Bijlage 1 Ontwerpbegroting Spaarne Werkt 2023
Tekst van het document
Begroting Spaarne Werkt 2023 gemeenten Bloemendaal, Haarlem Heemstede en Zandvoort
Opgesteld door:
Spaarne Werkt
Datum:
3 maart 2022
Status:
Begroting (ontwerp)
VOOR INFORMATIE:
Spaarne Werkt Adres:
Spieringweg 835 2142 ED Cruquius
Telefoon:
023 – 54 34 767
Fax:
023 – 54 34 800
E-mail:
info@ spaarnewerkt.nl
Website:
www.spaarnewerkt.nl
Inhoud Voorwoord
1
1
Managementsamenvatting
2
2
Begroting Spaarne Werkt 2023
3
3
2.1
Gemeentelijke bijdrage per programma.................................................................................. 4
2.2
Totaaloverzicht exploitatie 2023 tot en met 2026 ................................................................. 5
2.3
Exploitatierekening 2023 uitgesplitst...................................................................................... 6
Programma ‘Werk’
8
3.1
Exploitatierekening programma ‘Werk’ ................................................................................... 9
3.2
Toelichting ............................................................................................................................... 10
3.3
Bedrijfsonderdelen programma ‘Werk’ nader belicht .......................................................... 13
3.3.1
Uitvoering Wet sociale werkvoorziening (Wsw) ................................................................. 13
3.3.2
Uitvoering ‘Beschut werk’ .................................................................................................. 17
3.3.3 Duurzame activiteiten gericht op werk .................................................................................. 20 3.4
4
5
Maatschappelijke impact ....................................................................................................... 21
Programma ‘Re-integratie’
23
4.1
Exploitatierekening programma ‘Re-integratie’ .................................................................... 24
4.2
Toelichting ............................................................................................................................... 24
4.3
Maatschappelijke impact ....................................................................................................... 26
Programma ‘Jongeren’
28
5.1
Exploitatierekening programma ‘Jongeren’ .......................................................................... 28
5.2
Toelichting ............................................................................................................................... 29
5.3
Maatschappelijke impact ....................................................................................................... 30
6
Gemeentelijke bijdragen
32
7
Risicoparagraaf
34
7.1
Risico’s en maatregelen ter beperking van risico’s .............................................................. 34
7.2
Geprognosticeerde balans en weerstandsvermogen ........................................................... 38
Bijlage I: reserves, voorzieningen & geldleningen
41
Bijlage II: investeringen
42
Bijlage III: meerjarenoverzicht
44
Bijlage IV: programmabegroting uitgesplitst
45
Voorwoord Hierbij bieden wij u de begroting 2023 van Spaarne Werkt aan. Na een jaar vol veranderingen, voornamelijk gericht op de inrichting van het participatiebedrijf, kan Spaarne Werkt zich in dit jaar volledig richten op de primaire taak; het begeleiden van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Voor 2023 geldt dat er een aantal ontwikkelingen zijn die van invloed zijn op de voorliggende begroting. Allereerst gaan we er van uit dat de economie zich na de coronacrisis voldoende heeft hersteld en dat de beperkende maatregelen (grotendeels) zijn opgeheven. Daarmee kan het verdienende vermogen weer op een normaal niveau worden teruggebracht. Voorts zet Spaarne Werkt stevig in op duurzame inzetbaarheid. Dit is een belangrijk thema om de terugloop SW-populatie op te vangen. Niet alleen loopt deze groep in getal terug, ook zien we dat deze groep medewerkers ouder wordt en dat men beperkter inzetbaar wordt. Om dit op te vangen is een uitgebreid programma opgezet onder de noemer ‘Alle Schakels Sterk’. Daarbij gaan we er van uit dat de ingezette lijn rondom Arbeidsontwikkeling ook zijn vruchten afwerpt. Overigens dragen deze programma’s ook stevig bij aan de ontwikkelingen van alle andere doelgroepen waar Spaarne Werkt voor ingericht is, zoals jongeren, Nieuw Beschut Werkers en re-integratiekandidaten uit de Participatiewet.
Tenslotte ontwikkelt Spaarne Werkt zich als organisatie ook in 2023 verder zodat we voor de genoemde doelgroepen nog beter in staat zijn om hen een passende plek op de arbeidsmarkt te bieden. Met voorliggende, sluitende, begroting zijn we in ieder geval in staat om met een solide basis voor deze groepen aan de slag te gaan!
Begroting Spaarne Werkt 2023
1
1 Managementsamenvatting Sluitende begroting 2023 Spaarne Werkt Zowel Spaarne Werkt als geheel, als de afzonderlijke programma’s, werken in het begrotingsjaar 2023 met een geheel sluitende exploitatierekening. Een belangrijk uitgangspunt is wel dat economie zich grotendeels heeft hersteld van de coronacrisis en dat het verdienend vermogen van Spaarne Werkt weer genormaliseerd is. Onderstaand een samenvatting van de kernpunten uit de begroting 2023: • Begroting is in lijn met de uitgangspunten uit het meerjaren kaderprogramma van Spaarne Werkt en het beleid van de aangesloten gemeenten. • Participatiewet in huidige vorm zal worden gewijzigd, in de loop van 2022 op meerdere onderdelen herziening verwacht met als aandachtpunten meer maatwerk, meer meedoen en toereikende financiën. • Structurele afname SW-populatie zet verder door, met een afname van 31 fte in 2023, van gemiddeld 605,5 werkelijk 2021 naar 536,2 fte begroot in 2023. • Het verwachte subsidietekort van € 1,1 miljoen wordt grotendeels gecompenseerd door het begrote positieve operationeel resultaat. • Integratie-uitkering Participatie ad. € 17.078.189 is voor de deelnemende gemeenten op € 210.333 na voldoende om uitvoeringskosten Wsw te financieren. • Meer dan 52% van Wsw-populatie is ouder dan 55 jaar! Dit ligt enkele procenten hoger dan het landelijk gemiddelde.
• Sterke aanwas medewerkers ‘Beschut werk’, de nieuwe doelgroep van de Participatiewet. Van 81 personen gerealiseerd per ultimo 2021 naar begroot 105 in 2023. • Financiering doelgroep ‘Beschut werk’ nog niet toereikend. In samenwerking met deelnemende gemeenten wordt getracht het tekort terug te brengen. Hiervoor is gezamenlijke ontwikkelopgave gedefinieerd. Ook op landelijk niveau wordt gewerkt aan herziening van het bekostigingsmodel, waarmee wordt toegewerkt naar een meer sluitende begroting binnen het Rijksbudget. • Regeling Lage inkomensvoordeel (LIV) wordt met ingang van 2025 beëindigd en zal, indien geen compenserende maatregelen worden geboden, structureel loonkosten verhogend uitwerken vooral voor Wsw en ‘Beschut werk’. • Programma ‘Werk’ levert forse bijdrage aan duurzaamheidsdoelstellingen. • Programma ‘Jongeren’ biedt minimaal 50 leerwerkplekken waarvan er circa 35 een betaalde baan zullen vinden. • ESF-subsidie opgenomen in begroting programma ‘Jongeren’ en leidt tot forse verlaging van bijdrage gemeenten. • Vanaf 2023 forse investeringen in gebouwen en installaties noodzakelijk.
Begroting Spaarne Werkt 2023
2
2 Begroting 2023 Spaarne Werkt Met ingang van 1 januari 2022 is Spaarne Werkt, het nieuwe Participatiebedrijf dat de gemeenten Bloemendaal, Haarlem, Heemstede en Zandvoort gezamenlijk hebben gevormd, van start gegaan. Met de vorming van het Participatiebedrijf borgen de gemeenten de organisatie van betaald werk voor de doelgroepen Wet sociale werkvoorziening en (nieuw) ‘Beschut werk’. Daarnaast wordt de focus gelegd op de toeleiding naar betaald werk voor werkzoekenden met een overbrugbare afstand tot de arbeidsmarkt, de doelgroep banenafspraak en leerwerktrajecten voor jongeren zonder beroeps-of startkwalificatie (voortijdige schoolverlaters en jongeren in kwetsbare posities). Met het Participatiebedrijf willen de gemeenten een ondernemende, effectieve en flexibele Gezamenlijke
netwerkorganisatie ontwikkelen die samenwerkt met de klantmanagers van ‘Werk en In
Ontwikkel-
komen’ van de deelnemende gemeenten, partners en werkgevers. Het gezamenlijk doel is
agenda
om voor zoveel mogelijk kwetsbare werkzoekenden in Zuid-Kennemerland betaald werk te realiseren. Om deze doelstelling zo goed als mogelijk te kunnen realiseren is, in samenwerking met de deelnemende gemeenten, voor de komende jaren een gezamenlijke ontwikkelagenda opgesteld. Deze ontwikkelagenda, welke is vastgelegd in het meerjaren kaderprogramma, omvat de onderstaande kernpunten: • Continuïteit aanbod van gevarieerd werk voor krimpende doelgroep Wsw • Gevarieerd en passend werkaanbod voor doelgroep ‘Beschut werk’ • Terugdringen structureel financieringstekort ‘Beschut werk’ ten behoeve van de deelnemende gemeenten • Intensiveren samenwerking partners op het gebied van re-integratie • Samenwerken in de participatieketen: simpel switchen, van arbeidsmatige dagbesteding naar betaald werk • Ontwikkeling Participatiebedrijf als samenwerkingspartner in arbeidsmarktregio • Duurzame inzetbaarheid doelgroep Wsw en ‘Beschut werk’ • Organiseren van leerlijnen • Extra inzet op plaatsingen garantiebanen Een zeer actueel en belangrijk aandachtspunt uit de ontwikkelagenda is het terugdringen van het structureel financieringstekort ‘Beschut werk’. Dit punt wordt verderop in de begroting uitgewerkt. Met het besluit van de deelnemende gemeenten om gezamenlijk een regionaal Participa-
Programma’s
tiebedrijf te vormen, is een duidelijk statement gemaakt ten aanzien van de samenwerking op de regionale arbeidsmarkt, daar waar het gaat om mensen die veel moeite hebben daaraan te participeren. Er zijn heldere keuzes gemaakt over de maatschappelijke opdracht van Spaarne Werkt en de taken waarop zij zich zal richten. Dit wordt vormgegeven in de volgende programma’s:
Begroting Spaarne Werkt 2023
3
• Programma ‘Werk’ o
Uitvoering Wet sociale werkvoorziening (Wsw)
o
Uitvoering ‘Beschut werk’
o
Duurzame activiteiten gericht op werk
• Programma ‘Re-integratie’ • Programma ‘Jongeren’ De financiële aspecten van de verschillende programma’s zullen in de hoofdstukken 3, 4 en 5 nader worden belicht.
2.1 Gemeentelijke bijdrage per programma De bijdragen van de deelnemende gemeenten aan de uitvoering van de verschillende programma’s zijn in onderstaande tabel weergegeven:
Overzicht gemeentelijke bijdrage per programma: Programma
Omschrijving
Werk Werk Re-i ntegra ti e
Uitvoe ri ng Ws w Uitvoe ri ng 'Bes chut we rk' Ka ndi da ten met grote a fs ta nd tot a rbei ds ma rkt
Totaal
2023
2024
2025
2026
17.288.522 2.589.089 2.555.333
16.707.551 2.876.238 2.580.596
16.291.706 3.205.056 2.605.542
15.407.886 3.621.267 2.624.770
22.432.944
22.164.385
22.102.305
21.653.923
De uitvoering van de Wsw wordt door gemeenten bekostigd uit het Wsw deel van de Integratieuitkering Participatie. Omdat de loonkosten van de Wsw veel hoger zijn dan deze uit kering, resulteert dit in een tekort op de Wsw, het zogenaamde negatieve subsidieresultaat. Dit negatieve subsidieresultaat wordt voor een groot deel gecompenseerd met het positieve operationeel resultaat uit bedrijfsuitoefening. Na compensatie resteert nog een tekort van € 210.333, wat door de deelnemende gemeente dient te worden aan gevuld op het Rijksbudget. Voor 2023 bedraagt de totale bijdrage van de deelnemende gemeenten € 17,3 miljoen. De uitvoeringskosten van ‘Beschut werk’, de opkomende doelgroep van de Participatiewet, liggen momenteel nog aanzienlijk hoger dan de budgetten die hiervoor door het Rijk beschikbaar worden gesteld. Dit noodzaakt de gemeenten om hiervoor aanvullende financiering beschikbaar te stellen, zodat de uitvoering van ‘Beschut werk’ voor het Participatiebedrijf kostendekkend is. Op landelijk niveau ligt deze financieringsproblematiek onder de aandacht en wordt gezocht naar structurele oplossingen. Als onderdeel hiervan zal, met
Begroting Spaarne Werkt 2023
4
ingang van 1 januari 2022, de vergoeding van de begeleidingskosten van ‘Beschut werk’ plaatsvinden op basis van gerealiseerde plekken en niet langer op basis van een vast budget, zoals dat eerder het geval was. In paragraaf 3.3.2 wordt deze problematiek nader toegelicht. De financiële bijdrage van gemeenten aan het programma ‘Re-integratie’, in totaal € 2,6 miljoen, is bepaald aan de hand van de benodigde inzet aan re-integratie dienstverlening van de deelnemende gemeenten. Over de invulling van deze dienstverlening worden jaarlijks met de aangesloten gemeenten afspraken gemaakt en contractueel vastgelegd. De opgenomen budgetten voor het jaar 2023 liggen in lijn met die van voorgaande jaren. De bijdragen van het ‘Leerplein’ en het ‘Nova College’ voor het programma Jongeren zijn niet in bovenstaand overzicht vermeld maar apart in de begroting opgenomen.
2.2 Totaaloverzicht exploitatie 2023 tot en met 2026 De exploitatierekening van Spaarne Werkt is opgebouwd uit de afzonderlijk exploitaties van de bedrijfsactiviteiten welke binnen Spaarne Werkt zijn ondergebracht. Een Sluitende
belangrijk gegeven van de begroting 2023 is, dat niet alleen de exploitatierekening van
Exploitatie
Spaarne Werkt als geheel kostendekkend is, maar ook de exploitatierekeningen van de afzonderlijke programma’s zelf. Dit betekent dat alle financiële middelen die door de gemeenten beschikbaar worden gesteld ook direct worden aangewend ten behoeve van de doelgroepen waar het om gaat. Daar staat tegenover dat, indien zich financiële tegenvallers in enig jaar voordoen, dit binnen de begroting van dat jaar dient te worden opgevangen of, indien dit niet anders kan, van gemeenten een aanvullende bijdrage nodig is. In het navolgende overzicht is de exploitatierekening over de periode 2023 tot en met 2026 beknopt weergegeven: Programmarekening 2023 – 2026 (gecomprimeerd):
Opbrengsten Netto omzet (opbre ngs ten werka cti vi tei ten) Gemeentel i jke bi jdra gen i n rel a ti e tot opga ve Bijdra ge Lee rwerktra jecten (Leerpl ei n / NOVA-Col l ege) Overi ge opbre ngs ten Totaal opbrengsten Kosten Pers oneel s kosten 'regel i ng ge bonden' medewerkers Pers oneel s kosten 'ni et- regel i ng ge bonden' medewerkers Overi ge bedri jfs kos te n Totaal kosten Exploitatieresultaat
2023
2024
2025
2026
10.314.249 22.432.944 592.500 457.634 33.797.327
10.158.092 22.164.385 604.350 466.302 33.393.129
9.960.557 22.102.305 616.437 467.127 33.146.426
9.738.648 21.653.923 628.766 475.567 32.496.904
20.386.473 9.063.260 4.347.594 33.797.327
19.946.783 8.968.520 4.477.827 33.393.130
19.646.126 8.866.366 4.633.935 33.146.426
18.982.999 8.756.537 4.757.367 32.496.904
-
-
-
-
In de begroting van Spaarne Werkt zijn uitsluitend kosten en opbrengsten opgenomen van bedrijfsonderdelen die zijn overgegaan naar het nieuwe Participatiebedrijf en niet van de
Begroting Spaarne Werkt 2023
5
nog van Werkpas Holding BV af te splitsen bedrijfsonderdelen, noch van kosten die daarmee samenhangen, zoals bijvoorbeeld mogelijke frictiekosten. Netto omzet
De netto omzet ad. € 10.314.249 is dat deel van de opbrengsten dat met de ‘eigen’ bedrijfsactiviteiten wordt gerealiseerd. Dit is een belangrijk aspect van de exploitatierekening omdat met deze opbrengst de kosten van de organisatie zoveel als mogelijk kunnen worden terugverdiend. De eventuele bijdragen van deelnemende gemeenten worden hierdoor voorkomen of verminderd. Zo’n twee-derde van de kostenbegroting wordt bepaald door de personeelskosten van het regeling-gebonden personeel (Wsw en ‘Beschut werk’). Het aandeel van de personeelskosten Wsw neemt jaarlijks af met circa € 500.000, vanwege de structurele afname van de Wsw-populatie. Daar staat tegenover dat de populatie ‘Beschut werk’, de nieuwe doelgroep uit de Participatiewet, jaarlijks in omvang toeneemt.
Kosten-
De synergie-effecten van de samenvoeging van alle bedrijfsonderdelen van Paswerk en
synergie
Werkpas Holding BV in Spaarne Werkt zijn in deze begroting volledig verwerkt. Deze synergie-effecten, die vooral kostenbesparingen betreffen, zijn overigens beperkt. De reden hiervoor is, dat reeds voor de samenvoeging van Paswerk en Werkpas Holding BV uitsluitend gebruik werd gemaakt van een gemeenschappelijke infrastructuur, management en ondersteunende afdelingen.
2.3 Exploitatierekening 2023 uitgesplitst De hiervoor besproken exploitatierekening van Spaarne Werkt kan nader worden uitgesplist naar de verschillende programma’s. Zoals eerder genoemd zijn de beschikbare gemeentelijke bijdragen nagenoeg toereikend om de uitvoeringskosten van elk afzonderlijk programma te dekken. Het programma ‘Werk’, met de uitvoering van de Wsw en ‘Beschut werk’ als belangrijkste onderdelen, beslaat verreweg het grootste deel van de exploitatie van Spaarne Werkt. In het navolgende overzicht is de programmarekening 2023 uitgesplitst per programma weergegeven.
Begroting Spaarne Werkt 2023
6
Programmarekening 2023 uitgesplitst per programma: Werk
Re-integratie
Leerwerktrajecten
Totaal
Opbrengsten Netto omzet (opbrengs ten ui t werka ctiviteiten) Gemeentelijke bijdragen in rela tie tot opga ve Bi jdra ge Leerwerktrajecten (Leerplein / NOVA-Col lege) Overige opbrengs ten
10.009.650 19.877.611 -191.313
-63.201 2.555.333 191.313
367.800 592.500 457.634
10.314.249 22.432.944 592.500 457.634
Totaal opbrengsten
29.695.948
2.683.444
1.417.934
33.797.327
Pers oneels kos ten Regel ing gebonden medewerkers Pers oneels kos ten Niet - regeli ng gebonden medewerkers Overige bedrijfs kos ten Doorbel as te kos ten
20.386.473 5.696.000 3.980.578 -367.103
2.324.001 70.168 289.276
1.043.259 296.848 77.827
20.386.473 9.063.260 4.347.594 -0
Totaal kosten
29.695.948
2.683.444
1.417.934
33.797.327
-
-
-
-
Kosten
Exploitatieresultaat
De begrote personele bezetting 2023 komt uit op 100,6 fte (120 personen). Dit betreft Formatie uitsluitend het reguliere vaste personeel zoals, teamleiders, leerwerkbegeleiders, reintegratieconsulenten, loopbaanbegeleiders, docenten, maar ook personeel van ondersteunende afdelingen en het management van Spaarne Werkt. In de begroting 2022 waren 5,8 fte (7 personen), van de duurzame activiteiten van het programma ‘Werk’, ten onrechte in de telling niet meegenomen. Het verschil in personele bezetting tussen de begroting 2023 en 2022 komt hiermee uit op een toename van 6,7 fte (9 personen). Deze toename wordt als volgt verklaard: Programma ‘Werk’:
4,4 fte toename; 1 fte directieadviseur (vacature), 1 fte medewerker technische dienst, 0,6 fte omzetting naar vast dienstverband onderdeel ‘Kringloop en Kleding’ en 1,7 fte in verband met omzetting naar Participatiebedrijf.
Programma ‘Re-integratie’:
1,2 fte uitbreiding.
Programma ‘Jongeren’:
1,1 fte uitbreiding.
Personele bezetting begroot:
2023 Programma
Personen
2022 Fte
Personen
Fte
Werk Re-i ntegra ti e Jongeren
34 15
62,8 26,7 11,1
31 14
52,6 25,5 11,1
Totaal personele bezetting
120
100,6
105
89,2
Begroting Spaarne Werkt 2023
71
60
7
3
Programma ‘Werk’ Het programma ‘Werk’ is geheel gericht op het aanbieden van werk voor de doelgroep van de Wsw, ‘Beschut werk’ en andere cliënten van de Participatiewet. Hierbij staat voorop dat de best passende leerwerkplek voor de medewerkers wordt gezocht. Dit is een essentiële doelstelling voor Spaarne Werkt en taak voor het management. Wanneer dit wordt gerealiseerd, zullen de medewerkers het best tot hun recht komen en in staat zijn zichzelf verder te ontwikkelen. Hierin ligt ook de sleutel om het verdienvermogen van de organisatie te optimaliseren. Het verdienvermogen van de organisatie staat structureel onder druk vanwege de
‘Alle schakels
steeds ouder en beperkt inzetbaar wordende populatie van de Wsw. Het verdienvermogen
sterk’
van de nieuwe doelgroep ‘Beschut werk’ ligt aanzienlijk lager en biedt onvoldoende compensatie. Om de duurzame inzetbaarheid van de populatie te verbeteren is besloten om hiervoor een breed georiënteerd programma op te zetten. Dit programma, ‘Alle Schakels Sterk’, is gericht op het vergroten van kennis en bewustwording van de medewerkers op het gebied van fysieke belastbaarheid, gezond (werk-) gedrag en gezonde leefstijl. Hiermee worden preventief werkgerelateerde (fysieke) klachten voorkomen en ook het ziekteverzuim structureel verlaagd. Het einddoel is duurzame inzetbaarheid en het verbeteren van vitaliteit en gezondheidsvaardigheden. ‘Alle Schakels Sterk’ is een nadere uitwerking van de ontwikkelagenda. De eerste ervaringen zijn zeer positief, zo blijkt uit de resultaten van de pilot die eind 2021 is uitgevoerd. De hiervoor benodigde financiële middelen worden vooralsnog gedekt uit SROI-gelden (Social Return Of Investment), die vrijkomen uit contractafspraken die de gemeente Haarlem heeft gemaakt met externe partijen.
Kern-
Het programma ‘Werk’ bestaat uit een drietal kernactiviteiten.
activiteiten • Uitvoering Wet sociale werkvoorziening (Wsw) • Uitvoering ‘Beschut werk’ • Duurzame activiteiten gericht op werk Met een begroot aantal personen van gemiddeld 615 is de Wsw in aantallen nog steeds het grootste onderdeel van Spaarne Werkt. Met de komst van de Participatiewet is instroom in de Wsw echter niet langer mogelijk en neemt de populatie Wsw-ers ieder jaar af. Daar staat tegenover dat het aantal medewerkers vanuit ‘Beschut werk’, de nieuwe doelgroep uit de Participatiewet, geleidelijk toeneemt naar 105 personen in 2023. Hoewel deze medewerkers goed kunnen worden ondergebracht binnen de bedrijfsactiviteiten van Spaarne Werkt hebben zij wel een grotere afstand tot de arbeidsmarkt en derhalve een meer behoefte aan begeleiding. Omdat de toegevoegde waarde in geld van deze populatie substantieel lager ligt dan dat van de reguliere Wsw’ers, is aanvullende financiering nodig om de kosten van de werkplek en organisatie te dekken.
Begroting Spaarne Werkt 2023
8
Wsw’ers en ‘Beschut werkenden, maar ook cliënten meer gericht op re-integratie, kunnen ook worden ingezet op duurzame activiteiten gericht op werk, een specifiek bedrijfsonderdeel binnen het programma ‘Werk’. Met de duurzame activiteiten gericht op werk, waar onder andere de kringloopwinkels van de ‘Snuffelmug’ en kleding-sorteren zijn ondergebracht, wordt niet alleen een bijdrage geleverd aan de sociaal- maatschappelijke doelstelling maar ook aan een meer duurzame samenleving.
3.1 Exploitatierekening programma ‘Werk’ De exploitatierekening van het programma ‘Werk’ is in navolgend overzicht weergegeven en komt voor 2023 uit op een begroot sluitend exploitatieresultaat.
Begroting Spaarne Werkt 2023
9
Exploitatierekening programma ‘Werk’:
(bedragen in Euro)
2023 Begroti ng
2022 Begroting
Opbrengsten Netto omzet Gemeentel i jke bi jdra gen uitvoeri ngs kos ten Ws w Overi ge opbrengs ten
10.009.650 17.288.522 2.397.777
10.684.067 17.208.551 1.702.131
Totaal opbrengsten
29.695.948
29.594.750
Bruto l onen Soci a l e l a s ten en pens i oenpremi es Overi ge kos ten
13.662.622 3.697.969 792.068
14.312.301 3.873.935 864.778
Totaal personeelskosten Wsw
18.152.658
19.051.013
Bruto l onen Soci a l e l a s ten en pens i oenpremi es Overi ge kos ten
1.622.951 537.702 73.162
1.233.445 415.658 54.644
Totaal personeelskosten 'Beschut werk'
2.233.815
1.703.747
Bruto l onen Soci a l e l a s ten en pens i oenpremi es Overi ge kos ten
4.161.129 1.139.087 395.784
3.724.299 1.196.086 469.131
Totaal personeelskosten ambtelijk
5.696.000
5.389.515
802.693 65.704 470.500 926.000 586.125 361.063 768.493
701.941 73.400 519.770 940.882 566.712 332.804 682.069
Totaal overige (bedrijfs-) kosten
3.980.578
3.817.577
Doorbelaste kosten
-367.103
-367.103
29.695.948
29.594.750
-
-
Personeelskosten Wsw
Personeelskosten 'Beschut werk'
Personeelskosten ambtelijk
Overige (bedrijfs-) kosten Afs chri jvi ngs kos ten va s te a cti va Rente Huur gebouwen en overi ge bedrijfs mi ddel en Onderhouds kos ten Kos ten energi e Bela s tingen en verzekeri ngen Algemene kos ten
Totaal kosten Exploitatieresultaat
3.2 Toelichting De netto omzet is voor het management een belangrijke beïnvloedbare factor om te Netto omzet
komen tot een goed financieel resultaat. Binnen het programma ‘Werk’ wordt met een diversiteit aan bedrijfsactiviteiten netto omzet gerealiseerd, zoals weergegeven in onder-
Begroting Spaarne Werkt 2023
10
staand overzicht: Opbrengsten programma ‘Werk’:
(bedragen in Euro )
2023 Begroting
2022 Begroting
Netto omzet Deta cheren Schoonmaa k en Parkeerbeheer Groen, Gra fis ch en Techni ek Bes chut werk en Pos t Duurza me activiteiten: Kri ngloop en Kleding Duurza me activiteiten: Fiets depot Overige a ctivi teiten
2.399.600 992.500 2.432.000 2.147.842 1.414.370 150.000 473.338
2.824.000 949.500 2.985.000 2.324.713 1.065.243 70.035 465.577
Totaal netto omzet
10.009.650
10.684.067
Gemeentelijke bijdragen uitvoeringskosten Wsw
17.288.522
17.208.551
Loonkos tens ubs i di e (LKS) ui t BUIG Aa nvul lende fina nciering 'Bes chut werk' Vergoedi ng begel ei di ngs kos ten (Ius d) Overige opbrengs ten
1.161.850 711.246 474.681 50.000
872.248 580.403 249.480 -
Totaal overige opbrengsten
2.397.777
1.702.131
Totaal opbrengsten
29.695.948
29.594.750
Overige opbrengsten
Uit de uitsplitsing van de netto omzet valt op te maken dat deze wordt gerealiseerd met een gediversifieerde portfolio van bedrijfsactiviteiten. Dit is enerzijds van belang om de medewerkers op een zo goed mogelijk passende werkplek te kunnen plaatsen, zodat zij de kans krijgen om zich verder te ontwikkelen en anderzijds komen de medewerkers daarmee het beste tot hun recht en zijn zij in staat om ook in financieel opzicht een zo hoog mogelijke netto toegevoegde waarde te realiseren. Uit het overzicht blijkt duidelijk dat de netto omzet in 2023 met € 674.000 fors afneemt ten opzichte van de begroting 2022. Dit heeft niet alleen te maken met de krimpende Wsw-populatie maar ook met het feit dat de gemiddelde leeftijd van deze populatie steeds verder toeneemt, waardoor het verdienvermogen onder druk staat. De instroom van cliënten vanuit de nieuwe doelgroep ‘Beschut werk’, waarvan het verdienvermogen een stuk lager ligt, is niet voldoende om deze afname te compenseren. Deze problematiek is daarom nadrukkelijk geadresseerd in de eerder genoemde ontwikkelagenda.
Begroting Spaarne Werkt 2023
11
Spaarne Werkt presteert goed in vergelijking tot de bedrijven in de SW-branche voor wat betreft de gerealiseerde opbrengsten per medewerker. Op basis van de sectorinformatie 2019 van branchevereniging Cedris kan voor de branche als geheel worden uitgegaan van een netto omzet, ofwel netto toegevoegde waarde, van gemiddeld € 11.100 per fte. De netto omzet per fte van het Spaarne Werkt bedroeg € 14.700 in 2019. Dit is € 3.600 meer en ruim boven het sectorgemiddelde. De productiviteit per medewerker is daarmee hoog in perspectief van de branche en zal in 2023 naar verwachting uitkomen op circa € 15.000 per fte. Voor een juist beeld zijn we voor deze vergelijking nog uitgegaan van de pré-corona situatie. In 2020 en ook in 2021 daalde de netto toegevoegde waarde per fte echter fors als gevolg van de effecten van de coronacrisis. Belangrijk uitgangspunt voor het bepalen van de netto omzet voor 2023 is dat het verdienvermogen weer volledig is hersteld en Spaarne Werkt geen nadelige effecten ondervindt van corona.
De overige opbrengsten zijnde de loonkostensubsidie, de aanvullende financiering Overige
‘Beschut werk’ en de vergoeding begeleidingskosten zijn gerelateerd aan de uitvoering van
opbrengsten
‘Beschut werk’. De toename van de opbrengsten van € 1,7 miljoen in 2022 naar € 2,4 miljoen in 2023 wordt geheel verklaard door de toename van het aantal cliënten van deze doelgroep. De personeelskosten Wsw en ‘Beschut werk’, opgeteld circa € 20,4 miljoen, leggen een
Personeelskos- fors beslag op de begroting van het programma ‘Werk’. De ontwikkeling van de personeelsten Wsw en
kosten voor het regeling-gebonden personeel wordt echter volledig bepaald door de
‘Beschut werk’ afspraken die zijn gemaakt in de van toepassingen zijnde cao’s. Ten opzichte van de begroting 2022 nemen de personeelskosten Wsw af en de personeelskosten van ‘Beschut werk’ toe. Deze af- respectievelijk toename ligt geheel in lijn met het aantal cliënten dat uit- en instroomt.
Begroting Spaarne Werkt 2023
12
Het resterende deel van de kosten, circa € 9,3 miljoen, bestaat uit de kosten van de organisatie van het programma ‘Werk’. Dit betreft de personeelskosten van de ambtelijke medewerkers € 5,7 miljoen, de overige bedrijfskosten € 3,98 miljoen en de doorbelaste kosten € 0,37 miljoen. De toename van de personeelskosten van het ambtelijk personeel ad. € 306.485 wordt enerzijds verklaard door de toename (4,4 fte) van de personele bezetting en anderzijds door een bedrag van € 186.000 voor de inzet van 0-urencontracten bij het onderdeel Kringloop en Kleding. Het streven is echter om deze flexibele personeelsbehoefte in te vullen met LKS of garantiebanen, zoals in voorgaande jaren ook werd gedaan en wat de kosten aanzienlijk zou kunnen reduceren. Vanuit financieel perspectief gezien is de belangrijkste opgave voor het management om, met de te realiseren ‘eigen’ netto omzet, de kosten van de organisatie tezamen met het tekort op de financiering van de Wsw, geheel te kunnen dekken. Dit tekort op de financiering van de Wsw, het zogenaamde negatieve subsidieresultaat, is structureel van aard en bedraagt in 2023 circa € 1,1 miljoen. Een en ander zal hierna verder worden toegelicht. Formatie
De begrote personele bezetting voor het programma ‘Werk’ bestaat in 2023 uit 62,8 fte, wat overeenkomt met 71 personen. In deze bezetting zijn opgenomen de werkbegeleiders, de teamleiders en ondersteunende afdelingen voor het programma ‘Werk’ maar ook het personeel van de staf en management van het gehele Spaarne Werkt . Hoewel de personele bezetting in 2023 incidenteel toeneemt, neemt de omvang van de personele bezetting trendmatig af vanwege de afname van de populatie Wsw. Het management spant zich in om goede balans te vinden tussen de ambtelijke formatie en het aantal Wsw’ers dat moet worden begeleid. Daarmee wordt getracht de ambtelijke begeleidingskosten te beheersen en in een goede verhouding te houden tot de bedrijfsomvang. Tegenover de afname van de Wsw-bezetting staat ook een geleidelijke toename van de populatie ‘Beschut werk’. Deze laatste categorie medewerkers heeft over het algemeen een veel hogere begeleidingsintensiteit.
Doorbelaste
De doorbelaste kosten betreffen de kosten voor management, ondersteuning (HRM,
kosten
financiën, salarisverwerking en ICT) en huisvesting. Deze kosten zijn verantwoord binnen het programma ‘Werk’ voor de afgenomen diensten doorbelast aan de programma’s ‘Reintegratie’ en ‘Jongeren’.
3.3 Bedrijfsonderdelen programma ‘Werk’ nader belicht 3.3.1
Uitvoering Wet sociale werkvoorziening (Wsw)
De Wsw-populatie neemt, zowel landelijk als ook bij Spaarne Werkt, sinds de beëindiging van de Wsw trendmatig af. Zo zal de SW-formatie naar verwachting verder krimpen van
Begroting Spaarne Werkt 2023
13
SW-formatie
gemiddeld 693 personen in 2021 naar 615 Wsw’ers in 2023. Een afname van 78 fte over een periode van twee jaar. In onderstaande grafiek is het verloop van de SW-formatie over de jaren 2018 tot en met 2026 weergegeven:
W = werkelijk, B = begroot, P = prognose, Mjr = meerjarenraming
In het begrotingsjaar 2023 stromen er conform verwachting zo’n 36 SW-medewerkers uit, wat overeenkomt met 5,6 procent van de populatie. Deze afname ligt in lijn met de afgelopen jaren en met de landelijke trends. Ook na 2023 zal deze trendmatige uitstroom doorzetten. De uitstroom zal nog worden versneld door “de regeling vervroegd uittreden” (RVU), die in de recent afgesloten cao-Wsw is overeengekomen. Dit effect van snellere uitstroom is vooral merkbaar in de jaren 2021 en 2022, omdat deze RVU-regeling is ingegaan vanaf 2021 en er dus sprake is van een inhaalslag. Met deze hogere uitstroom is in de voorliggende cijfers ook rekening gehouden. Wsw-deel
De subsidie die SW-bedrijven van de gemeenten ontvangen, het Wsw-deel van de
Integratie-uit-
Integratie-uitkering Participatie, is al jaren niet toereikend om de volledige personeelskos-
kering Partici-
ten van de Wsw volledig te dekken. Enerzijds worden de personeelskosten van de SW-
patie niet toe-
medewerkers bepaald door de, op landelijk niveau, af te sluiten cao voor de Wsw.
reikend
Anderzijds komt de toekenning van het Wsw-deel van de Integratie-uitkering Participatie tot stand op basis van een verdeelmodel, wat mede afhankelijk is van beleidsmatige keuzes op ‘Haags niveau’. Het hierdoor ontstane subsidietekort is daarmee een gegeven. Spaarne Werkt noch de aangesloten gemeenten hebben daadwerkelijk invloed op de hoogte van de loonkosten of de subsidie. In onderstaande grafiek is het verloop van de personeelskosten Wsw in relatie tot het Wsw-deel van de Integratie-uitkering Participatie over de jaren weergegeven:
Begroting Spaarne Werkt 2023
14
W = werkelijk, B = begroot, Mjr = meerjarenraming
Het ‘subsidietekort Wsw’ wordt voor de begroting 2023 becijferd op € 1.074.469. Wat bij de berekening van dit tekort opvalt, en wat ook blijkt uit bovenstaande grafiek, is dat het ‘subsidietekort Wsw’, in tegenstelling tot de jaren voor 2021, waarin het tekort relatief toenam, de komende jaren juist lijkt af te nemen. Dit is een belangrijke ontwikkeling die er toe bijdraagt de uitvoering van de Wsw voor de aangesloten gemeenten zoveel als mogelijk kostendekkend te maken.
Compensatie
Het operationeel resultaat is een zeer belangrijke variabele om te komen tot een
met operatio-
sluitende programmarekening. Het operationeel resultaat is het verschil tussen de met
neel resultaat
de levering van producten en diensten gegenereerde netto omzet en de daarvoor gemaakte kosten vanwege inzet van ambtelijke medewerkers en overige bedrijfskosten. Voor 2023 wordt een operationeel resultaat begroot van € 864.136. Het subsidieresultaat van € 1.074.469 verminderd met het operationeel resultaat resulteert uiteindelijk in een begroot tekort van € 210.333. De komende jaren neemt het operationeel resultaat in absolute zin af, vooral als gevolg van de krimpende SW-formatie en de min of meer gelijkblijvende organisatiekosten. Wat hierbij een steeds belangrijkere rol speelt is de in toenemende mate ouder worden populatie van de Wsw; immers er vindt geen nieuwe instroom plaats in de Wsw. De gemiddelde leeftijd neemt jaarlijks toe en inmiddels is meer dan 52% van de populatie 55 jaar of ouder. Dit cijfer komt overeen met het landelijk gemiddelde. Met extra ondersteuning en begeleiding van teamleiders wordt getracht de inzetbaarheid van deze medewerkers zo goed mogelijk op peil te houden. In welke mate het operationeel resultaat in de toekomst nog toereikend zal zijn om het subsidietekort op de Wsw te compenseren is mede afhankelijk van de ontwikkeling van de
Begroting Spaarne Werkt 2023
15
hoogte van de Wsw-subsidie, het Wsw-deel van de Integratie-uitkering Participatie. In de onderstaande grafiek is dit tot uitdrukking gebracht.
W = werkelijk, B = begroot, Mjr = meerjarenraming
Uitvoerings-
De aangesloten gemeenten dragen elk voor hun deel bij in de uitvoeringskosten van de
kosten Wsw
Wsw. Het totaal van de uitvoeringskosten is de optelsom van alle opbrengsten en kosten die gerelateerd zijn aan de uitvoering van de Wsw, inclusief de loonkosten Wsw. De bijdrage per deelnemende gemeente is bepaald aan de hand van de verhouding van de bedragen van het Wsw-deel van de Integratie-uitkering Participatie 2023. Dit is onder andere gebaseerd op de bedragen uit de meest recente gemeentecirculaire van 2021. De bedragen van de Integratie-uitkering Participatie 2023 zijn een voorlopige inschatting van de voor 2023 van het Ministerie te ontvangen bedragen. Hierbij is rekening gehouden met een bijstelling van de Integratie-uitkering Participatie, welke overeenkomt met de indexering van de loonkosten Wsw. In deze begroting is derhalve als uitgangspunt genomen dat de door de gemeenten te ontvangen Integratie-uitkering Participatie en de loonkosten Wsw met eenzelfde bedrag worden verhoogd. De ervaring leert dat de systematiek, waarbij Integratie-uitkering Participatie niet wordt geïndexeerd, een onjuist en een te negatief beeld geeft van de tekorten zoals die zich in de komende jaren kunnen voordoen. Bij het opstellen van de gemeentelijke begroting kan dit tot ongewenste effecten leiden.
Wij achten het zeer reëel, ook gezien de systematiek die het Ministerie voor de bijstelling van het Participatiebudget hanteert, dat de bijstelling van de budgetten op bovenstaande wijze zal plaatsvinden. In onderstaande tabel is de bijdrage in de uitvoeringskosten per gemeente weergegeven:
Begroting Spaarne Werkt 2023
16
Bijdrage gemeenten in de uitvoeringskosten Wsw:
Wsw-deel IUSD
3.3.2
Aanvullende bijdrage gemeenten
Bijdrage uitvoeringskosten
Gemeente Bl oemenda a l Gemeente Ha a rlem Gemeente Heems tede Gemeente Za ndvoort
726.984 14.556.110 1.256.520 538.575
8.139 180.924 14.680 6.589
735.123 14.737.034 1.271.200 545.164
Totaal bijdrage uitvoeringskosten Wsw
17.078.189
210.333
17.288.522
Uitvoering ‘Beschut werk’
Met de inwerkingtreding van de Participatiewet is de toelating tot de Wsw beëindigd en stromen er geen nieuwe Wsw’ers meer in. Tegelijkertijd met de beëindiging van de instroom is met de invoering van de Participatiewet de mogelijkheid gecreëerd voor ‘Beschut Uitvoering
werk’. ‘Beschut werk’ is expliciet als instrument in de Participatiewet opgenomen vanuit
‘Beschut werk’ oogpunt dat er altijd een groep mensen is die wel kan werken, maar uitsluitend in een beschutte omgeving. Het gaat hierbij om mensen die een dusdanige mate van begeleiding en/of aanpassing van het werk nodig hebben, dat dit redelijkerwijs niet van een werkgever kan worden verwacht. De gemeenten schakelen Spaarne Werkt in om deze regeling uit te voeren waarbij de cliënten uit de doelgroep ‘Beschut werk’ binnen het programma ‘Werk’ op verschillende bedrijfsonderdelen worden ingezet. De doelgroep ‘Beschut werk’ betreft mensen die weliswaar arbeidsvermogen hebben maar die (nog) niet in een reguliere baan kunnen werken, ook niet met extra begeleiding en ondersteuning. Zij hebben uitsluitend in een beschutte omgeving onder aangepaste omstandigheden mogelijkheden tot arbeidsparticipatie. Dit brengt met zich mee dat de gemiddelde kosten per werkplek hierdoor aanzienlijk hoger liggen dan die van de reguliere Wswmedewerker. Bij de intake van kandidaten van de doelgroep ‘Beschut werk’ wordt door de assessoren van het onderdeel re-integratie veel aandacht besteed aan de inzetbaarheid van de betreffende kandidaten. Er wordt goed beoordeeld op welke werksoorten deze mensen kunnen worden geplaatst. Uit ervaring blijkt dat niet alle werksoorten even geschikt zijn voor deze mensen.
Echter omdat Spaarne Werkt beschikt over een breed palet aan werksoorten zijn er voldoende mogelijkheden om deze mensen goed in te passen in de leer- werkprocessen en werksoorten die worden geboden, al dan niet met de benodigde werkplekaanpassingen. Per ultimo 2021 waren er 84 Beschutwerkplekken gerealiseerd, een toename van 12 personen ten opzichte van de stand eind 2020. Plaatsing vindt vooral plaats binnen het bedrijfsonderdeel ‘Beschut werk’ en relatief minder binnen andere bedrijfsonderdelen zoals Groen en Detacheren.
Begroting Spaarne Werkt 2023
17
Formatie
Voor de begroting wordt uitgegaan van gemiddeld 105 personen in 2023, hetgeen
‘Beschut
overeenkomt met 71,5 fte. Zoals blijkt uit onderstaande grafiek is de instroom in
Werk’
2020, na een relatief gematigde periode, fors toegenomen. De verwachting voor de komende jaren is dan ook dat de instroom geleidelijk doch gestaag zal doorzetten. De officiële taakstelling van het Ministerie voor het aantal Beschut werkplekken dat moet worden aangeboden bedraagt op basis van de prognose 123 personen (31 uur per week), voor alle GR-gemeenten tezamen in 2023. Dit betekent dat er gekeken vanuit de taakstelling nog ruimte is voor verdere toelating van kandidaten. Of deze ruimte daadwerkelijk zal worden ingevuld is vooral afhankelijk van positieve indicaties ‘Beschut werk’ van het UWV.
W = werkelijk, B = begroot, P = prognose, Mjr = meerjarenraming
Kosten en
De kosten van de uitvoering van ‘Beschut werk’ en de financiering daarvan, is nadrukke-
financiering
lijk een punt van aandacht. De kosten bestaan voor het overgrote deel loonkosten, circa € 2,2 miljoen begroot 2023. Daarnaast worden uitvoeringskosten gemaakt voor de intensieve begeleiding, noodzakelijke werkplekaanpassingen en reguliere infrastructuur. De loonkosten worden bepaald door de arbeidsvoorwaarden zoals die zijn overeengekomen door de VNG en vakbonden en zijn vastgelegd in de ‘cao Aan de Slag’. Deze cao voorziet onder andere in een salariëring op het niveau van het minimum loon of, afhankelijk van de inschaling, iets daarboven en een pensioenregeling bij het PWRI. Op de hoogte van de loonkosten heeft Spaarne Werkt derhalve nauwelijks invloed. Aan de kant van de financiering wordt het voor werkgevers voordeliger gemaakt om deze medewerkers in dienst te nemen door middel van het verstrekken van een loonkostensubsidie (LKS). De hoogte van de LKS wordt bepaald aan de hand van een objectieve loonwaarde-meting die door het UWV wordt uitgevoerd. Daarbij geldt een minimum loonwaarde van 30% en een maximum van 70%. De LKS wordt voor 2023 begroot op circa € 1,2 miljoen. De loonkostensubsidie die Spaarne Werkt ontvangt is echter bij lange na niet toerei-
Begroting Spaarne Werkt 2023
18
kend om de loonkosten, tezamen met de kosten voor de organisatie van de uitvoering van ‘Beschut werk’, volledig te dekken. Per fte ‘Beschut werk’ resteert gemiddeld een tekort van circa € 10.000. Dit tekort, wat voor 2023 per saldo uitkomt op circa € 711.246, dient te worden afgedekt met additionele financiering voor deze doelgroep, zodat de exploitatie van het programma ‘Werk’ ook op dit onderdeel kostendekkend is. Het feit dat de uitvoering van ‘Beschut werk’, de nieuwe doelgroep van de Participatiewet, structureel niet kostendekkend is, is overigens een landelijk bekend probleem. Door het Ministerie SZW wordt onderzocht op welke wijze de financiering structureel beter vorm kan worden gegeven. Onderdeel daarvan is de omzetting van ‘lump sum’-financiering naar een financiering op basis van gerealiseerde Beschutwerkplekken, met ingang van 1 januari 2022. Het tekort ‘Beschut werk’ legt een zware last op het beschikbare Participatiebudget van de deelnemende gemeenten en noodzaakt tot efficiënte uitvoering van deze regeling. In samenwerking met de deelnemende gemeenten wordt toegewerkt naar een meer dekkende uitvoering van ‘Beschut werk’.
Hiertoe is een ontwikkelopgave gedefinieerd waarbij op meerdere fronten aan verbeteringen wordt gewerkt zoals, het verbeteren van de systematiek van loonwaardebepaling (in samenwerking met het UWV), het verhogen van de loonkostensubsidie, het optimaliseren van de inzetbaarheid en verdiencapaciteit en een efficientere uitvoering en begeleiding van deze doelgroep. De komende periode zullen in een plan van aanpak de mogelijkheden nader worden uitgewerkt. De kans is echter ook reëel dat de werkelijke resultaten om het tekort terug te dringen tegen zullen vallen, hetgeen een risico inhoud. In de onderstaande tabel is de ontwikkelopgave in cijfers weergegeven:
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2025
Bloemendaal Haa rl em Heems tede Za ndvoort
21.496 501.583 35.827 21.496
27.095 596.092 54.190 33.869
37.481 712.130 74.961 37.481
38.264 803.540 76.528 45.917
54.688 906.259 85.938 46.875
Totaal tekort 'Beschut werk' begroting
580.403
711.246
862.052
964.248
1.093.760
Ontwikkelopgave
-193.468
-474.164
-862.052
-964.248
-1.093.760
Bloemendaal Haa rl em Heems tede Za ndvoort
14.331 334.388 23.885 14.331
9.032 198.697 18.063 11.290
-
-
Totaal tekort 'Beschut werk'
386.935
237.082
Tekort 'Beschut werk' begroting
Tekort 'Beschut werk' (na realisatie ontwikkelopgave)
Begroting Spaarne Werkt 2023
-
-
-
19
3.3.3 Duurzame activiteiten gericht op werk Met de oprichting van Spaarne Werkt als participatiebedrijf is besloten om ook de waardevolle duurzame activiteiten die zijn gericht op werk binnen één entiteit onder te brengen. Met deze strategische keuze wordt een tweeledige maatschappelijke doelstelling gerealiseerd. Enerzijds zijn deze activiteiten ondersteunend aan de realisatie van de doelstellingen van de Participatiewet, omdat wordt voorzien in gevarieerde leer-werkplekken met een reële kans op uitstroom naar regulier werk. Anderzijds worden met deze activiteiten ook duurzaamheidsdoelstellingen gerealiseerd, zoals het hergebruik van textiel en ingezamelde huisraad, het scheiden van waardevolle afvalstromen en hergebruik van materialen. De duurzame activiteiten bestaan uit de volgende onderdelen: • Kledingsortering • Kringloopactiviteiten van de ‘Snuffelmug’ • Fietsdepot Kringloop en
De kringloopactiviteiten van de ‘Snuffelmug’, in combinatie met kledingsortering,
Kleding-
realiseren met ruim € 1,4 miljoen het grootste deel van de netto omzet van de duurzame
sorteren
activiteiten. Deze opbrengst wordt verkregen met de kringloopwinkels van de ‘Snuffelmug’ in Schalkwijk en Heemstede, die regionaal inmiddels een goede marktpositie hebben opgebouwd met een vaste toestroom van klanten en daaruit voortvloeiende inkomsten. Op drukke dagen komen er in de ‘Snuffelmug’ in Schalkwijk meer dan 500 betalende klanten per dag, waarbij navenante omzetten worden gerealiseerd. Een aandachtspunt is de geplande herontwikkeling van het “Belcanto-terrein’, waar de ‘Snuffelmug’ in Schalkwijk is gevestigd. Een mogelijk verhuizing van deze bedrijfslocatie kan mogelijk invloed hebben op de te realiseren winkelomzet. In de begroting 2023 is er van uitgegaan dat deze invloed op de te realiseren omzet slechts beperkt zal zijn. Het onderdeel kleding-sorteren maakt momenteel een opleving door en is herstellende van de nadelige effecten van de coronacrisis. Dit komt tot uitdrukking in hogere textielprijzen en betere afzetmogelijkheden op de markt voor tweedehands textiel. Dit geeft meer vertrouwen voor de toekomst voor dit bedrijfsonderdeel, wat inmiddels goed is gepositioneerd. Met de gemeente Haarlem zijn goede afspraken gemaakt voor de inzameling van huisraad en textiel. Dit is meerjarig en contractueel vastgelegd.
Daarmee is een goede financiële basis gelegd voor de komende periode en een grotere mate van zekerheid ten aanzien van een positief resultaat uit bedrijfsuitoefening.
Fietsdepot
Ook voor het fietsdepot is met de gemeente Haarlem een meerjarig contract afgesloten voor de uitvoering en bemensing hiervan. Dit omvat het transport, de opslag en de duur-
Begroting Spaarne Werkt 2023
20
zame verwerking van verwijderde fietsen. De activiteiten rond het fietsdepot worden in nauwe samenwerking met de gemeente uitgevoerd en bemenst met medewerkers uit de doelgroep van de Participatiewet die op verschillende onderdelen worden ingezet. Hiermee draagt het fietsdepot bij aan het vergroten van de participatie van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Daarnaast krijgen de opgehaalde fietsen een duurzame bestemming, hetzij als tweedehands fiets, hetzij voor hergebruik van onderdelen of door middel van recycling van bruikbare materialen. Net als de kringloop en kleding activiteiten werkt het fietsendepot voor 2023 met een geheel sluitende begroting en realiseert een netto omzet van circa € 70.000.
3.4 Maatschappelijke impact Los van het feit dat de uitvoering van de Wsw en ‘Beschut werk’ gemeentelijke taken zijn die uit de wet voortvloeien, heeft het programma ‘Werk’ een grote maatschappelijk impact. Meer dan 800 mensen uit de regio ontlenen eigenwaarde aan participatie door middel van zinvol en betaald werk. Er wordt mensen kansen geboden op verdere ontwikkeling en perspectief op werk. Sociaal
Voor de sociale ontwikkeling van deze mensen worden allerlei trajecten ingezet, zoals
ontwikkel-
begeleiding, training en scholing, werken in een beschermde werkomgeving, groep- en
bedrijf
individuele detachering of zelfs directe plaatsing op een zelfstandige baan in het bedrijfsleven. Dit leidt uiteindelijk tot persoonlijke groei wat zich vertaalt in meer welzijn, een betere gezondheid, een betere toekomst voor kinderen en minder criminaliteit. Kortom een meer inclusieve samenleving. Een onderdeel van de sociale ontwikkeling van deze mensen, met veelal beperkte capaciteiten, is ook de mogelijkheid om terug te kunnen vallen als het even niet lukt. Daarmee wordt voorkomen dat mensen langer uit de roulatie zijn en daardoor niet meer kunnen participeren. De medewerkers van het programma ‘Werk’ worden ingezet op uiteenlopende bedrijfsactiviteiten en werksoorten. Deze diversiteit maakt het mogelijk dat medewerkers kunnen worden geplaatst op werkplekken waar zij het best tot hun recht komen en waar zij daadwerkelijk toegevoegde waarde hebben. Niet alleen voor zichzelf maar vooral ook voor de bedrijven en organisaties waarvoor het werk wordt gedaan of waar zij middels detachering zijn geplaatst. Daar komt bij dat de bedrijfsactiviteiten die gericht zijn op duurzaamheid niet alleen voorzien in zinvol werk, waarmee invulling wordt gegeven aan sociale ontwikkeling, maar ook bijdragen aan de maatschappelijke opgave rond duurzaamheid. Op het vlak van van duurzaamheid wordt door het onderdeel kleding-sorteren jaarlijks
Duurzaamheid meer dan 700.000 kilo textiel verwerkt. Na een zorgvuldig sorteerproces wordt de bruikbare kleding afgezet in de eigen kringloopwinkels of bij derden met duurzame of sociale doelstellingen en initiatieven. Reststromen die niet geschikt zijn voor product of grondstof worden hergebruik. Opgeteld wordt meer dan 90% van de ingezamelde textiel opnieuw
Begroting Spaarne Werkt 2023
21
gebruikt en slechts 10%, circa 70.000 kilo, wordt gescheiden aangeboden aan de regionale afvalverwerking. Deze circulaire aanpak wordt ook gehanteerd bij de inzameling van huisraad met de kringloopactiviteiten, op jaarbasis zo’n 800.000 kilo. De ingezamelde huisraad wordt ingeleverd bij de kringloopwinkels of aan huis opgehaald. Na sortering wordt ongeveer de helft van de ingeleverde huisraad als product verkocht, voornamelijk in de eigen kringloopwinkels, en vindt daarmee een nieuwe eigenaar. Mensen met een smalle beurs kunnen zichzelf voorzien van de noodzakelijke huisraad. Ruim 35% wordt gescheiden en in relevante stromen zoals hout, plastic, metaal, glas etc. gescheiden aangeboden aan de regionale afvalinzameling voor hergebruik van grondstoffen. Slechts circa 10% is niet geschikt voor grondstof voor hergebruik en wordt als restafval aangeboden bij de afvalverwerking.
Begroting Spaarne Werkt 2023
22
4
Programma ‘Re-integratie’
Kern-
Het bedrijfsonderdeel dat zich richt op het programma ‘Re-integratie’ heeft zich gespecia-
activiteiten
liseerd in het naar werk toeleiden van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Het betreft vooral de doelgroepen van de Participatiewet, maar met name diegenen met een overbrugbare afstand tot de arbeidsmarkt. Ondanks de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt, waar momenteel sprake is van een grote vraag naar gekwalificeerd personeel en een mismatch tussen de vraag en het aanbod, is het desondanks voor de betreffende doelgroep nog steeds erg moeilijk om aan betaald werk te komen. Dit is echter wel het moment om met de nodige extra inspanning ook deze categorie mensen verder te helpen. Op landelijk niveau wordt dit erkend en worden de randvoorwaarden geschept om dit te bewerkstelligen. Uit ervaringscijfers blijkt dat de omvang van de groep werkzoekenden met een overbrugbare afstand tot de arbeidsmarkt ligt tussen de 840 en 1000, wat zich vertaalt in een overeenkomstig aantal re-integratietrajecten. Dit is voor het Participatiebedrijf van belang voor het invullen van de programma’s en het alloceren van de financiële middelen. Afhankelijk van de conjunctuur, situatie op de arbeidsmarkt en andere maatschappelijk ontwikkelingen kan dit aantal uiteraard variëren. Een inschatting van het aantal aanmeldingen voor re-integratietrajecten wordt jaarlijks in gezamenlijk overleg tussen gemeenten en het Participatiebedrijf bepaald.
De opdracht (doel) voor het Participatiebedrijf is om zoveel mogelijk werkzoekenden uit deze groep te begeleiden en te plaatsen op een betaalde baan. Afspraken over de doelgroep met een arbeidsbeperking die geplaatst kan worden op een garantiebaan bij een reguliere werkgever, vallen hier ook onder. De doelstelling voor de begroting 2023 is dat circa 50% van de werkzoekenden, die in een re-integratietraject worden opgenomen, uitstroomt naar betaald werk. De afspraken hierover worden jaarlijks nader uitgewerkt en vastgelegd in een dienstverleningsovereenkomst en liggen geheel in lijn met de uitgangspunten uit het meerjaren-kaderprogramma.
Begroting Spaarne Werkt 2023
23
4.1 Exploitatierekening programma ‘Re-integratie’
(bedragen in Euro )
2023 Begroti ng
2022 Begroti ng
Opbrengsten Netto omzet Gemeentel ijke bi jdra gen uitvoerings kos ten Ws w Overi ge opbrengs ten
2.282.223 401.221
2.173.996 522.226
Totaal opbrengsten
2.683.444
2.696.222
Bruto l onen Soci a le l a s ten en pens i oenpremies Overi ge kos ten
1.731.070 474.033 118.899
1.409.717 555.404 316.150
Totaal personeelskosten ambtelijk
2.324.001
2.281.271
Afs chri jvings kos ten va s te a cti va Rente Huur gebouwen en overige bedri jfs middelen Onderhouds kos ten Kos ten energie Bela s ti ngen en verzekeri ngen Al gemene kos ten
2.817 3.851 63.500
8.849 -3.600 1.823 23.345 95.258
Totaal overige (bedrijfs-) kosten
70.168
125.675
Doorbelaste kosten
289.276
289.276
2.683.444
2.696.222
-
-
Personeelskosten ambtelijk
Overige (bedrijfs-) kosten
Totaal kosten Exploitatieresultaat
4.2 Toelichting Het programma re-integratie werkt met een geheel sluitende begroting voor 2023. Het totaal van de begrote opbrengsten en kosten ligt in lijn met de begroting van het voorgaande jaar. De toename van de personeelskosten wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door autonome loonstijgingen. Deze toename wordt echter geheel gecompenseerd door lagere overige bedrijfskosten. De belangrijkste inkomsten, circa € 2,3 miljoen, worden verkregen uit de re-integratie‘Netto omzet’
dienstverlening voor de aangesloten gemeenten. Jaarlijks worden met de betreffende gemeenten de re-integratiedoelstellingen nader uitgewerkt en vastgelegd in de dienstver-
Begroting Spaarne Werkt 2023
24
leningsovereenkomst. Deze dienstverlening omvat de intake, assessments, bemiddeling en plaatsing van met name mensen met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt, waaronder ook statushouders en inwoners met een indicatie banenafspraak. De dienstverlening voor ‘Beschut werk’, de nieuwe doelgroep van de Participatiewet, neemt in omvang steeds verder toe. Re-integratie organiseert hiervoor assessments en trajecten gericht op jobcoaching en ontvangt hiervoor een bemiddelingsvergoeding, in totaal € 191.313. Dit bedrag is, ondanks de toename van de doelgroep lager dan de begroting 2022. Dit heeft te maken met een juistere verdeling van de totale bemiddelingsvergoeding over de verschillende programma’s, een verdeling die meer overeenkomt met de kosten die elk programma daarvoor maakt. De dienstverlening ‘aanvullend sociaal pakket’ komt voort uit de maatregelen die door het Ministerie van SZW zijn aangekondigd om de negatieve gevolgen van de coronacrisis voor de arbeidsmarkt het hoofd te bieden. Het doel van dit pakket, wat bestaat uit maatregelen gericht op re-integratie, is om mensen die nu in onzekerheid zijn geraakt of mogelijk hun baan verliezen de zekerheid te bieden dat zij aanspraak kunnen maken op passende begeleiding naar werk.
De middelen die hiervoor zijn vrijgemaakt bedragen op landelijk niveau € 1,4 miljard en worden verdeeld over een periode vier jaar, van 2020 tot en met 2023. In samenwerking met de opdrachtgevende gemeenten zal de dienstverlening hiervoor nader worden ingevuld. Tot slot is een bedrag van € 95.448 opgenomen voor arbeidsmarkt-gerelateerde projecten. Dit bedrag zal nog nader moeten worden ingevuld in overleg met de deelnemende gemeenten. De ervaring leert dat in aanvulling op de reguliere dienstverlening op onderdelen altijd wel extra diensten worden afgenomen.
Opbrengsten:
(bedragen in Euro )
Omzet Preventi e en bemiddel i ng Re-i ntegra ti edi ens tverlening IASZ Project Aa n de Sl ag (s ta tus houders ) Omzet overig Totaal omzet
2023 Begroting
2022 Begroting
2.102.553 97.871 145.000 148.029 2.493.453
2.071.481 96.425 177.625 53.288 2.398.818
Kos tprijs omzet
211.230
224.823
Totaal netto omzet
2.282.223
2.173.996
191.313 114.461 95.448 401.221
374.220 148.006 522.226
2.683.444
2.696.222
Overige opbrengsten Bemiddeli ng 'Ni euw bes chut werk' Diens tverlening 'a anvull end s oci a al pa kket' Ha a rl em Arbei ds markt gerela teerde projecten Totaal overige opbrengsten Totaal opbrengsten
Begroting Spaarne Werkt 2023
25
Formatie
De vaste personele bezetting voor het programma ‘Werk’ bestaat in 2023 uit 26,7 fte. Dit betreft, naast een enkele medewerker met ondersteunende taken, alleen medewerkers die direct bij de re-integratietrajecten zijn betrokken, zoals assessoren, loopbaanbegeleiders, intercedenten en een arbeidscoach. In aanvulling hierop wordt rekening gehouden met een beperkte inzet van flexibele arbeidskrachten. De kosten van deze flexkrachten, circa € 97.000, zijn niet opgenomen onder de personeelskosten maar verantwoord onder de ‘kostprijs omzet’.
4.3 Maatschappelijke impact Het bedrijfsonderdeel ‘Re-integratie’ vormt een essentieel onderdeel van Spaarne Werkt, het eigen dienstverlenende re-integratiebedrijf van de aangesloten gemeenten. ‘Reintegratie’ vervult voor deze gemeenten zowel een rol als opdrachtnemer als strategisch partner op het terrein van re-integratie. Daarnaast is ‘Re-integratie’ samenwerkingspartner in relatie tot diverse lokale en regionale organisaties in het sociaal domein. De toegevoegde waarde van het onderdeel ‘Re-integratie’ is gebaseerd op drie elementen: • ‘Re-integratie’ kent de werkzoekenden en heeft ruime ervaring en expertise opgebouwd gericht op de ontwikkeling van werkzoekenden en het bevorderen van uitstroom naar werk. • ‘Re-integratie’ beschikt over een groot netwerk van werkgevers als bron van werk en maatschappelijke partners voor het aanbieden van alternatieven voor werk als vrijwilligerswerk en andere vormen van participatie. Re-integratie werkt hiertoe samen met het UWV en IJmond Werkt! in het regionale werkgeversservice punt (WSP). • Tot slot kent ‘Re-integratie’ de opdrachtgevers en is zij effectief in het beperken van de gemeentelijke lasten, omdat door uitstroom naar werk het aantal uitkeringen kan worden beperkt.
De belangrijkste opgave voor het programma ‘Re-integratie’ is om voor de mensen met Speerpunten
een overbrugbare afstand tot de arbeidsmarkt en die momenteel nog niet beschikken
2023
over vast werk, een betaalde baan te vinden. Het sentiment op de arbeidsmarkt is in een tamelijk kort tijdsbestek omgeslagen van een markt met ruim aanbod naar een krappe arbeidsmarkt, die wordt gekenschetst door een mismatch tussen vraag en aanbod van personeel. Desondanks is het, juist vanwege deze mismatch, erg lastig om ook deze categorie aan werk te helpen. Daarin ligt de opgave voor ‘Re-integratie’ met de focus vooral op de zogenaamde ‘kansberoepen’ in de regio. Het gaat dan om beroepen zoals: verkeersregelaar, zorgmedewerker, medewerker thuiszorg, medewerker techniek, koerier pakketdienst of rijwielmonteur. Aan medewerkers die in dergelijke beroepen kunnen worden geplaatst is momenteel veel behoefte. Om de juiste match te kunnen maken stelt ‘Re-integratie’ de profielen op en richt zij, in samenwerking met werkgevers, leerwerktrajecten in. Zo worden
Begroting Spaarne Werkt 2023
26
dit jaar extra middelen ingezet in het kader van de regionale ‘doelagenda’ om werkgevers actief te benaderen en vormen van samenwerking en leerwerktrajecten op te zetten. ‘Reintegratie’ speelt hierbij vanuit het regionale werkgeversservicepunt een belangrijke rol. ‘Re-integratie’ verwacht, in lijn met voorgaande jaren, in 2023 in totaal zo’n 800 tot 900 personen te kunnen bemiddelen.
Partners in de
‘Re-integratie’ neemt, in opdracht van de aangesloten gemeenten, als strategisch partner
stad
de regie bij de uitvoering van re-integratietaken voor de klanten die door de gemeenten aan Spaarne Werkt zijn toebedeeld. Dit betekent een intensievere samenwerking met partners in de regio, waaronder diverse maatschappelijk organisaties en reintegratiebedrijven. Hiertoe kunnen zoal gerekend worden ‘Bedrijf En Samenleving’, Vluchtelingenwerk, ‘Haarlem Effect’ ‘Ecosol Effect’ en ‘MEE & de Wering’. Afhankelijk van hun expertise en de beschikbare voorzieningen worden zij op re-integratietrajecten ingezet. Dit sluit aan bij de derde met Spaarne Werkt beoogde verandering: het streven naar meer samenwerking met werkgevers en partners in de regio, zodat Spaarne Werkt een compacte netwerkorganisatie wordt met werkplekken voor de meest kwetsbare groepen.