00-24RV035 Bijlage 00.A Gestempeld-Jaarstukken-2023

GEMEENTE ZEIST

Jaarstukken 2023

PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

0

Leeswijzer De jaarstukken zijn het verantwoordingsdocument binnen de gemeentelijke planning- en control cyclus. Waar de raad via de begroting de kaders vaststelt, stelt de raad via de jaarstukken, waaronder het jaarverslag, de verantwoording vast. Dit alles op basis van de uitvoering van de geplande activiteiten door het college in 2023. Daarmee zijn de jaarstukken niet alleen een financieel document, zij bevatten ook de verantwoording over het uitgevoerde beleid. Een gemeente heeft heel veel verschillende taken. In de begroting en de jaarrekening kan nooit op alle details worden ingegaan. De toelichting spitst zicht dan ook toe op de belangrijkste prestaties en de belangrijkste (financiële) afwijkingen. Samenvatting financieel resultaat Na deze inleiding wordt als eerste het jaarverslag behandeld. Te beginnen met een samenvatting van het financieel resultaat. Is het gelukt om de taken (als totaal) binnen de beschikbare en begrootte middelen uit te voeren? En wat zijn de belangrijkste afwijkingen (voor- en nadelig) ten opzichte van de begroting? Behaalde resultaten In het tweede hoofdstuk worden alle gemeentelijke taken besproken en verantwoord. Dit gebeurt volgens de indeling in programma’s. Per programma wordt toegelicht wat er is bereikt en wat daarvoor is gedaan. Hiervoor is gekozen om de lijn van de bestuursrapportages in dit jaarverslag voort te zetten.

Onderstaande iconen zijn gebruikt om inzicht te geven in behaalde resultaten:

1. Doel - actie - resultaat is op alle onderdelen gerealiseerd. 2. Doel - actie - resultaat is in uitvoering en/of loopt volgens planning. Verwachting is dat alle onderdelen gerealiseerd zullen worden. 3. Doel - actie - resultaat loopt (op onderdelen) niet volgens planning en/of er is twijfel over toekomstige realisatie van alle onderdelen. 4. Doel - actie - resultaat wordt (op onderdelen) in voorgestelde vorm niet gerealiseerd. In de rapportage worden alleen items met een status ‘niet volgens planning’ of ‘niet gerealiseerd’ voorzien van een toelichting. Daarnaast zijn in de inhoudelijke inleiding, per programma, de belangrijkste aandachtpunten benoemd. Zoals aangegeven: deze beschrijving kan nooit uitputtend zijn. Door een combinatie van een toelichting op hoofdlijnen en specifieke bijzonderheden uit 2023, wordt toch een breed en volledig beeld gegeven. Financiële tabel De beleidsverantwoording van een programma, sluiten we af met een financiële tabel, waarin zowel de baten (opbrengsten) als lasten (kosten) zijn opgenomen. Conform het BBV (Besluit begroting en verantwoording) worden de cijfers van 2022 (als vergelijking), de primitieve begroting 2023 (de cijfers uit de vastgestelde begroting), de begroting na wijziging, de realisatie en het verschil weergegeven. De raad heeft de mogelijkheid om gedurende het jaar begrotingswijzigingen vast te stellen.

Dit om de begroting aan te passen aan actualiteiten. Daarmee is de begroting na wijziging het officiële door de raad vastgestelde kader, waarover wordt gerapporteerd. Onder iedere tabel wordt het verschil tussen de begroting (na wijziging) en de realisatie toegelicht. Soms wordt een afwijking verrekend met een reserve; ook dit wordt benoemd onder het programma. Zo komt ieder programma tot een ‘netto’ resultaat.

1 Jaarstukken 2023 – Gemeente Zeist PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

Aansluitend worden de financiële afwijkingen verder toegelicht. Hierbij zijn de cijfers uitgesplitst naar collegeproducten. Gezien de omvang van de gemeentelijke begroting en jaarrekening (ongeveer € 220 miljoen) zijn kleine verschillen niet allemaal toegelicht. Tot slot worden ook de beleidsindicatoren per programma weergegeven. De cijfers hiervoor zijn afkomstig van de website www.waarstaatjegemeente.nl, waarbij we de peildatum 21 maart 2023 hanteren. Na de toelichting op de programma’s, komen in Hoofdstuk 3 de verplichte paragrafen volgens het BBV aan bod. Deze zijn bedoeld om inzicht te geven in zaken die voor alle programma’s van toepassing zijn, zoals bedrijfsvoering en gemeenschappelijke regelingen met verbonden partijen. Deze paragrafen zijn (vak)technischer van aard en daarmee soms moeilijker te lezen. Het BBV schrijft voor welke paragrafen we op moeten nemen en voor een belangrijk deel de inhoud daarvan. Juist deze vaktechnische onderdelen moeten hun eigen podium krijgen, zodat ze gevolgd kunnen worden. Wij proberen ze zo helder mogelijk te verwoorden. Net als bij de Begroting 2024 is er vanaf deze jaarstukken ook een Paragraaf 9 Duurzaamheid opgenomen. Financiële totaalbeeld In Hoofdstuk 4 wordt de jaarrekening weergegeven en het financiële totaalbeeld samengevat. De cijfers per programma worden gebundeld gepresenteerd.

Dit hoofdstuk bevat veel tabellen met financiële informatie waarin de baten en lasten, de verschillen met de begroting en de verrekening met de reserves langskomen. Ook is een tabel opgenomen met de belangrijkste oorzaken van het saldo van baten en lasten. De inhoudelijke toelichting hiervan is al behandeld in Hoofdstuk 2. Ook in dit hoofdstuk staan verplichte onderdelen volgens het BBV, zoals de incidentele baten en lasten en de structurele onttrekkingen uit de reserves. Deze onderdelen zijn bedoeld als verdieping van het inzicht in de financiële huishouding van de gemeente. Balans De balanspositie van de gemeente wordt toegelicht in Hoofdstuk 5. De balans bestaat uit de activa (bezittingen) en passiva (schulden en eigen vermogen). Daarbij wordt de balanspositie van 31 december 2023 vergeleken met die van 31 december 2022. Bij de activa wordt toegelicht op welke onderdelen onze bezittingen groeien (door nieuwe investeringen) of dalen (door afschrijvingen of verkoop). Een bijzonder activum is de portefeuille van personeelshypotheken. Dit activum groeit niet meer omdat we wettelijk geen nieuwe personeelshypotheken mogen verstrekken, en daalt wel fors omdat het relatief voordelig is om over te stappen naar de commerciële hypotheekmarkt, waar de rente momenteel laag is.

Aan de passivakant blijkt dat de gemeente weinig schulden (opgenomen leningen) heeft en een groot eigen vermogen (reserves). Ook hier worden de belangrijkste mutaties uit 2023 toegelicht. De jaarrekening ronden we af met een drietal bijlagen: bijlage 1 (SISA-verantwoording), bijlage 2 (gerealiseerde baten en laten per taakveld) en bijlage 3 (WNT-verantwoording). Bijlagen De jaarstukken omvatten dan tot slot een viertal bijlagen. Hieronder vallen allereerst de kerngegevens over de gemeente Zeist in bijlage 4. In bijlage 5, onderhanden werk, is aangegeven welke werkzaamheden nog niet zijn afgerond en doorschuiven naar 2024. Voor een deel zijn dit openstaande investeringen. Voor een deel zijn dit activiteiten uit de programma’s, waar het bijbehorende geld via de reserve ‘egalisatiesystematiek’ wordt meegenomen naar het volgende jaar. In bijlage 6 worden de investeringen benoemd die in 2023 zijn uitgevoerd. Een investering leidt tot een nieuw bezit (bijvoorbeeld een schoolgebouw) en daarmee tot een toename van de activa. De kosten en opbrengsten binnen de lopende investeringen zijn daarmee niet direct zichtbaar in de gegevens over programma’s en verdienen daarom een eigen plek in de jaarrekening.

De investeringen zijn verdeeld in twee groepen: investeringen voor werkzaamheden die eind 2023 afgerond zijn en investeringen voor werkzaamheden die nog niet afgerond zijn en doorlopen naar 2024. De investeringen die een afwijking laten zien ten opzichte van de begroting, worden kort nader toegelicht. In bijlage 7 is tenslotte het vaststellingsbesluit opgenomen: een formele pagina waarmee de jaarrekening een definitieve status krijgt na goedkeuring door de raad. 2 Jaarstukken 2023 – Gemeente Zeist PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

Inhoudsopgave Leeswijzer .................................................................................................................................................................... 1 Inleiding ........................................................................................................................................................................ 4 Jaarverslag................................................................................................................................................................... 5 Hoofdstuk 1: Financieel Resultaat ............................................................................................................................. 6 Hoofdstuk 2: Programma’s ....................................................................................................................................... 11 Programma 1:

Gemeente in verbinding ............................................................................................................. 12

Programma 2:

Volwaardig meedoen aan de samenleving ................................................................................ 19

Programma 3:

Doorpakken voor natuur en klimaat ........................................................................................... 39

Programma 4:

Wonen op maat ......................................................................................................................... 50

Programma 5:

Positieve gezondheid ................................................................................................................ 58

Programma 6:

Cultureel en sportief Zeist .......................................................................................................... 73

Programma 7:

Mobiliteit brengt ons verder ....................................................................................................... 81

Programma 8:

Levendige economie.................................................................................................................. 86

Programma 9:

Samen zorgen voor veiligheid ................................................................................................... 92

Programma 10:

Financiële stabiliteit en organisatie .......................................................................................... 98

Hoofdstuk 3: Paragrafen ......................................................................................................................................... 109 Paragraaf 1

Lokale Heffingen ...................................................................................................................... 110

Paragraaf 2

Weerstandsvermogen en risicobeheersing .............................................................................. 117

Paragraaf 3

Onderhoud Kapitaalgoederen .................................................................................................. 131

Paragraaf 4

Financiering ............................................................................................................................. 138

Paragraaf 5

Bedrijfsvoering ......................................................................................................................... 144

Paragraaf 6

Verbonden Partijen .................................................................................................................. 152

Paragraaf 7

Grondbeleid ............................................................................................................................. 178

Paragraaf 8

Open overheid .......................................................................................................................... 182

Paragraaf 9

Duurzaamheid .......................................................................................................................... 183

Jaarrekening ............................................................................................................................................................ 186 Hoofdstuk 4: Overzicht Baten en Lasten ............................................................................................................... 187 Hoofdstuk 5: Balans ................................................................................................................................................ 195 Hoofdstuk 6: Rechtmatigheidsverantwoording .................................................................................................... 225 Bijlagen bij Jaarrekening ........................................................................................................................................ 227 Bijlage 1: SISA Verantwoording ............................................................................................................................. 228 Bijlage 2: Gerealiseerde baten en lasten per taakveld ........................................................................................... 244 Bijlage 3: WNT Verantwoording .............................................................................................................................

246 Overige bijlagen....................................................................................................................................................... 247 Bijlage 4: Kerngegevens ........................................................................................................................................ 248 Bijlage 5: Onderhanden werk ................................................................................................................................. 249 Bijlage 6: Investeringen.......................................................................................................................................... 250 Bijlage 7: Vaststellingsbesluit................................................................................................................................. 257

3 Jaarstukken 2023 – Gemeente Zeist PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

Inleiding Met de jaarstukken 2023 rondt het college de eerste helft van haar coalitieperiode af. We kijken terug op een jaar waarin opnieuw hard is gewerkt aan het goede leven in ons mooie Zeist. 2023 kunnen we ook financieel positief afsluiten, met een positief saldo van € 2,89 mln. De cijfers Waar tussentijds nog een negatief saldo van € 0,42 mln. werd verwacht, is in 2023 uiteindelijk een voordelig verschil geboekt van € 3,32 mln. ten opzichte van de jaarbegroting. Een van de oorzaken van het verschil tussen de eindcijfers en de begroting, is de grilligheid van de landelijke politiek en de effecten daarvan op de ontwikkelingen van het gemeentefonds. Als gevolg van diverse circulaires is er een verschil ontstaan van € 4,2 mln. tussen de begroting van de verwachte rijksinkomsten (eind 2022 vastgesteld) en daadwerkelijk ontvangen middelen. Ook hebben we te maken gehad met enkele meevallers. De kosten van de WMO vallen bovendien lager uit dan begroot. Onze onafhankelijke accountant is momenteel bezig met het afronden van de controle van de jaarstukken, volgens planning die hieronder wordt geschetst. Ambities In deze jaarstukken vindt u een volledige weergave van de ambities die we in 2023 hebben gerealiseerd. Enkele grote ontwikkelingen lichten wij hier graag uit.

In het programma Sociaal in Balans streven we naar goede zorg, die zo dichtbij mogelijk of thuis wordt georganiseerd. Daar waar dit niet nodig is, willen we duurdere zorg voorkomen. Het is duidelijk zichtbaar in de cijfers dat er minder jongeren terechtkomen in de jeugdzorg met verblijf. Tegelijkertijd vraagt dit wel meer ambulante zorg en dit is ook terug te zien in de gestegen uitgaven hiervoor. Wij hebben ook steeds meer grip op de kosten voor de WMO. Belangrijk is dat wij hierin stappen blijven zetten. In de regio blijven wij daarom activiteiten rondom Integraal Zorgakkoord (IZA) en de jeugdzorg aanjagen. Gemeente Zeist heeft een rijke historie in het opvangen van vluchtelingen. Bij het ingaan van de Spreidingswet was het al snel duidelijk dat wij onze verantwoordelijkheid hiervoor pakken, in samenwerking met inwoners, vrijwilligers en ondernemers. Voor wat betreft de opvang van Oekraïense vluchtelingen is in 2023 een belangrijke stap gezet door deze zoveel mogelijk samen te brengen op Dijnselburg. In de openbare ruimte zijn er ook volop ontwikkelingen. Op dit moment zijn veel projecten in voorbereiding waarvan we de komende jaren de resultaten verwachten te zien. Tot slot hebben wij bovenop al onze reguliere taken ook met succes de landelijke verkiezingen georganiseerd. Realisme Hoewel we veel vorderingen hebben gemaakt, lopen we ook tegen beperkingen aan.

De arbeidsmarkt staat nog steeds onder druk en ook wij merken hier de gevolgen van. Verschillende ambities hebben we om deze reden moeten doorschuiven naar 2024. We zien bijvoorbeeld dat bij een aantal woningbouwprojecten vertraging door capaciteitstekort ontstaat. Hierbij spelen ook andere externe factoren een rol, zoals bezwaarprocedures die leiden tot langere doorlooptijden. Deze ontwikkelingen vragen om een realistische blik op onze ambities. Samen verder bouwen Ten opzichte van voorgaande jaren was 2023 een rustiger jaar, maar dit stond wel in het teken van enkele grote maatschappelijke ontwikkelingen en invloeden van buitenaf. Er woedt nog steeds een oorlog op ons continent en ook de spanningen in het Midden-Oosten brengt de nodige onrust met zich mee. Als gemeente hebben wij ons in 2024 wederom maximaal ingespannen en dat heeft tot een aantal belangrijke resultaten voor de inwoners van onze mooie gemeente. Een positief gevoel hierover hebben wij meegenomen naar 2024. Ook dit jaar willen wij opnieuw met evenveel inzet, en samen met u, bouwen aan een duurzame gemeente en het goede leven in Zeist. 4 Jaarstukken 2023 – Gemeente Zeist PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

Jaarverslag

5 Jaarstukken 2023 – Gemeente Zeist PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

Hoofdstuk 1: Financieel Resultaat

6 Jaarstukken 2023 – Gemeente Zeist PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

Het jaar 2023 is afgesloten met een positief saldo van baten en lasten van € 2,9 miljoen. Het tussentijds verwachte saldo over 2023 bedroeg € 0,42 mln. (nadelig). Ten opzichte van de bijgestelde begroting is er dus een voordelig verschil van afgerond € 3,32 mln. Samenvatting financiële uitkomsten In de volgende tabel staan de saldi van de baten en lasten per programma. Ook de stortingen en onttrekkingen aan reserves, die samenhangen met dat programma, zijn vermeld. Deze tabel vormt hiermee de uitkomst van de jaarrekening, het gerealiseerd resultaat, in de meest compacte vorm. Relatie saldi per program m a en m utaties reserves Program m a

Gemeente in verbinding Volwaardig meedoen aan de samenleving Doorpakken voor natuur en klimaat Wonen op maat Positieve gezondheid Cultureel en sportief Zeist Mobiliteit brengt ons verder Levendige economie Samen zorgen voor veiligheid Financiële stabiliteit en organisatie Totaal programma's

Begroting incl begr.w ijz.

-5.482 -32.245 -6.299 -3.402 -52.991 -10.994 -8.459 -1.006 -8.355 -58

Realisatie Verschil V/N per 31-12- begroting 2023 realisatie

Storting (-) en onttrekking (+) aan reserves obv realisatie

(bedragen x € 1.000) Resultaat V/N t.o.v. begroting na m utaties reserves

-4.967 -28.717 -4.689 -1.419 -50.208 -10.228 -7.624 -757 -7.831 803

515 3.528 1.609 1.983 2.784 766 835 250 524 861

V V V V V V V V V V

-279 -2.455 -1.202 -1.347 -550 -915 -874 -199 -325 -3.387

236 1.073 407 636 2.234 -149 -39 51 199 -2.525

V V V V V N N V V N

-129.291 -115.636

13.655

V

-11.533

2.122

V

Overhead Algemene dekkingsmiddelen Onvoorzien Vennootschapsbelasting

-22.531 147.772 -114 0

-21.509 148.202 -67 0

1.023 430 48 0

V V V N

65 -371 0 0

1.088 60 48 0

V V V N

Totaal baten en lasten

-4.165

10.991

15.156

V

-11.838

3.318

V

Mutaties reserves conform begroting Aanvullende mutaties o.b.v. realisatie

3.745

3.745 -11.838

0 11.838

N N

Gerealiseerd resultaat

-420

2.898

3.318

V

3.318

V

Toelichting tabel: - Kolom 2 bevat de saldi op begrotingsbasis (na begrotingswijzigingen). - Kolom 3 bevat de werkelijk gerealiseerde saldi. - Kolom 4 geeft dan het voor- of nadelig verschil weer tussen de realisatie volgens de jaarrekening en de begroting (Kolom 2 -/- 3). Dit is het gerealiseerde saldo van baten en lasten per programma, berekend volgens het BBV. De totaalregels laten zien dat er op de programma’s inclusief de dekkingsmiddelen een voordelig resultaat is van € 10,9 mln. - In kolom 5 zijn alle stortingen en onttrekkingen aan reserves die op basis van de realisatie zijn gedaan, aan de programma’s gekoppeld. Dit laat zien dat op basis van de realisatie aan de reserves € 11,8 mln. is toegevoegd. Dit zijn vooral overschotten op de exploitatie waarvan de raad heeft vastgesteld (via de Nota reserves en voorzieningen) dat deze gereserveerd worden. - In kolom 6 (= kolom 4 -/- 5) wordt het gerealiseerd resultaat (resultaat na mutaties reserves) per programma gepresenteerd. - In de onderste regel staat het gerealiseerde resultaat voor de gehele gemeente. Dit is € 2,9 mln. en daarmee € 3,3 mln. hoger dan begroot. 7 Jaarstukken 2023 – Gemeente Zeist PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

Analyse van de verschillen tussen begroting en realisatie Hieronder gaan we in op de opbouw van het resultaat. Het resultaat wordt bepaald door dit te vergelijken met de door de raad vastgestelde begroting na wijziging. De begrotingswijzigingen zijn immers geaccordeerd door de raad en vormen daarmee het meest actuele kader. Hieronder is aangegeven hoe het begrotingssaldo is opgebouwd. Opbouw saldo begroting 2023 (x € 1.000) Saldo primitieve Begroting Voorstellen bij vaststellen Begroting 2023 (#2023001) Saldo Begroting 2023 bij vaststelling Technische BGW raad november 2022 (#2023004) Structurele effecten 2e Berap 2022 (#2023008) Technische BGW raad december 2022 (#2023010) - septembercirculaire Raadsvoorstel Wijziging tarief huisvestingsvergunning (#2023011) Technische BGW Raad februari 2023 (#2023012) - decembercirculaire Definitieve tarieven OZB 2023 (#2023005) Meldingen bij 1e bestuursrapportage 2023 (#2023020 / #2023021) Saldo na 1e bestuursrapportage 2023 Technische BGW Raad september 2023 (#2023027) - meicirculaire Meldingen bij 2e bestuursrapportage 2023 (#2023030) Saldo na 2e bestuursrapportage 2023 Technische BGW Raad december 2023(#2023035) - septembercirculaire Saldo begroting 2023 na wijzigingen raad

+ -/+ + -/+ -/-/+ -/-/+ + -/+ -/-

€ € € € € € € € € € € € € € € €

8.918 -7.436 1.482 14 -1.017 2.156 -4 -1.639 77 -6.991 -5.922 2.605 661 -2.656 2.237 -419

De analyse van het saldo is uitgevoerd op het gerealiseerde resultaat, dus na verwerking van de mutaties in de reserves. De belangrijkste verschillen tussen de begroting (na wijziging) en de werkelijke uitkomsten zijn in onderstaande tabel inzichtelijk gemaakt en kort toegelicht. De uitgebreide(re) toelichtingen zijn terug te vinden in de betreffende onderdelen in de programmaverantwoording van het jaarverslag [hoofdstuk 3]. De jaarrekening wordt toegelicht vanuit de door de raad vastgestelde begroting inclusief begrotingswijzigingen, volgens de wettelijke voorschriften. Eventuele onder- of overschrijdingen die met een reserve worden verrekend, dragen niet bij aan het saldo van de jaarrekening. Zij zijn dan ook niet zichtbaar in de overzichten waarmee de (belangrijkste) verklaringen van het rekeningsaldo worden gegeven. Bij de individuele programma’s worden deze afwijkingen wel zichtbaar als onder- of overschrijding. Ook de bijbehorende mutaties met de reserves zijn bij het inhoudelijke programma toegelicht.

8 Jaarstukken 2023 – Gemeente Zeist PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

In onderstaande tabel worden de grootste verschillen ten opzichte van de begroting weergegeven. De individuele afwijkingen worden in de programma’s verder toegelicht. Omschrijving B&W voorz. pensioenen Wethouders Onderwijshuisvesting kapitaallasten Integratie Energietoeslag Bijzondere bijstand en minima Armoedebestrijding en participatie Onderst. maatregelen effecten samenleving CA23 Actualiseren routekaart Stadsvernieuwing Utrechtseweg Noord Gebiedsvisie Mr De Klerkstraat – Voorheuvel Kostenverhaal Teams CJG en ST WMO Huishoudelijke hulp WMO Dagbesteding & kort verblijf WMO Begeleiding Jeugdzorg ambulante zorg Jeugdhulp met verblijf Buitensportaccommodaties exploitatie Slot Zeist exploitatie Opbrengst naheffingen Uitvoering Arbowet Declaratie verzekering WGA Doorbel. overheadkosten aan derden Innovatiebudget organisatie Dividend Opbrengst uitgezet geld kortlopend OZB Opbrengsten Gemeentefonds Saldo transitoria/adm. afwikkeling Diverse kleine afwijkingen Totaal Begroot resultaat Resultaat 2023

Afwijking 114.386 -531.281 189.933 -173.529 211.401 176.812 107.216 105.751 140.493 342.567 -158.817 331.692 415.259 222.168 613.942 -204.998 233.012 172.459 -281.359 -155.091 -145.242 277.705 362.110 360.166 392.955 141.394 655.982 -1.184.300 260.172 324.801 3.317.758 -419.960 2.897.798

V/N V N V N V V V V V V N V V V V N V V N N N V V V V V V N V V V N V

9 Jaarstukken 2023 – Gemeente Zeist PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

10 Jaarstukken 2023 – Gemeente Zeist PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

Hoofdstuk 2: Programma’s

11 Jaarstukken 2023 – Gemeente Zeist PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

Programma 1:

Gemeente in verbinding

Na een periode van veel veranderingen op het gebied van dienstverlening, is 2023 een jaar geweest van bestendigen. Uit de klanttevredenheidsonderzoeken is gebleken dat inwoners en ondernemers tevreden zijn met het niveau van dienstverlening dat zij ervaren. Dit is een bevestiging dat we gemaakte keuzes voor kanalen en openingstijden altijd hebben gemaakt met de focus op de wensen en behoeften van de inwoners van Zeist. Uiteraard hebben we niet stilgezeten in 2023. In één jaar organiseerden wij twee verkiezingen. Er is veel aandacht besteed aan de dienstverlening van binnen naar buiten (sessies met managers, onboarding, workshops, goede voorbeelden op intranet). En we voeren mooie procesverbeteringen door, zoals de toestemmingsverklaring via DigiD en de komst van een Teletolk die in 2024 op de contactpagina komt. Ook zijn de bekendmakingen tegenwoordig digitaal, waarbij we de aandacht houden voor inclusie.

Programma in het kort: Verbonden Partijen:

U10

Totaal lasten: € 6.202.000 (2,9% van het totaal)

Totaal baten:

€ 1.241.000

Samenspel met de samenleving In het samenspel met de samenleving moet ook de ambtelijke organisatie steeds weer voldoende instrumenten, kennis en kunde hebben. Alleen als medewerkers het samenspel met elkaar doorvoelen, kunnen we in samenspel het goede leven in Zeist met elkaar bereiken. Om de aanwezige instrumenten, kennis en kunde op dit gebied te versterken, is er in 2023 een start gemaakt met de ontwikkeling van een integraal netwerk van participatieambassadeurs binnen de organisatie. Deze ambassadeurs worden getraind tijdens leer- en inspiratiesessies. Ook is de interne informatievoorziening over samenspel en participatie verbeterd. Zo hebben we het Handvat Participatie (voor gemeente als initiatiefnemer) vertaald naar een basistraining voor ambtenaren en een introductietraining voor nieuwe medewerkers. Steeds meer geven we vanuit een gedeelde filosofie en met competentie het samenspel met de samenleving verder vorm. Een ieder die wil meepraten in Zeist, zal dat vanaf 2024 bovendien vaker via digitale participatie kunnen doen. Hiertoe is een ontwikkelplan opgesteld voor ons digitale participatieplatform OMZeist.nl. In 2023 is opnieuw een burgerberaad georganiseerd. Dit keer over het thema 'Jaarwisseling in Zeist'. Dit heeft het leren organiseren en procesmatig uitdenken van een participatieproces vergroot.

En deze nieuwe ervaringen doen weer dienst voor andere participatieprocessen. Ook hebben we in 2023 groots ingezet op het werven van nieuwe jongerenraadsleden. Er zijn maar liefst 23 nieuwe leden geïnstalleerd. Met in totaal 33 leden (ten opzichte van 25 leden in 2022) was de jongerenraad niet eerder zo goed gevuld. De jongerenraad is met een betere vertegenwoordiging van verschillende scholen, waaronder het voortgezet speciaal onderwijs, ook een stuk diverser. Waar er in 2022 één aanmelding voor het kinderlintje was, hebben we in 2023 vijf aanmeldingen ontvangen. 2 jongeren het kinderlintje uitgereikt gekregen door de burgemeester, onder het toeziend oog van de pers. Digitale transformatie Wij hebben een bestuurlijke visie opgesteld over hoe we op een goede manier omgaan met bescherming van publieke waarde in relatie tot de digitale transformatie. Het visiedocument ‘Een goed leven in Zeist – ook digitaal’, beschrijft hoe we als organisatie gegevensverwerking vormgeven en welke dilemma’s hierbij spelen. Hierbij richten we ons niet alleen op wat we doen, maar vooral op hoe we dit (gedigitaliseerd) doen. Begin 2023 is het verscherpt toezicht vanuit de Provincie als toezichthouder op Informatiebeheer opgeheven. Op basis van de aanbevelingen zijn er diverse maatregelen genomen om zo de kwaliteit van het informatiebeheer duurzaam te verbeteren. Dit is een doorlopend proces.

PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

12

Wat hebben we bereikt en wat hebben we daarvoor gedaan? Wat gaan we doen? Bestuur 1. Het, reeds opgestelde, ‘Handvat Participatie Zeist’ wordt in samenspel met inwoners, maatschappelijke organisaties en de raad geïmplementeerd, geëvalueerd en waar nodig bijgewerkt.

Wat merkt de samenleving daarvan?

Status Berap

• Participatieprocessen lopen dankzij het handvat soepeler voor ieder. Dat wil zeggen: een kortere doorlooptijd, duidelijker wat de bedoeling is, tevredenheid over het proces en de communicatie. • Met hulp van het handvat leren we maatvoering aan te brengen. Het middel participatie inzetten is geen doel op zich. Van belang is dat er samengewerkt wordt tussen overheid en samenleving, en dat kan op vele manieren. Participatie kost tijd, is ingewikkeld en is niet vanzelfsprekend. Het handvat leert ons secuur te zijn in wanneer we wel voor participatie kiezen, en wanneer niet.

1e Berap

1. Na twee schooljaren heeft kinderburgemeester Sebastian van Dijk afscheid genomen. De komende twee schooljaren (september 2022 – juli 2024) bekleedt Yehailey Adawde dit ambt. Haar klasgenoten fungeren als haar ‘adviseurs’. 2. De Jongerenraad blijft in ontwikkeling. We zetten in op een pluriforme Jongerenraad. Bij de werving van leden richten wij ons, naast middelbare scholieren (havo/vwo), ook op mbo-studenten 3. De zichtbaarheid en politieke impact van de Jongerenraad wordt vergroot. Er wordt meer aangestuurd op contact met college en gemeenteraad. Naast advisering op diverse beleidsthema’s is er meer aandacht voor debat en standpuntbepaling. 4. Jaarlijks wordt het Zeister Kinderlintje uitgereikt, rond 20 november: de Internationale Dag van de Rechten van het Kind.

• De bekendheid van de kinderburgemeester vergroot, doordat zij vaker betrokken is op beleidsvorming en besluiten in de gemeenteraad. • Er zijn meer scholen actief betrokken bij de acties van de kinderburgemeester en datzelfde geldt voor de samenwerking met maatschappelijke organisaties en ondernemers. • De Jongerenraad bestaat uit een gemotiveerde groep scholieren en studenten met een brede expertise. • Een zichtbare en politiek actieve Jongerenraad geniet meer maatschappelijke bekendheid. De standpunten die zij innemen hebben hierdoor meer impact. • Het Kinderlintje geeft erkenning en waardering aan kinderen die een bijzondere daad hebben verricht. Dat inspireert andere kinderen.

1e Berap

1. We beoordelen het financieel rechtmatig handelen van ons als gemeente, waarbij we in de paragraaf bedrijfsvoering van de jaarrekening over de resultaten zullen rapporteren in de vorm van de rechtmatigheidsverklaring.

• We verantwoorden de financiële rechtmatigheid waarbij we inzichtelijk maken wat we hebben gecontroleerd, wat we aan fouten/onzekerheden hebben aangetroffen. Daarnaast komen we eventueel met acties om de rechtmatigheid in de toekomst te verbeteren (in processen waar fouten/onzekerheden zijn geconstateerd).

1e Berap

Jaarstukken 2023 – Gemeente Zeist

Status JR

Toelichting n.v.t.

2e Berap

n.v.t.

2e Berap

n.v.t.

2e Berap

PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

13

Wat gaan we doen? 1. De extern accountant zal een controle uitvoeren op zowel de getrouwheid als de rechtmatigheid van de gemeente.

Wat merkt de samenleving daarvan? • Een accountantsverslag met verklaring waarin het oordeel van onze accountant is weergegeven.

Status Berap

Status JR

1e Berap

2e Berap

Burgerzaken 1. We gaan onze bereikbaarheid inrichten op basis van de wensen en behoefte moderne maatschappij 2. We willen de verschillende systemen (bijv. het zaaksysteem en de chatbot) doorontwikkelen en waar mogelijk koppelen 3. We sluiten ons aan bij het project “Rijbewijs online verlengen” 4. We implementeren een nieuw telefoonsysteem (ook mogelijkheid en de wenselijkheid van videobellen onderzoeken) 5. We implementeren een nieuw afsprakensysteem

• Optimale digitale dienstverlening • Selfservice, 24/7 informatie beschikbaar • Groei digitale kanalen, afname traditionele kanalen • Door technische innovatie aan de achterkant, dienstverlening aan de voorkant voor de klant beter maken

1e Berap

2e Berap

Jaarstukken 2023 – Gemeente Zeist

PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

Toelichting Omdat het college vanaf boekjaar 2023 een rechtmatigheidsverantwoording afgeeft in de jaarrekening controleert de externe accountant vanaf boekjaar 2023 alleen nog de getrouwheid. Ook controleren zij de getrouwheid van de rechtmatigheidsverantwoording.

1. Dit is gerealiseerd, we leveren dienstverlening met oog voor de wensen en behoefte van de maatschappij en efficiëntie 2. Door onvoorziene omstandigheden moeten we op zoek naar een andere leverancier voor een chatbot. Hierdoor is er nog geen mogelijkheid geweest om koppelingen te leggen met andere systemen. Medio 2024 willen we overstappen op een nieuwe leverancier. Daarna maken we werk van de gewenste koppelingen (Q3/4 2024). 3. Gerealiseerd: het is in Zeist nu mogelijk om digitaal (via de fotograaf) een rijbewijs aan te vragen. 4. De aanbesteding en implementatie van het nieuwe telefoonsysteem staat voor 2024 op de agenda. De VNG voert deze aanbesteding uit. Naar verwachting kunnen we het nieuwe systeem medio 2024 in gebruik nemen. 5. Een nieuw afsprakensysteem is niet meer nodig door verbeteringen vanuit de leverancier, meer kennis van mogelijkheden en een nog uit te voeren update.

14

Wat gaan we doen? 1. We houden een klanttevredenheidsonderzoek waarin wij ook de klachten analyseren

Wat merkt de samenleving daarvan? • Verbeterprocessen doorvoeren

Status Berap

Status JR

1e Berap

Toelichting n.v.t.

2e Berap

1. Op 15 maart organiseren we de verkiezingen voor Provinciale Staten en het Waterschap

• Efficiënte verkiezingen, rechtmatig en toegankelijk.

1e Berap

n.v.t.

2e Berap

1. Met betrekking tot de dienstverlening willen we de data en beleving inzichtelijk maken

• Inzicht leveren richting inwoners, raad, management en medewerkers. Voeding voor leerpunten en verbetervoorstellen

1e Berap

n.v.t.

2e Berap

1. Verder borgen van het opleidingstraject gericht op dienstverlening en dit structureel integreren in het ontwikkel- en opleidingsprogramma voor de interne organisatie

• Klantgerichtheid als kerncompetentie in DNA organisatie verankeren

1e Berap

n.v.t.

2e Berap

Jaarstukken 2023 – Gemeente Zeist

PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

15

Wat gaan we doen? 1. We verkennen de mogelijkheden om specifieke processen te robotiseren

Wat merkt de samenleving daarvan? • Intern processen beter inrichten leidt tot betere dienstverlening en tot het efficiënter in kunnen zetten van middelen.

Status Berap

Status JR

1e Berap

Toelichting Een eerste verkenning heeft plaatsgevonden. We zetten dit in 2024 voort en willen specifiek gaan sturen hierop.

2e Berap

Wat heeft het gekost? RAAD01 GEMEENTE IN VERBINDING

(bedragen x € 1.000) Begroting na Realisatie 2022 Begroting 2023 wijziging 2023 Realisatie 2023 V/N Verschil 2.577 2.893 3.354 3.181 V 172 0 0 0 195 V 195 -2.577 -2.893 -3.354 -2.987 V 367

010 BESTUUR

L B S

020 BURGERZAKEN

L B S

2.869 1.155 -1.714

2.788 1.133 -1.655

3.261 1.133 -2.129

3.026 1.046 -1.981

V N V

235 87 148

Totaal

L B S

5.447 1.156 -4.291

5.680 1.133 -4.548

6.615 1.133 -5.482

6.208 1.241 -4.967

V V V

407 108 515

Jaarstukken 2023 – Gemeente Zeist

PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

16

Belangrijkste oorzaken van het verschil ten opzichte van de begroting: Onderdeel Product Res Toel Bedrag V/N Congressen, symposia, etc B&W 0.1 1 48.586 V Voorziening pensioenen wethouders 0.1 A 114.386 V Voorziening wachtgeld wethouders 0.1 64.945 V Opleidingskosten Raad 0.1 1 5.601 N Werkbudget Raad 0.1 1 27.459 V Werkbudget Rekenkamer 0.1 1 28.400 V Burgerberaad (Coalitieakkoord) 0.1 B 100.000 V Diverse kleine afwijkingen 0.1 11.421 N Totaal Bestuur 0.1 366.755 V Verkiezingen 0.2 37.616 V Burgerberaad Jaarwisseling 0.2 2 14.777 V Leges rijbewijzen 0.2 59.755 N Leges reisdocumenten 0.2 26.072 V Doorontwikkeling dienstverlening 0.2 1 C 111.973 V Diverse kleine afwijkingen 0.2 17.511 V Totaal Burgerzaken 0.2 148.194 V Saldo programma 514.949 V Verschillen t.o.v. begroting in toevoegingen (N) en onttrekkingen (V) aan reserves via prog. 10 Reserve Egalisatiesystematiek 1 198.843 N Reserve RIOZ 2 79.777 N Saldo programma na mutaties reserves 236.329 V

Toelichting op het exploitatieresultaat A. Voorziening pensioenen wethouders € 114.386 voordelig De hoogte van de voorziening voor pensioenen van wethouders wordt bepaald door een geactualiseerde actuariële berekening van de pensioenverplichtingen. Als gevolg van een hogere rekenrente kan een deel van de voorziening vrijvallen (€ 129.000). B. Burgerberaad (Coalitieakkoord) Jaarwisseling € 100.000 voordelig Vanuit het uitvoeringsprogramma van het coalitieakkoord zijn er middelen beschikbaar gesteld voor de organisatie van een burgerberaad. In 2023 zijn deze middelen ingezet voor het Burgerberaad jaarwisseling en de participatie van de gebiedsvisie van Vollenhove. De middelen zijn beschikbaar gesteld in het collegeproduct ‘Bestuur’, de uitvoeringskosten zijn alleen terecht gekomen in het collegeproduct ‘Burgerzaken’ en ‘Wonen en Bouwen’ wat leidt tot een positief resultaat binnen het collegeproduct ‘Bestuur’. Per saldo is het effect echter budgetneutraal.

Jaarstukken 2023 – Gemeente Zeist

PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

17

C. Doorontwikkeling dienstverlening € 111.973 voordelig In de Begroting 2022 zijn er voor 2023 middelen beschikbaar gesteld om diverse investeringen te doen in onze dienstverlening om op de langere termijn structurele besparingen te realiseren. Voorbeeld hiervan is bijvoorbeeld de chatbot. Omdat nog niet alle projecten zijn gerealiseerd, worden de restantmiddelen via de reserve egalisatiesystematiek overgeheveld naar 2024.

Beleidsindicatoren Klanttevredenheidsonderzoek 1 = erg makkelijk, 5 erg moeilijk. De benchmark voor overheidsinstanties is 2,7. Elke score onder dit cijfer kunnen we dus als goed interpreteren. Op structurele basis voeren we een klanttevredenheidsonderzoek uit waarmee we peilen hoe onze dienstverlening wordt ervaren en of we onze processen goed hebben ingericht. We stellen hiervoor de vraag ‘hoe makkelijk of moeilijk was het om geholpen te worden met uw vraag?’.

3 2 1 0 KTO 1 (2021)

KTO 2 (2022)

KTO 3 (2023)

KTO 4 (2024)

Zeist

Benchmark

Duiding: Onze dienstverlening wordt goed gewaardeerd door inwoners en ondernemers. Onze betrokkenheid, snelheid en empathie worden genoemd als pluspunten. Wat structureel naar voren komt als aandachtspunt is dat inwoners ervaren dat we onze afspraken niet nakomen. Het gaat hierbij om terugbelverzoeken opvolgen, op e-mails reageren en statusupdates geven. We hebben verschillende middelen ingezet om dit te verbeteren.

Jaarstukken 2023 – Gemeente Zeist

PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

18

Programma 2:

Volwaardig meedoen aan de samenleving

Mee kunnen doen in de maatschappij is belangrijk voor een goed leven. In het sociaal domein streven we ernaar dat iedereen, zoveel als mogelijk, zelfstandig kan voorzien in zijn of haar basisbehoeften en een prettig leven kan leiden. De meeste mensen zijn prima in staat hun weg te vinden. Anderen ondervinden belemmeringen door bijvoorbeeld een taalachterstand, armoede, eenzaamheid of gebrek aan huisvesting. Onderwijs, werk en inkomen en een goed vangnet voor bestaanszekerheid vormen hiervoor onze sociale basis. Sociale basis In de gemeente Zeist helpen mensen elkaar. In de gemeente zijn heel veel vrijwilligers actief en deskundige professionals geven iedere dag hulp aan mensen die dat nodig hebben. Daar zijn we trots op. Vanuit dit mooie startpunt zetten we ons in voor het versterken van de sociale basis. Het inrichten van de sociale basis is een belangrijk onderdeel vanuit het Programma Sociaal in Balans, dat we inzetten om de transformatie binnen het sociaal domein verder vorm te geven. In 2023 is het beleidskader ‘De sociale basis’ verder ontwikkeld in samenwerking met de gemeentelijke partners en vervolgens door de gemeenteraad vastgesteld. Hiermee zetten we belangrijke stappen richting verdere uitwerking en positionering van wat we in Zeist verstaan onder sociale basis, basiszorg en aanvullende zorg. De sociale omgeving van onze inwoners heeft daarin een belangrijke rol.

Wij willen dat deze optimaal kan ondersteunen om zwaardere hulp en zorg te voorkomen. We handelen daarbij vanuit het perspectief van positieve gezondheid. In 2024 borduren we hierop voort. Zie voor verdere informatie over Sociaal in Balans Programma 5. In 2023 hebben we als gemeente ook gewerkt aan een goede samenhang en samenwerking tussen welzijn, bestaanszekerheid, jeugdzorg en onderwijs. Ook mensen in (tijdelijke) nood hebben we opgevangen. Hieronder leest u meer over een aantal in het oog springende resultaten.

Programma in het kort: Verbonden Partijen:

Stichting openbaar onderwijs Rijn- en Heuvelland / Stichting openbare scholengemeenschap Schoonoord / BIGA / RDWI

Totaal lasten:

€ 64.543.000 (30,6 % van het totaal)

Totaal baten:

€ 35.786.000

Jongerenwerk Het (school)jongerenwerk is een belangrijk aanbod binnen de sociale basis en voorliggend op de CJG. Omdat zij kunnen ingaan op veel vragen van jongeren en helpen met normaliseren. Goede voorbeelden hiervan zijn de schooljongerenwerker op het Christelijk College Zeist en het structureel inzetten van een leerlingbegeleider met vergelijkbare functie op De Breul. Zie hiervoor ook het volgende filmpje. Taalonderwijs Aandacht is ook uitgegaan naar het thema 'taal en gezondheid op lokaal niveau’. Zo hebben we samen met maatschappelijke partners in Zeist-West een taaltraject ontwikkeld. Hierin besteden we aandacht aan zowel gezondheidsvaardigheden als basisvaardigheden. Uit de monitoring blijkt dat steeds meer inwoners en partners het Open Leercentrum van het Taalhuis weten te vinden om op een laagdrempelige manier te oefenen met hun basisvaardigheden. Het aantal inwoners dat op de wachtlijst stond voor volwasseneducatie binnen de regio Zuid-Oost is bijna teruggebracht naar 0. Door de budgetten op een andere manier in te delen, konden in 2023 rond de 150 inwoners starten met een taaltraject. Samen met het Taalhuis Zeist is de koers bepaald voor de komende jaren. Het Taalhuis zal in 2024 ook een aantal taalcursussen aanbieden. In 2024 zetten we ook in op het versterken van het netwerk van maatschappelijke partners en een gezamenlijke uitvoeringsagenda.

Samen met maatschappelijke partners zetten we ons in voor het ontwikkelen van de Nederlandse taal en de integratie van vluchtelingen en nieuwkomers. Zo hebben we in samenwerking met verschillende (vrijwilligers) organisaties taallessen aangeboden voor Oekraïners. Verder zijn in het kader van het participatieverklaringstraject (PVT) – onderdeel van het inburgeringsexamen – interactieve excursies georganiseerd om inburgeraars kennis te laten maken met lokale democratie. Jaarstukken 2023 – Gemeente Zeist

PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

19

Speciaal onderwijs Ook de collectieve financiering van jeugdhulp in het speciaal onderwijs is gestart. Het gaat om een bovenregionale samenwerking met pilotscholen in Utrecht en Zeist. Dit geldt voor zowel preventieve jeugdhulp als de specialistische jeugdhulp die voorheen individueel werd beschikt. In 2023 is het bestaanszekerheidsbeleid en het gezondheidsbeleid geëvalueerd door middel van een breed participatief proces. We hebben verschillende sessies georganiseerd met partners en daarbij ook inwoners gesproken. In navolging van dit evaluatieproces zijn, vanuit een integraal perspectief, de contouren voor de nieuwe beleidsstukken opgesteld. Werk en inkomen In 2023 hebben we als regiogemeenten Zuidoost Utrecht nieuwe strategische kaders voor 'werk en inkomen’ vastgesteld voor de periode 2024-2027. De strategische kaders zijn richtinggevend voor de wijze waarop onze inwoners ondersteund worden bij vraagstukken rondom werk, inkomen, schulden en inburgering door de RDWI. We gaan door op het gekozen spoor en er wordt een belangrijke kwaliteitstap gezet. Onderdeel hiervan zijn het versterken van de samenhang met het brede sociale domein, werk voor iedereen door regionale krachtenbundeling en ondersteuning in de nabijheid van de inwoner. De periode 2024-2027 staat in het teken van leren en innoveren.

Samen met onze inwoners, de RDWI, Biga en onze samenwerkingspartners werken we aan verbetering van onze dienstverlening. Doen wat nodig is in het belang van onze inwoners. Als onderdeel van de strategische kaders hebben de betrokken gemeenten ook nieuwe afspraken gemaakt over inzet en inbreng van participatiemiddelen bij de RDWI. Afspraken die aansluiten bij de inhoud van de strategische kaders. Hierbij is de ondersteuningsbehoefte van de inwoner leidend. De afspraken zijn meer gericht op de gemeentelijke ambities en de daaraan gekoppelde inhoudelijke doelen, met een duidelijkere relatie tussen de gemeentelijke inbreng van middelen en de (effectiviteit van de) inzet van die middelen voor onze inwoners. Op die manier bieden de nieuwe financiële afspraken de gemeenten meer handvatten om regie te kunnen voeren in relatie tot het bredere sociale domein en meer te kunnen sturen op (lokaal) maatwerk. Inclusie en diversiteit De ‘Agenda Meedoen 2023 - 2026, samenwerken aan inclusie en diversiteit’ is door de gemeenteraad vastgesteld. Nieuwkomers en vluchtelingen Op het gebied van nieuwkomers en vluchtelingen is er in 2023 veel aandacht geweest voor de opvang van vluchtelingen, zowel asielzoekers als Oekraïners. Zo wezen college en raad recreatiepark Dijnselburg aan als opvanglocatie voor Oekraïners.

Oekraïense vluchtelingen verblijven nu op een centrale locatie voor een langere periode. Verder is de noodopvanglocatie Kamp van Zeist omgezet naar een volwaardig asielzoekerscentrum. De Agenda Jeugd & Onderwijs (AJO) is de door de raad vastgesteld. De AJO is een samenwerkingsagenda voor de komende 4 schooljaren tussen gemeente, kinderopvang, onderwijs (PO en VO) en zorgen welzijnspartners. Doel van de agenda is om samen de ontwikkelingskansen van de Zeister jeugd te vergroten. Daarnaast is ook een nieuw Beleidsplan Onderwijsachterstanden (OAB) vastgesteld. Doel hiervan is de onderwijsachterstanden te verkleinen en de kansengelijkheid te vergroten. Begeleiding jongeren Voor jongeren die tussen wal en schip raken bij het vinden van een opleiding en/of werk is er de trajectbegeleider Doorstroompunt met specialisatie lifecoach gestart. Deze medewerker heeft per jongere meer tijd om hem/haar te begeleiden. Zo kan hij bijvoorbeeld mee naar een open dag van een school. De lifecoach kijkt niet alleen naar aspecten die betrekking hebben op school of werk, maar naar alle leefgebieden. De trajectbegeleider lifecoach is geen hulpverlener dus voor jeugdhulpvragen schakelt hij het CJG of Sociaal Team in. De trajectbegeleider werkt voor vijf gemeenten en ontvangt van de gemeente Utrecht (geoormerkte middelen van het rijk) subsidie voor de uitvoering van deze taak.

Jaarstukken 2023 – Gemeente Zeist

PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

20

Onderwijshuisvesting Samen met de schoolbesturen is het Strategisch Huisvestingsplan Onderwijs herijkt: extra m² voor inclusief onderwijs, maatwerk renovatie/vervangende nieuwbouw. Dit kwaliteitskader is van toepassing inclusief passende normvergoeding/indexering en grotere gymnastieklokalen. De nieuwe beleidsuitgangspunten zijn opgenomen in de Verordening Voorzieningen Huisvesting Onderwijs Gemeente Zeist 2024 en verwerkt in het Integraal Huisvestingsplan 2024-2039 en het jaarplan (programma) 2024.

Wat hebben we bereikt en wat hebben we daarvoor gedaan? Wat gaan we doen? Onderwijshuisvesting 1. We starten in 2023 met het actualiseren het strategisch huisvestingsplan voor onderwijs (SHP), zodat we oog hebben voor de benodigde ontwikkelingen 2. We actualiseren jaarlijks het integraal huisvestingsplan voor de komende 16 jaar (IHP) en zorgen voor een jaarplan (Programma) voor de uitvoering van ontwikkelingen voor en door de schoolbesturen. 3. We sluiten aan bij het gesprek met schoolbesturen over aannamebeleid van leerlingen. 4. We geven uitvoering aan het jaarplan 2023.

Wat merkt de samenleving daarvan?

Status Berap

• Een actueel strategisch meerjarenplan op gebied van onderwijshuisvesting. • Een actueel jaarplan (Programma), op basis van de doorkijk van ontwikkelingen in de komende 16 jaar. • We betrekken het aannamebeleid bij de ruimtevraag van de scholen in de meerjarige planvorming. • Ontwikkelingen volgens het jaarplan 2023 worden in gang gezet.

1e Berap

1. We stimuleren duurzaamheid door het bieden van energiescans aan schoolbesturen. 2. We bieden toegankelijkheidsscans om inzicht te krijgen in kansen op het gebied van inclusieve onderwijshuisvesting. 3. We helpen schoolbesturen met het verbeteren van luchtkwaliteit door middel van inzetten landelijke subsidiemogelijkheden. 4. We sluiten aan bij de (toekomstige) mobiliteitsvisie voor de bereikbaarheid van scholen. 5. We sluiten aan bij de vraag voor Integrale Kind Centra (IKC's), ofwel in een abstracter opzet: omgevingen waarin de sociale partners van de scholen in nabijheid gehuisvest worden.

• Kansen voor (verdere) verduurzaming van onderwijshuisvesting kunnen worden meegenomen in planvorming • Toegankelijkheid kan worden meegenomen bij onderhoud of planontwikkeling door de schoolbesturen. • Bij planontwikkeling kunnen kansen voor verbetering luchtkwaliteit worden meegenomen. • De bereikbaarheid van scholen past binnen de mobiliteitsvisie van Zeist. • Schoolkinderen worden meer integraal bediend.

1e Berap

Jaarstukken 2023 – Gemeente Zeist

Status JR

Toelichting n.v.t.

2e Berap

n.v.t.

2e Berap

PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

21

Wat gaan we doen? Onderwijsbeleid en leerlingenzaken 1. We werken samen met het onderwijs en maatschappelijke partners aan kansengelijkheid door kinderen en jongeren vanaf hun geboorte een uitdagende en inspirerende leef- en leeromgeving en rijke schooldag te bieden. 2. We verkennen samen met de schoolbesturen de mogelijkheid tot aansluiting bij de landelijke Gelijke Kansen Alliantie. 3. We stellen samen met onderwijs en jeugdpartners een brede agenda Jeugd & Onderwijs op voor de komende jaren waarin gezamenlijke ambities worden vastgelegd.

Wat merkt de samenleving daarvan?

Status Berap

• Kinderen en jongeren in Zeist groeien op met gelijke kansen binnen de driehoek onderwijs, wijk en thuis en kunnen zich zo optimaal mogelijk ontwikkelen.

1e Berap

1. We geven aan peuters, die het risico lopen op taalen ontwikkelingsachterstanden, extra ondersteuning in de vorm van Voorschoolse Educatie (VE). Jongeren op de basisschool krijgen extra mogelijkheden om hun schoolloopbaan met succes te volgen. 2. Door samen met de verschillende partners een nieuw beleidsplan Onderwijsachterstandenbeleid (OAB) 2023-2026 op te stellen, realiseren we een kwaliteitsverbetering ten aanzien van de Voor- en Vroegschoolse Educatie en alle daaraan verbonden onderwerpen als doorgaande leerlijn, ouderbetrokkenheid en schakelklassen

• We hebben de verwachting om gemiddeld 395 peuters Voorschoolse Educatie en Peuteropvang aan te bieden, waarvan zo’n 185 peuters met een VVEindicatie. De VE draagt bij aan een verdere (taal)ontwikkeling van peuters. Daarnaast zijn er in Zeist bij drie basisscholen vier schakelklassen ter bevordering van de taalontwikkeling in de onderbouw van het basisonderwijs. • In het kader van de nieuwe OAB-beleidsperiode zal er ook de Peutermonitor worden geïmplementeerd. D.m.v. de rapportages ontstaat een nog beter inzicht in de wettelijke OAB-verantwoording. Daarnaast zal met de komst van het AZC Kamp Zeist gekeken worden of het wenselijk is om ook voor peuters VE op deze locatie op te zetten.

Jaarstukken 2023 – Gemeente Zeist

Status JR

Toelichting n.v.t.

2e Berap

1e Berap

n.v.t.

2e Berap

PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

22

Wat gaan we doen? 1. In de regio Utrecht werken wij (RMC team) samen met de MBO's om schooluitval te voorkomen. Belangrijkste actie die leerplichtambtenaren MBO uitvoeren is het begeleiden van studenten MBO die ongeoorloofd verzuimen. Voor de begeleiding van leerlingen primair- voorgezet en speciaal onderwijs zijn er lokale leerplichtambtenaren. Zij werken nauw samen met leerplichtambtenaren van de ZOU gemeenten. 2. Jongeren die zonder startkwalificatie het onderwijs verlaten kunnen begeleiding krijgen van RMC trajectbegeleider om een opleiding of (leerwerk)baan te vinden. In deze actie werken zij nauw samen met de Regionale Sociale Dienst. 3. schoolverzuim en schooluitval aan te pakken. Deze zijn vastgelegd in de SchoolwerktAgenda en te vinden op www.schoolwerkt.nl. Voor de periode 2023 en 2024 gaan we extra mensen inzetten voor begeleiding aan jongeren die wat langer voortijdig schoolverlater zijn (project Terug naar School) en wij zetten lifecoaches in om kwetsbare jongeren extra begeleiding te bieden (project Klaar voor de Start). Daarnaast werken we samen met het onderwijs om de overstap van het VO naar het MBO voor leerlingen zo goed mogelijk te laten verlopen waaronder oriëntatie op het MBO. (project de Overstap) 4. Speerpunt voor de ZOU gemeenten in 2023 is het optimaliseren van de samenwerking met de lokale teams.

Dit is noodzakelijk omdat veel jongeren die ongeoorloofd verzuimen of het onderwijs verlaten zonder startkwalificatie jeugdhulp nodig hebben om de oorzaak van het verzuim of de uitval aan te pakken. 5. Groepstraining en begeleiding aan jongeren in Vollenhove zonder startkwalificatie met ondersteuning van buddy’s (KIX project)

Jaarstukken 2023 – Gemeente Zeist

Wat merkt de samenleving daarvan? • Met een startkwalificatie hebben jongeren meer kans op een betaalde baan en kunnen zij beter meedoen in de Zeister samenleving. • Meer werkzoekende jongeren vinden via de RMC een (leerwerk)baan of stage, waardoor zij alsnog hun startkwalificatie kunnen behalen. In de RMCjaarverslagen leggen we dit vast. • Alle jongeren zonder startkwalificatie kunnen hulp krijgen om terug naar school (of werk) te gaan). Alle jongeren die de overstap maken van Praktijkonderwijs of Voortgezet Speciaal onderwijs naar de arbeidsmarkt en in een kwetsbare positie verkeren kunnen hulp ontvangen om uitval te voorkomen. Alle jongeren die de overstap maken van het VO naar het MBO zijn in beeld en krijgen de hulp die nodig is om te voorkomen dat zij in het 1e MBO jaar uitvallen vanwege een verkeerde studiekeuze. • Minder studenten MBO vallen uit ten gevolge van ongeoorloofd schoolverzuim omdat zij sneller de hulp krijgen die nodig is. Kosten jeugdhulp nemen af omdat meer jongeren ondersteuning krijgen vanuit het informele circuit in plaats van betaalde hulp. • Meer jongeren halen een startkwalificatie.

Status Berap

Status JR

1e Berap

Toelichting Sinds enkele jaren stijgt het aantal verzuimmeldingen vanuit de MBOscholen en neemt de zwaarte van de problematiek toe. Dit was aanleiding voor de regiogemeenten ZOU om de formatie Doorstroompunt (leerplicht MBO) uit te breiden met 32 uur. Dit is de helft van de extra formatie die eigenlijk nodig is, gezien de extra opgave. Dit betekent extra werkdruk voor het team leerplichtambtenaren MBO. De wachttijd voor de studenten is opgelopen. Het team screent de binnenkomende meldingen op urgentie en geeft prioriteit aan die studenten die hen het meest nodig hebben. Punt 5 (Kix project Vollenhove) is in 2023 komen te vervallen

2e Berap

PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

23

Wat gaan we doen? 1. We zorgen voor vervoer van leerlingen dat voldoet aan de criteria in de Verordening Bekostiging Leerlingenvervoer 2022. Dit kan bestaan uit een financiële vergoeding aan ouders en/of verzorgers. In bijzondere situaties regelen wij (groeps-)taxi vervoer.

Wat merkt de samenleving daarvan? • Alle leerlingen die voldoen aan de criteria uit de Verordening Bekostiging Leerlingenvervoer 2022 zijn in staat om naar school te reizen ongeacht de afstand van school naar huis en hun (fysieke) beperking.

Status Berap

Status JR

1e Berap

2e Berap

Jaarstukken 2023 – Gemeente Zeist

PricewaterhouseCoopers Accountants N.V. Uitsluitend voor identificatiedoeleinden

Toelichting Het leerlingenvervoer kent tegenslagen door een structureel tekort aan vervoerders, dat leidt tot plannings- en communicatieproblemen. Kinderen komen te laat op school en ouders worden niet tijdig geïnformeerd. Eind februari 2023 is Willemsen de Koning door de bestuurders ZOU hierop aangesproken en is er een verbeterplan opgesteld. Sindsdien zijn er meer chauffeurs geworven en meer onderaannemers ingezet. Routes zijn opnieuw bekeken en ingepland. Er zijn duidelijke afspraken gemaakt over het tijdig melden van nieuwe leerlingen en maandelijks vindt er overleg plaats met de vervoerder. Door vertraging in de aanbesteding leerlingenvervoer staat de kwaliteit en implementatie voor het nieuw schooljaar onder druk en is het mogelijk aangaan van een overbruggingsovereenkomst in bespreking. In Q2 komen we, in afstemming met de regio, tot verbetervoorstellen voor toekomstbestendig leerlingenvervoer en is er duidelijkheid over het verloop van de aanbesteding, het nieuwe contract en afspraken met de vervoerder.

24

Wat gaan we doen? 1. Gemeenten en samenwerkingsverbanden passend onderwijs uit 4 Utrechtse regio's hebben in de eerste helft van 2022 een onderzoek gedaan naar de meerwaarde van bovenregionale samenwerking bij zorg in (voortgezet) speciaal onderwijs. Op 18 mei 2022 hebben bestuurders van gemeenten en samenwerkingsverbanden vastgesteld dat bovenregionale samenwerking van meerwaarde is en ingestemd met fase 2 van dit onderzoek, waarin een concrete bovenregionale werkagenda wordt opgesteld en concrete scenario’s worden uitgewerkt voor de inzet van integraal budget. De resultaten hiervan worden eind november 2022 opgeleverd. In 2023 wordt op basis van deze resultaten en bestuurlijke besluitvorming verder ingezet op deze bovenregionale samenwerking. 2. Bij vier scholen in Zeist experimenteren we als onderwijs en gemeente met het financieren van ondersteuning voor de jeugd die in het ‘grijze gebied’ van passend onderwijs en jeugdhulp valt. In 2023 maken we nadere afspraken met deze scholen. Twee van deze scholen bieden (voortgezet) speciaal onderwijs. Het organiseren van ondersteuning en zorg bij deze scholen wordt onderdeel van het bovenregionale project zorg in (voortgezet) speciaal onderwijs. 3. Elke school in Zeist heeft een vaste school CJG-er en leerplichtambtenaar.

Ook in 2023 blijven we samen met het onderwijs de vorming van multidisciplinaire teams (van school, leerplicht, CJG en JGZ) en multidisciplinaire samenwerking in de scholen stimuleren. 4. Op regionaal niveau is in 2022 een projectleider ingezet die vervolg geeft aan de samenwerking tussen onderwijs en gemeenten (jeugdhulp) op regionaal niveau. Hiervoor is een plan met prioriteiten opgesteld en bestuurlijk vastgesteld. De gemeente geeft in 2023 lokaal samen met het onderwijs uitvoering aan dit plan op basis van bestuurlijke afspraken. Mogelijke prioriteiten zijn verder stimuleren van multidisciplinaire samenwerking in de scholen en gezamenlijk financieren van ondersteuning voor de jeugd die in het ‘grijze gebied’ van passend onderwijs en jeugdhulp valt. In Zeist hebben we hier de afgelopen jaren al op ingezet en daar gaan we mee verder.