Bijlage 1 - Evaluatie Zandvoort Racefestival 2024 (Respons)
Tekst van het document
Evaluatie Zandvoort Racefestival 2024 In opdracht van gemeente Zandvoort
30 september 2024 Referentie: 2417b
1
1.
Inleiding
Evenementen zijn belangrijk voor Zandvoort vanwege de verbindende kracht en de spin-off voor de gemeenschap op economisch, sociaal en maatschappelijk vlak. Met name initiatieven die aansluiten bij de Toeristische Visie en het evenementenbeleid van Zandvoort zijn belangrijk. Het gaat vooral evenementen die strand, circuit, centrum en duingebied verbinden. De Dutch Grand Prix Formule 1 biedt een mooi ‘haakje’ voor het uitrollen van een side-events programma waarin die verbinding wordt gemaakt en bijdraagt aan de marketing van Zandvoort. Daarom vindt sinds 2021 het Zandvoort Racefestival plaats, de officiële naam van het festival dat een optelsom is van alle side events, voor en tijdens de FIA Formula One World Championship Dutch Grand Prix. Side events zijn de activiteiten die aansluiten op het hoofdevenement. Veel grote (sport)evenementen kennen tegenwoordig een side-events programma om de economische, maatschappelijke en sociale spin-off van het hoofdevenement te vergroten. Voor het Zandvoort Racefestival is dat zelfs beschreven in de Visie Side-Events Dutch Grand Prix Zandvoort zoals door de gemeente vastgesteld in 2019. Het festival, dat in 2021 en 2022 plaatsvond onder de naam Zandvoort Beyond, was een gezamenlijk initiatief van gemeente Zandvoort, Zandvoort Marketing en de Dutch Grand Prix BV (DGP).
Sinds 2021 organiseert Stichting Zandvoort Beyond in opdracht van deze partijen het Racefestival. Na het aflopen van de concessieovereenkomst 2021-2023, sloot de gemeente Zandvoort een nieuwe concessieovereenkomst met Stichting Zandvoort Beyond voor 2024 en 2025. Kwaliteitsimpuls Zandvoort Racefestival In januari 2024 behandelde de gemeenteraad het voorstel ‘Kwaliteitsimpuls Zandvoort Racefestival’ en ontstond de behoefte aan een vroegtijdige evaluatie (anders dan eerdere edities) uitgevoerd door een externe partij. Dat vloeit voort uit de extra financiële impuls die de gemeente heeft toegekend voor het Racefestival. De uitkomsten kunnen van invloed zijn op de afspraken over het Racefestival in 2025 en eventueel daarna. Dit is dus anders dan eerder toen de evaluatie van de Dutch Grand Prix en het Racefestival gelijktijdig plaatsvond en later werd opgeleverd.
2
Aanpak en uitkomsten De evaluatie geeft antwoord op de vraag of het Racefestival heeft voldaan aan de opgestelde kwaliteitseisen zoals opgenomen in de concessieovereenkomst 20242025 én de Visie Side- Events Dutch Grand Prix Zandvoort. Daarnaast is financiële evaluatie toets gedaan waarbij gekeken is naar de bijdrage van de gemeente Zandvoort, de verhouding met andere inkomsten én de aard van de kostenposten. Ook wordt gekeken naar de resultaten in relatie tot de doelstellingen van het Zandvoort Racefestival. Er wordt afgesloten met bevindingen en aanbevelingen. Deze rapportage beschrijft de volgende aspecten: • Planvorming en organisatie Racefestival aan de hand van de kwaliteitsmatrix uit de concessieovereenkomst; • Het programma van het Racefestival op basis van de Visie Side-Events Dutch Grand Prix Zandvoort (2019); • De projectbegroting van het Racefestival 2024 in relatie tot de 1/3 – 2/3 verhouding gemeentelijke bijdrage en overige inkomsten. • Het draagvlak onder inwoners en ondernemers; in hoeverre zijn zij op de hoogte van het evenement, zien ze de voordelen voor Zandvoort en/of ervaren ze overlast? • Toetsing naar beleving van het Racefestival onder bezoekers. Om tot conclusies en aanbevelingen te komen, is veel informatie verzameld en geanalyseerd.
Naast de analyse van de diverse stukken, gebeurt dat door: Interviews en sessies met interne en externe stakeholders Live bezoeken van experts op het gebied van evenementen en/of citymarketing met verschillende achtergronden op verschillende dagen van het Zandvoort Racefestival Straatinterviews met (658) bezoekers van/in Zandvoort gedurende het ZRF verspreid uitgevoerd in de periode 9 t/m 25 augustus 2024 Bewonersenquête na afloop van het ZRF (ruim 1500 reacties)
3
2. Belangrijkste conclusies & aanbevelingen 2.1. Hoofdconclusies De belangrijkste conclusies uit de evaluatie van het Zandvoort Racefestival 2024 staan hieronder beschreven. In hoofdstuk 8 staan conclusies op de verschillende onderdelen van het festival. 1. Doelen uit de Kwaliteitsimpuls Zandvoort Racefestival onvoldoende gerealiseerd Uit de evaluatie van de Kwaliteitsimpuls Zandvoort Racefestival blijkt dat de meeste doelen niet of onvoldoende zijn gerealiseerd. Gemeente en hulpdiensten constateren dat de parapluvergunningaanvraag van Zandvoort Beyond kwalitatief onder de maat was. De organisator is er bovendien maar deels in geslaagd om de aanbevelingen uit 2023 door te voeren. Ook is Zandvoort Beyond er niet in geslaagd om gedurende de hele duur van het festival (14 dagen) voldoende publieksaantrekkende activiteiten te organiseren. Die activiteiten sloten bovendien niet voldoende aan op de onderdelen van de Visie Side Events 2019, waarbij alle stakeholders vinden dat het festival te weinig race-elementen bevatte. Het lukte wel om met het Racefestival te zorgen voor economische, sociale en maatschappelijke spin-off. Maar het is de vraag of dat in deze periode sowieso niet was gebeurd omdat het festival in het hoogseizoen plaatsvindt.
Het programma van ZRF 2024 kende veel activiteiten voor jeugd en jongeren tot 18 jaar, waarmee deze doelstelling uit de Kwaliteitsimpuls wel is behaald. 2. Bezoekers en bewoners positiever over Zandvoort Racefestival 2024 dan ondernemers en gemeente/diensten Ondanks dat bezoekers niet voor ZRF 2024 naar Zandvoort komen, heeft het overgrote deel een positief beeld van de activiteiten die deel uitmaken van het festival. Ook de meeste bewoners zijn positief, maar er is ook een groep die minder enthousiast is over de activiteiten van het festival. Bezoekers en inwoners genieten van de gezellige ‘F1-sfeer’ die in het dorp aanwezig is, zijn blij met het reuzenrad en zijn positief over het muziekprogramma in het centrum.
4
Ondernemers van de deelnemende horeca zijn overwegend ook positief over ZRF, maar hadden meer verwacht van de editie van 2024. De gemeente Zandvoort is overall gezien wel tevreden over de sfeer die het festival in het dorp creëert maar ziet kwalitatief geen verbetering ten opzichte van 2023. 3. Zandvoort Racefestival voelt niet als een festival Het festivalgevoel ontbreekt op het Racefestival, zeker in de periode buiten het DGP weekend. Er zijn meer oorzaken aan te voeren waardoor dit gevoel ontbreekt. Ten eerste vinden er in de periode tot het laatste weekend te weinig activiteiten tegelijkertijd plaats. De activiteiten zijn bovendien verspreid over meerdere locaties die – ondanks dat Zandvoort een kleine plaats is – best ver uiteen liggen. Ook is de onderlinge samenhang tussen de verschillende activiteiten onvoldoende. De rode draad (F1, racing) is te dun om de verschillende activiteiten met elkaar te verbinden. Tenslotte ontbreekt uniforme bewegwijzering en citydressing. 4. Zandvoort Beyond maakt producentenrol niet waar Een van de belangrijkste redenen voor de kwaliteits- en budgetimpuls, was voor ZB om minder afhankelijk te zijn van de programmering van ondernemers/ derden. Met eigen programmering zou ZB de kwaliteit van het ZRF omhoog krikken. Er zouden zelf geproduceerde kwalitatief betere programmeringsonderdelen komen.
We moeten constateren dat ZB dat doel niet heeft kunnen realiseren. ZB voert daar zelf een aantal oorzaken voor aan: tijd was te kort, moeilijke markt, slechte timing van ZRF in het hoogseizoen, niet realiseerbaar in het kader van de co-financieringseis. ZB heeft daarbij nagelaten om de gemeente tussentijds te informeren waardoor ook niet meegedacht kon worden aan oplossingen. 5. Uitgangspunten Zandvoort Racefestival diffuus Uit de verschillende stukken en gesprekken blijkt dat er nogal wat doelstellingen en uitgangspunten aan het Zandvoort Racefestival zijn verbonden. Een aantal doelstellingen stamt uit de beginperiode van het festival, andere doelstellingen zijn er later aan toegevoegd. Dit alles tezamen zorgt voor een woud aan
5
doelstellingen, waarbij de prioritering ontbreekt. Mede daardoor ontbeert het ZRF aan een goede propositie. Het is voor organisator Zandvoort Beyond lastig zo niet onmogelijk om al deze doelstellingen te realiseren. Bovendien zorgen de vele doelstellingen ook voor uiteenlopende verwachtingen bij de verschillende stakeholdergroepen. 2.2. Belangrijkste aanbevelingen 1. Formuleer een aantal duidelijke uitgangspunten voor het Zandvoort Racefestival Maak een keuze uit de vele verschillende doelen en uitgangspunten die nu aan het festival zijn gekoppeld. Werk vervolgens een propositie uit die passend is bij Zandvoort (o.a. USP’s strand/zee, racen) Kies een primaire doelgroep (o.a. bewoners, toeristen, regiobewoners) en hou daar in de uitwerking van je propositie rekening mee. 2. Voor 2025 vol inzetten op het realiseren van bestaande en nieuwe racegerelateerde elementen Zorg dat de content overeenstemt met de naam van het festival Verlies geen tijd, begin gelijk met produceren Laat de verplichting van één activiteit per discipline uit de Visie Side-Events voor 2025 los. Het kost al moeite om meer race-gerelateerde activiteiten toe te voegen aan het programma. 3. Verhoog het festivalgevoel door te kiezen voor een compacter Zandvoort Racefestival Beperk de duur van het festival in 2025 naar negen dagen (zaterdag 23 augustus tot en met zondag 31 augustus 2025).
Streef negen dagen lang naar een volwaardig race-gerelateerd programma, inclusief een 9-dagen durende grotere kermis met meer ‘snelle’ attracties. Uit economische overwegingen kunnen attracties als het reuzenrad en de kartbaan langer staan (ca 30 dagen).
6
Het aankleden van Zandvoort (citydressing) kan ook al eerder starten (15 tot 30 dagen voorafgaand aan de DGP). Beperk het aantal locaties voor de niet-muziekactiviteiten tot Badhuisplein, Boulevard de Favauge (tot en met Fenemaplein) en het strand. Zet Boulevard Barnaart alleen in voor citydressing en activiteiten in het DGPweekend. Creëer een festivalterrein voor het muziekprogramma in het slotweekend van het ZRF, met een centrale rol voor het Raadhuisplein. Daar programmeert ZB zelf. De deelnemende horeca-ondernemers zorgen voor programmering op het Kerkplein, Gasthuisplein en Haltestraat. ZB heeft de regie op het totale programma zodat de verschillende muziekpodia-/pleinen beter op elkaar worden afgestemd. Omdat het muziekprogramma zo beter wordt verspreid, is het qua veiligheid / crowd safety beter beheersbaar. 4. Continueer samenwerking met Stichting Zandvoort Beyond Ondanks dat de meeste doelen van de Kwaliteitsimpuls niet zijn gerealiseerd, luidt ons advies om de samenwerking met Zandvoort Beyond in ieder geval voor 2025 te continueren. Het model met een overkoepelende stichting die parapluhouder is voor de vergunning is in de basis goed. Deze constructie wordt op meerdere plekken in het land gehanteerd. Mogelijk is 2025 de laatste editie van de DGP en wellicht ook voor ZRF. Met die wetenschap is niet aan te raden om op zoek te gaan naar een nieuwe partij.
De tijd om op zoek te gaan naar een nieuwe partij voor 2025 is te kort. En de kans dat de gemeente tijdig een nieuwe partij kan vinden die ZRF onder de thans geldende voorwaarden wil organiseren achten wij klein. ZB kent Zandvoort inmiddels en heeft de contacten met de relevante stakeholders. Stel daarbij wel een aantal voorwaarden aan het voortzetten van de samenwerking met ZB:
7
ZB draagt de uitvoering van de parapluvergunningsaanvraag van het festival 2025 over aan een professionele partij/persoon. Met het oog op de afgenomen vertrouwensrelatie tussen organisator en de hulpdiensten is het inzetten van een derde partij noodzakelijk. Bovendien kan ZB zich dan volledig richten op de programmatische invulling en sturing. Pas co-financieringsverhouding voor de editie 2025 aan van 1/3-2/3 naar 50-50. Private middelen uit de markt halen blijft lastig maar wordt in deze verhouding iets makkelijker voor ZB. Op andere plekken elders in het land is de rol van de overheid als verdubbelaar van private inkomsten niet ongebruikelijk. Als alternatief voor de co-financieringsafspraak kan ook gekozen worden voor een vaste vergoeding gekoppeld aan een aantal concrete afspraken (o.a. F1 scherm Badhuisplein, Reuzenrad, kartbaan).
3. Terugblik Zandvoort Racefestival 2020 - 2023 In mei 2019 werd bekend dat de Formule 1 in 2020 na 35 jaar terug zou keren naar Zandvoort. Daarop besloten gemeente Zandvoort en de Dutch Grand Prix (DGP) organisatie dat er ook side events in het dorp zouden moeten plaatsvinden. Dit Zandvoort Beyond Festival vond met een speciale corona-editie voor het eerst in 2021 plaats. In 2024 vond de 4e plaats. Jaar
Titel
Datum
Duur in dagen
2020
Zandvoort Beyond Festival Zandvoort Beyond Festival Zandvoort Beyond Festival Zandvoort Racefestival Zandvoort Racefestival
Geen doorgang
nvt
Aantal publieksactiviteiten nvt
13-8-2021 t/m 5-9-2021
23
13
2-8-2022 t/m 4-9-2022
34
17
12-8-2023 t/m 27-82023 9-8-2024 t/m 25-82024
16
20
17
25
2021 2022 2023 2024
8
2020 Voor de 1e editie die in mei 2020 zou gaan plaatsvinden, ging gemeente Zandvoort in zee met Gielissen Events. De opzet was dat zij optraden als overkoepelende vergunninghouder voor activiteiten die (lokale) bedrijven en organisaties wilden organiseren rondom de Formule 1 race. Daarnaast zou Gielissen ook optreden als producent van eigen programmadelen. Dat resulteerde in een ‘35 dagen’-programma met een budget van € 250.000, waarmee Zandvoort maximaal zou profiteren van de terugkeer van de F1. Door de Covid-19 pandemie werden de DGP en ‘Zandvoort Beyond, beach for racing’ zoals het 35-dagen durende side events programma werd genoemd, geannuleerd. De gemeente was zeer ontevreden over de prestaties van Gielissen Events in voorbereiding van de eerste editie en besloot de samenwerking stop te zetten. 2021 Begin 2021 werd de Stichting Zandvoort Beyond opgericht om de leegte te vullen die Gielissen Events achterliet. Deze stichting was een initiatief van gemeente Zandvoort, de organisatie van de Dutch Grand Prix en Zandvoort Marketing. Omdat Zandvoort Beyond alleen zou optreden als facilitator werd het budget teruggeschroefd naar € 100.000. Gemeente en Stichting Zandvoort Beyond sloten in 2021 een concessieovereenkomst voor een periode van drie jaar (t/m 2023).
Daarin werd opgenomen dat Zandvoort Beyond als paraplupartner verantwoordelijk is voor de organisatie van de side events (vanaf 2023 genaamd Zandvoort Racefestival) in aanloop naar en tijdens de Dutch Grand Prix. De eerste editie vond plaats van 13 augustus tot en met 5 september 2021 en duurde 23 dagen. De Grand Prix was inmiddels verplaatst van mei naar september. De editie van 2021 kende een begroting van bijna € 215.000, waarvan de gemeente € 135.000 bijdroeg (63%). Het festival bestond uit circa 14 verschillende activiteiten en trok volgens de organisator circa 75.000 bezoeken. De ambities voor de eerste editie (van het Zandvoort Beyond Festival) stonden in de Visie Side Events Dutch Grand Prix (2019) maar konden door de korte voorbereidingstijd en de geldende coronamaatregelen (er waren nog nauwelijks side events toegestaan) niet worden gehaald. 2022 De 2e editie van het Zandvoort Beyond Festival vond plaats van 2 augustus tot en met 4 september (34 dagen). Het festival omvatte 17 verschillende activiteiten en
9
had een begroting van ruim € 390.000 , waarvan € 140.000 (36%) vanuit de gemeente. Die stelde ook eenmalig € 40.000 extra beschikbaar uit het coronaherstelfonds. Daardoor kon de stichting een sponsorwerver aantrekken die marktpartijen aan de stichting kon binden ter (financiële) ondersteuning van de side-events in 2022 maar ook richting 2023. Dit bleek ook nodig omdat de DGPsponsors na 2022 stopten met activiteiten op/tijdens ZRF. DGP had in het begin meer oog voor het belang van het ZRF maar vanaf 2022 nam dat af. Hun focus kwam volledig op het circuit/DGP te liggen. Ook voor deze editie kwamen de initiatieven moeizaam op gang, vooral vanwege de coronamaatregelen in het eerste kwartaal van 2022. Mede daarom en wederom de korte voorbereidingstijd stelde gemeente Zandvoort het ambitieniveau naar beneden bij. De lessen van de editie van 2022 De gemeente Zandvoort wilde – naar aanleiding van de editie 2022 – nieuwe afspraken maken met Stichting Zandvoort Beyond om de kwaliteit en timing van de parapluvergunningsaanvraag te verbeteren. De meeste ondernemers meldden zich pas na het verstrijken van de aanmeldtermijn bij Zandvoort Beyond. Juist voor een evenement van deze omvang is het voor de gemeente belangrijk om alle activiteiten die invloed kunnen hebben op de veiligheid, openbare orde en/of mobiliteit in kaart te hebben.
Voor veel ondernemers was het echter niet duidelijk dat activiteiten die niet binnen de reguliere exploitatie vielen, aangemeld moesten worden bij Stichting Zandvoort Beyond. Andersom was het de wens van Zandvoort Beyond om na de editie van 2022 een aantal kaders en uitgangspunten verduidelijkt te krijgen, omdat de algemene plaatselijke verordening (APV) en het evenementenbeleid in sommige gevallen onvoldoende handvatten gaven om bepaalde zaken tijdens het festival goed te kunnen regelen. Hier heeft de gemeente invulling aan gegeven, o.a. door het instellen van een verbod op het gebruik van glaswerk en het verbieden van de verkoop van alcohol na een bepaalde tijd (o.a. door de supermarkten). 2023 Van 12 tot en met 27 augustus 2023 vond de eerste volwaardige editie van het Zandvoort Racefestival plaats, een nieuwe naam omdat uit de evaluatie van 2022 bleek dat de naam ‘Zandvoort Beyond’ niet goed aansloot op de (gewenste)
10
activiteiten in Zandvoort. Ook bleek dat bewoners, ondernemers en bezoekers de naam niet (goed) begrepen. Het programma was een ingekort naar 16 dagen omdat de activiteiten (20) daardoor beter konden worden gecombineerd en geclusterd en elkaar meer konden versterken. Het festival had een begroting van € 314.000, waarvan de gemeente € 100.000 bijdroeg (32%). Rol Zandvoort Beyond Ook voor de editie 2023 werd vastgehouden aan het model met één organisatie (Zandvoort Beyond) als parapluhouder voor de evenementenvergunning. Na deze editie heerste er bij de betrokken stakeholders (gemeente, diensten en ondernemers) tevredenheid over dit model en de voordelen die dat bood in de afstemming met DGP én diensten op gebied van onder andere mobiliteit en veiligheid. Samenwerking met ondernemers Uit de evaluatie bleek dat Stichting Zandvoort Beyond in 2023 beter gevonden werd door (lokale) ondernemers en organisatoren dan in 2022. Ruim 34% van de ondernemers vond dat Zandvoort Beyond het ondernemers makkelijk had gemaakt mee te doen met side events. In 2022 lag dat percentage nog op 26,6%. Daarbij werd in 2023 extra aandacht besteed aan het communiceren van deadlines voor aanmelden van activiteiten én werd beter duidelijk gemaakt wanneer een activiteit (tijdens het Racefestival) vergunning- of meldingsplichtig was.
Met het veiligheidsplan van Zandvoort Beyond was een kwaliteitsslag gemaakt door samenwerking en integraliteit volgens de evaluatie van de gemeente over 2023. Maar de gemeente concludeerde ook dat de aangeleverde informatie van activiteiten van ondernemers die onder de parapluvergunning van Zandvoort Beyond vielen, niet voldeden aan de indieningsvereisten. Parapluhouder Zandvoort Beyond en (lokale) ondernemers moesten afspraken beter vastleggen zodat Zandvoort Beyond verantwoordelijkheid kon nemen. Een uitdaging voor ZB omdat plannen van ondernemers soms op het laatste moment door organisatoren werden ingetrokken of gewijzigd. Gebruik openbare ruimte Er was bij Zandvoort Beyond en sommige ondernemers onduidelijkheid over het gebruik van de openbare ruimte tijdens de editie van 2023. Dat gold bijvoorbeeld voor (het formaat van) terrassen en uitstallingen tijdens het Racefestival.
11
Uitgestalde parasols in Haltestraat en Kerkplein zorgden voor een verminderde doorgang van hulpdiensten. Dit moest in een volgende editie beter worden gereguleerd via aanpassing van de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) of onderdeel worden van het veegbesluit worden. Voor toekomstige edities zouden reguliere afspraken en afwijkende/aanvullende afspraken tijdens het Racefestival tussen gemeente, ZB en ondernemers duidelijker gecommuniceerd en vastgelegd moeten worden. Ambitie Zandvoort Beyond De rol van Zandvoort Beyond in 2023 was hoofdzakelijk die van facilitator en parapluvergunninghouder. De stichting had geen middelen om zelf te organiseren en was daardoor erg afhankelijk van plannen van (lokale) ondernemers en andere partijen (o.a. exploitant kartbaan, kermisexploitanten). De concessievergoeding van de gemeente Zandvoort, gelden van andere subsidienten en sponsoren werden voornamelijk ingezet voor organisatie (personeel), exploitatiekosten, facilitaire zaken en veiligheid. In 2023 ging driekwart van de begroting daaraan op en resteerde circa € 25.000 voor inkoop van content. Door de beperkte financiële mogelijkheden en de afhankelijkheid van anderen was het voor Stichting Beyond lastig om te voldoen aan de ambities beschreven in de Visie Side-Events DGP (2019).
Gemeente en Zandvoort Beyond constateerden gezamenlijk dat er in 2023 te weinig stappen vooruit waren gezet. Vanwege de verwachte drukte in het DGP-weekend, was het ZB niet toegestaan om extra publiek voor het ZRF in het DGP-weekend aan te trekken. ZB gaf aan dat dit voor toekomstige edities van ZRF juist wel mogelijk moest zijn, omdat het aantrekken van extra bezoekers, ook in het raceweekend, bijdraagt aan de financiële dekking van het Zandvoort Racefestival. Naast bovengenoemde factoren speelden er vorig jaar andere aspecten die het ZB moeilijk maakte om door te groeien naar het ambitieniveau van de Visie SideEvents DGP: •
Markt is in 2023 sterk veranderd t.o.v. 2020, door o.a. corona, inflatie, loonstijgingen, personeelstekort, geopolitieke situatie, verschuiving datum, veiligheidseisen, terugtrekkende overheid.
12
• •
Er was tot en met 2023 geen indexatie toegepast op de concessiebijdrage van de gemeente terwijl de kosten fors waren toegenomen. De DGP-‘hype’ van de eerste jaren was na drie jaar verminderd, (samenwerkings-)partijen stonden niet meer in de rij.
Op basis van de feedback (oktober 2023) van Stichting Zandvoort Beyond op de editie 2023, besloot het College van B&W van de gemeente Zandvoort op 12 december 2023 via de nota ‘Kwaliteitsimpuls Zandvoort Racefestival’ in te stemmen met een kwaliteitsimpuls van het Racefestival voor edities 2024 en 2025. Er zou dan een bedrag van maximaal 350.000 euro per jaar beschikbaar komen. Met deze investering heeft de gemeente meer ruimte gegeven om het evenement van Stichting Zandvoort Beyond te laten groeien naar een zelfstandig evenement. Het College legde de raad een aantal keuzes in ambitieniveau voor (A t/m E) en adviseerde de Raad om te kiezen voor Scenario E – het meest uitgebreide scenario met de grootste financiële impact – waarbij er twee weken lang een aansprekend Racefestival wordt georganiseerd dat uit meerdere disciplines bestaat en in z’n totaliteit een aantrekkende waarde voor de DGP bezoeker, de Zandvoorter maar ook voor bezoekers zonder F1 ticket uit de regio heeft.
4. Voortraject Zandvoort Racefestival 2024 Op 23 januari 2024 ging de gemeenteraad akkoord met de ‘Kwaliteitsimpuls Zandvoort Racefestival’, waardoor Stichting Zandvoort Beyond kan rekenen op minimaal € 150.000 (zonder inachtneming van de 1/3-2/3 verdeling) en maximaal € 350.000 (op basis van 1/3-2/3 cofinanciering). 4.1. Het tijdspad januari 2024-augustus 2024 De belangrijkste gebeurtenissen in de periode vanaf het raadsbesluit zijn: Datum Oktober 2023
Belangrijke gebeurtenissen In oktober 2023 stelde ZB een ambitiestuk op als basis voor een nieuwe concessieovereenkomst met de gemeente. Daarin legde ZB de gemeente een aantal ambitiescenario’s met bijbehorende kostenindicaties en een financieringswijze (1/3-2/3 cofinanciering gemeente en privaat) voor.
13
12 december 2023 23 januari 2024 31 januari 2024
31 januari 2024
Februari 2024
5 maart 2024
6 maart 2024 10 april 2024 9 mei 2024 16 mei 2024
22 mei 2024
19 juni 2024
In december 2023 stelt de gemeente de ‘Kwaliteitsimpuls Zandvoort Racefestival’ op (obv ambitiestuk ZB) Raad gaat op 23 januari 2024 akkoord met ‘Kwaliteitsimpuls Zandvoort Racefestival’. In een gesprek op 31 januari 2024 met het ZFM radioprogramma Goedemorgen Zandvoort gaf de directeur van Zandvoort Beyond aan dat het nog niet duidelijk was hoe het festival kon worden verbeterd met de kwaliteitsimpuls waarmee de raad had ingestemd. Op 31 januari 2024 stuurde de stichting een brief naar de ondernemers in het centrum met daarin een oproep om mee te doen en plannen en ideeën in te dienen. Begin februari ontving Stichting Zandvoort Beyond de planning van de gemeente Zandvoort met daarin de datum van de deadline voor de concept parapluvergunning. Op 5 maart werd de nieuwe concessieovereenkomst tussen de gemeente en Stichting Zandvoort Beyond ondertekend. Op 6 maart ontving de gemeente de eerste planvorming van het programma van de stichting. Op 10 april deelde ZB een update van de programmering van ZRF2024 met de gemeente Op 9 mei ontvingen horeca-ondernemers in het centrum informatie over de geldende kaders tijdens het ZRF2024. Op 16 mei werden horeca-ondernemers in het centrum in een bijeenkomst van de gemeente geïnformeerd over de kaders van ZRF 2024, inclusief de afwijkende regels over de terrassen tijdens het festival.
Op 22 mei diende ZB de parapluvergunning in (week na de deadline). Daarna zijn er nog diverse aanvullingen en aanpassingen geweest. Op 19 juni organiseerde ZB een informatiebijeenkomst voor horeca-ondernemers in Zandvoort. Op die bijeenkomst werden
14
21 juni 2024
3 juli 2024 5 juli 2024
13/14 augustus 2024
ze bijgepraat over o.a. het programma, terrassen en rPET (inzameling plastic bekers). Op 21 juni kreeg ZB de rechten om de F1 op een groot scherm op het Badhuisplein te laten zien. Te laat voor de vergunningsaanvraag en volgens ZB budgettair niet meer realiseerbaar. 3 juli: publicatie persbericht ZB programma Zandvoort Racefestival 2024 Op 5 juli ontvingen horeca-ondernemers de definitieve brief over de kaders (o.a. terrassenbeleid) naar aanleiding van de brief van 9 mei en bijeenkomst van 16 mei. Op 13 en 14 augustus ontvingen de deelnemende horecaondernemers brieven van ZB met de laatste informatie over o.a. programmering, afzettingen, tijden en rPET-inzameling.
4.2 Terugkoppeling stakeholdergroepen voortraject van ZRF2024 In de periode tussen het raadsbesluit van januari en de aftrap van de 4e editie van Zandvoort Beyond op 9 augustus 2024 is veel gebeurd. Bepaalde zaken gingen goed, andere zaken hadden beter gekund. Het is belangrijk om daarover de verschillende stakeholdergroepen te laten reflecteren. Gemeente Over de rol van ZB • Naast een faciliterende rol, zou ZB in 2024 ook in een organiserende rol meer sturing geven op het programma, al dan niet in samenwerking met lokale ondernemers. Daarom is ook het budget verhoogd. Daar heeft de gemeente in het voortraject geen resultaten van gezien. Ten aanzien van het inhoudelijke muziekprogramma laat ZB nog steeds alles over aan de ondernemers. • De gemeente mist daarbij een pro actieve opstelling van Stichting Zandvoort Beyond richting de gemeente. • Het blijkt moeilijk om activiteiten van de grond te krijgen, gemeente hoort daar weinig over tijdens de voorbereidingsperiode (o.a. scherm op badhuisplein, uitzendrechten kwestie). Gedurende het voortraject heeft ZB
15
te weinig terugkoppeling aan de gemeente gegeven over de voortgang van de eigen programma-invulling van ZB. • F1 op groot scherm Badhuisplein had ZB al in de vergunningsaanvraag kunnen meenemen (ondanks dat de uitzendrechten kwestie nog liep). • Verwarring over het reuzenrad eerst wel, toen toch niet, uiteindelijk toch weer wel.
Over de planvorming • De gemeente heeft op verschillende momenten de vergunningsaanvraag van ZB als kwalitatief onvoldoende beoordeeld. Zowel voor als na het indienen van de parapluvergunning waren nog veel aanpassingen en aanvullingen noodzakelijk. • De eerste planvorming van ZB (6 maart 2024) was informatie op 1 a4’tje. ZB had de (goedgekeurde) aanvraag van 2023 als startpunt kunnen gebruiken. • De planvorming was een week te laat bij de definitieve aanvraag. Bij alle eerdere momenten (vooraf gepland) was de planvorming ook te laat, incompleet of verouderd. • Gemeente en hulpdiensten zijn door ZB te weinig betrokken bij de planvorming en moesten daar zelf steeds initiatief in tonen. • Gedurende het gehele voorbereidingstraject is ZB meerdere malen hulp aangeboden door de hulpdiensten in het meedenken en ook om door een professionele partij het veiligheidsplan te laten (her)schrijven. • Gemeente en hulpdiensten beoordeelden de periode met ZB voorafgaand aan ZRF2024 als ‘chaotisch’. De gemeente constateert dat er veel bij de organisator in zijn hoofd zit, maar dat is iets anders dan het op papier krijgen en delen. Overall zijn de gemeente en de hulpdiensten ontevreden over de invulling van ZB als parapluhouder van de vergunning.
Over de (horeca-)ondernemers • Ondanks dat niet alle ondernemers het daar mee eens zijn, vindt de gemeente dat ondernemers voldoende zijn aangehaakt (vooral horeca) vanuit de kaders van het ZRF. • Gemeente mist enige zelfreflectie bij sommige horeca-ondernemers o.a. ten aanzien van de afspraken omtrent zomer- en winterterrassen tijdens ZRF.
16
Tijdens het muziekprogramma mist de gemeente zelfreflectie ten aanzien van de controles van de gemeente het schenken aan <18 jaar op drukke momenten. • De gemeente had meer verwacht meer van de Zandvoortse ondernemers. In collectiviteit ondernemen o.a. winkeliers, strandpaviljoens en culturele instellingen te weinig activiteiten voor ZRF. Naar mening van de gemeente zijn ze het ook niet gewend, een evenement van deze omvang is nieuw voor de ondernemers in Zandvoort. Horeca-ondernemers • Horeca-ondernemers zijn overwegend tevreden over bereikbaarheid van ZB: “alles wat ik gevraagd heb, hebben ze gedaan”. De samenwerking met ZB is in 2024 niet significant veranderd, is niet beter maar ook niet slechter geworden, zo geven ze aan. • Horeca-ondernemers zijn vooral tevreden over de paraplurol van ZB bij de vergunningsaanvraag, alsmede de bereikbaarheid en flexibiliteit van ZB. • Bij een aantal ondernemers in de Haltestraat is onvrede over het feit dat ze laat (juli) zijn geïnformeerd dat zomerterrassen niet waren toegestaan tijdens ZRF2024. De gemeente geeft echter aan dat ze daar al eerder over zijn geïnformeerd. • Sommige horeca-ondernemers vinden hun deelname (te) duur voor wat ze krijgen (en ze hebben o.a. klachten over de kwaliteit van beveiligers) • Op de ZRF-tekening van de boulevards, ontbraken de vaste standplaatshouders.
Die werden vervolgens geconfronteerd met activiteiten/ merchandising-stands die dichtbij hun plek werden neergezet. • De ondernemers willen eerder (2 maanden van te voren) meegenomen worden in tekeningen, zodat ze daarover kunnen adviseren en meedenken. Stichting Zandvoort Beyond • F1/ZRF is belangrijk voor Zandvoort maar vindt nu plaats op een moment dat je het eigenlijk niet nodig hebt vanuit bezoekersperspectief (hoogseizoen). Doordat het hoogseizoen is heeft ZRF onvoldoende draagvlak bij ondernemers in Zandvoort. • Ondernemers hebben het blijkbaar niet extra nodig, bij andere Zandvoortse evenementen is het ook heel moeilijk om ze mee te krijgen.
17
• ZB heeft met veel partijen gesproken (naar eigen zeggen 200 uur in gestoken) om naast een faciliterende rol ook, in samenwerking met (lokale) ondernemers, organisatorisch meer te kunnen sturen op een kwalitatief programma. Bijna alle partijen haakten in het voortraject echter af. Redenen: de tijd is te kort, te druk met eigen bedrijfsvoering, te weinig personeel of geen budget. Partijen wilden of konden het niet om niet doen. ZB geeft aan te weinig budget te hebben om de gewenste activiteiten (zoals o.a. F1 Movie Nights, Demo Solar Racen) zelf te kunnen betalen en/of te co-financieren. • Zandvoortse ondernemers zijn het niet gewend om bij te dragen aan een evenement als ZRF2024. Daardoor ontstaat er o.a. discussie over de bijdrage voor tappunten die ondernemers te hoog vinden. Maar vergeleken met andere grootschalige stadsevenementen is die bijdrage naar verhouding laag. De schaal van Zandvoort helpt daar niet bij, het aantal horecaondernemers is beperkt. • Het blijft voor ZB lastig om parapluhouder eigenaar te worden voor de deelplannen van de ondernemers. De deelplannen kwamen vaak (te) laat binnen en waren ondermaats. Volgens gemeente en hulpdiensten kwam het vervolgens meermalen voor dat aangeleverde deelplannen door ZB rechtstreeks werden doorgestuurd zonder eigen check.
• Omdat ZB geen eigenaar is van de buitenruimte in het centrum, kan zij geen (dwingende) afspraken maken met horeca-ondernemers die niet mee wilden doen (en meebetalen) aan ZRF. Deze ondernemers profiteren van extra bezoek door de programmering in de straat, maar betalen er niet aan mee (freeriders).
5. Uitvoering Zandvoort Racefestival 2024 Van 9 tot en met 25 augustus 2024 vond voor de vierde keer en voor de tweede keer volwaardig het Zandvoort Racefestival plaats. Het programma duurde 17 dagen, vergelijkbaar met 2023. Het weer was gedurende die periode overwegend zonnig met af en toe bewolking. Temperatuur lag tussen 20 en 25 graden en het was over het algemeen wat winderig. Tijdens het DGP weekend was de donderdag goed, vrijdagmorgen storm en regen, ’s-middags en ’s-avonds was het prima weer. De zaterdag was slecht (hele dag regen), de zondag was prima.
18
Er vonden tijdens de gehele duur van het Racefestival in totaal circa 25 verschillende activiteiten (exclusief citydressing) plaats, vijf meer dan in 2023. Driekwart van de activiteiten was gratis te bezoeken en net als in eerdere jaren vond bijna de helft van de side events vooral kort vooraf aan of tijdens het raceweekend plaats. 5.1 Overall mening stakeholders over ZRF 2024 Het overgrote deel (circa 80%) van de geënquêteerde bezoekers (658 respondenten) was tevreden of zeer tevreden over de activiteiten van het Racefestival in het dorp en op de boulevard. Slechts een heel klein deel van de bezoekers kwam er speciaal voor, terwijl een aanzienlijk deel er van op de hoogte was. Het muziekprogramma dat vanaf de donderdag van het laatste weekend in het centrum plaatsvond en het teruggekeerde reuzenrad werden het beste gewaardeerd door de bezoekers. Bijna 60% van de inwoners van Zandvoort die de digitale enquête invulden (1508 respondenten) beoordeelt het Racefestival in het algemeen als goed tot zeer goed. 40% is minder enthousiast of heeft het Racefestival niet bezocht. De respondenten zijn overwegend 40+ en veelal woonachtig in centrum/boulevard. De meeste horecaondernemers (voornamelijk caféhouders/restaurants) in het centrum van Zandvoort zijn overall gezien positief over het ZRF. Ze hebben het vooral over het muziekprogramma dat ze zelf organiseren.
Daarnaast prijzen ze ook de beleving en enthousiasme in het dorp door de activiteiten en uitstraling van het ZRF. Wel waren de verwachtingen voor 2024 hoger, waardoor de ondernemers per saldo toch wat teleurgesteld zijn. Ook de hoteliers waren tevreden. De ZRF zorgt voor een leuke sfeer in het dorp in de aanloop naar de DGP. De hoteliers zaten in de periode van ZRF/DGP vol. De strandpaviljoenhouders zijn minder tevreden, maar dat komt vooral door de timing (augustus = hoogseizoen) van het evenement. Op een mooie stranddag in de zomer zit Zandvoort al goed vol, daar is geen ZRF voor nodig, zo vinden ze. De andere ondernemers (caféhouders, restaurants, hotels) onderschrijven dit argument.
19
Slechts enkele winkeliers spelen in op de DGP/ZRF en zij zijn tevreden over hun bedrijfsvoering gedurende het ZRF. Het Racefestival zelf werd matig beoordeeld, ze hadden er meer van verwacht zeker met het oog op het hogere budget vanuit de gemeente. Een groot aantal winkeliers speelt echter niet of nauwelijks in op ZRF en/of de DGP omdat ze vinden dat het ze economisch geen voordelen biedt. Tenslotte is ook gemeente Zandvoort in de basis tevreden over het ZRF. Het Racefestival brengt Zandvoort in F1-sfeer, een belangrijke doelstelling. De gemeente vindt dat de kwaliteit van het ZRF in 2024 niet is verbeterd ten opzichte van jaren daarvoor terwijl dat met de kwaliteitsimpuls wel de bedoeling was. De gemeente is niet tevreden over het ‘race’-gehalte van ZRF2024. Het gaat nu teveel naar een gewone ‘feestweek’. ZRF2024 voldoet daarmee niet aan de eisen van de Kwaliteitsimpuls zoals die begin 2024 is afgesproken met ZB. Als onderdeel van de evaluatie heeft een aantal experts een bezoek gebracht aan het festival. Zij bekeken het evenement met hun kennis van evenementen en citymarketing. Overall vonden zij dat er tijdens ZRF zeker een gezellige sfeer in het dorp hangt, maar dat het festivalgevoel ontbreekt. Daarbij is propositie van het festival onduidelijk.
Met uitzondering van het laatste weekend is er nauwelijks programmering en de onderlinge samenhang tussen de verschillende activiteiten ontbreekt. Er is verder weinig verbinding tussen de Zandvoortse activiteiten en kernkwaliteiten van Zandvoort (Surf/ kite/ water/ strand/ familiebadplaats). 5.2 Evaluatie op onderdelen Op basis van alle verzamelde informatie belichten we de inhoud van ZRF 2024 vanuit verschillende perspectieven: type-activiteiten, programmering op de locaties, programmering gedurende de looptijd en de attractiviteit van de activiteiten per doelgroep. Schematische overzichten van de activiteiten per type, locatie en doelgroep zullen worden opgenomen in de bijlagen. 5.2.1 Programmering naar type activiteiten, locatiegebruik en periode De programmering van ZRF 2024 is gebaseerd op de Visie Side-Events Dutch Grand Prix Zandvoort en de gemaakte afspraken in de concessieovereenkomst 2024-2025.
20
In deze paragraaf beschrijven wij hoe de verschillende stakeholdergroepen de activiteiten hebben ervaren. Bezoekers Bezoekers waren overwegend positief over de invulling van de muziekpleinen in het dorp. Wel werd vaak opgemerkt dat men het geluid (vooral de bas) nogal hard vond. Ook positief was men over het reuzenrad op het Badhuisplein. De kermisattracties op hetzelfde plein werden eveneens goed gewaardeerd. Men vond de kermis wel wat klein (in omvang) en een beetje te snel afgelopen (geen kermis in de laatste week). Bezoekers zien graag meer activiteiten op de boulevards, daar was vaak weinig te doen. Met name geënquêteerde bezoekers in de periode voor het DGP-weekend gaven dit aan. Een derde deel van de bezoekers gaf aan om op een later moment gedurende ZRF 2024 te willen terugkomen voor de activiteiten/sfeer van het Racefestival. Bij bezoekers die voor de F1 sfeer kwamen lag dat percentage zelfs hoger. Driekwart van deze bezoekers zou ZRF 2024 ook aanbevelen bij familie en vrienden. Veel bezoekers misten wel een groot scherm (in het dorp en/of op het strand) met daarop de wedstrijd/trainingen. Ook werd geopperd om het dorp iets meer bij de DGP te betrekken met o.a. een historische GP-optocht.
Bijna de helft (44%) van de Nederlandstalige bezoekers was voordat ze naar Zandvoort kwam al op de hoogte van de verschillende activiteiten in Zandvoort ('Racefestival') rondom de Dutch Grand Prix. Bij de Duits- en Engelstalige bezoekers was dat percentage een stuk lager. Bezoekers vinden dat er beter gecommuniceerd kan worden over het activiteiten/artiesten-programma in het dorp, ook in het Duits en Engels. Bewegwijzering moet beter (vooral buitenlanders merkten dit op). De routing is vooral gericht op het circuit. Het dorp zelf, inclusief ZRF, krijgt daardoor minder traffic.
21
Meest bezochte activiteiten door bezoekers 30,0% 25,0%
26,7% 24,3% 21,3%
20,0% 15,0%
10,4% 10,0% 5,0%
6,9%
5,4%
5,0%
0,0%
Bewoners Driekwart van de inwoners beoordeelt de muziekoptredens in het dorp als goed tot zeer goed. 60% van de inwoners beoordeelt het attractieplein en reuzenrad (zeer) goed. De merkactivaties zijn door bijna 60% van de inwoners als goed tot zeer goed beoordeeld. Twee derde van de inwoners beoordeelt de overige activiteiten van het ZRF eveneens als goed tot zeer goed. De bewonersenquete is na het DGPweekend uitgevoerd. Een tussentijdse toets voor het weekend zou een ander beeld kunnen geven, zoals we dat ook zien bij de bezoekers. • Ruim 70% van de inwoners is enthousiast over de race-gerelateerde activiteiten van ZRF2024. Ca 30% is daar minder enthousiast over of heeft die activiteiten niet bezocht. • Uit de enquête blijkt dat de muziekprogrammering in de Haltestraat beter wordt bezocht dan op de andere locaties (Gasthuisplein, Raadhuisplein).
22
• Uit de bewonersenquete blijkt dat meer dan de helft van de respondenten hun huis hadden versierd met o.a. grand prix vlaggen en/of vlaggetjes. • Twee derde van de inwoners beoordeelde de informatieverstrekking over de activiteiten van het ZRF als goed tot zeer goed. • Inwoners van Zandvoort Noord hebben zeer positief gereageerd op de activiteiten in noord, die daar in 2024 voor het eerst plaatsvonden. Met name het grote F1 scherm het Flemingplein en de citydressing werden gewaardeerd. • 60% van de inwoners heeft in de periode 9 t/m 25 augustus geen overlast gehad van ZRF/DGP of vindt dat het er een beetje bij hoort. De meeste opmerkingen (klachten) gingen over het DGP-weekend en hadden betrekking op wegafsluitingen (31%), verkeersdrukte (18%) en parkeeroverlast & geluidsoverlast (18%). Top 10 meest bezochte activiteiten inwoners 16% 14%
14%
13%
13%
12% 10% 8% 6% 4%
9%
8%
8%
6%
6% 4%
4%
2% 0%
Horeca-ondernemers Horeca-ondernemers waarderen het muziekprogramma (dat ze zelf organiseren)
23
en belevingsactiviteiten (Fun) als beste. Activiteiten met een meer maatschappelijk karakter en cultuur werden het minste positief beoordeeld of niet als zodanig herkend. Het kennisniveau van de horeca-ondernemers over de niet-muziekonderdelen van het Racefestival, zowel in de twee weken voorafgaand als tijdens het laatste weekend, blijkt relatief laag te zijn. Ondernemers vinden dat er meer race-gerelateerde activiteiten moeten komen waardoor het een echt racefestival wordt. Door toevoeging van meer raceelementen kan de verbinding tussen DGP en Racefestival worden versterkt, zo geven ze aan. Ondernemers zijn kritisch op de kermis die in deze vorm niets met de F1 te maken heeft. “Zet attracties neer met snelheid”. Een kermis met passende attracties moet er sowieso (ook) in de laatste week van ZRF staan. De ondernemers vinden dat de aanlooproute van het station naar het centrum slechter is geworden. Mensen werden te veel de boulevard opgestuurd. Door de hekwerken werden mensen teveel tegen gehouden, waardoor ze niet zo makkelijk in het centrum kwamen. Ondernemers vinden ook dat er meer activiteiten op de boulevards moeten plaatsvinden. Daarbij opgemerkt dat de ondernemers deels gebrekkige kennis hebben over welke activiteiten waar en wanneer plaatsvonden. Ze waren wel positief over de invulling van het Fenemaplein (normaal een doods plein) met de (kinder)kartbaan.
De ondernemers waren enthousiast over de letters ZANDVOORT. Ze misten daarbij de link met de F1. Een gemiste kans vinden ze. In het algemeen waren de ondernemers zeer positief over de citydressing tijdens ZRF2024. Muziekprogrammering Horeca-ondernemers in de Haltestraat zijn commercieel gezien tevreden over hoe het daar dit jaar is gegaan. Met name op de vrijdagavond en zaterdagavond was er in de Haltestraat geen doorkomen aan. Volgens de diensten was het daar op momenten te druk. Er moet van te voren beter met horeca-ondernemers gecommuniceerd worden over hoe de routing loopt in verband met crowd safety. Welke straten zijn open,
24
welke niet? Niet iedereen was tevreden over de wijze waarop het publiek naar het centrum van het dorp geleid werd tijdens het muziekprogramma in de avonduren. Daardoor was het bij bepaalde horecazaken veel minder druk (o.a. Noya). De ondernemers willen graag dat de routes vooraf beter met hen worden gecommuniceerd. De opzet van het Gasthuisplein was veel beter dan in 2023, zo concludeert men. De kleinere opzet zorgde ervoor dat het sneller gezellig werd. Ook het Raadhuisplein kende een betere opstelling maar bezoekers arriveren daar pas laat (na 20:00 uur of pas na 22:00 uur). De bezoekaantallen van de podia op het Gasthuisplein en Raadhuisplein zijn echter ook in 2024 te laag om deze pleinen financieel rendabel te maken voor de betrokken ondernemers. Blijkbaar is de aantrekkingskracht van de programmering op deze locaties onvoldoende. De ondernemers zijn zeer ontstemd over de boetes voor het schenken van alcohol aan <18 jaar. Ook de wijze waarop de gemeente daarop heeft gecontroleerd is bij veel ondernemers in het verkeerde keelgat geschoten. Volgens hen is controle niet te doen door de grote drukte. Daarbij brengt nog steeds een flink aantal bezoekers (ook < 18 jaar) eigen drank mee. Een oplossing zou kunnen zijn om de Haltestaat met hekken af te sluiten en er een gecontroleerde omgeving (met bijvoorbeeld bandjes) van te maken.
Dit vergt echter wel inspanningen van ondernemers. Horeca-ondernemers zijn overwegend tevreden over de huidige duur van ZRF (ruim 2 weken). Sommige activiteiten zouden wel langer mogen duren, zoals kartbaan, reuzenrad en citydressing. De ondernemers vinden het jammer dat veel activiteiten er maar een dag of vier stonden, te kort naar hun mening. De horeca-ondernemers vonden de vrijdag van ZRF2024 minder dan vorig jaar. Dat kwam o.a. doordat er die avond ook ‘groots’ werd geprogrammeerd op het circuit. Voorheen was het op vrijdag al vroeg vol in het dorp. Feitelijk werd er dit jaar op de vrijdagavond op het circuit niet meer geprogrammeerd dan in 2023, maar met DIRECT en Armin van Buuren stonden er wel grotere artiesten dan in 2023. Daarnaast duurde het vrijdagavondprogramma in 2024 tot 21.30 (met een afsluitende droneshow), in 2023 was het programma al om 20.30 afgelopen. Bovendien was het
25
in 2023 drukker op de vrijdagavond op het circuit vanwege de Jumbodag (met korting naar het circuit). Toen stroomde er na afloop meer mensen het dorp in, zo gaven de ondernemers aan. Sinds het afschaffen van de bewonersdag (donderdag) is de donderdagvond iets rustiger volgens de ondernemers. Ook enkele bewoners gaven aan het jammer te vinden dat deze mogelijkheid er niet meer is. Gemeente Het Racefestival zorgt voor versterking van de F1 sfeer in het dorp. Bij de DGP/ Racefestival betrokken medewerkers van de gemeente waarderen de citydressing en de muziekpodia als beste, gevolgd door Fun-activiteiten. Techniek & innovatie en cultuur worden het minst gewaardeerd omdat er van die disciplines ook niet of nauwelijks activiteiten zijn geweest. Overall is de gemeente niet tevreden over het aantal en niveau van de programmering op de verschillende ZRF-locaties. De gemeente constateert dat de side-events op het circuit van een hoger niveau zijn dan wat er in het dorp gebeurt. De gemeente is blij met de terugkeer van het reuzenrad op het Badhuisplein, dat ook gewaardeerd wordt door bezoekers. Verder constateert de gemeente dat cultuuractiviteiten minder goed werken. Het neerzetten van de F1 auto van Max heeft altijd succes. De gemeente en hulpdiensten zijn kritisch op de uitvoering van ZRF 2024, met name tijdens het muziekprogramma in het laatste weekend.
In de Haltestraat was het op sommige momenten onverantwoord druk, waarbij organisator en horecaondernemers te weinig hebben ondernomen om de menigte ‘af te koelen’. Ook bleek tijdens controles dat er alcohol werd verstrekt aan <18 jaar. Dat de horeca verontwaardigd was over de controles van de gemeente, is volgens de gemeente de omgekeerde wereld. Schenken aan <18 jaar blijft primair de verantwoordelijkheid van de horeca zelf. De gemeente is in beginsel tevreden over het feit dat ZB de marketing/ communicatie van ZRF zelf ter hand heeft genomen. Het bereik van de communicatiekanalen (o.a. Facebook, Instagram) is echter nog veel te laag waardoor relatief weinig mensen zijn bereikt.
26
De gemeente is tevreden met de huidige duur van het ZRF waarbij rekening wordt gehouden dat voor activiteiten als reuzenrad en kartbaan een kortere duur niet rendabel is. Ook de gemeente ziet de DGP en ZRF liever in mei of september/ oktober. De koppeling met andere passende evenementen, zoals de Circuit Run, is dan makkelijker te realiseren, net als activiteiten met scholen. Dat was dit jaar niet mogelijk omdat ZRF in de zomervakantie viel. Experts De signing-torens van ZRF2024 wekken de indruk van iets groots, maar die belofte wordt niet waargemaakt. Er is, op het laatste weekend na, nauwelijks programmering, en dat stelt teleur als je de ‘belofte’ op de website leest. Qua racebeleving kan er veel meer, met name meer de thrill/ spanning/ geluid/ geur/ drukte en saamhorigheid van racen en Formule 1. Er zijn tal van activiteiten in het dorp, boulevard, en strand te bedenken die passen bij racebeleving. Nu voelt het meer als een paar verplichte sponsoractiviteiten en een standaard kermis die je overal in Nederland hebt. Over de citydressing zijn de experts overwegend positief. Men werd vrolijk van de vele race-vlaggetjes in heel het centrum van Zandvoort. De aankleding met rood wit blokken en de zwart wit geblokte vlaggen zijn echte sfeermakers, vooral in het centrum. Aankleding van de Boulevard Barnaart en ook stationsgebied was echter zeer beperkt.
De algemene indruk is dat het geheel te rommelig is, van een eenduidige uitstraling van ZRF is geen sprake. Zo gebruikt het festival drie soorten vlaggen, waar één vlag beter zou zijn geweest. Op veel plekken hangen Racefestival vlaggen en op sommige plekken staan blauwe 3D objecten met het circuit; allemaal prachtig maar verder is er weinig concrete duiding in de openbare ruimte over het festival. Zorg voor meer communicatie en nog meer eenduidige merkuitstraling. Experts beoordelen de bereikbaarheid van en bewegwijzering naar het Racefestival vanaf het NS station of parkeerplek als matig. Bewegwijzering naar de activiteiten van het Racefestival, zoals bijvoorbeeld op Boulevard Barnaart en Badhuisplein ontbrak. De signing torens van ZRF geven wel informatie over de vaste activiteiten
27
maar leggen je niet uit hoe je er komt. Gastheerschap op straat ontbreekt, terwijl veel bezoekers (van Zandvoort) geen idee hebben wat het Racefestival is, waarom, waar en wanneer. Een aantal verschillende locaties van ZRF 2024 is door de experts beoordeeld aan de hand van mate van programmering, onderscheidend vermogen, link met de F1/racen en drukte (aantal bezoekers). Locaties • Badhuisplein: matige invulling, nauwelijks onderscheidend. Kermis is leuk, maar vind je overal. Programmering heeft geen link met de F1. In laatste week van ZRF nogal armoedig, leeg plein met alleen een reuzenrad. Weinig bezoekers, plein oogt ook rommelig. • Boulevard de Favauge: matige invulling, nauwelijks tot enigszins onderscheidend, redelijk wat bezoekers, enkele activiteiten met een link naar de F1 (in DGP-weekend wel wat meer). • Fenemaplein: met het oog op de beperkingen van het plein, goede invulling met de kartbaan. Qua uitstraling/aankleding van de kartbaan en het plein nog werk te verrichten. • Boulevard Barnaart: matige tot redelijke invulling, maar wel op niveau in het laatste weekend. Programmering wel onderscheidend, vooral door de Racegerelateerde merkactivaties en het Race Mobility Experience Center. In het laatste weekend goed bezocht. Programmering heeft deels een link met de F1, maar zeker niet alles.
Zo hebben meerdere merkactivaties geen link met racen (zoals Verisure en Statiegeld Nederland). • Strand: matige invulling, zowel in de strandpaviljoens als op het strand zelf. Alleen Laguna Beach pakt goed uit. Echt een gemiste kans voor een plaats waar strand/zee een van de unique selling points is. • Muziekpodia: Haltestraat tijdens het laatste weekend ’s-avonds erg druk. Qua muziekprogrammering weinig afstemming, daardoor kakofonie van muziekstijlen. Gasthuisplein: Leuk en gezellig podium, bleef daar vrij rustig. Raadhuisplein: Later op de avond werd het er drukker, gezellige sfeer. Er zou
28
daar wel wat meer programmering bij kunnen, eventueel in combinatie met het Kerkplein. Zandvoort Beyond In het laatste weekend stond het ZRF 2024 goed, zoals op de boulevard. Het attractieplein is beperkt in omvang met relatief kleine attracties. Volgens ZB mogen grote attracties daar niet staan vanwege klachten van de omgeving. In 2023 trok het attractieplein in de laatste week nauwelijks nog bezoekers. Daarom is dit jaar besloten om eerder te stoppen. Het muziekprogramma (22 t/m 25 augustus) werkt goed en bindt bezoekers. De aankleding is overall gezien zeer goed geslaagd. Er zijn meerdere programma-elementen die betrekking hebben op racen zoals F1 auto’s, de kartbaan en de Race Mobility Experience. Maar het is nog niet voldoende, erkent ZB zelf ook. Het is echter lastig om dit uit te breiden vooral door de budgettaire beperkingen. Het muziekpodium op het Raadhuisplein was in 2024 (net als in 2023) opnieuw geen succes. ZB geeft aan dat het daar niet lukt met de huidige ondernemer en een tekort aan budget. Vraag is of ZB vanuit de beoogde rol als producent niet zelf een attractief programma had kunnen ontwikkelen. Een periode van twee weken voor ZRF werkt beter dan de eerdere termijn van een maand (2022). Exploitatie-technisch heb je op een aantal onderdelen echter meer tijd nodig (o.a. reuzenrad, kartbaan).
Maar inhoudelijk vanuit bezoekerspropositie is een week eigenlijk de ideale termijn, zo geeft ZB aan. 5.2.2 Programmering naar activiteiten per doelgroep Bewoners beoordelen vooral de activiteiten gericht op kinderen goed. Voor die doelgroep werden ook de meeste activiteiten georganiseerd. De ondernemers zijn van mening dat bezoekers van de DGP én toeristen die al in Zandvoort verblijven het beste aan hun trekken komen. Eigen inwoners zijn voor de horecaondernemers voor het muziekprogramma niet interessant omdat zij dan geen geld uitgeven en eigen drank meenemen.
29
De gemeente is blij dat de inwoners in noord, een vergeten groep in het verleden, dit jaar zijn bediend. De gemeente wil met ZRF graag iets terug doen voor alle eigen inwoners (vanwege de impact van de DGP). Daarnaast is het inzetten op herhaalbezoek van bezoekers van buiten een belangrijke doelgroep voor de gemeente. Voor de inwoner van de regio, een belangrijke doelgroep voor het festival, biedt ZRF te weinig aantrekkelijke en onderscheidende programma-onderdelen om ervoor naar Zandvoort te komen. De cijfers van de verschillende publieksonderzoeken uit 2023 en 2024 onderschrijven die conclusie ook. 5.3 Wie bezoekt het ZRF en waarom komen ze? In de periode 9 tot en met 25 augustus 2024 zijn in totaal 658 bezoekers van Zandvoort geënquêteerd. Een derde van de enquêtes is afgenomen in het DGP weekend (vrijdag t/m zondag) de rest eerder, verspreid over de gehele periode van het evenement. 70% van de enquêtes is afgenomen in het Nederlands de rest in het Engels en het Duits. De meeste bezoekers die de enquête in het Engels of Duits deden waren mensen die in Zandvoort op vakantie waren of Zandvoort aandeden als onderdeel van hun vakantie. De enquêtes zijn afgenomen in het centrum (o.a. Haltestraat, Raadhuisplein, Kerkplein, Gasthuisplein, Badhuisplein), Boulevard de Favauge, Boulevard Barnaart en Burgemeester van Fenemaplein.
30
Herkomst bezoekers Zandvoort Racefestival 2022 - 2024 0,7 58% 58%
0,6 0,5 0,4
34%
31%
29%
0,3 21%
15%
0,2
21%
20% 13%
0,1 0
0
0
Zandvoort
Regio
2022 (alleen raceweekend)
Rest NL
2023 (alleen raceweekend)
Buitenland 2024 (2 weken)
Op basis van de straatinterviews die in 2024 gedurende twee weken zijn gehouden komen we tot het volgende bezoekersprofiel. Ruim een derde van de bezoekers woont in Zandvoort, waarbij niet met zekerheid kan worden vastgesteld of het permanente bewoners zijn of mensen die in Zandvoort een vakantiehuis hebben. Bijna een derde van de bezoekers is inwoner uit de regio, 15% komt uit de rest van Nederland en 20% zijn bezoekers uit het buitenland. Omdat men in 2022 en 2023 alleen tijdens het DGP-weekend in het dorp heeft geënquêteerd, kunnen de resultaten niet zonder meer met die van 2024 worden vergeleken. Maar het is met dat voorbehoud toch interessant om een vergelijking te maken. De grote verschillen in bezoekers rest van Nederland komt waarschijnlijk ook doordat er in 2022 en 2023 alleen in het DGP-weekend op straat is geënquêteerd. In de enquête 2024 is de leeftijdsgroep tot 12 jaar fors ondervertegenwoordigd. De doelgroep 18 – 35 jaar enigszins oververtegenwoordigd als je het afzet tegen de
31
bevolkingssamenstelling van Nederland. De verdeling van de andere leeftijdsgroepen (35 jaar en ouder) komt vrij goed overeen met de Nederlandse bevolkingssamenstelling. De voornaamste bezoekreden van de geënquêteerden zag er in 2024 als volgt uit: Voornaamste bezoekreden bezoekers Zandvoort
29,5% 25,2% 18,6%
7,5%
Ik woon in Zandvoort
8,3%
4,6%
0,6%
Vakantie/lang Dagje Onderdeel Formule 1 Bezoek DGP weekend Zandvoort* route (fietsen, sfeer proeven motor, wandelen)
Bezoek Zandvoort Racefestival
5,6% Anders:
*Dagje Zandvoort: strand, zee, duinen, uitwaaien, eten, winkelen Het aantal bezoekers dat speciaal voor ZRF naar Zandvoort is gekomen, is nog geen 1%. De groep die naar Zandvoort was gekomen om de Formule 1 te proeven is 7,5%. Die mensen kwamen dus indirect ook voor het ZRF. Deze groep bezoekers kwam voornamelijk in het DGP-weekend. Dat geldt uiteraard ook voor de 8,3% die voor de DGP zelf kwam. De verklaring waarom zo weinig bezoekers speciaal voor het ZRF kwamen lag niet bij de onbekendheid. 44% van de Nederlandstalige bezoekers was vooraf op de hoogte van de activiteiten van het ZRF.
32
5.4 Wat geven ze uit tijdens ZRF2024? Bestedingen bezoekers per uitgavecategorie 45% 38%
40% 35%
30%
30% 25% 20%
18%
15% 10%
10% 5%
4%
0% Niets
Minder dan € 50 Meer dan € 50 maar Meer dan € 100 minder dan € 100
Weet niet
*Bezoekers (exclusief inwoners van Zandvoort)
Meer dan de helft van de bezoekers van buiten besteedt meer dan € 50 per dag tijdens het bezoek aan Zandvoort en/of het Zandvoort Racefestival. Bijna een derde deel besteedt minder dan € 50 per dag. Alles bij elkaar zorgt dit voor een aanzienlijke economische spin-off waar vooral Zandvoortse ondernemers van profiteren. Omdat bezoekaantallen ontbreken, kan er geen berekening worden gemaakt van de economische spin-off maar die loopt zeker in de miljoenen. Dat houdt dan geen rekening met het verdringingseffect. Op een normale zomerse dag trekt Zandvoort circa 100.000 bezoekers (cijfers gemeente Zandvoort) met eveneens een spin-off die in de miljoenen loopt.
33
6. Kwaliteitsimpuls ZRF 2024-2025 Op basis van de bevindingen tijdens het voortraject (hoofdstuk 4) en de uitvoering van het Zandvoort Racefestival (hoofdstuk 3), worden in dit hoofdstuk de uitgangspunten van de Kwaliteitsimpuls getoetst. Het uitgangspunt voor de Kwaliteitsimpuls van het Racefestival is ‘niveau 3: de ambitie’. In onderstaand schema is aangegeven of en in welke mate ZB aan de aspecten heeft voldaan. Doelstelling
Toetsing editie 2024
Integrale vergunningaanvraag kwalitatief en compleet
Gemeente en hulpdiensten beoordelen de parapluvergunningaanvraag als kwalitatief onvoldoende. De aanvraag was bovendien te laat en moest vooraf en na afloop meerdere malen aangepast en aangevuld worden. Het vertrouwen van gemeente en hulpdiensten in deze organisator is daardoor op dit aspect laag. Minder dan de helft van de aanbevelingen uit 2023 zijn positief verwerkt in de editie van 2024. Economisch: Circa driekwart van de bezoekers van ZRF kwam van buiten Zandvoort. Hun bestedingen kunnen als additioneel worden beschouwd. Aangezien er geen informatie beschikbaar is over het aantal bezoeken aan ZRF kan de economische spin-off niet worden berekend. Uit de sessie met de horeca-ondernemers blijkt echter wel dat die economisch gezien zeer tevreden zijn met het (muziekprogramma van het) ZRF.
Aanbevelingen uit evaluatie 2023 verwerkt (zie bijlage 1) Activiteiten zorgen voor een economische, sociale en maatschappelijke spin-off