Transcript - 22 oktober 2024

VERSLAG VAN DE GEMEENTERAAD VAN GEMEENTE ZANDVOORT d.d. 22 oktober 2024

1.

Opening De voorzitter: Beste mensen, hartelijk welkom allemaal. Ik open de raadsvergadering van 22 oktober 2024. Hartelijk welkom aan uw raadsleden. Ook hartelijk welkom aan de gevulde tribune en ook hartelijk welkom aan al die mensen die thuis meekijken. Fijn dat u allen in ons midden bent en belangstellend bent voor wat vanavond in deze vergadering gaat gebeuren. Geen onbelangrijke vergadering, want wij bespreken vandaag de begroting 2025 en verder, met ook de algemene beschouwingen, waarbij de verschillende partijen in hun bijdragen hun visie op het komende jaar en ook verder zullen toelichten aan ons. Daarnaast hebben wij ook nog de bespreking van de Najaarsnota en de eerste wijziging van de begroting 2025 van de Omgevingsdienst IJmond, een van onze belangrijkste partners waar het gaat om alles wat met milieu en vergunningverlening te maken heeft. Dus een gevulde agenda waarvan ik ervan uit ga dat wij op een goede en constructieve manier met elkaar van gedachten zullen wisselen. Wij hebben helaas een bericht van verhindering van mevrouw Paap en wij hebben een bericht dat de heer Kramer verlaat is. Dat bij wijze van opening.

2.

Mededeling en loting De voorzitter: Dan kom ik bij de mededelingen en de loting. Heeft er iemand van u een mededeling over belangen of betrokkenheid? Ik zie dat dat niet het geval is. Zijn er overige mededelingen vanuit de raad? Dat is ook niet het geval. Dan komen wij vanzelf bij de loting. De loting, zoals u weet, wij trekken een nummertje en bij een mogelijk hoofdelijke stemming zal degene die correspondeert met dat nummertje qua naam als eerste de stemming aanvangen. Dat is dit keer nummer 1. Dat is de heer Berg. Dus bij een hoofdelijke stemming starten wij bij de heer Berg. Hebben we daar de medeling en loting mee gehad.

3.

Vaststellen agenda De voorzitter: Dan komen we bij het vaststellen van de agenda. Kan u als raad zich vinden in deze agenda? Dan stel ik die bij deze vast. Bespreekstukken

4.

Programmabegroting 2025-2029 De voorzitter: Dan komen we bij de programmabegroting 2025. Aan de raad wordt vanavond voorgesteld om de programmabegroting 2025 vast te stellen, inclusief de daarin genoemde lasten en baten per programma. Dat geldt ook voor kredietvoorstellen en onttrekkingen aan de toevoegingen en reserves. Tot mijn vreugde zie ik dat er een groot aantal amendementen en moties zijn ingediend. Dat betekent dat u allemaal goed heeft nagedacht om met elkaar van gedachten te wisselen over wat beter en mooier aan deze begroting kan. We doen dat in eerste instantie in de vorm van algemene beschouwing. Dat betekent dat elke fractie van u krijgt acht minuten om een toelichting te geven op datgene wat u in wil brengen in het kader van deze begroting. Ik verzoek u om, er zijn al een aantal moties aangekondigd, om ook al even concreet aan te geven als u een motie indient of als u een motie aankondigt, te zeggen van, ik wacht even bijvoorbeeld de reactie van het college af, om dat even concreet aan te geven, dan kunnen wij later langslopen wat er in eerste instantie concreet is ingediend. Vervolgens na een korte schorsing krijgt u de gelegenheid om in eerste termijn met

elkaar een debat aan te gaan, te reageren op elkaars inbreng, eventueel op al ingediende moties te reageren en daarna krijgt het college een eerste termijn om te reageren, waarbij de heer Bluijs, maximaal zeg ik erbij, zestien minuten krijgt en de andere collegeleden acht minuten. Daarna is er nog een tweede termijn en kijken we tot in hoeverre wij misschien vanavond en misschien morgen deze vergadering tot een goed einde kunnen brengen. Dat betekent dat wij starten met de inbreng. Wij hebben aan de fracties de gelegenheid gegeven omdat vanaf de zitplek te kunnen doen, maar er staat ook, indien dat gewenst is, een katheder, zodat u daar ook van achter het woord kan voeren. Wij doen dat van de grootste partij naar de kleinste partij. Dat betekent dat als eerste ik graag het woord geef aan mevrouw Göransson van Jong Zandvoort. Mevrouw Göransson: Dank u wel. Ik hoop dat ik goed te verstaan ben. Degenen die hier zitten hebben een papiertje gekregen met de tekst. Voorzitter, voor de derde keer mogen we de algemene beschouwing beginnen. Een hele eer. Vertrouwen is een van de zaken die langzaam komt, maar snel weg is. Jong Zandvoort vindt het belangrijk dat Zandvoortse inwoners vertrouwen hebben in de gemeente, vertrouwen dat hun vragen goed beantwoord worden en vertrouwen dat hun zorgen serieus genomen worden en vertrouwen dat hun ideeën gehoord worden.

Naast dat de inwoners vertrouwen hebben, vindt Jong Zandvoort het belangrijk dat ook de gemeente vertrouwen heeft en dat vertrouwen komt voort uit acties. Voorzitter, Jong Zandvoort wil vertrouwen krijgen in de projecten. We zien dat Zandvoort vooruitgaat, maar wat Jong Zandvoort betreft niet snel genoeg. We zien dat vertragingen optreden bij projecten en dat is wat ons betreft niet wenselijk. Als voorbeeld de voormalig Mariaschool. Wat ons betreft, had dit gebouw allang vol moeten zitten en de jongeren hierin moeten kunnen wonen. De gemeente moet haar ambities nakomen en het belang blijven vertegenwoordigen. Maar ook de komende projecten lijken telkens maar niet echt van start te gaan. Die schop moet in de grond. Wij zijn van mening dat we een planning nodig hebben van alle projecten en ons hieraan moeten gaan houden. Stilstaan is achteruitgang. De vaart moeten erin. Schop de grond in. … Jong Zandvoort wil ook vertrouwen in hulpvaardigheid en de zorg. Naast de tastbare zaken, vinden de inwoners van ons prachtige dorp vinden we ook belangrijk. Het is belangrijk om onze inwoners de hulp te bieden waar nodig. De gemeente dient toegankelijk en makkelijk bereikbaar zijn. Dat geldt voor hulpvragen, maar ook voor de toegankelijkheid voor mensen die bijvoorbeeld minder goed ter been zijn.

Jong Zandvoort is van mening dat de samenwerking met de regionale zorgpartners dient te versterken. Het is cruciaal om onze krachten te bundelen, om zo de zorg toegankelijk en effectief te maken en te houden. Wachttijden lopen op en het gaat niet ten goede van degene die de hulp nodig heeft. Vertrouwen in een toegankelijke gemeente en acceptabele tijden voor wachttijden voor zorg, dat heeft Jong Zandvoort nodig. Voorzitter, Jong Zandvoort wil vertrouwen in voldoende speel- en beweegmogelijkheden in Zandvoort. Zandvoort verbetert de laatste tijd speeltuinen in ons dorp. Hier zijn we blij mee. Beweging is belangrijk voor fysieke en mentale gezondheid. De kleinere speelmogelijkheden vinden wij fijn. Iets wat in de buurt staat en kinderen makkelijk heen kunnen. Maar naast het buurtgerichte, willen we ook graag iets buurtoverstijgend. Een speeltuin dat bijna een kunstbouwwerk had kunnen zijn met speelmogelijkheden die kinderen weken kunnen vermaken. Vertrouwen in de speelmogelijkheden van Zandvoort, buurtgericht en buurtoverstijgend, dat heeft Jong Zandvoort nodig. Voorzitter, Jong Zandvoort wil vertrouwen dat zij haar inwoners niet in het donker laat staan. Zoals net aangegeven, vinden we dat belangrijk. Wat betreft de openbare verlichting, lukt het Zandvoort helaas iets te goed. Hier laten we onze bewoners niet in het donker staan, maar wel in de bouwlampen.

Een goede sfeer in ons dorp vinden we belangrijk. Hier hoort de juiste verlichting bij. In het dorp zijn hier de eerste stappen vorig jaar voor gezet. De verlichting gaan terug van 3000 kelvin naar 2200. Vertrouwen dat ons dorp geen voetbalveldverlichting heeft, maar terug naar de juiste kleurverlichting voor ons hele dorp. Dat heeft Jong Zandvoort nodig. Jullie hebben hier ook een motie van kunnen zien. Voorzitter, Jong Zandvoort wil vertrouwen op een prachtig groen in ons dorp. Het groenonderhoud wordt getild naar een hoger niveau, de uitstraling van ons dorp wordt opgeschroefd. Een groene omgeving zorgt voor meer charme en een prettiger woonomgeving,

mits we het goed onderhouden. Jong Zandvoort is blij dat dit niveau verhoogd wordt. Vertrouwen in een goed onderhouden groene omgeving, dat heeft Jong Zandvoort nodig. Voorzitter, Jong Zandvoort wil vertrouwen in het merk antwoord Zandvoort. Zandvoort is een prachtige gemeente met wereldwijde aandacht. Een kleine gemeente die groot wil zijn. Wie groot wil zijn, moet groots denken. Een racefestival met echt aanzien en groter dan wij durven dromen, dat heeft Zandvoort nodig. Zandvoort moet aantrekkelijk zijn voor ondernemers, toeristen en haar inwoners. Leegstand zien we onder overal, maar grote plaatsen blijven mensen trekken. Zorg dat Zandvoort hierbij hoort, zorg dat Zandvoort aangekleed wordt, zorg dat Zandvoort sfeer uitstraalt. Kleed het aan, bijvoorbeeld in een herfstthema rond deze periode met pompoenen en verlichting. Vertrouwen in een groot Zandvoort met grootse ideeën en ambities. Dat heeft Jong Zandvoort nodig. Voorzitter, zoals u hoort, hebben voldoende vertrouwen te bouwen. Jong Zandvoort hoopt de aankomende tijd samen met de gemeenteraad en de organisatie te bouwen aan vertrouwen in Zandvoort. We hopen op een goede discussie zo meteen in de gemeenteraad en wensen de organisatie veel succes bij het realiseren van onze plannen en het bouwen van het vertrouwen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Göransson van Jong Zandvoort.

Dan geef ik het woord aan de heer Endstra namens het CDA. De heer Endstra: Dank u wel. Even kijken hoe we dit dan weer praktisch kunnen inregelen, maar het is gelukt volgens mij. De dorpspartij CDA die zet zich dit jaar ook weer in voor een Zandvoort waarin het sociale en het ondernemerschap centraal staat. Wij geloven in een gemeenschap waarin inwoners, ondernemers en organisaties samenwerken om Zandvoort levendig, gastvrij en toekomstbestendig te maken. Het is juist deze wisselwerking tussen betrokken ondernemers en een solide sociale basis voor Zandvoorters dat ons dorp zo uniek maakt. Ondernemers spelen een belangrijke rol in het behouden van het toeristisch karakter van Zandvoort. Niet alleen tijdens het hoogseizoen, maar jaarrond. Zij nemen initiatieven om onze badplaats aantrekkelijk te houden. Dit vraagt om een gemeentebestuur dat met hen meedenkt en meewerkt. Wonen en zorg. Zandvoort vergrijst in rap tempo. Dat brengt uitdagingen met zich mee op het gebied van zorg, wonen en welzijn. De dorpspartij CDA ziet kansen in de nieuwe Woonzorgagenda. Deze agenda voor mensen met een zorgvraag en kwetsbare groepen gaat ervoor zorgen dat Zandvoorters langer zelfstandig kunnen blijven wonen in een vertrouwde omgeving en ondersteund door passende zorg. De dorpspartij CDA pleit ook voor nieuwe woonvormen, waarover reeds gesproken is door andere partijen.

Wij denken aan samenwoonprojecten voor jong en oud om ons dorp leefbaar te houden. Woningbouw. De noodzaak voor meer woningbouw is groter dan ooit. Met de stijgende woningprijzen en het tekort aan betaalbare woningen moeten we ons als raad nu de stap zetten om de toekomstige generaties hier te kunnen laten wonen. We zien met name op de noordelijke boulevard kansen om niet alleen recreatie, maar ook veel woningen toe te voegen. Een combinatie van recreatieve voorzieningen en betaalbare woonruimte kan ervoor zorgen dat Zandvoort niet alleen aantrekkelijk blijft voor onze dorpsgenoten, maar ook voor de toekomstige generaties. Het is hoog tijd dat de doorstroming op de woningmarkt op gang komt. Wij willen daarom levensloopbestendige woningen maken, zodat iedereen een kans krijgt om door te stromen naar een passende woning. Badhuisplein. Wij vragen ook extra aandacht voor ons idee om een ondergrondse parkeergarage te maken op het Favaugeplein, dus van het Badhuisplein tot aan de Dirk van den Broek. Dit soort ondergrondse parkeervoorzieningen, met daarbovenop groen, recreatie- en woongebieden zorgen voor de zo broodnodige kwaliteitsimpuls die ons dorp nodig heeft. Deze integrale aanpak biedt ruimte voor groei, zonder dat we onze prachtige kustlijn aantasten. Dit vraagt om lef en een stevige lobby. Meer regie.

Hoewel we als dorpspartij waarderen dat er stappen worden gezet, kunnen we niet voorbijgaan aan het feit dat er op een aantal portefeuilles onvoldoende voortgang wordt geboekt. Zo lopen belangrijke projecten, zoals de zojuist al genoemde ontwikkeling van de Mariaschool, maar ook de Curiedex al geruime tijd achter. Dit baart

ons grote zorgen. Onze grootste zorg ligt bij de portefeuille Volkshuisvesting en Wonen. Het huidige programma loopt volgend jaar af. We wachten dus op een nieuw uitvoeringsprogramma Wonen 2026-2030. Wanneer kunnen we dit nieuwe programma van de wethouder verwachten? Wij roepen op om in het nieuwe programma meer te prioriteren om zo sneller tot woningbouw te komen. We zien te weinig daadkracht en concrete stappen. Toch nog even een vraagje aan de wethouders, hoe wordt de koppeling gemaakt tussen het nieuwe uitvoeringsprogramma Wonen en de Woonzorgagenda? We lopen niet alleen vast bij de Mariaschool en de Curiedex, maar we zien ook te weinig regie op andere projecten. Denk aan ontwikkeling van de passagepanden, maar ook bij realisatie overloopterrein P De Zuid, de pleinenstudie die weer is vertraagd. Hier dienen we als gemeenteraad ook de hand in eigen boezem … Of niet ook, maar dienen we de hand in eigen boezem te steken. Dit gebrek aan voortgang zorgt voor frustratie bij zowel inwoners als de gemeenteraad. Dus we vragen de betreffende wethouders regie te nemen. Een gezonde financiële balans. Hoewel we blij zijn met de positief financiële cijfers, zien we ook dat de structurele lasten stijgen. Het is belangrijk dat we deze stijgingen kunnen dekken met structurele inkomsten. We vragen speciale aandacht voor de meest kwetsbare inwoners.

Het Rijk legt steeds meer taken bij de gemeente neer, zonder daarbij voldoende middelen te verstrekken, wat voor extra druk zorgt voor onze begroting. Het is aan de gemeenteraad om scherp te blijven om onze financiën op orde te houden, zonder dat dit ten koste gaat van de portemonnee van de Zandvoorter. Leefbaar en groen dorp. We vragen aandacht voor de leefbaarheid en veiligheid in Nieuw Noord, waar de afgelopen tijd meerdere incidenten hebben plaatsvonden. Om een start te maken om deze problemen op te lossen, dienen wij een motie in samen met ZEE voor cameratoezicht op het Flemingplein voor de Vomar. Maar ook het LDC-plein, daar wordt veel overlast ervaren. Hier vragen we ook om camera's. Hopelijk kunnen we het gevoel van veiligheid vergroten, de politie ontlasten en verdere escalaties voorkomen. Zandvoort staat bekend om een unieke ligging tussen duin en zee. Deze unieke omgeving verdiet bescherming en verbetering. Ondanks dat hier vele goede stappen zijn gezet, wil de dorpspartij CDA dat er meer geïnvesteerd wordt in het vergroenen van de wijken. We zien ook dat het onderhoud en beheer nog beter kan. Wij willen minimaal dat er twee keer per jaar onkruid wordt gemaaid, liever meer. Kan de wethouder dit toezeggen? Sport en cultuur. In het Zandvoorts preventiemodel zien we dat de preventie steeds meer goed aan de grond krijgt. Dit juichen we toe.

Toch maken we ons zorgen over de stijgende kosten die het voor sommige gezinnen moeilijker maakt om hun kinderen deel te laten nemen aan sport en culturele activiteiten. Het CDA streeft ernaar dat alle kinderen kunnen blijven sporten. Dit willen we betrekken bij het minimabeleid dat binnenkort op de agenda staat. De Krocht. Dat deze cultuurtempel nu eindelijk na al deze jaren wordt gerenoveerd, daar zijn we erg trots op. Dat is ook onder andere door de onuitputtelijke inzet van wethouder Bluijs. Mobiliteit en bereikbaarheid. De bereikbaarheid van Zandvoort blijft een belangrijk punt van aandacht. We moeten zorgen dat Zandvoort in de toekomst goed bereikbaar blijft voor Zandvoorter en onze bezoekers, ook met de auto. We roepen het college op om de samenwerking met omliggende gemeenten te versterken en de knelpunten aan te pakken. Tot slot, als dorpspartij CDA blijven we ons inzetten voor een Zandvoort waar iedereen meetelt en waar ondernemers, inwoners en het gemeentebestuur samenwerkt aan een gezonde, veilige en leefbare toekomst. Graag gaan we in gesprek met de andere fracties over de vraag, herkent u zich in deze uitdagingen en kansen voor Zandvoort? Samen kunnen we de komende jaren bouwen aan een nog mooier Zandvoort. Dank voor uw aandacht. De voorzitter: Dank u wel. Precies op de tijd. Inclusief compliment aan de heer Bluijs. Het woord is aan mevrouw Göransson van de OPZ.

Mevrouw Göransson-van Kerkwijk: Dank u wel, voorzitter, collega-raadsleden, college, mensen op de publieke tribune en mensen, luisteraars, kijkers thuis. De Zandvoortse identiteit, weten we het nog? Hard op de tong, samenhang, sportief, leven in de brouwerij, contrastrijk, niet lullen, ook poetsen. Vooral die laatste lijken we

allemaal weleens te vergeten, ook hier in deze raadzaal. Dus daarom hierbij onze niet lullen maar poetsenalgemene beschouwingen van OPZ. OPZ wil in 2025 dat er een knarrenhof komt in antwoord, zodat ouderen langer zelfstandig kunnen blijven wonen. Omdat een knarrenhof een goed middel is tegen eenzaamheid bestrijding onder ouderen, omdat een knarrenhof ook kan zorgen voor doorstroming op de woningmarkt, omdat een knarrenhof snel gerealiseerd kan worden aan bijvoorbeeld de Tolweg, maar dat we dan wel eisen moeten stellen bij de ontwikkeling, zodat een knarrenhof een echt Zandvoorts knarrenhof wordt. Dus OPZ zegt, niet lullen, maar realiseren, dat knarrenhof. OPZ wil in 2025 dat sport wordt ingezet als middel en niet alleen als doel, omdat sport kan helpen in de eenzaamheidsbestrijding van ouderen en jongeren, omdat sport helpt om gezond te blijven en de zorgkosten kan verminderen, omdat sport niet voor iedereen bereikbaar is, omdat bewegen ook een vorm van sport is, omdat de jeugdsport pas weer nieuw leven ingeblazen mag worden, samen met een pas voor senioren, maar dat we dit beter kunnen bespreken bij het armoedebeleid, omdat we nog niet alle informatie hebben ontvangen van het college. Dus OPZ zegt voor nu, stoppen met lullen en begin 2025 realiseren. OPZ.

wil dat we in 2025 grip hebben en houden op de kosten voor de jeugdzorg, omdat het Rijk de jeugdzorg aan de gemeente heeft overgedragen, maar het budget met 25 procent heeft verminderd, omdat gecertificeerde instellingen behandelingen kunnen voorschrijven die de gemeenten moeten betalen maar er geen invloed op heeft, omdat deze behandelingen veelal dure behandelingen zijn die de begroting onder druk kunnen zetten. Hoewel we dit in Zandvoort gelukkig nog niet meemaken, maar we ook niet willen wachten tot het zover is. En omdat het hoog tijd wordt dat het Rijk de regie neemt en zorgt voor een eerlijke verdeling van de kosten, los van het woonplaatsbeginsel. Dus OPZ zegt, niet lullen, maar aan de bel trekken bij het Rijk. OPZ wil in 2025 dat de projecten nu echt gerealiseerd gaan worden, omdat we bij Palace nu lang genoeg gepraat hebben en er een deadline moet worden gesteld, omdat de passagepanden een fantastische plek is voor betaalbare koop voor Zandvoorters en een plek die snel ontwikkeld kan worden, omdat het wonendeel op het Badhuisplein in ons bezit is en binnen de kaders van de stedenbouwkundige visie van 2021 snel ontwikkeld moet worden, omdat de Mariaschool allang verkocht is, maar er nog geen jongerenwoning bij is gekomen, omdat Rückert snel ontwikkeld kan worden en we graag zien dat Zandvoorters hier voorrang krijgen.

Dus OPZ zegt, niet lullen, maar woningen realiseren en aan de gang met die projecten. Zo hebben we nog meer wensen die we gerealiseerd willen zien. Dus zeggen we tegen het college, niet lullen, maar poetsen en realiseer alles wat in het coalitieakkoord is afgesproken en in deze begroting is opgenomen, op zijn Zandvoorts, flexibel, wendbaar. met de mouwen opgestroopt en volle bak vooruit. Ik dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Göransson. Dan ga ik naar de VVD. Het woord is aan de heer Drommel. De heer Drommel: Volgens mij is het gelukt. Jazeker. Beste voorzitter, college, inwoners van Zandvoort en collega-raadsleden. Het is dit jaar ongeveer 200 jaar geleden dat is gestart met de grote transformatie in Zandvoort. Het vissersdorp tussen de Noordzee en de duinen zou een metamorfose doormaken. Niet alleen de visserij zou een inkomstenbron zijn voor de Zandvoortse inwoners, maar Zandvoort zou een ideale plek zijn voor een badplaats. Dit idee, dit zaadje is twee eeuwen geleden geplant en van dit zaadje dat is uitgegroeid tot een succes plukken we nu nog steeds de vruchten van. Tijdens deze avond bespreken we de programmabegroting van Zandvoort. De financiële positie van Zandvoort is de afgelopen jaren verbeterd door overschotten waardoor de spaarpot is gegroeid.

We willen de komende jaren flink investeren in de aantrekkelijkheid van Zandvoort voor onze inwoners en bezoekers. Nieuw Noord krijgt namelijk een grote verbeteringsslag door de openbare ruimte grondig aan te pakken, plannen worden uitgewerkt voor Boulevard De Favauge en de initiatiefase voor groot onderhoud aan de Brederodebuurt is gestart. Zandvoort trekt inmiddels meer dan 5 miljoen bezoekers per jaar. Dit zorgt ervoor dat toerisme en recreatie de banenmotor zijn voor Zandvoort. Onze ondernemers zorgen ervoor dat Zandvoort aantrekkelijk is voor zowel de

Zandvoorters als voor de toeristen. We blijven daarom ook hard werken om Zandvoort aantrekkelijk te houden als toeristische bestemming. Want als badplaats ontvangen wij gelukkig op zomerse dagen wel 100.000 bezoekers. Dit zorgt dat wij als een heel klein dorp ook een onwijs groot aanbod hebben aan voorzieningen. Voorzieningen waar iedereen gebruik van kan maken. Tegelijkertijd brengt het toenemende aantal bezoekers ook stijgende beheerkosten met zich mee. Maar we zien juist dat door het toerisme de financiële positie van Zandvoort gezond is. De VVD ziet daarom ook graag dat deze inkomsten gebruikt worden om Zandvoort ook in de toekomst aantrekkelijk te houden. We hebben afgelopen tijd ook vaak gezien dat op zomerse dagen en op drukke momenten veel zwerfafval te vinden is op straat. Dit is vaak niet toe te schrijven aan de onwil van onze bezoekers, maar het feit dat er weinig of enkel overvolle afvalbakken op straat te vinden zijn. De ondernemers van Zandvoort kunnen uitstekend inspelen op drukke momenten, en momenten van drukte laten zich ook goed voorspellen. We dienen daarom de motie Voor een schoon Zandvoort in, om het zwerfafval op drukke dagen tegen te gaan. De VVD roept namelijk het college op om op drukke toeristische plekken meer afvalbakken te plaatsen en met Spaarnelanden concrete afspraken te maken om deze afvalbakken op piekmomenten vaker te legen.

Ook in Zandvoort hebben we grote woningbouwambities. De gemiddelde waarde van een woning in Zandvoort ligt boven het landelijk gemiddelde. Daar kan de VVD maar één conclusie uit trekken, het is kennelijk erg prettig en fijn wonen in Zandvoort. We vinden het daarom logisch dat we met elkaar onze uiterste best doen om meer woningen in Zandvoort te realiseren. Het is wat ons betreft essentieel dat afgemaakt wordt waaraan we beginnen, zoals bijvoorbeeld de oude Mariaschool. Dat projecten tijdens de planvorming niet constant worden gewijzigd, zoals bijvoorbeeld het Badhuisplein, en dat ook gezocht wordt naar nieuwe initiatieven voor de toekomst. In de commissie hebben we ons daarom ook positief uitgesproken over de uitkomsten van de verdichtingsstudie. In deze studie zijn manieren verkend om extra woningen te kunnen bouwen in Zandvoort. We hebben ook aangegeven in de commissie dat groter gedacht moet gaan worden. Is er bijvoorbeeld extra woningbouw mogelijk op de Noord Boulevard door recreatie en nieuwbouw te combineren? Ook biedt de eventuele vernieuwing van Nieuw Unicum de ruimte om daar woningbouw toe te voegen en ontstaat mogelijk een nieuwe woningwijk zoals Zandvoort Oost. U hoort het goed, voorzitter, de VVD is niet bang om groots te denken, maar we maken ons ook enigszins zorgen. De VVD heeft al eerder haar zorg geuit over de vele eisen die wij stellen aan woningbouw.

Deze eisen maken woningbouw duurder en moeilijker om te realiseren. Ook als de gemeenteraad de uitgangspunten van een project aanpast, loopt een project vertraging op. Afgelopen maand kwam daarnaast het treurig nieuws naar buiten dat het Holland Casino op de locatie in Zandvoort definitief gaat sluiten. Dit is een droevig besluit voor alle medewerkers van het casino in Zandvoort en voor iedereen die herinneringen heeft aan de eerste vestiging van het Holland Casino. Tegelijkertijd ziet de VVD ook kansen. Zandvoort kan haar voorkeursrecht gebruiken om het grond van het Holland Casino te kopen en de regie te houden over de herontwikkeling van het Badhuisplein. Wat de VVD betreft, verzilvert de gemeente deze kans. Maar met het vertrekken van het Holland Casino komt zeer waarschijnlijk ook een einde aan het Holland Casinofonds. Dit fonds steunt jaarlijks een groot aantal evenementen in Zandvoort en de Zandvoortse VVD vreest dat deze evenementen voor de aankomende jaar mogelijk in gevaar komen. Organisatoren hebben dit besluit van het Holland casino namelijk niet zien aankomen en hebben ook weinig tijd gehad om de begroting voor 2025 alsnog rond te krijgen. De VVD dient daarom een motie in, Red evenementen in 2025 om een stap naar voren te zetten als gemeente en deze evenementen voor 2025 te ondersteunen, indien de bijdrage van het Holland casino wegvalt.

Mijn inleiding begon ik met het idee van 200 jaar geleden om van Zandvoort een badplaats te maken. Ook toen bleek de populariteit van Zandvoort een vogelvlucht te nemen toen het zandpad tussen Haarlem en Zandvoort werd vervangen door een klinkerpad. De bereikbaarheid van ons dorp is een van de randvoorwaarden voor een prettige woonplaats en een succesvolle badplaats. Zandvoort heeft maar twee toegangswegen en Zandvoort is bijvoorbeeld ook slecht te bereiken vanuit Haarlemmermeer in Hoofddorp. De nieuwe ov-concessie die in de toekomst komt voor IJmond en

Kennemerland biedt kansen om Zandvoort beter bereikbaar te houden. Maar tegelijkertijd zien we ook bedreigingen. We hebben namelijk gehoord dat bijvoorbeeld de bruggen over het Spaarne bij de Schipholweg mogelijk één wordt afgesloten voor autoverkeer. We gaan daarom graag met deze raad ook aan de slag om Zandvoort bereikbaar te houden en de bereikbaarheid te vergroten. Kort samengevat, ten eerste, investeer om Zandvoort aantrekkelijk te houden voor haar inwoners en nog aantrekkelijker te maken voor haar bezoekers. Ten tweede, het afgelopen jaar hebben we veelvuldige sloopkogel gezien de afgelopen jaren, maar zet ook een keer de schop in de grond. En ten derde, zorg ervoor het Zandvoort bereikbaar blijft en beter bereikbaar wordt. De begroting laat zien dat Zandvoort kan investeren in de toekomst, wat zeg ik u, Zandvoort moet investeren in de toekomst. Ik bedank u allen. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Drommel. Dan is het woord aan de PVV, de heer Van Tiggelen. De heer Van Tiggelen: Welkom. De voorzitter: Aan u het woord. De heer Van Tiggelen: Dank u wel. Allereerst een aantal algemene opmerkingen. Het zijn per slot van rekening de algemene beschouwingen. De gelden die overheden van de burgers ontvangen, dienen doelmatig te worden besteed.

Bij alles dat we uitgeven, moeten we ons afvragen, wat gaan we ermee bereiken? We moeten onze voortdurend van bewust zijn dat overheden niets financieren, maar dat het altijd de burger is die ervoor opdraait, hetzij direct of indirect door toekomstige generaties vanwege gemaakte schulden die ook moeten worden afbetaald. Speelzucht en geldhonger van de overheid zien wij als een structureel probleem. Ik heb het hier natuurlijk over Den Haag en Brussel, en niet over deze zeer gewaardeerde wethouder. Daarnaast is er sprake van een zorgwekkende bemoeizucht die een uitdijend ambtenarenapparaat vergt, hoofdzakelijk landelijk. Dat apparaat kost inmiddels 157 miljard per jaar in ons land. Dat is bijna 20.000 euro per huishouden. Een flink gedeelte betaalt natuurlijk het bedrijfsleven, maar die berekenen alles door. Uiteindelijk is het de belastingbetaler die het allemaal mag ophoesten. Dat de overheid geld rondpompt, is een gegeven, maar deze pomp is nu wel erg duur geworden in onze beleving. Veel landgenoten zoeken jaarlijks hun heil elders om begrijpelijke redenen. Economische vluchtelingen in feite. In Den Haag geven we dat nu ook door. Men denkt daarover een emigratiebelasting. Tenzij je deze planeet verlaat, zal de Belastingdienst je blijven achtervolgen. Daarnaast hebben we ook economische vluchtelingen naar ons land toe.

Niet zelden komend uit een veilige omgeving en in strijd met het Verdrag van Dublin na een reis door meerdere veilige EU-landen, krijgt men hier van alles gratis. Deze combinatie van feiten zorgt voor een groeiend boekhoudkundig probleem. Wanneer armoedebestrijding op de agenda staat, zijn we aan het praten over een probleem dat de overheid zelf heeft veroorzaakt. Ook energiearmoede is een zelf veroorzaakt probleem. Particulieren betalen in tegenstelling met de industrie enorme belastingen en heffingen op hun verbruik. Dit laatste om maatregelen te financieren die niet werken ter bestrijding van een niet bestaande klimaatcrisis. Vooralsnog kiest de politiek ervoor om alle relevante aantoonbare feiten te negeren. 35 jaar propaganda die mensen massaal in complete onzin heeft laten geloven, valt niet snel weg te poetsen. Mij in mijn eentje gaat het in ieder geval niet even snel lukken. Die illusie heb ik niet. Het simpele feit dat het CO 2-gehalte van de atmosfeer niet zichtbaar of meetbaar reageert op het gevoerde beleid, is men volkomen blind voor. Ook iets Oost-Indisch doof, hoe vaak ondergetekende er ook op wijst, en niet alleen in dit gremium. Tot zover een kort overzicht van de ellende die de politiek in Brussel en Den Haag weet te veroorzaken. Wat kunnen we in Zandvoort daarmee? Want daar gaat het tenslotte over. Helaas niet veel.

Zo min mogelijk aan meedoen, zou een begin kunnen zijn. Verder moeten we niet dezelfde fouten overnemen die men elders maakt. Laten we onze eigen beslissingen nemen en onze eigen afwegingen volgen. Ga met overheidsgeld om alsof het je eigen huishoudboekje. Is deze

uitgave wel nodig. Wat levert het op? Wie helpen we hiermee? Is er sprake van algemeen belang? De prikkel om zuinig te zijn is bij overheden het laagst. Nobelprijswinnaar economie Milton Friedman wees daar in 1981 reeds op. 5 miljoen uitgeven aan een pleinenstudie en herinrichting is daar een mooi voorbeeld van in onze beleving. In theorie beslissen wij over de uitgaven als raad. De praktijk is nog weleens weerbarstig. Instanties kloppen bij ons aan voor meer geld, want anders. Onder druk van de gevolgen wanneer we niet betalen maken we er dan maar een hamerstuk van. Als Partij voor de Vrijheid zien we met lede ogen aan dat een brede stroming in de politiek niet alleen de medemens maar ook zelfs de natuur niet met rust kan laten. Stukje bij beetje elke vorm van vrijheid ontnemen. Wat je eet, hoe je kookt en je woning verwarmt, welk vervoermiddel je gebruikt. Ja, zelfs of je jezelf wel mag verplaatsen. Zelfs het dopje op de plastic melkfles in mijn koelkast ontkomt niet aan de bemoeizucht. Voorzitter, we zijn ons ervan bewust dat onze algemene beschouwingen ongebruikelijk algemeen zijn. Het is dan ook een poging tot bewustmaken van … ten aanzien van wat onze verantwoordelijkheid is. Daar zullen we niet meteen potten mee breken, maar de gestadige druppel holt de hardste steen. Dus wie weet. Tot slot een compliment aan de wethouder.

Hij is een voorstander van behoedzaam begroten en dat waarderen wij. Het had dus erger gekund. Een enkele blik op Amsterdam met 10 miljard schuld maakt dat meteen duidelijk. Tot zover, voorzitter. dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van Tiggelen. Dan zijn wij aangekomen bij GroenLinks, de heer El Gebaly. De heer El Gebaly? Voorzitter, dank u wel. Met de jaren die verstrijken, verandert de wereld, ons land en natuurlijk ook ons dorp Zandvoort steeds meer. Ooit begonnen als zelfvoorzienend vissersdorp aan de Noordzee, u hoorde het net van mijn collega van de VVD, veranderde Zandvoort heel erg toen in 1881 wij werden aangesloten op het Nederlandse spoorwegennetwerk. Deze aansluiting vormde een grote verandering voor ons dorp. Van een zelfvoorzienend vissersdorpje evalueerde Zandvoort naar een toeristische badplaats. De eerste strandpaviljoens ontstonden en daarmee kwamen ook de eerste bezoekers naar ons strand. Zandvoort groeide uit tot een bruisende badplaats, niet alleen levendig, maar ook een heel mooie badplaats, een badplaats met stijl. Met deze stijl en moderne treinverbinding voor die tijd kwamen ook de sociale verschillen in ons dorp. Al in die tijd maakte het uit in welke postcode je werd geboren in Zandvoort.

Een stukje later richting de Eerste Wereldoorlog leidde de onrust in het buitenland tot de opvang van vele Belgische vluchtelingen, ook hier in Zandvoort. Dat getuigt het plakkaat boven de deur van de raadszaal. De inwoners van toen moesten zich aanpassen aan de veranderende omstandigheden. Voorzitter, toen ik mij verdiepte in de geschiedenis van Zandvoort ter inspiratie van deze algemene beschouwing, kon ik niets anders dan parallellen trekken met de huidige tijd. Ruim 100 jaar later lijkt de geschiedenis zich weer te herhalen, want ook nu zijn er grote veranderingen in het aanzicht van ons dorp. We hunkeren zelfs stiekem terug naar de tijd van de grandeur. Zandvoort wordt nu flink verbouwd. Dat was en is nog steeds een wens van ons als raad. Net als toen vangen we nu ook vluchtelingen op en zijn er ook nu grote sociale verschillen in ons dorp. Juist over die sociale verschillen, voorzitter, wil ik het vandaag in deze algemene beschouwing hebben. Het is een trieste constatering, maar het woord samen in het woord samenleving lijkt steeds meer te ontbreken. In de afgelopen 24 jaar zijn we steeds meer naast elkaar gaan leven dan met elkaar. Waar vroeger de kerk zorgde voor binding in de samenleving en laten de sportclubs of verenigingen, lijkt er nu geen sociaal bindmiddel meer te zijn. Juist die ontmoetingen zijn zo enorm belangrijk voor een dorp als Zandvoort.

Zoals ik u al eerder zei, er zijn grote sociale verschillen. De toekomst voor iemand die in Zandvoort Zuid of Bentveld is geboren, ziet er veel rooskleuriger uit dan voor iemand in Zandvoort Noord. Uit onderzoek blijkt dat juist het contact en het ontmoeten deze sociale verschillen kunnen opheffen. Het mooie is dat wij als gemeente daar verantwoordelijk voor zijn. Ik zal u het idee hierachter uitleggen. Als je met een andere maatschappelijke klasse in aanraking komt, krijg je te maken met andere manieren van denken en leven. Dit kan leiden tot meer kansen en nieuwe netwerken. Maar hoe ontmoeten mensen elkaar dan in Zandvoort? Het gemeenschapshuis

is weg. Het Holland Casinofonds dreigt te verdwijnen en initiatieven en plekken die mensen bij elkaar brengen, verdwijnen steeds meer en daarmee dus ook al die verbindingen die we daarvoor hadden. Soms zie je het verdwijnen van de verbindingen ook in de fysieke ruimte. Ze worden afgesloten met hekjes, als het gaat om het bereiken van de trein, of met het schrappen van bushaltes en routes, als het gaat om de bus. Daarnaast is het ontmoeten voor mensen met een fysieke beperking in Zandvoort ook lastig. Kijk bijvoorbeeld naar de rolstoeltoegankelijkheid van ons dorp voor bewoners van onder andere Nieuw Unicum. Het is al een aantal jaren in de raad besproken. GroenLinks Zandvoort wil de komende periode meer oog voor het verbeteren van deze verbindingen tussen wijken, buurten en inwoners. Voorzitter, dat geldt voor jong en oud. Een jongerenontmoetingsplek zorgt ervoor dat verschillende sociale klasse met elkaar in aanraking komen, wanneer goed uitgevoerd. Misschien wel iets heel ouderwets zoals een dorpshuis, kan er weer voor zorgen dat andere doelgroepen ook weer die ontmoetingsplek krijgen. Hiervoor ziet GroenLinks misschien wel een mooie plek weggelegd in de protestantse kerk.

Voorzitter, om de toegankelijkheid van ons dorp die op dit moment voor mensen die minder mobiel zijn of leven met een beperking te bevorderen dienen wij vandaag een motie in voor een toegankelijkheidscoördinator voor Zandvoort. Het samenkomen en daarmee samenleven binnen onze samenleving kan dus nog wel wat beter. Dat de samenleving dat wil, kunnen we ook zien aan initiatieven zoals het voedselbos of de wijkkruidentuin in Bentveld. Dit zijn mooie voorbeelden die wij zouden moeten omarmen. Betreffende het voedselbos hebben wij helaas wat minder goede berichten ontvangen. Het contact lijkt nogal stroperig te zijn. Vandaar dat wij vandaag ook een motie indienen om dat contact tussen college en initiatiefnemers te verbeteren. Tot slot, voorzitter, we wilden de grandeur ook graag terugzien en daarom willen we ook in deze korte tijd die ons nog rest als raad een mooie stap zetten richting het verbeteren van de openbaar ruimte. Op twee markante plekken in Zandvoort willen we het welkom van Zandvoort letterlijk en figuurlijk groener maken. Hiervoor dienen we samen met Jong Zandvoort een amendement in. Dit amendement voorziet erin dat zowel de rotonde bij het circuit als bij Nieuw Unicum een Zandvoort-waardige entree gaan worden die past bij de grandeur van deze tijd. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer El Gebaly. Dan ga ik naar de heer Hermsen van D66.

De heer Hermsen: Voorzitter, ik zal het deze keer kort houden. Ik heb in de commissie al aangegeven, geen algemene beschouwingen van D66 dit jaar, wel een paar woorden van reflectie. Ik geef er drie steekwoorden eigenlijk aan. Eén is onderschatting. Er is een heel mooi artikel over het binnenlands bestuur over begrotingen op dit moment van gemeentes waar sprake is van onderschatting. Het is al structureel ook al in Zandvoort gaande. Het andere is stakeholdermanagement. De opstelling van de raad, maar ook van het college, ten opzichte van onze omgeving is schrijnend te noemen. Daarbij geef ik ook nog een vleugje nepotisme mee. Dan zult u denken, wat bedoelt u daarmee? Dan bedoel ik eigenlijk in het ruimste begrip van het woord. Dat zit hem met name op de manier waarop nu een aantal partijen ook aangeven hoe slecht het college het eigenlijk doet, terwijl de raad daarin aan zet is. Een mooi voorbeeld vind ik bijvoorbeeld Badhuisplein. Ik heb ook echt te doen met wethouder de Kloet hierin. De manier waarop de raad zich opstelt en elke keer andere zaken wil en als de uitwerking er dan is, dan bevalt het niet. Dat is denk ik iets wat structureel gaande is. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Hermsen. Dan ga ik naar de Partij van de Arbeid, mevrouw Koper. Mevrouw Koper: Dank u wel, voorzitter. Ik blijf lekker zitten.

Beste aanwezigen, mensen hier op de tribune en thuis, in onze beschouwingen enkel onderwerpen uit de begroting voorafgegaan aan wat algemene opmerkingen. Voorzitter, er heerst oorlog en hongersnood in de wereld en vrouwenrechten worden in vele gebieden met voeten getreden. In Nederland bijvoorbeeld wordt ook elke acht dagen een vrouw vermoord, vaak door een partner of ex. Ik kan me niet aan de indruk onttrekken dat het ook te maken heeft met geweld

wat online verheerlijkt wordt. De polarisatie in de samenleving neemt toe. Deze tijd vraagt om politiek leiderschap en betrouwbaar bestuur. We moeten samen problemen oplossen in plaats van zondebokken zoeken. De democratisch vastgestelde wetten vormen ons kader en gelden voor iedereen, ook bij de uitvoering van de Spreidingswet, ook voor het college van Zandvoort. Net als voor bestuurders in het hele land die wel hun verantwoordelijkheid nemen en mensen niet in de kou laten staan. Onze inwoners hebben recht op een betrouwbaar bestuur. Bestaanszekerheid. Vorige week dacht ik, hoera, goed nieuws. De groep mensen in armoede daalt. Dat kopte de krant tenminste. Maar die hoop verdween toen ik las dat de ernst van armoede toeneemt en de groep mensen in armoede steeds onzichtbaarder wordt, vooral onder werkenden voor wie werken onvoldoende loont. Al die mensen hebben dagelijks de stress over vragen als, hoe kan ik de rekening betalen, hoe zorg ik dat mijn kinderen gezond eten? Bestaanszekerheid was vóór de verkiezingen een belangrijk onderwerp, maar nu is het stil in Den Haag. Gelukkig helpt Zandvoort mensen met regelingen. Maar uit recent onderzoek blijkt dat vooral kinderen buiten de boot vallen.

Opgroeien in armoede heeft ernstige gevolgen voor kinderen, maar voor mensen sowieso, want in armoede leven betekent gemiddeld zeven jaar korter leven en de laatste veertien jaar met veel slechtere gezondheid. Wij moeten dus blijven investeren in goede regelingen. Dit onderwerp komt ook binnenkort weer terug. Dat hebben al meer mensen gezegd. Partij van de Arbeid pleit voor investeren in echte oplossingen, want het is cruciaal dat niemand wordt achtergelaten. Zandvoort heeft immers sterke financiële reserves. Laten we de middelen die we ontvangen niet oppotten, maar weer inzetten voor de gemeenschap. De PvdA pleitte vorig jaar en dit jaar met andere partijen voor het niet verhogen van de lasten boven inflatie bij de afval- en rioolheffingen, want inkomens kunnen die verhogingen niet meer bijbenen. Wij zijn blij dat dit gebeurt. Maar we moeten ook naar de toekomst kijken. Het college heeft beloofd om de kostenstructuren met ons te bespreken. Ons voorstel is om hier de inwoners bij te betrekken, zodat zij invloed kunnen uitoefenen. Een goede campagne, bijvoorbeeld over afvalscheiding, kan nu al verschil gaan maken. Wij horen graag een toezegging. De toekomst van onze kinderen. De PvdA is trots op het preventiemodel dat helpt kinderen gezond en kansrijk op te groeien.

Dit jaar worden ouders erbij betrokken, maar wij zien als volgende stap graag dat er een Rijke Schooldag tot stand komt. Want het gaat goed met het model, maar het is een lange adem. Zandvoort haalde dit jaar zelfs de landelijke pers met de Sea-clinics voor kinderen, onder leiding van Jolanda Pol. Een mooi project wat kinderen leert veilig te zwemmen in zee. Het biedt een kosteloze actieve buiten ervaring. Dat is precies de bedoeling van het model. Wij zijn erg blij dat dit wordt voortgezet. Maar we zien ook kansen voor zestien- en zeventienjarigen bij dit project, want dat is een groep die behoefte heeft aan ontmoetingsplekken om sociale contacten op te bouwen. Maar die plekken zijn er niet. Eerder hebben wij in deze raad de verplaatsing van een jeugdkeet gesteund om meer nieuwe ruimtes erbij te creëren. Maar tot nu toe zijn er helemaal geen ruimtes meer. Zonder locaties zoeken jongeren zelf een hangplek. Wij hoorden in de commissie over jongerenhotspots waar overlast wordt ervaren. Wat is daar dan aan de hand, vragen wij ons af. Is het last, is het overlast? Maar is overlast altijd gelijk aan criminaliteit? Want daar zit ook altijd een zorgvraag of behoefte van ontmoeting onder. Ons jeugdbeleid steunt op drie pijlers, jongerenwerk, zorg en handhaving.

Boa en politie moeten natuurlijk optreden bij vandalisme en grenzeloos gedrag, maar ook jongerenwerk en het CJG moeten aangehaakt blijven. Verjagen is verplaatsen en niet oplossen. De PvdA ziet graag een plan hiervoor met een combinatie van maatregelen gebaseerd op de drie pijlers. Betaalbaar wonen in een fijne buurt. Geld overhouden zoals wij nu doen, dat kent verschillende oorzaken. Meevallers, te ruim begroten of onbenutte middelen door trage bouwprojecten. Wij pleiten voor versnellen van de projecten. Er is goed beleid voor nieuwbouw in alle wijken, voor alle inkomens, zoals op het Watertorenplein ook blijkt en bij de Duinwachten zo direct, maar nu komt het aan op versnellen van de uitvoering. Bij de Entree zijn de passagepanden gesloopt, dus het is tijd voor de volgende stap. De bouw van de sociale huurwoningen zoals dat vastgesteld is in onze visie. De raad kan draaien aan de knoppen van de reserves voor wonen en parkeren, maar de vraag aan het college is, wat heeft u van de raad nodig om te kunnen versnellen? Investeren in zelfstandigheid. In de

commissie kwamen mooie ideeën boven over bouwen voor iedereen en mensen met dementie, een knarrenhofje, en dat sluit ook echt aan bij de visie die wij hier in Zandvoort hebben om mensen langer zelfstandig te laten wonen. Dan niet alleen omdat het moet, omdat er geen bejaardentehuizen meer zijn, maar wij moeten ook zorgen dat het ook kan. Want extra huiskamers kunnen veel betekenen voor de buurt. Bij de Entree komt nu een commerciële plint en je zou jezelf de vraag moeten stellen, zou een ontmoetingsruimte niet van grotere waarde kunnen zijn? Maar laten we vooral zorgen dat we inclusief bouwen. Gemengde wijken en woningen met voorzieningen, zodat mensen elkaar kunnen ondersteunen. Niet elke groep apart huisvesten, maar juist samen. Want het gaat om samenleving. Ik noem als voorbeeld de friendswoningen die Woonzorg Nederland in Amsterdam bouwt. Echt een prachtig project. PvdA vindt dit een mooi punt voor het woonbeleid en de prestatieafspraken met Pré Wonen, die we hopelijk binnenkort gaan bespreken. Toegankelijkheid. Vorig jaar vroeg de raad naar inclusiebeleid en we hebben het gekregen. Met de belangrijkste opdracht ook, hoe maken we dat concreet? Het is een opdracht aan het college, maar uiteraard ook aan onszelf. De Partij van de Arbeid stelt voor om het strand beter bereikbaar te maken met een strandlift. We hebben het in de commissie aan aangekondigd.

We dienen een amendement in. De aanleiding is natuurlijk dat veel mensen het strand nu niet kunnen bereiken door medische problemen en een lift van de boulevard naar het strand zou dit oplossen en het Zandvoortse strand toegankelijk maken voor een grote groep. We dienen dit amendement in samen met andere partijen. Dankzij de nieuwe werkgroep Toegankelijkheid heeft het college zelf ervaren hoe het is om met een rolstoel niet op het strand te kunnen komen. We hopen dat volgend jaar college en andere belanghebbenden via de lift toegang krijgen tot het strand. Met grote dank aan partijgenoot Arco Verburg voor het opstellen van het voorstel en de uitzoekklus vooral, maar ook de enthousiaste strandwachters en eerdere initiatiefnemers, zoals Thalassa en collega's in de raad. Dan tot slot, Partij van de Arbeid pleit in deze beschouwing voor versterken van ons dorp door extra te investeren in betaalbare woningen, in de toekomst van de jeugd en in toegankelijkheid. Uiteraard volgen we de overige plannen, zoals voor cultuur en duurzaamheid die komend jaar in uitvoering zijn op de voet. Wij danken alle betrokkenen voor het opstellen van de begroting en de beantwoording van onze vragen. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Koper. Dan tenslotte eerste termijn van de raad is de heer Gerrits aan de beurt van de partij ZEE. Aan u het woord.

De heer Gerrits: Voorzitter, collega's, kijkers, waar we vorig jaar nog waarschuwden voor het gevaar van façades in het bestuur, moeten we dit jaar helaas vaststellen dat onze waarschuwingen realiteit zijn geworden. De façade is af. De beloofde verbeteringen in de bestuurscultuur, participatie, het parkeerbeleid, de dienstbaarheid van de gemeenten en investeringen door onze ondernemers blijken weinig meer dan holle frasen. Het lijkt erop dat de coalitie zich meer bezighoudt met het optuigen van mooie verhalen dan met het daadwerkelijk realiseren van hun ambities. Dat is meer dan teleurstellend en het is schadelijk voor het vertrouwen dat onze inwoners in hun bestuur zouden moeten kunnen stellen. Het participatiebeleid dat vorig jaar werd aangenomen en waar we toch onze hoop op hadden gevestigd, lijkt nu vooral bedoeld om de indruk te wekken dat inwoners invloed krijgen, terwijl in feite elke mate van invloed geheel optioneel te bepalen is door college of raad. Oude politiek dus. Een voorstel van ons om de gemeente te verplichten onafhankelijk van de categorie van een project een nadert bepaalde minimum in te stellen op de participatieladder haalde het niet, want inwoners invloed geven is blijkbaar eng. Ook blijft interne bestuurscultuur een raadselachtig spel.

We zien keer op keer dat moties van coalitiepartijen op veel begrip kunnen rekenen, zelfs als de voorstellen vaag zijn. De wethouders lijken dan plotseling ontvankelijk voor brede adviezen en het uitproberen van ideeën. Maar wanneer oppositiepartijen met vergelijkbare voorstellen komen, wordt er opeens met andere maten gemeten. Misschien is het wel alsof een commissielid van een coalitiepartij een halfjaar terug tegen me zei naar aanleiding van een gesprek over de wijze waarop de coalitie en het college met elkaar

communiceren. Dualisme, in de praktijk wordt er creatief mee omgegaan. Wellicht voelen de andere coalitiepartners dat niet zo, dan hoor ik dat graag, en vooral ook wat ze eraan hebben proberen te doen. Ofwel, geen mooie praatjes meer, maar actie en hard bewijs. Misschien is de situatie rondom het azc nog wel het meest stuitende voorbeeld van de bestuurscultuur die intern veel slechter is dan wat hij van buiten lijkt. Achter de schermen ging het namelijk als volgt. ZEE stuurde in haar enthousiasme over de landelijke opening van het dossier rondom het azc een motie naar onze collega's met de vraag of ze wilden steunen, mede indienen of aanpassen. In het kleine bestek tussen de motie en de temporisatie hebben we vervolgens op zeer eigenaardige manier van Jong Zandvoort te horen gekregen dat ze niet blij waren met onze motie omdat ze deze graag zelf hadden willen indienen, zelfs na aanbod om Jong Zandvoort de motie de eerste indiener te laten zijn, het gaat ons er tenslotte om dat het gebeurt, akelig stil werd. Vervolgens bleek onze motie al onderdeel van gesprek binnen het college, zo hebben wij weer begrepen van een andere wethouder. Toch is er in onze ogen tegen ons gelogen op dag van de keuze voor temporisatie door Hendriks die ons vertelde dat het college geen idee zou hebben gehad wat de raad zou gaan doen en dat hier daarom zou zijn besloten.

Dat is in zichzelf natuurlijk al een vreemde reden. Het college voert uit. Wacht maar rustig af of vraag desnoods. Combineer dat met een serie aan slordigheden en fouten, zoals de communicatie rondom het actieplan Groen, maar ook het niet beschermen van de inwoners van Sandevoerde en ons vertrouwen in Hendriks is in ons onder het nulpunt geraakt. Wat ons betreft, had een motie van wantrouwen al maanden geleden mogen worden ingediend, maar dat hebben we niet gedaan. Want welke zin heeft het om iets dergelijks in te dienen als alle moties van ZEE toch consequent worden afgewezen? Natuurlijk gaat Zandvoort over veel meer dan enkel ons bestuur. Een andere graadmeter van succes is dan ook hoe de gemeente omgaat met haar geld. Er is maar liefst 2,5 miljoen euro over in de begroting. Dat klinkt misschien positief, maar dit is geen succes. Stilstaand geld is verdampend geld. In plaats van dit geld investeren in concrete oplossingen voor onze inwoners, laat de coalitie ons geld op de plank liggen. Elke euro die niet wordt benut, is een verloren kans om het welzijn van onze inwoners te verbeteren. Want wat ons ook blijft verbazen, is hoeveel geld wordt verspild aan zinloos onderzoek en pilots. Neem De Herman Heijermansweg. We hebben keer op keer aangegeven dat dit plan onhaalbaar was.

Niet omdat wij de wijsheid in pacht hebben, maar omdat een simpel staaltje Google zulke exorbitante bedragen oplevert, dat een kind in groep acht had kunnen bedenken dat een onderzoek zinloos was. Toch is er meer dan een halve ton verspeeld om tot diezelfde conclusie te komen. Opmerkelijk is wel dat het bij de afdoening vooral over milieuregels gaat. Iets anders is de pilot met windwokkels. Alsof we niet al weten dat deze technologie werkt. Ja, maar het zout van zee dan, werd er toen zelfs geroepen. Moet ik nu huilen of lachen? Tegelijkertijd zien we dat de coalitie blijft bezuinigen op de kleinste dingen en dingen die ertoe doen ook. Zo is er bijvoorbeeld geen geld voor de 130-procentregeling. Had je het eerder genoemde onderzoek niet uitgevoerd en een pilot niet gedaan, dan had je die regeling kunnen dekken en daarmee direct het geluk van een hele groep Zandvoorters kunnen verbeteren. Maar nee, voorzitter, geld verspillen is blijkbaar makkelijker dan gericht investeren. Voorzitter, om de overstap te maken naar moties. Als er dan een sympathie was voor een voorstel afgelopen jaren, bleek de coalitie veel moeite te hebben met de integraliteit. Dit scenario wordt pijnlijk duidelijk in het voorstel van de PvdA voor een strandlift.

ZEE en Groen GroenLinks kwamen eerder met een uitgebreider plan waarin we zonder enige binding voorstelde om drie toegangspunten te realiseren, één lift, twee zigzags en een plankier zodat mensen nadat ze op het strand zijn ook vrij kunnen bewegen op het strand. Maar nee, dat was te ambitieus voor de raad. Complimenten aan mevrouw Koper dat ze nu met een kleiner voorstel komt en concreter. Dat steunen we van harte, maar het blijft jammer dat zoiets kleins nodig is om überhaupt iets gedaan te krijgen. We zijn blij om samen met het CDA motie in te dienen over het cameratoezicht op het LDC en het Flemingplein, … nog even waren voor de APV, maar we zijn natuurlijk blij dat het misschien sneller kan gaan gebeuren. Ook willen we nog toevoegen dat de motie over ledlicht die ook wordt ingediend vanavond, dat we ook al twee soortgelijke moties eerder hebben ingediend met GroenLinks. Dus het zou in ieder geval interessant zijn als die vandaag wel wordt

aangenomen, maar we hopen natuurlijk van wel. Zelf dienen wij vanavond de motie in om de inwoners bindende invloed te geven bij de ontwikkeling van het Badhuisplein. We willen dat ze kunnen stemmen over het definitieve ontwerp. Dit plein is van ons allemaal en het is belangrijk dat inwoners van Zandvoort een daadwerkelijke stem krijgen in hoe de publieke ruimte eruit komt te zien, en niet slechts een symbolische. Ten slotte, voorzitter, komen we opnieuw met een motie om een efficiënte azc op provinciale of regionale grond te plaatsen in plaats van in Zandvoort. Dit voorstel hebben we begin dit jaar in een iets andere vorm al ingediend, omdat we dit toen al zagen als enige manier om te voorkomen dat er een azc in Zandvoort zou komen. Dus voor de inwoners die straks een azc twee straten bij u vandaan heeft, dat lag niet aan ZEE. Wij hebben altijd binnen de wet gekeken naar wat mogelijk was. Het is de wethouder die een gevaarlijke gok neemt. Voorzitter, we kunnen het niet mooier maken dan het is. Wat ZEE vorig jaar nog zag als een dreiging, is nu werkelijkheid geworden. Het gemeentebestuur lijkt vooral bezig met het ophangen van mooie gordijnen om de scheuren in het fundament te verbergen. Maar deze façade gaat vroeg of laat instorten, en dan zijn het onze inwoners die de rekening gepresenteerd krijgen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Gerrits.

Alvorens ik even schors en u daarna de gelegenheid krijgt om op elkaar te reageren, wil ik even een kleine wrap-up doen van de in ieder geval aangekondigde en volgens mij al ingediende moties in de eerste termijn. Dat is een motie Verlichting van Jong Zandvoort, motie Cameratoezicht van het CDA, motie Knarrenhof van OPZ, motie Jeugdzorg … Knarrenhof, of had u een andere term? Knorrenhof vonden wij ook wel mooi. Een motie Jeugdzorg van de OPZ, motie Schoon Zandvoort van de VVD, motie Evenementen Holland Casinofonds van de VVD, motie Toegankelijkheidscoördinator van GroenLinks, motie Voedselbos van GroenLinks, amendement Groen op rotondes, amendement Strandlift. Mag ik even de aandacht alstublieft? Dan motie Participatie Badhuisplein en motie Azc. Dat is in ieder geval wat in de te termijn door u is meegenomen. Dat dekt volgens mij niet helemaal de lading met dingen die al zijn aangegeven, maar dat kan tijdens de schorsing of daarna alsnog worden ingediend. Ik schors even de vergadering voor tien minuten en dan kunt u daarna op elkaar reageren. Ik heropen de vergadering na een korte schorsing. We hebben in eerste termijn de algemene beschouwingen gehad. Er zijn een groot aantal amendementen en moties ingediend. Volgens afspraak krijgt u de gelegenheid om op elkaar te reageren met het verzoek om ook daarin te reageren op de reeds ingediende moties en amendementen.

Ik verzoek uw inbreng kort en bondig te houden, gezien het feit dat we al een belangrijk deel van de algemene beschouwingen hebben gehad en het echt te richten op elkaars inbreng. We gaan het rijtje weer van groot naar klein af. Ik geef het woord aan de fractie van Jong Zandvoort. Mevrouw Göransson. Mevrouw Göransson: Dank u wel, voorzitter. Ik zal het kort houden, want ik ben toch niet heel goed te verstaan. Amendement Kredieten vrijgeven wachten we even het antwoord van de wethouder af. De rotondes hebben we mede ingediend. De strandlift hebben we nog wel de vraag over of het inderdaad voldoende budget zou zijn, maar het idee achter de strandlift vinden we goed en dat steunen wij. De motie Laat Zandvoorters niet verblinden is van onszelf. Cameratoezicht, wij zijn vooral voor degene van de OPZ met het samenscholingsverbod en dat handhaven. Daarom niet steun. Knarrenhof vinden we lastig omdat we ook wat haken en ogen zien met alle projecten die er al lopen en niet echt van gang gaan. De Gedogen vissen in het Zwanenmeer dienen we mede in. Plaatsing bord samenscholing, dat heb ik net gezegd. Jeugdzorg dienen we mede in. Red evenementen, daarvoor staan we wel erg goed open. We zijn wel benieuwd naar het antwoord van de wethouder hierover, maar we vinden het wel belangrijk dat alles wat al staat ook doorgang vindt en dat we deze kwaliteit evenementen behouden.

Schoon Zandvoort dienen we mede in. Coördinator Toegankelijkheid, dat gaat over de toegankelijkheid van heel Zandvoort. Onze vraag daarbij is wel, er wordt gesteld voor een kortere periode dat dit nodig is en tijdelijk en dat er binnen drie maanden een terugkoppeling komt met het dekkingsvoorstel. We zijn ook wel vooral benieuwd hoelang we zo iemand nodig

gaan hebben. Wanneer is dit voltooid en klaar? Dan het onderzoek naar de alternatieve strategische opties azc. Wij willen geen azc. En invloed op het Badhuisplein, de participatie vinden we goed, maar we willen ook een keer een schop in de grond en we vragen ons af of dit dat niet tegengaat. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. De heer Kramer nog een aanvulling. De heer Kramer: Voorzitter, dank u wel. Is het ook de bedoeling dat we reageren op de andermans inbrengen? De voorzitter: Zeker. De heer Kramer: Want ik heb even een vraag aan D66. U kwam met het woord nepotisme, maar het is me niet helemaal duidelijk wat u daar precies mee bedoelt. Want u had het over de afspraken met stakeholders en vriendjespolitiek, dat betekent nepotisme. Dus ik ben heel erg benieuwd wat u daar nou mee bedoelt. Doen we het per fractie? De voorzitter: Gaat u maar meteen door. De heer Kramer: Meteen door? De voorzitter: Dan kunnen daarna de mensen reageren. De heer Kramer: Ik had ook een vraag aan PVV. Ik vond het een betoog, dat ik denk, u zit eigenlijk uw eigen regering af te zeiken in Den Haag. Want u bent nu wel zelf aan de macht. Maar ik ben heel erg benieuwd, want uw eigen minister moet dadelijk ook met een verdeelbesluit komen voor die azc's, wanneer dat nou eens gaat komen?.

Ik heb dat ook aan uw collega gevraagd die naar de Tweede Kamer is gekomen, maar wellicht dat u wat lijntjes kunt uitzetten dat eindelijk keer dat verdeelbesluit wordt genomen, dat Zandvoort weet waar ze aan toe is met het wel of niet realiseren van een azc. Ik denk dat ik het hier even bij laat. De voorzitter: Dank u wel. Er was een vraag aan de heer Hermsen. De heer Hermsen: Ik denk dat ik heel duidelijk ben geweest, voorzitter, maar onder het genot van een kopje koffie leg ik het toch graag nog een keertje uit. De voorzitter: Maar de heer Kamer vraagt even naar de verduidelijking van een term die u gebruikt heeft. Dus misschien kunt u daar even op ingaan. De heer Hermsen: Kijk, ik heb net al aangegeven ook, voorzitter, ik denk dat ik daar dan helder in ben, ik steun deze begroting niet omwille van een aantal redenen en anders verwijs ik gewoon door naar de algemene beschouwing van 2023. Staat bijna exact hetzelfde in. Kijk, nepotisme is met name in het ruimste begrip van het woord, de manier waarop deze coalitiepartijen dan met elkaar omgaan. Daarom had ik het ook graag liever apart toegelicht. Maar het aangeven dat bepaalde project dan niet goed gaan of sneller moeten et cetera, heeft te maken met het feit dat er onderling afgesproken wordt om het toch weer anders te doen.