00.2-21RV052# Begroting 2022 Boek 2

Voor 2022 wordt er een storting begroot omdat er de afgelopen jaren sprake was van overschrijding op de begrote kosten voor afval. Dit wordt teruggevraagd in het tarief 2022 tot en met 2025. Programma 10 Maatschappelijk bewust financieel beleid Algemene reserve met inkomensfunctie De inkomensfunctie van deze reserve houdt in dat de gemeente rentekosten bespaart, omdat zij een deel van haar investeringen kan dekken vanuit haar Eigen Vermogen en minder snel Vreemd Vermogen (leningen) nodig heeft. Dit bespaart de gemeente rentekosten. Bij het vaststellen van de begroting 2021 is besloten om het resterende tekort op het begrotingsaldo 2022 te onttrekken aan deze reserve. Vrije reserve Deze reserve heeft alleen als functie om het saldo van de jaarrekening tijdelijk te stallen totdat een besluit over de bestemming is genomen.

80

Reserves en voorzieningen per programma

Bijlagen

Reserve integrale ontwikkeling Zeist (RIOZ) Deze reserve is bedoeld als een spaarpot voor toekomstige voorzieningen en ambities. Het gaat om investeringen die aansluiten op de vastgestelde visies (plannen). Reserve meerjarig onderhoud kapitaalgoederen Voor de meeste gemeentelijke eigendommen zijn beheerplannen opgesteld. Periodiek worden deze beheerplannen geactualiseerd. De omvang van de onderhoudsbudgetten varieert van jaar tot jaar afhankelijk van de hoeveelheid onderhoudswerk per jaar. De verschillen in de benodigde budgetten per jaar worden geëgaliseerd via deze reserve. Reserve dekking investeringen Dekkingsmiddel voor concrete met name genoemde investeringen met economisch nut. De lijst van investeringen is limitatief en kan alleen worden uitgebreid na een daartoe genomen raadsbesluit. Reserve egalisatiesystematiek De reserve wordt gebruikt om beschikbaar gestelde bedragen die in een boekjaar niet zijn uitgegeven, over te hevelen naar het volgende (boek)jaar. Het gaat hier niet om structurele budgetten. De reserve wordt zo gebruikt om gelijkmatig structureel beschikbaar gestelde middelen (constant berekend gemiddeld niveau) voor fluctuerende uitgaven te kunnen inzetten, zonder administratieve problemen.

Door ieder jaar het verschil tussen de begrote en de werkelijke uitgaven naar een daarop volgend jaar mee te nemen, kan in een piekjaar de gewenste uitgaaf gedaan worden. Een hoge uitgaaf (meer dan beschikbaar) in enig jaar heeft tot gevolg dat in het jaar daarop dat bedrag in mindering gebracht wordt. De uitgaven waarvoor deze systematiek wordt toegepast, worden expliciet door de Raad aangewezen. Reserve weerstandsvermogen Financiële buffer voor het opvangen beheersmaatregelen te treffen zijn.

van

risico’s

waarvoor

geen

of

geen

afdoende

Reserve weerstandsvermogen winstneming grondexploitaties Financiële buffer voor het opvangen van risico’s waarvoor geen of geen afdoende beheersmaatregelen te treffen zijn. De conform het BBV verplichte tussentijdse winstneming op de grondexploitaties wordt aan deze reserve toegevoegd, tot de betreffende grondexploitatie is afgesloten, de risico’s zijn vervallen en de winst kan vrijvallen. Voorziening onderhoud woningen Gelijkmatige verdeling van de kosten voor (buitengewoon) onderhoud conform het meerjarig onderhoudsplan voor de woningen die in beheer zijn bij de woningstichting Woongoed Zeist. Voorziening risico’s Afdekken van concrete risico’s uit individuele en onderbouwde claims waarvoor de gemeente kan worden aangesproken. Voorziening dubieuze debiteuren Afdekken van verliezen doordat debiteuren hun schulden aan de gemeente niet betalen. Reserve Corona Op basis van het besluit bij de jaarrekening 2020 is deze reserve ingesteld en kan worden ingezet voor het opvangen van tekorten in verband met coronalasten.

81

Reserves en voorzieningen per programma

Bijlagen

4.4

Meerjarenbegroting per taakveld

Conform het BBV (besluit begroting en verantwoording) dient de gemeentelijke begroting een overzicht te geven van de lasten en baten per taakveld. In Zeist lopen de taakvelden één op één gelijk met de collegeproducten. Voor toelichting op de bedragen per taakveld wordt dan ook verwezen naar de toelichtingen op de baten en lasten per collegeproduct / raadsprogramma in boek 1. (bedragen x € 1.000 )

Meerjarenbegroting per taakveld Lasten TaakOmschrijving veld 0.1 0.2 0.3 0.4 0.5 0.61 0.62 0.63 0.64 0.7 0.8 0.9 0.10

1.1 1.2

2.1 2.2 2.3 2.4 2.5

3.1 3.2 3.3 3.4

4.1 4.2 4.3

5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 5.7

Bestuur en ondersteuning Bestuur Burgerzaken Beheer overige gebouwen en gronden Overhead Treasury OZB woningen OZB niet-woningen Parkeerbelasting Belastingen overig Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds Overige baten en lasten Vennootschapsbelasting (VpB) Mutaties seserves Totaal Bestuur en ondersteuning Veiligheid Crisisbeheersing en brandweer Openbare orde en veiligheid Totaal Veiligheid Verkeer, vervoer en waterstaat Verkeer en wegen Parkeren Recreatieve havens Economische havens en waterwegen Openbaar vervoer Totaal Verkeer, vervoer en waterstaat

Baten

Saldo

2022 2023 2024 2025 2022 2023 2024 2025 begroting begroting begroting begroting begroting begroting begroting begroting

2022 saldo

2023 saldo

2024 saldo

2025 saldo

2.779 2.850 1.142 19.343 90 514 70 245 38 0

2.779 2.496 1.163 19.200 26 494 68 245 2 0

2.779 2.456 1.283 19.053 -25 487 68 245 2 0

2.773 2.423 1.278 18.905 -46 493 68 245 2 0

0 1.110 1.228 370 349 7.514 5.077 3.124 642 105.730

0 1.092 1.259 370 345 7.514 5.077 3.345 642 105.245

0 1.236 1.259 370 341 7.514 5.077 3.345 642 105.117

0 1.236 1.259 370 336 7.514 5.077 3.345 642 105.599

-2.779 -1.740 86 -18.973 259 7.000 5.007 2.879 604 105.730

-2.779 -1.404 96 -18.830 319 7.020 5.009 3.100 640 105.245

-2.779 -1.220 -24 -18.683 366 7.027 5.009 3.100 640 105.117

-2.773 -1.187 -19 -18.535 382 7.021 5.009 3.100 640 105.599

-30 0 8.016 35.057

-586 0 8.358 34.245

-586 0 8.728 34.490

-962 0 8.728 33.907

0 0 8.730 133.874

0 0 7.069 131.958

0 0 6.612 131.513

0 0 6.434 131.812

30 0 714 98.817

586 0 -1.289 97.713

586 0 -2.116 97.023

962 0 -2.294 97.905

5.262 2.320 7.582

5.261 2.319 7.580

5.309 2.268 7.577

5.308 2.224 7.532

0 249 249

0 249 249

0 215 215

0 215 215

-5.262 -2.071 -7.333

-5.261 -2.070 -7.331

-5.309 -2.053 -7.362

-5.308 -2.009 -7.317

7.189 1.609 0 0 0 8.798

7.224 1.624 0 0 0 8.848

7.207 1.621 0 0 0 8.828

7.162 1.609 0 0 0 8.771

432 0 0 0 0 432

432 0 0 0 0 432

432 0 0 0 0 432

432 0 0 0 0 432

-6.757 -1.609 0 0 0 -8.366

-6.792 -1.624 0 0 0 -8.416

-6.775 -1.621 0 0 0 -8.396

-6.730 -1.609 0 0 0 -8.339

Economie Economische ontwikkeling Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Economische promotie Totaal Economie

971 0 92

870 0 92

770 0 92

765 0 92

0 0 111

0 0 111

0 0 111

0 0 111

-971 0 19

-870 0 19

-770 0 19

-765 0 19

0 1.063

0 962

0 862

0 857

373 484

404 515

404 515

404 515

373 -579

404 -447

404 -347

404 -342

Onderwijs Openbaar basisonderwijs Onderwijshuisvesting Onderwijsbeleid en leerlingzaken Totaal Onderwijs

0 3.725 1.922 5.647

0 3.734 1.881 5.615

0 3.806 1.881 5.687

0 3.746 1.876 5.622

0 119 393 512

0 119 370 489

0 119 370 489

0 119 370 489

-3.606 -1.529 -5.135

-3.615 -1.511 -5.126

-3.687 -1.511 -5.198

0 -3.627 -1.506 -5.133

857 3.686 2.957

857 3.679 2.932

857 3.571 2.907

855 3.523 2.904

0 1.229 28

0 1.229 14

0 1.229 0

0 1.229 0

-857 -2.457 -2.929

-857 -2.450 -2.918

-857 -2.342 -2.907

-855 -2.294 -2.904

0 1.432 1.481 5.005

0 1.051 1.481 4.820

0 1.257 1.481 4.804

0 1.253 1.481 4.802

0 548 0 180

0 548 0 82

0 548 0 54

0 548 0 54

0 -884 -1.481 -4.825

0 -503 -1.481 -4.738

0 -709 -1.481 -4.750

0 -705 -1.481 -4.748

15.418

14.820

14.877

14.818

1.985

1.873

1.831

1.831

-13.433

-12.947

-13.046

-12.987

Sport, cultuur en recreactie Sportbeleid en activering Sportaccommodaties Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Musea Cultureel erfgoed Media Openbaar groen en (openlucht) recreatie Totaal Sport, cultuur en recreatie

82

Meerjarenbegroting per taakveld

Bijlagen

(bedragen x € 1.000 )

Meerjarenbegroting per taakveld Lasten TaakOmschrijving veld

Baten

Saldo

2022 2023 2024 2025 2022 2023 2024 2025 begroting begroting begroting begroting begroting begroting begroting begroting

2022 saldo

2023 saldo

2024 saldo

2025 saldo

6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 6.6 6.71 6.72 6.81 6.82

Sociaal Domein Samenkracht en burgerparticipatie Wijkteams Inkomensregelingen Begeleide participatie Arbeidsparticipatie Maatwerkvoorziening (WMO) Maatwerkdienstverlening 18+ Maatwerkdienstverlening 18Geëscaleerde zorg 18+ Geëscaleerde zorg 18Totaal Sociaal Domein

5.048 6.822 28.642 5.165 3.119 2.089 12.544 14.432 109 4.444 82.414

5.042 6.336 28.642 5.087 3.114 2.084 13.367 14.277 109 4.393 82.451

5.139 6.336 28.642 5.024 3.106 2.080 13.367 14.277 109 4.393 82.473

5.131 6.160 28.641 4.771 3.096 2.079 13.357 14.274 108 4.390 82.007

29 267 19.917 0 227 0 501 0 0 0 20.941

29 94 19.901 0 227 0 501 0 0 0 20.752

29 94 19.889 0 227 0 501 0 0 0 20.740

29 0 19.881 0 227 0 501 0 0 0 20.638

-5.019 -6.555 -8.725 -5.165 -2.892 -2.089 -12.043 -14.432 -109 -4.444 -61.473

-5.013 -6.242 -8.741 -5.087 -2.887 -2.084 -12.866 -14.277 -109 -4.393 -61.699

-5.110 -6.242 -8.753 -5.024 -2.879 -2.080 -12.866 -14.277 -109 -4.393 -61.733

-5.102 -6.160 -8.760 -4.771 -2.869 -2.079 -12.856 -14.274 -108 -4.390 -61.369

7.1 7.2 7.3 7.4 7.5

Volksgezondheid en milieu Volksgezondheid Riolering Afval Milieubeheer Begraafplaatsen en crematoria Totaal Volksgezondheid en milieu

2.546 4.218 7.372 4.119 1.030 19.285

2.537 4.569 7.296 3.609 1.031 19.042

2.538 4.843 7.246 3.609 1.031 19.267

2.537 5.140 7.200 3.595 1.026 19.498

0 5.936 9.475 157 1.221 16.789

0 6.197 9.417 0 1.221 16.835

0 6.469 9.367 0 1.221 17.057

0 6.753 9.321 0 1.221 17.295

-2.546 1.718 2.103 -3.962 191 -2.496

-2.537 1.628 2.121 -3.609 190 -2.207

-2.538 1.626 2.121 -3.609 190 -2.210

-2.537 1.613 2.121 -3.595 195 -2.203

1.205 497

1.205 497

1.205 497

1.195 490

174 0

174 0

174 0

174 0

-1.031 -497

-1.031 -497

-1.031 -497

-1.021 -490

3.301 5.003

3.114 4.816

2.960 4.662

3.001 4.686

4.932 5.106

4.943 5.117

4.932 5.106

4.904 5.078

1.631 103

1.829 301

1.972 444

1.903 392

180.267

178.379

178.723

177.698

180.372

178.220

177.898

178.305

105

-159

-825

607

8.1 8.2 8.3

Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Ruimtelijke ordening Grondexploitatie (niet-bedrijven terreinen) Wonen en bouwen Totaal Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Totaal taakvelden gemeenten

83

Meerjarenbegroting per taakveld

Bijlagen

4.5

Kerngegevens

Om een beeld te geven van de omvang van het gemeentelijk takenpakket, worden in deze begroting een aantal kerngegevens opgenomen. Deze gegevens zijn bedoeld om een inzicht in de “ordegrootte” van Zeist te geven, als achtergrondinformatie bij deze begroting. De gegevens blijven een momentopname: zaken als inwonertal kunnen immers per dag verschillen. Kerngegevens Begroting 2022 Sociale structuur Aantal inwoners Jonger dan 18 jaar Van 20 tot en met 64 jaar Van 65 tot en met 74 jaar Van 75 tot en met 85 jaar Ouder dan 85 jaar Totaal aantal inwoners Lage inkomens (huishoudens) Aantal personen dat een periodieke uitkering ontvangt WWB *) IOAW *) IOAZ *) Totaal aantal personen met een periodieke uitkering Fysieke structuur Oppervlakte gemeente Zeist in hectare Waarvan bebouwing Waarvan binnenwater Aantal Woningen Woonfunctie Personen wonend in zorginstellingen

13.826 37.462 7.236 4.333 2.048 64.905 8.864 1.056 73 2 4.563 4.851 306 14 29.638 1.136

Bron: Specificatie overzicht Algemene uitkering Ministerie van Binnenlandse Zaken d.d. 22-04-2021. Op basis van deze gegevens wordt met behulp van de meicirculaire 2021 de omvang van het Gemeentefonds voor 2022 berekend.

*) Het gaat hier om de periodieke uitkeringen: WWB: Wet Werk en Bijstand IOAW: Inkomensvoorziening Oudere en gedeeltelijk Arbeidsongeschikte Werknemers IOAZ: Inkomensvoorziening Oudere en gedeeltelijk Arbeidsongeschikte Zelfstandigen

84

Kerngegevens

Bijlagen

4.6

Begrippenlijst

Onderstaand is een lijst opgenomen van begrippen die gehanteerd zijn in deze begroting. Omdat sommige begrippen vrij specifiek zijn voor de gemeente en voor het financiële vakgebied, en daardoor niet bij iedereen bekend zijn, worden ze kort toegelicht. De begrippen zijn in alfabetische volgorde opgenomen. Activa De activa zijde van de balans bevat bezittingen die geïnvesteerd zijn (looptijd langer dan één jaar), bezittingen die op korte termijn liquide gemaakt kunnen worden (looptijd korter dan één jaar) en liquide middelen. Actief Een actief is uit een investering voortgekomen goed, waarover de gemeente de beschikkingsmacht heeft. Het actief dient om goederen te produceren of diensten te verrichten ten behoeve van de publieke taak. Het actief wordt op de balans van de gemeente opgenomen onder “immateriële vaste activa” en “materiële vaste activa”. Het actief wordt in toekomstige jaren over een vastgestelde periode afgeschreven en daarmee komen de uitgaven van de investering jaarlijks voor een vast deel in de exploitatierekening (zie exploitatie). Voorbeelden van activa zijn: wegen, verlichting, riolering, vergunningensysteem en dergelijke. Activa met een economisch nut Het actief draagt bij aan het genereren van middelen voor de gemeente en/of zijn verhandelbaar.

De investering wordt op de balans geactiveerd tegen verkrijgingsprijs en eventueel gevormde reserves mogen niet in mindering worden gebracht op de investering. Activa in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut Het actief kan niet worden verhandeld en genereert geen middelen. Het gaat uitsluitend om een actief in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut. Vanaf het begrotingsjaar 2017 worden deze investeringen geactiveerd tegen verkrijgingsprijs en eventueel gevormde reserves mogen niet in mindering worden gebracht op de investering.. Afvalstoffenheffing Belasting die van de bewoners wordt geheven voor de dekking van de kosten van het ophalen en verwerken van afval. Algemene middelen Gelden die de gemeenten vrij kan besteden met inachtneming van wet- en regelgeving. De algemene middelen worden voornamelijk gevormd door de algemene uitkering uit het Gemeentefonds en de belastingen. Algemene reserve Een eigen vermogensbestanddeel op passiva zijde van de balans waaraan geen bijzondere bestemming is gegeven. De algemene reserve is (meestal voor een te bepalen deel) onderdeel van de weerstandscapaciteit. Algemene uitkering Rijksuitkering aan de gemeenten uit het Gemeentefonds die wordt verdeeld via verdeelmaatstaven. Apparaatskosten Lasten (met name loonkosten) die gemaakt worden om de gemeentelijke organisatie in stand te houden en te laten functioneren.

Autoriseren Het vaststellen van de begroting door de Raad en het machtigen van het College tot het doen van uitgaven en het aangaan van verplichtingen.

85

Begrippenlijst

Bijlagen

Balans Een overzicht van de bezittingen (activa) en het eigen en vreemd vermogen (passiva) van de gemeente op een bepaald moment. De balans is onderdeel van de jaarrekening. De balans geeft aan waarin is geïnvesteerd (bezittingen = activa zijde van de balans) en hoe deze bezittingen zijn gefinancierd (vermogen en schulden = passiva zijde van de balans). Baten Inkomsten die aan het begrotingsjaar worden toegerekend, omdat de levering van de prestatie of het voordeel is toe te rekenen aan het begrotingsjaar. Baten- en lastenstelsel Een stelsel die alle inkomsten (baten) en uitgaven (lasten) toerekent aan het begrotingsjaar, waarin de prestatie is of wordt geleverd of een voordeel is ontvangen. Baten, incidentele Baten die bij ongewijzigd beleid en omstandigheden voor maximaal drie jaar vaststaan. Baten, structurele Baten die bij ongewijzigd beleid en omstandigheden voor meer jaren, in ieder geval meer dan drie jaar, vast liggen. BBV (Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten) Dit zijn voorschriften voor de inrichting van de begroting en de jaarrekening en het jaarverslag van de gemeente. Hieruit volgen (als een logische consequentie) richtlijnen voor de bedrijfsvoering en de administratie van de gemeente, zodat aan de voorschriften voor begroting en rekening kan worden voldaan. Bedrijfsvoering De activiteiten om beleid te kunnen ontwikkelen en uitvoeren.

Vaak deelt men ze in naar: personeel, informatie, automatisering, communicatie, organisatie, financieel beheer en facilitaire diensten. Begroting Een door de Raad vastgesteld document dat aangeeft welke beleidsvoornemens de gemeente heeft, welke activiteiten ter realisatie daarvan moeten worden ondernomen, hoeveel middelen met de realisatie daarvan zijn gemoeid en uit welke bronnen die middelen afkomstig zijn. Begrotingsevenwicht De geraamde baten en lasten in de begroting zijn na bestemming van de reserves in evenwicht. Begrotingssaldo Het verschil tussen de geraamde baten en de geraamde lasten in de begroting na bestemming van reserves. Begrotingssaldo, structureel Het begrotingssaldo verminderd met incidentele baten en vermeerderd met incidentele lasten. Begrotingswijziging Het besluit van de Raad tot wijziging van de begroting op programmaniveau. Begrotingswijziging, technische Wijziging van de begroting op basis van administratieve gronden en zonder politieke impact. Belasting Wettelijk gedwongen bijdrage van particulieren of bedrijven aan de overheid waar tegenover geen rechtstreekse individuele prestatie van de overheid staat. Belastingcapaciteit Maximum opbrengst die een gemeente met belastingheffing kan realiseren.

86

Begrippenlijst

Bijlagen

Belastingcapaciteit, onbenutte Het verschil tussen het maximum opbrengst aan belastingen dat geheven kan worden en de feitelijke (begrote/ gerealiseerde) belasting opbrengst. Belastingverordening Raadsbesluit met regels over de heffing en invordering van belastingen en rechten. Bestaand beleid Beleid waarover reeds besluitvorming heeft plaatsgevonden door de Raad. Bestemmingsreserve Eigen vermogensbestanddeel waaraan door de Raad een bijzondere bestemming is gegeven. Zolang de Raad de bestemming kan veranderen is er sprake van een vrij aanwendbare bestemmingsreserve. Een deel van de bestemmingsreserve is niet vrij aanwendbaar, omdat sprake is van een ”dekkingsreserve” of een andere al bestaande verplichting. Bestuurlijk belang Een bestuurlijk belang heeft een gemeente wanneer zij een zetel heeft in het bestuur van een derde rechtspersoon of als ze een stemrecht heeft. Boekwaarde Waarde van een actief op de activazijde van de balans. Bouwgrondexploitatie De activiteit waarbij ruwe onbebouwde gronden dan wel voor stad- en dorpsvernieuwing bestemde gronden onder aanwending van arbeid, materialen en kapitaalgoederen worden omgevormd tot een gevarieerde hoeveelheid aan derden te verkopen dan wel in erfpacht uit te geven bouwterreinen. BTW-compensatiefonds Rijksfonds waar de gemeenten de door hen betaalde BTW over de gemeentelijke taken kunnen terugvorderen.

Circulaire (Gemeentefonds) Berichtgeving van het Rijk met de effecten van de Miljoenennota op de algemene uitkering uit het Gemeentefonds of Provinciefonds. Verschijnt in maart, mei en september en indien nodig ook in december. Cofinanciering Overeenkomst waarbij overheden en eventueel bedrijven afspraken maken over de gezamenlijke financiering van een investering. Collegeprogramma Uitvoeringsplan van het College voor het beleid gedurende de zittingsperiode. Dekking Het afdekken van (geraamde) lasten door (geraamde) baten. Dekkingsmiddelen De financiële middelen om de (geraamde) lasten af te dekken. Delegatie Overdracht van bevoegdheden en verantwoordelijkheden voor de uitvoering van bepaalde taken door een hogere geplaatste functionaris of instantie aan een lager geplaatste functionaris of instantie. Doelmatigheid Het realiseren van bepaalde prestaties met een zo beperkt mogelijke inzet van middelen. Doelmatigheid wordt ook wel efficiëntie genoemd.

87

Begrippenlijst

Bijlagen

Doeltreffendheid De mate waarin de beoogde maatschappelijke effecten van het beleid ook daadwerkelijk worden behaald. Een ander woord voor doeltreffendheid is effectiviteit. Doeluitkering Vergoeding van andere overheidslichamen (veelal het Rijk) bestemd voor een vooraf bepaald en voorgeschreven doel. Een andere benaming is specifieke uitkering. Dualisme / dualistisch stelsel Het dualisme / dualistisch stelsel kenmerkt zich, doordat de posities en bevoegdheden van de Raad en het College ontvlecht zijn. De Raad richt zich primair op de kaderstellende en controlerende functie. Het College draagt zorg voor de uitvoerende functie (het besturen van de gemeente). Duurzaam financieel evenwicht Er is sprake van duurzaam financieel evenwicht als – met in achtneming van het risicoprofiel van de gemeente – aannemelijk is dat in beginsel binnen de termijn van de meerjarenraming een situatie van materieel evenwicht ontstaat voor zowel het bestaande als het nieuwe beleid (cf. art 22 BBV) die zich daarna, blijkend een volgende meerjarenraming, bestendigt. Eigen vermogen Het eigen vermogen bestaat uit de reserves en het resultaat na bestemming volgend uit de jaarrekening. Het jaarresultaat wordt afzonderlijk opgenomen als onderdeel van het eigen vermogen, tot het moment dat de Raad het jaarresultaat heeft bestemd.

Exploitatie De bedrijfseconomische baten en lasten van alle gemeentelijke taken voor bestemming van reserves die tot uitdrukking komen in de begroting, de meerjarenraming en de jaarrekening. Financieel belang Een gemeente heeft een financieel belang als de ter beschikking gestelde middelen verloren gaan in geval van faillissement van de verbonden partij en/of als financiële problemen bij de verbonden partij verhaald kunnen worden op de gemeente. Financieel beleid Het financiële beleid omvat de uitgangspunten voor de financiële functie. In de eerste plaats zijn dat de algemene uitgangspunten en doelen voor de uitoefening, organisatie en werking van de financiële functie en de daarbij behorende informatie voorziening. Ten tweede gaat het specifiek om uitgangspunten die de budgettaire ruimte beïnvloeden. Artikel 212 Gemeentewet noemt in dat verband drie onderwerpen: richtlijnen voor de financieringsfunctie, de regels voor waardering en afschrijving van activa en de grondslagen voor de berekening van de tarieven, heffingen en prijzen die de gemeenten heffen. Financieel toezicht / provinciaal toezicht Toezicht door de Provincie op het structureel in evenwicht zijn van de begroting en de jaarrekening van de gemeente, zowel inhoudelijk als procedureel. Financiering De wijze waarop (geld)middelen worden ingezet om een investering te financieren.

De financiering kan plaats vinden met eigen financieringsmiddelen (reserves en voorzieningen) dan wel met externe financieringsmiddelen (opgenomen geldleningen). Financieringsparagraaf Een belangrijk instrument voor het transparant maken, en daarmee voor het sturen, beheersen en controleren, van de financieringsfunctie. De financieringsfunctie dient in overeenstemming te zijn met de eisen die de Wet fido stelt. Naar voren dient te komen, dat de uitvoering van de financieringsfunctie uitsluitend de publieke taak dient, het beheer prudent is en wordt voldaan aan de kasgeldlimiet en renterisiconorm.

88

Begrippenlijst

Bijlagen

Gemeentefonds Het Gemeentefonds is een begrotingsfonds met het karakter van algemene middelen, dat wordt beheerd door de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en de minister van Financiën. Bij wet wordt ten aanzien van ieder uitkeringsjaar een bedrag aan middelen van het Rijk ten behoeve van het Gemeentefonds afgezonderd. De jaarlijkse ontwikkeling van het Gemeentefonds is momenteel gekoppeld aan de jaarlijkse ontwikkeling van de netto gecorrigeerde rijksuitgaven (samen de trap op, samen de trap af). Heffingen Belastingen en retributies (heffing voor de levering van een individuele dienst). Indexeren Aanpassing van bedragen vanwege waardevermindering als gevolg van inflatie. Integrale afweging De besluitvorming houdt rekening met het totale beleid van de gemeente. Investering Het vastleggen van vermogen in een object dat wordt geactiveerd op de balans en waarvan het nut zich over meerdere jaren uitstrekt. Kasgeldlimiet Een bedrag ter grootte van een vastgesteld percentage van het begrotingstotaal. Kwijtschelding Opheffen van de invordering van bijvoorbeeld een gemeentelijke belasting, belastingplichtige voldoet aan de kwijtscheldingsregels die de Raad vastgesteld heeft.

omdat

de

Lasten Uitgaven die aan een begrotingsperiode worden toegerekend, omdat de levering van de prestatie of het nadeel is toe te rekenen aan het begrotingsjaar. Meerjarenraming Een begrotingsraming voor tenminste drie op het begrotingsjaar volgende jaren. De meerjarenraming bestaat uit zowel bestaand als nieuw beleid. De meerjarenbegroting wordt bij de jaarbegroting aan de Raad aangeboden en behandeld. De meerjarenraming is ook een hulpmiddel voor het begrotingstoezicht door de Provincie. Onttrekkingen Beschikken over de reserves ten gunste van de exploitatie / het resultaat. Onvoorzien / de 3 O’s De post “onvoorzien” is een verplicht te ramen bedrag in de begroting voor het opvangen van onontkoombare en onuitstelbare uitgaven die ten tijde van het opstellen van de begroting nog niet worden voorzien. De criteria worden wel de drie O’s genoemd: onvoorzien, onontkoombaar en onuitstelbaar. De begrotingspost “onvoorzien” is een post waarop nooit rechtstreeks betalingen mogen worden gedaan. Op basis van besluitvorming worden middelen overgeheveld vanuit de post “onvoorzien" naar het budget waarop de onvoorziene uitgaven inhoudelijk betrekking heeft.

Overhead Organisatiekosten die niet rechtstreeks kunnen worden toegerekend aan de producten van de gemeente, zoals lasten management, ICT, P&O, facilitaire zaken, kosten van de accountant, fiscalist, advocaat, leasekosten, energiekosten en verzekeringen. Paragrafen Door de BBV zijn zeven verplichte paragrafen voorgeschreven als onderdeel van de (beleids)begroting en worden verantwoord in de jaarrekening. De paragrafen geven een dwarsdoorsnede van de begroting. Bij het vaststellen van de begroting door de Raad stelt zij nadrukkelijk de beleidsuitgangspunten van de zeven verplichte paragrafen vast. Deze paragrafen bevatten de beleidsuitgangspunten van beheersmatige activiteiten en de lokale heffingen. 89

Begrippenlijst

Bijlagen

Het gaat in de paragrafen om de beleidslijnen van beheersmatige aspecten die belangrijk zijn: financieel, politiek of anderszins. De verplichte paragrafen zijn (in alfabetische volgorde): • Paragraaf bedrijfsvoering • Paragraaf financiering • Paragraaf grondbeleid • Paragraaf lokale heffingen • Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen • Paragraaf verbonden partijen • Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing Passiva De passiva zijde van de balans bevat de eigen vermogen bestandsdelen (reserves) en de vreemd vermogen bestandsdelen die onder te verdelen zijn in langlopende schulden (looptijd langer dan één jaar) en kortlopende schulden (looptijd korter dan één jaar). Planning- en controlcyclus Voorbereiden, vaststellen, uitvoeren van de begroting, de tussentijdse rapportages en de verantwoording erover in het jaarverslag en de jaarrekening. Product De eenheid waar programma’s in zijn onderverdeeld. Producten worden bepaald door het College (uitvoeringsinformatie). Onder het niveau van producten kunnen nog één of meerdere niveaus liggen, afhankelijk van de omvang van de gemeente (uitvoeringskader ambtelijk apparaat). Programma Een samenhangend geheel van activiteiten en geldmiddelen gericht op het bereiken van vooraf bepaalde maatschappelijke effecten, waaraan idealiter indicatoren gekoppeld zijn.

Rechtmatigheid Het handelen in overeenstemming met wet- en regelgeving, waaronder ook begrepen zijn de gemeentelijke verordeningen, raads- en collegebesluiten. Rekenkamercommissie Onafhankelijk orgaan dat ten behoeve van de Raad gevraagd en ongevraagd onderzoek doet naar de doelmatigheid, doeltreffendheid en de rechtmatigheid van door het College gevoerde bestuur. Het onderzoek naar de rechtmatigheid van de jaarrekening is een taak van de accountant. Renteomslag percentage Een berekeningsmethodiek waarbij de aan taakvelden toe te rekenen rente wordt omgeslagen over de geactiveerde investeringen per 1 januari. Renterisiconorm Het gestelde kader om tot een zodanige opbouw van de leningenportefeuille te komen, dat het renterisicobedrag uit hoofde van rente aanpassingen en aflossingen (herfinanciering) van leningen niet het bedrag van de renterisiconorm overschrijdt. Het bedrag van de renterisiconorm wordt berekend door een vastgesteld percentage te vermenigvuldigen met het begrotingstotaal. De berekende renterisiconorm geldt volgens de wet ook als grondslag voor de toetsing van de daarop volgende jaren. Reserves Bestanddelen van eigen vermogen die zijn ontstaan door bestemming van overschotten of planmatig zijn bestemd. Reserve, egalisatieReserve waarmee ongewenste schommelingen (in tarieven of lasten) kunnen worden opgevangen, bijvoorbeeld afvalstoffenheffing en rioolheffing.

Resultaat Saldo van baten en lasten in de begroting of de jaarrekening.

90

Begrippenlijst

Bijlagen

Resultaat voor bestemming (exploitatieresultaat) Saldo van baten en lasten van de programma’s, de algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien bij de begroting. Het resultaat voor bestemming is bij de jaarrekening hetzelfde, maar dan zonder onvoorzien Resultaat na bestemming (financieel resultaat) Het resultaat voor bestemming plus de toevoegingen aan de reserves minus de onttrekkingen aan de reserves. Rioolheffing Heffing die van gebruikers wordt geheven ter dekking van de kosten van het rioolbeheer. Risico’s Kans op gevaar of schade met financieel gevolg van substantiële omvang. Risicobeheer Systematisch in kaart brengen van de risico’s en het treffen van maatregelen om de (financiële) gevolgen te minimaliseren en/of op te kunnen vangen. Specifieke uitkeringen Vergoeding van andere overheidslichamen (veelal het Rijk) bestemd voor een vooraf bepaald en voorgeschreven doel. Een andere benaming is doeluitkering. Stelposten Begrotingsposten waarbij voldoende informatie aanwezig is om hun omvang te bepalen, maar die nog niet functioneel zijn geraamd. Op basis van nog te verzamelen informatie wordt bepaald aan welke (functionele) budgetten het geraamde budget wordt toegevoegd.

Toezicht Het uitoefenen van toezicht is het verzamelen van informatie over de vraag of een handeling of zaak voldoet aan de daaraan gestelde eisen, het zich daarna vormen van een oordeel daarover en het eventueel naar aanleiding daarvan interveniëren. Treasury/ treasuryfunctie Engelse term voor het vakgebied rond in- en uitgaande geldstromen en daaraan gerelateerde kosten, opbrengsten en risico’s. De treasuryfunctie binnen de gemeente omvat alle activiteiten die zich richten op het besturen en beheersen van, het verantwoorden over en het toezicht houden op de financiële vermogenswaarden, de financiële stromen, de financiële posities en de hieraan verbonden risico’s. Vaste schuld Schuld met een looptijd van minimaal 1 jaar. Vennootschapsbelasting Per 1 januari 2016 zijn publiekrechtelijke rechtspersonen (gemeenten, provincies en waterschappen) belastingplichtig voor de vennootschapsbelasting, voor zover zij een (overheids)onderneming drijven die structureel winstgevend is. Verbonden partij Een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente een bestuurlijk en financieel belang heeft. Voor het hebben van een financieel belang is het niet perse nodig dat de gemeente een bedrag ter beschikking stelt aan de verbonden partij. Zij heeft ook een financieel belang indien financiële problemen bij de verbonden partij op de gemeente kunnen worden verhaald.

Verordeningen Algemene regels die vastgesteld zijn door de Raad. Verordening artikel 212 Gemeentewet De Raad stelt bij verordening de uitgangspunten voor het financiële beleid, alsmede voor het financiële beheer en voor de inrichting van de financiële organisatie vast.

91

Begrippenlijst

Bijlagen

Verordening artikel 213 Gemeentewet De Raad stelt bij verordening regels vast voor de controle op het financieel beheer en op de inrichting van de financiële organisatie. Daarnaast wijst de Raad een openbare accountant aan die belast is met de controle van de jaarrekening en het daarbij verstrekken van een accountantsverklaring en het uitbrengen van een verslag van bevindingen. Verordening artikel 213a Gemeentewet De Raad stelt bij verordening de regels vast met betrekking tot door het College periodiek te verrichten onderzoek naar de doelmatigheid en doeltreffendheid van het door hem gevoerde bestuur. Verplichtingen Door opdrachtverstrekking ontstaat voor de gemeente de verplichting tot betaling op enig moment. Voorzieningen Afgezonderde vermogensbestanddelen (vreemd vermogen) die gevormd worden wegens a) verplichtingen en verliezen waarvan de omvang op de balansdatum onzeker is, doch redelijkerwijs te schatten; b) risico’s waarvan de omvang op de balansdatum onzeker is, doch redelijkerwijs te schatten; c) fluctuaties in kosten (gelijkmatige verdeling van kosten) op te vangen; d) de bijdragen aan toekomstige vervangingsinvesteringen, waarvoor een heffing wordt geheven. Tot de voorzieningen worden ook gerekend van derden verkregen middelen die specifiek besteed moeten worden.

Weerstandscapaciteit De weerstandscapaciteit bestaat uit middelen en mogelijkheden waarover de gemeente beschikt om niet begrote kosten, die onverwachts en substantieel zijn, te dekken zonder dat dit ten koste gaat van de uitvoering van bestaande taken. Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen is gedefinieerd als het vermogen / de mogelijkheid om niet structurele financiële risico’s op te kunnen vangen en zo de taken van de gemeente te kunnen voortzetten. Het weerstandsvermogen (de mogelijkheid om risico’s op te vangen) bestaat uit de relatie tussen de weerstandscapaciteit (de geldmiddelen) en de risico’s waar geen specifieke maatregelen voor zijn getroffen. Een hogere weerstandscapaciteit en/of vermindering van de risico’s zorgen beiden voor een verbetering van het weerstandsvermogen van de gemeente. Wet fido Afkorting voor “Wet financiering decentrale overheden”. De Wet fido regelt de voorwaarden waaronder een gemeente geld kan lenen en mag uitlenen.

92

Begrippenlijst