001A-Begroting 2023 gemeente Zeist (gewijzigd 29-9-2022)
Tekst van het document
Begroting 2023
Inhoud Leeswijzer ........................................................................................................................................................................................................................................ 3 Inleiding ............................................................................................................................................................................................................................................ 4 Begroting 2023 in het kort ................................................................................................................................................................................................................ 5 Programma’s .................................................................................................................................................................................................................................... 6
Programma 1 Gemeente in verbinding ....................................................................................................................................................................................... 7 Programma 2 Volwaardig meedoen aan de samenleving ......................................................................................................................................................... 10 Programma 3 Doorpakken voor natuur en klimaat ................................................................................................................................................................... 20 Programma 4 Wonen op maat .................................................................................................................................................................................................. 25 Programma 5 Positieve gezondheid .......................................................................................................................................................................................... 29 Programma 6 Cultureel en sportief Zeist ...................................................................................................................................................................................
36 Programma 7 Mobiliteit brengt ons verder ............................................................................................................................................................................... 40 Programma 8 Levendige economie ........................................................................................................................................................................................... 42 Programma 9 Samen zorgen voor veiligheid ............................................................................................................................................................................. 46 Programma 10 Financiële stabiliteit en organisatie .................................................................................................................................................................. 50 Budgetautorisatie ........................................................................................................................................................................................................................... 56 Paragrafen...................................................................................................................................................................................................................................... 61
Paragraaf 1 Lokale heffingen ..................................................................................................................................................................................................... 62 Paragraaf 2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................................................................................................................................ 70 Paragraaf 3 Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................................................................................................................................ 83 Paragraaf 4 Financiering ............................................................................................................................................................................................................ 91 Paragraaf 5 Bedrijfsvoering........................................................................................................................................................................................................ 95 Paragraaf 6 Verbonden Partijen ................................................................................................................................................................................................
98 Paragraaf 7 Grondbeleid .......................................................................................................................................................................................................... 125 Financiële begroting ..................................................................................................................................................................................................................... 129
Totale Begroting................................................................................................................................................................................................................... 130 1
Exploitatie- en financieel resultaat ...................................................................................................................................................................................... 132 Geprognosticeerde balans ................................................................................................................................................................................................... 133 Reserves & Voorzieningen ................................................................................................................................................................................................... 134 EMU-saldo ............................................................................................................................................................................................................................ 147 Meerjarenbegroting per taakveld ........................................................................................................................................................................................ 148 Incidentele baten en lasten .................................................................................................................................................................................................
151 Vaststellingsbesluit ....................................................................................................................................................................................................................... 153 Bijlages ......................................................................................................................................................................................................................................... 154
Bijlage 1 Kerngegevens ........................................................................................................................................................................................................ 155 Bijlage 2: Uitgangspunten financieel beleid......................................................................................................................................................................... 156
2
Leeswijzer De raad stelt via de begroting de kaders vast voor het komende jaar. In de voorliggende begroting is dat het jaar 2023. De begroting is niet louter een financieel document, maar bevat ook het te voeren beleid. De gemeente kent heel veel verschillende taken en ambities. We kunnen in een begroting (of jaarrekening) niet ingaan op alle details. Dus worden de belangrijkste taken en ambities genoemd. De Begroting 2023 bestaat, in tegenstelling tot eerdere jaren, niet meer uit twee delen. In het, vernieuwde, boekwerk zijn alle onderdelen bij elkaar gebracht. Het boekwerk begint met een inleiding. De inleiding geeft op hoofdlijnen weer waar de begroting over gaat. En hoe onze taken en ambities geplaatst kunnen worden binnen de huidige samenleving / context. Na de inleiding volgt de “Begroting 2023 in het kort”. In één oogopslag is te zien waar het geld vandaan komt en waar het geld aan uitgegeven wordt. In deze onderdelen samen worden de grote lijnen van de begroting samengevat. Vervolgens worden alle gemeentelijke taken besproken en gaat het boekwerk verder met de Programma’s. Hierin worden conform het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) de zogenoemde 3 W-vragen per programma beantwoord: 1. Wat willen we bereiken: de doelstelling, in het bijzonder de beoogde maatschappelijke effecten. 2.
Wat gaan we daarvoor doen: de wijze waarop ernaar gestreefd zal worden die effecten te bereiken. 3. Wat gaat dit kosten: de raming van baten en lasten. Per programma wordt toegelicht wat we willen bereiken, wat we daarvoor gaan doen, en wat het gaat kosten. Nieuw ten opzichte van voorgaande jaren is dat waar we voorheen met de termen “Doel-Actie-Resultaat” werkten er nu gebruikt wordt gemaakt van de onderdelen “Wat gaan we doen” en “Wat merkt de samenleving daarvan” om de maatschappelijke effecten een centralere plaats te geven. Zoals aangegeven kan de tekst per programma niet allesomvattend zijn. Door een goede mix te maken tussen een toelichting op hoofdlijnen en specifieke doelen voor 2023 wordt toch een breed en volledig beeld gegeven. Conform het BBV zijn zowel de baten (opbrengsten) als de lasten (kosten) per programma opgenomen voor 2023. Tevens zijn, voor het juiste meerjarenperspectief, zowel de baten als de lasten per programma opgenomen voor de jaren 2024-2026. Ter vergelijking zijn daar ook de realisatie 2021 opgenomen en de (gewijzigde) begroting 2022 (peildatum 1 juli 2022). Het programma wordt afgesloten met de beleidsindicatoren waarin we de trend van de afgelopen jaren weergeven en, daar waar nodig, een aanvullende duiding hebben toegevoegd. In het hoofdstuk budgetautorisatie treft u de budgetten aan zoals de raad die kaderstellend autoriseert.
Het boekwerk gaat vervolgens verder met de, conform het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV), verplichte Paragrafen. Deze zijn bedoeld om inzicht te geven in zaken die in alle programma’s spelen, zoals lokale heffingen en verbonden partijen (gemeenschappelijke regelingen). Deze paragrafen zijn (vak)technischer van aard en daardoor soms moeilijker te lezen. Het BBV schrijft de paragrafen voor en voor een belangrijk deel ook de inhoud er van. We proberen deze zo helder mogelijk te schrijven. Na de verplichte paragrafen is in het onderdeel Financiële Begroting een verdieping op de financieel technische onderwerpen gegeven. Hieronder vallen zaken als de totale begroting (uitgesplitst per programma en taakveld/collegeproduct), de geprognotiseerde balans, het EMU Saldo, het overzicht van Reserves & Voorzieningen en een overzicht van de incidentele baten en lasten. Hierna volgt het Vaststellingbesluit. Tot slot sluit het boekwerk af met een tweetal Bijlagen waarin de geactualiseerde kerngegevens van de gemeente Zeist worden gepresenteerd en een overzicht van de uitgangspunten voor het opstellen van deze Begroting 2023 worden opgesomd.
3
Inleiding Voor u ligt de Meerjarenbegroting 2023-2026 van de gemeente Zeist. Deze begroting is tot stand gekomen in een tijd van maatschappelijk grote vraagstukken, stijgende inflatie en toenemende financiële zorgen in de samenleving. Het financieel perspectief van de primitieve begroting, waarmee het boekwerk wordt afgesloten, laat een meerjarig positief saldo zien. Saldo van de begroting Omschrijving Saldo (Primitief)
(bedragen x € 1.000 ) 2023 2024 2025 2026 begroting begroting begroting begroting 8.918
13.994
16.512
6.334
Dit saldo is voornamelijk het gevolg van de positieve effecten uit de meicirculaire 2022, maar de basis van dit positieve saldo is de afgelopen jaren gelegd. We hebben de afgelopen jaren € 7,5 miljoen, oplopend naar bijna € 9 miljoen aan besparingsmaatregelen getroffen via heroverwegingen bij de Begroting 2021 (financieel technisch, beleidsaanpassingen, taakstelling op de organisatie en inkomstenstijging). Daarnaast zijn voorstellen van de Inwoners Advies Commissie (IAC) meegenomen bij de Kadernota & Begroting 2022. Met deze maatregelen hebben we de balans tussen inkomsten en uitgaven hersteld. Deze financiële stabiliteit zorgt, samen met de extra middelen vanuit het Rijk, voor een goede uitgangspositie voor de komende jaren. Hierdoor zijn we in de positie om te blijven investeren in het goede leven in Zeist. Ondank het positieve saldo moeten wij als gemeente in het, bij de meicirculaire geïntroduceerde, zogenoemde “ravijnjaar” 2026 tussen 2025 en 2026 ongeveer € 9 miljoen inleveren. Daarom moeten we alert blijven op de ontwikkelingen die op ons afkomen. Denk aan de hoge inflatie en de evaluatie van de herijking van het Gemeentefonds. In jaren waarin wij extra financiële ruimte hebben, moeten we zorgen voor de mindere tijden en scherp blijven in onze keuzes. In het raadsvoorstel is een voorstel opgenomen om invulling te geven aan deze keuzes.
Wij blijven onze begroting, net als afgelopen jaren, door ontwikkelen. Zo zijn dit jaar de twee losse boeken samengevoegd tot één boekwerk waarin alle informatie samenkomt. Daarnaast hebben we de beleidsindicatoren een prominentere rol gegeven in het boekwerk. Hier hebben wij nu een eerste stap gezet door de wettelijk verplichte beleidsindicatoren op te nemen. De komende jaren willen we samen met de auditcommissie deze lijst uitbreiden met “Zeisterindicatoren”. Op deze wijze willen we de begroting meer als beleidsdocument presenteren en kunnen we het palet aan indicatoren de komende jaren samen met de raad verder uitbreiden.
4
Begroting 2023 in het kort
5
Programma’s
6
Programma 1 Gemeente in verbinding In een democratie telt iedereen mee. Iedereen verdient het om te worden gehoord. Ook de tegenstem én de stem van wie geraakt wordt maar ‘niet aan tafel zit’. Deze ‘inclusie’ is een kernwaarde voor een vitale democratie, een waarde die we moeten beschermen. We betrekken de samenleving bij hoe wij als gemeente functioneren. Denk aan het ontwikkelen van wijkactiviteiten en de buurtbudgetten. De gemeente is er voor de samenleving. Het is vanzelfsprekend dat de gemeente Zeist (raad, college en ambtelijke organisatie) in verbinding staat met inwoners, bedrijven en (maatschappelijke) organisaties. Als organisatie bieden wij een moderne dienstverlening en zijn wij open, transparant en betrouwbaar.
Programma in het kort: Verbonden Partijen:
U10
Totaal lasten:
€ 5.680.000 (3% van het totaal) € 1.132.000
Totaal baten:
Wat gaan we doen? Bestuur • Het, reeds opgestelde, ‘Handvat Participatie Zeist’ wordt in samenspel met inwoners, maatschappelijke organisaties en de raad geïmplementeerd, geëvalueerd en waar nodig bijgewerkt.
Wat merkt de samenleving daarvan?
•
Na twee schooljaren heeft kinderburgemeester Sebastian van Dijk afscheid genomen. De komende twee schooljaren (september 2022 – juli 2024) bekleedt Yehailey Adawde dit ambt. Haar klasgenoten fungeren als haar ‘adviseurs’. De Jongerenraad blijft in ontwikkeling. We zetten in op een pluriforme Jongerenraad. Bij de werving van leden richten wij ons, naast middelbare scholieren (havo/vwo), ook op mbo-studenten De zichtbaarheid en politieke impact van de Jongerenraad wordt vergroot. Er wordt meer aangestuurd op contact met college en gemeenteraad. Naast advisering op diverse beleidsthema’s is er meer aandacht voor debat en standpuntbepaling. Jaarlijks wordt het Zeister Kinderlintje uitgereikt, rond 20 november: de Internationale Dag van de Rechten van het Kind. We beoordelen het financieel rechtmatig handelen van ons als gemeente, waarbij we in de paragraaf bedrijfsvoering van de jaarrekening over de resultaten zullen rapporteren in de vorm van de rechtmatigheidsverklaring.
• De bekendheid van de kinderburgemeester vergroot, doordat zij vaker betrokken is op beleidsvorming en besluiten in de gemeenteraad. • Er zijn meer scholen actief betrokken bij de acties van de kinderburgemeester en datzelfde geldt voor de samenwerking met maatschappelijke organisaties en ondernemers. • De Jongerenraad bestaat uit een gemotiveerde groep scholieren en studenten met een brede expertise. • Een zichtbare en politiek actieve Jongerenraad geniet meer maatschappelijke bekendheid. De standpunten die zij innemen hebben hierdoor meer impact. • Het Kinderlintje geeft erkenning en waardering aan kinderen die een bijzondere daad hebben verricht. Dat inspireert andere kinderen.
• De extern accountant zal een controle uitvoeren op zowel de getrouwheid als de rechtmatigheid van de gemeente.
• Een accountantsverslag met verklaring waarin het oordeel van onze accountant is weergegeven.
Burgerzaken • We gaan onze bereikbaarheid inrichten op basis van de wensen en behoefte moderne maatschappij • We willen de verschillende systemen (bijv. het zaaksysteem en de chatbot) doorontwikkelen en waar mogelijk koppelen
• Optimale digitale dienstverlening • Selfservice, 24/7 informatie beschikbaar • Groei digitale kanalen, afname traditionele kanalen
• •
• •
7
• Participatieprocessen lopen dankzij het handvat soepeler voor ieder. Dat wil zeggen: een kortere doorlooptijd, duidelijker wat de bedoeling is, tevredenheid over het proces en de communicatie. • Met hulp van het handvat leren we maatvoering aan te brengen. Het middel participatie inzetten is geen doel op zich. Van belang is dat er samengewerkt wordt tussen overheid en samenleving, en dat kan op vele manieren. Participatie kost tijd, is ingewikkeld en is niet vanzelfsprekend. Het handvat leert ons secuur te zijn in wanneer we wel voor participatie kiezen, en wanneer niet.
• We verantwoorden de financiële rechtmatigheid waarbij we inzichtelijk maken wat we hebben gecontroleerd, wat we aan fouten/onzekerheden hebben aangetroffen. Daarnaast komen we eventueel met acties om de rechtmatigheid in de toekomst te verbeteren (in processen waar fouten/onzekerheden zijn geconstateerd).
Wat gaan we doen? • We sluiten ons aan bij het project “Rijbewijs online verlengen” • We implementeren een nieuw telefoonsysteem (ook mogelijkheid en de wenselijkheid van videobellen onderzoeken) • We implementeren een nieuw afsprakensysteem
Wat merkt de samenleving daarvan? • Door technische innovatie aan de achterkant, dienstverlening aan de voorkant voor de klant beter maken
•
We houden een klanttevredenheidsonderzoek waarin wij ook de klachten • Verbeterprocessen doorvoeren analyseren
•
Op 15 maart organiseren we de verkiezingen voor Provinciale Staten en het • Efficiënte verkiezingen, rechtmatig en toegankelijk. Waterschap
•
Met betrekking tot de dienstverlening willen we de data en beleving inzichtelijk maken
• Inzicht leveren richting inwoners, raad, management en medewerkers. Voeding voor leerpunten en verbetervoorstellen
•
Verder borgen van het opleidingstraject gericht op dienstverlening en dit structureel integreren in het ontwikkel- en opleidingsprogramma voor de interne organisatie
• Klantgerichtheid als kerncompetentie in DNA organisatie verankeren
•
We verkennen de mogelijkheden om specifieke processen te robotiseren
• Intern processen beter inrichten leidt tot betere dienstverlening en tot het efficiënter in kunnen zetten van middelen.
Wat mag het kosten? Exploitatie Lasten/baten/Saldo per product
2021 realisatie
2022 2023 2024 begroting begroting begroting
(bedragen x € 1.000 ) 2025 2026 begroting begroting
0.1
Bestuur
L B S
2.561 3 -2.558
2.991 0 -2.991
2.893 0 -2.893
2.893 0 -2.893
2.887 0 -2.887
2.887 0 -2.887
0.2
Burgerzaken
L B S
2.833 996 -1.837
3.095 1.110 -1.985
2.787 1.132 -1.655
2.701 1.282 -1.419
2.514 1.282 -1.232
2.611 1.282 -1.329
L B S
5.394 999 -4.395
6.086 1.110 -4.976
5.680 1.132 -4.548
5.594 1.282 -4.312
5.401 1.282 -4.119
5.498 1.282 -4.216
Programma Gemeente in verbinding
8
Toelichting op afwijkingen De kosten voor het product Bestuur waren in 2021 incidenteel lager door een aantal meevallers, waarvan het voordeel van de wettelijke rekenrente voor de voorziening pensioenen wethouders de belangrijkste was. Bij het product Burgerzaken is in latere jaren de kostendaling te zien als gevolg van de heroverwegingen en IAC-voorstellen. Daar staat tegenover dat in 2022 extra kosten zijn begroot om de transitie naar deze andere wijze van dienstverlening mogelijk te maken. De opbrengsten laten een tijdelijke verlaging zien als gevolg van corona (2021) en de verlenging van de geldigheidsduur van paspoorten en rijbewijzen, waardoor de vervangingsvraag een aantal jaren geringer zal zijn. Dit is in 2023 nog te zien, de verwachting is dat deze aantallen daarna weer aan zullen trekken. Beleidsindicatoren De komende jaren zullen we indicatoren uit de dienstverleningsrapportage binnen dit programma integreren.
9
Programma 2 Volwaardig meedoen aan de samenleving Iedere persoon met welke afkomst, geaardheid, gender, bekwaamheid, religie of kenmerk dan ook, moet zich veilig en geaccepteerd kunnen voelen. En iedere inwoner moet volwaardig kunnen meedoen aan de samenleving. Onderwijs, werk en inkomen en een goed vangnet voor bestaanszekerheid vormen hiervoor onze sociale basis. Ook mensen in (tijdelijke) nood vangen we op.
Programma in het kort: Verbonden Partijen:
Totaal lasten: Totaal baten:
Stichting openbaar onderwijs Rijn- en Heuvelland / Stichting openbare scholengemeenschap Schoonoord / BIGA / RDWI € 51.231.000 (26,9 % van het totaal) € 21.538.000
Wat gaan we doen? Onderwijshuisvesting • We starten in 2023 met het actualiseren het strategisch huisvestingsplan voor onderwijs (SHP), zodat we oog hebben voor de benodigde ontwikkelingen • We actualiseren jaarlijks het integraal huisvestingsplan voor de komende 16 jaar (IHP) en zorgen voor een jaarplan (Programma) voor de uitvoering van ontwikkelingen voor en door de schoolbesturen. • We sluiten aan bij het gesprek met schoolbesturen over aannamebeleid van leerlingen. • We geven uitvoering aan het jaarplan 2023.
Wat merkt de samenleving daarvan?
•
• Kansen voor (verdere) verduurzaming van onderwijshuisvesting kunnen worden meegenomen in planvorming • Toegankelijkheid kan worden meegenomen bij onderhoud of planontwikkeling door de schoolbesturen. • Bij planontwikkeling kunnen kansen voor verbetering luchtkwaliteit worden meegenomen. • De bereikbaarheid van scholen past binnen de mobiliteitsvisie van Zeist. • Schoolkinderen worden meer integraal bediend.
• • • •
We stimuleren duurzaamheid door het bieden van energiescans aan schoolbesturen. We bieden toegankelijkheidsscans om inzicht te krijgen in kansen op het gebied van inclusieve onderwijshuisvesting. We helpen schoolbesturen met het verbeteren van luchtkwaliteit door middel van inzetten landelijke subsidiemogelijkheden. We sluiten aan bij de (toekomstige) mobiliteitsvisie voor de bereikbaarheid van scholen. We sluiten aan bij de vraag voor Integrale Kind Centra (IKC's), ofwel in een abstracter opzet: omgevingen waarin de sociale partners van de scholen in nabijheid gehuisvest worden.
Onderwijsbeleid en leerlingenzaken • We werken samen met het onderwijs en maatschappelijke partners aan kansengelijkheid door kinderen en jongeren vanaf hun geboorte een uitdagende en inspirerende leef- en leeromgeving en rijke schooldag te bieden. • We verkennen samen met de schoolbesturen de mogelijkheid tot aansluiting bij de landelijke Gelijke Kansen Alliantie. • We stellen samen met onderwijs en jeugdpartners een brede agenda Jeugd & Onderwijs op voor de komende jaren waarin gezamenlijke ambities worden vastgelegd
10
• Een actueel strategisch meerjarenplan op gebied van onderwijshuisvesting. • Een actueel jaarplan (Programma), op basis van de doorkijk van ontwikkelingen in de komende 16 jaar. • We betrekken het aannamebeleid bij de ruimtevraag van de scholen in de meerjarige planvorming. • Ontwikkelingen volgens het jaarplan 2023 worden in gang gezet.
• Kinderen en jongeren in Zeist groeien op met gelijke kansen binnen de driehoek onderwijs, wijk en thuis en kunnen zich zo optimaal mogelijk ontwikkelen.
Wat gaan we doen? • We geven aan peuters, die het risico lopen op taal- en ontwikkelingsachterstanden, extra ondersteuning in de vorm van Voorschoolse Educatie (VE). Jongeren op de basisschool krijgen extra mogelijkheden om hun schoolloopbaan met succes te volgen. • Door samen met de verschillende partners een nieuw beleidsplan Onderwijsachterstandenbeleid (OAB) 2023-2026 op te stellen, realiseren we een kwaliteitsverbetering ten aanzien van de Voor- en Vroegschoolse Educatie en alle daaraan verbonden onderwerpen als doorgaande leerlijn, ouderbetrokkenheid en schakelklassen.
Wat merkt de samenleving daarvan? • We hebben de verwachting om gemiddeld 395 peuters Voorschoolse Educatie en Peuteropvang aan te bieden, waarvan zo’n 185 peuters met een VVE-indicatie. De VE draagt bij aan een verdere (taal)ontwikkeling van peuters. Daarnaast zijn er in Zeist bij drie basisscholen vier schakelklassen ter bevordering van de taalontwikkeling in de onderbouw van het basisonderwijs. • In het kader van de nieuwe OAB-beleidsperiode zal er ook de Peutermonitor worden geïmplementeerd. D.m.v. de rapportages ontstaat een nog beter inzicht in de wettelijke OAB-verantwoording. Daarnaast zal met de komst van het AZC Kamp Zeist gekeken worden of het wenselijk is om ook voor peuters VE op deze locatie op te zetten.
•
In de regio Utrecht werken wij (RMC team) samen met de MBO's om schooluitval te voorkomen. Belangrijkste actie die leerplichtambtenaren MBO uitvoeren is het begeleiden van studenten MBO die ongeoorloofd verzuimen. Voor de begeleiding van leerlingen primair- voorgezet en speciaal onderwijs zijn er lokale leerplichtambtenaren. Zij werken nauw samen met leerplichtambtenaren van de ZOU gemeenten. Jongeren die zonder startkwalificatie het onderwijs verlaten kunnen begeleiding krijgen van RMC trajectbegeleider om een opleiding of (leerwerk)baan te vinden. In deze actie werken zij nauw samen met de Regionale Sociale Dienst. Naast deze reguliere taken zijn er aanvullende afspraken in de regio Utrecht met het Ministerie van OC&W om schoolverzuim en schooluitval aan te pakken. Deze zijn vastgelegd in de SchoolwerktAgenda en te vinden op www.schoolwerkt.nl. Voor de periode 2023 en 2024 gaan we extra mensen inzetten voor begeleiding aan jongeren die wat langer voortijdig schoolverlater zijn (project Terug naar School) en wij zetten lifecoaches in om kwetsbare jongeren extra begeleiding te bieden (project Klaar voor de Start). Daarnaast werken we samen met het onderwijs om de overstap van het VO naar het MBO voor leerlingen zo goed mogelijk te laten verlopen waaronder oriëntatie op het MBO.
(project de Overstap) Speerpunt voor de ZOU gemeenten in 2023 is het optimaliseren van de samenwerking met de lokale teams. Dit is noodzakelijk omdat veel jongeren die ongeoorloofd verzuimen of het onderwijs verlaten zonder startkwalificatie jeugdhulp nodig hebben om de oorzaak van het verzuim of de uitval aan te pakken. Groepstraining en begeleiding aan jongeren in Vollenhove zonder startkwalificatie met ondersteuning van buddy’s (KIX project)
• Met een startkwalificatie hebben jongeren meer kans op een betaalde baan en kunnen zij beter meedoen in de Zeister samenleving. • Meer werkzoekende jongeren vinden via de RMC een (leerwerk)baan of stage, waardoor zij alsnog hun startkwalificatie kunnen behalen. In de RMCjaarverslagen leggen we dit vast. • Alle jongeren zonder startkwalificatie kunnen hulp krijgen om terug naar school (of werk) te gaan) Alle jongeren die de overstap maken van Praktijkonderwijs of Voortgezet Speciaal onderwijs naar de arbeidsmarkt en in een kwetsbare positie verkeren kunnen hulp ontvangen om uitval te voorkomen. Alle jongeren die de overstap maken van het VO naar het MBO zijn in beeld en krijgen de hulp die nodig is om te voorkomen dat zij in het 1e MBO jaar uitvallen vanwege een verkeerde studiekeuze. • Minder studenten MBO vallen uit ten gevolge van ongeoorloofd schoolverzuim omdat zij sneller de hulp krijgen die nodig is. Kosten jeugdhulp nemen af omdat meer jongeren ondersteuning krijgen vanuit het informele circuit in plaats van betaalde hulp. • Meer jongeren halen een startkwalificatie.
We zorgen voor vervoer van leerlingen dat voldoet aan de criteria in de Verordening Bekostiging Leerlingenvervoer 2022. Dit kan bestaan uit een financiële vergoeding aan ouders en/of verzorgers. In bijzondere situaties regelen wij (groeps) taxi vervoer.
• Alle leerlingen die voldoen aan de criteria uit de Verordening Bekostiging Leerlingenvervoer 2022 zijn in staat om naar school te reizen ongeacht de afstand van school naar huis en hun (fysieke) beperking.
• •
•
• •
11
Wat gaan we doen? • Gemeenten en samenwerkingsverbanden passend onderwijs uit 4 Utrechtse regio's hebben in de eerste helft van 2022 een onderzoek gedaan naar de meerwaarde van bovenregionale samenwerking bij zorg in (voortgezet) speciaal onderwijs. Op 18 mei 2022 hebben bestuurders van gemeenten en samenwerkingsverbanden vastgesteld dat bovenregionale samenwerking van meerwaarde is en ingestemd met fase 2 van dit onderzoek, waarin een concrete bovenregionale werkagenda wordt opgesteld en concrete scenario’s worden uitgewerkt voor de inzet van integraal budget. De resultaten hiervan worden eind november 2022 opgeleverd. In 2023 wordt op basis van deze resultaten en bestuurlijke besluitvorming verder ingezet op deze bovenregionale samenwerking. • Bij vier scholen in Zeist experimenteren we als onderwijs en gemeente met het financieren van ondersteuning voor de jeugd die in het ‘grijze gebied’ van passend onderwijs en jeugdhulp valt. In 2023 maken we nadere afspraken met deze scholen. Twee van deze scholen bieden (voortgezet) speciaal onderwijs. Het organiseren van ondersteuning en zorg bij deze scholen wordt onderdeel van het bovenregionale project zorg in (voortgezet) speciaal onderwijs. • Elke school in Zeist heeft een vaste school CJG-er en leerplichtambtenaar.
Ook in 2023 blijven we samen met het onderwijs de vorming van multidisciplinaire teams (van school, leerplicht, CJG en JGZ) en multidisciplinaire samenwerking in de scholen stimuleren. • Op regionaal niveau is in 2022 een projectleider ingezet die vervolg geeft aan de samenwerking tussen onderwijs en gemeenten (jeugdhulp) op regionaal niveau. Hiervoor is een plan met prioriteiten opgesteld en bestuurlijk vastgesteld. De gemeente geeft in 2023 lokaal samen met het onderwijs uitvoering aan dit plan op basis van bestuurlijke afspraken. Mogelijke prioriteiten zijn verder stimuleren van multidisciplinaire samenwerking in de scholen en gezamenlijk financieren van ondersteuning voor de jeugd die in het ‘grijze gebied’ van passend onderwijs en jeugdhulp valt. In Zeist hebben we hier de afgelopen jaren al op ingezet en daar gaan we mee verder. • Het college heeft recentelijk een plan van aanpak vastgesteld voor de besteding van de gemeentelijke NPO-middelen, dat samen met onderwijs en andere maatschappelijke partners is opgesteld.
De doelen uit dit plan van aanpak voor de komende drie schooljaren zijn als volgt: o Versterken van sociaal-emotionele vaardigheden en vergroten van het mentaal welbevinden o Stimuleren van een gezonde leefstijl en een gezond gewicht o Voorkomen van zwaardere jeugdhulp en normalisering door het bieden van preventieve groepsgewijze en laagdrempelige ondersteuning op scholen en het verbeteren van de samenwerking tussen onderwijs en jeugdhulp rondom kinderen met een ondersteuningsbehoefte. • Een projectgroep NPO waaraan externe uitvoerende partijen als Kunstenhuis Idea en Sportief Zeist deelnemen, gaat dit plan van aanpak verder concretiseren en uitwerken in een uitvoeringsprogramma, dat dit najaar door de stuurgroep NPO (bestaande uit onder meer de Wethouder Onderwijs en bestuurders van de grootste schoolbesturen) wordt vastgesteld, waarna gestart wordt met de uitvoering van het programma.
12
Wat merkt de samenleving daarvan? • Snellere en integrale inzet van ondersteuning voor kinderen en jongeren, afname instroom in de jeugdhulp en minder schooluitval. • Leerlingen en hun gezinnen krijgen zo snel en goed mogelijk ondersteuning en (jeugd)hulp die nodig is voor het volgen van onderwijs.
• De negatieve gevolgen van de Coronapandemie op de jeugd zijn verminderd.
Wat gaan we doen? • We voeren de Taalaanpak Zeist 2020-2024 verder uit waarbij we inzetten op de volgende vier sporen: Taal en ontwikkeling, Taal en Werk, Taal en Geld en Taal en Gezondheid. Door deze integrale aanpak, gebaseerd op de levensloop en aansluitend op de intrinsieke motivatie kan taal een bijdrage leveren aan het waarmaken van doelstellingen op vele beleidsterreinen. Samenkracht en burgerparticipatie • De afgelopen periode zijn diverse initiatieven opgestart om eenzaamheid tegen te gaan zoals een samenwerkingsverband tussen organisaties, Signaalpunt Zeist tegen eenzaamheid, project Joinus (jongeren) en een 75+ huisbezoekproject. Ook is onderzoek uitgevoerd. Deze aanpak tegen eenzaamheid wordt voortgezet en geborgd. • • •
•
•
•
• •
13
Artikel 1 Midden Nederland biedt namens de gemeente Zeist hulp aan mensen die te maken krijgen met discriminatie. In samenwerking met inwoners en organisaties stellen wij de inclusie en diversiteitsagenda op, waarin aanvullende acties worden opgenomen. Als organisatie dragen we eraan bij dat onze medewerkers zichzelf kunnen zijn, ongeacht hun achtergrond en seksuele geaardheid. Wij doen dit door uitvoering te geven aan het charter diversiteit.
Wat merkt de samenleving daarvan? • We bereiken meer laaggeletterde inwoners en bieden aan hen een passend en toegankelijk taalaanbod in samenwerking met een stevig netwerk van maatschappelijke partners. Hierdoor hoeft een taalachterstand geen belemmering meer te zijn voor inwoners om mee te kunnen doen.
• Mensen (oud én jong) die eenzaamheid ervaren, voelen zich gezien. Specifieke aandacht gaat uit naar mensen met beperkingen en chronische gezondheidsproblemen. • De aanpak is gebaseerd op het geluksgerichte werken dat uitgaat van de wensen en behoeften van inwoners. • Inwoners die te maken krijgen met discriminatie kunnen gebruik maken van professionele hulp waardoor het probleem wordt aangepakt en wij inzicht krijgen om discriminatie te voorkomen en te bestrijden. • Acceptatie en emancipatie van inwoners met een LHBTIQ+ achtergrond • Wij luisteren naar organisaties en inwoners om het vraagstuk diversiteit nader vorm te geven. • Medewerkers van de gemeente Zeist kunnen zichzelf zijn waardoor zij in een prettige werkomgeving optimaal kunnen functioneren. • We geven invulling aan het VN-verdrag om de positie van mensen met een beperking verbeteren. • Inwoners uit de doelgroep LHBTIQ+ kunnen gebruik maken van voorzieningen van het COC Midden Nederland om hun situatie te bespreken.
Steunpunt Mantelzorg ondersteunt iedereen in Zeist die, korte of langere tijd, • Mantelzorgers krijgen passende ondersteuning. intensief zorgt voor een naaste met een ziekte en/of beperking. Naast individueel advies biedt Steunpunt Mantelzorg activiteiten, zoals informatiebijeenkomsten en contactgroepen. De ondersteuning wordt gebaseerd op de behoeften van mantelzorgers in Zeist zoals die zijn onderzocht in 2022. Gemeenten in de regio Zuidoost Utrecht en de gemeenten Veenendaal en Ede werken aan het realiseren van een bovenregionaal logeerhuis. In een logeerhuis kunnen zorgvragers tijdelijk logeren, zodat de mantelzorger tot rust kan komen. Samen met betrokken inwoners en samenwerkingspartners zet MeanderOmnium • Inwoners, vrijwilligers en organisaties werken samen aan de versterking van de zich in voor positieve veranderingen in de buurt, voor een goede start voor sociale basis, eigen kracht en het voorkomen van zorgvragen. kinderen, talentontwikkeling voor jongeren, meedoen en zingeving voor volwassenen en ouderen. Voor extra ondersteuning en (praktische) hulp kunnen inwoners een beroep doen op het sociaal werk, sociaal raadslieden, rechtswinkel, Algemeen Maatschappelijk Werk (Sociaal Team) en wijkopbouw (wijkteam). Vrijwilligers van de Wegwijscafés helpen inwoners de weg vinden in het sociaal aanbod.
Wat gaan we doen? Wat merkt de samenleving daarvan? • Vanuit de twaalf wijkvoorzieningen (wijkservicepunten, inloophuizen en dorps- • Wijkbewoners hebben een centrale plek om elkaar te ontmoeten. Hulp is dichter /buurthuizen) worden activiteiten georganiseerd en bewonersinitiatieven bij de inwoners georganiseerd (onder meer door spreekuren). De hulpbehoefte gefaciliteerd voor inwoners. We stimuleren dat wijkbewoners hierin zelf een van een wijkbewoner kan laagdrempelig en snel worden gesignaleerd en worden belangrijke rol vervullen (voor en door wijkbewoners). We besteden aandacht gekoppeld aan de juiste instantie. aan maatschappelijke thema’s als eenzaamheid, kwetsbaarheid, integratie, inclusiviteit en gezondheid. •
• •
In de buurtaanpak Vollenhove Vooruit hebben bewoners, gemeente en organisaties hun krachten gebundeld om bewoners vooruit te helpen en de buurt een boost te geven. Dit vindt plaats door sociale en fysieke projecten en inzet van verbinders op het gebied van gezondheid en participatie en werk. We nemen deel aan de regiodeal Vitale Wijken (min. BZK), voor de periode tot maximaal eind 2025. Meerjarige samenwerking met een communicatiebureau en de belangrijkste partners op basis van een imago onderzoek en inzet van een (digitaal) buurtpunt. Hierbij betrekken we zoveel mogelijk bewoners (wijkambassadeurs).
Inkomensregelingen • Inwoners met een laag inkomen krijgen met minimaregelingen (tijdelijk) ondersteuning om uit de armoede te komen of om van een zeer laag inkomen naar een minimaal inkomen te gaan. • Het aanvragen van minimaregelingen wordt beter gefaciliteerd binnen het Wegwijscafé. Alle vrijwilligers van het Wegwijscafé gaan een cursus volgen om hun kennis van minimaregelingen te vergroten. • We vereenvoudigen de aanvraagprocedure om de drempel voor inwoners te verlagen. Er komt één digitaal loket voor het aanvragen van alle minimaregelingen.
• Realisatie van een breder netwerk, bestaande uit bewoners, gemeente en organisatie. Coördinatie en uitvoering d.m.v. een netwerkstructuur. • Verbeteren van de bewonersbetrokkenheid en het imago. • Versterken van het netwerk van bewoners. Ook opzetten van een netwerk van kwetsbare bewoners.
• Minimaregelingen zijn beter bekend en toegankelijk voor inwoners die dat (tijdelijk) nodig hebben. • Mensen krijgen (meer) financiële ruimte, waardoor geldzorgen/-schulden en stress afnemen wat kan leiden tot positieve effecten op het welzijn en de gezondheid.
•
We bieden subsidies aan Stichting Leerkansen, het Jeugdfonds Sport & Cultuur en Stichting Leren voor de toekomst.
Kinderen uit minimagezinnen kunnen meedoen op en buiten school. Zij krijgen de kans om hun zwemdiploma A te halen, een basis te leggen voor duurzaam sporten en mee te kunnen doen met culturele activiteiten.
•
Via de Regionale Sociale Dienst Kromme Rijn Heuvelrug (RSD) verstrekken we uitkeringen en inkomensondersteuning aan inwoners die niet zelf in hun levensonderhoud kunnen voorzien. De RSD ondersteunt inwoners zonder werk bij het vinden van een passende baan. De RSD begeleidt alle nieuwkomers in Zeist op maat bij de inburgering. Dit gebeurt aan de hand van een brede intake en het maken van een persoonlijk Plan Inburgering en Participatie door de Regionale Sociale Dienst in samenwerking met Vluchtelingenwerk. Nieuwkomers krijgen taallessen op maat. Nieuwkomers worden gestimuleerd te participeren in de samenleving en gelijktijdig de Nederlandse taal te ontwikkelen. Bijvoorbeeld door vrijwilligerswerk, betaald werk of sociale activiteiten te ondernemen in de Zeister samenleving.
• Inwoners die niet via werk of anderszins een inkomen genereren, ontvangen een uitkering vanuit de Participatiewet. Zoveel mogelijk inwoners kunnen via betaald werk in hun eigen levensonderhoud voorzien.
• •
•
14
• Nieuwkomers hebben een grotere slagingskans in hun inburgeringstraject en integreren in de samenleving. • Nieuwkomers leren op eigen tempo en niveau de Nederlandse taal.
Wat gaan we doen? WSW en beschut werk • Biga Groep B.V. en RSD ondersteunen inwoners met een arbeidsbeperking die onder de banenafspraak vallen en andere inwoners die daar baat bij hebben, met aangepast werk, ondersteuning op de werkplek en andere instrumenten. • Wanneer werk niet of nog niet mogelijk is vindt, in samenwerking met lokale partners, ondersteuning plaats bij het vinden van alternatieve participatiemogelijkheden zoals vrijwilligerswerk. • In Vollenhove heeft de RSD een verbinder ingezet om in de buurt individueel bewoners toe te leiden naar zowel participatie als werk. • Pilot in Vollenhove: coaches die op locatie de verbinding leggen tussen de bewoner, de hulpvraag en de hulpverlener. Arbeidsparticipatie • Alle jongeren die zich melden bij de Regionale Sociale Dienst krijgen een intakegesprek en vier weken de tijd om een opleiding of werk te vinden. Zij krijgen binnen de vier weken begeleiding van een RMC-trajectbegeleider om een opleiding te vinden of van de jobhunter van de RSD voor het vinden een baan. Na de vier weken (zoektermijn) kunnen zij ook begeleiding krijgen van het jongerenteam voor de RSD. • Het team de Werkroute begeleidt jongeren die het Voortgezet Speciaal Onderwijs of Praktijkonderwijs verlaten en in staat zijn om door te stromen naar arbeid. Een deel van deze groep kan een beroep doen op extra begeleiding van de RMC lifecoach.
• Wij gaan ook de wijk in om jongeren laagdrempelige hulp te bieden bij werk, opleiding en inkomen. RMC en RSD doen dit in de vorm van het wekelijkse Schoolwerkcafé in de Koppeling.
15
Wat merkt de samenleving daarvan? • • • •
Inwoners hebben zinvol en passend werk. Inwoners hebben een passende plek om mee te doen in de samenleving. Meer bewoners participeren en/of zijn toegeleid naar werk. Belemmeringen beter en sneller opmerken en oplossen.
•
Jongeren vinden een nieuwe opleiding, baan of zinvolle dagbesteding. Indien nodig krijgen zij een uitkering om te voorzien in hun dagelijkse levensonderhoud. Jongeren uit het doelgroepenregister gaan zoveel als mogelijk aan het werk. Uitval van kwetsbare jongeren op werk is minimaal. De dienstverlening van de RSD en RMC is laagdrempelig voor jongeren tot 27 jaar.
• • •
Wat mag het kosten? Exploitatie Lasten/baten/Saldo per product
2021 realisatie
2022 2023 2024 begroting begroting begroting
(bedragen x € 1.000 ) 2025 2026 begroting begroting
4.2
Onderwijshuisvesting
L B S
4.778 746 -4.032
4.165 160 -4.005
4.898 165 -4.733
5.136 165 -4.971
5.253 165 -5.088
4.821 165 -4.656
4.3
Onderwijsbeleid en leerlingenzaken
L B S
2.995 1.668 -1.327
1.861 393 -1.468
1.802 384 -1.418
1.802 384 -1.418
1.796 384 -1.412
1.796 384 -1.412
6.1
Samenkracht en burgerparticipatie
L B S
5.769 113 -5.656
5.354 28 -5.326
6.225 582 -5.643
6.406 637 -5.769
6.398 637 -5.761
6.398 637 -5.761
6.3
Inkomensregelingen
L B S
32.757 27.694 -5.063
28.027 19.917 -8.110
29.931 20.397 -9.534
30.358 21.066 -9.292
30.924 21.684 -9.240
31.405 22.150 -9.255
6.4
WSW en beschut werk
L B S
5.296 0 -5.296
5.142 0 -5.142
5.473 0 -5.473
5.401 0 -5.401
5.126 0 -5.126
4.905 0 -4.905
6.5
Arbeidsparticipatie
L B S
2.712 258 -2.454
3.251 227 -3.024
2.902 10 -2.892
2.946 10 -2.936
2.997 10 -2.987
2.997 10 -2.987
L B S
54.307 30.479 -23.828
47.800 20.725 -27.075
51.231 21.538 -29.693
52.049 22.262 -29.787
52.494 22.880 -29.614
52.322 23.346 -28.976
Programma Volwaardig meedoen aan de samenleving
16
Toelichting op afwijkingen Aan het begin van de zomer is nieuwe regelgeving van het rijk bekend geworden. Op basis hiervan vindt een verplichte herverdeling plaats van de bestaande kosten: ze moeten worden opgenomen onder andere producten. Ook krijgen bepaalde producten een andere naam. Daarom laten de producten 6.2 (Toegang en eerstelijnsvoorzieningen, voorheen Wijkteams), 6.3 (Inkomensregelingen), 6.71 (Maatwerkdienstverlening 18+), 6.72 (Maatwerkdienstverlening 18-), 6.81 (Geëscaleerde zorg 18+) en 6.82 (Geëscaleerde zorg 18-) tussen 2022 en 2023 een grote verschuiving in budgetten zien. Het gaat hier om een budgettair neutrale verplaatsing van budgetten: we blijven dezelfde budgetten voor dezelfde taken houden, maar ze vallen onder een ander product op basis van een definitiewijziging door het rijk met ingang van 2023. De lasten van het product Onderwijshuisvesting kennen per jaar een wisselend verloop. Dit komt omdat de kapitaallasten (rente en afschrijving van investeringen) en de uitgaven voor onderhoud een jaarlijks wisselend niveau hebben. Deze (wisselende) lasten worden afgerekend met de reserve onderwijshuisvesting. De extra baat in 2021 betreft de specifieke uitkering van het rijk voor de ventilatie van schoolgebouwen.
De baten van het product Onderwijsbeleid en leerlingenzaken betreft voor het grootste deel een subsidie vanuit het Ministerie inzake Onderwijs Achterstanden Beleid. Deze baat wordt jaarlijks door het ministerie bepaald en uitgekeerd. We begroten deze baat en dus ook de lasten pas wanneer de uitkering van het ministerie bekend is. Daarom staat (voorlopig) in 2022 en verder een lager bedrag voor baten en lasten in de begroting. Bij het product Samenkracht en burgerparticipatie is vanaf 2023 een baat zichtbaar: de rijksbijdrage voor de wet inburgering voorziening, hier staan ook kosten tegenover. Bij het product Inkomensregelingen waren er in 2021 hogere lasten als gevolg van de uitvoering van de TOZO-regeling tijdens de corona-periode. Hier stond een extra baat vanuit het rijk tegenover. Op de reguliere inkomensregelingen waren de lasten in 2021 lager dan begroot, waardoor er een storting plaats kon vinden in de reserve BUIG. Daarnaast heeft in 2021 een correctie op het debiteurensaldo sociale zaken plaatsgevonden op basis van de werkwijze van de RDWI. Deze extra baat is onzeker qua invorderbaarheid, het voordeel is daarom toegevoegd aan een gelabeld deel van het weerstandsvermogen. Voor de komende jaren is een licht stijgende trend opgenomen in de begroting bij de uitgaven en rijksbijdrage voor het WWB-inkomensdeel.
Bij het product WSW en beschut werk (voorheen Begeleide participatie) waren in 2021 de kosten iets hoger vanwege de geclaimde inkomstenderving van de SW bedrijven als gevolg van Corona. Hier stond een compensatie van het rijk tegenover via het Gemeentefonds. Het meerjarig ritme van de uitgaven wordt steeds bijgesteld en volgt de integratie-uitkering WSW binnen het gemeentefonds. De naamswijziging is het gevolg van de gewijzigde productindeling die het rijk deze zomer heeft doorgevoerd met ingang van 2023. Het product Arbeidsparticipatie kent in 2021 lagere lasten omdat diverse activiteiten als gevolg van corona niet op de geplande wijze konden worden uitgevoerd. De invoering van de wet inburgering is tot twee maal toe uitgesteld, daardoor zijn voorbereidingskosten in 2021 niet uitgegeven en toegevoegd aan de budgetten 2022. In 2022 is ook de rijksbijdrage en de daarbij behorende kosten voor de voorzieningen opgevoerd.
17
Beleidsindicatoren Vroegtijdige schoolverlaters (vsv’ers)
Absoluut verzuim
Relatief verzuim
%
Per 1.000 leerlingen
Per 1.000 leerlingen
Vsv’ers zijn jongeren van 12 tot 23 jaar die zonder startkwalificatie het onderwijsverlaten. Een startkwalificaties is een havo of vwo diploma of minimaal een mbo-2 diploma. Het percentage is het aantal vsv’ers gedeeld door het aantal onderwijsdeelnemers van dat zelfde jaar.
Het aantal leer- of kwalificatie plichtige jongeren dat absoluut verzuimer is (geweest) gedurende het schooljaar. De jongere is niet ingeschreven bij een onderwijsinstelling en beschikt niet over een vrijstelling. De periodeaanduiding 2021 staat voor schooljaar ‘2020/2021’.
Het relatieve aantal leer- en kwalificatie plichtige jongeren zonder vrijstelling dat langer dan 4 opeenvolgende weken niet ingeschreven wat op school.
2,5
4
50
2
3
40
1,5
30
2
1
20
1
0,5 0
10
0 2017
2018 Zeist
2019
2020
2021
0 2017
Nederland
2018
2019
Zeist
2020
2021
2017
Nederland
2018
2019
Zeist
2020
2021
Nederland
Duiding: In Zeist volgen we de afgelopen jaren (ongeveer) dezelfde trend als het landelijk gemiddelde.
Duiding: Na een piek in 2019 volgens we inmiddels weer ongeveer de landelijke trend.
Duiding: Hierin scoren wij stuctureel iets hoger dan het landelijk gemiddelde, maar volgen wel de landelijke trend.
Banen
Netto arbeidsparticipatie
Werkloze jongeren
Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd 15-64 jaar
% van de werkzame beroepsbevolking ten opzicht van de beroepsbevolking
% 16 t/m 22 jarigen
Onder een baan wordt een vervulde positie verstaan. Dit betreffen zowel fulltimers, parttimers als uitzendkrachten.
Het percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de (potentiële) beroepsbevolking.
Personen van 16 t/m 22 jaar die als werkzoekende staan ingeschreven bij het UWV Werkbedrijf en de tegelijkertijd geen baan hebben als werknemer volgens de polis administratie.
1000
70
2,5
800
68
2
600 400
1
64
200 0
0,5
62 2017
2018 Zeist
2019
2020
2021
Nederland
Duiding: Door ons gunsitge vestigingsklimaat scoren wij gemiddeld steeds boven het landelijk gemiddelde
18
1,5
66
0 2017
2018 Zeist
2019
2020
2021
Nederland
Duiding: De trend in Zeist volgt het landelijk gemiddelde
2017
2018 Zeist
2019
2020
2021
Nederland
Duiding: Met uitzondering van 2019 scoren zowel Zeist als het landelijk gemiddelde hier constant 2%
Jongeren met delict voor de rechter
Kinderen in een uitkeringsgezin
Personen met een bijstandsuitkering
% 12 t/m 21 jarigen
% kinderen tot 18 jaar
Aantal per 10.000 inwoners
Het percentage jongeren (12 t/m 21 jaar) dat met een delict voor de rechter is verschenen.
Percentage kinderen tot 18 jaar die in een gezin leven dat van een bijstandsuitkering rond moet komen. Bijstandshuishouden is een huishouden waarvan minimaal één lid een bijstandsuitkering ontvangt.
Het aantal personen met een uitkering op grond van de Wet werk en bijstand en de Participatiewet. De uitkeringen (leefgeld) aan personen in een instelling, de elders verzorgden, zijn niet inbegrepen. Ook de uitkeringen aan dak- en thuislozen zijn niet inbegrepen.
1,5 1
8
500
6
400 300
4 0,5 0
100
0 2017
2018 Zeist
2019
2020
2021
Nederland
Lopende re-integratievoorzieningen Aantal per 10.000 inwoners (15 – 64 jaar) Het aantal re-integratievoorzieningen, inwoners (15-64 jaar)
per
10.000
400 300 200 100 0 2017
2018 Zeist
2019
2020
0 2017
2018 Zeist
Duiding: Zowel voor Zeist als Nederland ligt deze indicator de afgelopen jaren stabiel op 1%
2021
Nederland
Duiding: Zeist scoort de laatste jaren strucureel hoger op deze indicator. De cijfers van 2021 ontbrken nog.
19
200
2 2019
2020
2021
Nederland
Duiding: Zeist volgt hierin de landelijke trend en scoort constat net iets lager op deze indicator.
2017
2018 Zeist
2019
2020
2021
Nederland
Duiding: Zeist volgt hierin de landelijke trend en scoort constat net iets lager op deze indicator.
Programma 3 Doorpakken voor natuur en klimaat De gevolgen van klimaatverandering en het effect daarvan op mens en natuur worden steeds meer zichtbaar. De aarde warmt steeds verder op, biodiversiteit verdwijnt en de aarde wordt uitgeput door het onttrekken van grondstoffen. Meer dan ooit moeten we ons gedrag veranderen om deze ontwikkelingen te remmen en om te keren. Onze doelstelling is dat de hele gemeente Zeist in 2050 volledig energieneutraal is en dat de gemeentelijke organisatie in 2030 energieneutraal is. We willen ontkoppelen van het aardgas, de ecologische diversiteit in Zeist vergroten en met het vGRP (Verbeterd Gemeentelijke Riool Plan) Zeist klimaatbestendig maken .
Programma in het kort: Verbonden Partijen: Totaal lasten: Totaal baten:
Boswerf, ODRU, AVU, RMN € 22.030.000 (11,6 % van het totaal) € 17.322.000
Wat gaan we doen? Openbaar groen en (openlucht)recreatie • We voeren het algemeen onderhoud oppervlaktewater uit (bijv. baggeren) • We voeren het structureel gesprek met elkaar om De Kinderboerderij steeds verder te transformeren tot stadsboerderij • We zetten in op quick wins zoals het plaatsen van een foodtruck, kleine theatervoorstellingen en picknickmiddagen op het terrein
Wat merkt de samenleving daarvan?
•
• De gemeente Zeist heeft een gevarieerd, gezond, duurzaam en veilig bomen/groenbestand.
•
•
Door de vastgestelde beeldkwaliteit op peil te houden, behouden we de kwaliteit van onze bomen en openbaar groen en daarmee een gezonde en veilige leefomgeving. We geven uitvoering aan het plan ’ samen voor meer biodiversiteit voor Zeist’, zoals omvormen van gazon naar lang gras en het vergroenen van ‘zinloze verharding’. Bij beplantingskeuzes houden we zoveel mogelijk rekening met de waarde voor vogels, insecten en kleine zoogdieren. Alle plantensoorten zijn belangrijk voor de biodiversiteit. Daarom bestrijden we alleen wat direct de gezondheid schaadt (zoals de Eikenprocessierups en de Reuzenberenklauw) of wat andere soorten verdringt (Japanse duizendknoop).
• Schoon (oppervlakte)water • De stadsboerderij is een plek waar heel Zeist kan vertoeven, waar zorg cliënten meewerken op de boerderij, waar vanuit de moestuinen lokaal wordt verkocht, waar culturele activiteiten voor jong en oud zijn. • De Kinderboerderij versterkt haar zichtbaarheid met een goede marketingstrategie en zoekt naar financiële middelen om de transformatie te realiseren
Riolering • We monitoren de staat van de riolering dmv. rioolinspecties, overstort meetnet, • Goede riolering: bescherming volksgezondheid, handhaven kwaliteit openbare grondwater meetnet, regenwater meetnet, gemaalinspecties (NEN3140, BRL) en ruimte & bescherming milieu inspectie persleidingen •
We reinigen de riolering door middel van het reinigen van knelpunten, ontstoppen huisaansluitingen, vergoeding rioolverstopping en reinigen van de kolken.
• Goede riolering: bescherming volksgezondheid, handhaven kwaliteit openbare ruimte & bescherming milieu
•
We transporteren een deel van het rioolwater uit Den Dolder, via het stelsel van De Bilt, naar Groenkan
• Goede riolering: bescherming volksgezondheid, handhaven kwaliteit openbare ruimte & bescherming milieu
•
We zorgen voor riolering van goede kwaliteit dmv. het repareren riolering • Goede riolering: bescherming volksgezondheid, handhaven kwaliteit openbare wanneer nodig (algemeen onderhoud), renoveren riolering wanneer nodig, ruimte & bescherming milieu gegevensbeheer, onderhoudsplannen infiltratievoorzieningen en kolken en convenant rioolverstoppingen loodgieters
20
Wat gaan we doen? • We creëren een kilmaatadaptieve en waterrobuuste leefomgeving d.m.v.. het stimuleren inwoners afkoppelen, groene daken, ontstenen, door de openbare ruimte klimaatadaptief en waterrobuust inrichten: afkoppelen, ontstenen, door de samenwerking met Netwerk Water & Klimaat en het onderzoeken van reductie energieverbruik gemalen & werking infiltratievoorzieningen. Afval • Voorrijdtarief voor grof huisvuil invoeren
Wat merkt de samenleving daarvan? • Woningen afgekoppeld, groene daken aangelegd, tuinen ontsteend en vergroend • Geen regenwateroverlast • Geen hittestress • Geen droogtestress
• Grofvuil wordt door RMN uitsluitend na afspraak en betaling opgehaald. • Voor diverse hoogbouwcomplexen zijn binnen de vastgestelde uitgangspunten specifieke maatwerkoplossingen gerealiseerd.
•
In regionaal verband (RMN) mogelijkheden onderzoeken van toegangscontrole op Recyclingstations
• Advies over mogelijkheden van toegangscontrole, op basis waarvan een bestuurlijk besluit kan worden genomen.
•
Plaatsen PMD containers voor hoogbouw
• Bewoners van hoogbouw kunnen ook eenvoudig hun PMD apart aanbieden.
•
Samenwerking met Woongoed (O-team) BIGA (en RMN). Bundelen van de • Inzetten van een nieuwe veegploeg voor en uit de buurt, gekoppeld aan het krachten, inzet en middelen. Mogelijk toewerken naar een buurtbedrijf verbeteren van de vuilproblematiek. Uitbreiden met meer acties in de woonomgeving.
Milieu en Klimaat • We stimuleren samen met partners (U16, provincie, Stichting Energie Zeist) inwoners en ondernemers om kleine en grote energiebesparende maatregelen te nemen zodat het energieverbruik van de gemeente daalt. • We subsidiëren Stichting Energie Zeist voor het ondersteunen van inwoners en bedrijven bij het verduurzamen van hun panden.
• De energievraag van de gemeente laat een dalende trend zien (algemeen resultaat voor doelstelling 1). • Steeds meer inwoners en ondernemers weten de weg naar Mijn Groene Huis of Mijn Groene Bedrijf (de labels van Stichting Energie Zeist) te vinden.
•
De bedrijvenparken die deelnemen aan de collectieve verduurzamingsaanpak realiseren de geïdentificeerde verduurzamingskansen. De aanpak richt zich op het ondersteunen van een collectieve aanpak en de vertaling daarvan in de omschakeling naar LED, isoleren, zon op dak en benutten van koppelkansen.
• De organisatiegraad op bedrijvenparken in Zeist is verder toegenomen. • 50% van de deelnemende bedrijven hebben daadwerkelijk duurzaamheidsmaatregelen gerealiseerd
•
Samen met monumenteigenaren, de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit en andere stakeholders actualiseren we het beleid voor verduurzamen van monumenten
• Monumenteigenaren krijgen heldere informatie over de mogelijkheden voor verduurzamen. • Regels zijn waar mogelijk vereenvoudigd
•
Als gemeente geven we zelf het goede voorbeeld. We volgen onze duurzame meerjaren onderhoudsplanning, gaan verder met verduurzaming en het aardgasvrij maken van onze gebouwen en doen ervaring op met nieuwe technieken. We versterken het gemeentelijk energiemanagement
•
•
21
•
Het onderhoud aan gemeentelijke gebouwen loopt op schema volgens de Duurzame Meerjaren Onderhoudsplanning. Efficiënte en effectieve voortzetting van de verduurzaming van het kernvastgoed met als eindresultaat een verdere vermindering van de CO2 uitstoot van ons energieverbruik en een aardgasvrije kernvastgoed portefeuille in 2030
Wat gaan we doen? • In samenspel met inwoners en stakeholders worden de eerste buurtuitvoeringsplannen voorbereid • Besluitvorming n.a.v. het resultaat van het onderzoek naar (regionale) ontzorgingsconcepten voor versnelling in de energietransitie • De aanpak in Vollenhove wordt voortgezet: het plan van aanpak voor een collectieve warmteoplossing wordt geactualiseerd • Samen met regiopartners en de samenleving onderzoeken we de mogelijkheden voor duurzame opwek in Zeist
Wat merkt de samenleving daarvan? • Inwoners hebben helderheid over hoe en in welk tempo we toewerken naar afscheid van aardgas en welke ondersteuning zij kunnen krijgen bij verdere verduurzaming • Na afronding van de renovatie door Woongoed is kookgas uit de L-flat in Vollenhove • RES 2.0 is vastgesteld
•
•
•
We gaan aan de slag met de acties uit de uitvoeringsagenda van de Brede Milieuvisie We stimuleren het netwerk van Samen Duurzaam Zeist om op alle doelen van de Brede Milieuvisie actief te zijn.
• • • • •
We zorgen voor zorgvuldige uitvoering van milieutaken zoals: Bedrijfscontroles, toezicht en handhaving Uitvoering wettelijke bodemtaken Milieuadvisering bij ruimtelijke ontwikkelingen Milieuklachten afhandelen
• •
Begraafplaatsen en crematoria • Doorontwikkelen Zeister Bosrust,
22
•
Er zijn afspraken met Samen Duurzaam Zeist over hoe we samenwerken aan de doelen van de Brede Milieuvisie. De duurzaamheidsdoelen van de gemeente zijn breed bekend en de bereidheid om hier aan bij te dragen neemt toe. (meting door burgerpeiling en enquête). Bedrijven houden zich aan de milieueisen Bestaande bodemvervuilingen worden beheerd en gesaneerd en nieuwe vervuilingen worden voorkomen.
• De dienstverlening vanuit Zeister Bosrust voorziet in de behoeftes die er vanuit de samenleving zijn en ontstaan op het gebied van begraven, cremeren en gedenken, zowel inspelend op huidige trends als de erkenning van het duurzame en historische karakter van de locatie.
Wat mag het kosten? Exploitatie Lasten/baten/Saldo per product
2021 realisatie
2022 2023 2024 begroting begroting begroting