelden de omgeving,

Verlichting

waaronder de bomenrijen flink verlichten. Tijdens het laatste bezoek stonden de nieuwe verlichting op de noord-oostelijke

In de huidige situatie (zie Bijlage 4) worden enkele velden in het sportseizoen verlicht gedurende enkele uren t/m

velden van FZO aan. Hierbij was te zien dat deze verlichting zeer strak afgesteld staat waardoor de omliggende bomenrijen

circa 22:00. Dit is bijvoorbeeld het geval bij de sportvelden van de velden van Jonathan, in het westelijke deel van

nihil verlicht waren. Enkele overzichtsfoto’s die dit weergeven zijn in Bijlage 5 opgenomen.

het sportcomplex. Ook de tennisvelden aan de andere kant van de Koelaan zijn verlicht. Uit waarnemingen van de Rapport soortgericht onderzoek

4. CONCLUSIE EN AANBEVELINGEN Onderstaand is de vraag beantwoord of er bij uitvoering van de voorgenomen werkzaamheden overtreding van

geschikte (onverlichte) bomenrijen aanwezig blijven. Omdat er nu integraal onderzoek is uitgevoerd is bekend

de Wet natuurbescherming plaatsvindt voor de onderzochte soorten en functies. Hierbij is toegelicht om welke

waar nu belangrijke vliegroutes en foerageergebieden aanwezig zijn. Ook is bekend waar nu mogelijk ruimte is

artikelen het dan gaat. Daarnaast zijn aanbevelingen gedaan voor het vervolgtraject.

voor verbetering van de verlichtingssiutatie voor vleermuizen. Er worden daarom enkele maatregelen voorgesteld:

4.1 Toetsing en conclusie

In de huidige situatie is de Koelaan en de Hernhuttersingel en de aanliggende Slotvijver en gazon intensief

Het gehele complex is bomenrijk en wordt door veel vleermuizen gebruikt. De bomenrijen op zichzelf kunnen

verlicht. Dit lijkt vooral te komen door strooilicht afkomstig van het sportveldverlichting van Jonathan. Wellicht

niet als essentieel beschouwd worden omdat er alternatieven zijn. Vanuit een intergrale kijk op het gehele

is het mogelijk deze verlichting beter af te stellen waardoor er minder strooilicht ontstaat. Hierdoor kan zowel de

sportcomplex is te zien dat het sportcomplex door een groot aantal vleermuizen en verschillende soorten gebruikt

Koelaan, Hernhuttersingel maar ook het Filosofenlaantje minder verlicht worden waardoor die kwalitatief beter

wordt. Als alle bomenrijen zouden verdwijnen of door lichtvervuiling aangetast worden dan is het aannemelijk dat

worden voor vleermuizen.

dit grote gevolgen heeft voor de kolonies waar de vleermuizen vandaan komen doordat ze onvoldoende voedsel

Verbeteren verlichtingssituatie Koelaan en Hernhuttersingel.

Aanwijzen Blikkenburgerlaan en Zinzendorflaan als belangrijke vliegroute en vervangen straatverlichting in toekomst door vleermuisvriendelijke amberkleurige verlichting.

kunnen verzamelen met als gevolg dat kolonies kunnen verdwijnen. Dat is een overtreding van artikel 3.5. van de Wet natuurbescherming. Om overtreding te voorkomen is het daarom cruciaal dat er voldoende bomenrijen

Uit het onderzoek blijkt de Blikkenburgerlaan door de grootste aantallen vleermuizen gebruikt te worden. Behoud

onverlicht behouden blijven om te voorzien in goede vliegroutes en foerageergebied. De Blikkenburgervaart is de

van deze laan als vliegroute voor vleermuizen is belangrijk. Overweeg dit in het bestemmmingsplan op te nemen

enige watergang in deze directe omgeving die gebruikt wordt door watervleermuizen. Voor deze verbinding zijn

zodat bijvoorbeeld bij toekomstige vervanging van de aanwezige straatverlichting kan worden gekozen voor een

geen alternatieven aanwezig om Slot zeist met Landgoed Blikkenburg te verbinden.

vleermuisvriendelijke variant (amberkleurige verlichting).

Is er bij uitvoering van de voorgenomen werkzaamheden kans op overtreding van de Wet natuurbescherming voor

Aanwijzen Blikkenburgervaart als belangrijke vliegroute. Alle toekomstige verlichtingsoplossingen toetsen aan effect op aanwezige watervleermuis.

de onderzochte soorten en functies?

De Blikkenburgervaart wordt gebruikt door watervleermuizen en vormt een verbinding tussen Slot Zeist

Bij uitvoering van de voorgenomen werkzaamheden wordt de Wet natuurbescherming niet overtreden. Dit komt

en Landgoed Blikkenburg. Deze vaart is cruciaal voor de aanwezige watervleermuizen. Alle toekomstige

omdat in eerste instantie de bomenrijen niet als essentieel voor vliegroute of foerageergebied kunnen worden

ontwikkelingen op gebied van verlichting zouden moeten worden getoetst aan deze functie. Overweeg vastleggen

beschouwd. Daarnaast, zorgt de nieuwe type verlichting met correcte afstelling voor geen of slechts voor lage

in het bestemmingsplan. Het is aan te raden indien aan de orde de verlichting van de skeelerbaan te vervangen

verlichtingwaardes op de bomenrijen en Blikkenburgervaart (zie de rapporten RIET2019-4-RAP1 en RIET2019-

voor gerichte ledverlichting zodat ook hier strooilicht wordt verminderd.

9-RAP). De Blikkenburgervaart wordt wel als essentieel beschouwd voor de watervleermuis. Echter vanwege de

1 meter hoog ligt, worden negatieve effecten uitgesloten.

Indien straatverlichting langs het Filosofenlaantje wordt vervangen overweeg vervangen met vleermuisvriendelijke amberkleurige verlichting.

verlichtingswaardes, maar ook omdat de vaart lager ligt dan het naastlegegen veld, en omdat er een grondwal van

Het gebruik door vleermuizen wordt bevorderd wanneer de verlichting van Jonathan beter wordt afgesteld. Maar zorg er ook voor dat, bij eventuele vervanging van de straatverlichting in de toekomst, er wordt gekozen voor een

Om voor de lange termijn te waarborgen dat er voldoende geschikte (onverlichte) bomenrijen aanwezig blijven in

vleermuisvriendelijke variant, zoals Amberkleurige verlichting.

en rond Sportcomplex Blikkenburg worden de volgende maatregelen geadviseerd.

4.2 Aanbevelingen

Ondanks dat het voornemen tot het verlichten van enkele sportvelden geen overtreding van de Wet

Monitor de effecten van de genomen maatregelen en de werkzaamheden door met gelijke intensiteit volgend

natuurbescherming tot gevolg hebben is het in het geheel wel van belang dat ook op lange termijn voldoende

jaar het onderzoek te herhalen. Hierdoor kan worden achterhaald of er veranderingen zijn opgetreden in de

Bij elke vervanging van sportveldverlichting altijd uitgaan van de nieuwste technieken die kunnen zorgen voor gerichte verlichting. Herhaling van het onderzoek

vliegroutes, aantallen passerende vleermuizen en soorten. Rapport soortgericht onderzoek

BRONVERMELDING Alle bronnen zijn geraadpleegd op 18 september 2019.

Literatuur Barlow, K. & Jones, G. (1997). Function of pipistrelle social calls: field data and a playback experiment (hyperlink). Animal behaviour 53: 991-999. BIJ12 (2017). Kennisdocument gewone dwergvleermuis BIJ12 (2017b). Kennisdocument ruige dwergvleermuis Netwerk Groene Bureau’s (2017). Vleermuisprotocol 2017 Sachteleben, J. & Helversen, von, O. (2006). Songflight behaviour and mating system of the pipistrelle bat (Pipistrellus pipistrellus) in an urban habitat (hyperlink). Acta Chiropterologica 8(2):391-401. Jones, G. (2009). Differences in songflight calls between two phonic types of the vespertilionid bat Pipistrellus Pipistrellus (hyperlink). Journal of Zoology 241(2):315 - 324. Russ, J. (2012). British bat calls: A guide to species identification.

Geraadpleegde websites www.vleermuis.net. Pagina: gewone dwergvleermuis

Rapport soortgericht onderzoek

BIJLAGE 1 - CV’s betrokken ecologen Benjamin Brandt, BSc

Diede Melsen, MSc

Functie: projectadviseur

Functie: kwaliteitscontroleur

Onderzoekers

Relevante opleidingen:

- hbo Bos- en natuurbeheer aan Van Hall Larenstein met

- wo master Biology aan de Wageningen Universiteit,

specialisatie natuur- en landschapstechniek.

met specialisatie animal adaptation and behavioural biology.

- mbo-4 Bos- en natuurbeheer aan het Wellantcollege te

- hbo Toegepaste biologie aan de HAS Den Bosch, met specialisatie

Gouda.

ecologie.

Ervaring:

Benjamin is sinds 2014 in dienst bij Habitus. Hij voert al sinds

Diede is vanaf mei 2017 in dienst bij Habitus. In het eerste jaar

2012 soortgerichte onderzoeken en fauna-inventarisaties. Zijn

onderzoeker. Onderzoekers met meer ervaring worden ingezet

heeft

ervaring

persoonlijke aandachtsgroepen zijn planten, libellen, vogels,

op complexere projecten. Voordat onderzoekers definitief ingezet

opgedaan in gierzwaluw- en vleermuisonderzoek. Sinds april 2018

vleermuizen en zoogdieren. Van de volgende soortgroepen

worden om onderzoek te verrichten hebben zij minimaal vijf

is zij in dienst

gegaan als (junior) projectadviseur bij Habitus.

heeft hij bewezen over voldoende kennis te beschikken om

rondes meegelopen met ervaren onderzoekers en een theorieles

Sinds die tijd ondersteunt zij projectadviseurs met het uitvoeren

een ecologische effectenbeoordeling uit te voeren en deze van

gehad over de ecologie van de meest voorkomende vleermuizen.

van veldwerk en het opstellen van diverse rapporten, onder

anderen te beoordelen: planten, grondgebonden zoogdieren,

Daarnaast hebben de veldwerkers allemaal een achtergrond in de

begeleiding van Benjamin Brandt. Vanaf augustus 2018 voert zij

vleermuizen, amfibieën, reptielen, vlinders, libellen, vogels en

ecologie (studie, werk, etc.).

haar werkzaamheden zelfstandig uit. Tijdens haar opleiding heeft

vissen.

zij een brede kennis opgedaan van ecologie. Haar persoonlijke

Professionele waarnemingen worden ingevoerd via WrnPro.

aandachtsgroepen zijn grondgebonden zoogdieren en vleermuizen.

Ervaring: Tijdens het onderzoek zijn diverse onderzoekers ingezet. Wij maken gebruik van een selectieproces om te bepalen of een onderzoeker bij ons ingezet kan worden. We selecteren op leervermogen, stabiliteit en passie voor het werk. De hoeveelheid ervaring varieert tussen de onderzoekers maar alle onderzoekers hebben een gedegen opleiding gehad. Daarnaast stemmen we de complexiteit van een project, wat afhankelijk is van de soorten

zij

en functies die verwacht worden, af op de ervaring van een gewerkt

als

flexibele

veldmedewerker

Van de volgende soortgroepen heeft zij bewezen over voldoende kennis te beschikken om een ecologische effectenbeoordeling uit te voeren: grondgebonden zoogdieren, vleermuizen, amfibieën, reptielen, vissen, vlinders, libellen, kevers en vogels.

Rapport soortgericht onderzoek

BIJLAGE 2 - Waarnemingen op kaart

Legenda

Projectgebied Gewone Dwergvleermuis Laatvlieger Gewone Dwergvleermuis Laatvlieger Gewone Dwergvleermuis Laatvlieger Rosse Vleermuis Ruige Dwergvleermuis Watervleermuis

Projectgebied Gewone Dwergvleermuis Rosse Vleermuis Ruige Dwergvleermuis Watervleermuis Baardvleermuis Gewone Dwergvleermuis Laatvlieger Rosse Vleermuis Ruige Dwergvleermuis Baardvleermuis Gewone Dwergvleermuis Laatvlieger Rosse Vleermuis Watervleermuis

Figuur 1: Alle waarnemingen die gedaan zijn tijdens bezoek 1 zijn op de kaart weergegeven. Bij iedere waarneming is het aantal vleermuizen weergegeven. Door in te zoomen wordt de kaart beter leesbaar.

Rapport soortgericht onderzoek

Figuur 2: Alle waarnemingen die gedaan zijn tijdens bezoek 2 zijn op de kaart weergegeven. Bij iedere waarneming is het aantal vleermuizen weergegeven. Door in te zoomen wordt de kaart beter leesbaar.

BIJLAGE 3 - Tabel met alle waarnemingen Soort

Aantal

Gedrag

Datum

Tijd

X-coördinaten

Y-coördinaten

Gewone Dwergvleermuis

Foeragerend

9-7-2019