Zienswijzenota DB op zienswijzen begroting 2026 vastgesteld

Reactie DB op zienswijzen ontwerpbegroting 2026 Buren Zienswijzen (getekend ontvangen) Besparingsscenario’s U geeft aan de gevraagde besparing van 1,5% in 2026 en 2027, oplopend naar 3% in 2028 in te boeken en tegelijkertijd aan de slag te gaan met de actualisatie van het uitvoeringsbeleid. Dat dit een jaar zou gaan duren, duurt voor ons als gemeenten te lang. Wij ontvangen dan ook graag op korte termijn meer inhoudelijke informatie en een stappenplan. In dit stappenplan zien wij graag een onderscheid tussen de wettelijke taken en de niet wettelijke taken van de ODR. We willen graag voor onze begroting van 2026 weten of uw voorstellen haalbaar zijn. Dat betekent dat wij uiterlijk 1 september 2025 inhoudelijke informatie willen ontvangen.

Onderzoek naar dienstverlening en financiering Momenteel loopt een onderzoek in opdracht gegeven door de gemeenteraad van Buren. Dit onderzoek richt zich op de wettelijke en niet-wettelijke taken die de ODR uitvoert. Dit onderzoek is opgezet, omdat wij niet tevreden zijn over de kwaliteit van de dienstverlening. Het onderzoek laat ook zien welke taken anders dan door de ODR uitgevoerd kunnen worden. Inzet Artificial Intelligence (AI) Er wordt in de programmabegroting gesproken over datagedreven werken. We zien echter geen plannen om AI in te zetten. Naar onze mening kan AI meer gebruikt worden, voor bijvoorbeeld het afhandelen van vergunningen. Dit zou mogelijk een besparing kunnen

Reactie op zienswijzen We begrijpen de wens om tijdig duidelijkheid te hebben over de voorgestelde besparingen. In reactie op vooraankondigingen en signalen over deze besparingswens hebben wij eerder aangegeven dat besparingsscenario’s alleen gevonden kunnen worden in een takendiscussie; welke taken vraagt de gemeente niet meer aan ons. Daarvoor is het nodig eerst een nieuw VTH-beleid op te stellen om een kader te creëren waarbinnen wij die discussie goed met gemeenten kunnen voeren. Tegelijkertijd is het opstellen van concrete voorstellen – zoals welke producten en diensten mogelijk minder of niet meer worden afgenomen – nu nog niet mogelijk. Eerst moet het geactualiseerde VTH-beleid worden opgesteld in regionaal verband en vervolgens vastgesteld door uw gemeente, hierin moeten keuzes worden gemaakt die richting geven aan de besparingen. Pas daarna kunnen we een uitvoeringsplan opstellen en onderbouwde besparingen doorvoeren. Dit proces vergt zorgvuldigheid en kost tijd, waardoor detailinformatie vóór 1 september helaas niet haalbaar is. Wel streven we ernaar om u vóór die datum op hoofdlijnen een richting en denkkaders te bieden voor uw begrotingsproces. Uiteraard betrekken we u actief en informeren we u tussentijds over de voortgang. Wij nemen de signalen over ontevredenheid over de dienstverlening zeer serieus.

Los van het onderzoek en de uitkomsten daarvan, streven we er naar om de dienstverlening te verbeteren. Hierover zijn we ambtelijk in gesprek met de directie van de gemeente Buren.

Datagedreven werken is een belangrijk onderdeel van onze toekomst strategie. Wij zien zeker mogelijkheden om met het uitnutten van de mogelijkheden van business intelligence en AI onze processen effectiever en efficiënter uit te voeren. Hiervoor is een roadmap informatievoorziening opgesteld waarin in volgtijdelijke stappen toegewerkt wordt naar datagedreven werken. AI maakt daar

opleveren in de bedrijfsvoering. Wij zien de plannen dan graag tegemoet passend bij de 3% bezuiniging vanaf 2028.

onderdeel van uit. Parallel volgen wij de landelijke ontwikkelingen en opties die daaruit komen. Binnen ODR draait bij team toezicht bouw van ODR een pilot waarbij AI wordt ingezet bij de beoordeling van repeterende sloopmeldingen. Voor deze beoordeling wordt AI op dit moment getraind. ODR werkt hiervoor in samenwerking met Team Ketentoezicht, ODRN, OD Vallei en Twente Hierbij moet worden vermeld dat er uiteindelijk aan de voorkant op inzet wordt bespaard, wat ruimte creëert voor meer vrije veld toezicht welk op dit thema nodig blijft. Ook is een asbest interventie tool (Power BI dashboard) ontwikkeld door Team Ketentoezicht in samenwerking met o.a. ODR en het Gelderse Asbest Interventieteam, dat wordt doorontwikkeld. Met de actuele informatie uit verschillende bronnen die centraal worden samengebracht in de tool kunnen omgevingsdiensten beter toezicht houden op asbestsaneringen en risicovolle situaties met asbest in kaart brengen. Op deze manier kan efficiënter en effectiever asbest toezicht worden uitgevoerd. Ook andere dashboards staan op de rol om te worden ontwikkeld zoals een dashboard afvalstoffen.

Vergroten robuustheid In verband met het vergroten van de robuustheid stelt u dat de omzetgrens onwrikbaar vast staat en dat dit zal worden vertaald naar een AMvB. Daarmee is deze grens ook voor ODR onontkoombaar. Met de ambitie om uw omzet te vergroten richt u zich op mogelijkheden tot uitbreiden van dienstverlening die binnen bestaande budgetten van de deelnemers blijft. Dit wilt u realiseren door het slim bundelen van taken die alle gemeenten moeten uitvoeren, bestaande taken bij gemeenten over te nemen of bestaande budgetten regionaal in te zetten om zo een efficiency-winst te realiseren. We zijn benieuwd naar concrete voorbeelden van taken die u slim wilt bundelen. We zijn daar sceptisch over, omdat de meeste gemeenten al behoorlijk veel taken aan de ODR uitbesteed hebben. Deze voorbeelden horen we graag tijdig, uiterlijk 1 september 2025, zodat wij kunnen beoordelen hoe realistisch deze zijn.

Dit spoor wordt dus serieus ingezet. Maar het is nu nog te vroeg om inzicht te verschaffen in alle processen waar we dit kunnen toepassen en wat dit zou kunnen opleveren. De ambitie om met uitbreiding van dienstverlening te voldoen aan de robuustheidseisen (naast andere redenen) is ingegeven door de opdracht van het Algemeen bestuur om te streven naar continuering als zelfstandige dienst. Om van deze ambitie een succes te maken hebben de deelnemende gemeenten een belangrijke rol. ODR heeft nu drie programma’s geïnitieerd waarlangs de nieuwe kansen worden besproken met de deelnemers en worden doorontwikkeld tot producten; Duurzaamheid, Regiodeal en Ruimtelijke ordening. Maar ook op andere thema’s denken we na over waar wij van meerwaarde kunnen zijn voor de deelnemers. De uitwerking daarvan vindt plaats in werkgroepen waar ODR en de deelnemende gemeenten in deelnemen. Wij verwachten in september meer helderheid te kunnen verschaffen in de denklijnen en de resultaten van de eerste besprekingen.

Kwaliteitsverbetering U noemt in de paragraaf bedrijfsvoering een tevredenheidspercentage van 83% over de ODR als geheel. Tegelijkertijd blijkt uit de rapportage in de jaarrekening dat de tevredenheid over de bouwtaken met 73% onder de norm van 80% ligt. In uw begroting stelt u continu aan verbetering te willen werken. Kunt u aangeven welke stappen u concreet gaat zetten om de klanttevredenheid over de bouwtaken te verbeteren?

Personele capaciteit Waar de ODR wel de focus legt op de omzetnorm m.b.t. de robuustheidscriteria blijft de communicatie rond de personeelsnorm die het ministerie stelt in de robuustheidscriteria al geruime tijd achter. De ODR heeft een hoog personeelsverloop en maakt in toenemende maten gebruik van tijdelijke inhuurkrachten en dat is in de dagelijkse praktijk merkbaar. De indruk is dat het percentage medewerkers in vaste dienst stagneert en het verloop is merkbaar, waardoor het gevaar bestaat dat kennis wegvloeit uit de ODR, communicatie hapert en de verwerking van dossiers vertraagt raakt.

In de nieuwe strategie van ODR neemt kwaliteit van dienstverlening een belangrijke plaats in. De komende jaren gaan we daar goed op inzetten. In de samenwerking met West-Betuwe is hiervoor een officieuze proeftuin ontstaan waar we maatregelen kunnen doorvoeren en bezien wat het effect is. Per 1 april is status-update ingevoerd. Dat wil zeggen dat de aanvrager altijd een mail krijgt bij belangrijke momenten in de aanvraagprocedure over de stand van zaken. De beleving van de doorlooptijd wordt daarmee verbeterd. Medewerkers werken meer en meer op het kantoor van de gemeente waardoor de verbinding met de afdeling binnen het gemeentehuis wordt versterkt en medewerkers beschikbaar zijn voor beantwoorden van vragen vanuit die afdeling of vanuit de burger. Daarnaast is er tweewekelijks een gesprek met een architect om input op te halen hoe zij de dienstverlening ervaren en hoe wij die verder kunnen verbeteren. Ten slotte zijn er intern afspraken gemaakt over de bereikbaarheid (telefonisch en email) en hoe wij dit gaan verbeteren. De druk op de arbeidsmarkt en de problemen met werving en behoud van personeel blijven voortduren. Met versterking op arbeidsmarkt communicatie, een kritische blik op de functiewaardering en strategische personeelsplanning hopen wij de werving, respectievelijk het behoud, van personeel te verbeteren.

Wij zien de inhuurmarkt wel veranderen, langzaam maar gestaag. Door de wet DPA kiezen veel interimmers voor de veiligheid van een vaste aanstelling. De werving van vast personeel wordt daardoor succesvoller. Op dit moment is 77% van ons personeel vast in dienst (hierbij zijn ook de deta-vast medewerkers meegenomen, waarbij de intentie is om deze medewerkers na een jaar in vaste dienst te nemen). We herkennen de zorgen rond personeelsverloop en tijdelijke inhuur. De krappe arbeidsmarkt stelt ons voor uitdagingen, maar we zetten actief in op het versterken van onze personele basis. Door de Wet DBA zien wij de markt voor tijdelijk personeel veranderen. ZZP-ers kiezen meer en meer de zekerheid en duidelijkheid van een vast dienstverband. Via gerichte wervingsinspanningen, een recruiter en samenwerking met gespecialiseerde bureaus zoeken we nieuwe collega’s. Tegelijk investeren we in behoud en ontwikkeling van ons huidige team, onder meer via groeiplannen en scholing. We monitoren

de verhouding tussen vast en tijdelijk personeel nauwgezet en nemen de personeelsnorm expliciet mee in onze sturing. Kennisbehoud, continuïteit en communicatie blijven daarbij prioriteit. Culemborg Zienswijzen (getekend ontvangen) Allereerst willen wij onze dank uitspreken voor de gedegen aanpak die we bij de gemeenschappelijke regelingen terug zien om te komen tot besparingen. Het laat ons zien dat ook de gemeenschappelijke regelingen meewerken aan de financiële uitdagingen waar we voor staan. Besparingsscenario’s U geeft aan de gevraagde besparing van 1,5% in 2026 en 2027, oplopend naar 3% in 2028 in te boeken en tegelijkertijd aan de slag te gaan met de actualisatie van het uitvoeringsbeleid. Dat dit een jaar zou gaan duren, duurt voor ons als gemeenten te lang. Wij ontvangen dan ook graag op korte termijn meer inhoudelijke informatie en een stappenplan. In dit stappenplan zien wij graag een onderscheid tussen de wettelijke taken en de niet wettelijke taken van de ODR. We willen graag voor onze gemeentelijke begroting van 2026 weten of uw voorstellen haalbaar zijn. Dat betekent dat wij uiterlijk 1 september 2025 inhoudelijke informatie willen ontvangen.

Inzet Artificial Intelligence (AI) Er wordt in de programmabegroting gesproken over datagedreven werken, we zien echter geen plannen om AI in te zetten. Naar onze mening kan AI meer gebruikt worden, voor bijvoorbeeld het afhandelen van vergunningen. U heeft aangegeven in ambtelijke afstemming dat u in 2026 nog niet veel verwacht van AI. Dat doet vermoeden dat u na 2026 meer lijkt te verwachten. Heeft u ook al

Reactie op zienswijzen Hartelijk dank voor uw reactie. Verder geen reactie noodzakelijk.

We begrijpen de wens om tijdig duidelijkheid te hebben over de voorgestelde besparingen. In reactie op vooraankondigingen en signalen over deze besparingswens hebben wij eerder aangegeven dat besparingsscenario’s alleen gevonden kunnen worden in een takendiscussie; welke taken vraagt de gemeente niet meer aan ons. Daarvoor is het nodig eerst een nieuw VTH-beleid op te stellen om een kader te creëren waarbinnen wij die discussie goed met gemeenten kunnen voeren. Tegelijkertijd is het opstellen van concrete voorstellen – zoals welke producten en diensten mogelijk minder of niet meer worden afgenomen – nu nog niet mogelijk. Eerst moet het geactualiseerde VTH-beleid worden opgesteld in regionaal verband en vervolgens vastgesteld door uw gemeente, hierin moeten keuzes worden gemaakt die richting geven aan de besparingen. Pas daarna kunnen we een uitvoeringsplan opstellen en onderbouwde besparingen doorvoeren. Dit proces vergt zorgvuldigheid en kost tijd, waardoor detailinformatie vóór 1 september helaas niet haalbaar is. Wel streven we ernaar om u vóór die datum op hoofdlijnen een richting en denkkaders te bieden voor uw begrotingsproces. Uiteraard betrekken we u actief en informeren we u tussentijds over de voortgang. Datagedreven werken is een belangrijk onderdeel van onze toekomst strategie.

Wij zien zeker mogelijkheden om met het uitnutten van de mogelijkheden van business intelligence en AI onze processen effectiever en efficiënter uit te voeren. Hiervoor is een roadmap informatievoorziening opgesteld waarin in volgtijdelijke stappen toegewerkt wordt naar datagedreven werken. AI maakt daar onderdeel van uit. Parallel volgen wij de landelijke ontwikkelingen en opties die daaruit komen.

een roadmap voor toepassing van AI na 2026 en hoe u daar naartoe aan het werken bent? En zet u de extra bijdrage voor business intelligence hier mede voor in? Wij zien de roadmap dan graag tegemoet. Passend bij de 3% bezuiniging vanaf 2028, kunt u dan ook laten zien dat AI dan meer gaat opleveren in de besparing.

Vergroten robuustheid In verband met het vergroten van de robuustheid stelt u dat de omzetgrens onwrikbaar vast staat en dat dit zal worden vertaald naar een AMvB. Daarmee is deze grens ook voor ODR onontkoombaar. Met de ambitie om uw omzet te vergroten richt u zich op mogelijkheden tot uitbreiden van dienstverlening die binnen bestaande budgetten van de deelnemers blijft. Dit wilt u realiseren door het slim bundelen van taken die alle gemeenten moeten uitvoeren, bestaande taken bij gemeenten over te nemen of bestaande budgetten regionaal in te zetten om zo een efficiencywinst te realiseren. We zijn benieuwd naar concrete voorbeelden van taken die u slim wilt bundelen. We zijn daar sceptisch over omdat de meeste gemeenten al behoorlijk veel taken aan de ODR uitbesteed hebben. Deze voorbeelden horen we tijdig, uiterlijk 1 september 2025, zodat wij kunnen beoordelen hoe realistisch deze zijn.

Binnen ODR draait bij team toezicht bouw van ODR een pilot waarbij AI wordt ingezet bij de beoordeling van repeterende sloopmeldingen. Voor deze beoordeling wordt AI op dit moment getraind. ODR werkt hiervoor in samenwerking met Team Ketentoezicht, ODRN, OD Vallei en Twente Hierbij moet worden vermeld dat er uiteindelijk aan de voorkant op inzet wordt bespaard, wat ruimte creëert voor meer vrije veld toezicht welk op dit thema nodig blijft. Ook is een asbest interventie tool (Power BI dashboard) ontwikkeld door Team Ketentoezicht in samenwerking met o.a. ODR en het Gelderse Asbest Interventieteam, dat wordt doorontwikkeld. Met de actuele informatie uit verschillende bronnen die centraal worden samengebracht in de tool kunnen omgevingsdiensten beter toezicht houden op asbestsaneringen en risicovolle situaties met asbest in kaart brengen. Op deze manier kan efficiënter en effectiever asbest toezicht worden uitgevoerd. Ook andere dashboards staan op de rol om te worden ontwikkeld zoals een dashboard afvalstoffen. Dit spoor wordt dus serieus ingezet. Maar het is nu nog te vroeg om inzicht te verschaffen in alle processen waar we dit kunnen toepassen en wat dit zou kunnen opleveren.

De ambitie om met uitbreiding van dienstverlening te voldoen aan de robuustheidseisen (naast andere redenen) is ingegeven door de opdracht van het Algemeen bestuur om te streven naar continuering als zelfstandige dienst. Om van deze ambitie een succes te maken hebben de deelnemende gemeenten een belangrijke rol. ODR heeft nu drie programma’s geïnitieerd waarlangs de nieuwe kansen worden besproken met de deelnemers en worden doorontwikkeld tot producten; Duurzaamheid, Regiodeal en Ruimtelijke ordening. Maar ook op andere thema’s denken we na over waar wij van meerwaarde kunnen zijn voor de deelnemers. De uitwerking daarvan vindt plaats in werkgroepen waar ODR en de deelnemende gemeenten in deelnemen. Wij verwachten in september meer helderheid te kunnen verschaffen in de denklijnen en de resultaten van de eerste besprekingen.

Kwaliteitsverbetering U noemt in de paragraaf bedrijfsvoering een tevredenheidspercentage van 83% over de ODR als geheel. Tegelijkertijd blijkt uit de rapportage in de jaarrekening dat de tevredenheid over de bouwtaken met 73% onder de norm van 80% ligt. In uw begroting stelt u continu aan verbetering te willen werken. Kunt u aangeven welke stappen u concreet gaat zetten om de klanttevredenheid over de bouwtaken te verbeteren?

Maasdriel Zienswijzen (getekend ontvangen) Vergroten robuustheid In het kader van de versterking van de robuustheid van de ODR is er de ambitie om de omzet te vergroten, waarbij gericht wordt op de mogelijkheden tot uitbreiden van dienstverlening die binnen bestaande budgetten van de deelnemers blijft. Realisatie hiervan wordt beoogd door het slim bundelen van taken die alle gemeenten moeten uitvoeren, bestaande taken bij gemeenten over te nemen of bestaande budgetten regionaal in te zetten om zo een efficiencywinst te realiseren. We zijn benieuwd naar concrete voorbeelden van taken die u slim wilt bundelen. Wij als gemeente hebben deze uitvraag eerder beoordeeld en geconcludeerd dat er geen aanvullende taken kunnen worden belegd bij de ODR. Krapte op de arbeidsmarkt en inhuur ten behoeve van hogere omzet Uit de management rapportage van 2024 komt naar voren dat er, voor onder anderen milieu toezicht, is geïnvesteerd in extra inhuurcapaciteit en dat er een uitdaging blijft bestaan om de bezetting op peil te houden in deze moeilijk marktomstandigheden. Wat was de reden voor de achterstand op de productaantallen, en is een

In de nieuwe strategie van ODR neemt kwaliteit van dienstverlening een belangrijke plaats in. De komende jaren gaan we daar goed op inzetten. In de samenwerking met West-Betuwe is hiervoor een officieuze proeftuin ontstaan waar we maatregelen kunnen doorvoeren en bezien wat het effect is. Per 1 april is status-update ingevoerd. Dat wil zeggen dat de aanvrager altijd een mail krijgt bij belangrijke momenten in de aanvraagprocedure over de stand van zaken. De beleving van de doorlooptijd wordt daarmee verbeterd. Medewerkers werken meer en meer op het kantoor van de gemeente waardoor de verbinding met de afdeling binnen het gemeentehuis wordt versterkt en medewerkers beschikbaar zijn voor beantwoorden van vragen vanuit die afdeling of vanuit de burger. Daarnaast is er tweewekelijks een gesprek met een architect om input op te halen hoe zij de dienstverlening ervaren en hoe wij die verder kunnen verbeteren. Ten slotte zijn er intern afspraken gemaakt over de bereikbaarheid (telefonisch en email) en hoe wij dit gaan verbeteren. Reactie op zienswijzen De ambitie om met uitbreiding van dienstverlening te voldoen aan de robuustheidseisen (naast andere redenen) is ingegeven door de opdracht van het Algemeen bestuur om te streven naar continuering als zelfstandige dienst. Om van deze ambitie een succes te maken hebben de deelnemende gemeenten een belangrijke rol.

ODR heeft nu drie programma’s geïnitieerd waarlangs de nieuw kansen worden besproken met de deelnemers en worden doorontwikkeld tot producten; Duurzaamheid, Regiodeal en Ruimtelijke ordening. Maar ook op andere thema’s denken we na waar wij van meerwaarde kunnen zijn voor de deelnemers. De uitwerking daarvan vindt plaats in werkgroepen waar ODR en de deelnemende gemeenten in deelnemen. Wij verwachten in september meer helderheid te kunnen verschaffen in de denklijnen en de resultaten van de eerste besprekingen. In het begin van het jaar ligt de focus bij team toezicht milieu op het invoeren van de werkvoorraad per toezichthouder. Dit is een tijdsintensieve klus die essentieel is voor het goed kunnen plannen van onze werkzaamheden. Om deze reden starten we de inzet van externe inhuur meestal wat later in het jaar. Zo spreiden we de werkdruk en zorgen we voor een soepele werkverdeling tussen

dergelijke achterstand te voorzien en/of te voorkomen in de toekomst? Hoe staat dit gegeven ten opzichte van de ontwikkelingen voor een robuuste ODR? Is er een verwachting of visie om de inhuurcapaciteit te vervangen voor vaste medewerkers? En wat betekend het capaciteitsprobleem voor de (on)mogelijkheden voor het vergroten van de milieuomzet naar 16,5 miljoen?

interne medewerkers en inhuur. Daarnaast worden in het eerste kwartaal veel hercontroles uitgevoerd om openstaande werkzaamheden uit het voorgaande jaar af te ronden. Deze combinatie leidt er logischerwijs toe dat de productie aan het begin van het jaar wat achterloopt, maar dit wordt in de loop van het jaar ingelopen, zoals ook in 2024 is gelukt. De afgelopen twee jaar heeft ODR fors geïnvesteerd in het aantrekken van nieuwe toezichthouders. Hierdoor kunnen we de externe inhuur voor reguliere milieucontroles geleidelijk afbouwen. De interne capaciteit groeit gestaag, wat de organisatie op termijn minder afhankelijk maakt van externe krachten. Voor reguliere controles vormt de beschikbaarheid van inhuur overigens geen probleem — die capaciteit is indien nodig goed te organiseren. Op specifieke dossiers waren er wel capaciteitsproblemen. Bij de glastuinbouw hadden we de afgelopen jaren onvoldoende capaciteit. Hiervoor hebben we de samenwerking gezocht met de Omgevingsdienst Haaglanden, en is inmiddels gestart met de opleiding van een toezichthouder glastuinbouw. De grootste knelpunten zitten bij de niet-reguliere, complexere werkzaamheden. Voor deze taken is specifieke kennis nodig en zijn ervaren senior toezichthouders onmisbaar. Zolang die capaciteit nog niet structureel beschikbaar is, blijft inhuur op deze dossiers noodzakelijk.

De verwachting is echter dat deze problematiek de komende jaren wordt verminderd naarmate junior toezichthouders zich snel ontwikkelen en doorgroeien. Voor wat betreft de achterstanden in de uitvoering, de krapte op de arbeidsmarkt en de relatie tot de robuustheidseis van 16,5 miljoen het volgende. De krapte op de arbeidsmarkt zet ons over de gehele operatie voor uitdagingen om posities bezet te houden. Door werkpakketten uit te besteden, inzet van deta-vast en inhuur personeel slagen we er steeds beter in dat te realiseren. We zetten actief in op het versterken van onze personele basis. Door de Wet DBA zien wij de markt voor tijdelijk personeel veranderen. ZZP-ers kiezen meer en meer de zekerheid en duidelijkheid van een vast dienstverband. Via gerichte wervingsinspanningen, een recruiter en samenwerking met gespecialiseerde bureaus zoeken we nieuwe collega’s. Tegelijk investeren we in behoud en ontwikkeling van ons huidige team, onder meer via groeiplannen en scholing. We monitoren

Financieel Wij danken u voor de reactie op onze zienswijze inzake de Kaderbrief 2026. De programmabegroting 2026 geeft aanleiding tot het indienen van een zienswijze. Vanaf 2025 is een structurele kostenbesparing doorgevoerd van 2,5% ( € 700.000). Hierboven op is door de deelnemende gemeenten, vanuit de kadernota 2026, het verzoek gedaan om kritisch te kijken naar de kostenontwikkeling en daarbij aangegeven een kostenbesparing van 1,5% in 2026 tot oplopend 3% m.i.v. 2028 te realiseren. De bijdrage voor Maasdriel wordt hoofdzakelijk op uur-basis in rekening gebracht op basis van de werkelijk verrichte prestaties. De begroting 2026 is gebaseerd op het overeengekomen werkprogramma 2025 waarbij het uurtarief met 1,84% is verhoogd. De totale financiële mutaties in de begroting laten gezamenlijk en stijging zien van + € 115.412. Dit bedrag is inclusief een taakstelling van € 351.014 n.a.v. bovengenoemde zienswijze op de kadernota 2026. Echter deze gevraagde aanvullende taakstelling zal helaas niet meer zonder gevolgen voor de uitvoering van taken zijn. Welke taken wel/niet meer zullen worden uitgevoerd en/of in mindere mate en/of met een lager niveau van dienstverlening, zal in overleg met gemeenten worden bepaald. Weerstandsvermogen Het huidige berekende weerstandsvermogen lijkt voldoende om de gekwantificeerde risico's op te vangen.

Echter zijn er ontwikkelingen die risico’s met zich meebrengen die op dit moment niet in geld vertaald kunnen worden en geen deel uitmaken van het benodigde weerstandsvermogen. Omgevingswet en WKB Op 1 januari 2024 is de Omgevingswet en de Wkb die om een lange intensieve voorbereiding hebben gevraagd. Inmiddels geeft de eerste indruk aan dat het best goed gaat en er vooralsnog geen grote problemen zijn. Het is vooralsnog onduidelijk wat deze wetten betekenen op de lange termijn. Belangrijk is om de uitvoering te monitoren en meer inzicht te geven op de financiële impact op lange termijn.

de verhouding tussen vast en tijdelijk personeel nauwgezet en nemen de personeelsnorm expliciet mee in onze sturing. Kennisbehoud, continuïteit en communicatie blijven daarbij prioriteit.” Geen reactie noodzakelijk.

Geen reactie noodzakelijk.

Het is juist dat er geen grote problemen zijn m.b.t. de uitvoering van de Omgevingswet en Wkb. Wel zijn wij constant bezig om processen efficiënter in te regelen door nieuw verkregen inzichten. Aangezien we nog steeds met de oude bestemmingsplannen werken is het vergunningenstelsel ongewijzigd gebleven en dus ook de systematiek van de leges die aan een vergunning is verbonden. Op lange termijn kan dit anders worden indien de nieuwe omgevingsplannen een ander vergunningstelsel mogelijkerwijs gaan doorvoeren

Versterking VTH-stelsel Het plan van aanpak robuustheid is in het AB van 11 maart vastgesteld. Inmiddels zijn plannen gemaakt voor opvolging van dit plan. Deze zullen in eerste instantie bestaan uit gesprekken met het ABlid en het OGO-lid van iedere deelnemende gemeente en de Provincie. Dit heeft nog een oriënterend karakter waarbij alle verzamelde ideeën worden besproken op niveau van haalbaarheid, meerwaarde en consequenties. Dit eerste oriënterende gesprek heeft reeds plaatsgevonden met de gemeente Maasdriel. Er vindt nu eerst een inventarisatie plaats van de haalbaarheid van de geopperde ideeën. Er zijn dus nog geen concrete keuzes gemaakt die van invloed zijn op de begroting.

Neder Betuwe Zienswijzen (getekend ontvangen) Allereerst willen wij onze dank uitspreken voor de gedegen aanpak die we bij de gemeenschappelijke regelingen terug zien om te komen tot besparingen. Het laat ons zien dat ook de gemeenschappelijke regelingen meewerken aan de financiële uitdagingen waar we voor staan. Besparingsscenario’s Wij ontvangen graag een aantal besparingsscenario’s in het 3® kwartaal U geeft aan de gevraagde besparing van 1,5% in 2026 en 2027, oplopend naar 3% in 2028 in te boeken en tegelijkertijd aan de slag te gaan met de actualisatie van het uitvoeringsbeleid. Dat dit een jaar zou gaan duren, duurt voor ons als gemeenten te lang. Wij ontvangen dan ook graag op korte termijn meer inhoudelijke informatie en een stappenplan. We willen graag voor onze begroting van 2026 weten of uw voorstellen haalbaar zijn. Dat betekent dat wij uiterlijk 1 september 2025 inhoudelijke informatie willen ontvangen.

De ambitie om met uitbreiding van dienstverlening te voldoen aan de robuustheidseisen (naast andere redenen) is ingegeven door de opdracht van het Algemeen Bestuur om te streven naar continuering als zelfstandige dienst. Om van deze ambitie een succes te maken hebben de deelnemende gemeenten een belangrijke rol. ODR heeft nu drie programma’s geïnitieerd waarlangs de nieuwe kansen worden besproken met de deelnemers en worden doorontwikkeld tot producten; Duurzaamheid, Regiodeal en Ruimtelijke ordening. Maar ook op andere thema’s denken we na waar wij van meerwaarde kunnen zijn voor de deelnemers. De uitwerking vindt plaats in werkgroepen waar ODR en de deelnemende gemeenten in deelnemen. Wij verwachten in september meer helderheid te kunnen verschaffen in de denklijnen en de resultaten van de eerste besprekingen. De keuzes en eventueel daaruit voortvloeiende opdrachten zijn niet aan ODR, maar aan de gemeenten. Reactie op zienswijzen Hartelijk dank voor uw reactie. Verder geen reactie noodzakelijk.

We begrijpen de wens om tijdig duidelijkheid te hebben over de voorgestelde besparingen. In reactie op vooraankondigingen en signalen over deze besparingswens hebben wij eerder aangegeven dat besparingsscenario’s alleen gevonden kunnen worden in een takendiscussie; welke taken vraagt de gemeente niet meer aan ons. Daarvoor is het nodig eerst een nieuw VTH-beleid op te stellen om een kader te creëren waarbinnen wij die discussie goed met gemeenten kunnen voeren. Tegelijkertijd is het opstellen van concrete voorstellen – zoals welke producten en diensten mogelijk minder of niet meer worden afgenomen – nu nog niet mogelijk. Eerst moet het geactualiseerde VTH-beleid worden opgesteld in regionaal verband en vervolgens vastgesteld door uw gemeente, hierin moeten keuzes worden gemaakt die richting geven aan de besparingen. Pas daarna kunnen we een uitvoeringsplan opstellen en onderbouwde besparingen doorvoeren. Dit proces vergt zorgvuldigheid en kost tijd, waardoor detailinformatie vóór 1 september helaas niet haalbaar is.

Inzet artificial intelligence (AI) In de programmabegroting wordt gesproken over datagedreven werken. We zien echter geen concrete plannen om kunstmatige intelligentie (AI) in te zetten. Naar onze mening biedt AI kansen, bijvoorbeeld bij het afhandelen van vergunningen. Denk aan het inzetten van AI om een eerste advies te genereren, dat vervolgens door een vergunningverlener gecontroleerd wordt. Ook het analyseren van beelden uit drone-toezicht met behulp van AI kan mogelijkheden bieden, wat bovendien kan leiden tot besparingen. U heeft in ambtelijke afstemming aangegeven dat u in 2026 nog niet veel verwacht van AI. Dit roept de vraag op of u na 2026 wél grotere mogelijkheden ziet. Heeft u al een routekaart opgesteld voor de toepassing van AI na 2026, en hoe werkt u daar naartoe? Zet u daarbij ook (deels) de extra bijdrage voor Business Intelligence (BI) in? AI kan immers ook bijdragen aan een efficiëntere inrichting van BI. Overweegt u AI in te zetten bij de verdere ontwikkeling van BI? In het licht van de aangekondigde 3% bezuiniging vanaf 2028, zou het bovendien passend zijn als u kunt laten zien dat AI op termijn ook een bijdrage levert aan de besparingsopgave.

Haalbaarheid van het vergroten van het robuustheidscriterum omzet De opgelegde robuustheidscriteria, en dan met name het omzet criterium op het gebied van milieudienstverlening, liggen vast. Er is vastgesteld dat de ODR momenteel niet voldoet aan dit omzet criterium. Het ministerie vraagt omgevingsdiensten te investeren of te fuseren om alsnog te kunnen voldoen aan de gestelde

Wel streven we ernaar om u vóór die datum op hoofdlijnen een richting en denkkaders te bieden voor uw begrotingsproces. Uiteraard betrekken we u actief en informeren we u tussentijds over de voortgang. Datagedreven werken is een belangrijk onderdeel van onze toekomst strategie. Wij zien zeker mogelijkheden om met het uitnutten van de mogelijkheden van business intelligence en AI onze processen effectiever en efficiënter uit te voeren. Hiervoor is een roadmap informatievoorziening opgesteld waarin in volgtijdelijke stappen toegewerkt wordt naar datagedreven werken. AI maakt daar onderdeel van uit. Parallel volgen wij de landelijke ontwikkelingen en opties die daaruit komen. Binnen ODR draait bij team toezicht bouw van ODR een pilot waarbij AI wordt ingezet bij de beoordeling van repeterende sloopmeldingen. Voor deze beoordeling wordt AI op dit moment getraind. ODR werkt hiervoor in samenwerking met Team Ketentoezicht, ODRN, OD Vallei en Twente Hierbij moet worden vermeld dat er uiteindelijk aan de voorkant op inzet wordt bespaard, wat ruimte creëert voor meer vrije veld toezicht welk op dit thema nodig blijft. Ook is een asbest interventie tool (Power BI dashboard) ontwikkeld door Team Ketentoezicht in samenwerking met o.a. ODR en het Gelderse Asbest Interventieteam, dat wordt doorontwikkeld.

Met de actuele informatie uit verschillende bronnen die centraal worden samengebracht in de tool kunnen omgevingsdiensten beter toezicht houden op asbestsaneringen en risicovolle situaties met asbest in kaart brengen. Op deze manier kan efficiënter en effectiever asbest toezicht worden uitgevoerd. Ook andere dashboards staan op de rol om te worden ontwikkeld zoals een dashboard afvalstoffen. Dit spoor wordt dus serieus ingezet. Maar het is nu nog te vroeg om inzicht te verschaffen in alle processen waar we dit kunnen toepassen en wat dit zou kunnen opleveren. De ambitie om met uitbreiding van dienstverlening te voldoen aan de robuustheidseisen (naast andere redenen) is ingegeven door de opdracht van het Algemeen bestuur om te streven naar continuering als zelfstandige dienst. Om van deze ambitie een succes te maken hebben de deelnemende gemeenten een belangrijke rol.

robuustheidseisen. Het behalen van het omzet criterium staat echter op gespannen voet met de opdracht vanuit de gemeenten om te komen tot besparingen. Met de ambitie om de omzet binnen de (wettelijke) milieutaken te vergroten, richt de ODR zich op het uitbreiden van de dienstverlening, waarbij wordt ingezet op het slim bundelen van taken die alle gemeenten moeten uitvoeren, het overnemen van bestaande taken van gemeenten, of het regionaal inzetten van bestaande budgetten om zo efficiencywinst te realiseren en dit alles binnen de bestaande budgetten van de deelnemers. Wij zijn benieuwd naar concrete voorbeelden van taken die u op deze manier wilt bundelen. Tot op heden hebben de ambtelijke gesprekken nog niet geleid tot een daadwerkelijke uitbreiding van de dienstverlening. We zijn dan ook sceptisch over de haalbaarheid van de taakstelling, mede omdat de meeste gemeenten al veel taken bij de ODR hebben belegd en de geluiden over verdere uitbreiding nog niet positief zijn. Wij verzoeken u om uiterlijk 1 september 2025 aan te geven: of de gestelde deadline in april 2026 voor behalen van het omzet criterium nog haalbaar is, en hoe u concreet voornemens bent om dit criterium te realiseren. Meetbaarheid prestaties Wij constateren dat uw begroting veel abstracte zinnen bevat maar weinig meetbare informatie.

Meer meetbare indicatoren helpen de raad vooraf kaders te stellen en achteraf te controleren, met name als het gaat om de kwaliteit van de dienstverlening. Zeker als de meetbare indicatoren goed ingebed zijn in alle verantwoordingsdocumenten. Denkt u daarbij bijvoorbeeld aan de doorlooptijd van diverse typen vergunningaanvragen en hoe u dat gaat bereiken. Wij vragen u om in uw kaderbrief 2027 (minstens) zeven key performance indicators op te nemen, waarvan vijf op het gebied van Bouw & ondersteuning en twee op het gebied van Milieu & advies. Wij vragen u deze door u voor te stellen KPI’s ook al direct terug te laten komen in de jaarrekening 2025 en ieder volgende P&Cdocument. Ook vragen wij u ten minste de acht KPI’s die onder Bedrijfsvoering opgenomen zijn in de jaarrekening 2024 (p. 37) terug te laten komen in begrotingen van de ODR, voorzien van de nodige toelichting. Daarbij vragen wij u het kleiner-gelijk – teken weer in te voeren bij het onderdeel overhead.

ODR heeft nu drie programma’s geïnitieerd waarlangs de nieuwe kansen worden besproken met de deelnemers en worden doorontwikkeld tot producten; Duurzaamheid, Regiodeal en Ruimtelijke ordening. Maar ook op andere thema’s denken we na over waar wij van meerwaarde kunnen zijn voor de deelnemers. De uitwerking daarvan vindt plaats in werkgroepen waar ODR en de deelnemende gemeenten in deelnemen. Wij verwachten in september meer helderheid te kunnen verschaffen in de denklijnen en de resultaten van de eerste besprekingen.

ODR zet zwaar in op de doorontwikkeling van business intelligence (BI). Met die inzet wordt de efficiency en effectiviteit van onze instrumenten vergroot. Tegelijkertijd geeft dit meer informatie over onze performance. Om KPI’s te kunnen vaststellen en monitoren, moet eerst het instrumentarium van registratie en rapportage worden verbeterd. Dit is een meerjarig proces waarin keuzes moeten worden gemaakt waar de inzet de grootste meerwaarde heeft. Die keuzes zijn nog niet gemaakt. Wij delen dit streven, maar kunnen hierin nu nog niet concreet worden.

Vooraf toetsen op wollig taalgebruik In het verlengde daarvan verzoeken wij u om volgende P&Cdocumenten nadrukkelijk te toetsen op wollige of abstracte zinnen (ter illustratie verwijzen wij u naar pagina 8 van de Jaarrekening 2024). In P&C-documenten moeten immers concrete doelen, prestaties, resultaten, gegevens etc. centraal staan. Versterken klanttevredenheid U noemt in de paragraaf bedrijfsvoering een tevredenheidspercentage van 83% over de ODR als geheel. Tegelijkertijd blijkt uit de rapportage in de jaarrekening dat de tevredenheid over de bouwtaken met 73% onder de norm van 80% ligt. In uw begroting stelt u continu aan verbetering te willen werken. Kunt u aangeven welke stappen u concreet gaat zetten om de klanttevredenheid over de bouwtaken te verbeteren?

Provincie Zienswijzen (Geen zienswijzen ontvangen) Tiel Zienswijzen (getekend ontvangen) Allereerst willen wij onze dank uitspreken voor de gedegen aanpak die we bij de gemeenschappelijke regelingen terug zien om te komen tot besparingen. Het laat ons zien dat ook de gemeenschappelijke regelingen meewerken aan de financiële uitdagingen waar we voor staan. Besparingsscenario’s U geeft aan de gevraagde besparing van 1,5% in 2026 en 2027, oplopend naar 3% in 2028 in te boeken en tegelijkertijd aan de slag te gaan met de actualisatie van het VTH-uitvoeringsbeleid. Daarbij merkt u op dat u hiervoor een jaar wilt uittrekken. Dat duurt echter

Dit heeft onze aandacht.

In de nieuwe strategie van ODR neemt kwaliteit van dienstverlening een belangrijke plaats in. De komende jaren gaan we daar goed op inzetten. In de samenwerking met West-Betuwe is hiervoor een officieuze proeftuin ontstaan waar we maatregelen kunnen doorvoeren en bezien wat het effect is. Per 1 april is status-update ingevoerd. Dat wil zeggen dat de aanvrager altijd een mail krijgt bij belangrijke momenten in de aanvraagprocedure over de stand van zaken. De beleving van de doorlooptijd wordt daarmee verbeterd. Medewerkers werken meer en meer op het kantoor van de gemeente waardoor de verbinding met de afdeling binnen het gemeentehuis wordt versterkt en medewerkers beschikbaar zijn voor beantwoorden van vragen vanuit die afdeling of vanuit de burger. Daarnaast is er tweewekelijks een gesprek met een architect om input op te halen hoe zij de dienstverlening ervaren en hoe wij die verder kunnen verbeteren. Ten slotte zijn er intern afspraken gemaakt over de bereikbaarheid (telefonisch en email) en hoe wij dit gaan verbeteren. Reactie op zienswijzen

Reactie op zienswijzen Hartelijk dank voor uw reactie. Verder geen reactie noodzakelijk.

We begrijpen de wens om tijdig duidelijkheid te hebben over de voorgestelde besparingen. In reactie op vooraankondigingen en signalen over deze besparingswens hebben wij eerder aangegeven dat besparingsscenario’s alleen gevonden kunnen worden in een takendiscussie; welke taken vraagt de gemeente niet meer aan ons.

voor ons als gemeenten te lang. Wij ontvangen dan ook graag op korte termijn meer inhoudelijke informatie en een stappenplan. In dit stappenplan zien wij graag een onderscheid tussen de wettelijke taken en de niet-wettelijke taken van de ODR. Het is essentieel dat wij voor onze begroting van 2026 weten of uw voorstellen haalbaar zijn. Wij verzoeken u dan ook om ons uiterlijk 1 september 2025 inhoudelijke informatie te doen toekomen.

Inzet Artificial Intelligence (AI) Er wordt in de programmabegroting gesproken over datagedreven werken. We zien echter geen plannen om AI in te zetten. Naar onze mening kan AI meer gebruikt worden voor bijvoorbeeld het afhandelen van vergunningen. Wij denken daarbij aan voorbeelden als een advies, gegenereerd door AI dat dan alleen nog door een vergunningverlener gecheckt wordt. Of het analyseren met AI van beelden van drone-toezicht. Dit zou ook besparingen kunnen opleveren. U heeft aangegeven in een ambtelijk afstemmingsoverleg dat u in 2026 nog niet veel verwacht van AI. Dat doet vermoeden dat u na 2026 meer lijkt te verwachten. Heeft u ook al een roadmap voor toepassing van AI na 2026 en hoe u daar naartoe aan het werken bent? En zet u de extra bijdrage voor business intelligence hier mede voor in? Wij zien graag een roadmap tegemoet. Kunt u dan ook laten zien, in lijn met de 3% bezuiniging vanaf 2028, hoe de inzet van AI tot een extra besparing gaat leiden?

Daarvoor is het nodig eerst een nieuw VTH-beleid op te stellen om een kader te creëren waarbinnen wij die discussie goed met gemeenten kunnen voeren. Tegelijkertijd is het opstellen van concrete voorstellen – zoals welke producten en diensten mogelijk minder of niet meer worden afgenomen – nu nog niet mogelijk. Eerst moet het geactualiseerde VTH-beleid worden opgesteld in regionaal verband en vervolgens vastgesteld door uw gemeente, hierin moeten keuzes worden gemaakt die richting geven aan de besparingen. Pas daarna kunnen we een uitvoeringsplan opstellen en onderbouwde besparingen doorvoeren. Dit proces vergt zorgvuldigheid en kost tijd, waardoor detailinformatie vóór 1 september helaas niet haalbaar is. Wel streven we ernaar om u vóór die datum op hoofdlijnen een richting en denkkaders te bieden voor uw begrotingsproces. Uiteraard betrekken we u actief en informeren we u tussentijds over de voortgang. Datagedreven werken is een belangrijk onderdeel van onze toekomst strategie. Wij zien zeker mogelijkheden om met het uitnutten van de mogelijkheden van business intelligence en AI onze processen effectiever en efficiënter uit te voeren. Hiervoor is een roadmap informatievoorziening opgesteld waarin in volgtijdelijke stappen toegewerkt wordt naar datagedreven werken. AI maakt daar onderdeel van uit. Parallel volgen wij de landelijke ontwikkelingen en opties die daaruit komen.

Binnen ODR draait bij team toezicht bouw van ODR een pilot waarbij AI wordt ingezet bij de beoordeling van repeterende sloopmeldingen. Voor deze beoordeling wordt AI op dit moment getraind. ODR werkt hiervoor in samenwerking met Team Ketentoezicht, ODRN, OD Vallei en Twente Hierbij moet worden vermeld dat er uiteindelijk aan de voorkant op inzet wordt bespaard, wat ruimte creëert voor meer vrije veld toezicht welk op dit thema nodig blijft. Ook is een asbest interventie tool (Power BI dashboard) ontwikkeld door Team Ketentoezicht in samenwerking met o.a. ODR en het Gelderse Asbest Interventieteam, dat wordt doorontwikkeld. Met de actuele informatie uit verschillende bronnen die centraal worden samengebracht in de tool kunnen omgevingsdiensten beter toezicht houden op asbestsaneringen en risicovolle situaties met asbest in kaart brengen. Op deze manier kan efficiënter en effectiever asbest

toezicht worden uitgevoerd. Ook andere dashboards staan op de rol om te worden ontwikkeld zoals een dashboard afvalstoffen.

Vergroten van omzet t.b.v. robuustheid In verband met het vergroten van de robuustheid van omgevingsdiensten stelt u dat de omzetgrens onwrikbaar vast staat en dat dit zal worden vertaald naar een AMvB. Daarmee is deze grens ook voor de ODR onontkoombaar. Met de ambitie om uw omzet te vergroten richt u zich op mogelijkheden tot uitbreiding van de dienstverlening binnen de bestaande budgetten van de deelnemers. Dit wilt u realiseren door het slim bundelen van taken die alle gemeenten moeten uitvoeren, bestaande gemeentelijke taken over te nemen of bestaande budgetten regionaal in te zetten om zo een efficiencywinst te realiseren. We zijn benieuwd naar concrete voorbeelden van taken die u slim wilt bundelen. We twijfelen aan de haalbaarheid van deze ambitie, omdat de meeste gemeenten al behoorlijk veel taken aan de ODR uitbesteed hebben. Deze voorbeelden horen we tijdig, uiterlijk 1 september 2025, zodat wij kunnen beoordelen hoe realistisch deze zijn. Inzicht in planning van thema’s t.b.v. van omgevingsplannen Graag ontvangen we van de ODR inzicht in de planning van een aantal op te pakken thema’s die gebruikt worden bij het opstellen van omgevingsplannen. De gemeente Tiel gaat hiermee zelf ook aan de slag. We willen namelijk voorkomen dat dingen dubbel gedaan worden en we willen graag met de ODR hierin samen optrekken.

We denken daarbij aan de volgende thema’s: Bouwen, milieu en het gebruik van ruimte; Duurzaamheid en klimaatadaptatie; Gezonde, veilige en toekomstbestendige leefomgeving; Bodem. West Betuwe Zienswijzen (getekend ontvangen) Allereerst willen wij onze dank uitspreken voor de gedegen aanpak die we bij de gemeenschappelijke regelingen terug zien om te komen tot besparingen. Het laat ons zien dat ook de gemeenschappelijke

Dit spoor wordt dus serieus ingezet. Maar het is nu nog te vroeg om inzicht te verschaffen in alle processen waar we dit kunnen toepassen en wat dit zou kunnen opleveren. De ambitie om met uitbreiding van dienstverlening te voldoen aan de robuustheidseisen (naast andere redenen) is ingegeven door de opdracht van het Algemeen bestuur om te streven naar continuering als zelfstandige dienst. Om van deze ambitie een succes te maken hebben de deelnemende gemeenten een belangrijke rol. ODR heeft nu drie programma’s geïnitieerd waarlangs de nieuwe kansen worden besproken met de deelnemers en worden doorontwikkeld tot producten; Duurzaamheid, Regiodeal en Ruimtelijke ordening. Maar ook op andere thema’s denken we na over waar wij van meerwaarde kunnen zijn voor de deelnemers. De uitwerking daarvan vindt plaats in werkgroepen waar ODR en de deelnemende gemeenten in deelnemen. Wij verwachten in september meer helderheid te kunnen verschaffen in de denklijnen en de resultaten van de eerste besprekingen. Op dit moment is er nog geen planning voor thema’s t.b.v. omgevingsplannen. Er is hiervoor wel een werkgroep opgericht die nu het thema externe veiligheid heeft opgepakt. Tiel is aangesloten bij deze werkgroep. Laten we elkaar op de hoogte houden van deze trajecten.

Reactie op zienswijzen Hartelijk dank voor uw reactie. Verder geen reactie noodzakelijk.

regelingen meewerken aan de financiële uitdagingen waar we voor staan. Besparingsscenario's U geeft aan de gevraagde besparing van 1,5% in 2026 en 2027, oplopend naar 3% in 2028 in te boeken en tegelijkertijd aan de slag te gaan met de actualisatie van het uitvoeringsbeleid. Dat dit een jaar zou gaan duren, duurt voor ons als gemeenten te lang. Wij ontvangen dan ook graag op korte termijn meer inhoudelijke informatie en een stappenplan. In dit stappenplan zien wij graag een onderscheid tussen de wettelijke taken en de niet wettelijke taken van de ODR. We willen graag voor onze begroting van 2026 weten of uw voorstellen haalbaar zijn. Dat betekent dat wij uiterlijk 1 september 2025 inhoudelijke informatie willen ontvangen.

Inzet Artificial Intelligence (AI) Er wordt in de programmabegroting gesproken over datagedreven werken, we zien echter geen plannen om AI in te zetten. Naar onze mening kan Al meer gebruikt worden, voor bijvoorbeeld het afhandelen van vergunningen. Of het analyseren met Al van beelden van drone-toezicht. Dit zou ook besparingen kunnen opleveren. U heeft aangegeven in ambtelijke afstemming dat u in 2026 nog niet veel verwacht van AI. Dat doet vermoeden dat u na 2026 meer lijkt te verwachten. Heeft u ook al een roadmap voor toepassing van Al na 2026 en hoe u daar naartoe aan het werken bent? En zet u de extra bijdrage voor business intelligence hier mede voor in? Wij zien de roadmap dan graag tegemoet. Passend bij de 3% bezuiniging vanaf 2028, kunt u dan ook laten zien dat Al dan meer gaat opleveren in de besparing.

We begrijpen de wens om tijdig duidelijkheid te hebben over de voorgestelde besparingen. In reactie op vooraankondigingen en signalen over deze besparingswens hebben wij eerder aangegeven dat besparingsscenario’s alleen gevonden kunnen worden in een takendiscussie; welke taken vraagt de gemeente niet meer aan ons. Daarvoor is het nodig eerst een nieuw VTH-beleid op te stellen om een kader te creëren waarbinnen wij die discussie goed met gemeenten kunnen voeren. Tegelijkertijd is het opstellen van concrete voorstellen – zoals welke producten en diensten mogelijk minder of niet meer worden afgenomen – nu nog niet mogelijk. Eerst moet het geactualiseerde VTH-beleid worden opgesteld in regionaal verband en vervolgens vastgesteld door uw gemeente, hierin moeten keuzes worden gemaakt die richting geven aan de besparingen. Pas daarna kunnen we een uitvoeringsplan opstellen en onderbouwde besparingen doorvoeren. Dit proces vergt zorgvuldigheid en kost tijd, waardoor detailinformatie vóór 1 september helaas niet haalbaar is. Wel streven we ernaar om u vóór die datum op hoofdlijnen een richting en denkkaders te bieden voor uw begrotingsproces. Uiteraard betrekken we u actief en informeren we u tussentijds over de voortgang. Datagedreven werken is een belangrijk onderdeel van onze toekomst strategie.

Wij zien zeker mogelijkheden om met het uitnutten van de mogelijkheden van business intelligence en AI onze processen effectiever en efficiënter uit te voeren. Hiervoor is een roadmap informatievoorziening opgesteld waarin in volgtijdelijke stappen toegewerkt wordt naar datagedreven werken. AI maakt daar onderdeel van uit. Parallel volgen wij de landelijke ontwikkelingen en opties die daaruit komen. Binnen ODR draait bij team toezicht bouw van ODR een pilot waarbij AI wordt ingezet bij de beoordeling van repeterende sloopmeldingen. Voor deze beoordeling wordt AI op dit moment getraind. ODR werkt hiervoor in samenwerking met Team Ketentoezicht, ODRN, OD Vallei en Twente Hierbij moet worden vermeld dat er uiteindelijk aan de voorkant op inzet wordt bespaard, wat ruimte creëert voor meer vrije veld toezicht welk op dit thema nodig blijft.

Ook is een asbest interventie tool (Power BI dashboard) ontwikkeld door Team Ketentoezicht in samenwerking met o.a. ODR en het Gelderse Asbest Interventieteam, dat wordt doorontwikkeld. Met de actuele informatie uit verschillende bronnen die centraal worden samengebracht in de tool kunnen omgevingsdiensten beter toezicht houden op asbestsaneringen en risicovolle situaties met asbest in kaart brengen. Op deze manier kan efficiënter en effectiever asbest toezicht worden uitgevoerd. Ook andere dashboards staan op de rol om te worden ontwikkeld zoals een dashboard afvalstoffen.

Vergroten robuustheid In verband met het vergroten van de robuustheid stelt u dat de omzetgrens onwrikbaar vast staat en dat dit zal worden vertaald naar een AMvB. Daarmee is deze grens ook voor ODR onontkoombaar. Met de ambitie om uw omzet te vergroten richt u zich op mogelijkheden tot uitbreiden van dienstverlening die binnen bestaande budgetten van de deelnemers blijft. Dit wilt u realiseren door het slim bundelen van taken die alle gemeenten moeten uitvoeren, bestaande taken bij gemeenten over te nemen of bestaande budgetten regionaal in te zetten om zo een efficiencywinst te realiseren. We zijn benieuwd naar concrete voorbeelden van taken die u slim wilt bundelen. We zijn daar sceptisch over omdat de meeste gemeenten al behoorlijk veel taken aan de ODR uitbesteed hebben. Deze voorbeelden horen we graag tijdig, uiterlijk 1 september 2025, zodat wij kunnen beoordelen hoe realistisch deze zijn. Daarnaast zien wij ook graag, uiterlijk 1 september 2025, welke alternatieven er zijn, waaronder samenwerking met andere gemeenten en of omgevingsdiensten. Meetbaarheid prestaties Wij constateren dat uw begroting veel abstracte zinnen bevat, maar weinig meetbare informatie. Meer meetbare indicatoren helpen de raad vooraf kaders te stellen en achteraf te controleren, met name als het gaat om de kwaliteit van de dienstverlening.

Zeker als de meetbare indicatoren goed ingebed zijn in alle verantwoordingsdocumenten. Denkt u daarbij bijvoorbeeld aan de doorlooptijd van diverse typen vergunningaanvragen en hoe u dat gaat bereiken. Wij vragen u om in uw kaderbrief 2027 (minstens)

Dit spoor wordt dus serieus ingezet. Maar het is nu nog te vroeg om inzicht te verschaffen in alle processen waar we dit kunnen toepassen en wat dit zou kunnen opleveren. De ambitie om met uitbreiding van dienstverlening te voldoen aan de robuustheidseisen (naast andere redenen) is ingegeven door de opdracht van het Algemeen bestuur om te streven naar continuering als zelfstandige dienst. Om van deze ambitie een succes te maken hebben de deelnemende gemeenten een belangrijke rol. ODR heeft nu drie programma’s geïnitieerd waarlangs de nieuwe kansen worden besproken met de deelnemers en worden doorontwikkeld tot producten; Duurzaamheid, Regiodeal en Ruimtelijke ordening. Maar ook op andere thema’s denken we na over waar wij van meerwaarde kunnen zijn voor de deelnemers. De uitwerking daarvan vindt plaats in werkgroepen waar ODR en de deelnemende gemeenten in deelnemen. Wij verwachten in september meer helderheid te kunnen verschaffen in de denklijnen en de resultaten van de eerste besprekingen.

ODR zet zwaar in op de doorontwikkeling van business intelligence (BI). Met die inzet wordt de efficiency en effectiviteit van onze instrumenten vergroot. Tegelijkertijd geeft dit meer informatie over onze performance. Om KPI’s te kunnen vaststellen en monitoren, moet eerst het instrumentarium van registratie en rapportage worden verbeterd. Dit is een meerjarig proces waarin keuzes moeten worden gemaakt waar de inzet de grootste meerwaarde heeft. Die keuzes zijn nog niet gemaakt.

zeven meetbare indicatoren (in uw stukken worden deze omschreven als KPI's) op te nemen, waarvan vijf op het gebied van Bouw & ondersteuning en twee op het gebied van Milieu & advies. Wij vragen u deze door u voor te stellen KPI's ook al direct terug te laten komen in de jaarrekening 2025 en ieder volgende P&C-document. Ook vragen wij u ten minste de 8 KPI's die onder Bedrijfsvoering opgenomen zijn in de Jaarrekening 2024 (pagina 37) terug te laten komen in begrotingen van de ODR, voorzien van de nodige toelichting. Daarbij vragen wij u het kleiner-gelijk-teken weer in te voeren bij het onderdeel percentage overhead kosten.

Wij delen dit streven, maar kunnen hierin nu nog niet concreet worden.

Kwaliteitsverbetering U noemt in de paragraaf bedrijfsvoering een tevredenheidspercentage van 83% over de ODR als geheel. Tegelijkertijd blijkt uit de rapportage in de jaarrekening dat de tevredenheid over de bouwtaken met 73% onder de norm van 80% ligt. In uw begroting stelt u continu aan verbetering te willen werken. Kunt u aangeven welke stappen u concreet gaat zetten om de klanttevredenheid over de bouwtaken te verbeteren?

In de nieuwe strategie van ODR neemt kwaliteit van dienstverlening een belangrijke plaats in. De komende jaren gaan we daar goed op inzetten. In de samenwerking met uw gemeente is hiervoor een officieuze proeftuin ontstaan waar we maatregelen kunnen doorvoeren en bezien wat het effect is. Per 1 april is status-update ingevoerd. Dat wil zeggen dat de aanvrager altijd een mail krijgt bij belangrijke momenten in de aanvraagprocedure over de stand van zaken. De beleving van de doorlooptijd wordt daarmee verbeterd. Medewerkers werken meer en meer op het kantoor van de gemeente waardoor de verbinding met de afdeling binnen het gemeentehuis wordt versterkt en medewerkers beschikbaar zijn voor beantwoorden van vragen vanuit die afdeling of vanuit de burger. Daarnaast is er tweewekelijks een gesprek met een architect om input op te halen hoe zij de dienstverlening ervaren en hoe wij die verder kunnen verbeteren. Ten slotte zijn er intern afspraken gemaakt over de bereikbaarheid (telefonisch en email) en hoe wij dit gaan verbeteren.

West Maas en Waal Zienswijzen (getekend ontvangen) De indexering is conform de afspraken die met gemeenten zijn gemaakt. Ook is het goed om te zien dat het weerstandsvermogen voldoende is om de risico’s op te vangen. Besparingsscenario's U geeft aan de gevraagde besparing van 1,5% in 2026 en 2027, oplopend naar 3% in 2028 in te boeken en tegelijkertijd aan de slag te gaan met de actualisatie van het uitvoeringsbeleid.

Reactie op zienswijzen Geen reactie noodzakelijk

We begrijpen de wens om tijdig duidelijkheid te hebben over de voorgestelde besparingen. In reactie op vooraankondigingen en signalen over deze besparingswens hebben wij eerder aangegeven dat besparingsscenario’s alleen gevonden kunnen worden in een

Dat dit een jaar zou gaan duren, duurt voor ons als gemeenten te lang. Wij ontvangen dan ook graag op korte termijn meer inhoudelijke informatie en een stappenplan. In dit stappenplan zien wij graag een onderscheid tussen de wettelijke taken en de niet wettelijke taken van de ODR. We willen graag voor onze begroting van 2026 weten of uw voorstellen haalbaar zijn. Dat betekent dat wij uiterlijk 1 september 2025 inhoudelijke informatie willen ontvangen.

Inzet Artificial Intelligence (AI) Er wordt in de programmabegroting gesproken over datagedreven werken, we zien echter geen plannen om AI in te zetten. Naar onze mening kan Al meer gebruikt worden, voor bijvoorbeeld het afhandelen van vergunningen. Of het analyseren met Al van beelden van drone-toezicht. Dit zou ook besparingen kunnen opleveren. U heeft aangegeven in ambtelijke afstemming dat u in 2026 nog niet veel verwacht van AI. Dat doet vermoeden dat u na 2026 meer lijkt te verwachten. Heeft u ook al een roadmap voor toepassing van Al na 2026 en hoe u daar naartoe aan het werken bent? En zet u de extra bijdrage voor business intelligence hier mede voor in? Wij zien de roadmap dan graag tegemoet. Passend bij de 3% bezuiniging vanaf 2028, kunt u dan ook laten zien dat Al dan meer gaat opleveren in de besparing.

takendiscussie; welke taken vraagt de gemeente niet meer aan ons. Daarvoor is het nodig eerst een nieuw VTH-beleid op te stellen om een kader te creëren waarbinnen wij die discussie goed met gemeenten kunnen voeren. Tegelijkertijd is het opstellen van concrete voorstellen – zoals welke producten en diensten mogelijk minder of niet meer worden afgenomen – nu nog niet mogelijk. Eerst moet het geactualiseerde VTH-beleid worden opgesteld in regionaal verband en vervolgens vastgesteld door uw gemeente, hierin moeten keuzes worden gemaakt die richting geven aan de besparingen. Pas daarna kunnen we een uitvoeringsplan opstellen en onderbouwde besparingen doorvoeren. Dit proces vergt zorgvuldigheid en kost tijd, waardoor detailinformatie vóór 1 september helaas niet haalbaar is. Wel streven we ernaar om u vóór die datum op hoofdlijnen een richting en denkkaders te bieden voor uw begrotingsproces. Uiteraard betrekken we u actief en informeren we u tussentijds over de voortgang. Datagedreven werken is een belangrijk onderdeel van onze toekomst strategie. Wij zien zeker mogelijkheden om met het uitnutten van de mogelijkheden van business intelligence en AI onze processen effectiever en efficiënter uit te voeren. Hiervoor is een roadmap informatievoorziening opgesteld waarin in volgtijdelijke stappen toegewerkt wordt naar datagedreven werken. AI maakt daar onderdeel van uit.

Parallel volgen wij de landelijke ontwikkelingen en opties die daaruit komen. Binnen ODR draait bij team toezicht bouw van ODR een pilot waarbij AI wordt ingezet bij de beoordeling van repeterende sloopmeldingen. Voor deze beoordeling wordt AI op dit moment getraind. ODR werkt hiervoor in samenwerking met Team Ketentoezicht, ODRN, OD Vallei en Twente Hierbij moet worden vermeld dat er uiteindelijk aan de voorkant op inzet wordt bespaard, wat ruimte creëert voor meer vrije veld toezicht welk op dit thema nodig blijft. Ook is een asbest interventie tool (Power BI dashboard) ontwikkeld door Team Ketentoezicht in samenwerking met o.a. ODR en het Gelderse Asbest Interventieteam, dat wordt doorontwikkeld. Met de actuele informatie uit verschillende bronnen die centraal worden samengebracht in de tool kunnen omgevingsdiensten beter toezicht houden op asbestsaneringen en risicovolle situaties met asbest in kaart brengen. Op deze manier kan efficiënter en effectiever asbest