Transcript - 13 november 2023

VERSLAG VAN DE GEMEENTERAAD VAN GEMEENTE ZANDVOORT d.d. 13 november 2023

1.

Opening, mededelingen en loting De voorzitter: Hartelijk welkom allemaal en ik open bij deze de raadsvergadering van de gemeente Zandvoort van 13 november 2023. Voor de mensen thuis, er is enige hapering in de techniek. Als het goed is, hoort u ons wel, maar ziet u ons niet. Er wordt aan gewerkt om dat ook snel te verhelpen. Fijn dat u er allemaal bent. Fijn voor iedereen die thuis meeluistert, moet ik er goed bij zeggen. Fijn voor alle mensen die hier op de tribune aanwezig zijn en natuurlijk voor u als raadsleden op deze belangrijke avond. Een avond waarop wij voor het komende jaar 2024 gaan bepalen waar het geld in de gemeente Zandvoort aan uitgegeven wordt en ook voor een belangrijk deel waar dat vandaan komt. Dat heet met een duur woord de begroting en daar gaan we vanavond over praten door middel van zogenoemde algemene beschouwingen, waarbij alle fracties hun inbreng zullen leveren met hun visie op de gemeente Zandvoort voor het komend jaar. Dus fijn dat we dat op deze manier kunnen doormaken. Ik heb twee berichten van verhindering ontvangen van de heer van Tiggelen van de PVV en van de heer Kramer van Jong Zandvoort. Ze zijn niet aanwezig, dus betekent dat we met vijftien leden vanavond de vergadering zullen meemaken. De vraag die vervolgens altijd gesteld wordt, is, heeft er iemand een mededeling over belangen of betrokkenheid? Ik kijk rond. Dat is niet het geval.

Dan vraag ik, zijn er nog verder mededelingen vanuit de raad? Dat is ook niet het geval. Ik heb ook begrepen dat er geen mededelingen van het college zijn. Dat betekent dat we aan zijn gekomen bij de loting. U weet, wij loten altijd, dat mocht er een hoofdelijke stemming zijn, dan is de vraag, bij wie vangt die stemming aan? Ik trek altijd een nummertje. En neemt u van mij aan, dat zijn alle cijfertjes die corresponderen met de aanwezige raadsleden. Mocht het tot een mondelinge stemming komen, dan is dat nummer 4 en op alfabetische volgorde is dat de heer Deen. Dus de heer Deen, als we gaan stemmen, beginnen we bij u. Dan hebben we daarmee de opening gehad.

2.

Vaststellen agenda De voorzitter: Dan kom ik bij het vaststellen van de agenda. De fractie van de OPZ heeft een motie vreemd aangekondigd over de nul-emissiezone N2000 en bereikbaarheid. De fractie ZEE heeft ook een motie vreemd aangekondigd, luisterend naar de illustere titel, Het lijkt wel hekkenwerk. Ik stel voor om deze beide moties op de agenda te plaatsen na de geagendeerde bespreekpunten, namelijk de begroting en de Najaarsnota. Gaat u akkoord met deze agenda? Dat is het geval. Dan hebben we die vastgesteld.

3.

Programmabegroting 2024-2028 De voorzitter: Dan komen we thans bij de programmabegroting 2024. Zoals ik al eerder gezegd heb, het stuk op basis waarvan de uitgaven en een deel van de inkomsten van de gemeente voor het komend jaar worden bepaald. Aan de gemeenteraad, aan u, wordt dan ook voorgesteld om die programmabegroting 2024 vast te stellen, inclusief de daarbij genoemde lasten en baten per programma, de verschillende beleidsprogramma’s van de gemeente, investeringen en onttrekkingen en toevoegingen aan de reserves van de gemeente. Tevens wordt de raad voorgesteld om de gewijzigde programma-indeling met ingang van de begroting 2024 vast te stellen. Wij hebben in het presidium een afspraak gemaakt over de behandeling van deze begroting. Dat betekent dat eerst alle fracties de gelegenheid krijgen om in acht minuten hun inbreng te leveren. Daarna is een hele korte schorsing en krijgt u de gelegenheid met elkaar van gedachten te wisselen over al dan niet al ingediende moties en amendementen en om op elkaars inbreng te reageren. Daarna een korte schorsing

weer, krijgt het college dan de gelegenheid om te antwoorden, waarbij uiteraard een belangrijke rol voor de wethouder Financiën die in zijn rol als, zoals wij altijd noemen, penningmeester van deze gemeente, moet zorgen dat de inkomsten en uitgaven in goed evenwicht zijn, maar ook vragen en eventuele amendementen en moties op het gebied van andere portefeuillehouders zullen worden behandeld en zij komen ook aan het woord. Daarna is er gelegenheid voor een tweede termijn. Ik zal ook voldoende ruimte geven om, er zijn een aantal moties en amendementen aangekondigd, om u ook ter gelegenheid te stellen om nog eens even met elkaar van gedachten te wisselen en even te kijken of, waar dingen misschien nog wat uit elkaar liggen, bij elkaar kunnen komen. Dus ik hoop op een vruchtbare en goede behandeling van de begroting vanavond. Ik zou die graag willen aanvangen met de algemene beschouwingen. Dat doen wij van groot naar klein. Ik begin dan ook bij Jongs antwoord. Daar zal vandaag mevrouw Göransson het woord geven. Mevrouw Göransson. Mevrouw Göransson: Ik krijg wel net door van jullie dat er geen geluid is. De voorzitter: Er is geen geluid? Mevrouw Göransson: Geen beeld en geen geluid. De heer Endstra: Ik hoor ook geen geluid. Wel beeld? Mevrouw Göransson: Ik krijg geen geluid. De heer Van Driel: En beeld wel? De heer Endstra: Nee, geen beeld. Wel geluid.

Mevrouw Göransson: Geen beeld en geen geluid. Zo moet hij het doen. Geen beeld, wel geluid. Kan iedereen heel aandachtig luisteren naar mijn iets haperende stem. Dus het is maar goed dat we de eerste zijn. Voorzitter, we zijn bijna halverwege deze raadsperiode en mogen voor de tweede keer onze algemene beschouwingen voorlezen. Hoewel er sinds vorig jaar veel in de wereld is gebeurd, zien we wel dat inflatie stabiliseert. In dat opzicht kunnen we gelukkig met iets meer zekerheid de toekomst voorspellen, dan bij het voorlezen van de algemene beschouwingen van vorig jaar. Voorzitter, we zien dat Zandvoort vooruitgaat. Hoewel we graag willen dat het sneller gaat, moeten we ook rekening houden met de organisaties die alle ambities moeten uitvoeren. We willen daar graag de discussie over aangaan om te zien wat het beste is voor Zandvoort. Kunnen we niet beter weer een deel van de organisatie in eigen beheer nemen, of is het toch verstandiger om de samenwerking met Haarlem te optimaliseren? Sorry, ik ga heel even water pakken. Zoals ik zei, we hebben veel ambities en zijn soms ook ongeduldig, maar we doen ons werk als volksvertegenwoordiger vooral omdat we betrokken zijn bij Zandvoort. Wie moet uitvoeren is minder belangrijk. Om een helder beeld te krijgen, hebben we niet alleen onze vragen gesteld, maar hebben we ook met ambtenaren gesproken.

We horen veel zaken die beter lopen dan een jaar geleden. Helaas horen we ook geluiden van vacatures die maar niet ingevuld worden. Hoewel we als Zandvoort van Haarlem diensten afnemen en ons hier eigenlijk geen zorgen over te hoeven maken, heeft het wel degelijk een effect op de uitvoering. Om een concreet voorbeeld te geven, er lagen 50 aanvragen voor elektrisch laden. Zoals wij daarvan gehoord en begrepen hebben, is hier een jaar lang niets mee gedaan, omdat daar geen capaciteit voor was. Voorzitter, het kan gebeuren dat er zaken op de plank blijven liggen. We vinden wel dat de gemeente dat zo goed mogelijk moet communiceren. Beter dan nu. Je hoeft niet alleen met goed nieuws te komen. Maar wanneer iets tegenzit, kan je daar het best je inwoners over informeren, alsook je ondernemers. Zorgen voor een helder verhaal en de stip op de horizon van wanneer het wel gaat gebeuren. Een goed

voorbeeld van geslaagde communicatie vonden wij de informatie over de plannen voor de herinrichting van Nieuw Noord. Voorzitter, vorig jaar vroegen we wat we konden verwachten van de projecten. Ook dit jaar hebben we hier vragen gesteld over de voortgang en we maken ons zorgen over de realisatie van het Badhuisplein en de Entree. Zeker voor het laatste project willen we een go/no go voor de uitbreiding van het Palace Hotel. We wachten nu te lang om dit belangrijke gebied er zo bij te laten liggen. We wachten al geruime tijd op realisatie van nieuwe woningen. Het is in onze beleving goed om met een alternatief in de vorm van tijdelijke huisvesting te komen. Jongerenhuisvesting. We vinden dat de discussie over de verdichtingsstudie woningbouw ook in de uitwerking van deze plannen moet worden meegenomen. De tijdelijke huisvesting, bedoel ik daarmee. Zo kunnen we woningzoekenden eerder helpen met het vinden van een tijdelijke woning. Voorzitter, we zijn blij met het Actieplan Groen. Hoewel we midden in de natuur liggen, staat Zandvoort niet bovenaan de lijst met groene gemeentes. Niet alleen is er binnen de bebouwde omgeving te weinig groen, ook het onderhoud van het huidige groen is niet voldoende op orde. Het is goed dat wij daarom samen met de hele raad gaan bepalen welke stappen we gaan zetten om Zandvoort de groenste gemeente van Nederland te maken.

Voorzitter, zoals u hoort hebben we nog voldoende ambities en willen we graag met Zandvoort vooruit. We hopen op goede discussie met de gemeenteraad en wensen de organisatie veel succes bij het realiseren van al onze mooie plannen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Göransson. Dan is nu het woord aan de heer Endstra van het CDA. De heer Endstra: Dit gaat ingewikkeld worden. Moeten we het toch maar zo doen. De algemene beschouwingen van de Dorpspartij CDA Zandvoort, moet ik er wel bij zeggen. Een sociaal en ondernemend Zandvoort. Wij zien ondernemers die meedenken en meewerken om Zandvoort gastvrij en levendig te houden. Daarbij nemen ze initiatieven vanuit een ondernemersgeest die wij op juiste waarde dienen in te schatten. Dit vraagt om inlevingsvermogen van onze kant en tegelijkertijd ook de juiste afweging voor de belangen van de Zandvoorter. Onze inwoners, verenigingen organisaties dragen dagelijks bij om de sociale basis op orde te houden en dat iedereen meetelt en mee kan doen. De wijze waarop dat in Zandvoort gebeurt is wel een compliment waard voor alle partijen. Deze gezonde balans zien we gelukkig ook terug in onze financiële cijfers. De uitgaven stijgen, maar we zijn in staat om voldoende inkomsten te genereren. Daarbij dienen structurele lasten wat ons betreft met structurele middelen gedekt te worden.

Een algemene waarschuwing in deze turbulente tijden is wel op zijn plek. Externe ontwikkelingen en economische factoren geven veel onzekerheden. De uitkomsten kunnen we daar nog niet van inschatten. Verder is de Rijksoverheid gul met het geven van allerlei extra taken, zonder daarbij voldoende middelen te geven. Gemeentes worden ook nog eens beperkt in de beleidsvrijheid. De omvangrijke en complexe maatschappelijke opgaven rond bestaanszekerheid, snel vergrijzende bevolking en enigszins onzeker toekomstperspectief voor jongeren vragen om een bestuur met visie en compassie. Er ligt een grote verantwoordelijkheid op onze schouders. Dus het is tijd voor meer samenhorigheid in deze zaal en doorpakken. Wij als bestuur van Zandvoort dienen het voorbeeld te geven en hierop aanspreekbaar te zijn. De Dorpspartij wil dit graag als statement vooraf meegeven. Ik vraag dan ook aan alle fracties of jullie je herkennen in dit beeld en de geschetste opgaven die wij met elkaar hebben. We zullen nu een aantal inhoudelijke items behandelen die belangrijk voor ons zijn, te beginnen bij bestaanszekerheid, mensen met een kleine beurs. Daar waar we extra ondersteuning dienen te bieden, zal dit gebeuren met maatwerkoplossingen, waarvoor ruimte is binnen ons minimabeleid. Te denken valt aan regelingen rond bijzondere bijstand en individuele inkomenstoeslag.

Wij denken dan aan nog betere communicatie naar onze burgers toe, zodat we meer inwoners kunnen bereiken die in de problemen zitten. Dat gaat helpen om die doelgroep te bereiken en dat ze gebruik kunnen gaan maken van de regelingen. De toezegging van de wethouder dat in het eerste kwartaal van 2024 meer inzicht komt in het gebruik van het minimabeleid en beter inzicht in het aantal inwoners met een laag inkomen, dat is een groep van 120 tot 150

procent, en daarop ons beleid eventueel aanpassen, heeft onze voorkeur. Investeren in Zandvoort, anders als wat andere partijen roepen, is het investeringsniveau in Zandvoort niet laag. Denk alleen al aan Nieuw Noord, waar we nu 20 miljoen gaan investeren in de openbare ruimte. Allerlei regels van de Rijksoverheid en provincie kosten erg veel tijd en onnodig veel oponthoud. Denk aan stikstof, de roze vleermuis en ingewikkelde langlopende procedures. Nagedacht dient te worden hoe we deze procedures kunnen versnellen. Daarnaast dient de ontwikkeling rond Palace, Entreegebied en Badhuisplein nieuwe energie te krijgen. Wanneer gaan we nou echt keuzes maken om dit vlot te trekken, vraag ik. Hoe ziet het college dit? Graag antwoord daarop. De Boulevardzone. De Dorpspartij wil extra aandacht vragen voor de ontwikkelingen van de totale Boulevardzone. Nu we zien dat Paulus Loot opknapt, vragen we ook voor versnelling voor de andere gedeelten, zoals de Favauge en de Barnaart, maar vooral ook de Noordboulevard. Waarom deze wens? De verwachte ontwikkelingen van meer bezoekers, recreanten en toeristen vanuit de regio naar Zandvoort plus 30 procent wordt verwacht in de toekomst, nabije toekomst, vraagt om structurele uitbreiding van faciliteiten. Wij denken dat deze groei alleen maar opgevangen kan worden door aan de noordzijde van Zandvoort te bouwen.

We zien hier ook veel mogelijkheden voor woningbouw. Vanuit de kustverdedigingsoptiek is het interessant om, net als Katwijk, eerst een parkeerlaag hier aan te leggen, met op het nieuwe maaiveld de mooiste boulevard met allerlei functies en faciliteiten. Dit vraagt om lef en lobby. Vraag, hoe kijkt het college hier tegenaan? Is dit iets voor onze lobbyist? Mooie en groene leefomgeving. Zandvoort is gezegend met betoverende natuur en een kalmerende zee. Wacht op een transformatie van het huidige straatbeeld, zoals afgesproken in het coalitieakkoord. Om dit te bereiken is een kwaliteitsimpuls nodig, met focus op aanpassing in de wijken door meer groen en uitstraling te creëren. Investeringen in de groenvoorziening zijn cruciaal voor de uitstraling van Zandvoort. Sociaal domein. Het Zandvoorts Preventie Model en de sociale basis krijgen steeds meer vorm. Het is belangrijk dat verenigingen, organisaties en initiatieven de krachten nog meer gaan bundelen, zodat er ook langzamerhand steeds meer gaat gebeuren. Wij geven ook complimenten aan de wethouders Lars Carree en Gert-Jan Bluijs voor hun inzet op dit gebied. Sport is een belangrijke schakel van het Zandvoorts Preventie Model. Wij vinden dat kinderen en jongeren, ongeacht de financiële situatie van het gezin, niet de dupe mogen worden van de stijgende kosten.

Daarom dienen wij een motie in om de bijdrage vanuit jeugd en sport en cultuur te verhogen. Parkeren en mobiliteit. In antwoord op de zorgen over onze bereikbaarheid van Zandvoort, zoals besproken in het artikel op NH Nieuws, dient er actie te worden ondernomen. We moeten Zandvoort in de toekomst bereikbaar houden. En ja, ook met de auto. Hiervoor roepen wij het college op om in overleg te blijven met Heemstede en Haarlem en de politieke file op te lossen. We zijn erg blij met de toezegging van de wethouder om een parkeerfonds te onderzoeken, waardoor we extra kunnen gaan investeren in de toekomst van Zandvoort. Volkshuisvesting. Wij kijken erg uit naar de verdichtingsstudie. Wij willen dat er snel meer woningen worden gebouwd en we zien die studie als een enorme kans voor Zandvoort. De Dorpspartij vraagt mede naar aanleiding van de wens van de partij ZEE dat er meer betaalbare koopwoningen gebouwd gaan worden. De huidige verdeling is 30/50/20. Wij zouden willen dat in het 50 procent-deel meer betaalbare koopwoningen worden gerealiseerd. Vraag, ziet de wethouder mogelijkheden hiertoe en hoe kunnen we uitvoering hieraan geven? De Dorpspartij sluit af met dank aan iedereen die een bijdrage heeft geleverd aan deze begroting. Laten we er komend jaar samen iets moois van maken. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Endstra.

Net als de vorige spreker keurig net binnen de termijn. Het woord is vervolgens aan mevrouw Göransson de Ouderen Partij Zandvoort. Mevrouw Göransson - van Kerkwijk: Dank u wel. Voorzitter, laat ik vanavond beginnen met een compliment te maken aan het college. Onze fractie was en is aangenaam verrast met deze begroting waaruit blijkt dat de financiële situatie van de gemeente Zandvoort er prima uitziet. Zelfs het zogenaamde ravijnjaar is na de

uitkomsten van de septembercirculaire voor Zandvoort niet zo diep als voor andere gemeenten. In onze raad zullen wij afwegingen en vervolgens keuzes moeten en kunnen maken. Deze keuzes kunnen in beginsel wel worden gefinancierd. Er is vooralsnog voldoende financiële ruimte. Maar daarbij moeten we ons ook niet rijk rekenen. Het is nog steeds wachten wat het Rijk gaat doen met de opschalingskorting aan de gemeenten. Te vaak hanteert het Rijk het motto wel taken, geen knaken. Het wordt tijd dat we als gemeenten hier een vuist tegen maken. De overheveling indertijd van de jeugdzorg naar de gemeenten zonder voldoende financiële middelen is daar een goed voorbeeld van. Maar ook voor de komende jaren heeft het Rijk de gemeente alvast gekort vooruitlopend op de plannen binnen de Hervormingsagenda Jeugd. Plannen die er overigens nog niet zijn, maar het financiële voordeel is voor het Rijk wel alvast ingeboekt. En dat terwijl de kosten voor de jeugdzorg nog steeds toenemen. Wel zetten wij als fractie vraagtekens bij de kosten die we als Zandvoort betalen aan de gemeente Haarlem. Wij betalen volgend jaar in totaal 13,5 miljoen euro. Daarbovenop wordt nog eens 1,3 miljoen euro geraamd voor projecten. Er worden uren geraamd voor nog niet bestaande projecten als Duintjesveld en de Noordkust. Als fractie hebben we echt geen idee waar deze uren aan besteed gaan worden.

Wel worden wij gevraagd om hiermee in te stemmen. Dat lijkt ons niet de juiste volgorde. Daarom vragen wij het college om ons toe te zeggen dat er geen projecten worden opgestart voordat dit besproken is met de raad. Ook vragen wij het college om ons meer inzicht te geven in de uren die worden besteed aan projecten, zodat wij onze controlerende rol als raad goed kunnen invullen. Want het valt ons namelijk op dat opeens allemaal taken in projecten worden gestopt. Wij zijn niet tegen projectmatig werken, maar wel tegen de kostenverhoging die dat met zich meebrengt. Weet u nog, de vergroening van het LDCplein? Een budget van ongeveer 127.000 euro dat vervolgens is ondergebracht in een project. En bam, 52.000 euro aan ambtelijke kosten. En nog geen boom die geplant is. En waarom? Als Zandvoort nemen we namelijk dienst af van Haarlem. Zij hebben niet een aantal fte dat specifiek voor Zandvoort werkt. Dat is apart. We nemen diensten af en betalen daar een vergoeding voor, maar er wordt toch gevraagd om extra beleidscapaciteit voor Zandvoort, bijvoorbeeld bij Mobiliteit en Parkeren die daar specifiek voor Zandvoort werken. Voorzitter, op dit punt zijn we het spoor bijster, want het zijn of diensten die we afnemen of er zijn medewerkers echt specifiek in dienst voor Zandvoort.

Als OPZ vinden we dat laatste over … medewerkers die de lokale situatie kennen, die de Zandvoortse inwoners en ondernemers kennen, die snel schakelen en dienstverlening hoog in het vaandel hebben staan, die dicht bij het Zandvoorts bestuur staan en denken vanuit het belang van Zandvoort, die het Zandvoorts DNA uitdragen, lef tonen en niet ten ondergaan aan de ambtelijke bureaucratie. Kortom, een echt kernteam, zoals dat in het coalitieakkoord is opgenomen en waar het college tot op heden nog steeds geen invulling aan heeft gegeven. Over projecten willen we als fractie van OPZ nog het volgende opmerken. Wij zijn blij dat de gemeentelijke gronden op de projecten van het Badhuisplein en de Passage bij de entree de afgelopen periode vrij van bebouwing zijn gemaakt. Een compliment aan het college. Nu willen wij nogmaals aan het college richting meegeven om deze projecten nu snel gefaseerd te gaan ontwikkelen en met een stedenbouwkundig planten komen, zodat op deze locaties ook echt binnen twee jaar daadwerkelijk gebouwd kan gaan worden. Daarnaast zijn wij blij dat het college op zeer korte termijn een verdichtingsstudie ter participatie aanbiedt. Dit is een kansenkaart voor mogelijke kleine bouwlocaties die nog binnen Zandvoort te vinden zijn. En goed dat alle bewoners actief worden gevraagd om mee te denken en te participeren over mogelijke bouwlocaties.

Wat OPZ betreft wordt daarbij ook goed gekeken naar de mogelijkheid van een knarrenhof, woonruimte voor senioren, dicht bij voorzieningen. Door ouderen perspectief te bieden als zij kleiner willen wonen of meer zorg nodig hebben, kunnen wij voor passende huisvesting en doorstroming zorgen. Door in het sociaal en fysiek domein de woningbouwtaakstelling te koppelen aan de resultaten van de verdichtingsstudie en de in 2024 verplichte woonzorgvisie verwachten wij een duidelijk inzicht te krijgen in de benodigde aantallen woningen en woonvormen in Zandvoort, nu en in de toekomst. … kleinschalige woonvormen voor jeugdigen die niet meer thuis in een pleeggezin of in een gezinshuis kunnen wonen. Wij kijken uit naar de resultaten van deze studie.

Voorzitter, de komende jaren moeten we vele keuzes maken. Over de projecten, de woningbouwopgave, het groen, het onderhoud van openbare ruimte, de bestaanszekerheid van Zandvoorters en de leefbaarheid. In het kader van de te maken keuzes vertrouwt OPZ erop dat we deze maken in het belang van Zandvoort. Politieke overwegingen mogen daarbij een rol spelen, maar behoren niet leidend te zijn. Onze fractie is echt bereid om samen, ook met oppositiepartijen, zaken te doen. Onze raad heeft nog ruim twee jaar te gaan. Het is zaak dat we deze tijd goed besteden en gezamenlijk zaken realiseren. Ik dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mevrouw Göransson. Dan is thans het woord aan de heer Drommel van de VVD. De heer Drommel: Goedenavond. Beste voorzitter, college, inwoners van Zandvoort en collega-raadsleden. Deze avond bespreken we de programmabegroting van gemeentes Zandvoort voor 2024. De tweede programma begroting na het sluiten van het coalitieakkoord voor Zandvoort. Als ik in de raadzaal om me heen kijk, zie ik allemaal gemotiveerde collega's die met elkaar het beste willen doen voor Zandvoort. Tijdens de vorige begroting voorspelde de VVD zonneschijn na een onstuimige periode. De grote vraag die rest, hebben wij gelijk gekregen? De VVD is positief gesteld over de samenwerking binnen de raad om de toekomst van Zandvoort effectief en gedegen vorm te geven.

We maken pasjes in de goede richting. De VVD ziet echter graag dat deze pasjes de komende tijd veranderen in stappen. Het mag van ons allemaal best wat sneller. Toerisme en recreatie zijn nog steeds de banenmotor van Zandvoort. Ik kan u meegeven, dat zullen ze voorlopig ook blijven. Onze ondernemers zorgen dat Zandvoort aantrekkelijk is, zowel voor Zandvoorters als voor toeristen. Zandvoort als aantrekkelijke toeristische bestemming heeft daarom onze topprioriteit. Zandvoort is namelijk niet vergelijkbaar met een willekeurige gemeente van 17.000 inwoners. Wij ontvangen als badplaats op zomerse dagen wel 100.000 bezoekers. Dit zorgt ervoor dat we als klein dorp een groot aanbod aan voorzieningen hebben, voorzieningen waar iedereen gebruik van kan maken. Tegelijkertijd brengt het toenemende aantal bezoekers ook stijgende beheerskosten met zich mee. Daarom is vorig jaar ook de toeristenbelasting verhoogd. Maar we zien ook dat toerisme de financiële positie van Zandvoort mede gezond maakt. Waarom zouden we dan niet ons best doen en investeren in Zandvoort? … voor onze inwoners …. Hallo? Doet hij het wel of niet? Eén alinea. Waar ik gebleven ben? De 120-dagenregel verhuren tijdens lange … Even kijken. De 120-dagenregel verhuren tijdens lange vakantie … Ik ga de alinea even terug. Excuses.

We zien in de conceptversie van de nieuwe Toeristische visie dat de toeristische verhuur van de gehele woning mogelijk wordt beperkt. We vinden namelijk allemaal dat gehele woningen niet aan de woningmarkt onttrokken mogen worden. Tegelijkertijd zien wij ook dat het helemaal niet verkeerd is om je woning tijdens de lange vakantieperiode te verhuren. De 120-dagenregel terugbrengen naar 30 dagen maakt het ongetwijfeld makkelijker om te handhaven, maar wij vinden deze oplossing weinig creatief. We gaan daarom graag met onze collega's in gesprek voor een goede oplossing. Een oplossing die zowel het handhaven eenvoudiger maakt en die ook de goedwillende Zandvoorters niet belemmert. Ook in Zandvoort hebben we een grote woningbouwopgave. De gemiddelde waarde van een woning in Zandvoort ligt boven het landelijke gemiddelde. Daar kan de VVD maar één conclusie aan verbinden, Zandvoort is kennelijk heel prettig en fijn om in te wonen. We vinden het daarom ook logisch dat we met elkaar onze uiterste best doen om meer woningen te realiseren. In de vorige algemene beschouwing hebben we ons positief uitgesproken over de komst van de verdichtingsstudie. In deze studie worden de manieren verkend om extra woningen te kunnen bouwen in Zandvoort.

We hebben destijds ook aangegeven om juist groter te denken, bijvoorbeeld aan een nieuwe wijk zoals Zandvoort Oost of woningbouwontwikkeling aan de Noord Boulevard. De verdichtingsstudie laat inmiddels al lang op zich wachten. En u weet, voorzitter, wij zijn positief ingesteld, dus we verwachten daarom ook dat onze oproep van vorig jaar is opgepakt en meegenomen in deze verdichtingsstudie. Toch maken we ook enigszins zorgen. Een huis moet er mooi uitzien. Een huis moet ook voldoen aan de nieuwste duurzaamheidseisen. Tijdens de bouw mag er niet te veel stikstof uitgestoten worden. Er moeten voldoende

sociale huurwoningen gebouwd worden. Woningbouwprojecten moet ook voldoen aan de parkeernoemer. Er moeten ook voldoende betaalbare koopwoningen gebouwd worden. Het zijn wellicht allemaal hele logische eisen, maar wel eisen die het realiseren van woningen complexer en duurder maken. Gelukkig zien we inmiddels dat plannen zoals de Duinwachter gerealiseerd gaan worden. Dat stemt ons positief en dat willen we vasthouden met elkaar. En tenslotte het volgende. Nadat de begroting werd gepubliceerd, lazen we positieve berichten. Het gaat goed met Zandvoort. Maar tegelijkertijd worden we ook geconfronteerd met grote onzekerheden. Gelukkig lijkt het erop dat we ons inmiddels in rustiger vaarwater bevinden. Toch maken we ons wel zorgen over de toenemende kosten waarmee onze inwoners geconfronteerd worden. De VVD begrijpt dat ook gemeente Zandvoort zich niet kan onttrekken aan de grillen van de markt in de inflatie. We zijn daarom gematigd positief dat, ondanks het ambitieniveau van Zandvoort, de lastenstijging voor Zandvoorters relatief beperkt blijft. Hoewel een schrale troost, je koopt er immers niks voor, blijven de woonlasten in Zandvoort onder het landelijke gemiddelde. We roepen het college daarom ook op om de vinger aan de pols te houden bij ondernemers en inwoners. Maak gebruik van maatwerk waar nodig. Kort samengevat in drie punten.

Ten eerste, investeer om Zandvoort aantrekkelijker te maken voor haar inwoners en bezoekers. Ten tweede, afgelopen jaar hebben we veelvuldig de sloopkogel gezien, maar het is nu ook eens tijd om de schop in de grond te zetten. En ten derde, hou Zandvoort aangenaam voor inwoners tegen zo laag mogelijke kosten. Wat betreft die voorspelling? Ik kan u mededelen dat we een waterig zonnetje zien en dat die zijn best doet om door te breken. Ik dank u allen en we wensen iedereen veel succes komend jaar. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Drommel. Dan is het woord aan de Partij voor de Vrijheid. En dan geef ik het woord graag aan de heer Deen. Voor de kijkers thuis, de heer Deen loopt nu naar buiten. Ik hoop dat hij terugkomt. Kijk, hij komt via de achterdeur. Altijd goed voor een verrassing, de heer Deen. De heer Deen: Een beetje hoger kan niet? Goed. Voorzitter, de begroting van 2024. We willen in deze algemene beschouwingen graag ons licht laten schijnen op de begroting. Voorzitter, een begroting gaat technisch om geld. Waar wordt het aan uitgegeven en hoe wordt het binnen geharkt? Praktisch gaat de begroting over politieke keuzes en daar leggen wij vandaag de nadruk op. We zien een heleboel vraagstukken en ontwikkelingen in de samenleving waarvan we ons afvragen of iemand ze nog wel begrijpt.

Landelijk doelen we dan bijvoorbeeld op zaken als mensen die zich druk maken om plastic rietjes terwijl we tegelijkertijd ons landschap en de natuur verwoesten, het milieu ernstig vervuilen en de energiezekerheid ondermijnen door de plaatsing van duizenden windmolens en zonneparken op land en zee. Wie begrijpt dat nog? Er de komende 25 jaar maar liefst 90 miljard euro is geoormerkt voor grote windmolenparken op zee, terwijl tegelijkertijd de hele visserijsector hierdoor gesloopt wordt en steeds meer mensen op de voedselbank zijn aangewezen, omdat zij de energierekening simpelweg niet meer kunnen betalen. Steeds meer mensen moeten kiezen, voorzitter, tussen boodschappen of de verwarming aanzetten. Wie begrijpt het nog? De Nederlandse woningzoekende in Nederland is onderhand volledig kansloos om een woning in welke sector dan ook te bemachtigen. Bijvoorbeeld in Amsterdam zijn in 2022 van de 12.300 sociale huurwoningen er slechts 22 toegewezen aan de normale woningzoekenden zonder voorrangslabel, dus zonder urgentie of indicatie. Wie begrijpt dat nog, voorzitter? Op de tekentafel worden problemen gecreëerd op het gebied van stikstof en CO 2 door ambtenaren en de politiek gecreëerde problemen die de halve samenleving op slot zetten en het bouwen van woningen zo goed als onmogelijk maken. Vervolgens roepen deze zelfde mensen op tot het bouwen van meer woningen.

Wie begrijpt het nog, voorzitter? Dit was slechts een kleine greep van de landelijke ontwikkelingen waar de samenleving weinig van snapt. In het verlengde daarvan zien we toch ook ontwikkeling en gebeurtenissen in Zandvoort waarvan we ons afvragen of iemand ze nog begrijpt. We geven graag een kleine samenvatting van opmerkingen die we de laatste maanden hebben gehoord in Zandvoort van inwoners, van de ondernemers, op de markt, bij de bakker of in de kroeg. We lijken wel een dorpspartij,

voorzitter. In Albert Heijn zei iemand, jullie als raad hebben toch democratisch besloten tot het uitstellen van asielopvang en het aanwijzen van een azc-locatie totdat de eventuele dwangwet in werking treedt? Hoe is het dan in godsnaam mogelijk dat onze burgemeester en passant een mededeling in een commissievergadering doet dat het college aan het COA heeft aangeboden om opvangplekken beschikbaar te stellen? Deze persoon begreep dat niet. En op straat hoorde ik, waarom wordt mijn aanvraag voor een extra dakkapel afgewezen en duurt het maanden voordat hierover een beslissing is genomen? Waarom bouwt de prins van Oranje binnen twee maanden een extra paviljoen op het circuit zonder enige verleende vergunning? Terwijl zijn bouwval Bernie’s al jaren wordt gedoogd. Waarom wordt er in Zandvoort altijd met twee maten gemeten? Wie het kan uitleggen, mag het zeggen. Maar wie begrijpt het nog, voorzitter? Een vraag in de kroeg, waarom krijg ik direct een bekeuring als ik even mijn dochter in Noord een kast moet uitladen tijdens een verhuizing? Waarom wordt er niet op dezelfde manier gehandhaafd op jarenlange overlast van illegale verhuur of overlastgevende jongeren? Waarom staat Zandvoort tegelijkertijd nog steeds in de top van de landelijke lijsten met diefstal van e-bikes, scooters en bedrijfsauto's? Selectief handhaven, zegt men, voorzitter.

Mijnheer Deen, ze zei het echt, de Mariaschool zou toch voor een marktconforme prijs verkocht worden en daarna ontwikkeld? Hoe kan het dan dat Pré Wonen slechts 245.000 euro betaalt voor een gebouw met een veel hogere taxatiewaarde? Wie begrijpt het nog, voorzitter? We hebben het in onze algemene beschouwingen deze keer over tegenstellingen en onbegrip. Daarom nog een paar korte opmerkingen die wellicht stof tot nadenken zijn, want we hebben maar acht minuten en we zouden eenvoudig een uur kunnen vullen, voorzitter. Vijf ton subsidie aan Zandvoort Marketing. We vragen het nu voor het zesde opeenvolgende jaar. Het gaat maar door. Wie begrijpt het nog? De bibliotheek, 500.000 subsidie, om hiermee vervolgens dezelfde invulling te geven als bijvoorbeeld Pluspunt of de Blauwe Tram. Er wordt geen boek meer uitgeleend, voorzitter. Vijf ton, wie begrijpt het? Oproepen tot het plaatsen van zonnepanelen in de Zandvoortse Courant, terwijl tegelijkertijd de salderingsregeling wordt afgeschaft. Volgens een onlangs gepubliceerd duurzaamheidsonderzoek scoort Zandvoort enorm slecht, op bijna de laatste plaats van alle gemeenten in Noord-Holland. Vervolgens lezen we vanuit het college een lofzang over de Zandvoortse duurzaamheid in de Zandvoortse Courant. Lachwekkend of triest, voorzitter, zegt u het maar.

Maar wie begrijpt het nog? Elektrisch rijden stimuleren in de regio Kennemerland, terwijl er sprake is van netcongestie. De burger en ondernemer doodgooien met regels en procedures, maar voor handhaving is geen mankracht of handhavers worden op pad gestuurd met onjuiste normen en kaders. Binnen het college wordt meermaals verschillend gedacht en gestemd door collegepartijen, onderling. En dan alsmaar herhalen dat we betrouwbaar bestuur nastreven. Wie begrijpt dat nog, voorzitter? Er wordt enorme overlast en onrust veroorzaakt in Zandvoort in de zomer door voornamelijk jongeren van Marokkaanse afkomst, maar deze groep mag vervolgens niet bij naam genoemd worden. Waarom moet Geert Wilders worden ingevlogen om extra aandacht te vragen voor deze problemen om te luisteren naar de ondernemers? Wie begrijpt het nog, voorzitter? Een horecaondernemer wil simpelweg twee kleine tafeltjes met drie stoeltjes in zijn zaak zetten en moet hiervoor een kostbare tekening laten maken door een architectenbureau. Wie begrijpt het nog? Allemaal zaken die men niet begrijpt en die Zandvoort geen steek verder helpen, voorzitter. Maar gelukkig is er ook nog wat positiefs te melden. Ik moet even kritisch zijn, maar we hebben ook wat positiefs te melden. Want gelukkig staan we door de Formule 1 goed op de internationale kaart en lijken er hierdoor op economisch gebied positieve ontwikkelingen gaande.

De toeristenbranche doet goede zaken en mag hoop hebben dat de toekomst er rooskleurig voor hen uitziet. Laten we ons als gemeentebestuur inzetten, zodat ook andere branches in Zandvoort hun eigen broek kunnen blijven ophouden. Aangaande het stimuleren van woningbouw willen wij graag een motie indienen die het college oproept om extra mogelijkheden ten behoeve van woningbouw te onderzoeken. Zowel het Rijk en de provincie hebben namelijk aangegeven hierover mee te willen denken met gemeenten. Het dictum luidt daarvan, verzoekt het college om zo snel mogelijk met relevante partners te onderzoeken waar mogelijkheden liggen in de gemeente Zandvoort om de betreffende extra ruimte voor woningbouw aan de randen van de

gemeente te benutten. Voorzitter, we hebben een aantal geluiden uit de samenleving aangehaald die onbegrip en onduidelijkheid veroorzaken. De moraal van het verhaal is als volgt, zorg dat zaken worden uitgelegd aan de Zandvoortse inwoner en ondernemer. Maak het begrijpelijk en zorg hiermee voor draagvlak en acceptatie. Dat maakt het allemaal een stuk eenvoudiger. Ga terug naar de basis, ga simpelweg begrijpelijk besturen en laat de burger leven en de ondernemer ondernemen. We hopen op een constructief en verstandig college de komende jaren, die uit één mond spreekt en daadkrachtig Zandvoort verder helpt. Laten we daarnaast hopen dat op 22 november een landelijke politieke ontwikkeling gestalte krijgt die bijdraagt aan acceptatie en begrip bij de burgers. Hopen dat de PVV gaat meeregeren en de grote problemen in Nederland zicht krijgen op een oplossing. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Precies acht minuten, inclusief zendtijd voor politieke partijen. Dank u wel, mijnheer Deen. Het woord is aan de heer El Gebaly van GroenLinks. De heer El Gebaly: Voorzitter, dank u wel. Mahatma Gandhi sprak ooit de woorden, spreek enkel wanneer het een verbetering is van stilte.

Nu zie ik u denken, gaat de heer El Gebaly vandaag spreken of stil zijn? Doordat ik een volgende zin uitsprak, weet u al dat deze woorden die ik vandaag tot u spreek hier in deze zaal het waard zijn om de stilte te doorbreken. Ik maak mij zorgen. Zorgen om de samenleving als geheel en dus ook de Zandvoorters in het bijzonder. Afgelopen weekend nog tijdens het uitdelen van flyers voor de verkiezingen samen met de Partij van de Arbeid, hiervoor op het Raadhuisplein, spraken wij met kiezers. Een van die kiezers, een man, ongeveer net zo oud als ik ben, gaf aan de flyer niet te willen hebben. Hij ging kiezen voor de echte Nederlanders. Deze waren volgens hem al enige tijd echt in de steek gelaten. Migranten krijgen voorrang op huizen, een uitkering en zelfs geld om hun huis in te richten. En soms ook nog eens een fiets. De echte Nederlander woont tot zijn dertigste thuis bij de ouders. Dat is toch niet normaal? Dat begrijpt u toch ook? Hoe oneens mijn eerste reactie van binnen ook was op deze kiezer, hoe een gevoel in mij hem ook snapte. Deze kiezer, hoe jong hij ook is, leeft op dit moment in onzekerheid. Het grote verhaal mist. Waar vroeger de kerk die functie had en later misschien de vereniging, mist het grote verhaal nu van beide. Eenieder heeft nu zijn of haar eigen verhaal en beweegt zich vooral in zijn of haar eigen wereld.

Waar ontmoeten we elkaar dan nog? Er is bijna geen gemeenschapszin meer in onze samenleving. Een oudhollands gezegde luidt, niet voor niets, wat de boer niet kent, dat eet hij niet. Dat gezegde is nu van toepassing op onze samenleving. Want wij kennen elkaar niet meer. We zijn vervreemd van elkaar geraakt. En zo vervreemd dat elk links persoon schijnbaar iedereen naar binnen wil halen en elk rechtspersoon schijnbaar racistisch is. Migranten zijn gelukszoekers geworden en Nederlanders het echte volk. Terwijl dit noch vis nog hom is. Juist daar spelen wij als politiek nu op in. Een voorbeeld op een ander terrein bevestigd dit: Mensen die zich zorgen maken over het veranderend klimaat zijn drammers of gekkies en mensen die hun vraagtekens zetten bij de wetenschap zijn ontkenners. Het rare van dit verhaal is dat wij als politici ook de mogelijkheid hebben om dit verhaal te doorbreken. Laten we dat dan ook doen in dit huis; open voor elkaar staan, van gedachten wisselen en niet meteen in de politiek ‘one-liners’ duiken. Er staat een hele berg werk op ons te wachten. Want de kiezer die we spraken wordt ook gevoed door onzekerheid. Die onzekerheid is in onze samenleving als een sluipmoordenaar te werk gegaan. Hij heeft ons als het ware in slaap gesust. Er zijn niet opeens te weinig huizen, er is niet opeens een toeslag affaire, een stikstof crisis of een energiecrisis.

Nee, deze dingen zijn ontstaan door jaren van onoplettendheid. De status quo. We vonden het prima hoe processen gingen. Hoe vaak houden wij onze gehele begroting eens tegen het licht? U zult denken dit doen wij toch vandaag? We bespreken dit inderdaad, dat klopt maar tot echte fundamentele veranderingen leidt dat niet. Het is een plusje hier en een minnetje daar. Maar in de basis verandert er weinig.

Ook dit heeft weer te maken met die gemeenschapszin. Wat willen we met Zandvoort? Waar staan we over 10, 20 ,30 jaar? Wat is daar voor nodig? Je breit toch ook niet verder aan een werkje waar zo nu en dan de gaten in vallen? Soms is het goed om weer eens op nul te beginnen. Nieuwe fundamentele keuzes te maken. Op die manier en met een gemeenschappelijk verhaal, het openstaan naar elkaar toe en vertrouwen in plaats van wantrouwen kunnen we de crisissen oplossen en stoppen met de symptoombestrijding. De jonge man die we spraken had het vooral over het recht op een huis. Dit is de reden waarom wij in de commissie aan de portefeuillehouder ook vroegen om eens de regelgeving, behandeling van stukken en het vergunningen traject tegen het licht te houden. Moet elk stuk wel 4,5,6 keer langs de raad of kunnen we bouwprojecten ook eens versnellen? Dat lost iets op voor deze Zandvoortse kiezer. Kunnen we deze kiezer daarnaast ook in contact brengen met anderen? Hoe laten we hem proeven aan andere culturen en ideeën. Waar komt onze gemeenschap samen? GroenLinks is een warm voorstander van zo veel mogelijk contacten van buurttuinen tot gemeenschapshuizen. Maar ontmoeten doe je ook op de sportclub. We pleiten hier vandaag dan ook voor een verlenging (dit is nu gemiddeld 6 maanden) van de huidige sportmogelijkheden met de Zandvoortpas voor volwassen.

Niet alleen tegen het licht van de gemeenschapszin, maar ook juist om hen die nu wellicht de sport vermijden in verband met te veel lasten, fit en gezond te houden. Daarnaast willen we ook op de langere termijn voor bestaanszekerheid zorgen. Hiervoor moeten we echt zo snel mogelijk duurzaamheidsmaatregelen doorvoeren. In onze ogen is dit het grootste gevaar voor de bestaanszekerheid op lange termijn. Laten we vandaag met elkaar afspreken om dit begrotingsjaar te gaan voor een schoon strand, meer groen en vooral ook het zo snel mogelijk verduurzamen van alle sociale huurwoningen in Zandvoort. Voorzitter ik rond af. Waar zorgen is, doet hoop leven. Mensen zijn, zo blijkt, op hun best wanneer ze diep ondergedompeld zijn in iets uitdagends. Dat zei Cal Newport. Laten wij het komende begrotingsjaar allemaal op ons best zijn en Zandvoort en haar samenleving een stukje mooier maken. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel meneer El Gebaly. Dan is het woord aan de heer Hermsen van D66. Mevrouw Koper? Mevrouw Koper: Voorzitter, ik krijg van de luisteraars te horen dat er op het ogenblik geen geluid is. De voorzitter: Dan stel ik voor dat we even schorsen. Ja, ik schorst de vergadering om na te gaan hoe verder. De voorzitter: Ik heropen de vergadering. Het woord is aan de heer Hermsen van D66. De heer Hermsen: Ik wacht even tot het stil is dan.

Ik ga eigenlijk nooit staan, ik ga altijd zitten. Dat is een beetje mijn trademark geworden, dus ik doe het zo. Voorzitter, wethouders, college, inwoners van de gemeente Zandvoort en collega-raadsleden, vorig jaar heeft D66 een voorspelling gedaan over de economie in 2023. Een recessie. Deze voorspelling is ook uitgekomen. Het vertrouwen in de economie door de consument is op dit moment uitzonderlijk laag. Dit verlies van vertrouwen heeft meerdere factoren, maar een van die factoren is natuurlijk de stijgende energiekosten. Daar komen nu ook de verhoogde lasten van de gemeente Zandvoort bovenop. Denk hierbij 12,5 procent stijging van afvalstoffenheffing of bijvoorbeeld de stijging van rioolheffing met 8,6 procent. Maar ook hier hebben we het vorig jaar al over gehad. Een van die zaken, een van de mogelijkheden om te zorgen dat een economie weer uit de recessie komt, is investeren. Investeren

door het verhogen van overheidsuitgaven. Als de overheid investeert, zal ook de gemeente hiervan profiteren en zal het gat vanaf 2027 in de begroting worden gedicht. Een tweede optie is het verminderen van de belastingdruk, waardoor de koopkracht gehandhaafd blijft. Ook dit doet de gemeente Zandvoort niet. De belastingdruk wordt verhoogd om de inflatieproblematiek tegen te gaan. Er is immers sprake van inflatie, stijgen van energieprijzen, materiaal en andere factoren. Vorig jaar heeft D66 advies gegeven om de lasten niet te verhogen. Helaas niets mee gedaan. Dat betekent dat wij als raad dit zelf moet oplossen. En D66 komt samen met de PvdA met een aantal voorstellen om het koopkrachtverlies en de armoedeval te voorkomen. In tegenstelling wat door het CDA genoemd is, investeren, doet dit college ook niet voldoende. Een overschot in de begroting. Door niet te investeren, ontstaat onzekerheid over projecten en eventuele extra kosten in de grex. Er is vorig jaar door de rekenkamer een rapport over verstoringen besproken, over tijdig informeren door ontstane situaties, eventuele alternatieven en bijbehorende risico's. D66 merkt maar weinig van deze adviezen. Sterker nog, D66 heeft vermoeden dat hier ook weinig mee is gedaan. Ook de raad kan hierdoor geen zorgvuldige afweging maken. Veel voorstellen zijn dan ook niet goed onderbouwd. Terugkomend op het investeren.

In 2024 en 2025 heeft Zandvoort een structureel begrotingsoverschot van respectievelijk 2,4 en 2,5 miljoen euro. De septembercirculaire laat een nog positiever resultaat zien. We stellen ook voor om dit terug te geven aan de burger. Een optie is om in ieder geval de lasten voor riool- en afvalstoffenheffing terug te brengen naar enkel inflatiecorrectie en de stijging te zien als een investering die jaarlijks wordt afgeschreven of na te denken over een egalisatiereserve voor de afvalstoffenheffing. Daarnaast stellen we voor om bij de kostendelersnorm meer maatwerk toe te passen zodat kinderen ouder dan 27 jaar van ouders met een uitkering mantelzorgers en of diens ouders, familie, vrienden en mensen met een bijstandsuitkering die iemand een dak boven het hoofd willen bieden of samen gaan wonen, niet gekort worden op een uitkering. Maar laten we eerlijk zijn, er is al een woningtekort en er zijn al zoveel lastenstijgingen. Moeten we deze mensen dan ook nog meer geld afhandig maken? Dat wil toch niemand? Ik dien daarom hierbij ook mijn motie in, genaamd Maatwerk kostendelersnorm. Voorzitter, we moet het in deze raad ook maar eens hebben over de mores.

Deze raad heeft zelfs in het presidium een aantal zaken aangepast om te voorkomen dat er te veel geïnterrumpeerd wordt, dat er toch veelal technische vragen worden gesteld en veel non-verbale communicatie is en dat er veel gepraat wordt tijdens een betoog. Daarnaast is wellicht een les stakeholdermanagement een idee, dat de coalitie en het college weer eens luisteren naar welke belangen partijen hebben en hoe deze belangen vervolgens zorgvuldig af te wegen. Daarmee komen we tot een compromis, in plaats van doordrukken van meningen. Tenslotte wil ik iedereen bedanken die aan deze begroting heeft bijgedragen en die het mogelijk maakt mijn werk als raadslid te verrichten. Namens de fractie van D66 Zandvoort – Bentveld. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Hermsen. Dan is het woord aan mevrouw Koper van de Partij van de Arbeid. Mevrouw Koper: Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, in Zandvoort telt iedereen mee en kan iedereen meedoen. Zo begint deze begroting. Ook staat er, iedereen moet kunnen rondkomen. Een belangrijk uitgangspunt voor Partij van de Arbeid, want dat betekent werken aan een hoopvolle toekomst voor iedereen, voor onszelf en voor de generaties na ons. Al lijkt hoop best ver weg met de oorlogen, klimaatcrisis en hoge inflatie elke dag in het nieuws. Het lichtpuntje is de financiële positie van deze gemeente.

De behoedzame wethouder Financiën presenteert weer een positieve begroting en die hebben we hard nodig voor onze inwoners. De jaarrekening sloot al met een flinke storting van miljoenen in de reserves en de nabije toekomst ziet er nog beter uit doordat de septembercirculaire rooskleurig is en dat komt boven op deze begroting. Iedereen moet dezelfde kansen kunnen krijgen. Meedoen begint waar je wieg staat. In onze ingewikkelde wereld vol verleidingen groeien jongeren niet vanzelf gezond op. Het door ons bepleite preventiemodel biedt steun. Jongerenwerk,

ouders, scholen, sport- en cultuuraanbieders investeren samen in een kansrijke toekomst van onze jeugd. Maar eenmaal volwassen is meedoen ook niet zo simpel. Een op de vijf mensen krijgt een haperend brein, een zware last voor degenen die dat treft en voor de mantelzorgers. Zij hebben onze steun hard nodig. Voor de toekomst betekent dit dat er meer kleinschalige woonvormen met zorg nodig zijn. Bij de verdichtingsstudie komen we daarop terug. Voorzitter, een groeiende groep mensen heeft dagelijks geld zorgen. Hoe haal ik het einde van de maand? Dit zorgt voor stress, gezondheidsproblemen en uitsluiting in plaats van meedoen. In de commissie hebben we met anderen bepleit om de inkomensgrens voor minimaregelingen op te trekken naar 130 procent van de bijstandsnorm. Een grotere groep ontvangt aan de Zandvoortpas en wordt eenmaal in beeld actief benaderd en geholpen. Oplopende problemen en kostbare trajecten als bijzondere bijstand en schuldsanering kunnen worden voorkomen en de norm is dan in de hele regio gelijk. Armoede laten bestaan is echt duurder. Samen met D66 en anderen dienen we dit voorstel in. Lastenverlichting. Het leven is flink duurder geworden. Dat merkt iedereen. De gemeente doet hier een schep bovenop en dat moet niet kunnen, gezien het overschot in de jaarrekening en begroting.

Gemeente moet een uiterste inspanning doen om de kosten van onze inwoners zo laag mogelijk te houden. Egalisatiereserves moeten inwoners beschermen tegen rigoureuze verhogingen. Afvalverwerkingskosten stijgen de pan uit en inwoners kunnen in dit systeem niet zelf bezuinigen. Dat moet anders. Partij van de Arbeid wil het afvalbeleid herzien. Daarbovenop is nu extra lastenverzwaring door de hoge rioolheffing, vanwege noodzakelijke toekomstige investering. De discussie egalisatiereserve en kostendekkendheid moet wat ons betreft ook gevoerd worden vóór de Voorjaarsnota. Voorzitter, gezien de financiën vindt Partij van de Arbeid dat er nu geen noodzaak is om de bewoners met de verhoging van de lokale lasten boven inflatie op te zadelen. We dienen daarvoor het amendement Lastenverlichting in. Mensen zijn belangrijker dan de markt. Voorzitter, Zandvoort heeft met helder woonbeleid de regie teruggepakt op de nieuwbouw. Op het Watertorenplein verschijnt het eerste resultaat ervan. Sociale, midden en dure nieuwe woningen voor alle inkomens. Binnenkort start de bouw van de Duinwachter. Nu graag doorpakken met de overige locaties. Ik heb het meer gehoord vanavond. Want bij de Entree is de weg nu vrij voor woningbouw en onze oproep is dan ook, wacht niet langer op de plannen van de Palace, maar komt met een knip, college, en bouw de woningen voor onze woningzoekenden.

Ik hoor graag de reactie van het college hierop. Voorzitter, het eerste plan voor het Watertorenplein is ruim 25 jaar oud en daar is veel geld mee verloren. Dat moet anders. De raad zelf kan een grote belemmering zijn. We steunen het voorstel zoals GroenLinks dat ook in de commissie deed om te versnellen door eigen regels of processtappen te schrappen. Want slagkracht is van groot belang. En andere belemmering is de toeristische verhuur. De 120dagenregel zorgt voor een verdienmodel. Er is natuurlijk niets mis met Zimmer Frei, maar alles met hele huizen onttrekken waar mensen moeten kunnen wonen. De concept Toeristische visie doet het voorstel 30 dagen. Uitstekend. Maar de behandeling is nog uitgesteld. Reden voor Partij van de Arbeid om in de commissie te vragen intussen handhaving illegale verhuur op te schalen. We zijn blij met het antwoord dat dit gaat gebeuren. Voorzitter, groener is onze ambitie. Met een slecht geïsoleerde woning en een hoge energierekening ben je als huurder dubbel de klos. Pré Wonen gaat nu alle zeilen bijzetten, maar maakt de gemeente zelf ook vaart? PvdA vindt van niet. Een hoger ambitieniveau en tempo is nodig en er moet echt een tuintje bij. Zandvoort is bijvoorbeeld nog steeds hekkensluiter in Noord-Holland, dit is eerder gemeld vanavond, bij het opwekken van zonnestroom, terwijl er zoveel daken vrij zijn. Voorzitter, cultuur is onmisbaar.

Want wie herinnert zich niet de muziek die je luisterde als puber of de film bij je eerste date? Kunst en cultuur helpen jongeren zichzelf te leren kennen. Muziek is een van de laatste dingen in het haperend brein dat vertrekt. De uitrol van het cultuurbeleid is nu aan de gang. Maar wat we tot nu toe missen in Zandvoort is een groot cultureel evenement zoals van voor de pandemie. Bij navraag in de commissie bleek dat het college daar al hard aan werkt. Partij van de Arbeid kijkt daar zeer naar uit. De gemeente is er voor jou, is ons motto. Er moet een behulpzame overheid zijn die openstaat voor inwoners en ondernemers en met ze in gesprek blijft en luistert, een dialoog. Het nieuwe participatiebeleid moet meer handvatten geven en de

start is veelbelovend. Eerst de ideeën ophalen en die vertalen in beleid en vervolgens inwoners actief betrekken bij de uitvoering. Een helder open proces. Alleen dan kan de overheid vertrouwen herwinnen. De stap naar een permanente dialoog hoort daarbij en vraagt meer van communicatie. Dat lukt niet met de huidige capaciteit. Dat hebben we in de commissie gehoord. PvdA vraagt om bij de vaststelling nieuw participatiebeleid het bijbehorend communicatiebeleid aan te passen en het budget daarvoor te verwerken in de Voorjaarsnota. Kan het college dit toezeggen? Voorzitter, samen kan het. Alleen samen komen wij vooruit en kunnen we het verschil maken voor onze inwoners. PvdA gelooft in de kracht van samenwerking, in de raad en tussen raad en college. Daarvoor moet de raad het college kunnen volgen en controleren. Wanneer is iets klaar bijvoorbeeld? De bestuursagenda is voor de raad onmisbaar en die is weg. We verzoeken het college deze weer openbaar te maken. Voorzitter, dit is het oordeel van Partij van de Arbeid over begroting ‘24. We zijn positief kritisch en komen met verbetervoorstellen, om te zorgen dat iedereen mee kan doen. Want juist nu is onderlinge solidariteit van belang. Samen kan het. We wensen iedereen succes het komend jaar en we danken de ambtelijke organisatie voor de ondersteuning, met een speciaal woord van dank voor de griffie en de bodes.

De voorzitter: Dank u wel. Het is echt alsof een aantal van u voor de spiegel geoefend heeft. Allemaal precies op de acht minuten. Het woord is aan de heer Gerrits van ZEE. De heer Gerrits: Tijdens onze vorige begrotingsbehandeling hebben we de coalitie gewaarschuwd voor het creëren van een politieke façade. Een façade waardoor het aan de voorkant lijkt alsof gestelde doelen worden waargemaakt, waarvan de vraag kan worden gesteld of dit wel werkelijk het geval is. Zo’n façade kan ontstaan door het breed interpreteerbare taalgebruik, door suggesties te werken die niet uitkomen en door kleine stappen te maken waar grote stappen worden geïmpliceerd. We zeggen niet dat dit nu gaande is, maar het is wel iets waar we voor willen waarschuwen omdat we de kans zien. Een van deze politieke façades zou wat ZEE betreft het woord ambitie kunnen worden. Ik heb het tijdens de commissiebehandeling van dit stuk al gevraagd, maar bij gebrek aan antwoord doe ik het nu opnieuw.

Wat betekent ambitie nu werkelijk voor het college en de raad van Zandvoort? Doelen we dan op bouwprojecten maar ook sociale regelingen die toonaangevend zouden kunnen zijn voor Nederland, of doelen we simpelweg op de grote kwantiteit van het aantal nog lopende projecten en beleidswijzigingen en de daarbij komende kosten? Wat een andere façade zou kunnen worden, zijn de grote investeringen die de gemeente naar ons dorp zou kunnen halen dankzij de F1. Niet omdat de wil er niet is vanuit ondernemers en investeerders of omdat de kansen er niet liggen, maar omdat deze banden aangaan geen prioriteit lijkt te zijn van de coalitie. Bijkomstig wordt er gekozen om retributiebelasting in te voeren, die toevallig alleen geldt voor het grootste evenement in Zandvoort, waardoor we zeker niet aantrekkelijker zullen worden voor andere grote spelers die Zandvoort overwegen als locatie. De laatste kritische noot in ons pleidooi is de kans op een façade op het gebied van de bestuurscultuur, intern en extern. We zijn voorzichtig positief, gezien het binnenkort voorliggende participatiebeleid. We willen alle inwoners bij deze oproepen om de 21e vooral te participeren over het participeren.

Toch blijven we kritisch om de verschillende redenen, maar actueel is dat we dan bijvoorbeeld zien dat er in de mail op voorhand aan deze vergadering al wordt aangegeven welke moties wel en niet worden gesteund. Dan vragen wij ons af waarom we dan bijeenkomen om met elkaar te spreken over de begroting en elkaar wellicht van een ander standpunt zien te overtuigen? We zijn blij dat Zandvoort er ook dit jaar financieel goed voorstaat dankzij onze ambtenaren en wethouder Financiën. We hopen dat we deze gunstige positie kunnen gebruiken om inwoners financieel bij te staan. Daarom steunen wij meerdere moties die met armoede van doen zijn en dienen wij een motie in waarin wij het college oproepen om sociale koop te introduceren aan de woningmix. Met deze motie willen we voornamelijk jongeren en starters op de woningmarkt helpen aan een betaalbare koopwoning waarna ze deze na een periode van bewoning kunnen

vrijgeven en zo kunnen doorgroeien naar de particuliere markt. ZEE bedrijft politiek omdat we het levensgeluk van alle inwoners willen maximaliseren. Daar hoort ook bij dat we onze lokale economie zoveel mogelijk willen versterken, zodat wij de financiële middelen hebben om dit in de praktijk waar te maken. Omdat we op dit moment in onze ogen te weinig bestuurlijke middelen hebben om richting te geven aan ondernemend Zandvoort en omdat we onze mkb'ers nu onvoldoende kunnen beschermen tegen oneerlijke concurrentie, dienen wij een motie in waarin we het college oproepen tot het invoeren van een vestigingsvergunning, welke we in samenspraak met onze ondernemers willen opstellen. Tot slot, de raad kan alleen ten dienste staan van haar inwoners als we meerdere politieke perspectieven verenigen. Ruimte maken om naar elkaar te luisteren en politiek te bedrijven op de inhoud. Daarom willen we het college en raad vragen om te blijven zoeken naar verbinding en samenwerking, want alleen zo kunnen we met en voor inwoners hecht en effectief werken aan beleid waar we allemaal beter van worden. Dat was het. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Gerrits. Dat was de laatste inbreng in het kader van de algemene beschouwingen in de eerste termijn van de raad. Ik had aangekondigd dat we na afloop van deze eerste termijn heel even kort zouden schorsen.

Ik zou willen voorstellen dat vijf minuten te doen en dan door te gaan met de open ronde, waar u als raad met elkaar in debat kan gaan naar aanleiding van uw inbreng. Dus ik schors de vergadering voor vijf minuten. De voorzitter: Ik heropen de vergadering. Beste mensen, wij hebben zojuist de eerste termijn gehad van de begrotingsbehandeling voor de begroting 2024 van de raad. Met allemaal inbreng keurig binnen de tijd. Laat dat ook richting het college een aansporing zijn. We hebben afgesproken dat we, alvorens aan het college het woord te geven, u in de gelegenheid stellen om kort op elkaars inbreng te reageren. Ik constateer dat er al een aantal concrete amendementen, een tweetal, zijn ingediend en dat een aantal moties zijn aangekondigd en een enkel ook ingediend. Ik ga niet op het rijtje af, dus ik kijk, wie van u kan ik het woord geven voor een korte eerste reactie en daar ook alvast even meenemend wat er besproken is? Ik kijk even rond. Ik zie nog geen overwegend enthousiasme om handen omhoog te steken. Dan zie ik mevrouw Göransson. Mevrouw Göransson - van Kerkwijk: Voorzitter, dank u wel. Ik heb tijdens de algemene beschouwing het wel even gehad over kredieten en projecten met daarbij de vraag van een toezegging.

Maar ik wil hierbij alsnog ook een amendement indienen, dat was ook aangekondigd en rondgestuurd, om een twee-, vier-, zestal kredieten niet te autoriseren en pas vrij te geven als er een onderbouwd voorstel ligt aan de raad. Hij is ondertussen wel gepubliceerd, dus dan maakt hij ook onderdeel uit van de beraadslagingen. Dank u wel. De voorzitter: Uitstekend. Heeft u verder nog behoefte om in te gaan op de inbreng van de overigen? Nee. Dan kijk ik verder rond. Mevrouw Koper. Mevrouw Koper: Bij mij is altijd wat verwarring wat de voorzitter staat onder indienen of niet, maar ik vind het wel plezierig om toe te lichten nog en het dictum voor te lezen van de amendement en de motie. Volgens mij hebben we dat de vorige keer in het presidium ook met elkaar afgesproken. Dan weten de luisteraars thuis dat ook. De voorzitter: Doet hij het nu helemaal niet meer? Mevrouw Koper: Ik ga het opnieuw proberen. De voorzitter: Kijk.