CConstaterende datZandvoort
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1 Woonzorgprogramma Zandvoort 2025-2030 ‘Samen Thuis’

Gemeenteraad 20 mei 2025, gemeente ZandvoortBij agendapunt: Woonzorgprogramma Zandvoort 2025-203016.933 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

3.8 Woonwagenbewoners

3.9 Verder bouwen aan zorgzame buurten

In Zandvoort bevinden zich drie woonwagenlocaties met in totaal 19 standplaatsen. Twee van de drie locaties is in eigendom van Pré Wonen; de wagens zijn in bezit van bewoners. Op de derde locatie zijn zowel standplaatsen als wagens eigendom van bewoners. In 2023 is een inventarisatie geweest naar de aanvullende behoefte. Hieruit is naar voren gekomen dat er in Zandvoort een directe vraag is van 6 plaatsen, 5 op basis van vraag van inwonenden, 1 vanuit vertrokken bewoners.

De opgaven zoals hierboven zijn benoemd hebben vooral betrekking op de vastgoedcomponent. Minstens zo belangrijk is de sociale en fysieke omgeving die lang en weer zelfstandig thuis wonen mogelijk moeten maken: de zorgzame buurt. In paragraaf 2.4 is de urgentie daarvan beschreven en zijn enkele uitgangspunten benoemd. Duidelijk is dat zorgzame buurten niet vanzelf ontstaan. Een zorgzame buurt begint met (ruimte voor) ontmoeten en het versterken van de sociale cohesie. Hieronder beschrijven we de belangrijkste bouwstenen die een zorgzame buurt mogelijk maken.

Het onderzoek is uitgevoerd door Companen voor de gemeente Zandvoort, Heemstede en Bloemendaal. In het rapport geven zij aan dat de vervolgstap is het vertalen van deze uitkomsten naar beleidsuitgangspunten en realisatie van nieuwe standplaatsen. Een eerste stap bij het ontwikkelen van nieuwe standplaatsen is om te inventariseren of er uitbreidingsmogelijkheden zijn op bestaande locaties. Afhankelijk van deze inventarisatie kan er worden gezocht naar nieuwe locaties. Daarnaast geven zij aan dat het belangrijk is om goed te kijken naar de volgordebepaling. Op dit moment is de volgordebepaling voor nieuwe woonwagenstandplaatsen die worden verhuurd vastgelegd in de Huisvestingsverordening. Hierbij geldt dat kandidaten die wonen op de locatie waar een (huur)standplaats vrijkomt voorrang krijgen. Daarna komen kandidaten vanuit een andere locatie in de regio Zuid-Kennemerland aan de beurt. Als er geen kandidaten zijn dan komt de standplaats beschikbaar voor andere woningzoekenden. In de praktijk betekent dit dat het voor bewoners die zijn vertrokken van een locatie lastig is om weer terug te keren. Te overwegen is om woonwagenbewoners meer invloed te Gemeente Zandvoort

Bouwsteen 1: Sociale cohesie: gemeenschapsgevoel in een diverse buurt Sociale cohesie betekent dat er ruimte is voor persoonlijke verschillen, en tegelijkertijd gemeenschappelijkheid wordt gestimuleerd. Daarvoor is nodig dat zowel het bevorderen van cohesie gebaseerd op gemeenschappelijke kenmerken en eigenschappen van inwoners aandacht heeft, als ook het bevorderen van ‘overbruggende’ ontmoeting. Dit kan worden bereikt door eigenaarschap van en verantwoordelijkheid voor de directe woon- en werkomgeving te bevorderen, zowel op fysiek als sociaal gebied. Gemeenschappelijke ruimten, middelen en besluitvorming zijn hierin van groot belang. Daarbij moet goed gekeken worden naar verschillende schaalniveaus en samenwerkingsverbanden met organisaties en partijen in de directe omgeving. Door buurtactiviteiten (ook online), nieuwe verbindingen binnen het verenigingsleven, vrijwilligerswerk en ondersteuning van gemeenschapsopbouw kunnen verbindingen tussen verschillende bewoners worden versterkt. Bouwsteen 2: Toegankelijke openbare ruimte en gebouwen Zorgzame buurten dienen sociaal en fysiek toegankelijk te zijn voor iedereen. Dit omvat toegankelijke openbare ruimtes, zoals brede trottoirs zonder obstakels, veilige 21

oversteekplaatsen en duidelijke looproutes. Een ander aandachtspunt is het drempelvrij zijn van gebouwen en deze voorzien van toegankelijke ingangen en liften. Bouwsteen 3: Openbare ruimte die uitnodigt tot ontmoeten en bewegen Zorgzame buurten moeten ook uitnodigen tot ontmoeten en bewegen. Openbare zitplaatsen, schaduwrijke plekken en goede verlichting zijn essentieel om een veilige en comfortabele omgeving te creëren voor ouderen, jongeren, mensen met een beperking en andere kwetsbare groepen. De fysieke omgeving draagt daarmee direct bij aan het welzijn, de gezondheid en de betrokkenheid van bewoners. Bouwsteen 4: Nabijheid van voorzieningen Nabijheid van voorzieningen maakt het prettiger en makkelijker om zelfstandig te blijven wonen, zeker voor mensen die minder mobiel zijn. Daarbij gaat het om voorzieningen op het gebied van zorg en ondersteuning (wijkcentrum, huisarts, fysiotherapeut etc.), maar bijvoorbeeld ook een supermarkt of openbaar vervoer. Landelijk zijn verschillende concepten ontwikkeld om hier invulling aan te geven, zoals woonservicegebieden of de '10-minuten stad'. Uitwerking van de opgave zorgzame buurten vindt plaats langs vier samenhangende lijnen: • Versterken gemeenschappen • Openbare ruimte voor ontmoeten en bewegen • Toegankelijke openbare ruimte en openbare gebouwen • Nabijheid van voorzieningen

Achterliggende gedachte is dat de vier lijnen elkaar aanvullen en versterken. Idealiter worden deze lijnen daarom tegelijkertijd, in samenhang uitgewerkt. Daartoe wordt in één nader te bepalen buurt in Zandvoort een buurtscan op alle genoemde aspecten uitgevoerd, in samenwerking met bewoners, maatschappelijke organisaties en ondernemers. OPGAVE EN ACTIEPUNTEN: • Identificeren en benutten kansen voor de ontwikkeling van zorgzame buurten bij lopende buurtaanpakken. • Intensiveren van de inzet op het versterken van gemeenschappen door Pluspunt. • Verbeteren van de toegankelijkheid van de openbare ruimte in samenwerking met ervaringsdeskundigen. • Sturen op toepassing van de richtlijnen in het gemeentelijk omgevingsbeleid voor de nabijheid van voorzieningen en de toegankelijkheid van openbare gebouwen. • Zorgzame buurten meenemen in de uitwerking van de Regiodeal MRA West. • Zorgzame Buurtscan in één nader te bepalen buurt in Zandvoort.

Deze uitwerking vindt plaats door aan te sluiten bij lopende buurtgerichte benaderingen, zoals de wijkaanpak in Nieuw Noord, lief & leedstraten en buurtbakkie. Parallel aan deze buurtgerichte aanpakken worden afspraken, randvoorwaarden en richtlijnen toegepast of uitgewerkt voor heel Zandvoort voor de vier afzonderlijke lijnen. Randvoorwaarden voor het versterken van gemeenschappen worden verwerkt in afspraken met Pluspunt. De inrichting van de openbare ruimte wordt toegankelijk gemaakt voor mensen met een beperking door samen te werken met ervaringsdeskundigen. Richtlijnen voor de nabijheid van voorzieningen in het gemeentelijk omgevingsbeleid en de toegankelijkheid van openbare gebouwen worden overal toegepast. Tot slot wordt voor het bevorderen van bewegen en ontmoeten in de openbare ruimte aangesloten bij de Regiodeal MRA West.

Gemeente Zandvoort

22

4. Uitvoeringsstrategie en programma 4.1 (Prestatie)afspraken met woningcorporaties, zorgaanbieders en Pluspunt De gemeente heeft prestatieafspraken gemaakt met Pré Wonen en de huurdersorganisatie HPZ en aparte prestatieafspraken met Woonzorg Nederland en haar lokale huurdersorganisatie. In deze prestatieafspraken is vastgelegd welke bijdragen iedere partij levert aan de realisatie van de in het uitvoeringsprogramma Zandvoort vastgestelde doelen. In 2025 zal de gemeente als opvolger van het Uitvoeringsprogramma Wonen een volkshuisvestingsprogramma opstellen dat de basis zal vormen voor nieuwe prestatieafspraken. Voor onderdelen die in dit woonzorgprogramma zijn opgenomen en die een beroep doen op inzet van corporaties worden vooruitlopend op nieuwe prestatieafspraken (werk) afspraken gemaakt. De bestaande goede samenwerking biedt hier voldoende randvoorwaarden voor.

4.2 Regelgeving wonen en zorg Regelgeving in verband met de Wet versterking regie volkshuisvesting Bij het opstellen van dit woonzorgprogramma heeft de Tweede Kamer nog geen besluit genomen over de concept-Wet versterking regie volkshuisvesting. Wanneer de wet na behandeling in Tweede en Eerste Kamer inwerking treedt zal duidelijk zijn wat de wettelijke urgente groepen zijn (en of bij wet wordt geregeld aan welke groepen geen urgentie kan worden verstrekt), en op welke wijze en op welk schaalniveau afspraken met andere gemeenten gemaakt moeten worden. Het Rijk werkt daarnaast aan regelgeving/ definities van woningen (sociale huur, zorggeschikte woning, nultredenwoning, geclusterde woning) die relevant kunnen zijn voor de invulling van de opgave.

Gemeente Zandvoort

Regelgeving rond verdeling van woonruimte (Huisvestingverordening) Verdeling van het vrijkomend aanbod van sociale en vrije sectorwoningen van woningcorporaties vindt in Zuid-Kennemerland/IJmond plaats via één registratiesysteem en aanbod op DAK. Er is een eenduidig systeem waarop toegankelijkheid van woningen wordt aangeduid, en bij vrijkomende woningen kunnen corporaties voorrangsregels stellen voor onder andere senioren en mensen met een zorgindicatie. Voor een aantal nieuwe woonvormen kunnen aanvullende kaders nodig zijn, zoals de mogelijkheid om in een gemengd wonen project woningen toe te wijzen waarbij de motivatie een rol speelt, en de al of niet gewenste kaders voor toewijzing van geclusterde (zorg)woningen aan mensen in een bepaalde leeftijdscategorie met een middeninkomen. Het wordt mogelijk om bij nieuwe koopwoningen voorrang te verlenen, voorrang op basis van leeftijd kan hierbij worden onderzocht. Regelgeving bij woningdelen (Participatiewet, Huisvestingsverordening, Omgevingswet) In paragraaf 3.3 is ingegaan op woningdelen in relatie tot de huisvestingsverordening en het omgevingsplan. Daarnaast werkt ook de kostendelersnorm belemmerend om een grotere woonruimte in te zetten voor meerdere woningzoekenden. Onderzocht wordt of de vrijstelling zoals deze is opgenomen voor hospitaverhuur via Onder de Pannen, kan worden uitgebreid voor de inzet van hospitaverhuur.

4.3 Financiën gemeente Voor de uitvoering van de in dit programma opgenomen activiteiten en maatregelen zal primair gebruik gemaakt worden van budgetten vanuit het Rijk (subsidieregelingen, IZA), subsidiebijdragen vanuit zorgkantoor, provincie (Woonfonds), en budget dat beschikbaar is voor uitvoering van de Woonvisie, Blijverslening, Wmo en sociale basis. Waar mogelijk wordt aangesloten bij lopende trajecten zoals de wijkaanpak in Nieuw Noord en de Regiodeal MRA West. Daarnaast zal voor uit het programma voortkomende projecten/activiteiten, zoals het bevorderen van zorgzame buurten, gemeenschappelijke ruimte in woongebouwen en variatie in woonvormen, mogelijk nieuw of aanvullend budget moeten worden gevonden. Bij de vaststelling van het definitieve programma zal voor de opgenomen acties het benodigde budget en dekking worden aangegeven. Indien nodig en gewenst 23

zullen aan de hand van het programma voorstellen worden opgenomen in de begrotingscyclus van de gemeente.

4.4 Preventief investeren/samen slim Voor een aantal onderdelen van dit programma zijn nog niet alle financiële kaders en mogelijkheden duidelijk. Een van de onderdelen is de ontmoetingsruimte bij geclusterde ouderenwoningen en bij gemengde woonprojecten. Het Rijk geeft onder voorwaarden incidentele ondersteuning voor de realisatie van deze ruimten, maar het vraagstuk blijft hoe langdurige dekking van de exploitatie van zo'n ruimte en de bijbehorende ondersteunende activiteiten kunnen worden gerealiseerd. Tegelijkertijd is er het besef dat investeren in activiteiten ten behoeve van community building de samenredzaamheid van - bijvoorbeeld - ouderen, en de kracht van - bijvoorbeeld kwetsbare jongeren zo versterkt dat dit een beroep op zorg, ondersteuning of uitkeringen zal terugdringen of voorkomen. Dit vraagt om preventief investeren vanuit het sociaal domein in brede zin. We willen hier in samenwerking met partijen uit de regio (en met ondersteuning van het zorgkantoor) nader aan werken. Daarbij willen we ook andere 'baathebbers' betrekken, zoals zorgverzekeraars of ontwikkelaars. Tevens wordt hierbij gekeken naar de mogelijkheden van het wetsvoorstel Domeinoverstijgende samenwerking.

4.5 Vastgoedstrategie Om de ambities van dit actieprogramma te realiseren speelt vastgoed (woningen en maatschappelijk) een cruciale rol. Om de opgaven te realiseren zullen we in nauwe samenwerking tussen gebruikers en eigenaren tot nadere afspraken moeten komen. In de aanloop naar het woonzorgprogramma is duidelijk geworden dat alle partijen het commitment hebben om hierin hun bijdrage te leveren. We gaan er vanuit dat woningcorporaties aanspreekbaar zijn voor alle woonvormen in de sociale huur waarbij sprake is van scheiding van wonen en zorg. Daarnaast blijven woonvormen nodig waar mensen wonen met een indicatie voor verblijf. Om dit mogelijk te maken is het soms wenselijk dat een woningcorporatie verhuurt aan een zorgaanbieder. We verwachten dat corporaties hierin hun verantwoordelijkheid blijven nemen.

Gemeente Zandvoort

Van zorginstellingen verwachten wij dat zij voor intramuraal/instellingsvastgoed zorgdragen en hun verantwoordelijkheid nemen om ook tijdens transformatie/ renovatie voor voldoende aanbod zorg te dragen. We zien dat er ook kansen zijn om samenwerking tussen zorgorganisaties te versterken, bijvoorbeeld bij het tijdelijk gebruik van complexen in afwachting van verhuizing/renovatie, wellicht ook over de verschillende doelgroepen van zorg en ondersteuning heen. We willen met partijen nader verkennen of en welke mogelijkheden hier zijn. De gemeente neemt verantwoordelijkheid voor de beschikbaarheid en transformatie van vastgoed dat noodzakelijk is voor de uitvoering van een gemeentelijke wettelijke taak en niet op een ander manier tot stand komt, zoals kortdurende maatschappelijke opvang. De gemeente neemt waar nodig ook verantwoordelijkheid voor het faciliteren van de huisvesting van welzijnsvoorzieningen als wijk- en jongerencentra. Voor de transitie naar wonen eerst en beschermd thuis is het nodig om met verschillende contractvormen (intermediaire verhuur, driehoekscontract, doelgroepcontract) de beweging te ondersteunen. Daarbij is in sommige gevallen noodzakelijk dat zorgaanbieders, corporaties en gemeenten een zeker risico accepteren. Een deel van de behoefte en opgave, met name op het gebied van ouderenhuisvesting bevindt zich buiten de sociale huur.

Hierin spelen ontwikkelaars en beleggers een rol. Waar mogelijk en wenselijk wordt samenwerking gezocht.

4.6 Communicatie en participatie bij huisvesting kwetsbare mensen in de buurt In een zorgzame, inclusieve buurt (zie 2.4) zijn alle inwoners welkom; mensen met verschillende achtergronden wonen en leven samen. Voor sommige mensen geldt dat zij door hun achtergrond, verleden of andere factoren kwetsbaarder zijn dan anderen. Denk daarbij aan mensen die te maken hebben met psychiatrische problemen, een (licht) verstandelijke beperking en/of een verslaving, mensen met een verleden in de jeugdzorg, dakloosheid of andere vormen van kwetsbaarheid en bestaansonzekerheid. Zij wonen zelfstandig - al dan niet met begeleiding - in de wijk of in een geclusterde woonvorm, waar begeleiding permanent aanwezig of oproepbaar is. Net als iedereen doen zij mee in de buurt, onderhouden sociale contacten en dragen bij aan het welzijn 24

van een ander of van de buurt. Andersom kunnen bewoners die minder kwetsbaar zijn positief bijdragen aan het herstelproces van kwetsbare bewoners door contact te leggen of vrijwilligerswerk te doen, bijvoorbeeld in de vorm van 'maatjes-activiteiten'. Idealiter zijn individuele, kwetsbare bewoners en geclusterde woonvormen daarom welkom in de wijk: welcome-in-my-backyard (wimby) in plaats van not-in-my-backyard (nimby). In een zorgzame buurt is het uitgangspunt dat alle mensen er bij horen. Toch kunnen omwonenden zich zorgen maken, en gaat het samenleven niet altijd vanzelf goed. Prettig samen leven en wonen in buurten is daarom een belangrijk uitgangspunt in het organiseren van zorg en welzijn in de buurt. Het gaat dan dus niet alleen meer om ondersteuning aan één individu, maar ook om de inzet op de sociale samenhang en sociale cohesie in de buurt. In alle gevallen is het van belang dat begeleiding die bewoners krijgen oog heeft voor het opbouwen van goede relaties tussen de bewoner en zijn of haar buren en buurt. Alleen in bijzondere gevallen (i.c. geclusterde woon- of verblijfsvormen waar de kans op overlast reëel is) worden specifieke afspraken gemaakt met omwonenden in de vorm van een beheerplan of convenant. Daarin moet onder andere geregeld zijn waar omwonenden terecht kunnen met een vraag, klacht of calamiteit.

Ook de verdeling van verantwoordelijkheden tussen organisaties kan hier vastgelegd worden. Het is niet altijd wenselijk om omwonenden te informeren over, of te betrekken bij de huisvesting van mensen die begeleiding ontvangen. Iedere inwoner heeft een (grondwettelijk) recht op huisvesting en woningcorporaties, gemeenten en zorgaanbieders hebben een verantwoordelijkheid om die huisvesting te organiseren. Deze partijen hebben óók de verantwoordelijkheid om de zorg en begeleiding zodanig te organiseren dat buren prettig samenleven. Alleen in bijzondere gevallen - i.c. geclusterde woon- of verblijfsvormen waar de kans op overlast reëel is of mensen komen wonen die wel wat extra steun van de omgeving kunnen gebruiken - zullen genoemde partijen omwonenden vooraf actief informeren en betrekken. Daarbij is het belangrijk dat partijen duidelijk maken waarover mensen alleen worden geïnformeerd, en waarover zij ook kunnen meedenken, meedoen en meebeslissen. Voor de gemeente is hierbij het in 2024 vastgestelde participatiebeleid leidend.

inwoners elkaar ontmoeten en activiteiten ondernemen, en om het bevorderen en stimuleren van initiatieven uit de buurt.

4.7 Governance en monitoring Bij wonen en zorg zijn naast bewoners in de eerste plaats woningcorporaties, zorg- en welzijnsaanbieders en de gemeente betrokken. Daarnaast zijn onder andere ontwikkelaars, beleggers, (wijk)ondernemers, huurdersverenigingen, onderwijs, politie, sportverenigingen, culturele instellingen en het zorgkantoor relevante partijen. De opgave voor beschermd wonen, maatschappelijke opvang en jeugdhulp is bovendien voor een belangrijk deel op regionaal niveau georganiseerd. Dat geldt overigens ook voor de woningbouwprogrammering en de woonruimteverdeling, op verschillende schaalniveaus (MRA, respectievelijk Zuid-Kennemerland/IJmond). Binnen de MRA is de opgave voor alle aandachtsgroepen in beeld gebracht en wordt op MRA niveau onderzocht welke afspraken gemaakt kunnen worden over de verdeling. Voor beschermd wonen, maatschappelijke opvang en jeugdhulp ligt het zwaartepunt van de governance op regionaal niveau. Voor de eerste twee domeinen (en enkele andere aandachtsgroepen) wordt daarnaast op het niveau van Zandvoort een werkgroep ingesteld waarin de gemeente, woningcorporatie, Pluspunt en zorgaanbieders elkaar regelmatig treffen. In de werkgroep wordt uitvoering gegeven aan de punten vanuit dit actieplan en de bestaande prestatieafspraken. Voor langer zelfstandig wonen voor ouderen is er een lokale, Zandvoortse werkgroep.

Hierin zijn naast de gemeente Pre Wonen, Kennemerhart, Zorgbalans en Pluspunt vertegenwoordigd. Voor bestuurlijke sturing en opschaling is er een Bestuurlijke Stuurgroep Wonen, Welzijn en Zorg, waarin alle partijen zijn vertegenwoordigd die ook in de twee genoemde werkgroepen zitten. Het woonzorgprogramma zal na twee jaar worden geëvalueerd; de gemeenteraad wordt hierover geïnformeerd.

Om de sociale samenhang tussen bewoners met verschillende achtergronden te bevorderen, zetten gemeente, woningbouwcorporaties, zorg- en welzijnspartijen verschillende interventies in. Het gaat dan bijvoorbeeld om activiteiten waarbij Gemeente Zandvoort

25

Bijlagen Bijlage 1: Beleidsachtergrond

Beschermd wonen en maatschappelijke opvang Andere relevante ontwikkelingen op het snijvlak van wonen en zorg zijn de ingezette doordecentralisatie van Beschermd Wonen en het Nationaal Actieplan Dakloosheid: Eerst een Thuis. De doordecentralisatie betekent dat niet de centrumgemeenten (waaronder Haarlem) maar iedere individuele gemeente zich in moet zetten voor inwoners die behoefte hebben aan Beschermd Wonen. De insteek hierbij is dat mensen met psychische problemen zoveel mogelijk ondersteuning thuis (ambulant) of in de eigen woonplaats kunnen ontvangen.

Landelijke kaders en ontwikkelingen Nationale woon- en bouwagenda Het Rijk heeft in maart 2022 de Nationale Woon- en Bouwagenda vastgesteld, waarmee het Rijk de diverse woon- en bouwopgaven in samenhang met andere belangen wil aanpakken, financieren en monitoren. De agenda kent een aantal programma’s: Woningbouw, Betaalbaar wonen, Verduurzaming gebouwde omgeving, Leefbaarheid en veiligheid, Een thuis voor iedereen en Wonen en zorg voor ouderen. Meer dan voorheen neemt het Rijk hierbij de rol van normsteller en bewaker van nationale doelen die gerealiseerd dienen te worden. Het rijksprogramma Een thuis voor iedereen is erop gericht om de huisvesting van kwetsbare mensen (dak- en thuislozen, mensen die uitstromen uit een intramurale instelling, statushouders, sociaal-medisch urgenten, waaronder slachtoffers van huiselijk geweld) te verbeteren. Daarnaast richt het programma zich op de huisvesting van arbeidsmigranten, woonwagenbewoners en studenten. Belangrijk uitgangspunt van het programma is een evenwichtige verdeling van kwetsbare groepen, en dat iedere gemeente daaraan bijdraagt door behoud en/of realisatie van voldoende sociale huurwoningen en toewijzing aan urgente groepen (fair share).

Het Nationaal Actieplan Dakloosheid: Eerst een Thuis stelt als ambitie om dakloosheid fors en structureel terug te dringen, aansluitend bij de verklaring van Lissabon5 om dakloosheid in 2030 te beëindigen. Inzet is om toe te werken naar afbouw van langdurige en grootschalige opvang en in plaats daarvan – met zo min mogelijk tussenstappen – toe te werken naar het bieden van een stabiele woonplek met – gescheiden daarvan – de juiste begeleiding. Regie op de volkshuisvesting Om door middel van wet- en regelgeving de regie op de volkshuisvesting te versterken is een wetsvoorstel Wet versterking regie volkshuisvesting in procedure gebracht6. In het wetsvoorstel is opgenomen dat gemeenten verplicht worden een volkshuisvestingsprogramma vast te stellen. Het volkshuisvestingsprogramma vervangt de (verplichte) woonvisie en wordt ondergebracht onder de Omgevingswet. Het woonzorgprogramma of de woonzorgvisie is een verplicht onderdeel hiervan, en bevat de lokale uitwerking van de nationale programma’s Een thuis voor iedereen en Wonen en zorg voor ouderen. Het wetsvoorstel geeft verder aan dat regionale afstemming verplicht is, en dat het woonzorgprogramma de basis vormt voor (prestatie)afspraken met woningcorporaties en zorgorganisaties.

Het rijksprogramma Wonen en zorg voor ouderen richt zich op de totstandkoming van voldoende geschikte woningen voor ouderen. Het programma sluit aan bij het programma Wonen, Ondersteuning en Zorg voor ouderen waarin het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) het voortouw neemt.

Aandachts- en urgente groepen Het Rijk is voornemens om een aantal urgente groepen wettelijk vast te stellen. In het wetsvoorstel is opgenomen dat gemeenten in de regio afspraken moeten maken over de toewijzing van deze urgente groepen, zodat er sprake is van evenwichtige verdeling over de regio. Een aantal van de (nieuwe) wettelijke groepen zijn in de vigerende

5

passende huisvesting moeten krijgen, huisuitzettingen moeten worden voorkomen en niemand uit huis mag worden gezet zonder dat er een alternatief wordt geboden. 6 Het wetsvoorstel is in maart 2024 aan de Tweede Kamer aangeboden.

In de Declaration on Combatting Homelessness die op 21 juni 2021 door de 27 EU lidstaten is ondertekend, is opgenomen dat in 2030 niemand meer onvrijwillig op straat mag slapen omdat er geen veilige opvang is, het verblijf in opvanghuizen zo kort mogelijk moet duren, dakloze mensen die een zorginstelling, detentie of ziekenhuis verlaten

Gemeente Zandvoort

26

huisvestingsverordening reeds opgenomen als urgente groep. Mantelzorgers en mantelzorgontvangers, sociaal-medisch urgenten, en mensen die te maken hebben gekregen met huiselijk geweld (vrouwenopvang) komen in aanmerking voor een urgentie waarmee zij zelf met voorrang een andere woning kunnen vinden. Statushouders en mensen die met begeleiding uitstromen uit de maatschappelijke opvang of beschermd wonen, klinische geestelijke gezondheidszorg, jeugdzorg en forensische zorg (volgens de afspraken uit het Pact voor Uitstroom), kunnen via directe bemiddeling met voorrang een woning toegewezen krijgen. Het huidige kabinet heeft in het hoofdlijnenakkoord opgenomen dat er een verbod komt om statushouders voorrang te geven. Integraal Zorg Akkoord Of mensen nu zelfstandig thuis wonen of in een intramurale zorgomgeving, overal dient zorg en ondersteuning passend te zijn. Door alle zorgpartijen in Nederland (inclusief zorgverzekeraars, zorgkantoren, Rijk en gemeenten) is daarvoor het Integraal Zorg Akkoord (IZA) ondertekend. Doel van dit akkoord is de zorg in Nederland toegankelijk, betaalbaar en van voldoende kwaliteit te houden. Daartoe wordt onder andere ingezet op gezondheid en welzijn (preventie) en het beter organiseren van zorg en ondersteuning in de thuissituatie.

Het IZA hangt samen met andere landelijke programma’s en akkoorden, zoals het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en de Hervormingsagenda Jeugd. Regionale kaders en ontwikkelingen Metropoolregio Amsterdam (MRA): koploperprogramma Onderdeel van het rijksprogramma Een thuis voor iedereen is het werken met zogenaamde koploperregio’s. Vooruitlopend op wetgeving wordt in de koploperregio’s gestart met het uitvoeren van diverse acties uit het programma. De MRA was een van de koploperregio’s waarvoor een programma is opgezet. In 2023 is voor de MRA regio de verdeling over de regio van de in het programma benoemde aandachtsgroepen in beeld gebracht en kennis en ervaring tussen gemeenten en regio’s uitgewisseld. In 2024 is het koplopersprogramma vanuit het Rijk beëindigd. Binnen de samenwerking van de MRA wordt nu toegewerkt naar afspraken om tot evenwichtige en evenredige verdeling van aandachtsgroepen te komen. Metropoolregio Amsterdam (MRA): Woondeal In maart 2023 hebben gemeenten en provincies die deel uitmaken van de MRA met het Rijk een Woondeal gesloten. In de Woondeal bundelen de krachten van de Gemeente Zandvoort

verschillende overheidslagen zich met als doel om voldoende (betaalbare) woningen te behouden en te realiseren in de regio. Partijen hebben afspraken gemaakt over verantwoordelijkheden, inspanningen, de kwantitatieve en kwalitatieve opgaven (tot 2030) en de randvoorwaarden die gelden om die opgaven te realiseren. In de Woondeal is opgenomen dat iedere gemeente streeft naar 30% sociale huur in de woningvoorraad, en dat gemeenten die hieronder zitten betekenisvolle afspraken maken om naar deze voorraad toe te groeien. Dit moet helpen de opgaven die zijn geformuleerd onder het programma Een thuis voor iedereen tot stand te brengen. In de Woondeal zijn daarnaast de opgaven voor woningbouw voor ouderen en verpleegzorgplekken geagendeerd. Afspraak is dat de gemeenten in hun woonzorgprogramma’s of woonzorgvisies aandacht besteden aan de woon-, zorg- en ondersteuningsbehoeften van ouderen. Zuid-Kennemerland/IJmond: regionale woonzorgopgave De gemeenten in Zuid-Kennemerland/IJmond werken samen in het kader van het regionaal Woonakkoord 2021-2025 Samen bouwen aan een toekomstbestendige regio. Een van de thema’s is de huisvesting van doelgroepen. Afgelopen periode hebben gemeenten in Zuid-Kennemerland/IJmond met de zorginstellingen en provincie toegewerkt naar een regionale woonzorgopgave. Deze is rond de zomer van 2024 in alle colleges vastgesteld, waaronder in Zandvoort.

Zuid-Kennemerland/IJmond: jeugdhulp Op het gebied van jeugdhulp werken de gemeenten in Zuid-Kennemerland/IJmond nauw samen. Een van de thema’s is de transformatie van de residentiële jeugdhulp, waarin op een nieuwe manier zorg en kleinschalig wonen wordt vormgegeven ter verbetering van de kwaliteit en effectiviteit. In het Toekomstperspectief afbouw JeugdzorgPlus regio Zuid-Kennemerland en IJmond staat deze opgave beschreven. De regionale inzet draagt bij aan een dekkend zorglandschap op de schaalgrootte van Noord-Holland, zoals verwoord in het bovenregionale plan Een Thuis voor Noordje en in de visie Open Driemilieusvoorzieningen; op weg naar kleinschalige woonvormen. Zuid-Kennemerland/IJmond/Haarlemmermeer: ontwikkelingen Opvang, Wonen en Herstel Regionale samenwerking rond beschermd wonen, maatschappelijke opvang en vrouwenopvang vindt plaats op het niveau van Zuid-Kennemerland, IJmond en Haarlemmermeer. Haarlem is centrumgemeente voor deze taken, hetgeen betekent dat zij de rijksmiddelen hiervoor ontvangt en de taken uitvoert namens, en in afstemming met de andere gemeenten. De eerder genoemde doordecentralisatie van 27

beschermd wonen krijgt in onze regio gestalte door de oprichting van een gemeenschappelijk orgaan. Door middel van dit orgaan wordt deze taak per 2024 door de gemeenten gezamenlijk uitgevoerd. Voor beschermd wonen en maatschappelijke opvang heeft in 2024 een aanbesteding plaatsgevonden. Middels deze aanbesteding is een duidelijker scheiding van wonen en zorg gerealiseerd. Daarnaast wordt ingezet op een gezamenlijke ontwikkelagenda voor de spreiding en beschikbaarheid van voldoende passende huisvesting voor beschermd wonen en maatschappelijke opvang. Met het beleidskader en uitvoeringsprogramma Opvang, wonen en herstel wordt in Zuid-Kennemerland/IJmond en Haarlemmermeer gewerkt aan vier speerpunten: • Versterken van preventie • Verbeteren van ondersteuning op maat • Vergroten tijdelijke en structurele woonoplossingen • Realiseren van stabiele uitstroom Met name het derde speerpunt overlapt met het woonzorgprogramma. Een urgent aandachtspunt is de druk op de maatschappelijke opvang. Dat komt enerzijds doordat centrumgemeente Haarlem een ruimhartig opvangbeleid onder de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) heeft gehanteerd. Anderzijds blijkt het lastig om mensen die wel kunnen uitstromen ook snel te laten uitstromen.

Door middel van een nieuwe verordening is beleid en regelgeving vastgesteld om de reikwijdte van de toegang tot de maatschappelijke opvang te beperken, andere groepen op andere manieren te huisvesten en de huidige populatie in de opvang te laten uitstromen. Een andere relevante ontwikkeling is het Pact voor Uitstroom in de regio ZuidKennemerland/IJmond. Doel van dit pact is het bevorderen van de uitstroom van inwoners uit intramuraal verblijf naar zelfstandig wonen met begeleiding, maar de afspraken kunnen ook gebruikt worden om instroom te voorkomen. Het betreft afspraken tussen zorg- en welzijnsaanbieders, woningcorporaties en gemeenten. In 2024 zijn verschillende maatregelen doorgevoerd om de toewijzing van woningen te versnellen. Tot slot zijn er plannen voor een nieuwbouwlocatie in Haarlem voor de huidige 26 plekken voor de vrouwenopvang in Kennemerland. Die 26 plekken zijn op dit moment verdeeld over een locatie in Haarlem met 14 plekken en 12 satellietwoningen in de Gemeente Zandvoort

IJmond. De vrouwenopvang biedt opvang en hulp aan mishandelde of met mishandeling bedreigde vrouwen en hun eventuele kinderen. Het zijn vrouwen die zich in een ernstige crisissituatie bevinden en te kampen hebben met psychosociale en relationele problemen als gevolg van lichamelijk, geestelijk en of seksueel geweld, waar veiligheid voorop staat. Daarnaast zijn er ook plekken beschikbaar voor mannelijke slachtoffers met eventuele kinderen. De Huisvestingswet regelt dat alle gemeenten urgentie moeten verlenen aan slachtoffers van geweld die in de opvang verblijven (artikel 12). Gemeenten mogen hier niet van afwijken en geen bindingseisen stellen. Uitstroom uit een de opvang kan dus naar alle gemeenten. Lokale kaders en ontwikkelingen Uitvoeringsprogramma Wonen 2019 t/m 2025 In 2019 heeft de raad het Uitvoeringsprogramma Wonen vastgesteld, waarin via een set aan maatregelen uitvoering gegeven wordt aan de woonvisie van Zandvoort. Een van de doelstellingen van de woonvisie is het streven naar een evenwichtige bevolkingssamenstelling, waarbij er meer ruimte is voor jonge huishoudens, waarbij de zorg voor de vergrijzing in Zandvoort en de bijbehorende woonzorgvraag niet uit het oog wordt verloren, en nieuwe woonzorgvoorzieningen nodig zijn. In het uitvoeringsprogramma is opgenomen dat Zandvoort een bijdrage levert aan de regionale opgave in het huisvesten van bijzondere doelgroepen.

Het Woonzorgprogramma Zandvoort zal een bouwsteen vormen voor een nieuwe woonvisie/volkshuisvestingsprogramma die uiterlijk in 2025 zal worden vastgesteld. Ook zal het woonzorgprogramma relevant zijn voor de vastgestelde nota Actualisatie spelregels voor nieuwbouw sociale huur en middensegment. In de nota zijn spelregels opgenomen, zodat nieuwbouwwoningen geschikt zijn om zorg aan huis te ontvangen. Afspraken met partners Op basis van het uitvoeringsprogramma zijn afspraken gemaakt met woningcorporaties Pré Wonen en Woonzorg Nederland. Woonzorg Nederland heeft afgelopen jaren gewerkt aan de vernieuwing van het intramurale deel van Huis in de Duinen en het bijbehorende Paviljoen. Met Pré Wonen zijn afspraken gemaakt over toevoeging van nieuwbouw sociale huurwoningen in Zandvoort, waaronder specifiek voor de doelgroep ouderen met een zorgbehoefte. Ook heeft Zandvoort de Uitstroomregeling Pact mede ondertekend, de regionale regeling voor de uitstroom van cliënten uit intramurale zorginstellingen naar reguliere woningen.

28

Uitvoeringsprogramma Opvang, wonen en herstel Het Uitvoeringsprogramma Opvang, Wonen en Herstel Zandvoort is de lokale vertaling van het regionale beleidskader Opvang, Wonen en Herstel 2022-2027 dat de basis vormt voor het lokale beleid en de uitvoering in de gemeenten. Belangrijke speerpunten zijn preventie - dus inspanningen gericht op het voorkomen dat inwoners dakloos raken - en wonen voor herstel. Dit gaat uit van het snel bieden van woonruimte, zodat mensen van daaruit kunnen werken aan herstel. Dat voorkomt langdurig verblijf in opvang of beschermd wonen voorzieningen. Grensvlakken met andere beleidsvelden Het woonzorgprogramma gaat over wonen, zorg en (individuele) ondersteuning. Op het niveau van visie en opgave worden deze beleidsvelden verbonden met relevante aangrenzende beleidsvelden: Sociale basis De sociale basis omvat alle ondersteuning aan en activiteiten voor inwoners die dat in hun eigen leefomgeving nodig hebben en actief willen zijn. Het gaat bijvoorbeeld om hulp bij het invullen van formulieren, opvoedondersteuning, jongerenwerk, voorlichting op scholen, ontmoetingsactiviteiten, maatjesprojecten, speeltuinwerk, praktische diensten (vervoer, klussen) en het bieden van waardevol werk.

De sociale basis omvat tevens het faciliteren en ondersteunen van inwoners die iets voor een ander willen betekenen zoals bewonersinitiatieven, vrijwilligers, mantelzorgers, lotgenoten en ervaringsdeskundigen. Ondersteuning in de sociale basis is vrij toegankelijk en laagdrempelig. De uitvoering en ondersteuning van activiteiten in de sociale basis is in Zandvoort georganiseerd aan de hand van vier doelen: Ouderen kunnen zo lang mogelijk zelfstandig blijven wonen Gezond leven makkelijker maken Creëren van een positieve leefomgeving voor kinderen en jongeren Zinvolle daginvulling die bijdraagt aan arbeidsvermogen en participatie in de samenleving Voor ouderen draagt een sterke sociale basis bij aan wonen in inclusieve, levensloopbestendige buurten. Dat wil zeggen: buurten waar oud en jong samen leven, waar je als oudere regie over je leven houdt en deel blijft uitmaken van de samenleving, waar eenzaamheid geen kans krijgt. Waar je prettig kunt blijven wonen in je eigen buurt, ook als je ouder wordt en (meer) zorg nodig hebt. Buurten met een woonomgeving die bijdraagt aan de gezondheid en het welbevinden van inwoners, die Gemeente Zandvoort

je in staat stelt om met behoud van kwaliteit van leven je dagelijkse activiteiten te kunnen doen en die ook in de toekomst waardig wonen mogelijk maakt. Voor mensen met psychische kwetsbaarheid draagt de sociale basis bij aan het voorkomen van zwaardere zorg en onzelfstandig wonen, een ‘zachte landing’ in de wijk bij uitstroom uit een intramurale woonvoorziening, en maatschappelijk draagvlak bij omwonenden. Maatschappelijke voorzieningen Voor passende woonzorgarrangementen is ook de beschikbaarheid en spreiding van locaties van maatschappelijke voorzieningen relevant. Op het (investerings)programma van een deel van deze voorzieningen heeft de gemeente directe of indirecte invloed, zoals onderwijshuisvesting, sportlocaties of wijkcentra en andere welzijnsvoorzieningen. Het woonzorgprogramma en dit (investerings)programma zullen op elkaar afgestemd moeten worden. Op de beschikbaarheid en spreiding van andere voorzieningen heeft de gemeente geen of weinig invloed, zoals gezondheidscentra/huisartsen. Hiervoor zal afstemming plaatsvinden met externe belanghebbenden. Omgevingsvisie Wanneer de concept-wet Versterking regie volkshuisvesting wordt vastgesteld zullen gemeenten waarschijnlijk een verplicht volkshuisvestingsprogramma moeten vaststellen onder het gesternte van de Omgevingswet.

In de loop van 2024 zal meer duidelijkheid ontstaan welke betekenis dit heeft voor de opzet en inhoud van het woonzorgprogramma. Het woonzorgprogramma zal aansluiten bij de eind 2021 vastgestelde omgevingsvisie Zandvoort 365 dagen aantrekkelijk. Belangrijke thema’s in de omgevingsvisie die relevant zijn voor het woonzorgprogramma, zijn het thema ‘samenleving: sociale samenhang en ontmoeting (vitale sociale wijkcentra, uitbouw woonzorgvoorzieningen)’ en het thema ‘ruimte: aantrekkelijk en leefbaar dorp’. Bij vitale sociale wijkcentra is de inzet om bestaande wijkcentra verder uit te bouwen tot dé centrale plekken voor ontmoeting en zorg. We streven ernaar om maatschappelijke en medische diensten, zoals huisarts, fysiotherapie en apotheek, te huisvesten onder één dak. En op een sterke manier te verbinden met het sociaalcultureel werk en welzijnswerk. Bundeling van voorzieningen en activiteiten maakt de sociale wijkcentra dé centrale plekken voor ontspanning en ontmoeting

29

Bij uitbouw van woonzorgvoorzieningen zet de omgevingsvisie in op 100 intramurale plekken erbij voor 2030. Hiernaast moeten verspreid over Zandvoort geclusterde woonvormen voor ouderen worden gerealiseerd. Deze woonvormen en zorgvoorzieningen voor ouderen kunnen gecombineerd worden met de ontwikkeling van woonzorgcentrum Nieuw Unicum en Kennemerhart. Deze centra kunnen ook op lokaal niveau een rol spelen als steunpunt waar bewoners een beroep kunnen doen op ondersteuning bij het zelfstandig wonen. De combinatie van wonen, zorg en maatschappelijke activiteiten draagt bij aan het langer en prettig zelfstandig wonen. Wat betreft de kansen voor inbreiding van woningbouw zal tot 2040 flinke inzet nodig zijn op vernieuwing - renovatie, transformatie, vernieuwbouw - binnen de bebouwde kom, naast aanvullende nieuwbouw. In de omgevingsvisie gaan we uit van een bouwopgave van 630 woningen tot 2025. Tot 2040 zullen nog meer nieuwe woningen nodig zijn. Deze opgave kan niet alleen binnen het dorp gerealiseerd worden. Uitbreiding is niet aan de orde, maar we zien goede kansen voor inbreiding. Het gaat om inbreiding aan de dorpsranden buiten de beleidsmatige en juridische restricties voor het waardevolle duinenlandschap (Natura 2000).

Op termijn zijn er nog kleinschalige inbreidingsmogelijkheden binnen de bebouwde kom van Zandvoort waarbij winkel- of bedrijfskavels getransformeerd kunnen worden naar wonen. We zien vooral kansen aan de noordkant van Nieuw Noord (tussen de wijk en sportvelden) en ten westen van Nieuw Unicum (tussen Zandvoortselaan en oude trambaan). Dit zijn zoekgebieden voor het uitwerken van hoogwaardige nieuwbouw met versterking van het al aanwezige groen. Sociale en fysieke aanpak via wonen combineren: de vraag naar woningen in Zandvoort groeit en verandert. Jongeren en ouderen die kleiner willen wonen: hun woonwensen veranderen maar zij willen wél graag in Zandvoort blijven. We zien dat jongeren langer thuis en ouderen langer zelfstandig blijven wonen. En Zandvoort kent relatief een groot aantal alleenstaanden en huishoudens met een lagere draagkracht. De woonopgave vraagt een gecombineerde fysieke en sociale aanpak. Niet alleen (ver)bouwen en vernieuwen, maar tegelijk koppelen aan de juiste sociaalmaatschappelijke ondersteuning voor bewoners. Dat geldt voor de wijkvernieuwing die nodig is in Nieuw Noord, maar ook elders in Zandvoort waar ouderen zorg en ondersteuning nodig hebben. Het is belangrijk dat Zandvoort diverse woningtypen en prijsklassen aanbiedt om te voorzien in doorstroming van huidige bewoners én het aantrekken van nieuwe bewoners.

Hierbij horen ook nieuwe woonvormen, zoals collectief wonen, generatiewonen, coöperatief wonen of nieuwe woonzorgconcepten.

Gemeente Zandvoort

30

Bijlage 2: Overzicht plancapaciteit en kansrijke complexen in omgeving van zorg- en welzijnscentra. Overzicht plancapaciteit nieuwbouw Zandvoort d.d. december 2024

Totaal aantal nieuwbouw Locatie (naam van het project)

Straat

Oude Brandweerkazerne

Oude Brandweerkazerne

Watertorenplein

Watertorenplein

Badhuisplein

Badhuisplein

Entreegebied - Passagepanden (gebouw 1)

Entreegebied - Passagepanden (gebouw 1)

Corodex / Curiedriehoek

Corodex / Curiedriehoek

Bentveld zuidlaan

O_2024- O_2026- O_2031- Aantal 2025 2030 2040 nultreden

Planstatus

4A Potentiële locatie in visie 1A Onherroepelijk 3 Plan/besluit in voorbereiding 3 Plan/besluit in voorbereiding

14

0

14

0

50

50

0

0

50

53

0

53

0

53

36

0

36

0

36

3 Plan/besluit in voorbereiding

450

0

450

0

450

Bentveld zuidlaan

2A Vastgesteld plan/besluit

6

0

6

0

6

Herontwikkeling Raadhuis

Swaluestraat

3 Plan/besluit in voorbereiding

50

0

50

0

50

Seinpostweg 2

Seinpostweg 2

1A Onherroepelijk

17

17

0

0

17

Auto Strijder/De duinwachter

Auto Strijder

2A Vastgesteld plan/besluit

102

0

102

0

102

Mariaschool

Mariaschool

3 Plan/besluit in voorbereiding

10

0

10

0

10

Watertoren

Hogeweg

2A Vastgesteld plan/besluit

25

25

0

0

25

De Bodaan

Bentveld

4A Potentiële locatie in visie

PM

0

0

0

Heimansstraat-oost

Manege Ruckert

50

0

50

0

PM

0

0

0

92

771

0

Zandvoort-Noord/flats Pre Wonen Tolweg Totaal

waarvan waarvan Kansen geclusterd zorgaanvullend e geschikte wozoprogra woningen woningen mma ouderen

3 Plan/besluit in voorbereiding 4A Potentiële locatie in visie 4A Potentiële locatie in visie

18*

ja 50

ja

50

ja

33*

ja 50 ja

PM 863

ja 849

100

0

0

* De 33 seniorenwoningen in de Duinwacht beschikken niet over een gemeenschappelijke ruimte.

Gemeente Zandvoort

31

De andstroom

luspunt en ieuw unicum loca e v oord

Duinwachter ( 02 woningen,wv33 seniorenwoningen sh)

orpora ebezit re Wonen Woonzorgnederland Rode tekst: woonzorgcentra en of wijkcentra

Wijkcentrum Blauwe tram

wartetekst : seniorenwoningenin ontwikkeling

ieuw unicum Loca e entrum

: bestaande geclusterde nultredenwoningen

uriede ( 0) ostverloren u ershart uis in de Duinen

ieuw nicum

De Bodaan

olweg

Gemeente Zandvoort

32

Bijlage 3: Uitgangspunten gemengd wonen Op basis van de ervaringen bij gemengde woonprojecten in Haarlem en elders in het land (project gemengd wonen: lessen uit de praktijk van de Hogeschool Utrecht, Rapport sociaal beheer in geclusterde woonvormen van Ecorys), zijn door de gemeente, Pre Wonen en zorgorganisaties de volgende gezamenlijke uitgangspunten opgesteld. 1. Gemengd wonen projecten zijn projecten waarin verschillende groepen mensen doelbewust en in georganiseerd verband samen wonen, contact onderhouden en soms ook gezamenlijk activiteiten ondernemen. In gemengde woonprojecten wonen reguliere huurders samen met mensen bewoners die (tijdelijk) ondersteuning nodig hebben. In veel ‘gewone’ wooncomple en is er ook sprake van een mix aan doelgroepen, de term gemengd wonen-complex wordt gebruikt voor complexen waarbij extra wordt ingezet op ondersteuning en community building. 2. Gemengd wonen projecten voorzien in een behoefte van bewoners (zowel van hen die begeleiding ontvangen als van hen die dat niet hebben), dragen bij aan sociaal welbevinden van bewoners, het waarderen van sociaal contact, het gevoel niet alleen te wonen, en aan laagdrempelige onderlinge hulp. Gemengde woonprojecten werken preventief. Er is sprake van inclusie, mensen uit de marge van de samenleving en/of met een beperking zijn welkom en er is opening voor contact.

Gemengde woonprojecten dragen bij aan meer doorstroming en zelfstandig wonen voor mensen die uitstromen uit Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang. Gemengde woonprojecten dragen bij aan draagvlak in buurt en wijk (van Not in my backyard naar Welcome in my backyard). 3. Doelgroepen die onder de ‘begeleide’ groep vallen zijn mensen die eerder dak- of thuisloos waren, mensen die psychisch kwetsbaar zijn of mensen met een verstandelijke beperking. 4. Bij iedere nieuwbouwontwikkeling wordt door de woningcorporatie de afweging gemaakt welke mix aan doelgroepen passend is, en of een gemengd wonenconcept geschikt is voor de betreffende locatie. Vanuit de behoefteraming komt naar voren dat er aanvullende behoefte is aan minimaal 12 woningen voor de benoemde doelgroepen in gemengde wooncomplexen. 5. Voor bestaande complexen worden in voorkomende gevallen afspraken gemaakt tussen partijen over een andere mix aan doelgroepen en inzet op zorg/ondersteuning en community building. Gemeente Zandvoort

6. De gewenste complexgrootte van gemengde wooncomplexen is tussen de 30 en 120 woningen. 7. De gewenste verhouding in een complex is 30% begeleid en 70% niet begeleide bewoners. Het is gewenst dat begeleiding plaatsvindt vanuit één zorgpartij. 8. Gedeelde woonruimte/gemeenschappelijke ruimte is noodzakelijk voor community building. De gedeelde ruimte kan ook worden gecombineerd met een buurtfunctie, maar maakt wel onderdeel uit van het gebouw. Het ontwerp van het gebouw nodigt ook buiten de gemeenschappelijke ruimte uit tot ontmoeting. 9. Het uitgangspunt is dat begeleide bewoners zoveel mogelijk een vast huurcontract krijgen of dat hier naar toe wordt gewerkt. Jongerencontracten, intermediaire huurcontracten (via zorgorganisatie) of driehoekscontracten blijven evenwel mogelijk. 10. De toewijzing van woningen aan niet-begeleide bewoners vindt in principe plaats via het aanbodmodel van Woonservice. Het willen/kunnen leveren van een bijdrage aan de community kan een aanvullend selectiecriterium zijn. De toewijzing vraagt om maatwerk bij het te ontwikkelen complex, en om aanvullende regelgeving binnen de huisvestingsverordening. Toewijzen van woningen aan begeleide bewoners vindt doorgaans plaats via zorg/ondersteunende organisatie. Gemeente, corporatie en zorgorganisatie maken per complex vooraf afspraken hierover. 11.

Het communitymodel met de inzet vanuit professionals en de bewoners vraagt om een sociaal beheermodel en bijbehorende afspraken. Aan de hand van ervaringen elders wordt bezien of/welke algemene afspraken voor andere projecten meegenomen kunnen worden.

33

Bijlage 4: Begrippenlijst Actualisatie Spelregels Woningbouw 2023: Deze nota is een vervolg op de nota ‘spelregels en instrumenten voor realisatie sociale huur en betaalbare huur en koop’ die in 2020 door de gemeenteraad van Zandvoort is vastgesteld. Uitgangspunt van deze nota was om de grip op de woningmarkt de vergroten door het stellen van spelregels het inzetten van instrumentarium voor de realisatie van het gewenste woningbouwprogramma in de sociale huur en het betaalbare segment. Beschermd Wonen (BW): Beschermd Wonen is voor volwassenen met psychische of psychosociale kwetsbaarheid die 24 uur per dag hulp nodig hebben. Deze mensen verblijven in een intramurale woonvorm waarbij zorg en wonen aan elkaar verbonden zijn. Dit betekent dat de cliënten hier alleen kunnen wonen zolang zij zorg ontvangen van de Beschermd Wonen locatie. Mensen in een Beschermd Wonen instelling worden bijvoorbeeld geholpen met het indelen van hun dag of het omgaan met verslaving. Beschermd Thuis (BT): Beschermd Thuis is de beweging waarbij cliënten met psychische of psychosociale kwetsbaarheid zo veel mogelijk geholpen worden vanuit hun eigen woning in de wijk. De zorg wordt zo georganiseerd dat hulpverleners 24 uur per dag hulp van dezelfde aard als bij Beschermd Wonen kunnen verlenen aan cliënten. Hierbij behouden cliënten hun sociale netwerk in de wijk, waardoor de kans op herstel vergroot.

Een Thuis voor Iedereen: et programma ‘Een thuis voor iedereen’ is het 2e van de 6 programma's onder de Nationale Woon- en Bouwagenda. Dit programma heeft als doel te zorgen voor voldoende betaalbare woningen voor alle aandachtsgroepen met een evenwichtige verdeling over gemeenten met de juiste zorg, ondersteuning en begeleiding. Geclusterde woning: Een woning die onderdeel uitmaakt van een woonvorm waarbij bewoners van eenzelfde doelgroep in nabijheid van elkaar wonen. Het Ministerie van VWS hanteert een definitie van minimaal 12 woningen met een gemeenschappelijke ruimte. Dit kunnen grondgebonden en gestapelde woningen zijn, huur- én koopwoningen, met gedeelde voorzieningen of individueel. Het type woning is afhankelijk van de doelgroep maar wordt gekenmerkt door de nabijheid van andere woningen en een gemeenschappelijke ruimte.

Gemeente Zandvoort

Intramuraal verblijf: Verblijf in een instelling waar cliënten onafgebroken verblijven en zorg ontvangen. Het gaat om zorg in een verpleeghuis, instelling voor gehandicapten of voor mensen met langdurige psychische problemen. Kleinschalige woonvoorzieningen (kwv): In een kleinschalige woonvoorziening wonen kinderen met complexe problemen. Zij worden begeleid door een klein team van pedagogisch medewerkers. De focus ligt op het zo gewoon mogelijk leven. Zo staat de woonvoorziening in een woonwijk en is de woning niet 'gesloten’. De jongeren gaan naar school, familie en sport. Mantelzorgwoning: Een mantelzorgwoning is een zelfstandige woning op het terrein van een eigen huis, of op het terrein van de woning van degene die wordt verzorgd. Mantelzorgwoningen kunnen in een tuin geplaatst worden of via een uitbouw worden gerealiseerd. Mantelzorgurgentie: Met een mantelzorgurgentie kunnen mensen voorrang krijgen op een sociale huurwoning om mantelzorg te krijgen of te verlenen. Aan het verkrijgen van mantelzorgurgentie zijn strenge eisen verbonden. Regels en voorwaarden over mantelzorgurgentie staan opgenomen in de huisvestingsverordening. Nationaal Actieplan Dakloosheid: Het Nationaal Actieplan Dakloosheid zet in op een paradigmashift in de manier waarop we kijken naar en omgaan met dakloosheid.

Het plan stelt de ambitie om dakloosheid in Nederland fors en structureel terug te dringen, waarmee aangesloten wordt bij de Verklaring van Lissabon om dakloosheid in 2023 te beëindigen. Nultredenwoning: Een woning zonder trappen, waarbij alle voorzieningen gelijkvloers zijn. De woning is intern en extern toegankelijk. Dat betekent dat vanuit de woonkamer de keuken, het toilet en de badkamer en ten minste één slaapkamer zonder traplopen te bereiken zijn. Extern toegankelijk wil zeggen dat de woonkamer van de woning of woonruimte vanaf de straat te bereiken is zonder traplopen. Pact voor Uitstroom: Het Pact voor Uitstroom is een samenwerkingsverband tussen 27 partijen – bestaande uit gemeenten, corporaties en zorg- en welzijnspartijen – in Zuid-Kennemerland/IJmond, waarbij gezamenlijk wordt gewerkt aan een succesvolle uitstroom van cliënten uit de Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen. Hierbij wordt gewerkt aan passende uitstroom voor cliënten, op redelijke termijn, met de

34

juiste ondersteuning in de wijk. Passend Wonen Zandvoort Voor de ouderen van Zandvoort heeft corporatie Lieven De Key in 2014 de regeling Passend Wonen in het leven geroepen. Het doel is om huurders met een leeftijd vanaf 65 jaar te verleiden om te verhuizen van een eengezinswoning naar een passende (kleinere of drempelvrije) woning. Huurders die hier gebruik van maken behouden hun huidige huur en kunnen rekenen op de hulp van een Wooncoach. Vanaf 1 juni 2018 is de regeling verruimd door ook huurders van 65 jaar of ouder die in een appartement met minimaal vier kamers wonen, in aanmerking te laten komen voor de regeling. Ook komen zij in aanmerking voor een financiële bijdrage van de gemeente van € . 00.Deze regeling heeft re Wonen voor andvoort overgenomen en gecontinueerd. Regionaal Actieplan Dakloosheid: Het Regionaal Actieplan Dakloosheid (RAD) gaat over de veranderstrategie van de regio Zuid-Kennemerland, IJmond en Haarlemmermeer ten aanzien van de beweging van opvang naar wonen eerst. Aan de hand van zes leidende principes zet het Nationaal Actieplan Dakloosheid in op het terugdringen en beëindigen van dakloosheid. De RAD gaat in op de huisvestingsopgave die de transformatie van opvang naar huisvesting met zich meebrengt.

Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo): De Wet maatschappelijke ondersteuning is de wet die gemeenten de verantwoordelijkheid geeft om ervoor te zorgen dat haar bewoners zo lang mogelijk thuis kunnen blijven wonen. De wet regelt dat gemeenten zorg aan huis financieren aan mensen die niet op eigen kracht zelfredzaam zijn. Dit kan bijvoorbeeld gaan om begeleiding en dagbesteding, ondersteuning om de mantelzorger tijdelijk te ontlasten, een plaats in een beschermde woonomgeving voor mensen met psychische kwetsbaarheid, opvang bij huiselijk geweld of dakloosheid. Wet langdurige zorg (Wlz): De Wet langdurige zorg regelt zware, intensieve zorg voor kwetsbare ouderen, mensen met een handicap en mensen met een psychische aandoening. Deze mensen hebben geen perspectief op herstel. Dit kan gaan om bijvoorbeeld kwetsbare ouderen, mensen met een handicap en mensen met een psychische aandoening. Het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ) bepaalt of iemand in aanmerking komt voor de Wlz. Met een Wlz-indicatie kunnen mensen terecht in een verpleeghuis, een instelling voor mensen met een handicap of een ggz-instelling. Mensen kunnen er ook voor kiezen om thuis te blijven wonen met intensieve zorg Gemeente Zandvoort

(Volledig Pakket Thuis (vpt), Modulair Pakket Thuis (mpt) of Persoons Gebonden Budget (pgb). De woning moet hier dan wel geschikt voor zijn. Het zorgkantoor beoordeelt hiervoor de thuissituatie. Wet versterking regie op de volkshuisvesting: Het wetsvoorstel Versterking regie volkshuisvesting zorgt ervoor dat overheden weer kunnen sturen op hoeveel, waar en voor wie zij gaan bouwen. Deze wet zorgt voor de wettelijke verankering van alles wat er op het gebied van volkshuisvesting in gang is gezet. Deze wet maakt expliciet dat overheden samen voor voldoende woningen moeten zorgen. Doel van de wet is voldoende woningen bouwen voor de juiste doelgroepen, met kortere procedures en een eerlijke verdeling. Wonen Eerst: Wonen Eerst is een van de actielijnen van het Nationaal Actieplan Dakloosheid. Wonen Eerst is een beweging die uitgaat van een afbouw van de maatschappelijke opvang. Wonen Eerst gaat uit van de gedachte dat iemand het beste kan herstellen van een situatie op een vaste woonplek met de juiste hulp. WOZO Programma: Het WOZO (Wonen en Zorg voor Ouderen) is een beleidsprogramma van het Ministerie van VWS dat gaat over de maatschappelijke beweging om een omslag te maken in het organiseren van ondersteuning en zorg voor ouderen in een vergrijzende samenleving.

De omslag richt zich op het organiseren van zorg en ondersteuning aan huis die ervoor zorgt dat ouderen zo lang en gezond mogelijk thuis kunnen blijven wonen. Zorggeschikte woning: Zorggeschikte woningen zijn in de definitie van het Rijk zelfstandige rolstoelgeschikte, nultredenwoningen die onderdeel zijn van een geclusterde woonvorm. Om alle vormen van Wlz-zorg te kunnen leveren, zijn deze wooneenheden en het woongebouw rolstoelgeschikt, met voldoende manoeuvreerruimte; een ruime badkamer, voldoende brede gangen en toegangsdeuren. Zorgverzekeringswet (Zvw): De zorgverzekeringswet regelt dat iedere inwoner van Nederland recht heeft op zorg vanuit het basispakket (en dat iedereen die in Nederland woont of werkt verplicht is een zorgverzekering af te sluiten). Dit kan bestaan uit een behandeling, dienst of een product. Wijkverpleging (zorg in de eigen omgeving) valt doorgaans onder dit basispakket, en wordt dus vergoed vanuit het basispakket.

35

Dit is een uitgave van gemeente Zandvoort, 20 mei 2025

________________________________

Postbus 2 2040 AA Zandvoort Tel. 14 023 zandvoort.nl Gemeente Zandvoort

36

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/15397170/1