03.01-23RV038 Bijlage 3.1 RO en Milieuonderzoeken Sortie 16
Tekst van het document
Woonwijk Sortie 16 te Zeist RO- en milieu-onderzoeken Bestemmingsplan Sortie 16
CONCEPT 8 Opdrachtgever Provincie Utrecht Contactpersoon de heer V. van Esch Kenmerk R057161af.201QD1A.tc CONCEPT 8 Versie 01_001 Datum 28 januari 2021 Auteur ing. K. (Karin) Auée ir. Th.B.J. (Theo) Campmans
Kelvinbaan 40, 3439 MT Nieuwegein | Postbus 1475, 3430 BL Nieuwegein | T (030) 231 13 77 | F (030) 234 17 54 E info@lbpsight.nl | www.lbpsight.nl | IBAN: NL62 RABO 036 42 36 558 | KvK 30073990 | BTW NL007076083B01
Inhoudsopgave 1
Inleiding en samenvatting ........................................................................................................ 4 1.1 1.2 1.3
2
Uitgangspunten ......................................................................................................................... 7 2.1 2.2 2.3
2.4 2.5 3
3.2
3.3
Akoestisch onderzoek ..................................................................................................... 23 Wet geluidhinder ............................................................................................................. 25 Rekenresultaten en toetsing Wet geluidhinder ............................................................... 26
Gemeentelijk geluidbeleid ...................................................................................................... 32 5.1 5.2 5.3 5.4
6
VNG-systematiek met richtafstanden ............................................................................. 12 3.1.1 Rechten op grond van Activiteitenbesluit en VNG categorie ............................. 14 3.1.2 Rechten van Suez Papier en Karton recycling .................................................. 16 3.1.3 Voorstel t.a.v. richtafstanden.............................................................................. 16 Geluidcontouren tgv Suez Papier en Karton Recycling .................................................. 17 3.2.1 Resultaten geluidberekeningen ......................................................................... 17 3.2.2 Afscherming geluid Suez richting Sortie 16 ....................................................... 18 3.2.3 Afscherming door bestaande gebouwen ........................................................... 19 3.2.4 Geluid op grotere verdiepingshoogten ............................................................... 19 3.2.5 Toename geluid bij hoog scherm noord van Suez ............................................ 20 3.2.6 Conclusies t.a.v. geluid Suez ............................................................................. 21 Geluid van verkeeraantrekkende werking Suez ............................................................. 21
Geluid wegverkeer .................................................................................................................. 23 4.1 4.2 4.3
5
Het project ......................................................................................................................... 7 Verkeerslawaai en industrielawaai (Wro, Wgh) ................................................................ 8 Gemeentelijk beleid geluid ................................................................................................ 8 2.3.1 Geluidnota ............................................................................................................ 8 2.3.2 Beleidsregel gemeente Zeist................................................................................ 8 Geluidniveaus en karakter van de omgeving .................................................................... 9 Beoordeling 30-km/h-wegen ........................................................................................... 11
Invloed van industrie .............................................................................................................. 12 3.1
4
Onze opdracht................................................................................................................... 4 Samenvatting en conclusies ............................................................................................. 4 Leeswijzer ......................................................................................................................... 6
Samenvatting gemeentelijk geluidbeleid hogere waarden Wet geluidhinder ................. 32 Geluidluwe gevels ........................................................................................................... 32 Dove gevels .................................................................................................................... 33 5.3.1 Begrip gevel ....................................................................................................... 33 Gecumuleerde geluidbelasting ....................................................................................... 33
Luchtkwaliteit .......................................................................................................................... 34 6.1 6.2 6.3 6.4
Uitgangspunten ............................................................................................................... 34 Verkeers- en emissiegegevens....................................................................................... 34 Rekenmodel .................................................................................................................... 34 Resultaten en conclusies ................................................................................................ 34
R057161af.201QD1A.tc CONCEPT 8 | versie 01_001 | 28 januari 2021
2
7
Stikstofdepositie ..................................................................................................................... 36 7.1 7.2 7.3 7.4
Wettelijk kader................................................................................................................. 36 Emissiegegevens ............................................................................................................ 36 Rekenmodel .................................................................................................................... 37 Resultaten en conclusies ................................................................................................ 37
Bijlagen Bijlage I Bijlage II Bijlage III Bijlage IV Bijlage V Bijlage VI
Figuren invoer rekenmodel industrielawaai Invoergegevens industrielawaai Contouren industrielawaai en VNG-richtafstanden Wettelijk kader - luchtkwaliteit Invoergegevens rekenmodel luchtkwaliteit AERIUS Calculator
R057161af.201QD1A.tc CONCEPT 8 | versie 01_001 | 28 januari 2021
3
1
Inleiding en samenvatting
1.1
Onze opdracht
In opdracht van de provincie Utrecht is onderzoek gedaan naar een aantal milieuaspecten in relatie tot het ontwikkelen van het bestemmingsplan Sortie 16 te Zeist. Dit gebied ligt in een bosrijk terrein met hoogteverschillen, wat aan de oostzijde direct grenst aan het bestaande bedrijventerrein Soesterberg-Noord. Voor dit gebied wordt een nieuw bestemmingsplan ontwikkeld. Hiervoor is een ruimtelijke onderbouwing nodig, waarin alle relevante milieu- en omgevingsaspecten worden beoordeeld. Dit rapport brengt daartoe het volgende in beeld: ▪ Milieuaspecten geluid, geur en gevaar op basis van VNG-richtafstanden vanwege het direct naastgelegen bedrijventerrein Soesterberg-Noord. ▪ Industrielawaai vanwege het bedrijf Suez Papier en Karton Recycling op het bedrijventerrein Soesterberg Noord, vanwege de speciale bestemming van dit bedrijf in het bestemmingsplan. ▪ Verkeerslawaai vanwege de nabijgelegen wegen. ▪ De luchtkwaliteit in de omgeving door wegverkeer als het gevolg van het plan. ▪ Depositie van stikstof vanwege Sortie 16 op de omliggende relevante natura 2000 gebieden. In dit onderzoek wordt in beeld gebracht welke wettelijke begrenzingen er zijn ten aanzien van goede ruimtelijke ordening en bovenstaande milieuaspecten en waar rekening mee moet worden gehouden bij de indeling van de woningen op het bestemmingsplan.
Op basis van de onderzoeksresultaten kan afgewogen worden welke milieukwaliteit gerealiseerd kan worden op de verschillende delen van het terrein.
1.2
Samenvatting en conclusies
Dit onderzoek brengt in eerste instantie in beeld wat de milieu-invloeden vanuit de omgeving zijn op de woonwijk Sortie 16. Hier moet bij het opstellen van het bestemmingsplan rekening mee worden gehouden. Als basis gelden de wettelijke normen. Bij de ontwikkeling van de woonwijk voor de geluidaspecten zal daarnaast rekening gehouden moeten worden met het vastgestelde beleid van de gemeente Zeist. De conclusies zijn op hoofdlijnen: ▪
De milieuaspecten geluid, geur en gevaar vanwege het naastgelegen bedrijventerrein Soesterberg-Noord zijn in beeld gebracht op basis van richtafstanden volgens de VNG systematiek. Voor afstanden >50 meter zijn er geen beperkingen voor een de karakterisering van Sortie 16 als rustige woonwijk. Voor afstanden >30 m is een karakterisering als gemengd gebied mogelijk. Daarbij merken we op dat die bedrijven vanwege het Activiteitenbesluit meer geluid zouden mogen maken dan wat maximaal verwacht wordt op grond van de toegestane milieucategorieën in het bestemmingsplan. Echter, op grond van de verwachte geluidemissie volgens toegelaten categorieën volgens de VNG systematiek en op grond van de feitelijke situatie die grenst aan Sortie 16, is geen hoger geluidniveau te verwachten dan 50 dB(A) op 30 m afstand, wat ongeveer overeenkomt met 45 dB(A) op 50 m afstand. Zodra er op 30 m afstand woningen mogelijk gemaakt zijn middels het bestemmingsplan, dan wordt daarmee middels de grenswaarden volgens het Activiteitenbesluit geborgd dat die bedrijven in de toekomst niet meer geluid mogen gaan maken.
R057161af.201QD1A.tc CONCEPT 8 | versie 01_001 | 28 januari 2021
4
▪
▪
▪
▪
▪
▪
Voor het geluid vanwege Suez Papier en Karton Recycling - waarvoor een speciale bestemming geldt op bedrijventerrein Soesterberg Noord - is in beeld gebracht wat de geluidinvloed is verschillende hoogtes boven maaiveld. Daarbij blijken hogere geluidbelastingen dan 45 dB(A) op te treden op een groot deel van Sortie 16, wat hoort bij een karakterisering als rustige woonwijk. Dit kan voor de lagere verdiepingen, rond maaiveld, gereduceerd worden door afschermende maatregelen nabij enkele bedrijven. Zo’n scherm geeft in een aanmerkelijk gebied een verlaging van het geluidniveau op de lagere hoogtes en dus op de lagere verdiepingen. Op grotere hoogten boven maaiveld zijn er gebieden met een geluidniveau boven 50 dB(A) en is er een klein gebied met een geluidniveau boven 55 dB(A). Dit leidt tot beperkingen van de mogelijkheden, waarbij niet elke indeling van deze woningen mogelijk is. Bovendien moet rekening gehouden worden met de indeling van woningen bij het aanvragen van hogere waarden voor verkeerslawaai. Verkeerslawaai Vanwege de N237: ▪ Op een groot deel van Sortie 16 wordt de wettelijk voorkeursgrenswaarde van 48 dB overschreden en zijn hogere waarden nodig. Hiervoor gelden voorwaarden volgens het gemeentelijk beleid (zie hoofdstuk 5).
▪ Op een strook van circa 70 meter vanaf de zuidgrens van Sortie 16 wordt niet voldaan aan de maximale ontheffingswaarde van 58 dB volgens het beleid van de gemeente Zeist. Hier kunnen uitsluitend woningen met dove gevels worden gebouwd (zie hoofdstuk 5). ▪ Om de geluidbelasting te reduceren zou een geluidreducerend wegdek kunnen worden aangebracht of een geluidscherm kunnen worden gerealiseerd. Vooralsnog gaan we er vanuit dat bij dit project geluidbeperkende maatregelen geen optie zijn. De maatregelen zijn niet doeltreffend genoeg en kennen technische, financiële en stedenbouwkundige bezwaren. Verkeerslawaai vanwege toegangsweg woonwijk: ▪ Op een klein deel van Sortie 16 aan de oostzijde wordt de wettelijke voorkeursgrenswaarde van 48 dB overschreden en zijn hogere waarden nodig. Hiervoor gelden voorwaarden volgens het gemeentelijk beleid (zie hoofdstuk 5). Verkeerslawaai vanwege weg ten noorden van de woonwijk: ▪ Ten gevolge van deze weg wordt slechts een hele smalle strook nabij de weg de voorkeursgrenswaarde van 48 dB overschreden. Dit betreft een talud met een aanzienlijk hoogteverschil. Hier worden naar verwachting geen woningen gerealiseerd. Dit levert daarom geen beperkingen op vanaf de noordzijde. Verlenen hogere waarden vanwege verkeerslawaai: ▪ In hoofdstuk 5 worden de voorwaarden voor het verlenen van hogere waarden nader uitgewerkt.
Een voorwaarde is de aanwezigheid van een geluidluwe gevel per woning. De geluidbelasting van industrielawaai (Suez) komt uit oostelijke richting, vooral op de noordelijke helft van het bestemmingsplan Sortie 16. De dominante geluidbelasting van verkeer komt uit zuidelijke richting. Bij de verdere uitwerking moet bij de oriëntatie van de woongebouwen en de indeling van de woningen rekening worden gehouden met de geluidbelasting. Een min of meer aaneengesloten bouwwijze aan de geluidbelaste zijde heeft daarbij de voorkeur. Cumulatie wegverkeerslawaai en industrielawaai. ▪ Bij het verlenen van hogere waarden moet cumulatie in beeld gebracht worden. De optredende gecumuleerde geluidniveaus zijn volgens het gemeentelijk beleid het
R057161af.201QD1A.tc CONCEPT 8 | versie 01_001 | 28 januari 2021
5
uitgangspunt bij het bepalen van de geluidwering van de gevels van de woningen. Dit kan bij ingevulde verkaveling in beeld worden gebracht. De luchtkwaliteit ter plaatse en in de omgeving van het bestemmingsplan is onderzocht. ▪ Voldaan wordt aan de grenswaarden voor de maximale jaargemiddelde concentraties voor fijnstof (PM10, PM2,5) en stikstofoxiden, evenals de grenswaarde voor de overschrijdingsdagen voor de etmaalnorm voor fijnstof. ▪ Ook blijkt dat de luchtverontreiniging in het plangebied dermate laag is, dat er geen belemmeringen zijn om het als woongebied te bestemmen. De depositie van stikstof vanwege Sortie 16 op de omliggende relevante Natura 2000-gebieden is vanwege de Wet natuurbescherming (Wnb) onderzocht. Dit levert het volgend op: ▪ Uit het onderzoek blijkt dat de bijdrage van zowel de bouwfase als de gebruiksfase van het plan Sortie 16 aan de stikstofdepositie op geen van de Nederlandse Natura 2000-gebieden hoger is dan 0,00 mol/ha/jaar. ▪ Voor de beoogde situatie geldt vanuit de Wnb geen nadere onderzoekplicht of bezwaar tegen het bestemmingsplan voor Sortie 16.
1.3
Leeswijzer
In hoofdstuk 2 zijn de uitgangspunten weergegeven. Ook geven we een aantal relevante elementen uit het gemeentelijk geluidbeleid aan. In hoofdstuk 3 gaan we in op de invloed van de bedrijven op Soesterberg noord. Dit wordt gedaan op basis van de richtafstanden volgens de VNG-systematiek ‘Bedrijven en Milieuzonering’. Voor Suez Papier en Karton Recycling wordt wegens de aparte vermelding in het bestemmingsplan het geluid berekend op basis van de vergunde rechten van het bedrijf. In hoofdstuk 4 behandelen we het verkeersgeluid en gaan we specifiek in op de bronspecifieke regelgeving en de resultaten. In hoofdstuk 5 gaan we vervolgens in op het gemeentelijk beleid en de consequenties daarvan op de ontwikkeling. In hoofdstuk 6 gaan we in op de luchtkwaliteit ter plaatse van de woningen in het bestemmingsplan door het verkeer in de omgeving. In hoofdstuk 7 toetsen we de effecten van activiteiten aan de Wet natuurbescherming (Wnb) in het kader van het realiseren van de woonwijk. Het gaat hierbij specifiek om het aspect van vermesting en/of verzuring als gevolg van stikstofdepositie.
R057161af.201QD1A.tc CONCEPT 8 | versie 01_001 | 28 januari 2021
6
2
Uitgangspunten
In dit hoofdstuk vermelden we de algemene uitgangspunten. Ook noemen we een aantal relevante elementen uit het gemeentelijk geluidbeleid, waarbij rekening moet worden gehouden met het opstellen van het bestemmingsplan ten aanzien van de invloed van bedrijven (industrie) en wegverkeer.
2.1
Het project
Het plan Sortie 16 in Zeist heeft een oppervlakte van circa 7 hectare en grenst aan de oostzijde aan de gemeente Soest. Het ligt ten noorden van de N237, ten oosten van het woonwagenpark Beukbergen en ten westen van het bedrijventerrein Soesterberg Noord (gemeente Soest). Ten noorden ligt een terrein dat onderdeel uitmaakt van de voormalige vliegbasis Soesterberg, waar eveneens toekomstige woningbouw gepland is. Verder naar het zuiden ligt rijksweg A28. Figuur 1.1 geeft de situatie weer. In het rode vlak ligt de ontwikkellocatie. Binnen het plan is de realisatie van 150 tot 250 woningen voorzien. Er is nog geen definitief verkavelingsvoorstel bekend.
Bedrijventerrein Soesterberg Noord
Figuur 2.1 Ligging Sortie 16 in omgeving
R057161af.201QD1A.tc CONCEPT 8 | versie 01_001 | 28 januari 2021
7
2.2
Verkeerslawaai en industrielawaai (Wro, Wgh)
De wet geluidhinder gaat ten aanzien van wegverkeerslawaai en industrielawaai in op zones. Met betrekking tot wegverkeerslawaai wordt dit in hoofdstuk 4 behandeld. Sinds de sluiting van de vliegbasis Soesterberg is er in de omgeving geen gezoneerd industrieterrein meer. De invloed van het bedrijventerrein Soesterberg Noord beoordelen we op basis van de systematiek volgens de VNG-brochure ‘Bedrijven en milieuzonering’, in relatie met de toegestane milieucategorieën volgens het geldende bestemmingsplan. Speciale aandacht geven we aan de geluidemissie van Suez Papier en Karton Recycling omdat dat bedrijf een speciale bestemming heeft volgens het bestemmingsplan. Ook betrekken we de milieurechten erbij. Deze elementen werken we in hoofdstuk 3 nader uit.
2.3
Gemeentelijk beleid geluid
2.3.1 Geluidnota De gemeente Zeist heeft een eigen geluidnota (http://beterzeist.nl/?wpfb_dl=1100). Bij de ruimtelijke ordening gelden volgens deze nota (3.1.3) de volgende beleidsuitspraken bij gebiedsontwikkeling: − “Het (toekomstige) karakter van het gebied is leidend voor de mate waarin de aanwezigheid van geluid aanvaardbaar wordt geacht. − De milieukwaliteitsprofielen van de provincie worden als referentiekader gebruikt voor het vaststellen van het gewenste geluidniveau in een gebied. − Verhoging van het geluidniveau ten opzichte van het gewenste niveau dient beargumenteerd te worden. − Gebieden waar het geluidniveau momenteel overeenkomt met het karakter van het gebied mogen in principe niet in geluidkwaliteit achteruitgaan.” De in dit onderzoek verzamelde informatie speelt een rol in het afwegingsproces wat de gemeente moet maken bij de vaststelling van gewenste kwaliteitsniveaus in het gebied, volgens bijlage 4 van de geluidsnota: “…… Deze aanpak komt erop neer dat via een zorgvuldig afwegingsproces (de zgn. stad en milieu aanpak) moet worden getracht de ambitiekwaliteit te bereiken.
Waar deze niet haalbaar blijkt moet, via compenserende maatregelen, alsnog een voor het gebied passende leefomgevingskwaliteit worden bereikt.” 2.3.2 Beleidsregel gemeente Zeist Verder is de beleidsregel van de gemeente Zeist van belang: ‘Beleidsregel hogere waarden Wet geluidshinder’, kenmerk 08cv.00124, vastgesteld op 12maart 2008. (https://decentrale.regelgeving.overheid.nl/cvdr/xhtmloutput/Actueel/Zeist/CVDR186669.html)
R057161af.201QD1A.tc CONCEPT 8 | versie 01_001 | 28 januari 2021
8
Hierin staat o.a. beschreven: (in samenvatting gemeentelijke beleidsregel) “De gemeente kan hogere geluidsniveaus bij nieuwe geluidsgevoelige bestemmingen zoals woningen niet altijd voorkomen. In deze beleidsregel zijn voorwaarden geformuleerd waarbinnen de gemeente deze hogere waarden toestaat. De uitvoering wordt voor een deel door de Wet geluidhinder opgelegd en voor een deel door de gemeente ingevuld.” Uiteraard is de gehele regeling relevant, maar hier volgt een paragraaf die over de relatie met de Wet geluidhinder en Wet milieubeheer gaat: “2.2 Met de Wet geluidhinder verbonden regelgeving Wet milieubeheer De Wet milieubeheer (Wm) is de belangrijkste milieuwet voor bedrijfsmatige activiteiten. Met deze wet toetst de overheid, meestal de gemeente, de gevolgen van de activiteiten van een bedrijf voor het milieu. Afhankelijk van de aard van het bedrijf vindt de toetsing plaats aan algemene (geluid)voorschriften of aan maatwerkvoorschriften. Alleen wanneer een bedrijf is gevestigd op een gezoneerd industrieterrein (terrein met grote lawaaimakers), schrijft de Wet geluidhinder voor dat het geluid van alle bedrijven tezamen op de zonegrens onder bepaalde geluidsnormen moet blijven. In de gemeente is behalve de op te heffen vliegbasis Soesterberg geen gezoneerd industrieterrein aanwezig.
De beleidsregel hogere waarden Wgh gaat niet in op de toegestane geluidproductie per bedrijf.’
2.4
Geluidniveaus en karakter van de omgeving
De geluidinvloed van bedrijven moet beschouwd worden in relatie met het karakter van de woonomgeving. Voor een gemengd gebied wordt volgens de VNG-systematiek een geluidniveau van 50 dB(A) etmaalwaarde aangehouden, voor een rustig woongebied 45 dB(A). Daarbij horen voor de toegelaten bedrijven op Soesterberg-Noord, met maximaal categorie 3.1 bedrijven, afstanden van respectievelijk 30 m en 50 m. Aangezien het de wens van de gemeente Zeist is om de woningen nabij het bestaande bedrijventerrein te ontwikkelen, past het daarbij om de meest oostelijke strook, nabij het bestaande bedrijventerrein, te karakteriseren als gemengd gebied en de woningen op grotere afstanden als rustige woonwijk. Het geluidniveau van 50 dB(A) etmaalwaarde komt overeen met de geluidgrenswaarde die geldt bij woningen ten gevolge van bedrijven volgens het Activiteitenbesluit Milieubeheer. Op dit moment zijn er ter plaatse van Sortie 16 nog geen woningen en geldt er dus alleen een grenswaarde op de veel verder weg gelegen woningen (ca. 200 m). Door de gemeente moet bij het opstellen van het bestemmingsplan rekening worden gehouden met het ambitieniveau van Sortie 16 en met de invloed van geluid. In eerste instantie wordt gekeken naar elke geluidsoort individueel.
R057161af.201QD1A.tc CONCEPT 8 | versie 01_001 | 28 januari 2021
9
Als aan de voorkeursgrenswaarden per lawaaisoort wordt voldaan, hoeft geen hogere waarden procedure te worden doorlopen. Volgens de geluidsnota hoeft dan ook geen rekening te worden gehouden met cumulatie. Wegverkeerslawaai Voor wegverkeerslawaai is de voorkeursgrenswaarde 48 dB per individuele gezoneerde weg. Pas als die wordt overschreden moet naar cumulatie van de verschillende geluidsoorten worden gekeken om vast te stellen of er sprake is van een aanvaardbare situatie. Industrielawaai Voor industrielawaai is de voorkeurswaarde volgens de geluidsnota 50 dB(A) etmaalwaarde op gevels van woningen. Op grond van bovenstaande kan voor industrielawaai een hoger geluidniveau tot 55 dB(A) worden toegelaten, waarbij de milieukwaliteit een stap minder wordt beoordeeld. Als voorwaarde moet in die situaties dus ook het gecumuleerde geluidniveau worden bepaald. Geluidniveaus boven 55 dB(A) op de gevels zijn ongewenst maar kunnen worden toegelaten als de gevelgeluidwering zodanig is dat een binnengeluidniveau van 35 dB(A) etmaalwaarde wordt gerealiseerd. Als er geluidniveaus optreden boven 55 dB(A), dan moeten die gevels als dove gevel worden uitgevoerd (geen te openen delen en geluidwering zodanig dat aan 35 dB(A) binnen wordt voldaan). Dan is er geen hogere waarde nodig. Een woning mag maximaal twee dove gevels bezitten.
We merken op dat de gemeente volgens 2.1 uit de beleidsregel in het bestemmingsplan de voorwaarde kan verbinden dat er een geluidluwe gevel is (bijlage I). “Geluidluwe gevel (gemeentelijk begrip): gevel met een lager (luw) geluidniveau. Het geluidniveau op deze gevel is niet hoger dan de voorkeurswaarde voor elk van de te onderscheiden geluidbronnen. Per weg geldt een voorkeurswaarde van meestal 48 dB en per spoorweg een voorkeurswaarde van meestal 55 dB.”
R057161af.201QD1A.tc CONCEPT 8 | versie 01_001 | 28 januari 2021
10
Karakter van de woonomgeving en hoogte t.o.v. maaiveld We merken op dat het karakter van de woonomgeving als rustig ervaren zal worden in de buitenruimte op maaiveldniveau rond de woningen, als de beschreven afschermende maatregelen worden getroffen. Op hogere verdiepingen, zeker als die hoogtes ongeveer even hoog zijn als of hoger dan de dakhoogten van de bedrijven op Soesterberg-Noord, zijn daar hogere geluidniveaus te verwachten, omdat er minder afscherming van geluid optreedt van het geluid van Suez, wat meer geluid mag maken dan een cat. 3.1 inrichting maakt. Dan gaat er, zeker in de winterperiode, zonder blad aan de bomen, zicht op het bedrijventerrein ontstaan. Een geluidniveau tot 50 of 55 dB(A) kan dan ook nog passend geacht worden voor de omgeving; er ontstaat immers zicht op die bedrijven. Deze overwegingen kunnen door de gemeente bij het opstellen van het bestemmingsplan worden meegenomen. Cumulatie De cumulatie van geluid moet beschouwd worden als voor één van de lawaaisoorten de voorkeursgrenswaarde wordt overschreden en een hogere waarde moet worden aangevraagd. Hogere waarden zijn alleen nodig voor verkeerslawaai, omdat het geluid van de bedrijven niet onder de Wet geluidhinder valt.
Cumulatie van verschillende geluidsoorten (industrielawaai en verkeerslawaai) kan gebeuren middels de methode zoals beschreven in hoofdstuk 2 van bijlage II van het meet- en rekenvoorschrift geluid. Het gecumuleerde geluidniveau is in geval van hogere waarden ook nodig voor de bepaling van de benodigde gevelgeluidwering volgens het Bouwbesluit en volgens het gemeentelijk beleid.
2.5
Beoordeling 30-km/h-wegen
Bij een zorgvuldige beoordeling van ruimtelijke plannen worden ook situaties betrokken die niet onder de Wet geluidhinder vallen, zoals woningen langs wegen met maximumsnelheid van 30 km per uur. De gemeente heeft hiervoor een gemeentelijke geluidsnota en beleidsregel vastgesteld.
R057161af.201QD1A.tc CONCEPT 8 | versie 01_001 | 28 januari 2021
11
3
Invloed van industrie
In dit hoofdstuk gaan we in op de invloed van bedrijventerrein Soesterberg-Noord. Daarbij gaan we in de basis uit van de VNG-systematiek omdat die systematiek ook is toegepast bij het vigerende bestemmingsplan van dat bedrijventerrein. Voor Suez Papier en Karton Recycling aan de Stemerdingweg 20 geldt een speciale situatie waar apart aandacht aan wordt besteed.
3.1
VNG-systematiek met richtafstanden
Binnen het kader van de ruimtelijke ordening wordt ten aanzien van de onderlinge relatie tussen bedrijven en woningen gebruikgemaakt van de systematiek zoals omschreven in de VNG-publicatie ‘Bedrijven en milieu-zonering’. In deze publicatie worden richtafstanden aangegeven die minimaal aan te houden zijn tussen bedrijven en woningen. In de basis wordt uitgegaan van afstanden van bedrijven tot een rustige woonwijk. Deze aan te houden richtafstand is afhankelijk van de hoogste toegestane categorie. Als het gebied een gemengd gebied betreft, waar enige invloed van bedrijvigheid inpasbaar geacht wordt in het kader van de ruimtelijke ordening, dan kan de richtafstand 1 stap kleiner worden aangehouden. Tabel 3.1 Richtafstanden volgens VNG-systematiek Categorie code 1 2 3.1 3.2 4.1 4.2 5.1 5.2 5.3 6
Rustige woonwijk [m] 10 30 50 100 200 300 500 700 1.000 1.500
Gemengd gebied [m] 0 10 30 50 100 200 300 500 700 1.000
Geïnventariseerd is wat de toegestane milieucategorieën zijn voor de bedrijven volgens het vigerende ‘Chw bestemmingplan-plus met verbrede reikwijdte Soesterberg Noord’. Dit plan is onherroepelijk sinds 2018-03-12. In tabel 3.2 is aangegeven welke huidige bedrijven langs de rand liggen en mogelijke invloed hebben op het bestemmingsplan Sortie 16. Daarbij is ook de maximale categorie weergegeven volgens www.ruimtelijkeplannen.nl (geraadpleegd 2020.12.12). Figuur 3.1 geeft de ligging van deze bedrijven weer.
R057161af.201QD1A.tc CONCEPT 8 | versie 01_001 | 28 januari 2021
12
Figuur 3.1 Bedrijven op Soesterberg-Noord met adresnummers aan Stemerdingweg Tabel 3.1 geeft van de bedrijven aan de westzijde, die grenzen aan Sortie 16, weer in welke categorie deze vallen hoe deze qua categorie onder de Wet milieubeheer vallen.
R057161af.201QD1A.tc CONCEPT 8 | versie 01_001 | 28 januari 2021
13
Tabel 3.1 Bedrijven aan westrand Soesterberg-Noord: Stemerdingweg (oneven nrs) met Wm-plicht Aanwezige bedrijven
nr.
Soort bedrijf
WM-plicht
Step Up B.V.
1
Sportschool
Gemeente type B
Magnetic Naildesign B.V.
3
Opslaggebouwen (verhuur opslagruimte)
Gemeente type B
W.C.S. Teleadvies/Stone Tech
5a
Adviesbureau
Niet Wm ,
Loodgietersbedrijf A. Ter Burg
5b
Bouwbedrijven algemeen: b.o. <= 2.000 m
Sanitair En Tegelcentrum Soesi
7
Overige zakelijke dienstverlening: kantoren
Gemeente type A Niet Wm
Nook
7a
Fabrieken, vervaardiging overige artikelen van hout, p.o. < 200 m2
Gemeente type A
Lumage
7b
Overige zakelijke dienstverlening: kantoren
Niet Wm
Roveka B.V.
9a
vorkheftrucks, elektrisch
Gemeente type A
Van Veldhuizen
9c
Bouwbedrijven algemeen: b.o. <= 2.000 m ,
Gemeente type B
Brouwers Natuursteen
11
Natuursteenbewerkingsbedrijven:- zonder breken <= 2.000 m2
Gemeente type B
Amboina vastgoed B.V
13 - 15
Grth in overige voedings- en genotmiddelen
Gemeente type B
Ben'S Cabinemeubels
19
Bouwbedrijven algemeen: b.o. <= 2.000 m ,
Gemeente type B
Tensor Contracting
21
Gideon Was En Beitsen
23
Timmerwerkfabrieken, vervaardiging
Niet Wm
Hagen Interieurbouw
25
Timmerwerkfabrieken
Gemeente type B
Caravanland
27
Autoparkeerterreinen
Gemeente type B
Jonepier Mobility Masters
29
Rijscholen
Gemeente type B
Gemeente type B
De toelaatbare categorie van de bedrijven aan de westrand op het bedrijventerrein Soesterberg Noord is 3.1, met voor de meest noordelijke kavel categorie 2. Dit komt voor woningen in een gemengd gebied overeen met richtafstanden van 30 respectievelijk 10 m en voor een rustige woonwijk overeen met richtafstanden van 50 meter respectievelijk 30 meter tot de grens van het bedrijventerrein. Het is voor bedrijven mogelijk om af te wijken van de activiteiten zoals die volgens het bestemmingplan zijn toegelaten. Dan zouden die bedrijven mogelijk meer emissie ten aanzien van geluid, stof, geur of gevaar kunnen hebben, en de richtafstand dus geen goede maat voor de aan te houden afstand tot die bedrijven. Uit overleg met de RUD-Utrecht bleek (d.d. 2020.12.09) dat van bovenstaande bedrijven geen dergelijke meldingen bekend waren. 3.1.1 Rechten op grond van Activiteitenbesluit en VNG categorie Zoals in voorgaande tabel is weergegeven, valt een aantal bedrijven uit bovenstaande lijst onder het Activiteitenbesluit Milieubeheer (BARIM, de bedrijven met type A en type B). Dat betekent dat deze bedrijven op grond daarvan maximaal 50 dB(A) etmaalwaarde bij de meest nabijgelegen woningen.
Omdat zich in westelijke richting pas op ruim 200 meter afstand woningen bevinden, betekent dit dat deze bedrijven veel meer geluid mogen maken dan wat ze op grond van de VNGcategorie naar verwachting maximaal maken. De feitelijke geluidemissie van de bedrijven zal naar alle verwachting veel geringer zijn. Bedrijven in categorie 3.1 maken naar verwachting maximaal een geluidniveau van 45 dB(A) etmaalwaarde
R057161af.201QD1A.tc CONCEPT 8 | versie 01_001 | 28 januari 2021
14
op 50 meter afstand. Een aantal bedrijven zal op grond van hun activiteiten ook onder categorie 2 of 1 kunnen vallen, met een richtafstand van 30 of 10 meter. Op grond van de beschrijving van de momenteel gevestigde bedrijven is derhalve op grond van de VNG systematiek geen hogere geluidemissie te verwachten dan passend bij 45 dB(A) etmaalwaarde op de richtafstand: ▪ 50 meter (cat. 3.1) ▪ 30 meter (cat. 2) ▪ 10 meter (cat. 1) Daarbij gaat het met het oog op Sortie 16 om de geluidemissie aan de achterzijde van de hallen. Het meeste geluid komt bij dit type bedrijven in het algemeen van de zijde voor toe- en afvoer van bezoekers en goederen, aan de oostzijde waar deze grenzen aan de Stemerdingweg. De rustige kant is dus richting Sortie 16. Praktisch gezien is geen enkel probleem te verwachten qua geluid van de huidige bedrijven. Maar mogelijk zouden de bedrijven willen uitbreiden, veranderen of komen er op de kavels andere bedrijven, die wel gebruik willen maken van cat. 3.1. Daarmee ligt er een verband met de gebruikswaarde van de kavels. Daarom is het juridisch gezien noodzakelijk om de toelaatbare hoeveelheid geluid door deze bedrijven in westelijke richting te begrenzen.
Eerst is nader onderzocht of er problemen zijn te verwachten voor de bedrijven als er op 30 m woningen mogelijk worden gemaakt, met karakterisering gemengd gebied en op 50 m afstand met karakterisering rustige woonwijk. Op grond van een visuele inspectie blijkt dat aan de westzijde van de bedrijven er geen lawaaiige activiteiten plaatsvinden. Het betreft voor alle bedrijven gesloten gevels, af en toe met wat ramen of een deur. Soms is er wat ruimte voor opslag van materialen. Bij diverse bedrijven staan aircoen ventilatie-units op het dak. Bij een enkel bedrijf (Stemerdingweg 15), zijn twee airco-units aan de westgevel van het gebouw geplaatst. Deze installaties veroorzaken in het algemeen lagere geluidniveaus dan 45 / 40 / 35 dB(A) op 30 meter afstand. Het is derhalve alleszins te verwachten dat de feitelijke geluidemissie vanaf de achterzijde minder zal zijn dan 45 dB(A) etmaalwaarde op 50 meter vanaf de westzijde en minder dan 50 dB(A) op 30 m vanaf de westzijde. De visuele inspectie ondersteunt het beeld dat de betreffende bedrijven aan de westzijde geen lawaaiige activiteiten uitvoeren door werkzaamheden of installaties. Opgemerkt wordt dat, akoestisch gezien, een geluidniveau van 50 dB(A) op 30 meter van de een bedrijf ongeveer hetzelfde is als een geluidniveau van 45 dB(A) op 50 meter afstand van de rand van dat terrein1.
Gezien het voorgaande is de volgende karakterisering dus mogelijk: - Gemengd gebied tussen 30 m en 50 m vanaf Soesterberg Noord - Rustige woonwijk vanaf 50 m vanaf Soesterberg Noord. Daarmee wordt dus voorgesteld om op 30 m afstand van de bedrijven woningen mogelijk te maken. Zodra dat is vastgesteld, geldt wegens het Activiteitenbesluit een grenswaarde van 1
In een specifiek geval hangt het verschil in geluid op 30 meter en op 50 meter van de grens van een bedrijf er van af hoe de geluidproducerende installaties en activiteiten over het gehele bedrijf verspreid zijn.
R057161af.201QD1A.tc CONCEPT 8 | versie 01_001 | 28 januari 2021
15
50 dB(A) etmaalwaarde bij die woningen. Daarmee is er een juridische borging ontstaan dat er in de toekomst door de bedrijven van Soesterberg Noord niet meer geluid zal mogen worden veroorzaakt. De betreffende bedrijven wordt uiteraard de mogelijkheid geboden om in het vooroverleg of bij het bekend maken van het voorontwerp om hun zienswijzen in te dienen. Als een bedrijf aangeeft meer geluid nodig te hebben dan wat toelaatbaar is in de nieuwe situatie, dan dient te worden onderbouwd hoeveel geluid dat is. Vast moet worden gesteld waarom dat meer is dan wat verwacht wordt op grond van de bedrijfsactiviteiten, die horen bij de VNG categorie-indeling. Daarbij moet in acht genomen worden dat bedrijven voor milieu-emissies, waaronder geluid, moeten voldoen voldoen aan de uitgangspunten van Best Beschikbare Technieken, waardoor het in bedrijf hebben van verouderde, onnodig lawaaimakende installaties niet is toegestaan.
3.1.2 Rechten van Suez Papier en Karton recycling Voor het bedrijf Suez Papier en Karton Recycling (v.h. Sita) geldt een afwijkende bestemming, waarbij naast categorie 3.1 ook de specifieke bestemming is toegestaan voor de activiteiten die het bedrijf momenteel uitvoert. Die activiteiten vallen in een hogere categorie dan 3.1 en zijn vergund. Op grond daarvan wordt de ruimtelijke invloed van Suez, die bepaald wordt door het aspect geluid, separaat in beeld gebracht. De VNG-richtafstanden vanaf de bedrijfsbestemmingen zullen steeds getoond worden in de figuren met de geluidcontouren van Suez, die in de volgende paragraaf worden besproken. Deze speciale situatie is mede bepaald door de recente historie van Suez Papier en Karton Recycling. Daarbij spelen de uitspraak van de Raad van State, kenmerk 201609546/1/R6, en de onderzoeken ten behoeve van bestemmingsplan ‘Soesterberg Noord’ een rol. Op basis daarvan wordt het treffen van geluidreducerende maatregelen bij Suez als niet realistisch beschouwd en zullen de huidige rechten van het bedrijf ten aanzien van haar geluidemissie gerespecteerd moeten worden. Behalve de rechten van dit bedrijf op grond van haar milieuvergunning, valt Suez ook onder het Activiteitenbesluit, die grenzen stelt aan milieu-emissies. Opgemerkt wordt dat het aspect geur voor papier en karton recycling geen issue is.
Buiten de grenzen van de inrichting van Suez is al geen geurhinder te verwachten. Ter plaatse van de woningen op Sortie 16, 30 of 50 meter westelijk van het bedrijventerrein, is geen enkele geurwaarneming ten gevolge van Suez te verwachten. 3.1.3 Voorstel t.a.v. richtafstanden Op grond van bovenstaande overwegingen moet een keuze gemaakt worden waar bouwvlakken met woonbestemming bij Sortie 16 worden toegestaan. Die bouwvlakken liggen hoofdzakelijk op het lager liggende gebied van het onderhavige terrein. Bij de gehanteerde onderligger met geprojecteerde woningen, die nog een concept is, en slechts als voorbeeld ter visualisatie dient, zou dit slechts een beperkte verschuiving betekenen van de bouwvlakken.
R057161af.201QD1A.tc CONCEPT 8 | versie 01_001 | 28 januari 2021
16
3.2
Geluidcontouren tgv Suez Papier en Karton Recycling
De geluidemissie van Suez PKR staat omschreven in het rapport R057161ab.17aqihq.tc_02_001, van 26 september 2017 en geeft de geluidemissie die hoort bij de vigerende milieuvergunning van het bedrijf van 13 januari 2004 met kenmerk AZ/2004/145. Daarbij merken we op dat de betreffende onderzoeken waren gericht op de geluidemissie in noordelijke richting in verband met de geplande woonbestemmingen op de voormalige vliegbasis. Omdat nu ten behoeve van het plan Sortie 16 de geluidemissie in westelijke richting relevant is, zijn de hoogteverschillen in het terrein van Sortie 16 ten opzichte van het bedrijventerrein in beeld gebracht en zijn die in het geluidrekenmodel ingevoerd. Een groot deel van Sortie 16 ligt met een maaiveld tussen 5 en 6 meter +NAP aanmerkelijk lager dan het bedrijventerrein, wat op circa 13,6 meter +NAP ligt. Bij de berekeningen is nu – enigszins conservatief - uitgegaan van een maaiveldhoogte van 6 meter ter plaatse van het lage deel van Sortie 16. Tevens zijn vanwege het belang van de afscherming in westelijke richting de hoogtes van de bedrijfsgebouwen ten westen van de Stemerdingweg nauwkeuriger ingevoerd. In de eerdere modellering was voor die gebouwen een hoogte van 6 meter boven maaiveld aangehouden. De werkelijke hoogte die nu is ingevoerd varieert van 5,8 tot 8,9 meter boven het lokale maaiveld van 13,6 meter +NAP.
De industrielawaaiberekeningen zijn uitgevoerd volgens de Handleiding meten en rekenen Industrielawaai uit 1999. De modelgegevens zijn in bijlage I als figuren weergegeven en in bijlage II als tabellen. In de geluidberekeningen wordt op basis van de hoogtelijnen (figuur I.3) een lokale maaiveldhoogte bepaald. De hoogte van de toetspunten worden ten opzichte van dat lokale maaiveldniveau berekend. 3.2.1 Resultaten geluidberekeningen De geluidcontouren op +4,5 meter en +7,5 meter hoogte boven lokaal maaiveld staan weergegeven in figuren III.1 en III.2 in bijlage III. Dit betreft de eerste en tweede verdiepinghoogte. Voor grondgebonden woningen zijn dit de relevante hoogtes. Op de begane grond (1,5 meter hoogte) zijn de geluidniveaus lager vanwege meer afschermende werking. In deze en alle andere figuren zijn eveneens de lijnen weergegeven op 50 meter van de cat. 3.1 bedrijven en op 30 meter van het cat. 2 bedrijf, in magenta (VNG richtafstand tot een rustige woonwijk), tezamen met een lijn in blauw op 30 m afstand van de cat. 3.1 bedrijven (VNG richtafstand tot een gemengde woonwijk).
Overigens zijn in de berekeningen de avond- en nachtperiode bepalend voor de etmaalperiode, want de etmaalwaarde Letmaal is de hoogste waarde van: Ldag Lavond + 5 dB Lnacht + 10 dB Het bedrijf heeft vergunning in de avondperiode voor nagenoeg dezelfde tijdspercentage aan activiteiten als overdag, waardoor die voor de etmaalwaarde het sterkste telt. Om die redenen is
R057161af.201QD1A.tc CONCEPT 8 | versie 01_001 | 28 januari 2021
17
het geluid op het maaiveldniveau +1,5 meter als etmaalwaarde aanmerkelijk lager dan op 4,5 meter hoogte. 3.2.2
Afscherming geluid Suez richting Sortie 16
Aangezien het gebied binnen de 45 dB(A) contour een groot deel van het plangebied bedekt, is onderzocht wat de invloed is van een hier voor de hand liggende maatregel. Die maatregel betreft het plaatsen van een schermen op 1 meter ten westen van de bedrijfsterreinen van de bedrijven langs de Stemerdingweg, tussen de gebouwen van huisnummers 23 en 25 (20 m lang en 7 m hoog) en tussen huisnummer 23 en 21 (14 m lang en 7 m hoog). De totale kosten worden globaal geraamd op € 140.000,-2. Daarbij staan deze schermen niet op het terrein van de bedrijven. Een alternatief is mogelijk als de schermen op te terreinen van de bedrijven geplaatst zouden kunnen worden, met medewerking van de eigenaren, waarbij de schermen aan de gebouwen bevestigd kunnen worden. Dan betreft het een scherm van 14 meter lang en 6 meter hoog + 6 meter lang en 6 meter hoog. Dan bedragen de bouwkosten circa € 70.000,-. Daarvoor zal overleg en medewerking nodig zijn van de gebouweigenaren.
De figuren III.3 en III.4 tonen de resulterende geluidcontouren. Op 4,5 meter hoogte blijft de contour binnen de VNG-richtafstanden. Alleen langs de noordkant, waar het maaiveld op het talud ligt, ligt de 45 dB(A) contour buiten het VNG-aandachtsgebied. Dat valt buiten het geplande woongebied. Op 7,5 meter hoogte, de derde bouwlaag, reikt de 45 dB(A) contour ruim verder dan de 50 meter afstand vanaf het bedrijfsterrein.
2
De raming van kosten van geluidschermen is gebaseerd op een kostprijs van € 600,-/m2. Dit is gebaseerd op een betrekkelijk eenvoudig scherm, zonder absorptie. Werkelijke kosten kunnen behoorlijk afwijken, bv. tot een factor 2 x duurder, afhankelijk van uitvoeringsvorm, etc. 2
R057161af.201QD1A.tc CONCEPT 8 | versie 01_001 | 28 januari 2021
18
De geluidcontouren op 4,5 en 7,5 meter hoogte bij schermen van 5 meter hoogte wordt getoond in figuren III.10 en III.11. Met name op 7,5 meter hoogte worden de geluidcontouren aanmerkelijk groter dan bij de onderzochte 7 meter hoge schermen. Op de tweede verdieping komt de 45 dB(A) contour aanmerkelijk verder het gebied van Sortie 16 binnen. Daarom zijn 7 meter hoge schermen aan te bevelen ten opzichte van 5 meter hoge schermen. Bij bovenstaande merken we op dat het huidige BP van Soesterberg Noord slechts schermen toelaat tot 5 meter hoogte. Overleg met de gemeente Soesterberg is nodig om te onderzoeken of 7 meter hoge schermen mogelijk kunnen worden gemaakt, in de betreffende groenstrook, door een wijziging van dit bestemmingsplan. 3.2.3 Afscherming door bestaande gebouwen De afscherming van het geluid van Suez door de bestaande bedrijfsgebouwen is niet vanzelfsprekend. Het is mogelijk dat nieuwe eigenaren van de kavels de gebouwen slopen en alleen lagere of geen gebouwen willen toepassen. Bij de eerdere berekeningen is steeds uitgegaan van de aanwezigheid van die bedrijfsgebouwen langs de Stemerdingweg. Daarom is in beeld gebracht hoe groot de contouren van Suez zijn als er in het geheel geen afscherming is van die bedrijfsgebouwen, na eventuele sloop daarvan. Dit wordt op 4,5 meter hoogte getoond in figuur III.12.
Daaruit blijkt dat de 45 dB(A) contour op deze hoogte over een groot deel van Sortie 16 heen komt. Het geluid van Suez wordt dus relevant beperkt door de aanwezigheid van de bestaande bedrijfsgebouwen. Het is naar ons oordeel niet te verwachten dat de bestaande bedrijfsgebouwen op korte termijn zullen worden gesloopt. In die situatie zou ter behoud van de leefkwaliteit van de rustige woonwijk een scherm kunnen worden geplaatst op de westelijke grens van het bedrijfsterrein van Soesterberg van 215 meter lang. Als op 4,5 meter hoog (twee bouwlagen) moet worden voldaan aan 45 dB(A) etmaalwaarde moet dat scherm 5 meter hoog worden (zie figuur III.13; kostenindicatie € 650.000-). Als op 7,5 meter hoogte (3 woonlagen) aan 45 dB(A) moet worden voldaan, is een scherm van 7 meter hoog nodig (zie figuur III.14; kostenindicatie € 900.000,-). Als in die situatie voor de leefkwaliteit van een gemengd gebied wordt gekozen (50 dB(A) etmaalwaarde) dan kan worden volstaan voor twee bouwlagen met een scherm van 2,5 meter hoogte (kostenindicatie € 275.000,-) en voor drie bouwlagen met een scherm van 5 meter hoogte (kostenindicatie € 650.000,-). Om in de toekomst, in de hierboven beschreven onwaarschijnlijke situatie, niet voor onverwachte kosten te komen staan, wordt voorgesteld om in het bestemmingsplan een afwijkingsbevoegdheid op te nemen voor deze situatie.
Die dient vast te leggen dat de geluidkwaliteit in Sortie 16 op grotere hoogten terug kan lopen, indien er gebouwen van de bedrijven aan de westzijde van Soesterberg-Noord gesloopt worden, terwijl Suez nog in bedrijf is. 3.2.4
Geluid op grotere verdiepingshoogten
Op Sortie 16 is ook hoogbouw gepland. In verband daarmee worden de geluidcontouren berekend op grotere hoogten (berekend t.o.v. het lokale maaiveld): - 10,5 meter (derde verdieping) figuur III.5 - 13,5 meter (derde verdieping) figuur III.6 - 16,5 meter (derde verdieping) figuur III.7 - 19,5 meter (vijfde verdieping) figuur III.8
R057161af.201QD1A.tc CONCEPT 8 | versie 01_001 | 28 januari 2021
19
- 22,5 meter (zesde verdieping), figuur III.9 Bovenstaand is gebaseerd op verdiepingshoogten van 3 m per bouw/woonlaag. Bij de berekeningen is uitgegaan van de aanwezigheid van het 6 m hoge scherm en de aanwezigheid van de bedrijfsgebouwen aan de westzijde van de Stemerdingweg. Bij de grotere hoogten zal er echter weinig tot geen verschil zijn tussen de situatie zonder en met schermen, omdat het geluid van de activiteiten van Suez dan direct over het scherm heen gaat. Op basis van deze contouren ontstaat een duidelijk beeld van de geluidinvloed van Suez op de verschillende hoogten. De 50 dB(A) contour komt op grotere hoogten tot circa 100 meter buiten de VNG-richtafstanden en zal dus mogelijk alle geplande hoogbouw omvatten. In dat gebied is dus rekening te houden met een minder hoge geluidkwaliteit van de woonomgeving vanwege industrielawaai. Zolang deze niveaus beneden de 55 dB(A) blijven is het wettelijk gezien niet nodig om extra gevelgeluidreductie toe te passen, omdat het Bouwbesluit al een minimale gevelgeluidwering voorschrijft van 20 dB. Dit moet ook nog in combinatie met verkeerslawaai worden bekeken, als het verkeerslawaai boven de voorkeursgrenswaarde uit komt. De 55 dB(A)-contour komt maximaal circa 20 meter verder dan de VNG-richtafstand voor een rustige woonwijk en 40 meter verder dan de VNG-richtafstand voor een gemengd gebied.
Dit zal eveneens binnen het wettelijk kader inpasbaar moeten worden gemaakt, bijvoorbeeld door het toepassen van een dove gevel aan de geluidbelaste zijde. Bij het opstellen van het bestemmingsplan zal met de voorwaarden ten aanzien van indeling van de woningen en oriëntatie van de gevels rekening moeten worden gehouden met de voorwaarden en mogelijkheden die in de gemeentelijke geluidsnota en beleidsregel zijn vastgelegd. We merken op dat we het toepassen van een hoger schermen dan 7 meter niet hebben onderzocht, omdat dat naar onze mening geen redelijke maatregel meer is. Dan zou het scherm immers over de volle lengte van ruim 110 meter opgehoogd moeten worden. Bovendien zou dit naar de hogere verdiepingen slechts weinig tot geen effect hebben omdat het geluid daar rechtstreeks overheen gaat.
3.2.5
Toename geluid bij hoog scherm noord van Suez
De berekeningen van het industrielawaai ten behoeve van Sortie 16 zijn uitgevoerd voor de huidige situatie rond Suez. Momenteel is ten noorden van Suez woningbouw in ontwikkeling: Woonwijk Vliegbasis Soesterberg (Woonwijk VBS). De invloed van industrielawaai op woonwijk VBS is vastgelegd in rapport R057161ad.17HEMO2.go_01_00, van 11 juni 2018. Daarbij is vast komen te staan dat, afhankelijk van keuzes bij de verdere ontwikkeling van die woonwijk, een scherm toegepast zou kunnen worden van maximaal 128 meter lang en 7,5 meter hoog (geraamde kosten ca. € 600.000,- tot € 1.200.000,-, zie eerder voetnoot). Onderzocht is in hoeverre dit relevant invloed zou kunnen hebben op het geluid op Sortie 16. Daartoe zijn berekeningen gemaakt van de geluidcontouren van het industrielawaai voor de situaties van schermen achter de bedrijven aan de Stemerdingweg, op ontvangerhoogtes op Sortie 16 van 4,5 / 7,5 en 13,6 meter hoogte. De resultaten staan weergegeven in figuur III.18 t/m figuur III.20 in bijlage III. In deze figuren zijn de geluidcontouren volgens figuur III.3 t/m figuur III.7 als dunne lijn weergegeven, zodat de invloed van het scherm noord van Suez op de geluidcontouren goed duidelijk wordt.
R057161af.201QD1A.tc CONCEPT 8 | versie 01_001 | 28 januari 2021
20
Uit de resultaten blijkt uit figuur III.18 dat er op 4,5 meter hoogte slechts beperkte invloed is. De reflecties via het scherm noord van Suez worden dan door de bedrijfsgebouwen west van de Stemerdingweg afgeschermd. Op 7,5 meter hoogte (figuur III.19) is er iets meer invloed op die delen van Sortie 16 die rechtstreeks goed worden afgeschermd door de bedrijfsgebouwen. De grootste afstand tot het bedrijventerrein van de 45 dB(A) contour op het lage deel van Sortie 16 is echter niet relevant groter geworden door deze reflecties. In figuur III.20 staan de resultaten op 13,5 meter hoogte. Op die hoogte wordt het rechtstreekse geluid van Suez niet afgeschermd. De reflectie van het scherm noord van Suez heeft dan weer nauwelijks invloed op de ligging van de geluidcontour. Samenvattend kan geconcludeerd worden dat zelfs bij de keuze van een scherm van 7,5 meter hoog, direct noord van Suez, ten behoeve van woonwijk VBS, er slechts een zeer geringe invloed is op het geluid op Sortie 16 en er dus geen rekening mee hoeft worden gehouden bij de woningbouw op Sortie 16. 3.2.6
Conclusies t.a.v. geluid Suez
Geconcludeerd wordt dat met het treffen van afschermende maatregelen het hele terrein van Sortie 16 t/m de tweede verdieping buiten de 45 dB(A) contour ligt, en als rustig woongebied gekarakteriseerd kan worden. Op grotere hoogte ligt de 45 dB(A) contour verder over Sortie 16 heen, en zijn er op grotere hoogte dan de tweede verdieping geluidniveaus dus geluidniveaus boven 45 dB(A) etmaalwaarde. Dat gebied kan op grotere hoogte niet als rustig woongebied worden gekenmerkt. Voor hogere verdiepingshoogten treden geluidbelastingen tussen 50 en 55 dB(A) op in een deel van de geplande woonwijk. Dit zijn op zich toelaatbare waarden als er voldoende gevelgeluidwering wordt gerealiseerd. Dit zal echter wel in relatie moeten worden gezien met de eis voor een geluidluwe gevel ( 50 dB(A) voor industrielawaai) bij het verlenen van een hogere waarde voor verkeerslawaai, waarbij de oriëntatie van de woningen/appartementengebouwen van belang kan zijn om zo’n geluidluwe gevel te realiseren. Bij hogere verdiepingen is er een deel van het terrein waar geluidniveaus boven 50 dB(A) uit komen en de zijden naar het oosten dus niet als geluidluwe gevel zullen gelden. Bij de grootste onderzochte verdiepingshoogten (19,5 en 22,5 meter boven maaiveld) is een klein deel van het terrein met geluidniveaus boven 55 dB(A). Die zijn alleen toelaatbaar als er dove gevels worden toegepast.
3.3
Geluid van verkeeraantrekkende werking Suez
Naast het geluid vanaf de inrichting van Suez, is ook sprake van geluid van het verkeer van en naar de inrichting: de verkeeraantrekkende werking, ook wel aangeduid als indirecte hinder. Dit geluid wordt in beeld gebracht voor dezelfde aantallen transportbewegingen van en naar de inrichting, zoals die horen bij het geluid rapport R057161ab.17aqihq.tc_02_001, van 26 september 2017. De verkeersaantallen zijn als volgt:
R057161af.201QD1A.tc CONCEPT 8 | versie 01_001 | 28 januari 2021
21
Tabel 3.2 De gehanteerde aantallen transportbewegingen Geluidemissierelevantie bedrijfsduur / aantal bewegingen
Vrachtwagenbewegingen Personenautobewegingen
Dag (07-19 uur)
Avond (19-23 uur)
Nacht (23-07 uur)
100 + 25 + 6 heen 100 + 25 + 6 terug 20 heen 20 terug
25 + 6 heen 25 + 6 terug 3 heen 3 terug
25 + 6 heen 25 + 6 terug 3 heen 3 terug
Gerekend is met een rijsnelheid van 50 km/u en bronsterktes van 107 dB(A) voor de zware vrachtwagens en 99 dB(A) voor personenauto’s. Het geluid van het vrachtverkeer is nagenoeg geheel bepalend voor het geluid van de verkeeraantrekkende werking. In het kader van het milieuspoor wordt hiervoor gebruikgemaakt van de circulaire indirecte hinder ‘Beoordeling geluidhinder wegverkeer in verband met vergunningverlening Wet milieubeheer’ van 29 februari 1996. Deze stelt de volgende eisen aan het invallende equivalente geluidniveau L Aeq (tegenwoordig langtijdgemiddelde beoordelingsniveau LAr,LT) ter plaatse van woningen: ▪ 50 dB(A) tussen 07.00 en 19.00 uur ▪ 45 dB(A) tussen 19.00 en 23.00 uur ▪ 40 dB(A) tussen 23.00 en 07.00 uur ▪ ofwel: 50 dB(A) etmaalwaarde) Onder voorwaarden is vergunningverlening tot een etmaalwaarde van 65 dB(A) mogelijk. Belangrijk bij de bepaling van de indirecte hinder is de vaststelling van het traject waarover het LAeq (LAr,LT) bepaald moet worden. Hierbij wordt gesproken over ‘de afstand totdat de voertuigen opgenomen zijn in het heersende verkeersbeeld'. In dit onderzoek in het kader van het bestemmingsplan zijn deze afstanden ruim aangehouden totdat de voertuigen de N237 oprijden. Op basis van de verkeersaantallen zijn geluidberekeningen uitgevoerd, met de etmaalwaarde geluidcontouren op 4,5 m, op 7,5 m en op 13,5 m hoogte.
Zie de figuren III.15 t/m III.17 in bijlage III. Met name in de zuidoosthoek van het terrein van Sortie 16 komen de 45 en 50 dB(A) over een deel van het terrein van Sortie 16 heen. Als deze vergeleken wordt met het verkeersgeluid van de N237, bijvoorbeeld in figuren 4.3 en 4.4, dan liggen deze daar ruim onder 3. Het geluid van het verkeer van en naar Suez zal dus een zeer geringe invloed hebben op het toch al aanwezige geluid van de N237 en behoeft dus geen extra maatregelen.
3
De Lden waarde van het verkeer (van Suez) is circa 2 dB(A) lager dan het Letmaal.
R057161af.201QD1A.tc CONCEPT 8 | versie 01_001 | 28 januari 2021
22
4
Geluid wegverkeer
4.1
Akoestisch onderzoek
Rekenmethode De geluidbelasting in Lden is de geluidbelasting op de gevel over een etmaal. De geluidbelasting is bepaald op basis van het Reken- en meetvoorschrift geluid 2012 (volgens artikel 110d Wet geluidhinder). In deze situatie is de geluidbelasting bepaald met behulp van Standaard Rekenmethode II. Bij de berekening van het equivalente geluidniveau is ter plaatse van de kruising N237 – toegangsweg / Rademakerstraat de optrektoeslag toegepast. Deze toeslag houdt rekening met de verhoging van de geluidbelasting door het afremmen en optrekken van motorvoertuigen in de nabijheid van met verkeerslichten geregelde kruispunten, (mini)rotondes of verkeersdrempels. Rekenmodel Van de situatie is een driedimensionaal rekenmodel gemaakt. Hierbij is gebruik gemaakt van het rekenprogramma GeoMilieu, versie 5.20. De ligging van de bestaande gebouwen is verkregen uit de Basisregistraties Adressen en Gebouwen (BAG). Voor de hoogtes van de percelen en de bebouwing is uitgegaan van het Actueel Hoogtebestand Nederland (AHN3). Zowel de BAG als het AHN3 zijn beschikbaar via Publieke Dienstverlening Op de Kaart (PDOK). Bodemgebied In het rekenmodel is rekening gehouden met harde, reflecterende bodems zoals wegen en parkeerplaatsen en akoestisch absorberende bodems zoals taluds en grasvlakken. Voor het plangebied zelf zijn we uitgegaan van een bodemfactor van 0,5.
Geometrie Het maaiveld van het plangebied en het westelijk gelegen Beukbergen heeft een hoogte van circa 6 meter ten opzichte van NAP. Het maaiveld van de rest van het onderzoeksgebied ligt circa 7,5 meter hoger, op circa 13,5 meter ten opzichte van NAP. Toetspunten Om de geluidbelasting middels contouren inzichtelijk te maken is gebruikgemaakt van een grid: een raster van punten. Met het grid worden contouren (lijnen van gelijke geluidbelasting) bepaald. De contouren zijn bepaald voor de begane gronden t/m de zevende verdieping (waarneemhoogte 1,5 meter t/m 22,5 meter ten opzichte van plaatselijk maaiveld. Figuur 4.1 toont een weergave van het model.
R057161af.201QD1A.tc CONCEPT 8 | versie 01_001 | 28 januari 2021
23
Figuur 4.1 Gemodelleerde situatie Geluidbronnen Sortie 16 wordt gerealiseerd op een geluidbelaste locatie. Het terrein wordt geluidbelast door het geluid van de volgende wegen: ▪ Provinciale weg N237 (80 km/u). ▪ Toegangsweg naar de geplande nieuwbouwwijk. In dit rapport wordt er van uitgegaan dat de maximumsnelheid hier 30 km/u bedraagt. ▪ Weg ten noorden van het plangebied, met maximumsnelheid hier 30 km/u. ▪ Rademakerstraat. De maximumsnelheid ten zuiden van het stoplicht bedraagt 50 km/u, in de woonwijk, na de bocht, is de maximumsnelheid 30 km/u. De nieuwbouw ligt binnen de van toepassing zijnde geluidzones. Daarom moet de geluidbelasting onderzocht worden. Alle wegverkeergegevens zijn voor het jaar 2030 opgegeven door de provincie Utrecht.
R057161af.201QD1A.tc CONCEPT 8 | versie 01_001 | 28 januari 2021
24
4.2
Wet geluidhinder
Voorkeursgrenswaarden en maximale ontheffingswaarden In de huidige situatie ligt het plangebied buiten de bebouwde kom. Vanuit de Wet geluidhinder gelden strengere regels voor woningbouw buiten de bebouwde kom dan binnen de bebouwde kom. Gezien de aard van de toekomstige situatie zijn we in dit onderzoek ervan uitgegaan dat het plangebied binnen de bebouwde kom wordt gesitueerd. Hiertoe moet de aanduiding ‘bebouwde kom’ verplaatst worden. In de zin van de Wet geluidhinder is voor de nieuwbouw sprake van nog niet geprojecteerde woningen in stedelijk gebied langs bestaande wegen. De voorkeursgrenswaarde voor de geluidbelasting op de gevels van de woningen bedraagt 48 dB voor iedere weg afzonderlijk. Op grond van artikel 83 lid 2 Wet geluidhinder bedraagt de maximale ontheffingswaarde 63 dB voor de wegen afzonderlijk. Geluidbeperkende maatregelen Als de geluidbelasting vanwege een (spoor)weg hoger is dan de voorkeursgrenswaarde, moeten maatregelen worden getroffen om de geluidbelasting terug te brengen tot die waarde. Hierbij hanteert de Wet geluidhinder de volgende volgorde van voorkeur: ▪ Maatregelen bij de bron (het aanbrengen van een geluidreducerend wegdek, het reduceren van de verkeersintensiteit of het verlagen van de snelheid).
▪ Maatregelen in de overdracht (het situeren van niet-geluidgevoelige bebouwing tussen de bron en de nieuwbouw of het plaatsen van een geluidscherm of geluidwal). Hogere waarde Als de hiervoor genoemde maatregelen onvoldoende doeltreffend zijn of als deze overwegende bezwaren van stedenbouwkundige, verkeerskundige, landschappelijke of financiële aard ontmoeten, kan bij de gemeente Zeist een zogenoemde 'hogere waarde' voor de geluidbelasting op een gevel aangevraagd worden tot ten hoogste de maximale ontheffingswaarde. Is de geluidbelasting hoger, dan moet een gevel doof worden uitgevoerd. Daarbij moeten de voorwaarden uit het gemeentelijk beleid worden gevolgd. Hier wordt in hoofdstuk 5 nader op ingegaan. 30 km/u wegen Wegen die liggen binnen een als woonerf aangeduid gebied en wegen waarvoor een maximumsnelheid van 30 km/u geldt, hebben geen geluidzone. Geluidgevoelige objecten die buiten de geluidzone of langs een niet gezoneerde weg zijn gelegen, hoeven vanwege de Wet geluidhinder niet in een akoestisch onderzoek betrokken te worden. Ten tijde van het opnemen van deze bepaling in de Wet geluidhinder was de gedachte dat de geluidbelasting vanwege die wegen zelden of nooit hoger is dan de voorkeursgrenswaarde. In de praktijk blijkt vaak dat vanwege wegen met een maximumsnelheid van 30 km/u wel sprake is van een hogere geluidbelasting.
Dat heeft onder meer te maken met het feit dat nu ruimer gebruikgemaakt wordt van de mogelijkheid 30 km/u-wegen in te stellen. Vaak heeft dat alleen te maken met overwegingen vanuit verkeersveiligheid. Bij de belangenafweging in het kader van een goede ruimtelijke ordening kan niet voorbijgegaan worden aan de geluidbelasting vanwege een 30 km/u-zone.
R057161af.201QD1A.tc CONCEPT 8 | versie 01_001 | 28 januari 2021
25
4.3
Rekenresultaten en toetsing Wet geluidhinder
Een samenvatting van de resultaten volgt hierna. Alle resultaten zijn na toepassing van de aftrek ex artikel 110g Wet geluidhinder, tenzij anders aangegeven. Voor elke bouwlaag vanaf de begane grond (1,5 meter) tot en met de zevende verdieping (22,5 meter) is de geluidbelasting berekend vanwege de omliggende wegen. In de figuren zijn de volgende vier kleuren gebruikt: groen, geel, oranje en rood. Deze kleuren geven het volgende weer: ▪ Groen: de geluidbelasting is lager of gelijk aan de voorkeursgrenswaarde van 48 dB. Vanuit de Wet geluidhinder zijn er geen bezwaren tegen de realisatie van woningen. ▪ Geel: de geluidbelasting is hoger dan de voorkeursgrenswaarde van 48 dB, maar lager dan de maximale ontheffingswaarde wegverkeer voor binnenstedelijke situaties van 58 dB volgens het gemeentelijk beleid. Er moet een zogenoemde hogere waarde voor de geluidbelasting op de gevel bij de gemeente worden aangevraagd als bron en/of overdrachtsmaatregelen niet doelmatig zijn. Aan een hogere waarde zijn voorwaarden verbonden. ▪ Oranje: de geluidbelasting is hoger dan de maximale ontheffingswaarde volgens het gemeentelijk beleid van 58 dB, maar lager dan de wettelijke maximale ontheffingswaarde van 63 dB. Deze geluidbelastingen op woningen zijn volgens het gemeentelijk beleid niet toegestaan en gevels zullen op grond daarvan doof moeten worden uitgevoerd.