Bijlage 1 - Rapport Bestuurskracht en organisatorische toekomst van Zandvoort

de bestuurskracht te maken van 2016 versus de bestuurskracht

vloed heeft de vorm van de ambtelijke organisatie hierop

nu en de benodigde bestuurskracht in de toekomst.

zoals hiervoor beschreven? 3. In hoeverre en hoe is het mogelijk om democratische invloed uit te oefenen als gemeenteraad op processen waar de besluitvorming en verantwoording (en soms uitvoering) plaatsvindt in de samenwerkingsverbanden met partners van ongelijke grootte en hoe verhoudt zich dit tot andere vergelijkbare gemeenten? 4. Wat zijn de sterke kanten en wat zijn de zwakke kanten van de huidige ambtelijke organisatie (van Haarlem) in relatie tot de bestuurskracht van Zandvoort en hoe verhouden zich die tot andere vergelijkbare gemeenten? Gebruik hiervoor primair het recente onderzoek naar de organisatie van Haarlem Samen meer dan de som der delen. 5. Hoe effectief en efficiënt is de verbinding tussen de bestuurlijke en ambtelijke organisatie, wat is de invloed van de vorm van de organisatie, zoals hiervoor beschreven, hierop en hoe verhoudt zich die tot andere vergelijkbare gemeenten? 6. In welke mate zijn inwoners, bedrijfsleven en maatschappelijke instellingen van Zandvoort tevreden over de prestaties van de gemeente en de betrokkenheid van de politiek en hoe verhouden zich die tot andere vergelijkbare gemeenten? Gebruik hiervoor primair de resultaten van het onderzoek hiernaar uit de tussenevaluatie, zo nodig aangevuld met aanvullend onderzoek. 7.

Welke ontwikkelingen bieden kansen of vormen bedreigingen in de eerstkomende vijf jaren, en voor de middellange (10 jaar) en lange termijn (20 jaar) in relatie tot de bestuurskracht van Zandvoort en de vorm van de ambtelijke organisatie? 8. Wat zijn de conclusies en aanbevelingen ten aanzien van de bestuurskracht van Zandvoort, mede in relatie tot de vorm van de ambtelijke organisatie?

91

Bestuurskracht en organisatorische toekomst van Zandvoort | Rapport

Toekomst van de organisatie

Wat verstaan wij onder bestuurskracht?

Na de bestuurskrachtmeting zelf wordt de organisatorische

Dit rapport gaat over de bestuurskracht van Zandvoort. De

toekomst van de gemeente onderzocht, waarbij een onderscheid

term ‘bestuurskracht’ dekt op zich de lading: het gaat om de

wordt gemaakt in drie hoofdvormen:

kracht van het gemeentebestuur in brede zin, dus de politiekbestuurlijke top en de gemeentelijke organisatie, om te voldoen

1. Een volledige ambtelijke samenwerking (zoals nu het geval is met de centrumregeling met Haarlem). 2. Een volledig eigen organisatie (zoals ten tijde van de bestuurskrachtmeting in 2016). 3. Een hybride vorm waarbij er een kleine ambtelijke

aan de doelen die aan de gemeente worden gesteld. Kortom: doet het gemeentebestuur de dingen goed?12 Er zijn vele modellen, onderzoeksmethoden en -technieken in zwang om de bestuurskracht van een gemeente te meten. Rode draad daarbij is dat wordt getoetst of en in welke mate de gemeente

organisatie is voor regie en strategie en alle overige

kan voldoen aan de eisen en opgaven die aan haar worden

werkzaamheden worden uitbesteed aan een of meer andere

gesteld door de opgaven die er liggen, landelijke (wettelijke)

organisaties.

eisen en niet in de laatste plaats de inwoners zelf.

Hier heeft de gemeenteraad van Zandvoort bij motie de

Berenschot gebruikt daarbij het publieke waardemodel van

volgende vragen vastgesteld:

Mark Moore. Dat ziet er schematisch als volgt uit:

2. Onderzoeksvragen kosten in relatie tot vorm

•

gebied, oplossingen voor maatschappelijke opgaven.

van de organisatie Wat de totale kosten zijn van de voor Zandvoort

Publieke waarde: dat wat wordt bereikt voor samenleving en

•

Organisatie: de wijze waarop dit is georganiseerd en wordt bestuurd.

verrichtte ambtelijke werkzaamheden conform het

Legitimiteit: het draagvlak eronder.

Dienstverleningshandvest, door middel van een benchmark.

•

1. Wat de (financiële) consequenties zijn van voortzetting

Idealiter zijn deze drie elementen met elkaar in samenhang: de

van de gemeenschappelijke regeling/het Dienstverle-

publieke waarde is helder, bestuur en organisatie zijn samen in

ningshandvest en dus van het opnieuw beleggen van

staat om aan deze opgaven te voldoen en er is draagvlak voor

de ambtelijke werkzaamheden bij de gemeente

zowel wat wordt gedaan als het hoe.

Haarlem. 2. Wat de (financiële) consequenties zijn van het

We beoordelen dus de balans die er is tussen wat moet worden

beëindigen van de gemeenschappelijke regeling/

gerealiseerd, de juiste organisatie (en middelen) daarvoor en

het Dienst­verleningshandvest.

het draagvlak eronder. In deze rapportage gaan wij in op deze

3. Wat de (operationele en financiële) consequenties zijn

elementen.

indien de te verrichten ambtelijke werkzaamheden bij een nieuw te vormen eigen ambtelijke organisatie van

Hiernaast is het onderzoeksmodel afgebeeld met de nummers

Zandvoort zouden worden belegd.

van de onderzoeksvragen erop geplaatst.

4. Vanaf welk moment met het opbouwen van een eigen ambtelijke organisatie moet worden begonnen om spoedig na een eventueel besluit tot het beëindigen van de gemeenschappelijke regeling/het Dienstverleningshandvest over een eigen, volledig operationele, gehuisveste en toegeruste ambtelijke organisatie in Zandvoort te kunnen beschikken.

12

92

A.F.A. Korsten e.a.: Bestuurskracht van gemeenten. Meten, vergelijken, beoordelen. Delft, 2007.

‘WIJ ZIJN BERENSCHOT, GRONDLEGGER VAN VOORUITGANG’ Wij zien een Nederland dat altijd in ontwikkeling is. Zowel sociaal als organisatorisch verandert er veel. Al meer dan 80 jaar volgen wij deze ontwikkelingen op de voet en werken we aan een vooruitstrevende samenleving. Daarbij staan we voor duurzaam advies en de implementatie hiervan. Altijd gericht op vooruitgang én echt iets kunnen betekenen voor mensen, organisaties en de maatschappij. Alles wat we doen, is onderzocht, onderbouwd en vanuit meerdere invalshoeken bekeken. In ons advies zijn we hard op de inhoud, maar houden rekening met de menselijke maat. Onze adviseurs doen er alles aan om complexe vraagstukken om te zetten naar praktische oplossingen waar u iets mee kan. Wij geven advies en bieden digitale oplossingen waarbij we ons focussen op: •

Toekomst van werk en organisatie

•

Energietransitie

•

Toekomst van zorg

•

Transformatie van openbaar bestuur

Berenschot Groep B.V. Van Deventerlaan 31-51, 3528 AG Utrecht Postbus 8039, 3503 RA Utrecht 030 2 916 916 www.berenschot.nl