01-Bijdrage St Milieuzorg Zeist (26 okt 2023)

1 Inspraakreactie Stichting Milieuzorg Zeist e.o. inzake ‘Rv Bebouwde Kom Wet Natuurbescherming (voorheen Boswet)’ Geachte raadsleden, verantwoordelijk wethouder, overige aanwezigen, 1. Thans is dan in de Ronde Tafel het: ‘Rv Bebouwde Kom Wet Natuurbescherming (voorheen Boswet)’ aan de orde. Bij mail van 18 oktober 2023 zijn wij daarover door de gemeente op de hoogte gesteld, evenals van de bij het: ‘Rv’ behorende: ‘Nota van Zienswijzen’; 2. Ook gezien de relatief korte termijn waarop de indieners van zienswijze van het: ‘Rv’ en bijbehorende: ‘Nota van Zienswijzen’ op de hoogte zijn gesteld, ook al is een: ‘Concept Nota van Zienswijzen’ dan eerder in mei 2023 in een overleg met de gemeente nader toegelicht en daarbij de indieners van zienswijzen ook in de gelegenheid gesteld daar een reactie op te geven, vragen zij zich toch af of een behandeling binnen zo’n relatief korte termijn wel gewenst is, dat ook gezien de complexiteit van de voorliggende problematiek. Daarbij speelt dan tevens de invoering van de Omgevingswet op 1 januari 2024 en de eventuele gevolgen t.a.v. het van kracht worden van de ‘Omgevingsvisie gemeente Zeist’ en dat dan weer i.r.t. de in die zin aangenomen (burger)amendementen en ook moties; 3. Hierna zal eerst op een aantal meer procedurele aspecten worden ingegaan, waarna een inhoudelijke reactie op het voorstel zal worden gegeven.

Afgesloten zal worden met een conclusie; Procedurele aspecten 4. Door de gemeente is dan met een publicatie in de media bekend gemaakt dat een ‘Ontwerp-Kaart Bebouwde Kom Wet Natuurbescherming’ voor de periode van 24 november 2022 t/m 03 januari 2023 ter inzage is gelegd (zie in deze ook Bijlage 1: ‘Publicatie ter inzage legging Kaart Bebouwde Kom Wet Natuurbescherming’), dat teneinde tot een actualisatie van de: ‘Kaart Bebouwde kom Boswet 1981’, thans: ‘Kaart Bebouwde kom Wet Natuurbescherming’, te kunnen komen. Gedurende die ter inzage legging heeft de gemeente dan tevens diverse bijeenkomsten met geïnteresseerden georganiseerd, dat inclusief een extern adviseur, Mr. B. Visser, teneinde hen meer inzicht in het voorstel te kunnen gegeven. Duidelijk zal zijn, dat ook gezien de complexiteit van een dergelijk voorstel, althans als je dat vanuit een breder wetgevend perspectief beziet, dat dit is gewaardeerd; 5. En alhoewel dat o.i. dan niet direct uit de gegeven publicatie van de ter inzage legging naar voren kwam, ging het dus feitelijk om een zogenaamde: ‘Uitgebreide procedure’, waarbij dan na vaststelling niet eerst een bezwarenprocedure volgt, maar er meteen beroep dient te worden aangetekend, althans zo heeft de Stichting Milieuzorg Zeist e.o. dat na een in die zin door de gemeente gegeven toelichting begrepen; 6.

Bij schrijven van 23 december 2022 is dan door de Stichting Milieuzorg Zeist e.o. een uitgebreide zienswijze op de betreffende: ‘Kaart Bebouwde Kom in het kader Wet Natuurbescherming’ ingediend (zie in deze dus ook Bijlage 2: ‘Integrale zienswijze Stichting Milieuzorg Zeist e.o. inzake ‘Kaart Bebouwde Kom Wet natuurbescherming’); 7. In haar zienswijze is de Stichting Milieuzorg Zeist meteen ook zij meteen op een aantal procedurele aspecten is ingegaan, althans aspecten die zij in die zin relevant acht. Zo was het o.i. in ieder geval goed geweest als de kaart toch eerst met belanghebbenden was besproken (vergelijk in deze dus ook het proces zoals dat m.b.t. de wijziging van de Bomenverordening met diverse vertegenwoordigers vanuit de samenleving is gevoerd, zoals bijvoorbeeld met de: ‘Adviesgroep Bomen’, alvorens deze ter inzage was gelegd. Dan had bij de kaart meteen ook rekening kunnen worden

2 gehouden met de door diverse vertegenwoordigers dienaangaande gegeven overwegingen; 8. Verder was het i.o. dus ook geweest, dat ook gezien de complexiteit van de problematiek als er toch bij de ter inzage legging van de kaart een nadere: ‘(Memorie van) Toelichting’ was gevoegd, zodat niet alleen voor iedereen de wettelijke context (in bredere zin) duidelijk was geweest, maar (dus) ook op wat voor gronden bepaalde wijzigingen zijn doorgevoerd. Dat dus los van de informatie zoals deze dienaangaande in de betreffende: ‘RIB 22.134 - Aanpassing kaart bebouwingscontour Houtkap’ naar voren is gebracht en ook de informatie op de betreffende website. Inmiddels wordt dan in de ‘Nota van Zienswijzen’ aan met name de diverse op bomen/bos van toepassing zijnde beschermingsregimes nu (gelukkig) wel de nodige aandacht gegeven (zie in deze dus ook de: ‘Nota van Zienswijzen’, Hoofdstuk 2: ‘Beschrijving Beschermingsregime binnen en buiten de bebouwde kom’), evenals ook bij de onderbouwing van de nadere begrenzing (zie in deze dus ook de: ‘Nota van Zienswijzen’, Hoofdstuk 3: ‘Onderbouwing nadere begrenzing’), maar dan nog was het o.i. goed geweest als dergelijk overzicht beschikbaar was gesteld op het moment van de ter inzage legging; 9.

In ieder geval is het wel gewaardeerd dat de kaart ook digitaal is gepubliceerd, waarbij het ook mogelijk was door diverse kaarten tegelijkertijd aan de vinken, zodat het ook in een oogopslag duidelijk werd waar dan diverse wijzigingen in de geactualiseerde kaart t.o.v. de kaart uit 1981 zijn doorgevoerd; 10. Eveneens is het gewaardeerd dat de gemeente in mei van dit jaar de: ‘Concept-Nota van Zienswijzen’ eerst met diegenen die dan een zienswijze hebben ingediend heeft doorgesproken, dat wederom met hun de adviseur Mr. B. Visser, en waarbij door de indieners van de zienswijzen daarop ook een reactie kon worden gegeven, alvorens deze kennelijk definitief is vastgesteld; 11. En alhoewel er waardering voor is voor de o.i. zorgvuldige wijze waarop door de gemeente naar de diverse in de zienswijzen voorgestelde aanpassingen van de kaart is gekeken, blijft de Stichting Milieuzorg Zeist e.o. t.a.v. een aantal van de door de gemeente doorgevoerde wijzigingen principiële bezwaren behouden.

Meer in het bijzonder gaat dan om diverse projecten die dan deel uitmaken van het: ‘Programma Hart van de Heuvelrug’ en waarbij dan die gebieden alwaar een stedelijke ontwikkeling is voorzien en die dan voorheen op de: ‘Kaart Bebouwde kom Boswet 1981’ als buiten de bebouwde kom werden aangemerkt daar nu in de: ‘Kaart Bebouwde Wet natuurbescherming 2023’ alsnog binnen zijn geplaatst, terwijl die ontwikkeling nog moet plaatsvinden; 12. In ieder geval was het o.i. dus goed geweest als de gemeente bij de doorgevoerde wijzigingen bijvoorbeeld ook de diverse evaluaties zoals deze m.b.t. de in 2016 doorgevoerde Bomenverordening hebben plaatsgevonden had betrokken, zoals de: ‘Multi-analyse groen gemeente Zeist (Cobra Adviseur, 2019)’, zij het dat ook daar o.i. wel de nodige kanttekeningen bij zijn te plaatsen; 13. Tenslotte blijft het dus ook de vraag of dit, zoals ook hiervoor al aangegeven, wel het juiste moment is, dat ook gezien de invoering van de: ‘Omgevingswet’ en ook de: ‘Omgevingsvisie gemeente Zeist’ en dat dan in het bijzonder ook i..r.t. de in die zin aangenomen (burger)amendementen en ook moties; Inhoudelijke aspecten 14. Hierbij zal toch eerst een meer algemene reacties worden gegeven, waarna zo mogelijk nog op een aantal afzonderlijke aspecten zal worden ingegaan;

3 Algemeen 15. Op zich bestaan er bij de Stichting Milieuzorg Zeist e.o. natuurlijk geen bezwaren tegen als een bepaald beleid wordt geactualiseerd, zoals in het voorkomende geval de: ‘Kaart bebouwde Kom Bos/Wet natuurbescherming’. Wel is het dan goed te bezien, wat uiteindelijk de (algehele) visie van de gemeente is op het groen en in het bijzonder bos/bomen, inclusief de van toepassing zijnde wettelijke (beleids)kaders, alvorens een dergelijk besluit te nemen; 16. Laat het in die zin duidelijk zijn dat de Stichting Milieuzorg Zeist e.o., zoals tijdens vele inspraakreacties duidelijk gemaakt, de natuur en in het bijzonder bomen/bos als dragers van het leven ziet en dat je zeker in deze tijd, waar de natuur al zo onder druk staat, deze zo zorgvuldig mogelijk zou moeten beschermen. Dit alles dus ook vanuit het perspectief van de betekenis die aan bos kan worden toegekend, dus zowel vanuit de daarmede samenhangende intrinsieke natuurwaarden (denk bijvoorbeeld aan het initiatief m.b.t. een: ‘Bos dat van zichzelf is’), maar ook m.b.t. de ‘ecosysteemdiensten’ die een bomen/bos voor de mens zelf betekenen.

Niet voor niets heeft de provincie Utrecht zich voorgenomen in het kader van haar: ‘Bossenstrategie – Meer en beter bos voor Utrecht (Provincie Utrecht, 2022)’ 1.500 ha extra bos aan te planten, maar als het bestaande bos dan elders (versneld) wordt gekapt, is het natuurlijk wel de vraag of we in die zin met zijn allen het juiste pad bewandelen; 17. Bezie je dan binnen dat perspectief/kader de diverse beschermingsregimes dan is het o.i. gewoon zo dat de provinciale beleidsregels m.b.t. het beschermen van bos/bomen gewoon veel strikter dan die van de gemeente zijn, dat niet alleen m.b.t. een bepaalde actieve bescherming, althans als het om zogenaamde ‘oude bosgroeiplaatsen’ gaat, maar met name ook als het om een eventuele kwantitatieve boscompensatie gaat, dat inclusief een bepaalde ‘kwaliteitscompensatie’ (zie in deze dus niet alleen de: ‘InterimOmgevingsverordening Provincie Utrecht 2021’, maar ook o.a. de: ‘Beleidsregels Natuur en Landschap Provincie Utrecht (Provincie Utrecht, 2017)’).

Natuurlijk de gemeentelijke: ‘Bomenverordening Zeist 2016’ biedt ook een bepaalde bescherming, althans voor gebieden die zijn gelegen binnen de zogenaamde: ‘Groene Kaart-gebieden’, maar voor zover het daarbij dan om ‘een boom/bomen/bos gaat die is/zijn gelegen in een vastgesteld bouwvlak conform een vigerend bestemmingsplan en die moet/moeten wijken voor een bouwinitiatief waarvoor een omgevingsvergunning is verleend of verleend gaat worden en die daarbij binnen 5 m van mogelijke bebouwing of binnen 3 m van toekomstige infrastructuur staat/staan’ dan wordt een dergelijke omgevingsvergunning voor de kap van die boom/bomen/bos zonder nadere toetsing en ook herplant verleend (zie in deze dus ook de gemeentelijke: ‘Bomenverordening 2016’, Art. 4, lid 3, onder e). Hetgeen in de praktijk dus toch een verlies aan bomen/bos betekent; 18. O.i.

zou dan ook een stuk bos dan ook pas binnen de: ‘Kaart Bebouwde Kom Wet natuurbescherming’ moeten worden gebracht, indien daar daadwerkelijk voor een bepaald bouwinitiatief een omgevingsvergunning is verleend en daarbij in het kader van de voorliggende bestemmingsprocedure die een dergelijk bouwinitiatief mogelijk maakt niet alleen overeenkomstig het provinciale beleid toestemming voor is gegeven dat bos elders te herplanten, voor zover dus al aan de orde, maar daarbij dan tevens de daarvoor van toepassing zijnde compensatieregels zijn toegepast; 19. Vanuit het bovenstaande perspectief is door de Stichting Milieuzorg Zeist e.o. dan naar de geactualiseerde ‘Kaart Bebouwde Kom Wet Natuurbescherming’ gekeken en heeft zij op de in die zin t.a.v. de: Kaart bebouwde Kom Boswet 1981’ gegeven wijzigingen een zienswijze ingediend, uiteraard voor zover zij dat relevant achtte, maar hetgeen er dan

4 uiteindelijk vele zijn. Dat juist teneinde de binnen de gemeente voorkomende bomen/bos zo zorgvuldig mogelijk te kunnen beschermen; Specifieke aspecten 20. Het zou thans te ver voeren op alle ingebrachte voorstellen tot aanpassing van de kaart in te gaan, waarvoor dan naar de door de Stichting Milieuzorg Zeist e.o. ingediende zienswijze wordt verwezen (zie in deze dus ook de betreffende Bijlage 2: ‘Integrale zienswijze Stichting Milieuzorg Zeist e.o. inzake ‘Kaart Bebouwde Kom Wet natuurbescherming’). Toch wil de Stichting Milieuzorg Zeist e.o. op aantal daarvan nog een nadere toelichting geven, zoals m.b.t. de projecten die dan deel uitmaken van het: ‘Programma Hart van de Heuvelrug’ en ook m.b.t. die gebieden waaraan dan in de betreffende bestemmingsplannen weliswaar de bestemming: ‘Bos- Tuin’ is gegeven, maar deze veelal gewoon uit opgaand bos bestaan, zoals o.a. in Bosch en Duin; Programma Hart van Heuvelrug 21. In de: ‘Kaart Bebouwde Kom Wet Natuurbescherming 2023’ zijn dan aan een groot aantal gebieden die deel uitmaken van het: ‘Programma Hart van de Heuvelrug’ en die dan voorheen waren geprojecteerd buiten de: ‘Kaart Bebouwde kom Boswet 1981’ alsnog daarbinnen gebracht. Daarbij gaat het dan (o.a.) om (bepaal)de bospercelen op de WA-Hoeve, de Vliegbasis, Sortie 16 en Huis ter Heide-West; 22.

Door de gemeente wordt dan aangegeven dat er voor de betreffende gebieden er bepaalde stedelijke ontwikkelingen zijn voorzien die ook al zijn vastgelegd in de voor de betreffende gebieden vastgestelde bestemmingsplannen, hetgeen in daarvoor reeds ter inzage gelegde ontwerp-bestemmingsplannen. Ook zou er op basis van de overeenkomsten zoals deze in de loopt van de tijd m.b.t. het: ‘Programma Hart van de Heuvelrug’ tussen de daarbij betrokken partners zijn afgesloten, zoals de ‘Raamovereenkomst HvdH 2004’ en ook de: ‘Samenwerkingsovereenkomst HvdH 2015’ van een gelijkwaardige groen-/natuurcompensatie sprake zijn, namelijk een (minimaal) neutrale rood-groen balans’, evenals (dus) ook in dat kader al de noodzakelijke boscompensatie hebben plaatsgevonden of alsnog plaatsvinden; 23. Punt is voor de Stichting Milieuzorg Zeist e.o. is evenwel, dat de gegeven ontwikkelingen in het kader van het: ‘Programma Hart van de Heuvelrug’ wel degelijk ten koste zijn gegaan of nog zullen gaan van ter plaatse aanwezig waardevol bos, zelfs van die met zogenaamde ‘oude bosgroeiplaatsen’, evenals dat er voor bepaalde bosgebieden die dan deel uitmaakten van het: ‘Programma Hart van de Heuvelrug’, althans zover de Stichting Milieuzorg Zeist e.o.

dat op basis van beschikbare documenten, waaronder de: ‘Bosbalans HvdH 2007’, heeft kunnen nagaan, ook nooit een bepaalde boscompensatie heeft plaatsgevonden 1. Zo is bijvoorbeeld het terrein van de Oude tempel/Kontakt der Kontinenten’ (opp. ongeveer 18 ha) door de gemeente Soest binnen de kaart: ‘Bebouwde Kom Boswet’ geplaatst, waardoor de dienaangaande van toepassing wetgeving, respectievelijk provinciale wetgeving niet langer van toepassing was, inclusief het dienaangaande door de provincie ingestelde ‘verbod’ om bossen met ‘oude bosgroeiplaatsen’ elders te kunnen herplanten (zie in deze dus o.a. de: ‘Beleidsregels Natuur en Landschap Provincie Utrecht, 2017’). Ook heeft nu juist voor dit gebied vanwege het niet langer van toepassing zijn van de provinciale regels dus nooit de daarbij behorende boscompensatie plaatsgevonden, inclusief bijbehorende kwaliteitscompensatie, ook al 1

Overeenkomstig de betreffende: ‘Bosbalans’, waarin overigens bij het bosgebied van de ‘Appolo Noord’, dus het ‘Kontakt der Kontinenten/Oude Tempel’ dan een streepje staat, zou dan in 2009 door het Ministerie een Ontheffing zijn verleend om bos met een oppervlakte van 15.2 elders te herplanten.

5 zou eerder zijn bepaald dat m.b.t. de kwaliteitscompensatie voor de projecten die deel uitmaakten van het: ‘Programma Hart van de heuvelrug’ een uitzondering werd gemaakt. Natuurlijk het is aan de Stichting Milieuzorg Zeis e.o. bekend dat er m.b.t. de boscompensatie/bomenbalans in het kader van het: ‘Programma Hart van de Heuvelrug’ in april van dit jaar nog door de Provincie Utrecht een Ontheffing is verleend, waarbij dan diverse meer recente projecten zijn meegenomen, maar ook daarbij zijn een aantal projecten vooralsnog niet in de balans opgenomen; 24. Juist om dit te kunnen voorkomen zou het o.i. dus goed zijn, dat dus ook gezien het dienaangaande bepaalde in de gemeentelijke ‘Bomenverordening 2016’ de betreffende gebieden alsnog buiten de: ‘Kaart bebouwde Kom Wet Natuurbescherming 2024’ te plaatsen; Bosch en Duin 25. T.o.v. de eerdere: ‘Kaart Bebouwde Kom Boswet 1981’ en waarbij dan Bosch en Duin (vrijwel) als geheel binnen de bebouwde kom was geplaatst, zijn dan bepaalde gebieden delen daar alsnog uitgehaald, namelijk die bosgedeelten die dan eerder door de gemeente zijn overgedragen aan de Stichting Utrechts Landschap en die dan deel uitmaken van het NNN. Op zich is daar natuurlijk waardering voor; 26.

Anderzijds is Bosch en Duin dus gelegen buiten de ‘rode contour’, evenals komen daar naast die gebieden die dan alsnog buiten de: ‘Kaart Bebouwde Kom Wet Natuurbescherming’ zijn geplaatst, een groot aantal bosgebieden voor, waarvoor dan weliswaar de bestemming: ‘Bos-Tuin’ van kracht is, maar deze gewoon uit opgaande bos bestaan. In die zin wil de Stichting Milieuzorg Zeist e.o. er toch voor pleiten ook alsnog geheel Bosch en Duin, dat ook gezien de definitie die aan ‘Stedelijk gebied’ in het BKL en dat in het bijzonder ook i.r.t. het BKL, Art. 5.165b wordt toegekend 2, dus gewoon in zijn geheel buiten de: ‘Kaart Bebouwde Kom Wet Natuurbescherming’ te plaatsen; Sanatoriumbos 27. In ieder geval goed te zien dat het Sanatoriumbos, ondanks de ligging binnen de ‘rode contour/stedelijk gebied’ wel buiten de: ‘Kaart Bebouwde Kom Wet Natuurbescherming’ is gehouden, net als overigens bij de: ‘Kaart Bebouwde Kom Boswet 1981’ het geval was. Dat de kaart mede n.a.v. de in die zin ingebrachte zienswijzen o.i. zelfs nog is aangepast, namelijk ter hoogte van de kruising van de Oude Arnhemseweg en De Dreef, wordt eveneens gewaardeerd; Overige gebieden 28. Mede i.r.t. tot een aantal van de in die zin ingediende zienswijzen, waaronder dus die van de Stichting Milieuzorg Zeist e.o., is de kaart dan voor een aantal bosgebieden o.i.

alsnog in positieve zin bijgesteld, dus buiten de: ‘Kaart Bebouwde Kom Wet Natuurbescherming 2023’ geplaatst, zoals voor (bepaal)de bosgebieden ter hoogte van randzone Vollenhove, ter plaatste van het Zeisterbosch, ter plaatse de Sterrenberg, ter plaatse van Oud-Zandbergen, ter plaatste het Kerckebosch/Hoge Dennen, zoals m.b.t. 2

Meer in het bijzonder wordt wat betreft de bebouwingscontour kap dan in de Toelichting op het BKL, Art. 5.165b aangegeven, dat de contour, die in het Omgevingsplan dient te worden vastgesteld, dient te worden aangesloten bij de begripsbepaling ‘Stedelijk gebied’ zoals deze daartoe in het ‘BKL’ wordt gegeven, namelijk ‘in een omgevingsplan of een omgevingsvergunnning voor een omgevingsactiviteit toegelaten stedenbouwkundig samenstel van bebouwing voor wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel en horeca, en de daarbij behorende openbare of sociaalculturele voorzieningen en infrastructuur, met uitzondering van stedelijk groen aan de rand van die bebouwing, en lintbebouwing langs wegen, waterwegen en waterkeringen’.

6 de zogenaamde bosscheggen en stukken bos langs de Arnhemse Bovenweg, waarvoor dus (eveneens) waardering; 29. Wel zou o.i. voor bepaalde gebieden met grotere oppervlakten bos toch nog eens moeten worden bezien of deze niet (eveneens) alsnog buiten de: ‘Kaart Bebouwde Kom Wet natuurbescherming’ zouden moeten worden geplaatst, zoals die van het Landgoed Den Engh, evenals die van de buitenplaatsen/landgoederen van de Stichtse Lustwarande (SLW), etc. (zie ook deze dus o.a. ook Bijlage 2: ‘Integrale zienswijze Stichting Milieuzorg Zeist e.o. inzake Kaart Bebouwde kom Wet natuurbescherming’) Conclusie 30. Alhoewel er bij de Stichting Milieuzorg Zeist e.o. ook waardering is voor de door de gemeente in diverse stappen gegeven gelegenheid opmerkingen bij de nieuwe kaart te maken, is en blijft de Stichting Milieuzorg Zeist e.o. toch kritisch t.a.v. het gelopen proces en ook procedure. Zo zou het o.i. toch goed zijn toch te wachten tot het moment dat de: ‘Omgevingswet ‘en in het bijzonder de: ‘Omgevingsvisie Zeist’ in werking is getreden, dat inclusief de daarbij behorende (burger)amendementen, zodat ook duidelijk is hoe de gemeente in de toekomst met de binnen de gemeente voorkomende bomen/bos om wil gaan; 31. Meer in het bijzonder zou het o.i.

goed zijn, voor zover de gemeente toch aan het voorstel vast wil houden, dan bepaalde gebieden alsnog uit de: ‘Kaart bebouwde Kom Wet Natuurbescherming’ te laten, hetgeen dan o.i. in ieder geval voor die gebieden zou moeten te gelden die dan deel uitmaken van het: ’Programma Hart van de Heuvelrug’, evenals voor het gehele gebied van Bosch en Duin gezien de aldaar voorkomende (grotere) bospercelen; Patrick Greeven (SMZ e.o.)

Bijlagen Bijlage 1: Publicatie ter inzage legging Kaart Bebouwde Kom Wet Natuurbescherming Bijlage 2: Integrale zienswijze Stichting Milieuzorg Zeist e.o. inzake ‘Kaart Bebouwde Kom Wet natuurbescherming

7

Bijlage 1: Publicatie ter inzage legging Kaart Bebouwde Kom Wet Natuurbescherming Nr. 516431

GEMEENTEBLAD 24 november 2022

Gemeente Zeist – Ontwerp kaart bebouwde kom Wet natuurbescherming ter inzage

Het college van Zeist legt het ontwerp voor de aanpassingen aan de kaart bebouwde kom Wet natuurbescherming vanaf donderdag 24 november 2022 gedurende 6 weken ter inzage. De kaart bepaalt wanneer de provincie en wanneer de gemeente het bevoegd gezag is om te beslissen op aanvragen voor een kapvergunning. U kunt de kaart digitaal inzien op de website van de gemeente: www.zeist.nl/wetnatuurbescherming. Zienswijze Gedurende de termijn van terinzagelegging kan iedereen een zienswijze op het ontwerp van de kaart indienen. Dat kan digitaal via www.zeist.nl/zienswijze of schriftelijk, gericht aan de gemeenteraad, t.a.v. team Ruimtelijke Ontwikkeling, postbus 513, 3700 AM Zeist. Voor mondelinge zienswijzen kunt u een afspraak maken via telefoonnummer 14 030.

8 Bijlage 2: Integrale zienswijze Stichting Milieuzorg Zeist e.o. inzake ‘Kaart Bebouwde Kom Wet natuurbescherming’

Aan de gemeenteraad van de gemeente Zeist T.a.v. team Ruimtelijke Ontwikkeling Postbus 513 3700 AM Zeist Zeist, 23 december 2022 Betreft: Zienswijze Stichting Milieuzorg Zeist e.o. inzake Ontwerp-Kaart bebouwde kom Wet Natuurbescherming

Geachte leden van de gemeenteraad, Bij bekendmaking in de media (en via een directe kennisgeving) is de: ‘Ontwerp-Kaart bebouwde kom Wet Natuurbescherming (voorheen Boswet)’ vanaf 24 november 2022 voor een periode van 6 weken voor het indienen van zienswijzen ter inzage gelegd. De Stichting Milieuzorg Zeist e.o. maakt gaarne van de geboden gelegenheid gebruik een zienswijze op de betreffende kaart te geven. Eerst zal nog worden ingegaan op het proces en bepaalde procedurele aspecten, alvorens een meer inhoudelijke reactie zal worden gegeven. Afgesloten zal worden met een conclusie. 1. Proces Het is aan de Stichting Milieuzorg Zeist e.o. al enige jaren bekend dat de gemeente de: ‘Kaart bebouwde kom Boswet’, zoals deze voor het laatst in 1981 door de gemeenteraad is vastgesteld, wil herzien. Daartoe is zij in 2019 ook door een tweetal studenten uitgenodigd om met hen daarover van gedachten te wisselen. Nu is dat proces wederom opgepakt, dat mede ook i.r.t. de invoering van de Omgevingswet en waarbij de gemeente, althans zo heeft de Stichting Milieuzorg Zeist e.o. dat begrepen, over een digitale kaart dient te beschikken. Door de gemeente is dan aangegeven dat dat tevens een mooie gelegen is de eerdere kaart te actualiseren.

Teneinde een toelichting op het de geactualiseerde te kaart te kunnen geven, zijn dan daartoe een aantal maatschappelijke organisaties door de gemeente uitgenodigd. Daarbij was ook de heer B. Visser aanwezig, die gespecialiseerd is in zaken die met ‘Bomen en wet’ te maken hebben 3. Dat is in ieder geval door de Stichting Milieuzorg Zeist e.o. bijzonder gewaardeerd, want het gaat toch om tamelijk complexe materie, waarbij diverse afwegingen aan de orde kunnen zijn (zie in deze bijvoorbeeld ook zaak gemeente Boekel en de daarmede samenhangende uitspraak van de Rechtbank Oost-Brabant, d.d. 27 juni 2018). Wel was het wellicht toch goed geweest als de geactualiseerde versie van de kaart toch eerst na een nadere toelichting aan de bij de gemeente bekende maatschappelijke organisaties was voorgelegd om daarop een reactie te geven, alvorens deze dan formeel ter inzage te leggen. Daarnaast had bijvoorbeeld ook de Adviesgroep Bomenvervanging kunnen worden geraadpleegd of de eerdere Adviesgroep Bomenverordening, zij het dat deze na haar advies t.a.v. de: ‘Bomenverordening Zeist 2016’ is opgeheven. Natuurlijk ook op basis van de op de kaart ingebrachte zienswijzen is het altijd nog mogelijk deze aan te passen, maar als het om een formele procedure gaat is dat toch minder makkelijk (zie overigens ook hierna onder het hoofdstuk 2: ‘Procedurele aspecten’). Verder was het o.i.

goed geweest als niet alleen een geactualiseerde kaart ter inzage was gelegd, maar dat daarop dan meteen ook een nadere toelichting (of zo men wil: ‘Memorie 3

Zie in deze o.a. het boek: ‘Bomen en wet (Visser, B. et al, 2022)’.

9 van Toelichting’) was gepubliceerd met de criteria (en eventuele andere overwegingen) die dan aan de doorgevoerde actualisatie ten grondslag zijn gelegd. Dat dus met name ook i.r.t. de (diverse) beschermingsregimes zoals deze dan hierbij van toepassing moeten worden geacht, dus wat het in die zin voor de bescherming van ter plaatse aanwezige bomen/bos betekent als gebieden al dan niet binnen het regime van de geactualiseerde kaart worden geplaatst. Dan is het meteen ook voor iedereen duidelijk en dus niet alleen voor diegenen die daartoe direct door de gemeente zijn uitgenodigd, waarom de kaart dan thans wordt geactualiseerd en met name ook op basis van welke criteria/overwegingen de eerdere kaart uit 1981 op bepaalde punten dan is gewijzigd, dat dus behalve hetgeen daartoe in de betreffende RIB (zie ook: ‘RIB22.134 - Aanpassing kaart bebouwingsconctour Houtkap’) en ook op de site gegeven korte toelichting is aangegeven en die o.i. toch beiden als tamelijk summier moeten worden aangemerkt. Meer in het bijzonder was het goed geweest als bijvoorbeeld eerst m.b.t. de bescherming van bomen/bossen binnen de diverse beschermingsregimes er een goede evaluatie had plaatsgevonden, zodat in die zin ook bewuste keuzen kunnen worden gemaakt.

Voor Zeist heeft er dan in het verleden wel in 2019, zoals ook in het betreffende raadsvoorstel is bepaald, een (bepaalde) evaluatie van het in 2016 doorgevoerde nieuwe Bomenverordening plaatsgevonden, dat dus op basis van het zogenaamde: ‘Groene Kaart-Model (zie ook het rapport: ‘Multi-analyse groen gemeente Zeist (Cobra Adviseur, 2019)’ én ook de bijbehorende: ‘RIB19.204’) 4, evenals is dat ook het geval m.b.t. het beleid/beheer van de bossen van Nederland in het algemeen en dan van SBB in het bijzonder (zie in deze ook het rapport: ‘Bosbeheer in beeld - Over (Staats)beheer en bossenstrategie (Algemene Rekenkamer, 2022)’, dus wellicht dat in die zin uit de gegeven publicaties ook nog bepaalde boslessen zijn te trekken 5. 2. Procedurele aspecten Dan is het, zoals ook tijdens de bijeenkomst op 9 december 2022 reeds aangegeven, toch o.i. niet geheel duidelijk welke procedure m.b.t. de beoogde actualisatie van de: ‘Kaart bebouwde kom Boswet’ wordt gevolgd. Zo is uit de publicatie toch o.i. niet duidelijk of het hier bijvoorbeeld om een formele Awb, Afd.

3.4 procedure gaat, waarbij na het definitieve besluit (door het College) alleen nog beroep bij de Rechtbank open staat, òf dat het om het indienen van zienswijzen zou gaan waarna op basis van een: ‘Nota van Zienswijzen’ er vervolgens nog de vaststelling door de gemeenteraad plaatsvindt, waarna dan nog eventueel beroep mogelijk is. In ieder geval had het o.i. goed geweest, dat ook gezien de gevolgen voor de procedure, als dit ook meteen in de toelichting op de publicatie duidelijk was geweest. Nog beter was het o.i. dus geweest, zoals ook hiervoor in hoofdstuk 1: ‘Proces’ reeds aangegeven, als de actualisatie en de daarbij gegeven overwegingen ook al eerder met de maatschappelijke organisaties waren doorgesproken, dus voordat deze ter inzage was gelegd. Ook goed als er toch ook een nadere toelichting op de kaart op basis van een formeel document was gegeven, zodat de daarbij gegeven criteria/overwegingen ook voor iedereen duidelijk waren geweest. Alhoewel dus wel waardering voor de mondelinge toelichting op 9 december 2022.

4

Overigens zijn o.i. ook bij die evaluatie nog wel bepaalde kanttekeningen te plaatsen. Zo zou in Zeist-West en ook in de landgoederenzone ter hoogte van de Driebergseweg na de invoering van de: ‘Bomenverordening 2016’ sprake zijn van een toename van het groen, althans voor de periode van 2015 - 2017, evenals van een positieve trendbreuk als je periode 2015 – 2017 met die van 2013 – 2015 vergelijkt, maar zou dat op basis van een navraag bij de gemeente niet zozeer samenhangen met toename oppervlakte aan bomen/bos, maar eerder met de ontwikkeling van het aanwezige groen zelf. 5 Zie in deze overigens wat betreft de lessen die t.a.v. de herontwikkeling van het Kerckebosch m.b.t. de bosbalans zijn te trekken dus wel ook: ‘Lessen uit de Bomenbalans Kerckebosch-Oost (Stichting Beter Zeist, d.d. 27 juni 2022)’.

10 3. Inhoudelijke aspecten Eerst zal op aantal meer algemene overwegingen worden ingegaan, dus aantal relevante wettelijke kaders, alvorens op de kaart zelf worden ingegaan, dus de wijzigingen zoals deze aan de orde zijn t.o.v. de kaart uit 1981. 3.1 Wettelijk relevante kaders Landelijke wettelijke kaders Wet Natuurbescherming In de Wet Natuurbescherming is dan tevens de voormalige Boswet opgenomen, waarbij dan aan in Nederland voorkomende Houtopstanden met name een kwantitatieve bescherming wordt gegeven. De provincie is daarbij het bevoegde gezag, dus in het geval van de gemeente Zeist de provincie Utrecht. Omgevingswet Tijdens de bijeenkomst is dan met name door de Mr. B. Visser een nadere toelichting gegeven t.a.v. de juridische gevolgen van de Omgevingswet voor de kaart, evenals de daarmede samenhangende besluiten, zoals het Besluit Activiteiten Leefomgeving (BAL) en ook het Besluit Kwaliteit Leefomgeving (BKL). Voor zover de Stichting Milieuzorg Zeist e.o. dat uit de in die zin door Mr. B. Visser gegeven toelichting heeft begrepen zou dan de gemeente voor zover het dat gaat om bomen/bos gelegen buiten de: ‘Bebouwingscontour houtopstanden Wet Natuurbescherming’ zoals de kaart dan zou gaan heten geen bevoegdheden meer hebben, dus deze dan geheel bij de provincie zou liggen, zij het dus wel met een aantal uitzonderingen.

Zo zou de zeggenschap dan wel blijven bestaan, net als dat overeenkomstig de Boswet en ook de latere Wet Natuurbescherming aan de orde was/is, m.b.t. bomen/houtopstanden op erven, evenals voor opstanden met een oppervlakte van minder dan 10 are, dus 1.000 m2 en een rij bomen met minder dan 20 bomen, althans heeft de Stichting Milieuzorg Zeist e.o. dat zo uit de door de Mr. B. Visser gegeven toelichting begrepen. Dat zou ook gelden voor zover het daarbij gaat om ‘oogmerken’ die niet specifiek onder die van het rijk vallen. Bezien we dan de Omgevingswet in samenhang met het Besluit Kwaliteit Leefomgeving (BKL) en ook het Besluit Activiteiten Leefomgeving (BAL), evenals ook het Aanvullingsbesluit Natuur Omgevingswet, dan zou behalve de kwantitatieve bescherming, zoals deze ten grondslag lag aan de Boswet, dat teneinde houtproductie te kunnen waarborgen, nu ook vanuit het rijk aan een meer kwalitatieve bescherming van houtopstanden aandacht worden gegeven, zoals ook de ecologische en landschappelijke kwaliteiten van de die houtopstanden (zie in deze dus ook de: ‘Omgevingswet’, Art. 5.35, lid 1). Voor houtopstanden buiten de bebouwde kom zouden dan vanuit de ‘oogmerken’ waar voor het rijk dan een specifieke verantwoordelijkheid draagt, zoals dus t.a.v.

de instandhouding van het bosareaal en nu dus ook de natuurbescherming en ook het beschermen van landschappelijke waarden, de gemeenten geen nadere regels kunnen stellen, maar bijvoorbeeld dus wel m.b.t. het ‘oogmerk’ van het behoud van cultureel erfgoed, dus bijvoorbeeld ter bescherming van groene (aangelegde) monumenten en cultuurlandschappen (zie in deze dus ook het BKL, Art. 5.165b (bebouwingscontour houtkap) en dan in het bijzonder de daarop gegeven toelichting in de: ‘Nota van Toelichting’). Meer in het bijzonder wordt wat betreft de bebouwingscontour kap dan in de Toelichting op het BKL, Art. 5.165b aangegeven, dat de contour, die in het Omgevingsplan dient te worden vastgesteld, dient te worden aangesloten bij de begripsbepaling ‘Stedelijk gebied’ zoals deze daartoe in het ‘BKL’ wordt gegeven, namelijk ‘in een omgevingsplan of een omgevingsvergunnning voor een omgevingsactiviteit toegelaten stedenbouwkundig samenstel van bebouwing voor wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel en horeca, en de daarbij behorende openbare of sociaal-culturele voorzieningen en infrastructuur, met uitzondering van stedelijk groen aan de rand van die bebouwing, en

11 lintbebouwing langs wegen, waterwegen en waterkeringen’. In die zin zou de bebouwingscontour dus ook niet ‘niet-bebouwd gebied met een landelijk karakter’ moeten omvatten. In ieder geval zou het o.i. goed zijn, als hierover, als er dan een nieuwe kaart wordt vastgesteld, ook echt duidelijkheid zou bestaan, want zoals gezegd een complexe juridische materie. Provinciale (wettelijke) kaders Omgevingsverordening provincie Utrecht Voor zover het dan om gebieden gaat die zijn gelegen buiten de: ‘Bebouwingscontour houtopstanden Wet Natuurbescherming’ is dan in beginsel, dat dus met bepaalde uitzonderingen, tenminste als de Stichting Milieuzorg Zeist e.o. dat goed heeft begrepen, de provincie Utrecht het bevoegde gezag t.a.v. de kap van bomen/bos, evenals voor zover aan de orde m.b.t. de herplant en eventuele compensatie. Allereerst moet daarbij dan o.i. het bepaalde in de: ‘Interim-Omgevingsverordening Provincie Utrecht 2021’ aan de orde worden geacht van belang worden geacht en wel het betreffende Afd. 6.2: ‘Houtopstanden en kleine landschapselementen’. Daarbij worden dan regels gesteld t.a.v. de bescherming van houtopstanden en ook landschapselementen.

Duidelijk is dan als het om het herplanten van bos op een andere locatie gaat, bijvoorbeeld doordat er bepaalde stedenbouwkundige ontwikkelingen plaatsvinden, dat dan tevens een bepaalde kwaliteitscompensatie aan de orde is, dus dat afhankelijk van de ouderdom van het bos er in kwantitatieve zin een grotere oppervlakte dient te worden herplant dan gekapt (zie in deze dus ook de: ‘InterimOmgevingsverordening 2021’, Art. 6.21, lid 3). Bossenstrategie, Verordening Natuur en Landschap en Beleidskader Natuur en Landschap Daarnaast is er ook nog in de: ‘Interim-Omgevingsverordening provincie Utrecht 2021’ de ruimte vrijgelaten voor bepaalde artikelen die dan met name op het behoud van de kwaliteit van het bos toezien. Deze zijn nog niet nader ingevuld, aangezien op de vaststelling van de zogenaamde: ‘Bossenstrategie provincie Utrecht’ werd gewacht. Deze bossenstrategie: ‘Strategisch Bosbeleid - Meer en beter bos’ is door Provinciale Staten dan op 11 mei 2022 vastgesteld. In ieder geval is het zo dat overeenkomstig de eerdere beleidskaders en ook verordeningen, zoals het: ‘Beleidskader Natuur en Landschap Provincie Utrecht 2016’ en ook de: ‘Beleidsregels Natuur en Landschap 2017’ de provincie Utrecht ter bescherming van zogenaamde ‘Oude bosgroeiplaatsen’ het niet langer toestaat dat bos dat aldaar wordt gekapt elders wordt herplant.

Daarbij gaat het dan om bosgroeiplaatsen waar al meer dan 150 jaar bos voorkomt (zie voor de betreffende kaart dus ook de geopoint-viewer van de provincie Utrecht) 6. Mede op basis van een rapport dat daartoe specifiek in het kader van de bossenstrategie is opgesteld (zie in deze dus ook het rapport: ‘Oude bosgroeiplaatsen in de provincie Utrecht - Ecologische onderbouwing en begrenzing (Bijlsma, R. et al, 2022)’) vindt er dan momenteel een actualisatie van de eerdere kaart met oude bosgroeiplaatsen plaats. Gemeentelijke kaders Bomenverordening gemeente Zeist 2016 Dan de: ‘Bomenverordening gemeente Zeist 2016’. Daarin zijn dus regels vastgelegd om de bomen zoals deze binnen het grondgebied van de gemeente Zeist voorkomen te beschermen, waarbij er dan tevens aandacht is voor bomen die buiten het kader van de bescherming van de Boswet, thans dus de Wet Natuurbescherming, vallen. In de: ‘Bomenverordening gemeente Zeist 2016’ wordt dan voor het eerst een onderscheid gemaakt tussen zogenaamde: ‘Witte gebieden’ en: ‘Groene kaart-gebieden’. Voor de ‘Witte 6

Zie in deze overigens ook de publicatie: ‘Oude boskernen van de Utrechtse Heuvelrug (Provincie Utrecht, 2004)’.

12 gebieden’ is dan geen kapvergunning meer nodig. Maar ook in de: ‘Groene kaart-gebieden’ wordt bijvoorbeeld voor ‘een boom gelegen in een vastgesteld bouwvlak conform een vigerend bestemmingsplan en die moet wijken voor een bouwinitiatief waarvoor een omgevingsvergunning is verleend of verleend gaat worden en daarbij binnen 5 m van mogelijke bebouwing of binnen 3 m van toekomstige infrastructuur staat’ zondermeer een omgevingsvergunning voor de kap verleend (zie in deze dus de gemeentelijke: ‘Bomenverordening 2016’, Art. 4, lid 3, onder e). Wel is dus zo dat voor bomen buiten de bebouwde kom Boswet voor zover deze niet overeenkomstig de Boswet, thans Wet Natuurbescherming, vallen, zoals ook hiervoor al aangegeven, deze worden beschermd, dus voor zover het bomen op erven en ook om opstanden met een oppervlakte kleiner dan 20 are en rijbeplanting met minder dan 20 bomen gaat, tenzij het dan om wilgen en populieren gaat, die ook in algemene zin zijn vrijgesteld, dus niet alleen voor zover het om gebieden buiten de bebouwde kom Boswet gaat, maar in Zeist dus ook in algemene zin, tenzij het dan weer om knotbomen gaat, althans voor zover de Stichting Milieuzorg Zeist e.o. dat uit de betreffende: ‘Bomenverordening’ heeft kunnen afleiden (zie in deze dus met name ook de: ‘Bomenverordening’, Art. 3: ‘Velverbod’). Inmiddels heeft er dus ook m.b.t.

tot werking van het beschermingsregime zoals dat sinds 2016 van kracht is een evaluatie plaatsgevonden, waarbij dan is geconcludeerd, dat op basis van luchtfoto’s, dat in algemene zin de gemeente Zeist groener zou zijn geworden, dus met meer bomen, maar het zou o.i. toch goed zijn, zoals ook hiervoor al aangegeven, hier nog eens goed naar te kijken, zoals o.i. op basis van de analyse zoals deze door de Stichting Beter Zeist e.o. m.b.t. het Kerckbosch is gemaakt. Bestemmingsplannen Daarnaast wordt binnen (bepaalde) bestemmingsplannen ook vaak een bepaalde bescherming aan bomen en bos gegeven, dat door de daartoe opgenomen bestemmingen. Dat geldt dan niet alleen voor de bestemmingen die specifiek zijn opgenomen om met bossen en bomen samenhangende waarden te kunnen beschermen, zoals bij de bestemmingen: ‘Natuur’ en ‘Bos’, maar bijvoorbeeld ook als het om de bossen gaat die dan deel uitmaken van percelen waar een woonhuis op staat en waarvoor dan specifiek de bestemming: ‘Bos-Tuin’ is opgenomen. Verder zijn opgaande beplantingen ook vaak beschermd, niet alleen in het buitengebied, maar ook in binnenstedelijke gebied, via daartoe specifiek opgenomen bestemmingsregels, evenals aanduidingen, zoals voor gebieden in het buitengebied binnen de bestemmingen: ‘Agrarisch met waarden’ en ook ‘Landgoed’, etc.

en voor gebieden in het binnenstedelijke gebied met de bestemmingen: ‘Groen’, ‘Groen met landschapswaarden’, etc.. 3.2 Kaart Dan de kaart. In ieder geval goed dat beide kaarten digitaal zichtbaar zijn, dus zowel de ‘Kaart bebouwde kom Boswet (uit 1983)’ als de: ‘Ontwerp-Kaart Bebouwde kom Wet Natuurbescherming’, evenals ook de zogenaamde: ‘Rode contour’ en zelfs een: ‘Luchtfoto’, zodat een zorgvuldige vergelijking goed mogelijk is. Als je dan de geactualiseerde kaart in algemene zin beziet, dat valt het op dat men kennelijk in beginsel alle gebieden gelegen binnen de ‘Rode contour’ binnen de: ‘Kaart Bebouwde kom Wet Natuurbescherming’ heeft gebracht. Dus ook gebieden die dan deel uitmaken van het: ‘Programma Hart van de Heuvelrug’ en meer recent binnen de ‘Rode contour’ zijn gebracht, zoals Sortie 16, de Vliegbasis en ook Huis ter Heide-West en die voorheen dan eveneens geen deel uitmaakten van de: ‘Kaart Bebouwde kom Boswet 1981’. Wel zijn op dat algemene principe/beginsel dan enkele uitzonderingen, zoals het Sanatoriumbos, dat overigens ook al geen deel uitmaakte van de: ‘Kaart Bebouwde kom Boswet 1981’. Dat geldt dan eveneens voor de bos- en heidescheggen in het Kerckebosch, die voorheen dan weer wel deel uitmaakten van de: ‘Kaart Bebouwde kom Boswet 1981’ en bijvoorbeeld ook het Kamp van Zeist dat overigens voorheen geen deel uitmaakte van de betreffende kaart.

Anderzijds heeft men dan de Sterrenberg dat voorheen dan weliswaar

13 was gelegen binnen de ‘Rode contour’, maar buiten de: ‘Kaart Bebouwde kom Boswet 1981’, binnen de: ‘Kaart Bebouwde kom Wet Natuurbescherming’ gebracht. Dat geldt ook voor Beukbergen, althans het gebied van het woonwagencentrum. Verder ook voor de buitenplaats Oud-Zandbergen, evenals voor de Componistenbuurt. Verder valt het op dat men ook bepaalde gebieden die dan buiten de ‘Rode contour’ zijn gelegen en die ook in het verleden eveneens buiten de: ‘Kaart Bebouwde Kom Boswet 1981’ vielen, daar alsnog daarbinnen zijn geplaatst, waarbij het dan met name gaat om de WA-Hoeve en ook Dennendal. Daarentegen heeft men in met name Bosch en Duin, dat dus (grotendeels) eveneens buiten de ‘Rode Contour’ is gelegen, nu bepaalde bosgebieden die eerst wel binnen de: ‘Kaart Bebouwde kom Boswet 1981’ waren gelegen er nu buiten geplaatst. Daarbij gaat het dan met name om die bosgebieden zoals deze indertijd door de gemeente aan het Utrechts Landschap zijn overgedragen en die nu dan deel uitmaken van het NNN. Verder zijn bijvoorbeeld ook de sportvelden van Blikkenburg die eveneens buiten de ‘Rode contour’ zijn gelegen, zij het eerder nog wel binnen de: ‘Kaart bebouwde kom Boswet 1981’, daar nu eveneens buiten geplaatst. Zoals ook uit onderstaande duidelijk zal worden heeft de Stichting Milieuzorg Zeist e.o.

voor bepaalde keuzen waardering, maar staat zij tegenover andere keuzen weer kritisch, dat ook gezien de gevolgen die de betreffende keuzen voor aanwezige te beschermen bomen en bos met zich meebrengen. Algemeen uitgangspunt Een algemeen uitgangspunt voor de kaart zou o.i. moeten zijn een zo zorgvuldige mogelijke en adequate bescherming van bomen en bos. Dat ook gezien de waarden die bomen en bos vertegenwoordigen, niet alleen wat betreft de intrinsieke natuurwaarden, inclusief ook van planten en dieren die daarvan afhankelijk zijn, maar ook gezien de ecosysteemdiensten die met bomen samenhangen, zoals het vastleggen van CO2, de betekenis in kader beperken hittestress, etc., etc. 7. Mede afhankelijk van de ligging en ook de betekenis in een groter (landschaps-ecologisch) verband, evenals of voor een gebied een bepaalde ontwikkeling ook daadwerkelijk in rechte onherroepelijk is, zou je dan een bepaalde voorkeur voor een bepaald beschermingsregime moeten hebben, dat ook afhankelijk van de handhaafbaarheid. Op basis daarvan komt de Stichting Milieuzorg Zeist e.o.

dan, dat mede ook gezien de dan van toepassing zijnde beschermingsregimes, tot de volgende voorstellen tot aanpassing van de kaart: Hart van de Heuvelrug Bezien we de nieuwe: ‘Kaart bebouwingscontour houtopstanden Wet Natuurbescherming’ dan valt het op dat daarop dus alle gebieden zijn opgenomen die nu nog een groen karakter hebben, maar deel uitmaken van de zogenaamde ‘rode projecten’ binnen het Programma Hart van de Heuvelrug. Daarbij gaat het dan in het bijzonder om:  De ‘Vliegbasis Soesterberg’, althans voor zover dat het grondgebied van de gemeente Zeist betreft;  Het gebied van Sortie 16, voorheen Dorrestein;  Het gebied van WA-Hoeve alwaar dan overeenkomstig de: ‘Gebiedsvisie WA-Hoeve’ bepaalde nieuwe ontwikkelingen zijn voorzien;  Het gebied van ‘Huis ter Heide-West’. Al deze gebieden maakten dus geen deel uit van de: ‘Kaart bebouwde kom Boswet 1981’. Gezien de natuurwaarden zoals deze thans in de betreffende gebieden voorkomen, die dan thans nog deels of grotendeels uit opgaand bos bestaan, evenals er in die zin nog diverse procedures lopen t.a.v. de woningbouwontwikkelingen zoals deze aldaar worden beoogd, hetzij bestemmingsplanprocedures, hetzij procedures in het kader van de Wet Natuurbescherming, is de Stichting Milieuzorg Zeist e.o. er dus geen voorstander van dat 7

Zie in deze o.a. de publicatie: ‘Het geld groeit op onze Heuvelrug (Bade, T., 2005)’

14 deze gebieden, ook al zijn ze dan door de provincie Utrecht in de loop van de tijd onder de ‘Rode contour’ gebracht, alsnog gaan vallen binnen de: ‘Kaart Bebouwingscontour Houtopstanden Wet Natuurbescherming’. Dat niet alleen aangezien het thans geen ‘stedelijk gebied’ is, dat ook niet in de daartoe gegeven ‘begripsbepalingen’ overeenkomstig de Omgevingswet, in casus het Besluit Kwaliteit Leefomgeving (BKL), maar ook als je deze gebieden nu al binnen de: ‘Kaart bebouwingscontour houtopstanden Wet Natuurbescherming’ zou laten vallen, ook al zouden de betreffende gebieden na die in die zin doorlopen procedures alsnog ‘stedelijk gebied’ worden, er dan onvoldoende rekening met het verlies aan waarden wordt gehouden die met de aldaar thans voorkomende bomen en in het bijzonder bos samenhangen, inclusief een eventuele compensatie. Dat aangezien de provinciale regelgeving, uiteraard voor zover van toepassing, daaraan gewoon veel striktere eisen/voorwaarden stelt, zowel óf een bos überhaupt wel in aanmerking komt om te worden bebouwd, als t.a.v. de compensatie.

Door de gemeente is dan in het overleg van 9 december 2022 op vragen dienaangaande aangegeven dat voor de kap van het bos dat voor de gegeven stedelijke ontwikkelingen dient plaats te vinden, de daarvoor noodzakelijke boscompensatie al in het kader van het: ‘Programma Hart van de Heuvelrug’ heeft plaatsgevonden, waarbij dan tevens ook naar de nog voor de natuur in te richten locatie van het Kamp van Zeist werd verwezen. Door de Stichting Milieuzorg Zeist e.o. wordt daarbij aangetekend dat er dus allereerst nog diverse procedures tegen bepaalde plannen lopen, dus de betreffende bouwplannen nog niet in rechte onherroepelijk zijn, evenals dat het voor haar toch onduidelijk is of er uiteindelijk behalve een positieve groen-roodbalans (zie ook de: ‘Raamovereenkomst Programma Hart van de Heuvelrug (Programmabureau Hart van de Heuvelrug, 2004)’), ook van een positieve bosbalans sprake is, inclusief ook een daarbij o.i. behorende kwaliteitscompensatie, ook al was deze overeenkomstig de (vroegere) Boswet dan niet van toepassing 8. In ieder geval zou het dus goed zijn, zoals in de bijeenkomst van 9 december 2022 naar voren gebracht, dat in die bosbalans dan een nader inzicht zou worden gegeven.

Daarnaast heb je nog de gebieden van de Sterrenberg en ook Dennendal, die ook deel uitmaken van het: ‘Programma Hart van de Heuvel’ en waar reeds bepaalde ontwikkelingen hebben plaatsgevonden en die eveneens nu geheel op de: ‘Kaart Bebouwde kom Wet natuurbescherming’ zijn opgenomen. Hierna zal nog kort op de diverse deellocaties worden ingegaan (zie voor stand van zaken overigens ook de: ‘Tussenrapportage Hart van de Heuvelrug 2022 (Programmabureau Hart van de Heuvelrug, 2022)’). Vliegbasis Soesterberg Aldaar waar op de Vliegbasis Soesterberg in woningbouw is voorzien, dus ten noorden van Soesterberg-Noord, komt in ieder geval ook nu nog een aanzienlijke oppervlakte aan bos voor. T.a.v. de beoogde woningbouw op de Vliegbasis Soesterberg zijn dan weliswaar in 2013 een tweetal bestemmingsplannen, namelijk voor het grondgebied van zowel de gemeente Zeist als Soest, na een dienaangaande uitspraak van de Raad van State in rechte onherroepelijk geworden, maar loopt er nog steeds een beroepsprocedure in het kader van de Wet Natuurbescherming inzake een in die zin door provincie voor de ontwikkeling van de aldaar beoogde woonwijk verleende Ontheffing. Daarnaast zijn ook nog naar verwachting (diverse) omgevingsvergunningen noodzakelijk, al dan niet op basis van de daartoe in het betreffende bestemmingsplan opgenomen ‘wijzigingsbevoegdheden’. 8

Voor zover de Stichting Milieuzorg Zeist e.o. dat zich uit eerdere overzichten m.b.t. het: ‘Programma Hart van de Heuvelrug’ kan herinneren, zij het die zij het betreffende overzicht helaas niet in haar omvangrijke dossier heeft kunnen terugvinden, zou er van een negatieve bosbalans van 50 ha sprake zijn, waarvoor dan een Ontheffing zou zijn verkregen. Daarbij werd dan nog geen rekening gehouden met extra kap van bos op de Vliegbasis t.b.v. uitbreiding leefgebied Veldleeuwerik, hetgeen ook meerdere hectaren betreft.

15

Gezien het door de Stichting Milieuzorg Zeist e.o. gehanteerde uitgangspunt, namelijk een zo goed mogelijke bescherming van aanwezige bomen en bossen, dat uiteraard ook rekening houdend met bestaande regelgeving en ook jurisprudentie, zou o.i. dit gebied dus alsnog uit de: ‘Kaart bebouwde kom Wet Natuurbescherming’ moeten worden gehaald. Sortie 16 Ook ter plaatse van Sortie 16 komt thans een aanzienlijke oppervlakte van bos voor, zij het grotendeels jonger bos. Ter plaatse van met name dat jongere bos is dan in de bouw van een aantal woningen voorzien, waarvoor dan thans een bestemmingsplanprocedure loopt. Door o.a. de Stichting Milieuzorg Zeist e.o. is tegen het ter inzage gelegde: ‘Bestemmingsplan Sortie 16’ een zienswijze ingediend. Naar verwachting zal t.b.v. de voorgenomen ontwikkeling ook nog een Ontheffing in het kader van de Wet Natuurbescherming moeten worden verleend m.b.t. met name de er voorkomende dassenburcht. Gezien het door de Stichting Milieuzorg Zeist e.o. gehanteerde uitgangspunt, namelijk een zo goed mogelijke bescherming van aanwezige bomen en bossen, dat uiteraard ook rekening houdend met bestaande regelgeving en ook jurisprudentie, zou o.i. dus ook dit gebied alsnog uit de: ‘Kaart bebouwde kom Wet Natuurbescherming’ moeten worden gehaald.

WA-Hoeve Ook voor de WA-Hoeve is op basis van de ‘Gebiedsvisie (Zeist, 2016)’ in de ontwikkeling van woningbouw voorzien, hetgeen dan met name ter plaatse van de zogenaamde ontwikkelvelden, dus het zogenaamde Noordelijke - en het Zuidelijke Ontwikkelveld, ten koste zal gaan van het ter plaatse aanwezige bos. Door diverse organisaties, waaronder de Stichting Milieuzorg Zeist e.o., zijn tegen de tot op heden t.b.v. de herontwikkeling van de WA-Hoeve ter inzage gelegde ontwerp-bestemmingsplannen, dus zowel die m.b.t. de Historische Middenas, als die m.b.t. de beide ontwikkelvelden, zienswijzen ingebracht 9. Gezien het door de Stichting Milieuzorg Zeist e.o. gehanteerde uitgangspunt, namelijk een zo goed mogelijke bescherming van aanwezige bomen en bossen, dat uiteraard ook rekening houdend met bestaande regelgeving en ook jurisprudentie, zou o.i. dus vooralsnog ook het gehele gebied van de WA-Hoeve uit de: ‘Kaart bebouwde kom Wet Natuurbescherming’ moeten worden gehaald, dat wellicht met uitzondering van de bestaande bebouwing van de Historische Middenas en ook de Zorgkern, ook al komt met name ter hoogte van de Zorgkern ook tussen de diverse gebouwen opgaand bos voor 10. Huis ter Heide-West Ook m.b.t. de woningbouw voor Huis ter Heide-West, dat dan deels ten koste gaat van het aldaar voorkomende bos, is inmiddels een ontwerp-bestemmingsplan ter inzage gelegd.

Ook inzake dat bestemmingsplan zijn dan diverse zienswijzen ingediend, waaronder door de Stichting Milieuzorg Zeist e.o.. Gezien het door de Stichting Milieuzorg Zeist e.o. gehanteerde uitgangspunt, namelijk een zo goed mogelijke bescherming van aanwezige bomen en bossen, dat uiteraard ook 9

Ook voor de zogenaamde Zorgkern wordt overigens in een herontwikkeling voorzien, maar daarvoor is thans nog geen ontwerpbestemmingsplan ter inzage gelegd. 10 Zoals bekend is inmiddels door de Vrienden van de WA-Hoeve een alternatief t.a.v. de herontwikkeling van de WA Hoeve bij de gemeente ingebracht (zie ook het rapport: ‘Natuur- en klimaatinclusief bouwen op de Willem Arntsz Hoeve - Alternatief in hoofdlijnen (Vrienden van de WAHoeve, 2022)’), hetgeen een herontwikkeling op die plekken alwaar thans al bebouwing voorkomt centraal stelt, dus ter hoogte van de Historische Middenas en de Zorgkern, zodat de thans aanwezige natuur, inclusief bos, kan worden behouden. Door nu al met de voorgestelde wijziging van de: ‘Kaart Bebouwde kom Boswet/Wet Natuurbescherming’, op de toekomstige ontwikkeling van de WA-Hoeve vooruit te lopen, zeker nu de daarvoor noodzakelijke (bestemmingsplan)procedures nog moeten worden doorlopen, moet dat o.i. dan ook prematuur worden geacht.

16 rekening houdend met bestaande regelgeving en ook jurisprudentie, zou o.i. dus ook dit gebied alsnog uit de: ‘Kaart bebouwde kom Wet Natuurbescherming’ moeten worden gehaald. Dennendal Ook dit gebied maakte aanvankelijk deel uit van het: ‘Programma Hart van de Heuvelrug’, namelijk om dit gebied om te vormen naar natuur. Later is daarvan evenwel vanaf gezien, zij het nog wel met een positieve groen-roodbalans van 2 ha t.o.v. van het bestemmingsplan zoals dat in 2004 van kracht was (zie in deze dus o.a. de ‘Samenwerkingsovereenkomst Hart van de Heuvelrug 2015 (Programmabureau Hart van de Heuvelrug, 2015)’). In de periode 2016-2017 heeft er voor Dennendal ook nog een bestemmingsprocedure plaatsgevonden, waarbij dan rekening is gehouden met die positieve groen-roodbalans. Aangezien het bij Dennendal om een gebied gaat waarvoor de stedenbouwkundige ontwikkelingen op zich thans geheel vastliggen (zie in deze dus ook het betreffende: ‘Bestemmingsplan Zorginstelling Dennendal Reinaerde (Zeist, 2017)’), zou de Stichting Milieuzorg Zeist e.o. er vrede mee kunnen hebben als dit gebied zou worden opgenomen binnen de: ‘Kaart Bebouwde kom Wet Natuurbescherming’, althans voor zover het daarbij om het gebied met de bestemming: ‘Maatschappelijk’ gaat, zij het wel m.u.v. van.

die gebieden alwaar thans nog steeds opgaand bos voorkomt (zie in deze dus ook het: ‘Bestemmingsplan Zorginstelling Dennendal Reinaerde (Zeist, 2017)’, het kaartje: ‘Bestaande bosopstanden Dennendal’, pag. 13) en alwaar op basis van het gegeven stedenbouwkundige plan ook geen ontwikkelingen meer worden voorzien (zie in deze dus ook het: ‘Bestemmingsplan Zorginstelling Dennendal Reinaerde (Zeist, 2017)’, het kaartje: ‘Stedenbouwkundig plan’, pag. 45). Sterrenberg Ook hier heeft een herontwikkeling in het kader van het programma Hart van de Heuvelrug plaatsgevonden, met dan de bouw van 400 woningen. In het noordelijke gedeelte, dus het gedeelte aan de zijde van Amersfoortseweg, is er evenwel bewust voor gekozen hier aan zijde een ruime groene buffer met opgaand bos aan te houden, zij het wel met bepaalde boskavels (zie in deze dus ook het: ‘Bestemmingsplan Sterrenberg (Zeist, 2011)’ en waarbij het betreffende perceel de bestemming: ‘Bos’ heeft). Dat geldt ook voor het bosgebied/de boszone zoals dat direct aangrenzend aan de A28 voorkomt, evenals aan zijde Sterrenberglaan, thans Universumlaan, zij het dat daaraan in het ‘Bestemmingsplan Sterrenberg (Zeist, 2011)’ de bestemming: ‘Groen’ is gegeven. In ieder geval wil de Stichting Milieuzorg Zeist e.o. er m.b.t.

de Sterrenberg voor pleiten de betreffende gebieden, dus die gebieden alwaar thans na de gegeven herontwikkeling nog opgaand bos voorkomt, alsnog buiten de: ‘Kaart bebouwingscontour houtopstanden Wet Natuurbescherming’ te plaatsen. Dat niet alleen t.b.v. de duurzame instandhouding van het betreffende bospercelen, maar bijvoorbeeld ook aangezien er met name ter plaatse van het noordelijke bosperceel er overeenkomstig provinciale boskaart ook: ‘Oude bosgroeiplaatsen’ voorkomen. Overige gebieden (van noord-west naar zuid-oost) Hierbij zal nog bij een aantal andere gebieden, alwaar wijzigingen t.a.v. de: ‘Kaart bebouwde kom Boswet 1981’ zijn aangebracht, worden stilgestaan. Dat in ieder geval op basis van de gegeven overwegingen met een voorstel aldaar al dan niet tot een herziening van de voorgestelde: ‘Bebouwingscontour houtopstanden Wet Natuurbescherming’ te komen. Buitenplaats Den Eng/Almata Dan valt het op dat de buitenplaats Den Engh, inclusief Almata nu geheel binnen de: ‘Kaart Bebouwingscontour houtopstanden Wet Natuurbescherming’ is geplaatst, terwijl deze buitenplaats er op de: ‘Kaart Bebouwde kom Boswet 1981’ deels inviel en deels buiten, namelijk voor het deel aan de noord-oost zijde van de Nieuwe Dolderseweg.

Weliswaar is op de betreffende buitenplaats dan aan de noord-oostzijde, dus ter hoogte van Almata, de vestiging van de Politieacademie voorzien, maar ook daar, evenals aan de zuid-

17 westzijde van de Nieuwe Dolderseweg, komen er toch nog aanzienlijke oppervlakten met opgaand bos voor. Dus in die zin is het te overwegen ook deze buitenplaats toch in zijn geheel buiten de: ‘Kaart Bebouwingscontour houtopstanden Wet Natuurbescherming’ te plaatsen. Overigens is het dan wel zo dat deze buitenplaats dan nu kennelijk weliswaar geheel binnen de ‘Rode contour’ valt, maar daar nog niet zolang geleden in ieder geval deels buiten viel, althans voor zover de Stichting Milieuzorg Zeist dat op basis van beschikbare kaarten heeft kunnen nagaan. Hertenlaan Ook ter hoogte Hertenlaan is het deel waar huizen voorkomen alsnog binnen de: ‘Kaart bebouwde kom Wet Natuurbescherming’ geplaatst, terwijl dat eerst niet het geval was, dat vermoedelijk aangezien dit gebied is gelegen binnen de ‘Rode contour’, maar ook hierbij is het voor de Stichting Milieuzorg Zeist e.o. de vraag wat gezien de bosrijke omgeving daarvan de toegevoegde waarde is als het om de bescherming van bomen/bos gaat. Bosch en Duin T.o.v. de: ‘Kaart bebouwde kom Boswet 1981’, zijn er dan alsnog, zoals ook hiervoor reeds aangegeven, een aantal gebieden uit de betreffende kaart geplaatst. Voor zover de Stichting Milieuzorg Zeist e.o.

dat heeft kunnen nagaan gaat het daarbij veelal om gebieden die nu ook al uit aaneengesloten bos bestaan en die indertijd door de gemeente aan het Utrechts Landschap zijn overgedragen, zoals o.a. Ravenhorst I en II. De betreffende gebieden maken dan thans een integraal onderdeel uit van het Nationale Natuur Netwerk (NNN). Het zal duidelijk zijn dat de Stichting Milieuzorg Zeist e.o. er mee kan instemmen dat de betreffende gebieden alsnog van de kaart zijn gehaald, waardoor ze onder het beschermingsregime gaan vallen zoals dat overeenkomstig de regelgeving van de provincie m.b.t. houtopstanden van kracht is. Wel tekent de Stichting Milieuzorg Zeist e.o. hierbij allereerst aan dat als we dan de kaart van het NNN bezien men daarbij kennelijk toch niet altijd die kaart heeft gevolgd, zoals o.a. aan de zijde van de Biltseweg. In die zin zou het o.i. goed lijken toch die grenzen aan te houden, aangezien de betreffende bosgebieden o.a. van belang moeten worden geacht voor de verplaatsing van dieren. Verder komen er ter hoogte van Bosch en Duin ook nog een groot aantal bospercelen voor waarop dan weliswaar bouwvlakken aanwezig zijn, maar die toch (grotendeels) uit opgaand bos bestaan. In die zin moet aan die bospercelen o.i. wel degelijk t.a.v.

de binnen de provincie en ook de gemeente voorkomende bossen een bepaalde (landschaps)ecologische en ook landschappelijke betekenis worden toegekend. Zo wordt aan een aanzienlijk deel van de in Bosch en Duin voorkomende bossen op de provinciale bossenkaart de aanduiding: ‘Oude bosgroeiplaats’ gegeven. Weliswaar is dan aan die percelen (meestal) overeenkomstig het: ‘Bestemmingsplan Den Dolder-Zuid, Bosch en Duin en Huios ter Heide-Noord (Zeiost, 2014)’ de bestemming: ‘BosTuin’ gegeven, dat ook om ongewenste ontwikkelingen te voorkomen, bijvoorbeeld ook i.r.t. ‘vergunningvrij bouwen’, maar de vraag blijft toch voor de Stichting Milieuzorg Zeist e.o. of de betreffende percelen toch niet beter (primair) onder het beschermingsregime van de provincie dan onder dat van de gemeente kunnen vallen, dat ook aangezien er toch veel omgevingsvergunningen voor de kap van bomen worden afgegeven en het niet te controleren valt of deze altijd worden herplant, uiteraard voor zover aan de orde 11, zij het dat het natuurlijk wel de vraag is of de provincie in voorkomende gevallen wel voldoende capaciteit beschikbaar heeft om handhavend op te kunnen treden. Beukbergen Naast de Vliegbasis, Sortie 16 en de Sterrenberg, is nu kennelijk ook Beukbergen geheel binnen de contour geplaatst, althans het Woonwagencentrum, terwijl dat eerst nog niet het geval was.

In ieder geval komt hier aan de zijde van de Amersfoortseweg/N-237 (gelukkig 11

Zo wordt geheel Bosch en Duin overeenkomstig de gemeentelijke: ‘Bomenverordening 2016’ als ‘Groene kaart-gebied’ aangeduid, waarvoor bij kap in beginsel dus herplant wordt geëist.