01-23RV016 Bijlage 1 Eerste Zeister Omgevingsvisie 2023 - 2026 (digitaal toegankelijke opmaak)

Buurt Patijnpark Deze buurt heeft een rijke historie van ontstaan om te delen. Het Patijnpark ligt op de Utrechtse Heuvelrug, in een gebied dat in het verleden deels tot de buitenplaatsen Ma Retraite en Schaerweijde behoorde. In de jaren ’20 ontstond grote behoefte aan arbeiders- en middenstandswoningen. Men kon echter niet op elke willekeurige plek een arbeidersbuurt bouwen. Ten noordwesten van de Van Reenenweg lag een uitgestrekt bos- en heidegebied, doorsneden door de Schaerweijdelaan (een oude schapendreef ). Langs deze weg was al enige bebouwing aanwezig. Deze woningbouw was de aanzet voor de bouw van andere arbeiderscomplexen. De buurt is gefaseerd gebouwd door verschillende woningbouwverenigingen en ontwikkel­ maatschappijen. De geplande wegen lieten een rechthoekig patroon zien, dat gedeeltelijk op de oude bospaden was ontworpen. Ten westen van de Schaerweijdelaan is dit deel van de buurt ook zo gerealiseerd. Vanaf 1920 werd de buurt verder aangelegd, maar volgens een geheel ander stedenbouwkundig ontwerp. Het rechte stratenpatroon werd vervangen door de gebogen en rechte straten, onderbroken door pleinen van verschillende vorm en afmeting. Door de tijd ziet men in de bouw de toegenomen welvaart terug. De eerstgebouwde woningen zijn arbeiderswoningen, vervolgens kleine middenstandswoningen en tenslotte zijn de grotere woningen met een ruimere opzet gebouwd.

Waarden, onder andere: ■ Ontmoeting. Voor de buurt én zeker ook voor de rest van Zeist is het Kunstenhuis een culturele ontmoetingsplek waar mensen hun artistieke talenten kwijt kunnen en geïnspireerd worden. Dichtersbuurt In de jaren ’30 en ’40 werden in de achterste gedeelten van huize Sint-Jan (ook wel ‘Ma Retraite’ genoemd) en huize Veldheim villa-achtige middenstandswoningen gebouwd. Dit is wat we nu Dichtersbuurt noemen. Ook de overplaats van Ma Retraite, ten zuiden van de Utrechtseweg, werd verkaveld.

Zeist, Componistenbuurt Inleiding

Context

Waar gaan we voor?

Opgaven van Zeist

Waarden per gebied

Waardenweger

Vervolg en uitvoering

Bijlagen

Eerste Zeister Omgevingsvisie 2023-2026

96

EENS (195)

ONEENS (22)

90%

10%

Ik zou Dichtersbuurt beschrijven als groen, rustig en karakteristiek. 6 Eens: 195 stemmen, Oneens: 22 stemmen Aantal inhoudelijke reacties: 6

Zeist, Dichtersbuurt, Jacob van Lennepplein

‘Aan het verlies van natuurschoon langs het desbetreffende gedeelte van de Utrechtseweg wordt enigermate tegemoet gekomen door uitsparing van het terrein met vijver’, aldus de directeur gemeentewerken aan het college van B&W in 1932. De Dichtersbuurt ligt in de achterste zone van de Stichtse Lustwarande en heeft een monumentale uitstraling. De huizen zijn ruim, de voortuinen relatief ondiep. Voortuinen en grote bomen op de achterterreinen spelen een grote rol in de groene beeldvorming. Er is niet veel afwisseling in het type bebouwingen. Bijzonder onderdeel van deze buurt is het ‘Jan Luijkenlaantje’: een laantje evenwijdig aan twee woonstraten, waaraan achtertuinen grenzen. Het vormt een groene oase in de buurt en is het restant van de buitenplaats Ma Retraite. Waarden, onder andere: ■ Groene karakter. De nabijheid van de landgoederen van de Stichtse Lustwarande en het boomrijke karakter, met herkenbare lanen, zijn waardevol voor de buurt. ■ Rustig en karakteristiek. De buurt heeft een rustige leefomgeving te bieden, met karakteristieke elementen, zoals krachtige laanstructuren. ■ Goede voorzieningen.

Inleiding

Context

Waar gaan we voor?

Opgaven van Zeist

Waarden per gebied

Buurt aan de Driebergseweg Deze buurt van Zeist is in feite een doorgaande weg, gekenmerkt door villa’s aan weerszijden, buitenhuizen en kantoorlocaties. Het is de toegangsweg voor Zeist vanaf de snelweg, de A12. Deze route bepaalt mede de identiteit van Zeist door groene, cultuurhistorische waarden. De Driebergseweg is namelijk een belangrijk onderdeel van de as van de Stichtse Lustwarande. Deze buurt ligt dus zeer centraal en is door het groene karakter ook een trekpleister voor recreatie en toerisme. Wandelen, hardlopen, simpelweg een gezond ommetje maken in het groen. De Driebergseweg biedt voldoende. Waarden, onder andere: ■ Bereikbaar. ■ Historisch en cultureel. ■ Werken. ■ Groene recreatie. Het groene karakter is van grote waarde en meer specifiek de mogelijkheden die bijvoorbeeld het Molenbosch en Hoog Beek en Royen bieden om te wandelen. ■ Sport. De sportvoorzieningen in het zuiden van de buurt zijn van grote waarde voor Zeist. Het is ook een ontmoetingsplek voor ouderen en sportieve naschoolse opvang voor kinderen. ■ Bijzondere flora en fauna.

Waardenweger

Vervolg en uitvoering

Bijlagen

Eerste Zeister Omgevingsvisie 2023-2026

97

Ontwikkelingen en ambities ■ Het bewaren van de Stichtse Lustwarande als doorlopende structuur met kenmerkende, ruimtelijke opbouw (verhoudingen) en groene kwaliteit (groene scheidingen, groene voorruimte, zichtlijnen over de weg heen, coulissen). ■ Goede landschappelijke inpassing van verkeersfuncties. ■ De bewustwording en beleving van de Stichtse Lustwarande vergroten. ■ Het koesteren en behouden van de aantrekkelijkheid van kantoorlocaties, zoals Sparrenheuvel. ■ Het behoud van de kantoorvilla’s. ■ Verbeteren van de oversteekbaarheid van de Driebergseweg voor verschillende diersoorten. En het behouden en versterken van de “dekking” langs de weg als stepping stones voor dieren. Den Dolder, Willem Arntsz Hoeve

■ Kern Den Dolder Buurt Den Dolder-Noord Den Dolder-Noord ligt tussen de Nieuwe Dolderseweg (N238), de spoorlijn, de gemeentegrens met De Bilt en het bekende Pleinesbos. Het karakter van deze buurt is overwegend naoorlogse laagbouw in stroken. In deze buurt ligt een belangrijk bedrijventerrein met een zeer bekend bedrijf: Remiafabriek. Daarnaast ligt in deze buurt de ‘Willem Arntsz Hoeve’. In het gebied Willem Arntsz Hoeve (WA-hoeve) stond zorg vanaf het begin van de 20e eeuw centraal. Het gebied is een voormalig psychiatrisch zorgcomplex op het terrein van het huidige Altrecht. De zorg in Nederland is steeds meer gericht op zorg bij mensen thuis, in plaats van opnames in instellingen zoals Altrecht die heeft in het gebied WA-hoeve. Als gevolg van die ontwikkeling, verlaat Altrecht de komende tien jaar in fases het gebied. Daarom is er in 2016 door de gemeente samen met inwoners en vertegenwoordigers van Altrecht een gebiedsvisie opgesteld voor dit gebied.

Bijzondere natuurwaarden, onder andere: ■ Op de heide bij de Willem Arntsz Hoeve groeien bijzondere mossen en korstmossen (onder andere kaal tandmos en heidefranjemos). ■ Op een aantal heideterreintjes komen de heivlinder en de kommavlinder voor. ■ Sprinkhanen als schavertje, zoemertje en sikkelsprinkhaan. ■ Voorkomen van de zandhagedis, levendbarende hagedis en ringslang. ■ Eekhoorn, das en boommarter. ■ Een grote oude boskern ten oosten van het golfterrein. Waarden, onder andere: Belangenvereniging Den Dolder heeft tijdens het participatieproces voor deze Eerste Zeister Omgevingsvisie de volgende set aan waarden ingebracht om te koesteren en in de toekomst te versterken. Deze waarden gelden zowel voor Den Dolder-Noord als -Zuid. ■

Op dit moment is de WA-hoeve dan ook ruimtelijk in ontwikkeling. Het wordt een levendig gebied met een mix van verschillende soorten koop- en huurwoningen, bewoners en ondernemers, leegstaande, monumentale panden die het gebied rijk is, en krijgt daarmee weer een nieuwe toekomst.

Inleiding

Context

Waar gaan we voor?

Opgaven van Zeist

Waarden per gebied

De sociaal-maatschappelijke en relationele kernwaarden. 1. Leefplezier voor iedereen; jong, oud en gezinnen. Er is veel ruimte voor verenigingen, speeltuinen en ontmoetingsplekken voor ieders hobby, sport of bezigheid.

Waardenweger

Vervolg en uitvoering

Bijlagen

Eerste Zeister Omgevingsvisie 2023-2026

98

2. De unieke natuur, bijzondere plekken met overal duinen in het bos, heide en wetlands met bijzondere dier- en plantensoorten. Deze moeten behouden worden en toegankelijk blijven. 3. Waardevol cultureel-historisch erfgoed. Monumenten op WA-Hoeve en de bijzondere landgoederen en monumenten, ook buiten de kern van het dorp. 4. Bouwen en nieuwbouw moeten plaatsvinden in harmonie met de natuur, ecologie en de gemeenschap.

Den Dolder, Willem Arntsz Hoeve

2. Natuurbeleving is overal dicht bij huis op loopafstand. Om te wandelen met de hond, om te spelen en te recreëren, dus veel ruimte en rust in het groen. 3. Sociale verbinding en betrokkenheid is belangrijk en op een goed niveau in Den Dolder. Het is een dorpsgemeenschap met zeggenschap en wil geen voorstad van Utrecht worden. Het dorpse karakter, zowel sociaal als qua inrichting, moet behouden blijven; daarbij is een volwaardig dorpshuis zeer gewenst. 4. Goede bereikbaarheid via OV en goede en veilige infra naar het centrum voor alle inwoners van Noord en Zuid, ondanks het spoor. Goede en veilige infra van oost naar west ondanks provinciale weg. Passend en nabij de (hoeveelheid) mensen die er verblijven. 5. Ondernemerschap. Er zijn goede mogelijkheden voor bedrijven en ondernemers, waaronder ook non-profit-, zorg- en creatieve ondernemers. ■

Ontwikkelingen en ambities ■ Het gebied WA-hoeve is voorlopig nog in ontwikkeling gebaseerd op de in 2017 vastgestelde gebiedsvisie WA-hoeve en in overeenstemming met de huidige woonvisie. ■ Een ambitie in dit gebied is ook het behoud van bestaande bedrijven, zoals de Remia en mogelijk het bieden van uitbreidingsruimte op dit bedrijventerrein. ■ In de Propositie van Zeist 2020 zijn de buurten (en kernen) Austerlitz en Den Dolder aangewezen als plaatsen waar een versterking mogelijk is in recreatie en ontmoeting. Zie hiervoor ontwikkelkans 1. Ook sluit onder­ zoeksrichting 4 ‘Recreatiepoorten naar de Heuvelrug’ hierop aan. Namelijk dat onderzocht kan worden of de toeristische functie van Austerlitz en Den Dolder versterkt kan worden tot recreatiepoorten naar de momenteel versnipperde toegankelijke natuur van de Utrechtse Heuvelrug.

De ruimtelijke kernwaarden zijn: 1. De ecologische noord/zuid- en oost/westcorridors Natuurnetwerk Nederland (NNN). Deze willen we beschermen en in stand houden.

Inleiding

Context

Waar gaan we voor?

Opgaven van Zeist

Waarden per gebied

Waardenweger

Vervolg en uitvoering

Bijlagen

Eerste Zeister Omgevingsvisie 2023-2026

99

Deze buurten/kernen ontwikkelen zich naar een uitvalsbasis naar de natuur. Ze voorzien hiermee niet alleen in een regionale behoefte, maar bieden ook werkgelegenheid. Deze recreatieve functie zou uiteraard natuurinclusief en duurzaam moeten worden ingevuld met een focus op luwe recreatie. ■ Het behoud van monumenten. ■ Het maken/aanleggen van nieuwe, ecologische verbindingen. ■ De warmtetransitie in de gemeente Zeist, die zorgt voor een aardgasvrij Zeist in uiterlijk 2050, is vastgelegd in de Transitie Visie Warmte. In die visie is Den Dolder-Noord één van de buurten waar op korte termijn verkenningen plaatsvinden om stap voor stap aardgasvrij te worden. Buurt Den Dolder-Zuid Den Dolder-Zuid ligt ten zuiden van de spoorlijn en wordt begrensd door de Nieuwe Dolderseweg (N238), de Baarnseweg, de Taveernelaan en de gemeentegrens met De Bilt. Op veel straathoeken zijn nog stukjes van het oorspronkelijke bos zichtbaar, met daarin o.a. veel grove den. De buurt als totaal heeft een bosachtige uitstraling. Deze buurt beschikt over een bekend bedrijventerrein met twee grote bedrijven genaamd Fornhese en de Eland. De ‘Fornhese’ is een term die doorgaans in de volksmond gebruikt wordt voor dit bedrijventerrein. Ook betreed je via deze buurt de recreatieve toegang tot het Park vliegbasis Soesterberg.

Den Dolder, bedrijventerrein Fornhese

3. Sociale verbinding en betrokkenheid is belangrijk en op een goed niveau in Den Dolder. Het is een dorpsgemeenschap met zeggenschap en wil geen voorstad van Utrecht worden. Het dorpse karakter, zowel sociaal als qua inrichting, moet behouden blijven, daarbij is een volwaardig dorpshuis zeer gewenst. 4. Goede bereikbaarheid via OV en goede en veilige infra naar het centrum voor alle inwoners van Noord en Zuid, ondanks het spoor. Goede en veilige infra van oost naar west ondanks provinciale weg. Passend en nabij de (hoeveelheid) mensen die er verblijven. 5. Ondernemerschap. Er zijn goede mogelijkheden voor bedrijven en ondernemers, waaronder ook non-profit-, zorg- en creatieve ondernemers.

Waarden, onder andere: Belangenvereniging Den Dolder heeft tijdens het participatieproces voor deze Eerste Zeister Omgevingsvisie de volgende set aan waarden ingebracht om te koesteren en in de toekomst te versterken. Deze waarden gelden zowel voor Den Dolder-Noord als -Zuid. ■

De sociaal-maatschappelijke en relationele kernwaarden: 1. Leefplezier voor iedereen. Jong, oud en gezinnen: er is veel ruimte voor verenigingen, speeltuinen en ontmoetingsplekken voor ieders hobby, sport of bezigheid. 2. Natuurbeleving is overal dicht bij huis op loopafstand. Om te wandelen met de hond, om te spelen en te recreëren, dus veel ruimte en rust in het groen.

Inleiding

Context

Waar gaan we voor?

Opgaven van Zeist

Waarden per gebied

■

De ruimtelijke kernwaarden zijn: 1. De ecologische noord/zuid- en oost/westcorridors Natuurnetwerk Nederland (NNN). Deze willen we beschermen en in stand houden. 2. De unieke natuur, bijzondere plekken met overal duinen in het bos, heide en wetlands met bijzondere dier- en plantensoorten. Deze moeten behouden worden en toegankelijk blijven.

Waardenweger

Vervolg en uitvoering

Bijlagen

Eerste Zeister Omgevingsvisie 2023-2026

100