01-22RV030# Boek 1 Jaarrekening defintief gestempeld accountant
Tekst van het document
Jaarstukken 2021
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Jaarstukken 2021 INHOUDSOPGAVE
INLEIDING
FINANCIEEL RESULTAAT
PROGRAMMA’S
PARAGRAFEN
OVERZICHT BATEN & LASTEN
BALANS
BIJLAGEN
■ LEESWIJZER De jaarstukken zijn het verantwoordingsdocument binnen de gemeentelijke planning- en controlcyclus. Waar de raad via de begroting de kaders vaststelt, stelt de raad via de jaar stukken en het daarin opgenomen jaarverslag de verantwoording vast. Dit alles is op basis van de uitvoering van de geplande activiteiten door het college in 2021. Daarmee zijn de jaarstukken niet alleen een financieel document, het bevat ook de verantwoording over het uitgevoerde beleid. Nu kent een gemeente heel veel verschillende taken. In de begroting en de jaarrekening kan nooit op alle details worden ingegaan. De toelichting spitst zicht dan ook toe op de belangrijkste prestaties en de belangrijkste (financiële) afwijkingen. Na de inleiding beginnen de jaarstukken van de gemeente Zeist met het jaarverslag. Hier begint het met een samenvatting van het financieel resultaat. Is het gelukt om de taken (als totaal) binnen de beschikbare en begrote middelen uit te voeren? En wat zijn de belangrijkste afwijkingen (voor- en nadelig) ten opzichte van de begroting. In het tweede hoofdstuk worden alle gemeentelijke taken besproken en verantwoord. Dit gebeurt conform de indeling in programma’s. Per programma wordt toegelicht wat er is bereikt en wat daarvoor is gedaan. Zoals aangegeven: deze beschrijving kan nooit uitputtend zijn.
Door een goede mix te maken tussen een toelichting op hoofdlijnen en specifieke bijzonderheden uit 2021 wordt toch een breed en volledig beeld gegeven. Ieder programma sluit na de beleidsverantwoording af met een financiële tabel, waarin zowel de baten (opbrengsten) als lasten (kosten) zijn opgenomen. Conform het BBV (besluit begroting en verantwoording) worden de cijfers van 2020 (als vergelijking), de primitieve begroting 2021 (de cijfers uit de vastgestelde begroting), de begroting na wijziging, de realisatie en het verschil weergegeven. De raad heeft de mogelijkheid gedurende het jaar begrotings wijzigingen vast te stellen, om de begroting aan te passen aan actualiteiten. Daarmee is
Jaarstukken 2021 | Gemeente Zeist | Leeswijzer
de begroting na wijziging het officiële door de raad vastgestelde kader, waarop wordt gerapporteerd. Onder iedere tabel staat het verschil tussen de begroting (na wijziging) en de realisatie toegelicht. Soms wordt een afwijking verrekend met een reserve, ook dit wordt benoemd onder het programma. Zo komt ieder programma tot een 'nettoresultaat'. Aansluitend worden de financiële afwijkingen verder in toegelicht. Hierbij worden de cijfers uitgesplitst naar collegeproducten. Gezien de omvang van de gemeentelijke begroting en jaarrekening (circa € 170 mln.) worden kleine verschillen niet allemaal toegelicht. Na de toelichting op de programma’s komen in hoofdstuk 3 de verplichte paragrafen conform het BBV. Deze zijn bedoeld om inzicht te geven in zaken die in alle programma’s (een beetje) spelen, zoals bedrijfsvoering en verbonden partijen (gemeenschappelijke regelingen). Deze paragrafen zijn (vak)technischer van aard, en daarmee soms moeilijker te lezen. Het BBV schrijft de paragrafen voor en voor een belangrijk deel ook hun inhoud. Juist deze vaktechnische onderdelen moeten hun eigen podium krijgen, zodat ze gevolgd kunnen worden. Wij proberen ze zo helder mogelijk te verwoorden. In hoofdstuk 4 start de jaarrekening en wordt de financiële uitkomst van de gemeente samengevat. De cijfers uit het tweede hoofdstuk worden gebundeld en gemeente breed gepresenteerd.
Dit hoofdstuk is een echt financieel hoofdstuk: veel tabellen waarin de baten en lasten, de verschillen met de begroting en de verrekening met de reserves langs komen. Ook is de tabel opgenomen met de belangrijkste oorzaken van het saldo van baten en lasten. In dit hoofdstuk staat weinig inhoudelijke toelichting: die worden in hoofdstuk 2 verder in detail behandeld. Ook in dit hoofdstuk staan verplichte onderdelen conform het BBV, zoals de incidentele baten en lasten en de structurele onttrekkingen uit de reserves. Deze onderdelen zijn bedoeld om het inzicht in de financiële huishouding van de gemeente te verdiepen. PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
2
Jaarstukken 2021 INHOUDSOPGAVE
INLEIDING
FINANCIEEL RESULTAAT
PROGRAMMA’S
PARAGRAFEN
OVERZICHT BATEN & LASTEN
De balanspositie van de gemeente wordt toegelicht in hoofdstuk 5. De balans bestaat uit de activa (bezittingen) en passiva (schulden en eigen vermogen). Daarbij wordt de balans positie van 31 december 2021 vergeleken met die van 31 december 2020. Bij de activa wordt toegelicht op welke onderdelen onze bezittingen groeien (door nieuwe investeringen) of dalen (door afschrijvingen of verkoop). Een bijzonder actief is de portefeuille van personeels hypotheken. Deze groeit niet meer omdat we wettelijk geen nieuwe personeelshypotheken mogen verstrekken, en daalt wel fors omdat het relatief voordelig is om over te stappen naar de commerciële hypotheekmarkt, waar de rente momenteel laag is. Aan de passivakant blijkt dat de gemeente weinig schulden (opgenomen leningen) heeft en een groot eigen vermogen (reserves). Ook hier worden de belangrijkste mutaties uit 2021 toegelicht. Tot slot sluiten bijlage 1 (SISA verantwoording), bijlage 2 (Gerealiseerde baten en laten per taakveld) en bijlage 3 (WNT verantwoording) de jaarrekening af.
BALANS
BIJLAGEN
In bijlage 9 worden de investeringen benoemd, die in 2021 hebben gelopen. Een investering leidt tot een nieuw bezit (bijvoorbeeld een schoolgebouw) en daarmee tot een toename van de activa. De kosten en opbrengsten binnen de lopende investeringen zijn daarmee niet direct zichtbaar op de programma’s en verdienen daarom een eigen plek in de jaarrekening. De investeringen worden verdeeld in 2 groepen: investeringen die eind 2021 gereed zijn en investeringen die nog niet gereed zijn en doorlopen naar 2022. De investeringen die een afwijking laten zien ten opzichte van de begroting worden kort nader toegelicht. Na deze bijlagen is in bijlage 10 het vaststellingsbesluit opgenomen. Een formele pagina in de jaarrekening waarmee de jaarrekening een definitieve status krijgt na goedkeuring door de raad.
De jaarstukken eindigen daarnaast met een zevental bijlagen. Hieronder vallen de kern gegevens over de gemeente Zeist (bijlage 4), een begrippenlijst (bijlage 5), de beleids indicatoren (bijlage 6) en een overzicht van kaderstellende documenten per programma (bijlage 7). In bijlage 8, onderhanden werk, wordt aangegeven in hoeverre werkzaamheden nog niet zijn afgerond en doorschuiven naar 2022. Voor een deel zijn dit openstaande investeringen. Voor een deel zijn dit activiteiten uit de programma’s, waar het bijbehorende geld via de reserve egalisatiesystematiek wordt meegenomen naar het volgende jaar.
Jaarstukken 2021 | Gemeente Zeist | Leeswijzer
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
3
Jaarstukken 2021 INHOUDSOPGAVE
INLEIDING
FINANCIEEL RESULTAAT
PROGRAMMA’S
PARAGRAFEN
OVERZICHT BATEN & LASTEN
■ INHOUDSOPGAVE
BALANS
BIJLAGEN
■ LEESWIJZER
2
■ INLEIDING
5
■ JAARVERSLAG
7
■ PARAGRAFEN 3.1 Weerstandsvermogen en Risicobeheersing 3.2 Onderhoud kapitaalgoederen 3.3 Financiering 3.4 Bedrijfsvoering 3.5 Verbonden partijen 3.6 Grondbeleid 3.7 Lokale heffingen
■ FINANCIEEL RESULTAAT
8
■ JAARREKENING
183
■ OVERZICHT BATEN EN LASTEN
184
■ BALANS
197
■ BIJLAGEN BIJ JAARREKENING 1 SISA Verantwoording 2 Gerealiseerde baten en lasten per taakveld 3 WNT Verantwoording
233 234 272 276
■ OVERIGE BIJLAGEN 4 Kerngegevens 5 Begrippenlijst 6 Beleidsindicatoren 7 Kaderstellende documenten 8 Onderhanden werk 9 Investeringen 10 Vaststellingsbesluit
277 278 279 286 288 293 294 306
■ PROGRAMMA’S 1 Goed bestuur in een betrokken samenleving 2 Vitale gemeenschappen 3 Merkbaar beter in zorg voor elkaar 4 Toekomstbestendig wonen 5 Veilig thuis en op straat 6 Mobiliteit in beweging 7 Meedoen 8 Samen aan de slag voor het klimaat 9 Economie 10 Maatschappelijk bewust financieel beleid
12 12 22 41 52 61 71 78 89 99 106
Fotografie: Mel Boas, Ton van Es, Ton Bosboom, W.J. Ritman, Communicatiebureau Podium, gemeente Zeist
Jaarstukken 2021 | Gemeente Zeist | Inhoudsopgave
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
115 115 131 136 142 147 170 176
4
Jaarstukken 2021 INHOUDSOPGAVE
INLEIDING
FINANCIEEL RESULTAAT
PROGRAMMA’S
PARAGRAFEN
OVERZICHT BATEN & LASTEN
BALANS
BIJLAGEN
■ INLEIDING Deze jaarrekening vormt de laatste verantwoording in de raadsperiode 2018-2022. Het waren zeer uitdagende jaren. In de afgelopen jaren hebben we geïnvesteerd in het goede leven in Zeist. In het jaar 2021 zijn de resultaten op verschillende manieren merkbaar geworden voor de samenleving. Zo hebben we met het project Vollenhove Vooruit veel mensen in de wijk Vollenhove weten te activeren en betrekken bij de leefbaarheid in de wijk. Met de opening van ’t Volle Hof als hoogtepunt. Voor onder meer Base- and Sotballclub Firebirds en voor Voetbalvereniging Jonathan hebben we nieuwe velden gerealiseerd en er zijn belangrijke stappen gezet voor de ontwikkeling van Sportpark Blikkenburg. We hebben flink geïnves teerd in veilige en comfortabele fietsroutes en er zijn veel knelpunten voor fietsers weg genomen. Zo is de fietstunnel onder de Utrechtseweg aangelegd en hebben we de fietspaden langs de Oude Arnhemseweg en de Sanatoriumlaan verbeterd. Verder blijven we fors investeren in goede onderwijshuisvesting. Afgelopen jaar is de tijdelijke Tobiasschool in Vollenhove in gebruik genomen en werken we aan juiste ventilatie in de schoolgebouwen waarin wij als gemeente faciliteren. De afgelopen jaren worden gekenmerkt door collegiale samenwerking met de Provincie Utrecht, een partner in vele projecten.
Meer over de uitvoering van ons beleid leest u in de tien programma’s van deze jaarrekening. Zeist kent een lange traditie van opvang van mensen in nood. Vanaf augustus 2021 bieden we samen met het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers, de samenleving en maatschappelijke partners in het Walaardt Sacré Kamp een veilige tijdelijke noodopvang aan ruim 450 Afghaanse evacués om tot rust te komen en de draad weer op te pakken. We hebben merkbaar te maken met de effecten van bezuinigingen door het Rijk. Dit heeft alle gemeenten gedwongen tot heroverwegingen op de lopende uitgaven. Toch hebben we in 2021, met behulp van burgerparticipatie een sluitende begroting kunnen presenteren,
Jaarstukken 2021 | Gemeente Zeist | Inleiding
waarmee wij ons financiële huishoudboekje goed op orde hebben. De Inwoners Advies Commissie (IAC) heeft met 62 voorstellen hier een waardevolle bijdrage aan geleverd. De gevolgen van de coronacrisis voelden we in de haarvaten van de samenleving. Versoepelingen, onzekerheid over nieuwe varianten van het virus en strenge maatregelen wisselden elkaar af. Het heeft veel van de samenleving gevraagd. Als gemeente hebben we waar mogelijk onze ondersteuning geboden aan inwoners, ondernemers en het maatschappelijk middenveld om de crisis zo goed mogelijk door te komen en bij te dragen aan perspectief. Dit hebben we onder meer gedaan met drie financiële ondersteuningspakketten. De coronaperiode werkte als rem op diverse zaken, zowel in de maatschappij als in de gemeentelijke organisatie. Tegelijkertijd leidde het tot vernieuwing. Een voorbeeld hiervan is de doorontwikkeling van onze eigen werkwijze. De overstap naar hybride vergadermogelijkheden maakte het thuiswerken gemakkelijker. We hebben ons bouw programma goed kunnen continueren. Ondanks de beperkingen hebben we veel verbinding in de Zeister samenleving ervaren. De sociale veerkracht in deze moeilijke tijd in Zeist is groot gebleken, net als de zorgzaamheid in de samenleving. Via werkbezoeken en online en offline publicaties deelden we ervaringen en inspiratie met elkaar.
Sommige zaken blijken in de praktijk weerbarstig en hebben gevraagd om extra aandacht. We merken dat mede door de financiële situatie, de coronacrisis, politieke besluitvorming en de krappe arbeidsmarkt meerdere projecten onder druk staan. Zo heeft het project Nieuwe Verbindingen in Den Dolder vertraging opgelopen, is het uitvoeringsplan voor de Routekaart Binnensport nog niet gereed en werken we nog aan een nieuwe parkeernota. Ook vraagt de
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
5
Jaarstukken 2021 INHOUDSOPGAVE
INLEIDING
FINANCIEEL RESULTAAT
PROGRAMMA’S
PARAGRAFEN
OVERZICHT BATEN & LASTEN
BALANS
BIJLAGEN
kostenbeheersing in het Sociale Domein nog veel inzet. Het zijn voor ons aanleidingen om te blijven leren, realistisch te plannen en ook de ambtelijke capaciteit gericht in te zetten, gegeven de genoemde onzekerheden. Het jaar 2021 sluiten we af met een positief resultaat van € 4,3 miljoen. Dit komt voor het overgrote deel door meer incidentele inkomsten vanuit het Rijk. De compensatie voor corona-effecten was ruimhartig en ook het gemeentefonds groeide. Nadelen waren er ook, bijvoorbeeld rond de leges omgevingsvergunningen en de Wmo. Daarnaast waren er enkele verplichte financieel-technische mutaties met gevolgen voor het resultaat. In deze jaar rekening lichten we de verschillen uitgebreid toe. We zien dat het financiële resultaat ruimte geeft om financieel verder orde op zaken te stellen en ruimte te genereren voor investeringen in de komende jaren. Onze afwegingen bieden we u aan in het raadsvoorstel bij deze jaarrekening. In de huidige tijd zien we dat de omstandigheden zomaar kunnen veranderen. We kregen direct na de coronacrisis te maken met de gevolgen van de oorlog in Oekraïne. De ontwikkeling van de economie is uiterst onzeker door de stijgende inflatie en stagnerende groei. Dit vraagt van ons flexibiliteit en weerbaarheid. Hiervoor is een stabiele basis nodig.
Deze combinatie van stabiliteit, weerbaarheid en flexibiliteit streven we dan ook na in ons financiële beleid. Het dashboard Stabiliteitscriteria biedt ons het goede inzicht in onze financiële stabiliteit, weerbaarheid en flexibiliteit en het laat zien dat we hierin goede stappen hebben genomen. Ten slotte was 2021 voor ons het jaar waarin we ons voorbereidden op de nieuwe manier van rechtmatigheidsverantwoording. We wijzen u hiervoor graag op de paragraaf Bedrijfsvoering.
Samen in Balans
Het college van burgemeester en wethouders
Jaarstukken 2021 | Gemeente Zeist | Inleiding
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
6
Jaarstukken 2021 INHOUDSOPGAVE
INLEIDING
FINANCIEEL RESULTAAT
PROGRAMMA’S
PARAGRAFEN
OVERZICHT BATEN & LASTEN
BALANS
BIJLAGEN
Jaarverslag 2021
Jaarstukken 2021 | Gemeente Zeist
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
7
Jaarstukken 2021 INHOUDSOPGAVE
INLEIDING
FINANCIEEL RESULTAAT
PROGRAMMA’S
PARAGRAFEN
OVERZICHT BATEN & LASTEN
BALANS
BIJLAGEN
■ FINANCIEEL RESULTAAT JAARREKENING 2021 Het jaar 2021 is afgesloten met een positief saldo van baten en lasten van € 4,35 miljoen. Het tussentijds verwachte saldo over 2021 bedroeg € 0,04 mln. Ten opzichte van de bijgestelde begroting is er dus een voordelig verschil van afgerond € 4,3 mln. ■ SAMENVATTING FINANCIËLE UITKOMSTEN In de tabel op de volgende pagina staan de saldi van de baten en lasten per programma. Ook de stortingen en onttrekkingen aan reserves die samenhangen met dat programma, zijn vermeld. Deze tabel vormt hiermee de uitkomst van de jaarrekening, het gerealiseerd resultaat, in de meest compacte vorm.
Jaarstukken 2021 | Gemeente Zeist | Financieel resultaat
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
8
Jaarstukken 2021 INHOUDSOPGAVE
INLEIDING
FINANCIEEL RESULTAAT
PROGRAMMA’S
PARAGRAFEN
OVERZICHT BATEN & LASTEN
BALANS
BIJLAGEN
OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN
(BEDRAGEN X € 1.000)
1.
2. Programma’s
1
Goed bestuur in een betrokken samenleving (exclusief overhead)
-5.272
-4.395
877
V
-281
596
V
2
Vitale gemeenschappen
-21.151
-19.720
1.431
V
-1.383
48
V
3
Merkbaar beter in zorg voor elkaar
-44.526
-43.637
889
V
-1.909
-1.020
N
4
Toekomstbestendig wonen
-555
435
990
V
-1.653
-663
N
5
Veilig thuis en op straat
-7.517
-7.189
328
V
-185
143
V
6
Mobiliteit in beweging
-6.372
-5.969
403
V
-877
-474
N
7
Meedoen
-22.630
-19.796
2.834
V
-145
2.689
V
8
Samen aan de slag voor het klimaat
-853
-444
409
V
-171
238
V
9
Economie als versneller
-934
-531
403
V
-193
210
V
10
Maatschappelijke bewust financieel beleid (exclusief algemene dekkingsmiddelen, VPB, onvoorzien)
-1.029
2.050
3.079
V
-2.335
744
V
-110.839
-99.196
11.643
V
-9.132
2.511
V
-20.176
-20.249
-73
N
-384
-457
N
Totalen programma's Overhead Onvoorzien Algemene dekkingsmiddelen Vennootschapsbelasting Gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten
3. Begroting incl. begr.wijz. (saldo baten en lasten)
4. Realisatie per 31-12-2021
5. Verschil begroting realisatie (kolom 3-4)
6. Storting (-) en onttrekking (+) aan reserves o.b.v. realisatie
7. Resultaat na mutaties reserves (kolom 5-6)
-28
0
28
V
-28
0
V
123.232
125.486
2.254
V
-2
2.252
V
0
0
V
4.306
V
0
0
0
V
-7.811
6.041
13.852
V
Storting (-) en onttrekking (+) aan reserves Mutaties conform begroting
7.852
7.852
Aanvullende mutaties obv realisatie
0
-9.547
Gerealiseerd resultaat
41
4.346
Jaarstukken 2021 | Gemeente Zeist | Financieel resultaat
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
9
Jaarstukken 2021 INHOUDSOPGAVE
INLEIDING
FINANCIEEL RESULTAAT
PROGRAMMA’S
PARAGRAFEN
OVERZICHT BATEN & LASTEN
Toelichting tabel: •
Kolom 3 bevat de saldi op begrotingsbasis (na begrotingswijzigingen).
•
Kolom 4 bevat de werkelijk gerealiseerde saldi.
•
Kolom 5 geeft dan het voor- of nadelig verschil van de realisatie volgens de jaarrekening met de begroting aan (Kolom 3 -/- 4). Dit is het Gerealiseerde saldo van baten en lasten per programma, berekend conform het BBV. De totaalregels laten zien dat er op de programma’s inclusief de dekkingsmiddelen een voordelig resultaat is van € 13,8 mln.
•
In kolom 6 zijn alle stortingen en onttrekkingen aan reserves die op basis van de realisatie zijn gedaan, aan de programma’s gekoppeld. Dit laat zien dat € 9,5 mln. op basis van de realisatie aan de reserves is toegevoegd. Dit zijn vooral overschotten op de exploitatie waarvan de raad heeft vastgesteld (via de Nota reserves en voorzieningen) dat deze gereserveerd worden.
•
In kolom 7 (=kolom 5 -/-6) wordt het gerealiseerd resultaat (= resultaat na mutaties reserves) per programma gepresenteerd.
•
In de onderste regel staat het gerealiseerde resultaat voor de gehele gemeente. Dit is € 4,3 mln. en daarmee € 4,3 mln. hoger dan begroot.
Jaarstukken 2021 | Gemeente Zeist | Financieel resultaat
BALANS
BIJLAGEN
■ ANALYSE VAN DE VERSCHILLEN TUSSEN BEGROTING EN REALISATIE Hieronder gaan we in op de opbouw van het resultaat. Het resultaat wordt bepaald ten opzichte van de door de raad vastgestelde begroting na wijziging: de begrotingswijzigingen zijn immers geaccordeerd door de raad en vormen daarmee het meest actuele kader Hieronder wordt aangegeven hoe het begrotingssaldo is opgebouwd. OPBOUW SALDO BEGROTING 2021
Saldo primitieve begroting
(BEDRAGEN X € 1.000)
-/-
5.159
Voorstellen bij vaststellen begroting 2021
+
5.159
Areaalontwikkeling OZB 2021
-/-
60
September-/decembercirculaire 2020
+
216
Meldingen bij 1e bestuursrapportage
-/-
1.606
Saldo na 1e bestuursrapportage
-/-
1.450
Mei-/septembercirculaire 2021
+
1.153
Meldingen bij 2e bestuursrapportage
-/-
1.002
Saldo na 2e bestuursrapportage
-/-
1.299
Rijksbijdrage BUIG (technische bgw raad december)
+
1.340
Saldo begroting 2021 na wijzigingen raad
+
41
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
10
Jaarstukken 2021 INHOUDSOPGAVE
INLEIDING
FINANCIEEL RESULTAAT
PROGRAMMA’S
PARAGRAFEN
OVERZICHT BATEN & LASTEN
De analyse van het saldo is uitgevoerd op het gerealiseerde resultaat, dus na verwerking van de mutaties in de reserves. De belangrijkste verschillen tussen de begroting (na wijziging) en de werkelijke uitkomsten worden in de tabel hiernaast inzichtelijk gemaakt en kort toegelicht. De uitgebreide(re) toelichtingen staan bij de betreffende onderdelen bij de programmaverantwoording in hoofdstuk 2 van het jaarverslag. De presentatie van de jaarrekening wordt toegelicht vanuit de door de raad vastgestelde begroting inclusief begrotingswijzigingen, conform de wettelijke voorschriften. Eventuele onder- of overschrijdingen die met een reserve worden verrekend, dragen niet bij aan het saldo van de jaarrekening. Zij zijn dan ook niet zichtbaar in de overzichten waarmee de (belangrijkste) verklaringen van het rekeningsaldo worden gegeven. Bij de individuele programma’s worden deze afwijkingen wel zichtbaar als onder- of overschrijding. Ook de bijbehorende mutaties met de reserves zijn bij het inhoudelijke programma toegelicht.
BALANS
BIJLAGEN
SALDO VAN DE REKENING 2021 MET UITSPLITSING NAAR DE BELANGRIJKSTE OORZAKEN (X € 1.000)
Gemeentefonds (decembercirculaire)
2.270
Debiteuren sociale zaken
1.344
V
Voorziening WGA
978
N
Leges omgevingsvergunning
931
N
WMO
763
N
Coronacompensatie
608
V
Inkomensregelingen BUIG en BBZ
544
V
OZB
432
V
Participatiekosten re-integratie
376
V
Peuteropvang/voorschoolse educatie
291
V
Pensioenen wethouders
286
V
Jeugdzorg
271
N
Retailperspectief en recreatie en toerisme
230
V
Diverse kleinere afwijkingen
867
V
4.304
V
41
V
4.346
V
Resultaat ten opzichte van begroting Begroot positief saldo Totaal rekeningresultaat 2021
Jaarstukken 2021 | Gemeente Zeist | Financieel resultaat
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
V
11
Jaarstukken 2021 INHOUDSOPGAVE
INLEIDING
FINANCIEEL RESULTAAT
PROGRAMMA’S
PARAGRAFEN
■ PROGRAMMA 1 GOED BESTUUR IN EEN BETROKKEN SAMENLEVING ■ ALGEMEEN Nabij, maar ook op afstand. Het jaar 2021 heeft ons uitgedaagd om een combinatie te vinden tussen fysiek contact en elkaar digitaal ontmoeten. Een combinatie die ons in contact heeft gebracht met vele (nieuwe) gezichten en verhalen, denk aan volledig digitaal een burgerberaad organiseren, werkbezoeken van het bestuur en de wekelijkse coronapublicaties in de Nieuwsbode en op social media. Het was opnieuw een bijzonder jaar om als bestuur zorg te dragen voor een goed leven in Zeist. We zijn trots op de resultaten die we met de samenleving hebben kunnen bereiken in 2021. WAT HEBBEN WE BEREIKT EN WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN? ■ BESTUUR ■ Participatie in Zeist in ontwikkeling Al meer dan 10 jaar werken we intensief aan ontmoeting en gesprek met inwoners. Dat doen we vaak via het middel
Jaarstukken 2021 | Gemeente Zeist | Programma’s
OVERZICHT BATEN & LASTEN
BALANS
BIJLAGEN
participatie. Dat zijn vaak grote, intensieve processen en daarin wordt samengewerkt met veel mensen. Denk aan het organiseren van een burgerberaad, de Maaltijd van Zeist, bijeenkomsten voor het nieuwe mobiliteitsplan of een Z-battle. Over de jaren heen zijn we behoorlijk ervaren in het toepassen van dit middel, maar tegelijkertijd is het ingewikkeld, want ieder proces is anders. Dus hoe werkt participatie nu precies? Daarom is er in 2021 een Handvat Participatie Zeist ontwikkeld en voorgelegd aan de raad (besluitvorming begin 2022). Er is behoefte aan meer transparantie en helderheid over hoe de gemeente Zeist participatie organiseert, en dat is precies waarvoor dit Handvat is. Deze behoefte is de afgelopen jaren geuit door inwoners en raadsleden, in moties en via brieven van (georganiseerde groepen) inwoners. Ook twee recente rekenkamerrapporten geven aan dat een leidraad voor participatie wenselijk is. Uiteindelijk kent elk participatie proces grofweg dezelfde stappen. Zo is er altijd een voor bereiding, uitvoering en afronding. Het handvat zet deze ingrediënten systematisch op een rij, zodat voor iedereen duidelijker wordt hoe participatie werkt. Ook helpt het bij het vinden van de juiste maatvoering. Altijd participatie organiseren is ook niet de bedoeling.
En het kan voor inwoners ook een middel zijn om zélf te gebruiken bij het organiseren van ontmoeting en gesprek met andere inwoners.
Digitale vergadering met de Inwoners Advies Commissie over Samen in balans
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
12
Jaarstukken 2021 INHOUDSOPGAVE
INLEIDING
FINANCIEEL RESULTAAT
PROGRAMMA’S
PARAGRAFEN
■ Samen in Balans Tijdens de eerste drie maanden van 2021 is een gevarieerde commissie van 150 inwoners (de Inwoners Advies Commissie (IAC)) aan de slag gegaan met voorstellen ter bevordering van een goed leven in Zeist binnen het kader van een struc turele heroverweging in de begroting. Via een intensief, door onze organisatie ondersteund en volledig digitaal vormgegeven proces kwam de IAC uiteindelijk met 62 voor stellen. 40 hiervan zijn tijdens de begrotingsbehandeling 2022 overgenomen en droegen met een financiële opbrengst van 1,7 miljoen euro bij aan het sluitend krijgen van de begroting. Naast dit inhoudsgeluk, dat ook landelijk op positieve aandacht kon rekenen, hebben we een hoge mate van procesgeluk mogen ervaren. Deelnemers hebben zich gehoord en gezien gevoeld en er was een zichtbare groei van wederzijds respect en begrip tussen deelnemers onderling, evenals tussen deelnemers en betrokken medewerkers. ■ Kinderburgemeester De 11-jarige Sebastian van Dijk was in het schooljaar 2021 – 2022 opnieuw kinderburgemeester. Daardoor kreeg hij de kans om het thema ‘Pesten’ echt op de kaart te zetten bij zijn klasgenootjes en andere basisscholen in Zeist. Op 30 september, tijdens de landelijke week tegen Pesten, heeft Sebastian een kinderconferentie georganiseerd in samenwerking met Idea Cultuur en de GGD over Pesten.
Met ruim 100 kinderen is er gesproken over wat pesten eigenlijk betekent en wat het verschil is met plagen.
Jaarstukken 2021 | Gemeente Zeist | Programma’s
OVERZICHT BATEN & LASTEN
BALANS
BIJLAGEN
Er heeft een theatergroep opgetreden en er zijn afspraken gemaakt met elkaar om pesten tegen te gaan. Daarnaast is de kinderburgemeester onder andere actief geweest voor de Nationale Sportweek in samenwerking met Sportief Zeist en heeft hij de Kinderboekenweek geopend. Sebastian heeft meerdere malen zijn stem gebruikt om kinderen een hart onder de riem te steken via diverse kanalen en heeft samen met zijn klas alle hulpverleners in het Diakonessenziekenhuis met tekeningen gesteund. In de eerste helft van 2022 staat er nog een aantal bijzondere momenten voor Sebastian gepland, zoals deelname aan de Landelijke Dag van Kinder burgemeesters om over het thema Pesten te praten, en natuurlijk het mede organiseren van een verkiezing voor de 5e kinderburgemeester. ■ Jongerenraad Het afgelopen jaar is een intensief jaar geweest voor de jongerenraad van Zeist. Onderwerpen als cybercrime, de gemeentelijke financiën voor het proces Samen in balans en een gezonde leefstijl onder jongeren in Zeist passeerden de revue. Daarnaast bracht 2021 een uitgebreide evaluatie over de jongerenraad en de verbetermogelijkheden. Uit de evaluatie bleek onder andere dat jongerenraadsleden erg tevreden zijn, het is een fijne open groep met verschillende meningen wat zorgt voor interessante gesprekken.
De jongerenraad zoekt een actievere rol in de politiek, zoals het in gesprek gaan met raadsleden over lopende projecten en aanwezig zijn bij debatten. Op deze wijze
De Kinderconferentie
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
13
Jaarstukken 2021 INHOUDSOPGAVE
INLEIDING
FINANCIEEL RESULTAAT
PROGRAMMA’S
PARAGRAFEN
kunnen zij nog meer hun expertise inzetten gestoeld op het jongerenleven in Zeist. Ook streven we naar een meer diverse samenstelling van de jongerenraad, zodat die een goede afspiegeling vormt van de pluriformiteit van onze Zeister jongeren. Dankzij deze evaluatie-uitkomsten is er in 2021 al een aantal verbeteringen in gang gezet. Zoals een samen werking met Stadslab Zeist voor nieuw promotiemateriaal en een sterk wervingsfilmpje voor nieuwe leden. Ook is er meer samenwerking gezocht met derden (o.a. Stadslab en Launch Your Future), om zo de jongerenraad meer zichtbaarheid te geven. En tot slot is natuurlijk hét initiatiefvoorstel van de jongerenraad, het regenboogzebrapad LHBTIQ, uitgevoerd en feestelijk geopend!
•
■ BURGERZAKEN
•
■ Digitale dienstverlening Elk jaar is digitale dienstverlening weer urgenter en actueler dan daarvoor. We kijken constant naar mogelijkheden voor inwoners om plaats- en tijdonafhankelijk contact met ons op te kunnen nemen. • Inmiddels zijn 13 online e-diensten beschikbaar. Als gevolg hiervan zijn de openingstijden van de balie Burgerzaken gehalveerd. Dit levert een besparing op van 1 fte per 2021 en 1 fte per 2022 (samen € 135.000). • In de tweede helft van 2021 zijn we begonnen met het ontwikkelen van een chatbot. De investering hiervoor is al vrijgemaakt in 2021, de invoering is in het eerste kwar taal van 2022. Hierdoor is een besparing op de capaciteit
•
Jaarstukken 2021 | Gemeente Zeist | Programma’s
OVERZICHT BATEN & LASTEN
BALANS
BIJLAGEN
behaald van € 65.000 structureel per 2022. Deze chatbot wordt ingezet zodat inwoners, bedrijven en instellingen plaats- en tijdonafhankelijk op hun (eenvoudige) vraag een antwoord kunnen vinden via onze website. Een goed functionerende informatiehuishouding is nood zakelijk om een transparante en betrouwbare overheid te zijn. Een vernieuwd zaaksysteem is bijna af en faciliteert een nog betere regievoering op de klantprocessen en monitoring van onze servicenormen inclusief auto matiseringsslag van administratieve processen. Voor onze inwoners, bedrijven en instellingen wordt hier een belangrijke stap gemaakt naar het digitaal kunnen volgen van hun vraag en de mogelijkheid aanvullende vragen digitaal te stellen. De website is op dit moment geheel digitaal toegankelijk voor iedereen en kan door alle bezoekers, dus ook blinden, slechtzienden, doven, slechthorenden en mensen met dyslexie, goed worden gebruikt. Ook is de zoekfunctie van de website verbeterd waardoor de gezochte infor matie nog sneller gevonden wordt. Verder wordt de website als gevolg van feedback van gebruikers en van onze medewerkers continu verbeterd. De pilot digitaal verlengen van rijbewijzen is succesvol afgerond. We kijken of we in de eerste helft van 2022 kunnen aansluiten bij dit initiatief. Inwoners kunnen dan digitaal (via de website van de RDW) hun rijbewijs verlengen.
Hiervoor is dus geen bezoek aan het gemeentehuis meer nodig.
Opening Regenboogzebrapad
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
14
Jaarstukken 2021 INHOUDSOPGAVE
INLEIDING
FINANCIEEL RESULTAAT
PROGRAMMA’S
PARAGRAFEN
■ Het monitoren van klantbeleving Om de klanttevredenheid te monitoren is in het eerste kwartaal van 2021 een onderzoek uitgevoerd op het kanaal telefonie. Hiervoor hebben we gemeten hoeveel gemak onze inwoners ervaren om informatie te krijgen of een dienst af te nemen. De benchmark voor de publieke sector in 2017 was 2,7 (1 is ‘erg makkelijk’ en 5 ‘erg moeilijk’). Onze score was 2,35. Beter dan de benchmark dus. Qua uitkomsten valt het op dat de respondenten erg positief zijn over onze medewerkers (vriendelijk, behulpzaam, empathisch, adequaat gehandeld, snel geholpen). De verbeterpunten zijn uiteenlopend. Van specifieke informatie aanpassen op onze website, tot de roep om betere afstemming met externe partijen. Een punt dat vaker naar voren komt bij ontevreden klanten is dat het lang duurt voordat een terugbelverzoek wordt opgepakt. Om dit op te lossen wordt het nieuwe zaaksysteem ingezet. Vanaf 2022 krijgt het klanttevredenheidonderzoek een structureel karakter en wordt het op meerdere kanalen ingezet. ■ De komst van de omgevingswet De implementatie van de omgevingswet is voorlopig uitgesteld tot 1 oktober 2022 (inmiddels 1 januari 2023). De impact van deze wet zal groot zijn op de gebruikers. Vanuit dienstverleningsperspectief bereiden we ons daarom optimaal voor om inwoners en ondernemers met (hulp) vragen zo goed mogelijk te kunnen begeleiden.
De werk zaamheden hiervoor zijn in volle gang. Meer over de omgevingswet treft u aan in programma 4.
Jaarstukken 2021 | Gemeente Zeist | Programma’s
OVERZICHT BATEN & LASTEN
BALANS
BIJLAGEN
■ Dag met de samenwerkingspartners Zodra het weer toegestaan is om met meerdere personen fysiek bij elkaar te komen, gaan we een dag met samen werkingspartners organiseren. Het doel is om onze dienst verleningsnormen en verwachtingen in de samenwerking goed met elkaar door te spreken. ■ Begrijpelijke taal Begrijpelijke taal is een continu aandachtspunt en proces, een onderwerp dat structureel op de agenda staat. We zorgen er altijd voor dat onze informatie via alle kanalen (brieven, website, social media) voor een zo groot mogelijke doel groep toegankelijk is. ijdige, juiste en gelijke informatie over ■ T alle contactkanalen Een grote stap vooruit is de verbeterde Kennisbank, die in de loop van 2020 werd ingevoerd en in 2021 volledig in gebruik is genomen. De Kennisbank geeft medewerkers van het Klantcontactcentrum (KCC) op elk moment toegang tot actuele en juiste informatie over elk denkbaar onderwerp dat in onze gemeente speelt. De website van de gemeente is in de Kennisbank geïntegreerd. De nieuwe Kennisbank is overzichtelijker en de informatie toegankelijker, waardoor KCC-medewerkers snel, eenduidig en zonder twijfel informatie kunnen geven aan inwoners. Dat zorgt voor een afname van het herhaalverkeer en daarmee de druk op het KCC en op andere onderdelen van de gemeentelijke organisatie.
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
15
Jaarstukken 2021 INHOUDSOPGAVE
INLEIDING
FINANCIEEL RESULTAAT
PROGRAMMA’S
PARAGRAFEN
Het KCC en de afdeling Communicatie monitoren wat speelt in de samenleving met behulp van de nieuw in het leven geroepen Newsroom. Doordat Communicatie en KCC elkaar sneller weten te vinden, wordt er sneller geschakeld bij actuele gebeurtenissen in de samenleving, zoals bij glad heidsbestrijding, evenementen of ruimtelijke projecten. De website is sneller aangepast en doordat Communicatie sommige uitgaande persberichten op voorhand bespreekt en deelt, is het KCC eerder op de hoogte dan voorheen. Hier door kan het KCC inwoners nog beter van dienst zijn bij vragen. ■ ONDERSTEUNING ORGANISATIE
•
OVERZICHT BATEN & LASTEN
BALANS
BIJLAGEN
Hierdoor kunnen we het aanbod sneller aan laten sluiten op de actuele behoefte van zorg en ondersteuning van inwoners. De digitale dreigingen en risico’s zijn met het thuiswerken toegenomen. Dit vereist aandacht voor veilig werken. Het doel is vergroten van de digitale weerbaarheid op het gebied van techniek, en het verbeteren van digitale vaardigheden en een continu bewustzijn van de ver trouwelijkheid en integriteit van de informatie waarmee we werken. Dit doen we onder andere door integriteit te bespreken bij het afleggen van de gelofte. En door veilig werken te bespreken met onze samenwerkings partners en gemeenschappelijke regelingen.
■ Veiligheid/toegankelijkheid/betrouwbaarheid in omgang met persoonsgegevens Zeist wil open en transparant zijn in haar informatiehuis houding, verantwoord omgaan met de inzet van technologie, betrouwbaar zijn in de omgang met en het gebruik van data en persoonsgegevens en daarbij de publieke waarden beschermen. • Een mooie ontwikkeling zijn de wijkdashboards met diverse informatie die een breder en eenduidig beeld van de wijk geven. Dit helpt de samenwerkende ketenpartners en leidt tot snellere afstemming en betere samenwerking. • Voor het Sociaal Domein hebben we een dashboard ontwikkeld dat per kwartaal, per wijk, inzicht geeft in ontwikkelingen op het gebied van vraag en aanbod.
Jaarstukken 2021 | Gemeente Zeist | Programma’s
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
16
Jaarstukken 2021 INHOUDSOPGAVE
INLEIDING
FINANCIEEL RESULTAAT
PROGRAMMA’S
OVERZICHT BATEN & LASTEN
PARAGRAFEN
BALANS
BIJLAGEN
WAT HEEFT HET GEKOST? EXPLOITATIE
(BEDRAGEN X € 1.000)
Lasten/Baten/Saldo per product
0.1 Bestuur
0.2 Burgerzaken
Programma Goed bestuur in een betrokken samenleving (exclusief overhead) 0.4 O ndersteuning organisatie (Overhead) Programma Goed bestuur in een betrokken samenleving (exclusief overhead)
2020 realisatie
2021 begroting
2021 begroting na wijz. (A)
2021 realisatie (B)
2021 verschil (A-B)
L
4.500
2.720
3.244
2.561
V
683
B
0
0
0
3
V
3
S
-4.500
-2.720
-3.244
-2.558
V
686
L
2.401
3.087
3.122
2.833
V
289
B
787
1.441
1.094
996
N
98
S
-1.614
-1.646
-2.028
-1.837
V
191
L
6.901
5.807
6.366
5.394
V
972
B
787
1.441
1.094
999
N
95
S
-6.114
-4.366
-5.272
-4.395
V
877
L
14.839
20.124
20.493
21.093
N
600
B
870
1.187
317
844
V
527
S
-13.969
-18.937
-20.176
-20.249
N
73
L
21.740
25.931
26.859
26.487
V
372
B
1.657
2.628
1.411
1.843
V
432
S
-20.083
-23.303
-25.448
-24.644
V
804
Jaarstukken 2021 | Gemeente Zeist | Programma’s
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
17
Jaarstukken 2021 INHOUDSOPGAVE
INLEIDING
FINANCIEEL RESULTAAT
PROGRAMMA’S
PARAGRAFEN
OVERZICHT BATEN & LASTEN
BALANS
Belangrijkste oorzaken van het verschil ten opzichte van de begroting: Onderdeel Voorziening pensioenen wethouders Uitvoering 2e Zeister coronasteunpakket (Loopbaan)ontwikkeling bestuurders Niet benut aanbod coronasteun Voorziening wachtgeld bestuurders Werkbudget rekenkamercommissie Raadsuitgaven verkiezingen Diverse kleinere afwijkingen Totaal Bestuur Vernieuwing lokale democratie Incidenteel budget ter voorbereiding op taakstelling Diverse kleinere afwijkingen Totaal Burgerzaken Storting Voorziening WGA Lagere uitgaven informatievoorziening Opleiding loopbaan ontwikkeling Onderhoudskosten gemeentelijke huisvesting Uitvoering 2e Zeister coronasteunpakket Papierverbruik en postverzending Uitgaven bedrijfsrestaurant Diverse facilitaire kosten Rente- en afschrijvingskosten wagenpark Uitgaven representatie Omslagrente Regionale samenwerking Zuidoost Utrecht Diverse kleinere afwijkingen Totaal Ondersteuning Organisatie Saldo programma
Jaarstukken 2021 | Gemeente Zeist | Programma’s
Product 0.1 0.1 0.1 0.1 0.1 0.1 0.1 0.1 0.1 0.2 0.2 0.2 0.2 0.4 0.4 0.4 0.4 0.4 0.4 0.4 0.4 0.4 0.4 0.4 0.4 0.4 0.4
Res 2 1
Toel A B
1 1
1
1 3 2
C D E F G H I J K
1
BIJLAGEN
Verschillen t.o.v. begroting in toevoegingen (N) en onttrekkingen (V) aan reserves via prog. 10 Bedrag V/N € 286.000 V € 86.000 V € 75.000 V € 56.000 V € 45.000 V € 45.000 V € 25.000 V € 68.000 V € 686.000 V € 51.000 V € 50.000 V € 90.000 V € 191.000 V € 978.000 N € 157.000 V € 137.000 V € 129.000 V € 100.000 V € 69.000 V € 66.000 V € 48.000 V € 46.000 V € 37.000 V € 37.000 V € 18.000 V € 61.000 V € 73.000 N € 804.000 V
Onderdeel Reserve egalisatiesystematiek RIOZ (reserve integrale ontwikkeling Zeist) Reserve meerjarig onderhoud kapitaalgoederen Saldo programma na mutaties reserves
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
Res 1 2 3
Bedrag V/N € 350.000 N € 186.000 N € 129.000 N € 139.000 V
18
Jaarstukken 2021 INHOUDSOPGAVE
INLEIDING
FINANCIEEL RESULTAAT
PROGRAMMA’S
PARAGRAFEN
■ TOELICHTING OP HET EXPLOITATIERESULTAAT
OVERZICHT BATEN & LASTEN
BALANS
BIJLAGEN
■ A. Voorziening pensioenen wethouders € 286.000 voordelig Dit betreft de voorziening ter dekking van de pensioen uitkeringen van de (voormalige) wethouders die recht hebben op een pensioenuitkering. Jaarlijks wordt een actuariële berekening van het benodigde bedrag per 1 januari van het lopende jaar (i.c. 2022) opgesteld. Voor deze voorziening is een jaarlijkse storting geraamd ten laste van de exploitatie voor de zittende wethouders vergelijkbaar met een pensioenpremie, i.c. € 140.000. Omdat bij de actuariële berekeningen met een hogere rekenrente mocht worden gerekend (op basis van een circulaire van het Ministerie van Binnenlandse zaken) was uiteindelijk geen toevoeging nodig, maar kon per saldo een bedrag van € 286.000 vrijvallen.
■ C. Storting Voorziening WGA € 978.000 nadelig De gemeente Zeist heeft er in 2016, na een onderzoek en analyse, voor gekozen om eigen risicodrager te worden voor de WGA en dit risico niet te herverzekeren. Dit betekent dat WGA-uitkeringen gedurende maximaal 10 jaar voor eigen risico van de gemeente Zeist komen. Op grond van de financiële voorschriften dient de volledige aanspraak voor die 10 jaar in één keer in een voorziening te worden opgenomen, totaal € 978.000. Inmiddels zijn er 9 WGAuitkeringen die onder het eigen risico vallen. Voor het jaar 2021 was de totale schadelast € 108.000. Bij de 2e bestuur rapportage 2021 is een melding gemaakt van het ontstane tekort. De dekking is geregeld vanuit het weerstands vermogen 2021 (€ 33.000) en het restant uit het begrotingssaldo 2021 (€ 75.000).
■ B. Uitvoering 2e Zeister coronasteunpakket € 86.000 voordelig Begin 2021 heeft de raad een tweede Zeister coronasteun pakket ingesteld. Het ontvangen van steun was aan voor waarden verbonden. De werkelijke kosten zijn afhankelijk van het aantal aanvragen en daarmee van de ontwikkelingen rond corona in 2021. Niet benodigde middelen vloeien terug naar de reserve integrale ontwikkeling Zeist (RIOZ).
Om de schadelast te beperken volgen we een proces waarbij er tenminste eenmaal per jaar een beoordeling wordt gedaan van de WGA gerechtigden door een arbeidsdeskundig adviesbureau. Voor dit bureau zijn zowel artsen als arbeidsdeskundigen werkzaam. Op basis van deze externe beoordeling worden zo nodig stappen ondernomen ter beperking van de schadelast. Door de onvoorspelbaarheid van de medische situaties en
Jaarstukken 2021 | Gemeente Zeist | Programma’s
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
19
Jaarstukken 2021 INHOUDSOPGAVE
INLEIDING
FINANCIEEL RESULTAAT
PROGRAMMA’S
PARAGRAFEN
arbeidsdeskundige analyses is het erg lastig om een prognose op te leveren met betrekking tot de schadelast. Omdat er echter ook een zeer kleine kans is dat er enige uitstroom is uit de WGA, wordt voorgesteld om de huidige schadelast in de voorziening te beperken tot 95%. Jaarlijks zal, aan de hand van nieuwe actuele analyses van de arbeidsdeskundigen, worden geëvalueerd of het percentage van 95% reëel is. ■ D. Lagere uitgaven informatievoorziening € 157.000 voordelig Voor informatievoorziening is het in de huidige markt soms lastig de juiste partners te vinden, die daarbij ook beschikbaar zijn. Daarom verschuiven er werkzaamheden naar de eigen medewerkers. Dat heeft voor de betreffende onderdelen twee effecten: er wordt minder uitgegeven en/of trajecten vertragen. De verwachting is dat het (alsnog) uitvoeren van de werkzaamheden in komende jaren past binnen de toekomstig beschikbare budgetten. ■ E. Opleiding loopbaan ontwikkeling € 137.000 voordelig Het voordeel op het budget Opleiding en loopbaanont wikkeling is het gevolg van een periode waarin er minder uitvoering is gegeven aan de ambities op gebied van opleiding en ontwikkeling. Dit werd veroorzaakt door een hoge druk op de organisatie alsmede de coronacrisis waarin
Jaarstukken 2021 | Gemeente Zeist | Programma’s
OVERZICHT BATEN & LASTEN
BALANS
BIJLAGEN
externe trainingen werden uitgesteld omdat ze niet live gevolgd konden worden. Het bedrag wordt, volgens bestaand beleid, toegevoegd aan de reserve egalisatie systematiek, onderdeel “opleiding en loopbaanbegeleiding”. ■ F. Onderhoudskosten gemeentelijke huisvesting € 129.000 voordelig De onderhoudswerkzaamheden voor Het Rond en de gemeentewerf zijn opgenomen in de meerjarige onder houdsplannen. Onderhoud wordt uitgevoerd op een zo efficiënt en effectief mogelijke manier. Dit kan betekenen dat bepaalde onderhoudswerkzaamheden in uitvoering schuiven in de planning en tussen jaren. Doorgeschoven onderhoud wordt financieel verwerkt via de reserve meer jarig onderhoud kapitaalgoederen. De onderhoudsplannen van het gemeentelijk vastgoed zijn eind 2021 geactualiseerd voor de komende jaren. De uitvoering volgens de geactualiseerde onderhoudsplannen start vanaf 2022. ■ G. Uitvoering 2e Zeister coronasteunpakket € 100.000 voordelig Begin 2021 heeft de raad een tweede Zeister coronasteun pakket ingesteld. Het ontvangen van steun was aan voor waarden verbonden. De werkelijke kosten zijn afhankelijk van het aantal aanvragen en daarmee van de ontwikkelingen rond corona in 2021. Niet benodigde middelen vloeien terug naar de reserve integrale ontwikkeling Zeist (RIOZ).
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
20
Jaarstukken 2021 INHOUDSOPGAVE
INLEIDING
FINANCIEEL RESULTAAT
PROGRAMMA’S
PARAGRAFEN
OVERZICHT BATEN & LASTEN
BALANS
BIJLAGEN
■ H. Uitgaven bedrijfsrestaurant ■ K. Omslagrente € 66.000 voordelig € 37.000 voordelig Als gevolg van de coronapandemie is in 2021 het bedrijfs Bij het opstellen van de begroting is gewerkt met een rente restaurant gesloten gebleven. Hierdoor hebben wij geen van 0,8% voor de toerekening van de rentekosten aan de kosten hoeven maken voor de exploitatie van dit bedrijfs investeringen zoals hier voor overhead. In werkelijkheid zijn restaurant. Daartegenover staat dat we ook minder de rentekosten lager uitgekomen omdat via begrotings wijziging besloten is minder rente toe te voegen aan inkomsten hebben gehad. Gezamenlijk levert dit een de voorzieningen. De renteomslag is daardoor uitgekomen voordeel van € 66.000 op voor het jaarrekening resultaat. op 0,65%. ■ I. Rente- en afschrijvingskosten wagenpark € 46.000 voordelig De omslagrente is in 2021 lager uitgevallen dan begroot en daarom is de doorbelaste rente naar de producten naar beneden toe bijgesteld. Bij het wagenpark worden vervangingsinvesteringen pas gedaan als daar technisch gezien noodzaak toe is. Doordat het huidige materieel langer meegaat, kunnen vervangingen worden uitgesteld en zijn de afschrijvingskosten (tijdelijk) lager.
OVERIGE RELEVANTE INFORMATIE ■ Kaderstellende documenten: > Zie bijlage 7 ■ Verbonden partijen: • U10 ■ Beleidsindicatoren:
> Zie bijlage 6 • • • •
Bezetting Apparaatskosten Externe inhuur Overhead
■ Risico’s:
> Zie paragraaf 3.1 •
Weerstandsvermogen en risicobeheersing
Uitgaven representatie ■ J. € 37.000 voordelig Als gevolg van de coronapandemie is in 2021 minder ruimte geweest voor activiteiten en evenementen. Hierdoor zijn er ook minder kosten gemaakt op het product representatie dan begroot. Dit leidt tot een voordeel van € 37.000 op het jaarrekening resultaat.
Jaarstukken 2021 | Gemeente Zeist | Programma’s
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
21
Jaarstukken 2021 INHOUDSOPGAVE
INLEIDING
FINANCIEEL RESULTAAT
PROGRAMMA’S
PARAGRAFEN
■ PROGRAMMA 2 VITALE GEMEENSCHAPPEN ■ ALGEMEEN Ook in 2021 is ingezet op persoonlijk contact, bewegen, veiligheid en een fijne buitenruimte. Zeker dit jaar is de behoefte aan verbinding duidelijk geworden. Ontmoeten in de wijken, meedenken, sporten of het bijwonen van culturele evenementen zijn allemaal belangrijk voor een vitale gemeenschap. Ook gezondheidszorg en goed onderwijs zijn daarin belangrijke basisbehoeften. De gemeente heeft aandacht gegeven aan veranderende situaties, het op orde brengen van de basis van onze sociale voorzieningen en in samenspraak werken aan een breed pallet aan opgaven en voorzieningen binnen de Zeister gemeenschap. WAT HEBBEN WE BEREIKT EN WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN? ■ Samenwerking in de wijk Samenwerken in de wijk gaat over het thuis voelen in de buurt en het kunnen inzetten van eigen kracht. Het afgelopen jaar hebben verschillende gesprekken plaatsgevonden, zijn initiatieven gestart en is er samengewerkt. De verschillende wijkvoorzieningen zijn zo veel mogelijk open gebleven om te werken aan maatschappelijke opgaves en voor ontmoeting. Het effect daarvan is zichtbaar in de actuele ontwikkelingen in de verschillende wijken.
Jaarstukken 2021 | Gemeente Zeist | Programma’s
OVERZICHT BATEN & LASTEN
BALANS
BIJLAGEN
■ Nijenheim In Nijenheim is samen met bewoners gewerkt aan vernieuwing. Zo is er een speellint aangelegd, is de verlichting vervangen door LED-lampen en is het groen gesnoeid volgens de wensen om het gebied sociaal veiliger te maken. Ook is er een visie opgesteld voor het groenbeheer en toekomstige werkzaamheden in het openbaar gebied. Met de uitvoering van deze werkzaamheden is de impuls in Nijenheim grotendeels gereed. Met als resultaat een fijne buurt waar de bewoners zich veilig voelen, kinderen kunnen spelen en bewoners genieten van het aanwezige groen. ■ Kerckebosch In Kerckebosch zijn het eigenaarschap en de samenhang versterkt door verschillende leuke initiatieven die hebben bijgedragen aan een vitale gemeenschap. Een aantal voorbeelden zijn een wandelroute met QR-codes en informatie die de wijkverenging heeft ontwikkeld. Ook heeft de Natuurburendag doorgang kunnen krijgen. Bewoners hebben samen met het Utrechts Landschap gewerkt in en aan de natuur. Er is door bewoners van de Prinses Catharina Amalialaan een wormenhotel gerealiseerd. De Montessori school is met een gedragswetenschapper bezig om het zwerfvuil in de wijk terug te dringen. Met kerst heeft een groep bewoners kerstdiners gekookt voor eenzame mensen in de wijk.
Het succes van het calisthanicstoestel in de wijk zorgde voor uitbreiding en clinics gedurende 3 maanden, waar tientallen volwassenen en jongeren aan hebben deelgenomen.
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
22
Jaarstukken 2021 INHOUDSOPGAVE
INLEIDING
FINANCIEEL RESULTAAT
PROGRAMMA’S
PARAGRAFEN
OVERZICHT BATEN & LASTEN
BALANS
BIJLAGEN
■ Buurtaanpak Vollenhove Vooruit In 2021 is in samenwerking met inwoners, ondernemers en partners verder gewerkt aan het realiseren van kansen uit de buurtaanpak ‘Vollenhove Vooruit’ (zeist.nl/vollenhovevooruit). We merken dat steeds meer inwoners meedoen, eigen buurtinitiatieven ondernemen, en dat onderling contact tussen inwoners sterker wordt. Op een aantal kansen van de buurtaanpak zijn dan ook voortvarende stappen gezet: • Er is meer ruimte voor ontmoeting gekomen door de opening van het nieuwe ontmoetingscentrum ‘t Volle Hof in de Torenflat. Deze plek is nu een volwaardig wijk servicepunt en het is dichtbij de 1e lijnszorg georganiseerd. Vanaf dag één is er veel aanloop en vinden er op initiatief van bewoners activiteiten plaats, zoals samen koken. Het wijkteam, het Sociaal Team en het CJG hebben nu in de Torenflat ook een volwaardige uitvalsbasis gekregen. • Het plein bij de Weggeefwinkel is opgeknapt. Dit is nu een fijne plek voor recreatie en ontmoeting. Daarnaast worden onder de naam ‘FC Vollenhove’ regelmatig sportactiviteiten voor jongeren georganiseerd (o.a. voetbal).
De opening van 't Volle Hof
Jaarstukken 2021 | Gemeente Zeist | Programma’s
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
23
Jaarstukken 2021 INHOUDSOPGAVE
•
•
•
INLEIDING
FINANCIEEL RESULTAAT
PROGRAMMA’S
PARAGRAFEN
De 1e fase om te komen tot een Gebiedsvisie is in juli afgesloten met het door de Raad vaststellen van het inspiratiedocument “Parkplan Vollenhove 2.0”. Dit is een belangrijke tussenstap, een 1e fase, die is ingelast op weg naar de gebiedsvisie. In het Parkplan heeft de project groep fysieke kansen uitgewerkt in samenhangende bouwstenen waarbij centraal staan: de positieve sociale impact voor de inwoners, veiligheid, duurzaamheid en meer verbinding met de omgeving. Naast bouwstenen zijn ook onderzoeksvragen opgenomen om in het vervolg uit te werken. Bij dit proces is direct een vertegen woordiging van bewoners en andere belanghebbenden betrokken in een testpanel. De 2e fase is inmiddels voorbereid en werkt toe naar een definitieve gebiedsvisie (eind 2022) inclusief een uitgebreid participatietraject. De eerste 250 woningen van de L-flat zijn intussen afgesloten van het kookgas. De mogelijkheden voor Vollenhove gasvrij (in 2035) zijn verder onderzocht en in 2022 volgt een advies. Hierbij wordt de mogelijkheid van aardwarmte/geothermie betrokken. De buurtaanpak is uitgevoerd met ontzettend veel partijen. Het is groots, en dat heeft coördinatie nodig. Om de samenwerking vooral duurzaam te ontwikkelen, hebben we gekozen voor het inrichten van een zoge naamde ‘netwerkstructuur’.
Er is niet één partij die het alleen kan, en alleen al om die reden is het ontwerpen van een netwerk passend voor de buurtaanpak. Doel is het versterken van de betrokkenheid en samenwerking,
Jaarstukken 2021 | Gemeente Zeist | Programma’s
•
•
•
•
OVERZICHT BATEN & LASTEN
BALANS
BIJLAGEN
voorkomen van versnippering en het vergroten van de samenhang tussen de diverse kansen en projecten. Op het gebied van gezondheid, opvoeden en bestaans zekerheid zijn verbinders aangesteld die de samen werking tussen inwoners en partijen onderling gaan versterken. Binnen de Regiodeal Vitale Wijken zijn de eerste afspraken gemaakt over monitoring en verantwoording. We hebben in Vollenhove ook deelgenomen aan onder zoek van GGDrU, UMCU en Pharos naar de impact van COVID-19. De aanpak Voor L-kaar, hulpverlening aan de bewoners van de L-flat in Vollenhove, wordt verder beschreven in programma 3 “Merkbaar beter in zorg voor elkaar”. Het experiment “gericht toewijzen” in de L-flat en de resultaten worden verder beschreven in Programma 4 “Toekomstbestendig wonen”.
■ ONDERWIJSHUISVESTING Er is ook in 2021 volop voortgebouwd op het Strategisch Huisvestingsplan 2019-2034 voor de onderwijsgebouwen. De plannen zijn in overleg met schoolbesturen geactualiseerd voor het betreffende uitvoeringsjaar waarmee ook in 2021 volop is ingezet op de voorbereiding en uitvoering van de ontwikkeling van schoollocaties.
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
24
Jaarstukken 2021 INHOUDSOPGAVE
INLEIDING
FINANCIEEL RESULTAAT
PROGRAMMA’S
De volgende voorzieningen zijn uitgevoerd/in uitvoering in 2021: • De tijdelijke huisvesting aan het Kohnstammplein is opgeleverd. • De renovatie van de Tobiasschool is in uitvoering. • De Stuifheuvel is aangepast, zodat meer groepen gehuisvest kunnen worden. • 12 scholen maken gebruik van de subsidie Specifieke Uitkering Ventilatie in Scholen (SUViS). De maatregelen zijn uitgevoerd, dan wel in uitvoering. • Renovatie Zeister Schoolvereniging (aanvulling) uitgevoerd. De volgende voorbereidingen zijn in 2021 verder uitgewerkt (start uitvoering gepland in 2022): • Vervangende huisvesting Wegwijzer. • Uitbreiding Op Dreef t.b.v. Voor- en Vroegschoolse Educatie. • Nieuwbouw 3e locatie Zeister Vrije School. • Uitbreiding brede school Kerckebosch. • Uitbreiding C.P. van Leersumschool. • 2e gymnastieklokaal Noordweg. • Uitbreiding/vernieuwbouw/verduurzaming Christelijk Lyceum Zeist. • Uitbreiding Christelijk College Zeist met 3e gymnastieklokaal.
Jaarstukken 2021 | Gemeente Zeist | Programma’s
PARAGRAFEN
OVERZICHT BATEN & LASTEN
BALANS
BIJLAGEN
Bij de voorzieningen wordt ook aandacht besteed aan duurzaamheid. De gemeente heeft de schoolbesturen onder andere ondersteund door energiescans te laten uitvoeren. ■ SPORTBELEID EN ACTIVERING Zeist heeft een grote variatie aan sportaanbieders en sport voorzieningen. Sportief Zeist faciliteert, ondersteunt en begeleidt doelgroepen die nu (nog) niet in het bestaande aanbod terecht kunnen. Ook de ontwikkeling van sport accommodaties is in uitvoering via het lopende masterplan buitensport en de nieuwe route voor binnensportaccommodaties. ■ Sport en preventie • In 2021 is gestart met een interactief proces met een brede afvaardiging vanuit sport, onderwijs, welzijn, zorg, bedrijven en gemeente om te werken aan een integraal ‘sport- en preventieakkoord’. Dit akkoord is in 2022 opgeleverd. • Sportief Zeist heeft veel extra/nieuwe activiteiten voor (eenzame) ouderen, jongeren, verenigingsondersteuning en een gezonde leefstijl gerealiseerd.
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
25
Jaarstukken 2021 INHOUDSOPGAVE
INLEIDING
FINANCIEEL RESULTAAT
PROGRAMMA’S
PARAGRAFEN
■ SPORTACCOMMODATIES ■ Routekaart binnensport • In 2021 is de Routekaart binnensport Zeist opgesteld en vastgesteld. Zo pakken we de huidige knelpunten van de binnensportaccommodaties op. De 1e fase van deze routekaart is uitgewerkt en geeft richting aan investeringen in de toegankelijkheid en verduurzaming van binnensportaccommodaties. Daarnaast geeft de routekaart een start voor planvorming voor een betere sporthal bij Schaerweijde en verschillende sportfaciliteiten samen met onderwijs. ■ Masterplan buitensport Ondanks dat het op sportief vlak helaas een stuk rustiger was op de sportaccommodaties dan normaal, is er in 2021 toch een hoop gebeurd aan ontwikkelingen binnen het masterplan buitensport. • Firebirds (voorheen HSV Phoenix) is in 2021 verhuisd van sportpark Blikkenburg-West naar sportpark Dijnselburg, hier zijn twee hagelnieuwe softbalvelden gerealiseerd met LED-verlichting. • Op sportpark Dijnselburg is voor SV Zeist het hoofdveld omgebouwd naar kunstgras met duurzame infill en is er een nieuw tweede veld van natuurgras gerealiseerd. Beide velden zijn voorzien van LED-verlichting. • Door de verhuizing van Firebirds naar sportpark Dijnselburg, en ZSC Patria al in een eerder stadium naar sportpark Blikkenburg-Oost, kwam de ruimte vrij om drie
Jaarstukken 2021 | Gemeente Zeist | Programma’s
•
OVERZICHT BATEN & LASTEN
BALANS
BIJLAGEN
nieuwe voetbalvelden, waarvan twee kunstgras, voor voet balvereniging Jonathan aan te leggen op sportpark Blikken burg-West. De twee kunstgrasvelden zijn voorzien van LED-verlichting en hebben ook hier een duurzame infill. Ook voor de liefhebbers van atletiek in de gemeente Zeist was er in 2021 mooi nieuws met de renovatie van de atletiekbaan. De baan is voorzien van een nieuwe toplaag en de technische nummers zijn vernieuwd. Daarnaast is de gedateerde baanverlichting vervangen voor LED-verlichting waardoor de baan weer helemaal van deze tijd is!
Aanleg softbalvelden op Sportpark Dijnselburg
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden
26
Jaarstukken 2021 INHOUDSOPGAVE
INLEIDING
FINANCIEEL RESULTAAT
PROGRAMMA’S
PARAGRAFEN
■ CULTUUR Cultuur is voor iedereen. Cultuur versterkt kwaliteit en aantrekkelijkheid van leven, wonen, werken en beleven in Zeist. Zeist biedt een breed cultuuraanbod en heeft een schatkamer aan erfgoed; van monumentale panden tot parken en streekproducten. De impact van corona op cultuur en recreatie was afgelopen jaar groot. De sector had het daardoor zwaar. Toch zijn er resultaten, samenhang en herkenbaarheid gehaald. •
•
•
•
Met de partners van het Geheugen van Zeist hebben we het erfgoed binnen de gehele gemeente herkenbaarder en beleefbaar gemaakt. De regeldruk in de uitvoering van ons cultuurbeleid is gereduceerd door een substantieel deel van bestaande middelen direct met de sector te investeren in bestaande en nieuwe initiatieven. We hebben in 2021 een steunpakket voor de culturele sector opgezet welke bestond uit 5 categorieën passende bij de diversiteit van organisaties en behoeften. Hier is dankbaar gebruikt van gemaakt door de sector. Zo hebben we middels een impuls subsidie verschillende projecten kunnen ondersteunen. We hebben de basis van het culturele en recreatieve aanbod op orde gehouden. We hebben meer samenwerking gestimuleerd tussen Bibliotheek,
Jaarstukken 2021 | Gemeente Zeist | Programma’s
•
•
•
•
•
OVERZICHT BATEN & LASTEN
BALANS
BIJLAGEN
KunstenHuis, Slot Zeist, Gemeentelijk (Film) theater Figi en andere podia. Zij hebben zo kunnen rekenen op continuïteit in onze ondersteuning en bijdragen voor hun inzet. We hebben de fusie tussen KunstenHuis en Idea mede gefaciliteerd. Per 1 januari 2022 gaan ze als 1 organisatie verder, namelijk KunstenHuis Idea. Het initiatievenloket Stadslab Zeist is verder ingeburgerd in het centrum van Zeist. Zij hebben zich op allerlei terreinen zichtbaar gemaakt, zo ook voor cultuur. Een greep uit hun projecten: het lichtgevende hart voor Zeist om ondernemers, horeca en cultuurinstellingen tijdens de lockdown begin 2021 een hart onder de riem te steken, een LHBTIQ+ filmavond in het Slottuintheater voor jongeren en een ‘vergeet mij niet’- actie om de lokale ondernemers te steunen. Stadslab heeft zich vooral gericht op creatieve jongeren in Zeist. Het Witboek van Slot Zeist is afgerond, middels de outsourcing van de culturele vleugel naar Slot Zeist Horeca B.V. Hiermee is Slot Zeist Horeca B.V. totaalexploitant van het Slot geworden. We hebben de aanstelling van een cultuurmakelaar in 2021 gecontinueerd. Dit heeft extra kansen geboden voor nieuwe initiatieven en verdere versterking van de sector. We hebben de cultuurvisie verlengd t/m 2022. De cultuurvisie is nog actueel gebleken in 2021.
PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden