Bijlage 2 Analyserapport bij toeristische visie Zandvoort 2040

Pagina 39 van 58

Er is al lange tijd behoefte aan steeds meer relevante data en onderzoek. Langzamerhand worden hier handen en voeten aangegeven. Zo is er landelijk de Landelijke Data Alliantie (LDA) opgericht die als doel heeft kennis te delen en toeristische data zoveel mogelijk toegankelijk te maken. Zo zijn er al een aantal overzichtelijke dashboards met cijfermateriaal opgeleverd en diverse kennissessies georganiseerd.

5.3.3 Trends & ontwikkelingen bij de overige attracties en voorzieningen Horeca Het gaat weer goed met de horeca. Ondanks de pandemie zijn er 6% meer horecabedrijven bijgekomen in 2022 ten opzichte van 2021 en ook het aantal banen, vooral op oproepbasis, steeg. Ook groeit de omzet inclusief de verblijfsrecreatie (hotels) weer. Wel zijn er een aantal uitdagingen zoals de krappe arbeidsmarkt en hogere prijzen voor energie.

De horeca trends voor 202333 zijn: 1. Gasten gaan voor gemak Gemaksconcepten groeien met 45% tot 2030. Fastfoodketens profiteren hiervan, maar consumenten zoeken ook steeds meer naar gezonde voeding die eenvoudig op tafel is te zetten. Dit zorgt voor een groeiend succes van gezonde maaltijdboxen. 2. What you see is what you get De eerste indruk maak je vandaag de dag vooral online. Vooral jongeren maken hier hun keuze voor een bepaald restaurant op. Wel moet het online visitekaartje overeen komen met de beleving die gasten in het restaurant ervaren. 3. Gezond en duurzaam en mentaal welzijn Er poppen steeds meer restaurants op die zich hier op richten, denk aan yoga-restaurants, of wellnesshostel The Green Elephant. Ook verduurzamen veel restaurants de menukaart door (meer) menu’s plantaardig aan te bieden. 4. In beweging komen door het personeelstekort Veel horeca ondernemers verbeteren de arbeidsvoorwaarden voor hun personeel, er is meer oog voor mentaal welzijn en persoonlijke ontwikkeling. Daarnaast zet men in op automatisering en robotisering om processen te vereenvoudigen en tijd uit te sparen. 5. Tweedelig tussen functionele horeca en belevingshoreca De eerste categorie zorgt voor toegankelijke, herkenbare en prijsvriendelijke horecaketens.

Daartegenover kunnen restaurants in het hogere segment zich juist onderscheiden door beleving (onderscheidende producten, gastvrijheid en service, de gast verrassen). 6. Co-workingspaces Sinds we door corona massaal het thuiswerken hebben ontdekt, heeft de horeca er een nieuwe functie bijgekregen; die van werkplek. Zo richten steeds meer zaken speciale co-workingspaces in. Een ‘laptop-beleid’ is in steeds meer horecazaken normaal (bijvoorbeeld een paar tafels reserveren voor flexwerkers, maar overig deel van de zaak behouden voor 33 Dit zijn dé horecatrends voor 2023 (foodyard.nl)

Pagina 40 van 58

klanten die wensen te lunchen of dineren). Het ontbijt, lunch en koffie tussendoor zijn de afgelopen jaren ook op doordeweekse dagen daardoor steeds populairder geworden. Attractiesector (attractieparken, dierentuinen, indoor speelparadijzen, musea en andere culturele attracties) We lichten een aantal opvallende ontwikkelingen in het aanbod en trends in het vrijetijdsgedrag uit: • Steeds meer attractieparken bieden een winteropenstelling aan Men zet in op een veelzijdige jaarkalender waarin thema’s worden benadrukt die passen bij de tijd van het jaar: Halloween in de herfst, Winterfeelings in de winter, enzovoort. Doordat het aanbod steeds diverser wordt door het jaar heen stimuleert het herhaalbezoek. • Integratie van Retail met dagattracties en horeca e.d. (bijvoorbeeld outletcentrum Roermond) • Integratie van dag- en verblijfsrecreatie (denk aan Beekse Bergen met Safariresort, Efteling met straks 3.900 bedden op eigen terrein). • Opkomst van digitale innovaties en virtual reality concepten in alle sectoren • Vooraf reserveren blijft vaak van toepassing (dit helpt ook drukte te voorkomen) • Jongeren weten het museum steeds beter te vinden34 Het totaal aantal bezoeken met de Museumkaart is bijna 9% hoger dan voor Corona. De Museumvereniging ziet vooral een spectaculaire toename van het museumbezoek door kinderen en jongvolwassenen.

Voor de groep tot 13 jaar gaat het om een verdrievoudiging ten opzichte van het succesvolle jaar 2019. Ook in de groep 19 tot 25 jaar is er sprake van een ruime verdubbeling met de Museumkaart. Musea doen er tegenwoordig ook alles aan om juist nieuwe generaties enthousiast te maken voor hun collecties en programma’s. Steeds meer digitale toepassingen (online reserveren, virtual reality, interactieve concepten) worden ingevoerd.

5.4 Politieke en beleidsmatige ontwikkelingen Politieke beslissingen of beleidsmatige ontwikkelingen hebben invloed op het functioneren van de bezoekerseconomie. Landelijk en regionaal is er de laatste jaren nieuw toeristisch beleid opgesteld. Landelijk Er is de laatste jaren sprake van een andere kijk op toerisme. Met Perspectief 2030 is landelijk door het Nederlands Bureau voor Toerisme & Congressen (NBTC) de koers ingezet om de belangen van inwoners meer centraal te stellen en toerisme vooral te ontwikkelen waar het toegevoegde waarde biedt aan inwoners (en niet alleen aan bedrijven). Toerisme als middel om bij te dragen aan het oplossen van bredere maatschappelijke vraagstukken zoals het vergroten van de leefbaarheid, realiseren van duurzaamheidsdoelstellingen of het creëren van werkgelegenheid. “Want een duurzame ontwikkeling vraagt om een nieuwe aanpak, met het gezamenlijke belang van bezoekers, bedrijven en bewoners voorop. Zodat toerisme straks bijdraagt aan het welzijn en de welvaart in heel Nederland” (NBTC, 2019). Daarnaast wordt ingestoken op het managen van bezoekersstromen: op de ene bestemming is het rustig en kan er nog wat bij, maar in andere plaatsen ontstaat overbelasting.

34 www.museumvereniging.nl, nieuws, 30 maart 2023

Pagina 41 van 58

Belangrijke ontwikkelingen in de regio In de MRA en binnen de provincie Noord-Holland is een aantal ontwikkelingen gaande die van invloed zijn op toerisme & recreatie in Zandvoort: • Amsterdam wil in verband met drukte verdere toeristische overnachtingen in Amsterdam tegengaan en ook in gesprek gaan binnen de MRA over (nieuwe) verblijfsaccommodaties. • In breed MRA-verband is er meer aandacht voor brede welvaart én voor duurzaamheid en minder focus op alleen economische waarde. Provincie Noord-Holland en de MRA sluiten aan bij landelijke tendens van Perspectief 2030, waarbij per bestemming gekeken wordt naar de waarde die toerisme toevoegt voor inwoners. • Vanuit het Ontwikkelperspectief MRA Toerisme is het advies om blijvend aandacht te vragen voor een goede balans tussen de omvang van toerisme/recreatie en leefbaarheid, ook in de deelregio Zuid-Kennemerland. Dit sluit aan op de uitgangspunten van de Omgevingsvisie Zandvoort. • Uit onderzoek van de provincie blijkt dat er een groot tekort is aan ruimte voor recreatie, vooral door groei van het aantal inwoners in de MRA. Zandvoort kan hier juist goed in voorzien. Dit onderzoek benadrukt ook het belang van een goede balans tussen natuur en recreatie.

• Onderzoek bereikbaarheid kust Zuid-Kennemerland: Op 12 april 2023 is het startsein gegeven voor het gezamenlijke onderzoek van Provincie Noord-Holland, gemeenten Haarlem, Zandvoort, Bloemendaal en Heemstede om de bereikbaarheid van de Zandvoortse en Bloemendaalse kust te verbeteren. Dit onderzoek loopt tot en met medio 2024. Bij mooi weer en tijdens evenementen (piekdagen) reizen er veel mensen naar de kust. Dit heeft gevolgen voor de bereikbaarheid van de hele regio. Met dit onderzoek worden knelpunten in kaart gebracht voor alle vervoersmiddelen en wordt er ook gekeken naar oplossingsrichtingen om de bereikbaarheid te verbeteren.

Pagina 42 van 58

6 SWOT-analyse 6.1 Inleiding In de vorige hoofdstukken is uitgebreid aandacht besteed aan de kwaliteiten van Zandvoort, het toeristisch-recreatief profiel, de huidige en eventuele toekomstige doelgroepen, maar ook de trends en ontwikkelingen voor de toekomst. In de gesprekken met de klankbordgroep en met de verschillende stakeholders is dieper ingegaan op de materie en is er ook gesproken over de sterkten en zwakten van Zandvoort als toeristische bestemming. Ook is gekeken naar de kansen en bedreigingen waar Zandvoort mee te maken kan krijgen. In het inwonersonderzoek toerisme is gevraagd naar positieve en negatieve aspecten van toerisme, maar ook waar de kansen liggen voor een jaarrond aantrekkelijke bestemming. In dit hoofdstuk vatten we alle geconstateerde zaken samen in een zogenoemde SWOT-analyse.35 Hiermee kijken we naar de sterktes, zwaktes en de kansen en bedreigingen voor de bestemming Zandvoort. Het is een hulpmiddel om de grote hoeveelheid informatie die gedurende driekwart jaar is opgehaald overzichtelijk en eenvoudig weer te geven.

35

SWOT staat voor de Engelse termen Strengths, Weaknesses, Opportunities en Threats. In het Nederlands zijn dat: Sterkten, Zwakten, Kansen en Bedreigingen.

Pagina 43 van 58

Sterkten Landschap/natuur/openbare ruimte • Unieke locatie: ligging aan zee/strand. • Twee belangrijke natuurgebieden rondom Zandvoort. • Veel ruimte door 8 kilometer openbaar strand. • Lange boulevard als verbinding tussen verschillende gebieden. • Groot achterland met inwoners en bezoekers vanuit MRA. Infrastructuur en mobiliteit • De nieuwe inrichting van Boulevard Paulus Loot. • LDC-parkeergarage middenin Zandvoort. • Goede bereikbaarheid per trein fiets of (deel)scooter. • Goede bereikbaarheid met de auto in voor- en naseizoen. • Zonering voor de watersport op het strand. Voorzieningen • Enkele sterke lokale ondernemers met uitbreidingswensen. • Kwalitatief en divers evenementenaanbod. • Strandpaviljoens van kwalitatief hoog niveau. • Gevarieerd activiteitenaanbod op het strand/in zee tijdens hoogseizoen. • Gevarieerd aanbod aan durfsport. • Vitale verblijfssector: Gemiddelde bezettingsgraden van 75% in het professioneel verblijfsaanbod en circa 60% bij de particuliere sector. • Circuit en de activiteiten op het circuit. • Zandvoort staat op nummer 2 als het gaat om meest gewaardeerde en gastvrije accommodaties bij Booking.com:36 417 van de 450 Zandvoortse accommodaties op Booking.com heeft een gemiddeld cijfer van 8 of hoger. Relatie inwoners met toerisme • Gastvrije inwoners en ondernemers.

• Veel inwoners hebben voordeel van toerisme door verhuur, werk of gebruik van voorzieningenniveau. • Groot draagvlak voor toerisme (72% ziet meer voor- dan nadelen van toerisme). • Inwoners zijn trots op Zandvoort (80%) en helpen toeristen graag bij eventuele vragen. Marketing en promotie • Zandvoort is een sterk merk (Beerda). • De identiteit van Zandvoort is onderzocht en vastgesteld. • Zandvoort heeft een goed uitgewerkt merk- en marketingbeleid. • Zandvoort heeft een grote naamsbekendheid. De Dutch Grand Prix heeft Zandvoort een nog grotere naamsbekendheid gegeven. • Driekwart van de inwoners vindt dat de gemeente Zandvoort de marketing en promotie van toerisme moet blijven ondersteunen. • Beoordelingen op sites als Booking.com zijn zeer positief. • Veel herhaalbezoek uit Nederland en Duitsland. 36

Dit zijn de meest gastvrije steden van Nederland in 2023 (booking.com), januari 2023, Booking.com

Pagina 44 van 58

Regelgeving en planologie • Gemeente Zandvoort beschikt over een Omgevingsvisie. Op basis van de ambities uit de Omgevingsvisie kan de gemeente dit verder vertalen in concretere acties (programma, omgevingsplan etc.). • Gemeente Zandvoort is aangesloten bij het registratiesysteem Toeristische verhuur in woningen samen met zo’n 18 andere grote of toeristische gemeenten. • Convenant tussen gemeente en OBZ (2022-2025) voor een publiek-private economische samenwerking. Hierin zijn gezamenlijke ambities en afspraken gemaakt die ten goede komen aan een robuuste jaarrond economie.

Pagina 45 van 58

Zwakten Landschap/natuur/openbare ruimte • Ruimtelijke uitstraling Zandvoort: lelijke gebouwen en vooral stenige omgeving. • Weinig groen in het dorp. • Verrommeling landschap veel bebording en kale (parkeer)vlaktes langs de Noord boulevard. • Parkeerterrein P-Zuid: geen gastvrije uitstraling. • Veel zwerfafval en volle prullenbakken op strand en straat. Openbare orde, veiligheid en handhaving • Overlast groepen jongeren rond Midden boulevard en strand in de zomermaanden. • Geluidsoverlast tijdens evenementen, maar ook in het centrum (Haltestraat). • Wildplassen en vervelend gedrag na horeca bezoek. • Veiligheidsstructuur is alleen ingericht op de pieken in de zomer. Tekort aan handhavingscapaciteit op strand, maar ook op controleren illegale verhuur. • Camperplaatsen op de boulevard vragen veel inzet handhaving. Infrastructuur en mobiliteit • Verkeersdrukte door auto’s op aantal piekdagen in de zomermaanden. • Meer uitval van treinen laatste jaren. • Parkeerbeleid is blijvend aandachtspunt. Voorzieningen • Camperplekken op de boulevard. • Geen sterke relatie tussen voorzieningenniveau op het strand en het dorp. • Seizoensafhankelijkheid door fluctuatie in passanten bij horeca en detailhandel. • Geen hoogwaardige horeca of winkels in het centrum. • Weinig aansprekende culturele voorzieningen. • Ontbreken van wellness. • Tweede woningen die in de winter leeg staan.

• Hoge hotelkamerprijzen ten opzichte van kwaliteit. • Noodzaak tot kwaliteitsverbetering ontbreekt door hoge bezetting in accommodaties. • Tekort aan gekwalificeerd personeel. • Geen stalling of douches voor kitesurfers in laagseizoen. Relatie inwoners met toerisme • Inwoners ervaren vooral overlast van zwerfafval, verkeer of gedragingen van bezoekers (dronkenschap, wildplassen of geluidsoverlast). • Hogere huizenprijzen en tekort woonruimte voor bewoners door toeristische verhuur (vooral voor jongeren of personeel horeca). Marketing en promotie • Zandvoort, beachforamsterdam houdt te weinig rekening met trots van inwoners en op eigen kracht van Zandvoort. • Imago van Zandvoort soms nog negatief (patatdorp, druk, lelijk). • Negatieve berichtgeving in pers over drukte. • Zandvoort heeft geen fysiek informatiepunt.

Pagina 46 van 58

Regelgeving en planologie • Integrale ruimtelijke blik op heel Zandvoort is niet voor iedereen helder. • Oude bestemmingsplannen of oude regelgeving • Veel wijzigingen in parkeerbeleid • Huizen onttrokken aan woningvoorraad t.b.v. particuliere verhuur (regels zijn ruim) • Tekort aan handhaving

Pagina 47 van 58

Kansen Landschap/natuur/openbare ruimte • Het beter zichtbaar maken van de historie van Zandvoort als Europese badplaats en kuuroord. • Boulevards herinrichten. • Aanbrengen van heldere zonering op en aan het strand. • Vergroten van toegankelijkheid voor mensen met een beperking. • Nieuwe initiatieven die het dorp verfraaien. • Bescherming van de natuur door IVN en haar gastheerschapscursussen. • Meer groen en goede sfeerverlichting in het dorp. Infrastructuur en mobiliteit • Onderzoek bereikbaarheid kust Zuid-Kennemerland. • Verbeteren van OV in Zandvoort zelf en inzetten op verbinding Hoofddorp-Zandvoort. • Ontwikkeling van een smart mobility hub met mobiliteitsdiensten, met deelauto’s en deelfietsen, scooters en shuttlediensten in combinatie met een HOV-verbinding. • Parkeergarage onder de grond, bijvoorbeeld op P-Zuid of in Noord (denk groot en vooruit). • Nieuwbouw met behoud van het Zandvoorts karakter. Voorzieningen • Verduurzaming van voorzieningen zoals de strandpaviljoens. • Komst van F1 heeft de investeringskracht vergroot Uitbreiden aantal kwalitatieve hotels Kwaliteit strandpaviljoens doorzetten naar Badhuisplein, Entreegebied en Centrum. • Groterediversiteit in evenementen. • Indooractiviteiten als wellness, bioscoop, zwembad. • Onderzoek branchering in detailhandel en horeca ter bevordering diversiteit en kwaliteit.

• Inclusiviteit wordt belangrijker: Zorg voor goede toegankelijkheid in openbare ruimte, maar stimuleer dit ook bij ondernemers. • Mooie instagrammable plekken zoals schommel in zee bij paal 69. • Meer sportmogelijkheden op de boulevard. • Straatmuziek of klassiek concerten. • Ontwikkeling unieke concepten in hotels en detailhandel. • Unieke attractie met grote (internationale) aantrekkingskracht. • Indoor faciliteiten: wellness, bioscoop (een filmclub voor ouderen), poolbar, discotheek, zwembad, skate- of kartbaan. Relatie inwoners met toerisme • Jongeren meer betrekken bij de toeristische ontwikkeling voor nieuwe ideeën. • Bewoners betrekken bij verbetering uitstraling door opknappen en verfraaien woningen en tuinen. • Tevredenheid bij inwoners door bij evenementen rekening te houden met geluid. Marketing en promotie • Versterken van het imago tot een jaarrond aantrekkelijke badplaats. • De kwaliteiten van de unieke natuurlijke omgeving van Zandvoort (voor sport, gezondheid) kunnen nog beter naar voren gebracht worden. • Gebruik bekende Zandvoorters als ambassadeurs / Zet influencers in op specifieke thema’s.

Pagina 48 van 58

• • • • •

Focus meer op unieke concepten: sustainability, gezond, sporten en fietsen, een hip hostel voor surfers enz. Uitbouw zakelijke bezoekersmarkt. Goede informatievoorziening door Zandvoort Marketing in samenspraak met ondernemers. Een Experience center in combinatie met een informatiepunt. Een eigen lokaal boekingsplatform.

Regelgeving en planologie • Innovatiefonds inzetten ter ondersteuning van nieuwe initiatieven. • Heldere kaders. Dit schept duidelijkheid voor initiatiefnemers. • Omzetten van huidig beleidsstukken naar concrete daden. • Grootstedelijker denken : Zandvoort is een dorp met stadse problemen (Corporate denken). • Profiteren van ambtelijke samenwerking met Haarlem. Trends & ontwikkelingen • Verduurzaming van hotels en horeca. • Stijging van inwoners in Nederland en specifiek ook in de MRA. • Digitalisering en verbeterde technologieën. • Aankomend verbod op vluchten tot 500 km. • Groei van de kitesurfmarkt. • Klimaatverandering: De winters worden door klimaatverandering steeds warmer. Dit verlengt het seizoen, ook voor watersporters. • Beleving als leidend principe toevoegen aan aanbod en communicatie over Zandvoort. • Verschuiving van bezoek aan het Zandvoortse strand naar de avonduren biedt kansen voor versterken veelzijdigheid van de horeca.

Pagina 49 van 58

Bedreigingen Landschap/natuur/openbare ruimte • Door lange trajecten is er nog weinig verandering te zien in de uitstraling en verfraaiing van Zandvoort. • Verdwijnen van steeds meer groen. Infrastructuur en mobiliteit • Toenemende druk op verkeersinfrastructuur in en rondom Zandvoort. Voorzieningen • Onvoldoende slagkracht in Zandvoort voor noodzakelijke investeringen in kwaliteit. • Grote investeerders die het dorpse karakter van Zandvoort kunnen veranderen. • Te weinig aanbod voor jaarrond bezoek. • Kans op ‘dode’ plinten onder nieuwe hotelontwikkelingen als niet goed wordt nagedacht over programmering. Relatie inwoners met toerisme • Onvoldoende woonruimte voor jongeren waardoor sterke vergrijzing. • Negatieve berichtgeving op Facebook over Zandvoort. Marketing en promotie • Te veel nadruk op negatieve punten in Zandvoort. • Negatieve uitingen in de pers (bijv. over drukte). Toerisme krijgt dan een negatieve lading. • Bepaald uniek aanbod van Zandvoort verdwijnt in de massa en staat niet in etalage. Regelgeving en planologie • Stikstofeisen (dichtbij Natura 2000 gebied) hebben gevolgen voor bouwplannen en evenementen. • Ambities uit Omgevingsvisie nog niet doorvertaald in ruimtelijke regelgeving. • Wisselende regelgeving waardoor onvoldoende lange termijn kader voor ondernemers.

• Schaarse vergunningen voor bepaalde sectoren: dit weerhoudt deze ondernemers om te investeren. Vergunning kan namelijk na vijf of tien jaar vervallen. Trends & ontwikkelingen • Ondernemen in deze tijd moeilijk door hoge lonen en hoge energiekosten. • Tekort in de gehele vrijetijdsindustrie van goed gekwalificeerd personeel. • Klimaatverandering (droogte, zeespiegelstijging) en energietransitie.

Pagina 50 van 58

Bijlage 1 Samenvatting inwonersonderzoek toerisme (zie ook: Zandvoort in Cijfers - Rapporten - Zandvoort) De afdeling Data, Informatie en Analyse (DIA) voerde in opdracht van de gemeente Zandvoort een onderzoek uit naar de beleving, mening, behoeften en gevoelens van Zandvoorters ten aanzien van Toerisme. 1.091 mensen hebben deelgenomen aan het onderzoek via het panel, een open link of papieren vragenlijst in de periode 14 februari t/m 8 maart 2023. Inwoners overwegend positief over toerisme Veel inwoners vinden dat Zandvoort een toeristische bestemming moet blijven en dat de gemeente dit met marketing en promotie moet ondersteunen. Ook vindt een ruime meerderheid dat de voordelen van toerisme groter zijn dan de nadelen. Inwoners die werkzaam zijn in de toeristische sector zijn positiever over toerisme dan inwoners die niet in deze sector werken. Zandvoorters helpen toeristen graag en zijn met een 7,2 redelijk trots op hun dorp. Het merendeel van de Zandvoorters vindt dat toerisme de lokale economie versterkt. Het zorgt onder andere voor meer winkels, horecagelegenheden en evenementen.

: Toerisme heeft ook negatieve kanten Zwerfafval, slechte bereikbaarheid en onvoldoende parkeerplaatsen zijn de belangrijkste nadelen van toerisme. Dit zijn dan ook punten die volgens inwoners als eerste moeten worden aangepakt. Inwoners die niet werkzaam zijn in het toerisme zijn negatiever dan inwoners die wel in het toerisme werken. Daarnaast zorgen toeristen voor hinder door het gebruik van auto’s, taxi’s en (deel)scooters.

: Wisselend oordeel aanbod Het horeca aanbod op het strand en de fiets- en wandelmogelijkheden krijgen ruime voldoendes van de inwoners. Het winkel- en culturele aanbod krijgen daarentegen onvoldoendes. Toekomst toerisme: rekening houden met natuur en inwoners Bij de ontwikkeling van toeristisch-recreatief beleid is het voor Zandvoorters belangrijk dat de natuurlijke omgeving behouden blijft en dat de leefbaarheid voor de inwoners verbetert. Volgens inwoners zou de gemeente zich meer moeten richten op verblijfstoeristen uit het binnen- en buitenland. Op de (open) vraag hoe Zandvoort 365 dagen per jaar aantrekkelijker gemaakt kan worden, worden vooral het parkeerbeleid (o.a. betere parkeervoorzieningen, in de winter gratis) en evenementen (o.a. buiten het seizoen) genoemd. Ook meer binnen faciliteiten en een beter winkelen horeca aanbod worden genoemd. Ook vindt een aantal respondenten dat er meer gedaan moet worden aan de uitstraling van de gebouwen en de openbare ruimte. Inwoners voelen zich niet gesteund door gemeente Inwoners die hun omgeving willen verbeteren of die ideeën hebben rondom toerisme vinden dat ze onvoldoende ruimte, hulp en ondersteuning van de gemeente krijgen. Vaak weten inwoners ook niet waar ze bij de gemeente terecht kunnen.

Pagina 51 van 58

Hoe denkt u dat Zandvoort 365 dagen per jaar aantrekkelijker gemaakt kan worden? Wat moet er dan anders in hoog- en of laagseizoen? (n=783) Een selectie uit de antwoorden:

Betaalbaar parkeren op een terrein buiten het centrum voor toeristen, gratis of goedkoop voor bewoners. Verbeter parkeerbeleid zodat B&B eigenaren hun auto niet in andermans straat parkeren, zodat de toerist (gratis) op hun oprit kan staan en de bewoners elders moeten parkeren Voordelig parkeren in de winter maanden Als de gemeente bezoekers wil aantrekken, moet ze haar parkeerregels goedkoper en eenvoudiger maken. Bewoners meer parkeerruimte bieden en bezoekers betere parkeermogelijkheden bieden met bijv. pendeldienst vervoer door hele dorp. Dorp eerder afsluiten voor niet bewoners indien parkeerruimte vol is. Betere treinverbinding in het laagseizoen. De extra overstap en wachttijd in Haarlem werkt niet uitnodigend. Watersport evenementen. Diverser winkelaanbod. Een winterfair. Bioscoop. Kwalitatief hoogstaande winter evenementen, evenementen tijdens Duitse wintervakanties De ingeslagen weg op gebied van sportevenementen proberen te verbreden. Door middel van evenementen in het laagseizoen te organiseren. Een toegankelijk binnenzwembad maken zowel voor toeristen als bewoners. Er moeten meer overdekte activiteiten komen zodat Zandvoort in het laagseizoen ook aantrekkelijk blijft. Denk bijvoorbeeld aan een kartbaan o.i.d.. Dan zal er in de koude periode meer binnen-activiteiten moeten zijn. Je kan nu met kleine kinderen haast nergens in om ze te vermaken.

Beter aanbod en diversiteit van winkels, zie het verschil met Noordwijk. Diversiteit in horeca aanbrengen, er zijn wel heel erg veel Döner, patat en pizzarestaurants. In de winter zijn de restaurants beperkt open, dit is niet aantrekkelijk voor toeristen. De leegstaande panden en bouwvallen moeten aangepakt worden voor een goede uitstraling van Zandvoort. Alle strandtenten 365 dagen per jaar openhouden! Meer toezicht en handhaving in de piekuren van de horeca. Zoals in de omgeving Oud Noord. Scheelt veel vandalisme. Betere handhaving geluidsoverlast en parkeren. Vind het prettig dat het niet het gehele jaar druk is. Winterseizoen is soms een verademing. Deze ambitie deel ik niet. Laat het maar wat rustiger zijn in de wintermaanden.

Pagina 52 van 58

Hieronder een selectie van antwoorden op de vraag wat men als eerste zou aanpakken op het gebied van toerisme in Zandvoort (n=786): Toeristen niet meer laten parkeren in Zandvoort. Laat ze met het OV of fiets komen. Of de auto in Bentveld zetten i.p.v. Zandvoort. Zandvoort autoluw maken en parkeren duur maken voor toeristen, niet voor bewoners!!! Veel betere parkeermogelijkheden. Betere verwijzing naar P-de Zuid. Dit teneinde de wijken te ontlasten. En nog een groot parkeerterrein aan de noordzijde van het dorp ontwikkelen. Aantrekkelijk parkeren op de grote parkeerplaatsen op de rand van Zandvoort in combinatie met pendel naar centrum (P+R). Zwerfvuil op het strand /waanzinnig hoe het strand eruit ziet na een mooie zomerdag. Zwerfvuil aanpakken, de lege flessen die dan stuk liggen op de stoep/straat, voldoende afvalbakken. Borden plaatsen voor vuil in bestemde bakken te deponeren, in paar talen beschreven. Toeristen niet confronteren met zwerfvuil en honden uitwerpselen maar een uitnodigende plaats maken van Zandvoort. Oude gebouwen opknappen. Boulevard mooi maken. Meer openbare toiletten en douches. De boulevard en station uitgang naar strand toe. Wat een farce en armoede is dat. Ik schaam mij gewoonweg daarover. Opknappen van de openbare ruimten. Hogere kwaliteit van de openbare ruimte en verblijfsaccommodatie.

Top dat de boulevard zo mooi wordt, trek deze stijl door naar het dorp, stationsplein. Laat Zandvoort vooral ook woondorp blijven. Stimuleer kleine ondernemers ook op en rond strand. Uitkijken voor alleen ketens, Nutella, wafels, pizza. Divers aanbod van winkels, restaurants, overnachtingsmogelijkheden. Zorg voor goed openbaar vervoer en aansluitingen. Treinverkeer stimuleren boven autoverkeer. Betere bus/ov-verbindingen in het dorp en langs de beide boulevards (zeker ook voor de medewerkers van horeca en winkels in het centrum en toerisme). Stoppen met armoedige horeca. Geen patatzaken, döner, shoarmatenten etc. etc. Mooi aangezicht bij binnenrijden Zandvoort, zwerfafval aanpakken. Minder patat verkooppunten en zorgen voor meer hoogwaardige horeca en Retail zaken. Winkelaanbod meer gevarieerd en minder tattoo en wiet verkoop. Strengere regels rondom Airbnb en privé verhuur. Zodat buren geen overlast ondervinden. Betere uitstraling zodat beschaafde mensen worden aangetrokken

Pagina 53 van 58

Achtergrondkenmerken inwonersonderzoek In totaal hebben 1.091 inwoners meegedaan aan het onderzoek. De verdeling naar enkele achtergrondkenmerken staat in de tabellen. Leeftijd

Ongewogen

Gewogen

16-34 jaar

n=56

5%

13%

35-44 jaar

n=88

8%

12%

45-54 jaar

n=163

15%

17%

55-64 jaar

n=233

21%

17%

65 jaar en ouder

n=400

37%

27%

Onbekend

n=151

14%

15%

Werkzaam in toerisme

Ongewogen

Gewogen

Ja

n=199

18%

20%

Nee

n=868

80%

78%

Onbekend

n=24

2%

2%

Aantal jaar wonen in Zandvoort

Ongewogen

< 5 jaar

n=112

10%

13%

5 tot 25 jaar

n=335

31%

32%

> 25 jaar

n=623

57%

53%

Onbekend/overig

n=21

2%

2%

Wijk

Ongewogen

Gewogen

Gewogen

Zandvoort Noord

n=443

41%

41%

Zandvoort Zuid

n=522

48%

48%

Bentveld/ buitengebied

n=34

3%

2%

Onbekend

n=92

8%

9%

Gezinssituatie

Ongewogen

Gewogen

Woont alleen

n=209

19%

19%

Samenwonend zonder kinderen

n=442

41%

35%

Samenwonend met kinderen

n=212

19%

22%

Overig

n=80

7%

10%

Onbekend

n=148

14%

14%

Pagina 54 van 58

Bijlage 2 Beleid verblijfsaccommodaties en handhaving Hieronder wordt ingegaan op de Visie op Verblijfsaccommodaties en het bijbehorend toetsingskader per accommodatievorm: Hotelsector Volgens de Visie op Verblijfsaccommodaties is de ontwikkeling van de hotelsector leidend in het gemeentelijk verblijfstoerismebeleid: “Deze sector heeft het grootste bestedingseffect gecombineerd met een relatief beperkte ruimteclaim”.37 De gemeente Zandvoort voert een stimulerend beleid en zal waar mogelijk medewerking verlenen aan het verzoek tot vestiging, uitbreiding dan wel functieverandering ten behoeve van een hotel. In de Visie worden een aantal economische en ruimtelijke criteria gesteld waaraan moet worden voldaan. Deze criteria zijn echter vrij algemeen opgesteld en nog gebaseerd op oude marktverkenningen. De voorkeurslocaties bevinden zich wel waar de huidige nieuwe hotel(uitbreidings)plannen liggen, namelijk langs de kust, bij het circuitgebied of in het centrum. Waar loopt de gemeente of een hotelontwikkelaar, of bestaande hoteleigenaar die wenst uit te breiden, tegen aan? Verouderde bestemmingsplannen waardoor bouwregels en andere criteria intussen zijn ingehaald door de tijd. Hotelplannen zijn daarmee ook niet verankerd in het beleid, behalve in de algemene regels van de Visie op Verblijfsaccommodaties.

Hierdoor is men afhankelijk van de ‘afwijkingsbereidheid’ van het college van B&W. De criteria in de Visie op Verblijfsaccommodaties zijn intussen verouderd of niet meer van toepassing. Voorbeelden: o Er wordt gesproken over voorkeuren voor bepaalde sterren hotels (1 tot 3 of 5 sterren) terwijl de hotelsterren zijn losgelaten in de Europese Hotelkwalificatie. o De indicator ‘leefstijlen’ gaat nog uit van een oud model. Intussen is landelijk de Leefstijlvinder van toepassing. o Er is weinig sturing op kwaliteitseisen. o Er was tot nu toe beperkt zicht op het aantal overnachtingen, hotelkamers en bedden in Zandvoort. Dit wordt in deze toeristische visie inzichtelijk gemaakt. o In de huidige tijd vervaagt het onderscheid tussen hotel en pension. Voor de gast maakt de keuze tussen een hotel of pension niet zo veel meer uit. Men hecht meer waarde aan bijvoorbeeld beoordelingen en bepaalde basisstandaarden. o In de huidige tijd is er vaker sprake van vermenging van functies. Steeds meer verblijfsaccommodaties bieden ook mogelijkheden voor dagtoerisme aan of vice versa. Denk bijvoorbeeld aan een wellnesscentrum of attractiepark met hotelkamers. Duidelijke overkoepelende ruimtelijke kaders ontbreken. Gemeente Zandvoort heeft in 2021 de Omgevingsvisie Zandvoort 2040 vastgesteld.

Dit biedt een mooie doorkijk naar de toekomst met de ambitie om 365 dagen aantrekkelijk te zijn, maar de kaders voor ruimtelijk ontwikkelingen zijn algemeen omschreven. Zo worden er voor het strand drie zoneringsgebieden onderscheiden: Noord staat voor stoer en ondernemend, Midden voor dorp en vertier en Zuid voor Rust en Kwaliteit. Tegelijkertijd ligt er nog een voorgaande Beleidsregel “Zandvoort, waar de Metropool de Kust, kust”. Daar wordt gesproken over de karakteristieken Duinen (Zuid), Dorp (Midden) en Metropool (Noord). Vooral in het Noorden schept dit enige verwarring: Gaan we voor Metropolitaan of voor Stoer en ondernemend of is dit ongeveer hetzelfde? 37

Visie op Verblijfsaccommodaties Zandvoort – Gemeente Zandvoort – 2014, pag. 29

Pagina 55 van 58

Er is dus behoefte aan heldere kaders en duidelijke (up to date) toetsingscriteria vanuit deze sector. Kleine hoteluitbreidingen zijn de laatste jaren succesvol tot stand gekomen, maar bij grotere complexere uitbreidingsplannen of nieuwbouwplannen lopen initiatiefnemers vast. Pensions (logiesverstrekking met meer dan vier bedden) In de huidige regelgeving is er nog duidelijk onderscheid gemaakt tussen hotels en pensions. De zonering waar men kan verhuren is gelijk aan die van de hotelsector. In de regels vallen pensions nu onder de categorie ‘Logiesverstrekking met meer dan vier bedden’. De exploitant woont in dit geval ook in de woning. Het toeristisch verhuren van meer dan vier bedden is een ondergeschikte nevenactiviteit. Daarnaast is het grote verschil dat de exploitanten eten en drinken alleen aan eigen gasten mogen serveren en niet aan passanten (zoals bij hotels). Er zijn een aantal uitzonderingen op de regel waarbij eigenaren elders wonen, deze zijn van de oudere pensions van voor 2009 toen er nog geen pensionbeleid gold. Als een woningeigenaar kan onderbouwen dat het zorgt voor een kwaliteitsimpuls en voorziet in een vraag kan de gemeente de aanvraag eigenlijk niet weigeren. Er is ook geen taakstellende omvang vastgelegd. Wel moet een pension voldoen aan dezelfde parkeernorm als een hotel.

Logiesverstrekking tot vier bedden (Bed & Breakfast) Eerder is aangegeven dat deze sector ruimschoots in Zandvoort aanwezig is. Logiesverstrekking in deze vorm is toegestaan in het gehele grondgebied van de gemeente Zandvoort. Bed & Breakfasts horen van origine bij Zandvoort als badplaats. Binnen de woonbestemming mogen maximaal vier bedden worden benut voor logies voor een toeristisch doel. Er is niet nader omschreven over hoeveel kamers dit gaat en over hoeveel vierkante meters terwijl veel vergelijkbare toeristische gemeenten dit wel doen met bijvoorbeeld een maximum percentage van de woonoppervlakte (veelal 25 of 30%) en/of een maximum aantal vierkante meters. Door te werken met deze criteria kan een toeristische gemeente sturen op de maximale oppervlaktes van de Bed & Breakfast.38 Voordat men een B&B start moet men zich melden bij de gemeente en ook een registratienummer aanvragen. Het komt soms voor dat hele woningen, en vaak meer dan vier bedden, worden verhuurd aan toeristen onder het mom van een Bed & Breakfast, vooral in de zomermaanden. Dat is strijdig gebruik. Bewoners gaan dan zelf tijdelijk elders wonen. Hier dient handhaving strikt op toe te zien.

Particuliere toeristische verhuur Het toeristisch verhuren van een woning mag door iedereen die als hoofdbewoner van een woning staat ingeschreven in de BRP (Basis Registratie Personen) en ook daadwerkelijk acht maanden per jaar zelf in deze woning woont. Er is een limiet van verhuur van maximaal 120 dagen per jaar en verhuur mag voor maximaal zes personen per keer. Per perceel mag maximaal 1 woning (hoofdgebouw) en 1 recreatiewoning (bijgebouw) hiervoor worden ingezet. Er is een eenmalige meldplicht en daarnaast moet iedereen een registratienummer aanvragen. Zonder registratienummer mag er niet verhuurd worden. Een tweede woning mag niet toeristisch verhuurd worden, dat wil zeggen: Iemand mag geen woning verhuren als hij/zij niet staat ingeschreven op dat woonadres. Sinds 2022 zijn er voor recreatiewoningen in het aangepaste toetsingskader aanvullende meetbare criteria opgenomen: maximaal 35% van het erf, vrijstaand en een maximum van 50 m2.

38

Rekenvoorbeeld: In het beleid van de gemeente Bergen betekent dit met een percentage van 25% van de woonoppervlakte en maximaal 50 m2 verhuur bijvoorbeeld dat een eengezinswoning met 112 m2 het volgende kan verhuren: 28 m2. Hier zouden dan nog twee slaapkamers van 14 m2 verhuurd kunnen worden of men kiest voor 1 grotere kamer. Bij een grotere woning is er meer mogelijk in vierkante meters. Deze ruimtelijke regels zorgen er voor dat het aantal verhuurde vierkante meters binnen proporties blijft. Pagina 56 van 58

In de praktijk is het lastig te controleren of er daadwerkelijk zes personen per keer aanwezig zijn op de verhuurde locatie. Daarnaast is het voor ODIJmond lastig om te controleren of de verhuurder ook daadwerkelijk staat ingeschreven in de BRP en ook daadwerkelijk woonachtig is in Zandvoort. Registratieplicht toeristische verhuur Sinds 1 januari 2021 is de Wet toeristische verhuur woningen in werking getreden. De wetgever heeft naar aanleiding van signalen van diverse gemeenten een nieuwe set met instrumenten gemaakt om de ongewenste neveneffecten van toeristische verhuur van woningen te voorkomen of te beperken. Daarnaast is het een instrument voor handhaving om dit te bestrijden. Vanaf 1 januari 2022 is gemeente Zandvoort hierop aangesloten. In de huisverordening is opgenomen dat iedere verhuurder van vakantieverhuur in zijn woning (deel of gehele woning) een registratienummer moet aanvragen. Dit nummer moet de verhuurder vermelden bij elke communicatie, dus ook bij advertenties op platforms. Daarnaast heeft Zandvoort ook het nachtencriterium van maximale verhuur van 120 dagen ingevoerd voor gehele woningen die worden verhuurd. Per 1 november 2022 is daarvoor ook een meldplicht: Elke keer dat men de gehele woning verhuurd moet men dit melden via een speciaal systeem. In de huisvestingsverordening zijn ook de bestuurlijke boetes opgenomen voor overtredingen op dit gebied.

Intussen hebben veel toeristische gemeenten in Nederland juridische maatregelen genomen en de huisvestingsverordening conform de Wet toeristische verhuur aangepast. Zie voor de deelnemende gemeente ook: www.toeristischeverhuur.nl.39 Toezicht en handhaving particuliere verhuur Sinds 2019 is ODIJmond gestart met het uitvoeren van de taak toezicht en handhaving op de toeristische verhuur in woningen, waarbij de hoofdtaak is de toezicht en handhaving op de verhuur van tweede woningen in Zandvoort (dit laatste is niet toegestaan). Hiervoor is een meerjarig contract afgesloten en is 1 FTE beschikbaar. Volgens ODIJmond kan men hiermee acht zaken per jaar oplossen. Dankzij de Wet toeristische verhuur kunnen er bestuurlijke boetes worden opgelegd. In een aantal gevallen is er succesvol strafrechtelijk opgetreden. Ook is het aantal klachten over overlast de laatste jaren afgenomen. Het is echter lastig om een dossier op te bouwen: dit is arbeidsintensief, kostbaar en rechterlijke procedures duren lang. Iedere woningeigenaar kan wel aantonen dat er iemand is ingeschreven in de BRP (men woont dan soms wel ergens anders, maar één van de partners schrijft zich dan in Zandvoort in). Daarnaast zijn er volgens ODIJmond veel verschillende vormen van illegaliteit. Ook schuurtjes in achtertuinen worden soms verhuurd. Soms mag dit, soms ook niet.

Om grip te krijgen op de toeristische verhuur in woningen is er vanuit ODIJmond behoefte aan het volgende: 1. Inzicht in de gehele verhuurmarkt (exercitie gemeente via bestemmingsplancontrole en het bekijken per adres wat er kan/mag, ook kan webscraping40 hierbij helpen) 2. Duidelijke kaders en terminologie voor geheel Zandvoort: Toetsingskader verblijfsaccommodaties aanpassen of een parapluplan verblijfsrecreatie opstellen voor geheel Zandvoort, pensionbeleid intrekken, eventueel aantal verhuurnachten verminderen en duidelijke onderbouwing in huisvestingsverordening 3. Vervolgens (handhavings)instrumentarium hiervoor maken en geld voor beschikbaar stellen 4. Vervolgens handhaven 39

Gemeente Bergen staat niet vermeld op deze site. Bergen heeft een eigen registratiesysteem ontwikkeld, maar volgt verder wel de landelijke regelgeving en Wet toeristische verhuur woningen. 40 Webscraping is een technologie waarbij via een softwareprogramma wordt gekeken hoe vaak een particulier een unieke advertentie plaatst binnen verschillende verhuurplatforms. Veel gemeenten maken intussen gebruik van dit instrument omdat het een goed beeld geeft wat/ waar verhuurd wordt in woningen. Dit is een extra instrument voor toezicht en handhaving. Pagina 57 van 58

Bungalowsector/ Strandbungalows In zowel de Visie op Verblijfsaccommodaties (2014) als in de aanvullende Beleidsregel “Toetsingscriteria Strandbungalows” (2016) hanteerde de gemeente Zandvoort een stimulerend beleid op het realiseren van seizoensgebonden strandbungalows. In de Visie werd nog gesproken over een eventuele clustering van 24 bungalows op het Zuidstrand (tussen Havana en Adam & Eva), maar in de Beleidsregel van 2016 zijn er alleen nog strandbungalows toegestaan op het Noordstrand. In het gehanteerde beleid wordt dit gezien als een aanvullend aanbod op de normale bungalows zoals bij CenterParcs. In de afgelopen jaren is echter de bebouwing op het strand toegenomen. Strandpaviljoens zijn in volume toegenomen en er vinden meer activiteiten plaats op het strand. Intussen staan er in 2023 51 strandbungalows gedurende het seizoen. De gemeente Zandvoort wil graag de regie houden op het strand. Sinds januari 2023 is daarom het Omgevingsplan Strand vastgesteld. Daarin zijn er nadere regels opgenomen met betrekking tot bouwhoogten en vierkante meters van bebouwing op het strand, maar ook is er meer rekening gehouden met milieuvereisten. Strandbungalows zijn nog steeds toegestaan op het Noordstrand tussen 1 februari en 1 november mits zij ondergeschikt zijn aan de activiteiten bij het bijbehorende strandpaviljoen.

Er wordt doorverwezen naar de Beleidsregel “Toetsingscriteria strandbungalows”. Dit betekent dat als dit beleid ooit wijzigt, dat nieuwe initiatieven dan moeten voldoen aan het gewijzigd beleid. Het college wil in 2023 een voorstel doen tot het aanscherpen van de beleidsregel en dan om een zienswijze van de raad vragen. Het gaat hier vooral om in hoeverre de strandbungalows ondergeschikt zijn aan het strandpaviljoen met inbegrip van de buitenruimtes. Het college neigt naar het niet meer toestaan van meer bungalows op het strand. Vooruitlopend hierop is daarom wel al besloten om strandbungalows niet toe te staan bij het watersportcentrum. De kampeersector en campers In de Visie op Verblijfsaccommodaties uit 2014 wordt al gesproken over de landelijke trend dat steeds meer campings worden getransformeerd naar verblijfsrecreatieve parken met bungalows en chalets. De toerist van tegenwoordig vraagt om steeds meer kwaliteit. In de Visie is een kaart opgenomen met de toen nog bestaande campings en P-Zuid als mogelijke locaties voor een GOP (Gereguleerde Overnachtings Plaats). Op dit moment is alleen nog camping De Duinrand beschikbaar als reguliere camping voor de kampeermarkt waar voorzieningen voor campers en caravans zijn (geen tenten). Alle overige campings zijn omgezet naar bungalowparken of dit gebeurt nog op korte termijn (Sandevoerde).

Daarnaast heeft de gemeente intussen zelf een kleine GOP gecreëerd aan de boulevard met 14 camperplekken. Hier is echter geen dagelijks toezicht aanwezig. De huidige Visie op Verblijfsaccommodaties biedt zowel ruimte om een camping te transformeren naar een bungalowpark, maar ook voor het realiseren van een GOP zolang het maar qua uitstraling en concept onderscheidend en versterkend is.

Pagina 58 van 58