Bijlage 1 Geactualiseerde Integrale Beleidsvisie Armoede en Schulden 2025-2028 - BESLUIT

25

Met het geamendeerde raadsbesluit Geactualiseerde Integrale Beleidsvisie Armoede en Schulden 2025-2028 heeft de gemeenteraad op 21 januari 2025 besloten om de inkomensgrens van het minimabeleid te verhogen van 120% naar 130%, met ingang van 1 januari 2025. 26 Zie voetnoot nummer 25. 24

o o o

o

Preventie van schulden door voorlichting geven over geldzaken en geldzorgen op scholen Onderzoek naar een websitepagina ‘Geldzaken en Geldzorgen’ vanuit de gemeente Informeren van alle organisaties in het dorp over actuele zaken en het organiseren van de bijeenkomst Geldzaken en geldzorgen twee keer per jaar en het organiseren van voorlichtingscampagnes Brede campagne Vroegsignalering

2025 2025 - 2026 2025 - 2028 2025 - 2026

25

Gevolgen Armoedeval tegengaan: o Bij re-integratie vanuit de bijstand toewerken naar inkomen boven 110% van bijstandsnorm o Ouders verwijzen richting Werkcentrum ZKIJ voor mogelijkheden tot verhoging van inkomen o Gezinnen met financieel advies ondersteunen gericht op de veranderingen bij het 18 jaar worden van inwonend kind.

2025 - 2028

Kinderen en Grip op geld ▪

▪

Meer kinderen gaan de komende periode een ZandvoortPas krijgen niet alleen door het verhogen van het algemene bereik. Maar ook omdat kinderen van 0 tot 4 jaar de ZandvoortPas gaan krijgen. De ZandvoortPas geeft toegang tot de gratis peuteropvang. Kinderen tot 18 jaar krijgen op school gastlessen waarbij de nadruk ligt op de waarde van geld en beïnvloeding van buitenaf. Voor veel jongeren is de stap van 17 naar 18 jaar financieel een riskante overgang. Jongeren moeten dan zaken zelf gaan regelen, zoals een zorgverzekering, zorgtoeslag en mogelijk ook studiefinanciering. We zien dat dit bij een groep jongeren niet goed loopt, waardoor zij het risico lopen schulden op te bouwen en dat al direct bij de start van hun volwassen bestaan. Jongeren van 17 jaar (en hun ouders) gaan we hierover informeren. Voor de totale doelgroep 18-/18+ ontwikkelen we een passende werkwijze en zetten we campagnes in.

26

4. Rond kunnen komen

Wat verstaan we onder rondkomen? Onder rondkomen verstaan we voldoende geld hebben om alle nodige uitgaven te kunnen doen, om de ‘eindjes aan elkaar te kunnen knopen’. Is er te weinig geld of net geld genoeg, dan kan iemand niet of moeilijk rondkomen. Context Rondkomen van een minimuminkomen is een lastige opgave voor mensen. De vaste lasten zijn hoog en stijgen ook elk jaar door. Vooral gezinnen met kinderen die moeten leven van een laag inkomen kunnen niet rondkomen als zij uitsluitend op de toeslagen van het Rijk zijn aangewezen. Zonder de gemeentelijke regelingen zouden huishoudens door het ijs zakken. Dit bleek ook het artikel 213 a onderzoek naar de effectiviteit van het minimabeleid en de inkomenseffectrapportage 2024. Om rond te komen is meer nodig dan de inkomensondersteuning die het Rijk biedt. Als gemeente kunnen we met ons minimabeleid Zandvoorters met een laag inkomen meer perspectief bieden.

Wat willen we bereiken? De financiële redzaamheid van Zandvoorters met een laag inkomen wordt bevorderd, doordat we onze beleidsinstrumenten effectief inzetten. We willen bereiken dat Zandvoorters met een laag inkomen bekend zijn met alle inkomensondersteunende maatregelen en zij hier ook daadwerkelijk gebruik van maken. Het beoogde effect is dat Zandvoorters maandelijks weer rond weten te komen, en geen nieuwe schulden maken. Mensen kunnen dan weer nadenken over oplossingen voor vandaag, maar ook voor overmorgen en volgende week, zodat zij op de langere termijn uit de armoede kunnen komen.

27

Wat gaan we doen? We weten dat schaamte, onwetendheid, wantrouwen naar de overheid en moeite met het indienen van een aanvraag oorzaken kunnen zijn waardoor inwoners niet bij de gemeente terecht komen. Maar hoe bereik je Zandvoorters die zich schamen voor geldzorgen? We bereiken inwoners die recht hebben op beschikbare voorzieningen op verschillende manieren. Zo blijven we actieweken organiseren om de diverse regelingen, zoals schoolkosten en gemeentelijke zorgpolis extra aandacht te geven op het moment dat ze actueel zijn. We doen dat met sociale media, posters in het dorp en op school en bij huisartsen en apotheken. We hebben duidelijke folders en animatiefilmpjes. We versterken de samenwerking met zelforganisaties en met scholen. Inwoners met een laag inkomen kunnen gebruik maken van inkomensondersteunende maatregelen. Op deze manier vergroten zij de kans om maandelijks rond te kunnen komen. Een compleet overzicht van alle minimaregelingen en bijzonderheden is opgenomen in bijlage 2. Direct voordeel met de ZandvoortPas De ZandvoortPas is en blijft dé basis van het Zandvoortse minimabeleid en is ook de toegang tot het Zandvoortse minimabeleid. Met de ZandvoortPas zijn alleenstaanden en gezinnen met een laag inkomen in beeld en worden zij op de hoogte gebracht van andere (minima)regelingen.

Ook kunnen Zandvoorters en hun kinderen met deze pas een gratis identiteitskaart krijgen en een gratis abonnement op de bibliotheek. De ZandvoortPas is in de periode 2020 tot op heden aan alle Zandvoorters verstrekt die een inkomen hebben tot 120% van de bijstandsnorm en voldoen aan de vermogenstoets. Per 1 januari 2023 is de vrijlating van het vermogen voor AOW‘ers verruimd naar € 5000. Dit beleid wordt de komende jaren gecontinueerd. Individuele inkomenstoeslag De individuele inkomenstoeslag is een inkomensondersteuning voor inwoners van wie het inkomen drie jaar of langer lager is dan 120%27 van de bijstandsnorm. De regeling vervalt wanneer inwoners de AOW- gerechtigde leeftijd bereiken, dit is een wettelijke bepaling. Omdat tot nu toe niet iedereen deze toeslag aanvraagt, onderzoeken we de komende beleidsperiode hoe we het aantal succesvolle toekenningen kunnen verhogen specifiek bij gezinnen. Zelfs als de mogelijkheid van ambtshalve verstrekkingen gerealiseerd kan worden, is contact met de inwoners nodig voor het juiste bankrekeningnummer. Gratis ID-kaart of tegemoetkoming paspoort ZandvoortPashouders kunnen een gratis identiteitskaart krijgen. Tot op heden was een vergoeding van een paspoort niet mogelijk. Nieuw is dat bij de aanschaf van een paspoort het bedrag ter hoogte van de ID-kaart in mindering wordt gebracht.

Zo hebben inwoners de keuze om zelf te bepalen welk legitimatiebewijs ze willen aanschaffen. De ID-kaart blijft volledig gratis. De beleidsregel in deze is gewijzigd. Aanpak energiearmoede Vanaf eind 2021 zijn de energieprijzen fors gestegen. Het Rijk heeft begin 2022 dan ook besloten generieke inkomensondersteunende maatregelen in te voeren, o.a. de energietoeslag. De uitvoering van de energietoeslag lag bij gemeenten. In 2022 en 2023 is aan Zandvoorters met een laag inkomen de energietoeslag verstrekt. In 2022 konden Zandvoorters met een inkomen tot 120% gebruik maken van de energietoeslag van € 1.300 op jaarbasis. Per 31 augustus 2024 is deze regeling beëindigd. Zandvoorters kunnen daarnaast een beroep doen op budgetcoaches en wanneer dit noodzakelijk is bijzondere bijstand voor de gestegen energieprijzen aanvragen. Deze bijzondere bijstand kon 27

Met het geamendeerde raadsbesluit Geactualiseerde Integrale Beleidsvisie Armoede en Schulden 2025-2028 heeft de gemeenteraad op 21 januari 2025 besloten om de inkomensgrens van het minimabeleid te verhogen van 120% naar 130%, met ingang van 1 januari 2025. 28

aanvullend verstrekt worden op de energietoeslag of aan inwoners die niet onder de doelgroep van de energietoeslag vallen. Samen met de budgetcoach wordt gekeken of vaste lasten naar beneden kunnen worden gebracht, bijvoorbeeld door het sluiten van een goedkoper energiecontract. Ook wordt gekeken of iemand gebruik maakt van regelingen zoals de zorgtoeslag. De piek in de ondersteuning viel in 2022, in 2023 is beduidend minder ondersteuning gevraagd. Dit kwam door het dalen van de energieprijzen en ondersteuningsmaatregelen als de energietoeslag en het landelijke Tijdelijk Noodfonds Energie. Naast het verzachten van de gestegen kosten met de energietoeslag is ook ingezet op het naar beneden brengen van het energieverbruik van inwoners met een laag inkomen vanuit de gemeentelijke regelingen voor de energietransitie. Met de WitgoedWissel4 wordt oude apparatuur omgeruild voor een nieuwe, energiezuinige apparatuur. Tot op heden hebben 287 huishoudens van deze regeling gebruik gemaakt. Gemeentelijke zorgpolis en tegemoetkoming in zorgkosten De gemeente heeft na een aanbesteding in 2023 gekozen om vanaf 1 januari 2024 uitsluitend met de huidige aanbieder Zorg en Zekerheid een nieuwe overeenkomst “Collectieve Zorgverzekering Minima” aan te gaan, voor een periode van vijf jaar.

De huidige gemeentelijke zorgpolis biedt twee verschillende pakketten die bestaan uit een basisverzekering, een aanvullende en een tandartsverzekering. De zorgpolis is een goed aanbod voor inwoners met een gemiddelde tot grote zorgvraag en navenant hoge zorgkosten. Zorgmijding wordt met deze polis tegengegaan omdat deelnemers geen wettelijk eigen risico hoeven te betalen. Zandvoort verstrekt Zorg en Zekerheid hiervoor jaarlijks een financiële bijdrage. Gezondheid hangt samen met zelfredzaamheid, eenzaamheid door financiële problemen, deelname aan de samenleving, het hebben van een laag inkomen, lage opleiding en het wel of niet hebben van werk. Het is aangetoond dat iemand met een lage opleiding (basisonderwijs + vmbo) zes jaar korter leeft en vijftien jaar in minder goede ervaren gezondheid dan iemand met een hbo of universitaire opleiding. Deze gezondheidsverschillen zijn niet acceptabel. Ook om deze reden hebben we sinds 2018 in Zandvoort een zorgpolis voor ZandvoortPashouders. Een bekend probleem is dat mensen met een premieachterstand wettelijk niet mogen wisselen van zorgverzekeraar en uitsluitend nog voor de basisverzekering in aanmerking komen. We zetten ons in om mogelijke premieschulden op te lossen voor het overstapmoment in de laatste zes weken van het kalenderjaar.

Regeling tegemoetkoming bij ziekte en handicap Deze regeling tegemoetkoming bij ziekte en handicap bestaat in Zandvoort al sinds 2015. Deze regeling is een tegemoetkoming voor inwoners met een laag inkomen die een eigen bijdrage Wmo moeten betalen en/of minimaal € 100,- betalen aan wettelijk eigen risico. Deze regeling vergoedt een deel van de kosten. Zandvoorters die gebruik maken van de gemeentelijke zorgpolis hebben de tegemoetkoming niet nodig. Zandvoort kiest voor het behoud van keuzevrijheid door het aanbieden van zowel de tegemoetkoming als de gemeentelijke zorgpolis. We adviseren inwoners over te stappen naar de gemeentepolis als zij hoge(re) zorgkosten verwachten in plaats van gebruik te maken van de jaarlijkse tegemoetkoming gezien de volledige vergoeding in de zorgpolis. De tegemoetkoming in de zorgkosten blijft als instrument ook nodig voor inwoners die wettelijk niet mogen overstappen naar een andere verzekering, zoals de gemeentelijke zorgpolis door de opgelopen premieachterstand. Kwijtschelding gemeentelijke belasting Uit de evaluatie van het minimabeleid bleek dat Zandvoortse inwoners minder vaak kwijtschelding van gemeentelijke belasting aanvragen dan in andere gemeenten. We willen ervoor zorgen dat meer Zandvoorters dit wél gaan doen.

In het voorjaar van 2025 gaan we alle Zandvoortse bijstandsgerechtigden attenderen op de mogelijkheid van kwijtschelding van de gemeentelijke 29

belastingen. Die kwijtschelding is uitsluitend mogelijk voor inwoners met een inkomen rond de bijstandsnorm en heel weinig spaargeld. We sturen deze Zandvoorters een brief rond het moment dat zij van GBKZ de jaarlijkse aanslag ontvangen. Ook bespreken we met GBKZ en het wijkteam hoe we inwoners het beste hierbij kunnen ondersteunen. Bijzondere bijstand Bijzondere bijstand is een vergoeding van individuele noodzakelijke kosten die door bijzondere omstandigheden zijn ontstaan en die iemand niet zelf kan betalen. Voor het vaststellen van bijzondere bijstand worden de individuele omstandigheden meegewogen. Ook wordt gekeken wat de goedkoopste, meest adequate oplossing is voor het probleem. Voorbeelden van bijzondere bijstand zijn tegemoetkoming in de aanschaf van een bril en tegemoetkoming in de aanschaf van woninginrichting, vergoeding van de kosten beschermingsbewind en rechtsbijstand. Bijzondere bijstand is onderdeel van de Participatiewet. In 2023 zijn de bedragen voor de bijzondere bijstand ‘kosten woninginrichting’ geïndexeerd en bijgesteld. Met name voor alleenstaanden zijn de bedragen verhoogd. Dit beleid wordt de komende periode gecontinueerd.

Acties komende beleidsperiode voor Rond kunnen komen Actie Jaarlijks actieweken organiseren om de diverse regelingen, zoals schoolkosten en gemeentelijke zorgpolis onder de aandacht te brengen Versterken van de samenwerking met Sociaal Wijkteam Samen Zandvoort Specifiek voor aanvragen individuele inkomenstoeslag gezinnen de mogelijkheden uitwerken voor ambtshalve toekenning en actieve benadering om zoveel mogelijke succesvolle toekenningen te realiseren. Jaarlijks mogelijke premieschulden zorgverzekering oplossen voor het overstapmoment in de laatste zes weken van het kalenderjaar Zandvoorters met een inkomen rond de bijstandsnorm ondersteunen bij het aanvragen van kwijtschelden gemeentelijke belasting Jaarlijks indexeren bedragen bijzondere bijstand

Tijdpad 2025 - 2028 2025 - 2026 2025 - 2026

2025 - 2028 Voorjaar 2025 2025 - 2028

Kinderen en Rond kunnen komen Voor kinderen zijn er de volgende regelingen en voorzieningen: ▪ Gemeentelijke zorgpolis. Met deze polis is er naast alle reguliere voorzieningen voor kinderen ook forse vergoeding voor een beugel. Maar ook voor minder voorkomende zaken als stottertherapie. Ook is er doordat de ouders verzekerd zijn tegen tandartskosten (€ 250 of € 500) meer kans dat het gezin naar de tandarts gaat waar kinderen vanuit de basisverzekering kosteloos behandeld worden. ▪ Kinderen met een ZandvoortPas hebben recht op een gratis Identiteitskaart of tegemoetkoming in de kosten van het paspoort.

30

5. Meedoen met weinig geld

Wat verstaan we onder meedoen? Meedoen in de samenleving en de mogelijkheid hebben tot persoonlijke ontwikkeling door deelname aan activiteiten, bijvoorbeeld sport en cultuur. Context Mensen die van een laag inkomen leven, participeren minder in de samenleving dan mensen die maandelijks meer te besteden hebben. Een cursus, afspreken met vrienden, een uitje met de kinderen, een verjaardag vieren, het kost allemaal geld. En dat geld hebben mensen met een laag inkomen meestal niet.

Wat willen we bereiken? Meedoen in de samenleving en de persoonlijke ontwikkeling van Zandvoorters met een laag inkomen worden bevorderd doordat we onze beleidsinstrumenten effectief inzetten. Maar kunnen meedoen vraagt allereerst om een maandelijks voldoende besteedbaar inkomen. Uit de Inkomenseffectrapportage 2023 bleek dit voor veel huishoudens niet het geval te zijn. De Inkomenseffectrapportage 2024 toont aan dat deze negatieve effecten door landelijke aanpassingen wel minder zijn geworden. De armoedeval is in 2024 ook verminderd door de stijging van het minimumloon, de huurtoeslag, het kindgebondenbudget en het afschaffen van de energietoeslag. Dit vergroot de kans voor meer huishoudens om maandelijks rond te kunnen komen en vervolgens mee te kunnen doen in de samenleving. De modellen waarmee in de inkomenseffectrapportage is gewerkt, gaan uit van een vast huishoudboekjes waarbij gezinnen van alle mogelijke regelingen gebruik maken. Zowel van de regelingen van het Rijk als van de gemeente. Uit de evaluatie blijkt dat lang niet iedereen daadwerkelijk alle regelingen aanvraagt. Ook wordt er geen rekening gehouden met huishoudens met hogere woon- of energielasten. Noch met hoge ziektekosten en de reiskosten

31

hiervoor. In werkelijkheid zal het vrij besteedbare budget na alle uitgaven waarschijnlijk vaak lager uitvallen. We willen bereiken dat Zandvoorters met een laag inkomen bekend zijn met alle regelingen en hier gebruik van maken. Het beoogde effect is dat meer Zandvoorters met een laag inkomen zich kunnen ontwikkelen en dat zij mee kunnen doen in de samenleving.

Wat gaan we doen? Zandvoorters met een laag inkomen kunnen gebruik maken van een aantal regelingen. Deze regelingen kunnen hun kans vergroten om deel te nemen aan de samenleving. Met de ZandvoortPas is de entree voor het Juttersmuseum gratis en de toegang tot het Zandvoorts Museum voor de helft van de prijs. Ook is er korting bij Pluspunt, het circuit, Zandvoortse podia en andere aanbieders. De komende periode willen we weer inzetten om het aantal netwerkpartners uitbreiden en met hen en het Ondernemersplatform Zandvoort het aanbod voor ZandvoortPashouders vergroten. De huidige aanbieders van korting of gratis activiteiten staan op een interactieve kaart op de website28. Daar waar dit kan, vergroten we de mogelijkheden voor deelname aan cultuur met de ZandvoortPas samen met de cultuurpartners. Het aanbod cultuur kan per jaar wisselen zowel in aanbod als qua korting. Op de website van de gemeente staat het actuele overzicht29 van de regelingen en kortingen met de ZandvoortPas. In Zandvoort is er een sportregeling tot stand gekomen door het Lokaal Sport Akkoord en diverse Zandvoortse sportclubs. De sportregeling is voor iedereen van 18 jaar en ouder met een laag inkomen en in het bezit van een ZandvoortPas. Inwoners kunnen zich melden bij één van de geselecteerde sportclubs en de contributie wordt dan automatisch betaald.

Acties komende beleidsperiode voor Meedoen met weinig geld Actie Aantal netwerkpartners uitbreiden en het aanbod vergroten in samenwerking met het Ondernemersplatform Vergroten van de mogelijkheden voor deelname aan cultuur met de ZandvoortPas Vergroten van de mogelijkheden voor deelname aan sport met de ZandvoortPas samen met Lokaal Sport Akkoord

Tijdpad 2025 - 2028 2025 - 2028 2025 - 2028

Kinderen en Meedoen met weinig geld Dit hoofdstuk richt zich vooral op hoe volwassenen mee kunnen doen in de samenleving. Het volgende hoofdstuk Opgroeien zonder geldzorgen richt zich direct op de kinderen en hoe zij kunnen meedoen in de samenleving. Wel is het zo dat wanneer ouders van kinderen met een laag inkomen in voldoende mate mee kunnen doen in de samenleving dit vaak ook een positief effect heeft op het welbevinden in het gezin.

28Kortingen met de ZandvoortPas

32

6. Opgroeien zonder geldzorgen

Wat verstaan we onder opgroeien zonder geldzorgen? Het opgroeien in armoede is een slechte start voor kinderen en jongeren en kan grote en langdurige gevolgen hebben met effecten tot ver in de volwassenheid. Voorbeelden hiervan zijn meer kans op psychische en sociale problemen, slechtere schoolresultaten en minder kans op een goede startkwalificatie en een betaalde baan. Deze gevolgen vergroten ook weer de kans dat de volgende generatie ook in armoede terechtkomt (intergenerationele armoede). Zandvoort spant zich al jaren flink in om kinderen uit gezinnen met een laag inkomen te ondersteunen. Eén op de 6 kinderen in Zandvoort groeit op in een huishouden met een inkomen tot 120% van de van de bijstandsnorm. 80% van de kinderen uit een huishouden met een laag inkomen is in beeld omdat hun ouders een of meer van de gemeentelijke regelingen aanvragen. In totaal gaat het eind 2023 om circa 471 kinderen. Diverse regelingen zijn de afgelopen jaren verruimd en subsidies en bedragen zijn verhoogd. Hierdoor doen veel meer kinderen mee. Zo maakt een stijgend aantal kinderen gebruik van het Jeugdfonds Sport en Cultuur; het gebruik ligt boven het landelijk gemiddelde. Kinderen in gezinnen met een laag inkomen Kinderen hebben in sommige wijken meer kans om op te groeien in een huishouden met een laag inkomen dan in andere wijken.

Kinderen die opgroeien in Zandvoort Noord hebben meer kans om op te groeien in een huishouden met een laag inkomen dan kinderen uit andere Zandvoortse wijken. We richten onze aandacht op alle kinderen in Zandvoort en met name in de wijken waar de aantallen het hoogst zijn om met elkaar deze kinderen te bereiken en kansen te bieden.

33

Figuur 3.2.3 Aandeel kinderen in huishoudens met een laag inkomen tot 120% ten opzichte van alle kinderen per wijk.

Wat willen we bereiken? Kinderen wiens ouders een laag inkomen hebben, kunnen zonder geldzorgen opgroeien doordat we onze beleidsinstrumenten effectief inzetten. We willen bereiken dat ouders met een laag inkomen bekend zijn met alle gezinsondersteunende maatregelen en zij hier ook daadwerkelijk gebruik van maken. Het beoogde effect is dat kinderen en jongeren op kunnen groeien zonder geldzorgen en dat zij een beter perspectief krijgen om zich als actieve en kansrijke deelnemer aan de samenleving te kunnen ontwikkelen. Ook vergroten zij hiermee hun kans om niet de volgende generatie in armoede te zijn.

Landelijke aanpak kinderarmoede Hoewel Zandvoort zich inspant om zoveel als mogelijk de aanpak van kinderarmoede te verbeteren, weten we ook dat op gemeentelijk niveau de invloed op een dergelijk complex probleem beperkt is. Daarvoor zijn maatregelen op landelijk niveau nodig. Het is van belang om dit onderwerp op de landelijke agenda’s te blijven benadrukken.

Wat gaan we doen? Kinderen en jongeren kunnen via het gezinsondersteunend beleid van de regelingen gebruik maken die specifiek voor hen zijn ontwikkeld. In de afgelopen jaren is met kinderen en de netwerkpartners gesproken over wat zij nodig hebben. Het meedoen met andere kinderen op school en thuis werd vaak genoemd. Een laptop, een fiets en het maken van een leuk uitstapje was iets dat kinderen ook vaak misten. Deze wensen zijn meegenomen in de regelingen. Sinds 2017 stelt het Rijk extra budget aan gemeenten beschikbaar om kinderen in armoede te ondersteunen, de ‘Kindgelden’. Hiermee bieden we gratis peuteropvang, de schoolkostenregeling, huiswerkbegeleiding en het ‘Kinderkeuzebudget’. Ook zijn deze kindgelden gebruikt om in Haarlem en Zandvoort Stichting Leergeld op te richten en zijn de mogelijkheden van het Jeugdfonds Sport en Cultuur verruimd. Deze activiteiten zette we ook in de nieuwe beleidsperiode voort.

34

Subsidies zodat kinderen kunnen meedoen We werken samen met het Jeugdfonds Sport en Cultuur en met Stichting Leergeld30. Alle kinderen met een ZandvoortPas kunnen zo meedoen met sport, zwemles en cultuur. Extra aandacht is er voor zwemles bij Center Parcs. Kinderen die daar zwemles krijgen via het Jeugdfonds krijgen korting op de zwemlessen van Center Parcs. Aangevuld met een gemeentelijke subsidie kunnen kinderen zo een volledige cursus afmaken en hun zwemdiploma behalen. Voor kosten boven de bestaande schoolkostenregeling kan een beroep worden gedaan op Stichting Leergeld. Leergeld is de afgelopen 5 jaar fors gegroeid en verankerd in organisaties. Ook voor deze stichting is de subsidie verhoogd. Leergeld verstrekt laptops, fietsen en regelt ook verstrekkingen door andere organisaties zoals stichting Jarige Job. Door de nieuwe werkwijze van Leergeld sinds medio 2022 komen aanvragen nu via een gecombineerde landelijk site binnen. Hierdoor is het bereik gestegen. Veel van de extra aanvragen zijn voor stichting Jarige Job, dit is een doorverwijzing die voor 2022 nauwelijks voorkwam via Leergeld. Samen met onze partners willen we ook meer wijkgericht gaan werken. En dan vooral in Zandvoort Noord waar armoede onder kinderen het hoogst is. Activiteiten voor kinderen Voor incidentele activiteiten is er gemeentelijk budget vanuit de Kindgelden.

Organisaties kunnen dit inzetten om uitstapjes en activiteiten te betalen. De opzet is om ook kinderen uit gezinnen met een ZandvoortPas te betrekken bij cultuur en ze daarnaast een leuke tijd te bezorgen tijdens de vakantie.

Accent: Extra aandacht voor gezinnen in armoede Het college blijft armoede in gezinnen extra aandacht geven om zo het toekomstperspectief van gezinnen met een laag inkomen te verbeteren, zodat zij mee kunnen doen in de Zandvoortse samenleving. Het college wil in lijn met de Alliantie Kinderarmoede Nederland dat er in 2030 geen kinderen meer de dupe moeten zijn van armoede en dat er geen gezinnen in armoede meer bij komen. De Alliantie Kinderarmoede hanteert hierbij een verandertheorie met drie dimensies die Zandvoort overneemt: o o o

Verzachten: van de persoonlijke omstandigheden en financiële nood onder ouder en kind; Versterken: van de maatschappelijke positie van ouder en kind; Veranderen: van de systemen en (ongeschreven) regels.

Uit de evaluatie van het Minimabeleid is gebleken dat bijna 18 % van de kinderen in Zandvoort in armoede opgroeit. In Zandvoort Noord is dit zelfs 27 %. De afgelopen periode was het bestrijden van armoede van kinderen al een speerpunt van ons beleid. In het Coalitieprogramma 2022-2026 “Voor Zandvoort” is opgenomen dat het voorkomen van armoede in gezinnen extra aandacht krijgt.

30 www.zandvoort.nl/zandvoortpas

35

Zandvoort voegt daar de volgende doelen aan toe: 1. Gelijke kansen voor ieder kind: We gunnen ieder kind een kansrijke en gezonde start en een solide en duurzame toekomst. Voor kinderen die in armoede opgroeien is dat minder vanzelfsprekend dan voor hun leeftijdsgenoten. Daarom zetten we in op het verzachten van de omstandigheden voor de kinderen in Zandvoort die opgroeien in een gezin met een laag inkomen. Met onze minimaregelingen willen we ervoor zorgen dat kinderen kunnen meedoen en opgroeien zonder geldzorgen. 2. Ondersteuning en versterken gezinnen: Versterken van de ondersteuning voor gezinnen met een laag inkomen. Kinderarmoede manifesteert zich vooral in de context van het gezin. De aanpak richt zich daarom niet alleen op het kind, maar ook op het gezin waarbinnen het kind opgroeit. Hierdoor verbetert de leefsituatie van het hele gezin. Het doel van de aanpak is dat de effecten van opgroeien in een gezin met een laag inkomen worden verzacht, de inkomenspositie van het gezin verbetert en het gezin ondersteund wordt bij het verbeteren van de eigen leefsituatie. 3. Bereik van gezinnen: Vereenvoudigen van de toegang tot gemeentelijke diensten en voorzieningen voor gezinnen met een laag inkomen. We willen alle gezinnen bereiken met ons aanbod. 4. Gezonde Ontwikkeling: Bevorderen van een gezonde fysieke en mentale ontwikkeling van kinderen.

Het doel van het beleid op de langere termijn is dat kinderen zich fysiek en mentaal beter ontwikkelen.

Acties komende beleidsperiode voor Kinderen en opgroeien zonder geldzorgen Actie Kinderen en jongeren kunnen via het gezinsondersteunend beleid van de regelingen gebruik maken die specifiek voor hen zijn ontwikkeld. Blijven inzetten van de Kindgelden voor gratis peuteropvang, schoolkostenregeling en huiswerkbegeleiding Jaarlijks verstrekken subsidies aan Jeugdfonds Sport en Cultuur en Stichting Leergeld

Tijdpad 2025 - 2028 2025 - 2028 2025 - 2028

Kinderen en Opgroeien zonder geldzorgen Overzicht van regelingen specifiek voor kinderen Voor Zandvoortse kinderen zijn er de volgende regelingen en voorzieningen: ▪ Stichting babyspullen ▪ Gratis peuteropvang ▪ Schoolkostenregeling ▪ Brugklaspakket ▪ Huiswerkbegeleiding ▪ Kinderkeuzebudget ▪ Stichting Leergeld met voorzieningen als laptops en fietsen ▪ Jeugdfonds Sport en Cultuur ▪ Activiteiten voor en door kinderen ▪ Gratis Identiteitskaart of tegemoetkoming paspoort ▪ Speelgoedvijver Zandvoort

36

7. Een steuntje in de rug hebben

Wat verstaan we onder een steuntje in de rug hebben? Zandvoorters met geldzorgen en schulden kunnen een steuntje in de rug goed gebruiken. Vaak zijn zij door die geldzorgen niet (meer) in staat om zelfstandig hun financiën op orde te krijgen en te houden. Hulp bijvoorbeeld bij het aanvragen van toeslagen, het invullen van formulieren of het treffen van een betalingsregeling. De Sociale Basis in Zandvoort biedt elke Zandvoorter zonder indicatie toegang tot ondersteuning op allerlei terreinen. Met andere woorden, een Zandvoorter hoeft om van deze ondersteuning gebruik te maken niet eerst hiervoor contact met de gemeente te hebben of te wachten op toestemming of een formele verwijzing. Context De Sociale Basis geeft direct toegang tot bijvoorbeeld tijdelijke hulp op financieel gebied vanuit het vrijwilligersnetwerk en/of hulp voor het toegankelijk maken van de voorzieningen. Inwoners kunnen op een laagdrempelige manier ondersteuning krijgen van vrijwilligers, het wijkteam en sociaal raadslieden. Ondersteuning bij bijvoorbeeld het aanvragen van toeslagen, het invullen van formulieren of het treffen van een betalingsregeling. Waar gewenst is onafhankelijke cliëntondersteuning beschikbaar. Het steuntje in de rug is er voor inwoners uiteraard ook vanuit het sociaal wijkteam op locatie bij Pluspunt en in de Blauwe tram.

Wat willen we bereiken? De financiële bestaanszekerheid van Zandvoorters wordt bevorderd doordat we onze beleidsinstrumenten effectief inzetten. We willen bereiken dat Zandvoorters bekend zijn met de steun die netwerkpartners en het wijkteam bieden en dat zij hier ook gebruik van maken. Het beoogde effect is dat Zandvoorters een steuntje in de rug krijgen bij geldzaken en geldzorgen. 37

Het steuntje in de rug kan vervolgens ook bestaan uit het toeleiden naar de juiste professionele hulp en/of gemeentelijke voorzieningen.

Wat gaan we doen? We werken al intensief samen met Samen Zandvoort en de netwerkpartners als het gaat om inwoners met een laag inkomen en hulp bij geldzorgen. De komende beleidsperiode gaan we die samenwerking verder versterken, uitbreiden en onderling nog beter verbinden. Het gesprek over geldzorgen beginnen, is niet eenvoudig. Er is schaamte en de geldzorgen worden ontkend. Maar met elkaar proberen we de aannames, angsten en taboes rondom schulden weg te nemen om passende ondersteuning te kunnen bieden. In de komende beleidsperiode blijven we de partners informeren over nieuwe inzichten en ontwikkelingen, over de gevolgen van stress rondom geldzaken, over de mogelijkheden van de sociale basis en de beschikbare gemeentelijke dienstverlening. Sociale basis De sociale basis is een krachtig geheel van inwoners, (bewoners)initiatieven, vrijwilligersorganisaties, sociaal ondernemers en professionele organisaties in de Zandvoortse samenleving, die met elkaar bijdragen aan een sociaal Zandvoort. De gemeente speelt hierin een rol door subsidie te verstrekken aan initiatieven en organisaties. Hoe de gemeente dat doet – en wat die initiatieven en organisaties met hun inzet bereiken – is van groot belang voor het realiseren van de gemeentelijke doelstellingen in het sociaal domein van Zandvoort.

Onderdeel van de uitvraag in de sociale basis is het thema ‘Financiën op orde’ dat als doel heeft: “Zandvoorters hebben een stabiele financiële situatie en zijn financieel redzaam”. De subsidies sociale basis zijn in principe vastgesteld voor een periode van 8 jaar ingaande 1 januari 2023. Partijen die momenteel voor het thema ‘Financiën op orde’ deel uitmaken van de sociale basis zijn: • Sociaal Raadslieden in het Sociaal Wijkteam • Stichting Fonds Urgente Noden • Bibliotheek Zuid-Kennemerland • Jeugdfonds Sport en Cultuur • Leergeld Haarlem en Zandvoort • Pluspunt, vrijwilligersinzet • Mee & de Wering, cliëntondersteuning • Schuldhulpmaatje Zuid-Kennemerland Diaconie De Diaconie van de St. Agathakerk zet zich vrijwillig in voor Zandvoorters die het moeilijk hebben. De hulp die zij biedt hangt af van het probleem waarmee iemand zich meldt. Vaak gaat het om financiële hulp of wordt in nood een tas met levensmiddelen gegeven. Ook bemiddelen zij wanneer iemand een nieuwe wasmachine of vloerbedekking nodig heeft en dit niet zelf kan betalen. Daarnaast wordt hulp aan statushouders geboden. Voor kinderen worden de activiteiten van Pluspunt ondersteund en wordt waar nodig ondersteund bij het betalen van de eigen financiële bijdrage. Bij structurele problemen werkt de Diaconie samen met het sociaal wijkteam, de Voedselbank en gemeentelijke instanties.

Schumacherfonds Het Schumacherfonds biedt inwoners van Zandvoort in bijzondere omstandigheden materiële of financiële hulp. De hulp is bedoeld voor Zandvoorters met een inkomen op of onder het bijstandsniveau met een dringend (financieel) probleem dat zij zelf niet kunnen oplossen, zoals een koelkast die stuk is of een schoolreisje dat ouders niet kunnen betalen. 38

Stichting Onderling Hulpbetoon Deze stichting biedt financiële steun aan organisaties die ten behoeve van de Zandvoortse gemeenschap werkzaam zijn op het gebied van o.a. welzijn en maatschappelijke dienstverlening, jeugd en jongeren, ouderen en armoedebestrijding. Zorg voor Zandvoort Sinds 2023 is er, onder de naam ‘Zorg voor Zandvoort’ een 2-maandelijks gezamenlijk overleg tussen de beide diaconieën (St. Agatha en PKN), Onderling Hulpbetoon Zandvoort, Samen Zandvoort, Buurtgezinnen en de Speelgoedvijver om met elkaar te bespreken of we de met de beschikbare fondsen de juiste adressen in Zandvoort bereiken ter ondersteuning. Er wordt ook overlegd met Stichting Gebr. Schuhmacher, Rotary, Stichting Leergeld en Jeugdfonds Sport en Cultuur. Sociaal wijkteam Samen Zandvoort Zandvoort heeft één sociaal wijkteam dat werkt vanuit Pluspunt31. Het wijkteam is een laagdrempelig aanspreekpunt voor Zandvoorters. Dit doet het wijkteam op inloopspreekuren bij Pluspunt en in de Blauwe Tram maar ook in andere contacten. In een sociaal wijkteam zit een budgetcoach die net als de overige wijkteamleden naast het eigen specialisme ook breed weet te informeren of advies te geven over werk, inkomen, wonen, welzijn en/of zorg. Zo helpen ze bijvoorbeeld bij het maken van een plan om uit schulden te komen. Het wijkteam kan door de korte lijnen snel schakelen en actie ondernemen.

Het wijkteam komt ook bij mensen thuis en dat maakt de drempel voor een hulpvraag lager. Thuis wordt informatie gegeven of er wordt een kennismakingsgesprek schulddienstverlening gevoerd.

Accent: Vroegsignaleren van betalingsachterstanden Het college wil achterstanden in betalingen vroeg signaleren en inwoners snel ondersteunen, zodat betalingsachterstanden niet verder oplopen. Het college heeft hiervoor de volgende aanpak. Vroegsignalering van betalingsachterstanden Als het voorkomen van geldzorgen en/of schulden niet lukt, dan is Zandvoort er graag vroeg bij. Vroegsignalering van schulden is het in een zo vroeg mogelijk stadium signaleren en in beeld brengen van inwoners met betalingsachterstanden in de vaste lasten om zo bij tijds hulpverlening mogelijk te maken. Vroegsignalering van schulden is gericht op het voorkomen van problematische schulden, zodat niet het zware traject van reguliere schuldhulpverlening ingezet hoeft te worden. Convenant en aanvullende afspraken De gemeente heeft het Landelijk Convenant Vroegsignalering ondertekend samen met energiemaatschappijen, zorgverzekeraars, drinkwaterbedrijven, de lokale woningcorporaties en particuliere verhuurders. Dit convenant uit 2021 was het gevolg van de wijzigingen in de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs) waarin de signaalrol van de leveranciers en de wettelijke taak Vroegsignalering schulden voor gemeenten is vastgelegd. Het beveiligd delen van gegevens is onderdeel van de Wgs.

Hiernaast heeft Zandvoort met de woningcorporatie Pré Wonen een addendum op het convenant afgesloten om woningontruimingen te voorkomen. Ook met deurwaarders zijn er afspraken dat zij woningontruimingen melden bij de gemeente. Zandvoort heeft samen met Haarlem tweemaal per jaar een evaluatiemoment met de woningcorporatie om de samenwerking te bespreken. Gelet op de nieuwe positie en werkzaamheden van Sociaal Wijkteam Samen Zandvoort zal in 2025 een vernieuwd addendum worden ondertekend met betrokken partijen.

31

https://www.pluspuntzandvoort.nl/sociaal-wijkteam-samen-zandvoort 39

Vroeg eropaf in de praktijk Zandvoort probeert in een zo vroeg mogelijk stadium in contact te komen met inwoners met betalingsachterstanden in de vaste lasten. Dit doet Zandvoort door telefonisch, per brief of email, of via huisbezoeken contact te leggen. De samenwerking met het externe klantcontactcentrum Certin wordt gecontinueerd. Certin legt namens de gemeente telefonisch contact met inwoners waarbij sprake is van één signaal van betalingsachterstand. Hieronder is afhankelijk van het signaal, de werkwijze gevisualiseerd binnen de Vroegsignalering:

Wie krijgt een huisbezoek? Zandvoort bezoekt inwoners aan huis wanneer signalen binnenkomen van achterstanden bij meerdere vaste lastenpartners. Ook inwoners waarbij sprake is van een hogere huurachterstand krijgen een huisbezoek. Tenslotte heeft Zandvoort extra aandacht voor gezinnen met inwonende minderjarige kinderen. Bij gezinnen met minderjarige kinderen die telefonisch of per email of brief niet zijn bereikt, doet een budgetcoach een extra poging om in contact te komen, meestal door middel van een huisbezoek. In alle gevallen wordt eerst geprobeerd contact te leggen via mail/brief en telefoon. Wanneer dat nog niet het gewenste resultaat oplevert, volgt een huisbezoek. Opvolging van signalen van wanbetalersregeling Zorgverzekering Iedere volwassen inwoner is verplicht om een ziektekostenverzekering te hebben en hiervoor maandelijks premie te betalen. Wanneer een inwoner 6 maanden geen zorgpremie betaalt, wordt iemand door de zorgverzekeraar aangemeld bij het CAK voor de wanbetalersregeling. Inwoners betalen dan geen premie meer aan hun zorgverzekeraar, maar een bestuursrechtelijke premie aan het CAK. Inwoners blijven wel verzekerd. Zandvoort is al vanaf najaar 2018 actief in de aanpak van CAK-schulden. Zandvoort ontvangt maandelijks de signalen van inwoners die in de wanbetalersregeling zitten.

Circa 10 hiervan zijn nieuw en sinds mei 2023 worden deze via de Vroegsignalering opgevolgd. 40

In tegenstelling tot de landelijke ontwikkeling is er in Zandvoort sprake van afname problematiek. De komende periode gaan we aan de slag om er voor te zorgen dat we alle Zandvoortse bijstandsgerechtigden, waar zij willen meewerken, uit de CAK-wanbetalersregeling krijgen. Deze regeling heet ingaande 1 oktober 2024 ‘regeling betalingsachterstand zorgpremie’. Budgetondersteuning op Maat (BooM) Elke Zandvoorter met een laag inkomen en/of geldzorgen kan kosteloos een budgetadviesgesprek aanvragen. Desgewenst kan budgetbeheer, verdere ondersteuning en coaching volgen. In de nieuwe beleidsperiode bieden we dit budgetadviesgesprek ook aan als een inwoner een Participatiewet uitkering aanvraagt. Voor jongvolwassenen deden we dit al en noemen wij dat gesprek een ‘cashcheck’ gesprek. De budgetcoaches begeleiden ook inwoners die een schuldregelingstraject volgen. Deze dienstverlening wordt zowel aan klanten die het minnelijke traject volgen als aan klanten in de WSNP aangeboden. Alles met tot doel dat een inwoner (weer) financieel redzaam wordt. BooM speelt verder een belangrijke rol als het gaat om uitstroom uit beschermingsbewind. Tijdelijk beschermingsbewind kan nodig zijn, maar voor de Zandvoorter voor wie beschermingsbewind een te zwaar middel is geworden, is BooM een passend vervolg.

Waar mogelijk gaat Zandvoort door met het maken van afspraken met de bewindvoerders om klanten te laten uitstromen uit bewind en te laten instromen in BooM. Een lichter en goedkoper alternatief. Bereik van huishoudens met geldzorgen en schulden Zandvoort wil met Samen Zandvoort en andere maatschappelijke partners meer betekenen voor inwoners met geldzorgen en schulden. Om armoede aan te kunnen pakken en zo goed mogelijk te voorkomen, is het van belang om inwoners die te maken hebben met dreigende of beginnende geldzorgen eerder te bereiken. Dit willen we onder andere doen door het stimuleren van vindplaatsen waar mensen elkaar fysiek ontmoeten. Enerzijds door deze vindplaatsen beter in staat te stellen om geldzorgen en armoede eerder te kunnen signaleren. Anderzijds door de vindplaatsen steviger te verbinden met informele netwerken, waaronder sleutelfiguren en ervaringsdeskundigen, zodat óók diegenen die moeite hebben om de weg naar ondersteuning in de gemeente te vinden of daar geen vertrouwen meer in hebben, bereikt worden. Om Zandvoorters goed te kunnen helpen is laagdrempelige, fysieke dienstverlening waar inwoners met (beginnende) geldzorgen terecht kunnen, van belang.

Acties komende beleidsperiode voor een steuntje in de rug hebben Actie Samenwerking met Sociaal Wijkteam Samen Zandvoort continueren en onderling nog beter verbinden. Organisaties informeren over nieuwe inzichten en ontwikkelingen, over de gevolgen van stress rondom geldzaken, over de mogelijkheden van de sociale basis en de beschikbare gemeentelijke dienstverlening. Gezamenlijk met Sociaal Wijkteam Samen Zandvoort optrekken voor het speerpunt Geldzorgen en Rondkomen. Vernieuwd addendum op het Landelijk Convenant Vroegsignalering gericht op preventie huisuitzettingen (afsluiten met corporaties en overige verhuurders) Alle Zandvoortse bijstandsgerechtigden, waar zij willen meewerken, uit de CAK-wanbetalersregeling krijgen Een budgetadviesgesprek aanbieden als een inwoner een Participatiewet uitkering aanvraagt.

Tijdpad 2025 - 2028 2025 - 2028

2025 - 2026 2025 2025 - 2026 2025 - 2028

41

Continueren van afspraken met de bewindvoerders om klanten te laten uitstromen uit bewind en te laten instromen in BooM. Stimuleren van vindplaatsen waar mensen elkaar fysiek ontmoeten. Jaarlijks subsidiëren van Fonds Urgente Noden

2025 - 2028 2025 - 2028 2025 - 2028

Kinderen en Een steuntje in de rug hebben Ook hier geldt dat als hun ouders een steuntje in de rug ervaren, dit voor de kinderen thuis ook het welbevinden kan vergroten.

42

8. Schuldenzorgvrij zijn

Wat verstaan we onder schuldenzorgvrij zijn? De stress veroorzaakt door de geldzorgen en schulden is weggenomen door het inzetten van instrumenten van schulddienstverlening. De afbetaling van de schulden is geregeld en vindt maandelijks volgens afspraak plaats. Er is weer lucht en daardoor kunnen Zandvoorters weer vooruitkijken en meedoen. Context Geldzorgen en schulden hebben een grote impact op het leven van inwoners en veroorzaken stress. Inwoners met schulden komen vaak in een vicieuze cirkel terecht. De problemen worden steeds groter en het wordt steeds moeilijker om de situatie te doorbreken en hulp te zoeken. Zandvoort vindt het belangrijk om inwoners zo snel mogelijk te bereiken en te helpen. Hierbij wordt ingezet op maatwerk, omdat de invloed van life-events voor iedereen anders is. We kijken bij schuldenzorgvrij naar de totale hulpvraag en sluiten aan bij de leefwereld van de inwoner. Wanneer inwoners schuldenzorgvrij zijn, is de stress weggenomen door bijvoorbeeld gesprekken met een budgetcoach, inzet van een saneringskrediet of betalingsafspraken met schuldeisers. De afbetaling van de schulden is geregeld en vindt maandelijks volgens afspraak plaats. Er is weer lucht en daardoor kunnen Zandvoorters weer vooruitkijken en meedoen en weer de regie over hun leven krijgen.

Wat willen we bereiken? De financiële bestaanszekerheid van Zandvoorters wordt bevorderd doordat we onze beleidsinstrumenten effectief inzetten. We willen bereiken dat inwoners met schulden bekend zijn met de ondersteuning die we kunnen bieden en hier gebruik van maken. En we willen bereiken dat we met onze dienstverlening en nieuwe instrumenten Zandvoorters ook sneller kunnen helpen. Het beoogde effect is dat onze inwoners met schulden geen stress meer hebben over geldzorgen, tijdig bereikt en geholpen worden en dat zij schuldenzorgvrij zijn. 43

Wat gaan we doen? De ondersteuning is afhankelijk van de mate waarin een inwoner te maken heeft met geldzorgen. Niet elke inwoner is in staat eigen verantwoordelijkheid te nemen of te dragen en niet elk traject is geschikt voor iedere doelgroep. De vorm van de problematiek is breed; van zorgen om geld en betalingsachterstanden tot aan problematische schulden waar de inwoner zonder professionele hulp niet uit kan komen. Onze dienstverlening is door de jaren heen verbreed en richt zich vooral op het vroegtijdiger hulp aanbieden. Waar dat met eenvoudige hulp kan, bieden we lichte ondersteuning. Wanneer een Zandvoorters zich met complexe, problematische schulden meldt, vraagt dit om intensieve en langdurige ondersteuning. Met andere woorden, onze dienstverlening is licht waar het kan en zwaar waar het moet. Bij elke hulpvraag zoeken we naar een passende oplossing. Dat begint al bij de inloopspreekuren van het sociaal wijkteam. Zij helpen waar mogelijk direct als inwoners met geldzorgen even het overzicht kwijt zijn. Is meer nodig, dan komt de budgetcoach in beeld. Samen wordt het budgetplaatje gemaakt en de budgetcoach kijkt of de inwoner ergens geld heeft laten liggen en of er schulden zijn die met betalingsregeling op te lossen zijn. Bij iedere hulpvraag over geldzorgen wordt samen gekeken of een vorm van inkomensbeheer – tijdelijk – nodig is.

De beleidsinstrumenten van Schulddienstverlening Een overzicht van alle beleidsinstrumenten die wij als gemeentelijke schulddienstverlener kunnen inzetten is in lijn met hetgeen de bracheorganisatie NVVK voorschrijft. Voor alle onderdelen heeft de NVVK-modules ontwikkeld. In de gemeentelijke software zijn om hier volledig aan te voldoen de nodige aanpassingen doorgevoerd. Momenteel worden de werkprocessen naar de recente ontwikkelingen herschreven. Beleid betreffende integrale schuldhulpverlening De begrippen Schuldhulpverlening en Schulddienstverlening worden vaak door elkaar gehaald. Schuldhulpverlening is de wettelijke term vanuit de Wgs voor het ondersteunen bij het vinden van een adequate oplossing voor het aflossen van schulden. Schulddienstverlening is het brede scala aan instrumenten dat wij kunnen inzetten, zoals preventie en voorlichting, budgetcoaching, extra ondersteuning door maatschappelijke partners en verwijzing naar wettelijke schuldsanering. Zandvoort kiest ervoor om integrale schuldhulpverlening aan te bieden. Dit betekent alle onderdelen van schulddienstverlening én nauwe samenwerking met maatschappelijke partners in het dorp. Hierbij wordt ingezet op brede ondersteuning voor alle inwoners die geldzorgen of schulden hebben.

Nieuwe definitie problematische schuld Met de verkorting van de aflostermijn van een schuldregeling van 36 naar 18 maanden in 2023, is landelijk nagedacht of de definitie van een problematische schuld moest worden herzien. Landelijk is besloten dat de definitie van een problematische schuld wordt gebruikt, die ook gebruikt wordt in de Faillissementswet32 en de Wsnp. Hiermee blijft de periode van 36 maanden gehandhaafd. De definitie luidt nu: ‘Een schuld is problematisch wanneer te voorzien is dat een natuurlijke persoon schulden niet zal kunnen blijven afbetalen of is gestopt met afbetalen.’ Het gaat dan om een situatie waarin niet binnen 36 maanden alle opeisbare vorderingen betaald kunnen worden. Zandvoort hanteert deze landelijke definitie. Als op basis van genoemde definitie sprake is van problematische schulden, is de aflossingstermijn in de schuldregeling 18 maanden. Begeleiding en voorstel zonder afloscapaciteit Het komt regelmatig voor dat inwoners geen ruimte in hun budget hebben om een afbetalingsregeling af te spreken met schuldeisers. In de nieuwe landelijke afspraken wordt hier rekening mee gehouden en zullen schuldeisers dus soms een zogeheten voorstel zonder afloscapaciteit ontvangen. Zo krijgen schuldeisers een aanbod tegen € 0,- waarmee gevraagd wordt

32

Wetten-Overheid_Faillissementswet 44

de schuld kwijt te schelden. Zij krijgen wel de toezegging dat aan een schuldregeling passende begeleiding verbonden wordt als voorwaarde voor de geboden hulp. Voorwaarde hierbij is dat de inwoner de begeleiding, zoals budgetbeheer die wordt aangeboden accepteert. Betalingsregeling als instrument Sinds 2021 maakt Zandvoort gebruik van de systeemmodule ‘de Betalingsregeling’. Als een inwoner een schuld niet in één keer terugbetalen, kan bij de gemeente een betalingsregeling aangevraagd worden. Het treffen van een betalingsregeling begint bij het in kaart brengen van de financiële situatie en de draagkracht. Een budgetcoach of een consulent schulddienstverlening kan op basis van het verkregen overzicht onderhandelen met de schuldeiser(s) en een realiseerbare betalingsregeling treffen voor een haalbare periode van maximaal 36 maanden. Deze termijn is ongewijzigd, terwijl de termijn waarin een schuldregeling wordt terugbetaald, is gehalveerd. Indien nodig wordt budgetcoaching en een vorm van inkomensbeheer aangeboden. De bedoeling is dat er volledig (100%) terugbetaald wordt in het afgesproken aantal termijnen. Mocht het schuldenpakket toch groter blijken te zijn, dan zal een consulent schulddienstverlening de inwoner begeleiden bij het opzetten van de minnelijke schuldregeling.

Budgetcoach bij de rechtbank Sinds eind 2019 is vanuit de gemeente wekelijks een budgetcoach een dagdeel aanwezig bij rolzittingen van de rechtbank. Dit zijn zittingen die gaan over betalingsvonnissen. De budgetcoach is aanwezig om direct advies te kunnen geven en om warm toe te leiden naar ondersteuning. De budgetcoach zit hier ook namens de regiogemeenten. Enkele Zandvoorters per jaar vinden op deze manier de weg naar ondersteuning. Sinds het voorjaar van 2024 heeft de rechtbank ook zelf een Schuldenfunctionaris in dienst. Deze persoon is beschikbaar om bij overige zittingen van de rechtbank aanwezig te zijn en een inwoner advies te geven of toe te leiden naar ondersteuning. Tijdens een zitting stelt de rechter de verdachte of de rechtzoekende drie vragen: ’heeft u schulden?’, ’wilt u daar hulp bij?’ en ’mogen we uw gegevens aan uw gemeente doorgeven?’ Bij drie keer ’ja’ wordt het schuldenloket erbij betrokken. Dat bestaat uit vijf deskundige medewerkers in de rechtbanken Haarlem en Alkmaar die direct na de zitting iemand ophalen en contact leggen met Schulddienstverlening die vervolgens hulp kunnen bieden. De rechtbank gaat dus niet op de stoel van de hulpverlener zitten. De gemeente en de rechtbank hebben in deze een goede samenwerking.

Minnelijke schikking en wettelijke schuldsanering Als blijkt dat de schulden problematisch zijn en de inwoner stemt daarmee in, dan start de reguliere schuldregeling. De gemeente doet in principe een aanbod voor een schuldsanering, maar in uitzonderingsgevallen kan een schuldbemiddelingstraject worden aangeboden. Na een grondige analyse in het aanmeld- en intaketraject, volgt de stabilisatie. In deze periode is het doel het in evenwicht brengen en houden van de inkomsten en uitgaven van de inwoner. In deze fase is het belangrijk dat de inkomsten worden gemaximaliseerd, de uitgaven tot het minimum worden beperkt, er geen crisis is en de beslagvrije voet wordt gegarandeerd. Als dit is bereikt, kan een betalingsregeling of een schuldregeling worden opgezet. In deze fase bemiddelt de afdeling Schulddienstverlening tussen de hulpvrager en de schuldeisers om een akkoord te bereiken over het terug te betalen bedrag. Na deze fase is de Zandvoorter schuldenzorgvrij. Al zijn de schulden op dat moment nog niet opgelost, de stress door geldzorgen en schulden is weggenomen en men heeft weer wat lucht. Geen wachttijden Wanneer een inwoner aangeeft gebruik te willen maken van ondersteuning, vindt het eerste gesprek zo snel mogelijk plaats. Gemiddeld vindt een eerste (kennismakings)gesprek binnen 10 werkdagen plaats.

Indien er sprake is van een crisissituatie op grond van de Wgs vindt het gesprek binnen 3 werkdagen plaats. Wij vinden snel handelen noodzakelijk om verder oplopen van de schulden tegen te gaan. Ook na een aanmelding en gedurende het op orde krijgen van een schuldsituatie, streven wij er naar een zo kort mogelijke doorlooptermijn. Ondersteuning vindt uiterlijk vier weken na 45

aanmelding plaats. Zandvoort heeft geen wachtlijst en stelt geen nadere eisen aan inwoners voordat zij zich kunnen aanmelden. Wettelijk traject Als het tot een minnelijk akkoord komen met de schuldeisers niet lukt, is het aan de rechter te oordelen. De rechter bekijkt of al het mogelijke is gedaan en maakt een inschatting of betrokkene zich kan houden aan de spelregels van de wettelijke schuldsanering. Is dat het geval, dan volgt toelating en zijn de schuldeisers verplicht mee te werken. De rechter wijst een bewindvoerder aan die toezicht houdt op het wettelijke traject. Na een periode van 18 maanden worden de resterende schulden kwijtgescholden. 023 Steunfonds Het 023 Steunfonds is een methodiek die Zandvoorters met schulden op onorthodoxe wijze kan helpen in gevallen als sprake is van een belemmerende schuld. Bijvoorbeeld door het wegnemen van een belemmerende zorgschuld waardoor een inwoner niet kan deelnemen aan de Gemeentelijke zorgpolis. Zandvoort die niet in aanmerking (lijken te) komen voor de reguliere schulddienstverlening kunnen op deze manier toch via maatwerk geholpen worden. Budgetbeheer Met budgetbeheer neemt het team Schulddienstverlening het betalingsverkeer (tijdelijk) over van de inwoner.

In overleg met de inwoner maakt de consulent Schulddienstverlening een gemotiveerde keuze uit de volgende drie vormen van budgetbeheer: ▪ Basis (financieel beheer), waarbij alleen de aflossingscapaciteit wordt gereserveerd. Het volledig vrij te laten bedrag wordt aan de klant doorbetaald. ▪ Plus, waarbij het volledige inkomen wordt beheerd en betaling van de belangrijkste maandelijkse vaste lasten (huur, nutsvoorzieningen, zorgverzekering) plaatsvindt. ▪ Totaal, waarbij het volledige inkomen wordt beheerd en betaling van alle maandelijkse vaste lasten plaatsvindt. Daarnaast worden er noodzakelijke reserveringen gedaan. De klant ontvangt wekelijks huishoudgeld. Schulden en eigen woningbezit Zandvoorters met een eigen huis worden geholpen door een consulent schulddienstverlening die gespecialiseerd is in deze materie. Gebruik kan gemaakt worden van de werkafspraken die de landelijke brancheorganisatie NVVK heeft gesloten met hypotheekverstrekkers (project Schakel!). Zandvoorters zonder inkomen Zonder inkomen kan geen enkele betaling in het licht van schuldregeling plaatsvinden. De eerste stap is dan ook het regelen van inkomen. Afhankelijk van de situatie verwijzen we Zandvoorters naar het UWV of wordt, via een versneld traject, een uitkering aangevraagd op grond van de Participatiewet.

Lopende de aanvraag en toekenning van de uitkering, starten we al met het stabiliseren van de schulden en vooral met het ondersteunen van de Zandvoorter. Ondernemers en zzp’ers met schulden Onder ondernemers verstaan we inwoners met een eigen bedrijf en zzp’ers. Ondernemers die hulp zoeken, kunnen contact opnemen met OverRood33. Zandvoort heeft een meerjarig contract met deze vrijwilligersorganisatie afgesloten. Onze inzet voor zzp’ers en ondernemers die zich melden met financiële problemen is om de schulden te regelen met behoud van het bedrijf als dat kan. Voorwaarde hierbij is dat het bedrijf levensvatbaar is. In het huidige beleid krijgt de ondernemer een adviesgesprek met een medewerker die gespecialiseerd is in het ondersteunen van zzp’ers en ondernemers. Wanneer verdere ondersteuning 33

https://overrood.nl/locatie/haarlem/

46

nodig is om de schulden op te lossen, volgt een verwijzing naar de Kredietbank Nederland. Zandvoort heeft de Kredietbank Nederland gemandateerd om de schulden en situatie van de inwoner te inventariseren en om tot een schuldenoplossing te komen. De Kredietbank Nederland heeft ruime ervaring met deze doelgroep en kan gespecialiseerd werken. Wanneer nodig voor het afwikkelen van de administratie of het doen van belastingaangifte, vindt de inzet van OverRood plaats. Landelijke initiatieven waar Zandvoort bij is aangesloten Er zijn veel initiatieven geweest de afgelopen jaren waardoor een inwoner met schulden veel sneller en efficiënter schuldenzorgvrij kan zijn. Deze initiatieven worden aangeboden via de NVVK, het programma VNG Schuldendomein en ook door Schuldenlab Nl. De landelijke ontwikkeling van deze programma’s voorkomt dat iedere gemeente het wiel zelf moet uitvinden. De initiatieven zijn terug te vinden in de elementen van de Basisdienstverlening. Het Schuldenknooppunt34 is hier een voorbeeld van. Via het Schuldenknooppunt35 kan ook Zandvoort met de schuldeisers op een eenduidige manier digitaal communiceren. Dit betekent dat het opstarten van een schuldregeling en de doorlooptijd flink verkort is. Het systeem is een doorgeefluik voor berichten, die versleuteld uitgewisseld worden. Schuldenknooppunt is geen database en er blijven dus geen gegevens in staan.

Steeds meer schuldeisers sluiten aan. In het kader van ‘Collectief Schuldregelen’ zijn door de NVVK landelijk veel convenanten36 afgesloten waardoor de leden zoals Zandvoort snel met schuldeisers, zoals ook de uitvoeringsorganisaties van het Rijk, tot een schulden-akkoord kunnen komen. Wij zullen zeker de komende beleidsperiode snel aansluiten bij verdere initiatieven op dit terrein. Schuldregelingstraject voor inwoners die dit niet zelfstandig kunnen doorlopen Deze doelgroep is meestal niet in staat om zelfstandig een schuldregeling te doorlopen. Het gaat vooral om Zandvoorters die onder bewind of curatele zijn gesteld. De nauwe samenwerking met de begeleiders en bewindvoerders zorgt ervoor dat een schuldregelingstraject mogelijk is en ook goed wordt doorlopen. Het gaat hierbij vaak ook om inwoners met een licht verstandelijke beperking (LVB) en inwoners die laaggeletterd zijn. Deze doelgroep heeft speciale aandacht nodig binnen Schulddienstverlening. Door hun beperkingen zijn zij nog minder goed in staat om hun schuldenproblematiek te beheersen en hebben extra moeite met het voldoen aan de voorwaarden bij het oplossen en regelen van schulden, waardoor het volhouden en succesvol doorlopen van een traject moeilijker is voor deze doelgroep. We willen de toegang en begeleiding verder verbeteren in de nieuwe beleidsperiode.

Accent voor de komende periode In de nieuwe beleidsperiode gaan we met de volgende accenten aan de slag zodat Zandvoorters meer kans hebben Schuldenzorgvrij zijn. Accent: Verder invulling geven aan de Basisdienstverlening schuldhulpverlening Het voormalig kabinet, de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), de branchevereniging voor financiële hulpverleners NVVK en de vereniging van directeuren in het sociaal domein Divosa hebben in maart 2024 hun handtekening gezet onder een gezamenlijk plan om de schuldhulp in Nederland te versterken. Het plan – de ‘basisdienstverlening schuldhulpverlening’ – moet tot een hulpaanbod leiden dat toegankelijker is en dat in iedere gemeente moet bestaan uit minimaal een aantal dezelfde elementen. Deze bestuurlijke afspraken zijn onderdeel van de ambitie van het voormalig kabinet om in 2030 het aantal mensen met schulden gehalveerd te hebben. Alhoewel het

34 www.nvvk.nl/schuldenknooppunt

35 36

https://schuldenknooppunt.nl een convenant met de NVVK

47

huidige kabinet deze ambitie losgelaten heeft, is de gefaseerde uitrol van de basisdienstverlening Schuldhulpverlening samen met aanvullende kwaliteitseisen wel aan de orde. Ook in Zandvoort zijn er meer huishoudens met problematische schulden in 2024 dan het aantal dat door de gemeente geholpen wordt. De gefaseerde invoering van de Basisdienstverlening moet ervoor zorgen dat het aantal mensen dat met hulp van de gemeente duurzaam schulden oplost, verdubbelt. De Basisdienstverlening schuldhulpverlening bevat 20 elementen. Veel elementen zijn in Zandvoort al praktijk. Andere worden de komende periode geïmplementeerd. En sommige elementen moeten landelijk nog ontwikkeld worden of worden nog onderzocht op effectiviteit voordat deze in de praktijk kunnen worden uitgevoerd. De komende periode gebruiken we om de basisdienstverlening zo veel mogelijk uit te rollen en eigen te maken. De VNG en NVVK ondersteunen hierbij door in samenspraak met gemeenten en Kredietbanken voor elk element handleidingen op te stellen. Daarnaast worden voor de diverse life events visueel financiële routes37 opgesteld.

Klik hier voor de interactieve versie van deze afbeelding. -

Convenant Lokale Overheid

In de Basisdienstverlening staat als het Convenant Lokale Overheid. Het college gaat in de nieuwe beleidsperiode het Convenant Lokale Overheid te ondertekenen, waardoor ook wij als gemeente als schuldeiser meewerken aan sneller schuldenzorgvrij zijn van onze inwoners. Zandvoort kan immers schuldeiser zijn vanuit Debiteurenbeheer Sociale Zaken en/of de afdeling Financiën van de gemeente. GBKZ en Gouwe Rijnland tekenen ook mee. -