Was Getekend - Jaarverslag en Jaarrekening 2024 - Regionaal Archief Rivierenland
Tekst van het document
R A R Regionaal Archief Rivierenland
Jaarverslag 8e Jaarrekening
2024
Datum
10-03-2025
0ns kenmerk
1628-28988
Versiebeheer/status
Ter bespreking in het DB 24-03-2025 en ter vaststelling in het ABvan 10-07-2025
Contact
info@rarivierenland.nl
Jaarverslag en jaarrekening 2024
Pagina 2 van 47
BESLUIT JAARVERSLAG EN JAARREKEKING 2024
Het Algemeen Bestuur,
gelet op artikel 24 van de Gemeenschappelijke regeling Regionaal Archief Rivierenland, besluit:
1. 2.
het jaarverslag en de jaarrekening 2024 vast te stellen en met in achtneming hiervan, het positieve resultaat 2024 van € 67.468, - uit te keren aan de deelnemende gemeenten naar rato van het aantal inwoners overeenkomstig de opstelling van de begroting 2024. Gemeente
Inwoners
Teruggave
Buren
27.725
€ 7.973
Culemborg
29.729
€8.550
Maasdriel
26.020
€ 7.483
Neder-Betuwe
25.448
€7.319
Tiel
42.604
€ 12.253
West Betuwe
52.720
€ 15.162
30.349
€ 8.728
234.595
€ 67.468
Zaltbommel Totaal
Aldus besloten in de vergadering van het Algemeen Bestuur van 10 juli 2025.
R. van Stappershoef
E. Kok-Majewska
Voorzitter
Secretaris
Jaarverslag en jaarrekening 2024
Pagina 3 van 47
MANAGEMENTSAMENVATTING In 2024 hebben we wederom mooie resultaten behaald in het beheer en toezicht van bet archief. Hierover leest u verderop in dit verslag meer in detail. Bijgaand een kort resume.
Binnen alle taakgebieden zijn nagenoeg alle doelen voor 2024 behaald. Vele meters archiefwerk zijn verzet in 2024! Vermeldenswaardig is zeker de groei in ons vrijwilligersbestand. Inmiddels hebben we
53 vrijwilligers bij het RAR die bijdragen ieveren aan diverse werkzaamheden: indexeren en transcriberen, ordenen en ompakken, beschrijven, digitaliseren, acquireren en ondersteunen bij educatieve en representatieve taken.
Een grote mijlpaal in 2024 was het daadwerkelijke aanvang van werkzaamheden om 5 legacy systemen van de (voormalige)gemeenten Tiel, Buren en West Betuwe op het e-depot van het RAR aan te sluiten. Het was ook het Jaar van uitvoeren van afspraken rondom toezicht en beheer van
archieven volgens de afgesloten dienstverleningsovereenkomsten met de grote GR-en in de regio. Belangrijk te melden is ook het feit dat we alle SoD (Scanning on demand) verzoeken in 2024 intern konden verzorgen. Dat scheelt niet alleen geld, maar vooral ook tijd in de dienstverlening naar gemeenten en burgers. In 2024 hebben we een bijzonder goed bezochte Open dag mogen beleven met meer dan 400 bezoekers die kennis konden maken met het RAR. En niet onbeiangrijk, we hebben in 2024 onze
(digitale)zichtbaarheid weer weten te vergroten en zijn we nog altijd een cruciaie partner bij erfgoedinitiatieven en erfgoededucatie in de regio. Op onze website is het publieke jaarverslag te vinden, waarin vele initiatieven en cijfers te vinden zijn.
Al met al was 2024 een zeer succesvol jaar voor het RAR.
Ook financieel was het een prima jaar, want alle hierboven genoemde resultaten hebben we kunnen realiseren binnen de financiele kaders. We realiseren in 2024 een positief resultaat van € 67.468, -. Net als in 2023 hebben we hogere baten gerealiseerd dankzij aanvullende dienstverlening in archiefbeheer en toezichtstaken voor de GR-en en het Waterschap. Ook op de posten
personeelskosten en rente is het saldo positief. Dit tegenover de tegenvaller op de post huisvesting. Hier waren hogere lasten als gevolg van een tegenvallende reparatie van het dak en een defecte energiemeter. Desondanks resulteerde dit tezamen in een positief resultaat. De financiele paragrafen laten cijfers en kengetallen zien, waaruit blijkt dat de financiele positie van het Regionaal Archief Rivierenland zich binnen de gestelde kaders en normen begeeft. En in de paragraaf bedrijfsvoering en de rechtmatigheidsverantwoording kunt u meer lezen over de rechtmatigheid van de in deze jaarrekening opgenomen baten, lasten en balansmutaties.
Jaarverslag en jaarrekening 2024
Pagina 4 van 47
INHOUDSOPGAVE BESLUITJAARVERSLAG EN JAARREKEKING 2024
3
MANAGEMENTSAMENVATTING
4
INHOUDSOPGAVE
5
1
7
2
Inleiding 1.1
Leeswijzer
7
1.2
Kaders
7
1.3
Deelnemende Gemeenten
8
1.4
Samenstelling Bestuur
8
Programmaverantwoording
10
2.1.1
Doelstellingen
10
2.1.2
Missie
10
2.2
11
Realisatie archiefprogramma
2.2.1
Taakgebieden
11
2.2.2
Resultaten per taakgebied voor 2024
12
2.3
3
10
Doelstellingen en missie van het Regionaal Archief Rivierenland
2.1
21
Wat heeft het gekost?
2.3.1
Baten en lasten over 2024
21
2.3.2
Algemene dekkingsmiddel en onvoorzien
22
2.3.3
Overzicht van de kosten van overhead
23
2.3.4
Vennootschapsbelasting
23
2.3.5
Wet normering bezoldiging topfunctionarissen (semi)publieke sector (WNT)
23
2.3.6
Overige verplichte toelichting
25
2.3.7
Controleverklaring
25
Paragrafen
3.1
Weerstandsvermogen en risicobeheersing
26 26
3.1.1
Weerstandsvermogen
26
3.1.2
Kengetallen
28
3.2
Onderhoud kapitaalgoederen
29
3.2.1
Afschrijving
29
3.2.2
Onderhoudsplan en kosten van onderhoud
29
3.3
Financiering
29
3.3.1
Geldleningen
29
3.3.2
Rentelasten, renteresultaat en toerekening van rente
29
3.3.3
Kapitaallasten
30
3.3.4
EMU-saldo
30
Jaarversiagenjaarrekening 2024
Pagina 5 van 47
3.3.5
Financieringspositie
30
3.3.6
Renterisico leningen
31
3.4
4
5
3.4.1
Financiele rechtmatigheid
31
3.4.2
Interne controle op de financiele bedrijfsvoering
33
3.4.3
Ont\A/ikkelingen formatie en personeelskosten
33
3.4.4
Ziekteverzuim
33
3.4.5
Ziektevervanging
33
3.4.6
Inhuur personeel
34
3.4.7
Werkzaak
34
3.4.8
Jaarlijks terugkerende arbeidskosten
34
Baten en Fasten 2024
...
36
4.1
Overzicht van de baten en lasten 2024
36
4.2
Toelichting op de baten en lasten over 2024
36 38
Balans
5.1
Balans op 31 december 2024
38
5.2
Toelichting balans 31 december 2024
39
5.2.1
Vaste activa
39
5.2.2
Vlottende activa
39
5.2.3
Vaste passive
40
5.2.4
Vlottende passiva
42
Grondslagen voor waardering
42
5.3.1
Materiele vaste activa
42
5.3.2
Vorderingen en overlopende activa
43
5.3.3
Liquide middelen
43
5.3.4
Langlopende schulden
43
5.3.5
Kortlopende schulden
43
Rechtmatigheidsverant\A/oording
44
5.3
6
31
Bedrijfsvoering
6.1
Bevindingen
BIJLAGEN
Jaarverslag en jaarrekening 2024
44 45
Pagina 6 van 47
1
inleiding
Voor u ligt het jaarverslag en de jaarrekening 2024 van het Regionaal Archief Rivierenland (RAR).
Deze jaarstukken hebben dezelfde opzet als in het voorgaande jaar. In 2024 is de Gemeenschappelijke Regeling van het RAR in overeenstemming gebracht met de gewijzigde Wet gemeenschappelijke regelingen (WGR). Deze wetswijziging heeft als doel de
democratische legitimate van samenwerkingsverbanden tussen lokale overheden te versterken. Op
10 juli 2024 is de gewijzigde Gemeenschappelijke Regeling Regionaal Archief Rivierenland van kracht verklaard, en onze organisatie en werkwijze zijn hierop aangepast. Naast deze wijziging hebben zich geen andere aanpassingen voorgedaan als gevolg van de herziene regelgeving voor gemeenschappelijke regelingen. Er hebben in 2024 geen begrotingswijzigingen plaatsgevonden. Hieronder wordt kort toegelicht hoe dit document is opgebouwd en waar u welke informatie kunt vinden. Daarnaast worden de kaders geschetst waarbinnen dit jaarverslag en de jaarrekening zijn opgesteld, evenals een overzicht van de deelnemende gemeenten en de samenstelling van het bestuur.
1.1
Leeswijzer
Hoofdstuk 2 en 3 vormen samen het Jaarverslag 2024. In hoofdstuk 2 wordt verantwoording afgelegd over de uitvoering van het Programme Archiefbeleid 2024, zoals vastgesteld in de programmabegroting 2024. Hierin worden de volgende aspecten nader toegelicht: wat waren de doelstellingen; wat is ergerealiseerd; wat waren de kosten daarvan.
Alle taakgebieden van het Regionaal Archief Rivierenland komen hierin aan bod. Hoofdstuk 3 onderbouwt het jaarverslag met relevante financiele informatie. Dit hoofdstuk bevat de verplichte paragrafen volgens de begrotingsregels (BBV), namelijk: weerstandsvermogen en risicobeheersing, onderhoud van kapitaalgoederen, financiering en bedrijfsvoering. Hoofdstuk 4, 5 en 6 omvatten samen de jaarrekening 2024. Hoofdstuk 4 gaat over de Baten & fasten over 2024, hoofdstuk 5 geeft inzicht in de Balans per 31 december 2024 en in hoofdstuk 6 is de rechtmatigheidsverantwoording opgenomen. 1.2
Kaders
Het jaarverslag en de jaarrekening zijn opgesteld op basis van het normenkader wat is vastgesteld door het Algemeen Bestuur op 23 november 2023. Het omvat de volgende interne en externe weten regelgeving:
Europese en nationale aanbestedingsregels Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) Gemeentewet (GW) Ambtenarenwet
Wet gemeenschappelijke regelingen (WGR) Archiefwet
Fiscale wetgeving Btw-wetgeving Sociale verzekeringswetten Jaarverslag en jaarrekening 2024
Pagina 7 van 47
Wet financiering decentrale overheden (FIDO) Wet normeringtopinkomens (WNT) Besluit begroting en verantwoording voor provincies en gemeenten (BBV) Besluit accountantscontrole decentrale overheden CAO SCO
Gemeenschappelijke regeling (GR) Regionaal Archief Rivierenland Mandaatregeling directeur
Financiele verordening RAR 2023 inclusief het addendum^ het "Beleidsplan Regionaal Archief Rivierenland 2022-2025" de programma begroting van het Regionaal Archief Rivierenland 2024 1.3
Deelnemende Gemeenten
De deelnemende gemeenten aan de gemeenschappelijke regeling Regionaal Archief Rivierenland per 1 Januari 2024 zijn: Buren, Culemborg, Maasdriel, Neder-Betuwe, Tiel, West Betuwe en Zaltbommel.
1.4
Samenstelling Bestuur
Flet bestuur van de gemeenschappelijke regeling Regionaal Archief Rivierenland bestaat op 31 december 2024 uit:
Dagelijks Bestuur
R. van Stappershoef D. Bijvoet-de Wit
gemeente Culemborg
K.A. Maier
gemeente Buren
E. Kok-l\/Iaje\wska
directeur/streekarchivarls, secretaris
gemeente West Betuwe, voorzitter
Algemeen bestuur
R. van Stappershoef
gemeente West Betuwe, voorzitter
D. Bijvoet-de Wit
gemeente Culemborg
K.A. Maier
gemeente Buren
M.A. Klein
gemeente Neder-Betuwe
R. Dijkstra
gemeente Tiel
W. de Graaff
gemeente Zaltbommel
A.A.M.J. Walraven
gemeente Maasdriel
E. Kok-Majewska
directeur/streekarchivaris, secretaris
^ Vastgesteld door het Algemeen Bestuur in de vergadering van 21 november 2024. Jaarverslag en jaarrekening 2024
Pagina 8 van 47
Jaarverslag 2024
In dit deel:
Hoofdstuk 2: Programmaverantwoording Hoofdstuk 3: Paragrafen
VOOR WAARMERK
BIJ VERKLARING D.D.
2 G /fM?/2025
V ACCOUl
Jaarverslag en jaarrekening 2024
^^16+ADVISEURS Pagina 9 van 47
2
Programmaverantwoording
In dit hoofdstuk wordt verslag gedaan van de behaalde resultaten, de wijze waarop deze zijn bereikt en de verantwoording van de baten en lasten. Deze verantwoording is in lijn met bet bepaalde in het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Het hoofdstuk is als voIgt opgebouwd: Doelstellingen en missie; Realisatie programma; - \A/at heeft het gekost?
Doelstellingen en missie van het Regionaal Archief Rivierenland
2.1
2.1.1
Doelstellingen
Art. 3GR RAR
Het Regionaal Archief heeft tot doel het binnen het samenwerkingsgebied vervullen van de functie van regionaal kennis- en informatiecentrum op het gebied van de lokale en regionale geschiedenis en vervult daartoe de volgende taken; a)
de zorg voor en/of het beheer van de in de archiefbewaarplaats berustende archiefbescheiden van de deelnemers;
b)
het toezicht op het beheer van de archiefbescheiden van de deelnemers voor zover deze niet zijn
c)
overgebracht; het beheer van in de archiefbewaarplaats uitgeplaatste archiefbescheiden van de deelnemers
(indien van toepassing); d)
de zorg voor en het beheer van de in de archiefbewaarplaats berustende archiefbescheiden van instanties die niet bestuurlijk in de regeling participeren en waaraan op contractbasis diensten worden verleend, en
e)
het stimuleren van de lokale en de regionale geschiedbeoefening en het daartoe aanleggen, beheren en bewaren van een zo compleet mogelijke collectie relevant bronnenmateriaal op het
gebied van de lokale- en regionale geschiedenis. 2.1.2
Missie
Het Regionaal Archief Rivierenland is een professionele en toekomstgerichte archiefdienstverlener voor het Rivierengebied. Klantgerichtheid en zorgvuldigheid staan centraal in de dienstverlening aan zowel burgers als overheden. Daarnaast onderkent het RAR de meerwaarde van samenwerkingsverbanden en stimuleert het actief het gebruik van bronnen en de daarin vervatte informatie.
De kerntaken van het RAR zijn: Het aanbieden van historische informatie en/of belevingskansen aan een zo breed mogelijk
publiek op de voor hen meest geschikte manier. - Als professionele collectiebeheerder archieven en collecties verwerven, bewaren, toegankelijk maken en gebruik ervan stimuleren. Om deze collecties op optimale wijze te beheren en beschikbaar te stellen, werkt het RAR volgens drie kernwaarden: Betrouwbaar, Betrokken en Bekwaam. VOOR WAARMERK BIJ VERKLARING D.D.
p MAH 2025 Jaarverslag en jaarrekening 2024
\m I
ACCOLh V
;ina
van 47
NTS+ADVISEUHS
2.2
Realisatie archiefprogramma
2.2.1
Taakgebieden
Het RAR loopt al enkele jaren voorop binnen bet Nederlandse landschap van regionale archiefdiensten. Het kwaliteitsniveau van de ruim 30 medewerkers is hoog. Daarnaast investeert het
RAR jaarlijks in het bijhouden, verdiepen en verbeteren van kennis, met name op digitaal gebied, wat essentieel is in het snel veranderende informatielandschap. Het RAR biedt een brede dienstverlening aan, waarvan de burgers de vruchten plukken: •
Professioneel archiefbeheer,
•
Studiezaaldienstverlening,
• • •
Uitstekende depotfaciliteiten, Inspectie, Advisering, kennisoverdracht en begeleiding bij o.a. procesverbetering, e-depot, MDTO, webarchivering, Digitale dienstverlening, beeldbank en S-o-D (Scanning on Demand),
• •
Educatieprogramma's en tentoonstellingen (ruimte),
•
Stageplaatsen,
•
Promotie van de regionale historie op internet (o.a. via Google Grants programma, YouTube en sociale media) en in de (landelijke) media, Vergaderfaciliteiten voor overheden en gelieerde organisaties, Extra projecten en ondersteuning.
• •
Om het beleid te kunnen opstellen en uitvoeren, is de organisatie van het Regionaal Archief Rivierenland ingedeeld in de volgende taakgebieden: 1. Ontsluiting papieren erfgoed 2. Digitale ontwikkeling 3. 4.
Inspectie Dienstverlening
Taakgebieden
Hoofdprocessen
1.
Verwerven
Beleidspian
GemeenschappeKjke Regeiing RAR. artikri 3
Ontsluiting papieren
erfgoed
Ontsluiting
Bewerken Inventariseren Conserveren
•
Beheer
•
Zorg en beheer
•
Stimuleren regionale geschiedbeoefening
Acquisitie
•
Aanleggen, beheer en bewarenvan relevant bronmateriaal
2.
Digitale ontwikkeling
Digitaliseren en Adviseren
Digitalisering Collectie, e-depot, advisering aan gemeenten en GR-en
•
Beheer
•
Zorg en beheer
•
Stimuleren regionale geschiedbeoefening
3.
Inspectie
Inspecteren
Inspectie
•
4.
Dienstverlening
Gebruiken
Erfgoedgebruik
•
Leren en beleven
Toezicht op het beheer Stimuleren regionale geschiedbeoefening
Beschikbaarstelling
VOOR WAAFIMERK
Tabel 1 Taakgebieden RAR
BIJ VERKLARING D.D.
Jaarverslag en jaarrekening 2024
t
Resultaten pertaakgebied voor2024
2.2.2
Hieronder ieest u meer over de bereikte resultaten per taakgebied/cluster van het jaar 2024.
Taakgebieden en prioriteiten jaarrekening 2024 1. Archieven en collectie beheer
Onder dit cluster valt zo\wel de vervwerving, de materiele verzorging en conservering, het archief- en
collectiebeheer als het systematisch beschrijven van de historische bronnen. Dit zodat ze voor het publiek beschikbaar zijn en de documenten optimaal behouden kunnen blijven.
De volgende speerpunten en prioriteiten zijn voor het taakgebied Ontsluiting Papieren Erfgoed voor 2024 gerealiseerd: •
Preventie en controle
•
Depotbeheer
•
Duurzaam (her)verpakken van 381 meter archiefmateriaal (duurzaam verpakken in zuurvrij omsiagen en dozen, etikettering en standplaatsregistratie voorkomt niet alleen schade aan de archiefstukken, maar draagt ook bij aan het snel kunnen vinden van de stukken voor studiezaal of scanning-on-demand).
•
Conserveren van 64 meter archiefstukken, zodat deze erfgoedveilig kunnen worden
geraadpleegd op de studiezaal of gedigitaliseerd. •
Restaureren van archiefstukken met schade, o.a. stukken uit de volgende archieven;
o
1514 (Hoge) gerechtsbanken van Zoelen en Kesteren 1467 -1811 1512 Archief van de gerechtsbank van het graafschap Buren 1560 -1811 2248 Hoge gerechtsbank Tuil 1494-1811 2136 Dorpsbestuur Buurmalsen en Tricht 1594 -1811 2500 Stadsbestuur van Asperen (1519 -1813) en gedeponeerd archief Hervormde gemeente Asperen (1588-1782), 1519-1813
o
2208 Archief van het Kadaster van de gemeente Beesd 1832 -1970
o
2144 Gemeentebestuur Beesd 1811 -1977
o o o o o
o
1517 Gerechtsbank graafschap Culemborg en Kamer van justitie van de grafelijke Raad 1440-1811
o
3184 (Hoge) gerechtsbank van Driel in het ambt Bommeler- en Tielerwaard 15131811
0049 Archief van het gemeentebestuur van Wadenoijen 1818 -1956 o Enkele meters werden gegammastraald vanwege aanvi/ezigheid van schimmel. o Digitaliseringsklaar maken van recent verworven oudere delen van de Zakengids Tiel Schade-inventarisatie van 244 meterarchiefmateriaal (materiele staat en eventuele schade in kaart brengen). Materiele en inhoudelijke ondersteuning bij digitalisering en SOD voor gemeenten en particulieren. Materiele en inhoudelijke ondersteuning bij projecten. Doorloop van enkele projecten van 2023 naar 2024, zoals het verpakken en bergen van groot o
formaten.
Qua archiefontsluiting realiseerden we in 2024 de volgende producten: •
378 strekkende meters archief is ontsloten. Daarnaast ontsloten we 15 archieven in 2024
•
zonder enige vorm van toegang (nultoegangen), waarmee in totaai nu 141 van de 237 nultoegangen zijn weggewerkt. VOOR WAARMERK Voorbeelden van (verbeterde) inventarisaties zijn: BIJ VERKLARING D.D. o
697
Weeshuis Buren als voogdijinstelling
1951-1986
n
2025 Jaarverslag en jaarrekening 2024
Pagi ACCO
a
'ANTS+ADVISEURS
o
o
1968-1988
761
Architect Wijma
765
Gemeentebestuur Beusichem, aanvulling en herordening dossiers
1946-
1978
o
786
Afdeling Lienden-lngen-Ommeren van het Groene Kruis
1940-1995
o
802
1811-1928
o
1179 1263
Gemeentebestuur Lienden, aanvulling Architect Van der Rijt Vrouwen van Nu afdeling Buren
o
1264
Begrafenisvereniging Beusichem, Zoelmond
1953-1968
o
1533
Gemeentebestuur Maurik, aanvulling en vernietigbare bestanden
o
1973-1995 1947-2014
1976-
1992
o
1677
Gemeentebestuur Maurik, aanvulling
1976-1992
o
1776
1913-1989
o
866
Familie Bulten van Mourik Comite Zomerfeesten Culemborg
o
883
Gemeentepolitie Culemborg, gemeentepolitie (vreemdelingen)
o
1203
Commissie voor gemeentelijke Industrieschool, herhalingsschool e.a.
1936-1986 1948-1993
1854-1932
1549 3123
Stichting E.V.A. Lanxmeer te Culemborg (eerste helft) Dorp Heerewaarden, aanvulling
1993-2017
Gemeentebestuur Heerewaarden Gemeentebestuur Maasdriei
1938-1998
o
3202 3207
o
1658
1945-2001
o
942
Bouwvergunningen Dodewaard Binnenlandse strijdkrachten Kesteren
o
1485
Gemeentebestuur Kesteren
1980-2002
o
Bouwvergunningen Echteld Bouwvergunningen Neder-Betuwe
1945-2001
o
1659 1661
o
52
NV Stoomtram Tiel-Buren-Culemborg
1902-1920
o
988
Stichting FunctiegerichtTrainingscentrum Maatwerk Rivierenland
o
o o
1687-1810
1945-1998
1945
2002-2010
1990-
1994 1880-1951
o
1575
Losse aanwinsten
o
1793
Dossiers beheer en verwerving toegangen RAR (moederdossiers)
1962-
2017 1997-2019
o
Divers Vertrouwenscommissies Burgemeestersbenoemingen
o
1
StadsbestuurTiel
7
Gemeentebestuur Tiel, grote tekeningen uit ingekomen stukken
o
1361-1813 1896-
1912
o
1871-1885
o
14 118 119 218
Bank van Lening Tiel Consultatiebureau TBC bestrijding D. van Lookeren Campagnete Tiel Hervormde gemeenteTiel
o
258
Gemeentepolitie Tiel, onderdeel gemeentepolitie (vreemdelingen)
o o
1950-1976 1871-1881 1602-2010 1992-
1994
o
271
Archief P. Verhoeks als directeur van ETAO en opvolger BSM
1945-1976
o
313
Nederlandse Christelijke Vrouwenbond (NCVB) afdeling Tiei
1945-1981
o
402
Gemeentebestuur Tiel
1945-1975
o
411
Historische werkgroepTiel
1988-2013
o
1250
Gezinsverzorging Hervormde en gereformeerde diaconieen Tiel
1959-
1976 o
1307
Kunstenaarsvereniging De \A/erkplek
1995-2007
o
1391
Architect Wierda
1946-1994
Gemeentebestuur Tiel
1995-2004
VOOR V\/AAF\^Ef^f^7
BIJ VERJi^LARI^Gi^di. Gemeentebestuur Tiel, milieuvergunningen o
1608
Milieuvergunningen Tiel
1946-2010 1946-2008
M 2025 J;
ir;
ja^rekening 2024
ACCOi)NTANTS+ ADVISEURS
Pagina 13 van 47
Bouwtekeningen Tiel, originele exemplaren 124/1372 Philatelistenclub/ documentatie Kers 234 Zuiveringschap Rivierenland
1946-2013
1725
1942-1999
1971-2001 1838-1955
331
Polder Asch, aanvulling Polder Buurmalsen, aanvulling Polder Tricht, aanvulling
438
Polderdistrict Buren
1931-1955
480
Polderdistrict Lek en Linge, aanvulling kaartmateriaal Fotocollectie Waterschap Rivierenland
1980-2002
326 328
1271 1285 1287 1288
1838-1955
1838-1955
1955-1980
1838-1955
656
Dorpspolder Rumpt DorpspolderTuil Dorpspolder Varik Collectie R. van Ooijen
741
Chamotte Unie
1919-1982
1364 1449 1449
1982-2005
1500
Stichting Ambulancevereniging West Betu\we Bouwvergunningen Neerijnen Bouwvergunningen Neerijnen Gemeentebestuur Neerijnen, woningkaarten
1500
gemeentebestuur Neerijnen, milieuvergunningen
1978-2005
1520
Notarissen te Rumpt
1811-1935
1522
Notarissen te Waardenburg
1811-1935
1799
Verzameling documentatie Showcorps Pr. Marijke Geldermalsen
1838-1955
1838-1955 1754-1997
1978-2005
1978-2005 1939-1993
1973-1994
Foto RAR: Vrijwilliger aan het werk bij het maker) van transcripties
2140 2145
Gemeente Waardenburg Gemeentebestuur Deil
1811-1920
Bouwvergunningen Geldermalsen Gemeente Asperen, aanvulling kadaster Gemeente Herwijnen, aanvulling Gemeente Herwijnen, huwelijkse bijiagen Gemeente Herwijnen, aanvulling Gemeente Heukelum, huwelijkse bijiagen
1978-2013
o o
2250 2502 2507 2507 2509 2513
o
2516
kadaster Heukelum
1939-1986
o
2604
Gemeentebestuur Neerijnen
2006-2013
o o o o
VOOR WAAPFM^I^ Omgevingsvergunningen Lingewaal BIJ woningkaarten Heukelum o
1575' Dossier Kamp Neerijnen
en jaarrekening 2024
V
1811-1977
1832-1971
1811-1936 1811-1920
1937-1986 1811-1920
2010-2018 1939-1993 1945-1953 Pagina 14 van 47
1980-2014
o
3499
o
3018
o
3204
Dienstarchief Streekarchief Bommelerwaard, Gemeentebestuur Zaltbommel, aanvulling Gemeentebestuur Zaltbommel, aanvulling
o
3210
Gemeentebestuur Zaltbommel, gemeentepolitie (vreemdelingen)
1929-1960 1961-1979 1980-
1998
De beschrijvingen van 18.562 vergunningen in de database bouw- en milieuvergunningen
•
werden in 2024 verbeterd. O.a. uit de volgende bestanden; o 1672 Bouwvergunningen Culemborg o 7 Bouvwergunningen Tiel o 1608 Milieuvergunningen Tiel
1999-2013
1897-1912 1946-2010
o
1667
Digitale bouwvergunningen Tiel
1945-2013
o
1725
Bouvwergunningen Tiel
1945-2013
o
2145
Gemeentebestuur Deil
1811-1945
o o o
1449 2250 1666
Bouwvergunningen Neerijnen Bouvwergunningen Geldermalsen keurvergunningen Betuwe
1978-2005
1978-2013 1982-2000
Indexering: Totaal werden 131.730 namen aan de database toegevoegd. Veelal werk van onze
vrijwilligersi
Binnen de transcriptiemodule zin er ca. 60 pagina's uit charters, privilege boeken en resoluties getranscribeerd. Veelal werk van onze vrijwilligersi
Het project voor het beschrijven van de straatnaamgeschiedenis binnen de kernen van de aangesloten gemeenten in het gebied is dit jaar afgerond met beschrijving van meer dan 5000 straten.
Verdere ontsluiting van bibliotheek- en atlascollecties. In het bijzonder de documentatiecollecties
Afronden kaartenproject
Acquisitie atlasmateriaal en particuliere archieven en verwerking daarvan, ca. 76 meter, waaronder bv. archief met betrekking tot innovatieve wijk Eva-Lanxmeer Continueren van de inzet en begeleiding van vrijwilligers voor secundaire ontsluiting. Bind
2024 waren er 53 vrijwilligers werkzaam bij het RAR. Ca. 400 voorwerpen in de voorwerpencollectie zijn beschreven, materieel verzorgd,
gefotografeerd en indien nodig verpakt. Opschonen affichecollectie Buren 755 affiches zijn beschreven en verpakt. Ze zijn ook grotendeels gedigitaliseerd In het verslagjaar tekenden we een convenant met het Flipje en Streekmuseum Tiel, Het Elisabeth Weeshuis en Stadskasteel Zaltbommel over ons verzamelbeleid en onze samenwerking.
Door overbrenging, acquisitie, bewerken en afvoeren van archiefbescheiden is de actuele bezetting van de depots als voIgt: o
Totale beschikbare ruimte; 20173 meter
o o
Totale gebruikte ruimte: 15537 meter Totale lege ruimte: 4635 meter
Afwijking van de doelen voor 2024 binnen het taakgebied Ontsluiting Papieren Erfgoed: • •
In verband met langdurige ziek en vervanging binnen eigen gelederen zijn enkele inventarisatie projecten niet of deels uitgevoerd. Deze worden in 2025 alsnog uitgevoerd. Enkele andere zijn juist naar voren geschoven wegens vraag en projectmatig werken
Jaarverslag en jaarrekening 2024
VOOR WAARMERK BIJ VERKLARiNG D.D.
Pagina 15 van 47
2
2025 /
Foto RAR; Ondertekening van het verzamel- en samenwerkingsoveree nkomst met erfgoedorganisaties
2. Diaitale ontwikkelinp
Dit taakgebied omvat zowel digitalisering als advisering. Digitalisering omvat alle werkzaamheden die nodig zijn om bronnen op de juiste wijze permanent digitaal beschikbaar te maken. Advisering is erop gericht gemeenten, het waterschap en de gemeenschappelijke regelingen te ondersteunen bij het verbeteren van de k\A/aiiteit van het archief- en informatiebehe er.
De volgende speerpunten en prioriteiten zijn in 2024 binnen het taakgebied digitalisering en advisering gerealiseerd: Digitalisering:
S-o-D gemeenten en particulieren (ca. 340.000 pagina's gedigitaliseerd) Onderzoek mogelijkheid S-o-D gemeenten intern te verwerken i.p.v. uitbesteden is gedaan met als resultaat dat alle verzoeken intern ver\A/erkt worden.
Verdere digitalisering van het kernbestand (vooral besluiten en notulen van colleges van Burgemeesters &
Wethouders van gemeenten Buren, Lienden, Maurik, Maasdriel, Hedel, Heerewaarden, Rossum, Zaltbommel, Brake!, Asperen, Her\A/ijnen, Spijk, Heukelum en Vuren). Digitalisering aanvulling charters (enkele honderden charters uit het archief van de gemeente Tiel en het
voormalig Weeshuis te Tiel zijn gedigitaliseerde n beschikbaar gekomen)
Digitalisering notarieel archief Culemborg voor 1811. De
repertoria van voor 1811 zijn gedigitaliseerd. De notariele stukken/akten worden eerst door Beheer & Behoud
Jaarverslag en jaarrekening 2024
Foto RAH:
jaaraan scanning on
demand verzoeken
VOOR WA
={MERK
BIJ VERlCA
ING D.D.
20
2025
5V
Pagina 16 van 47
gecontroleerd voor dat digitalisering kan beginnen. De eerste ca. 1 meter is bekeken en behandeld. De digitalisering kan in 2025 starten. Alie bewaard gebleven patentregisters (belasting op bedrijfsuitvoering) van alle (voormalige) gemeenten zijn gedigitaliseerd. Aansluitend op de afronding van de inventarisatie van bet archief van de Chamotte Unie te Geldermalsen 1919-1991 zijn alle jaarverslagen van het bedrijf gedigitaliseerd. In de beeldbank zijn enkele bijzondere fotoalbums opgenomen met foto's uit de jaren van de
wederopbouw 1945-1955.
Ca.lOO geluidsdragers en enkele analoge 8 mm films in november opgehaald om te worden gedigitaliseerd. Ook deze bestanden komen, voor zover het auteursrecht dat toelaat in het eerste kwartaal van 2025 beschikbaar.
De historische tijdschriften Asperensche Courant 1980-2021 en Drielse Vertellingen 19842022 zijn gedigitaliseerd. In 2024 is een belangrijke aanvulling van het audiovisueel materiaal gedigitaliseerd van een honderdtal films en geluidsdragers (LP, single, cassette en tapes). Verder foto's uit de wederopbouwjaren (T0646 en 1425) en de gehele foto en glasnegatievencollectie Murman
(T2261). Nieuw verwerkte kaarten, tekeningen en prenten werden direct gedigitaliseerd. In 2024 heeft het RAR een flinke aanvulling ontvangen op de collectie foto's van de Tielse fotograaf Jan Bouwhuis. Om en nabij de 200.000 opnamen uitde periode 2014-2023. Het RAR heeft het auteursrecht van deze foto's. Het bestand moet echter nog bewerkt worden in zal medio 2025 pas beschikbaar komen. In 2024 is het RAR lid geworden van de cooperatie READ-Coop, de organisatie achter het
programma Transkribus. Met behulp van Ai kan Transkribus oude handschriften lezen en omzetten naar hedendaags schrift. In 2025 gaat het RAR een project opstarten. Er zijn ca. 20 website geharvest en verwerkt in e-depot. Eerste website was van VVBeesd.nl Projecten:
• • •
Verbeterplan MAIS-Flexis Vervoigproject AVG in MAIS-Flexis Voorbereiding nieuwe website
Advisering:
Een kennisdag gehouden in het gemeentehuis van Neder-Betuwe in april 2024; Reguliere advies overleggen met de contactorganisaties BVEB en de BvoWB; Periodieke afstemming met het Waterschap, inclusief advisering over hun Verseon migratieplan
Er is over diverse onderwerpen geadviseerd aan onze klantorganisaties; Er is een kennisnotitie opgeleverd over het kwaliteitssysteem;
Er zijn tests uitgevoerd met het importeren van verschillende soorten digitale informatie in het e-depot, waaronder websites en videotulen; Het RAR werkt samen met andere archiefdiensten aan het opstellen van een standard voor
metadataschema voor het opslaan van videotulen, gebaseerd op de VNG's ORI schema (openraadsinformatie) MDTO is omarmd als uitwisselstandaard voor digitale informatie, zowel in woord (advies) als
in daad (migratietraject);
Vernietiging istechnisch en procedureel ingericht in het e-depot. Het vormgeven en in samenwerking met webbouwer Omines ontwikkelen van een gemeenteviewer (loopt nog tot in 2025); VOOR WAARMERK Werkgroep MAIS-Flexis overleggen;
Jaarverslag en jaarrekening 2024
BIJ VERKLARING D.D.
2 0'
H
Pagina 17 van 47
Het opzetten en ontwikkelen van het processenhandboek van het RAR. Dit werd afgerond met een kwaliteitsweek in november;
Het werken aan het migratietraject van 5 DMS'en van BvoWB naar het RAR; o Het voltooien van de metadataschema's voor Culemborg, Neerijnen en Lingewaal; o Het nagenoeg afronden van de metadataschema's voor Tiei en Geldermalsen; o Het op basis van Decos/JOIN Culemborg afstemmen van de exportstructuur naar MDTO, in meerdere iteraties (geleverde Access databases); Verdere professionalisering e-depotprocessen, Het opzetten van een verwerkingsplan om de digitale bouwdossiers Tiel 1945-2013 in definitieve, raadpleegbare staat te krijgen; Het RAR ontving als best practices in e-depot en DMS diverse overheden o.a. Ministerie van defensie en BHIC (Brabants Historisch Centrum), Gelders Archief
Afvyijking van de doelen voor 2024 binnen het taakgebied Digitale Ontwikkeling; • Digitalisering bijiagen bij huwelijksakten. Er is gekeken naar de mogeiijkheden. De digitalisering vraagt echter aanpassingen in de inventarisatie en in het archiefbeheerssysteem. in 2025 wordt dit opgepakt en kan de digitaiisering van de bijiagen over 1811-1851 naar verwachting beginnen.
•
De concreet genoemde migratietrajecten (audio/videotulen van rechtsvoorgangers van West Betuwe en websites van rechtsvoorgangers West Betuwe) met West Betuwe zijn door personele wisseiingen bij de BvoWB en een veranderende prioritering naar achter geschoven. Voornamelijk vanwege de focus op het grote migratietraject dat met de BvoWB is
aangegaan wat betreft de uitplaatsing van vijf legacysystemen naar het RAR. Daar zitten drie systemen bij van de gemeente West Betuwe.
3. Insoectie
Onder dit taakgebied valt toezicht en inspectie. Inspectie en toezicht heeft tot doei de toetsing van de kwaliteit van het archief- en informatiebeheer aan wetteiijke eisen en de veiligsteiiing van in de toekomst over te dragen wettelijk te bewaren archiefbescheiden.
De volgende speerpunten en prioriteiten zijn voor het taakgebied inspectie voor 2024 gerealiseerd: • Uitvoeren van audits en thema-inspecties bij gemeenten, gemeenschappelijke regelingen en het Waterschap Rivierenland ten aanzien van de eisen die vanuit archiefwet en -regelgeving aan de informatiehuishouding worden gesteld. Waaronder fysieke archiefruimtes, procesappiicaties en vervangingsbesluiten. • Begeleiden van gemeenten bij de uitvoering van archiefwetteiij ke taken ais overbrenging (incl. adviseren over openbaarheidsbeperkingen), uitplaatsing en vervreemding van archiefbescheiden
• •
Beoordelen van toegestuurde vernietigingslijsten Beantwoorden van inspectievragen, waaronder over conversie en migratie van digitale archiefbescheiden en inrichting van bewaartermijnen in procesappiicaties en zaaksystemen
•
bij toepassing van de seiectielijst Opstelien Jaarverslagen Archieftoezicht voor alle gemeenten en GR-en Uitvoeren tussentijdse inspectiegesprekken alsmede het Jaargesprek Archieftoezicht
•
Themaonderzoek naar de verwachte impact van de nieuwe Archiefwet 20XX
•
van meerdere gemeente^i^^^^^^^ WAARMERK gemeenschappelijke regelingen en het Waterschap Rivierenland BU WRKLARING D D
•
•
Deelname aan het Strategisch Informatieoverleg (SIO)
Jaarlijkse update van het collectiehulpverleningsplan (CHV) van het RAR
Jaarverslag en jaarrekening 2024
im ,2025
m
ACCOUryJT^Tf^* ADVl^PI
y
Pag
Afwijking van de doelen voor 2024 binnen het taakgebied Inspectie: • •
Binnen dit taakgebied zijn alle doelen behaald. Wegens vertraging in het vaststellen van Archief\wet 20XX is het vertalen van uitgangspunten van nieuwe Archiefwet, Archiefbesluit en Archiefregeling naar inspectiebeleid nu gepland voor 2025 mits de wet aangenomen wordt.
4. Dienstverlenina en educatie
Onder dit taakgebied valt de dienstverlening aan het publiek (studiezaal, beeldbank en online diensten). Daarnaast omvat dit taakgebied het organiseren van educatieve activiteiten, tentoonstellingen en in samenwerking met partners het erfgoed onder de aandacht brengen.
De volgende speerpunten en prioriteiten zijn voor het taakgebied dienstverlening voor 2024 gerealiseerd: • Met onze bezoeklessen bereikten we in 2024 bij het RAR of op locatie 1567 leerlingen (2023: 1221). Dit waren 1144 leerlingen van het basisonderwijs (primair onderwijs) en 423
leerlingen van het voortgezet onderwijs. Met lessen als: reizen in de Tijd, Project keuzevrijheid (inclusief dilemmakaarten), Kunstmenu Buren, Kunstmenu West Betuwe,
digilessen, Tylogie, Kunst en Cultuurroute Lingecollege) •
Sinds 2021 (Corona) is er een aanbod aan 6 digilessen beschikbaar op onze website. In 2024 werd dit aanbod met 2 lessen (Kinderboekenweek) uitgebreid en werd deze pagina 104 keer bekeken door 64 gebruikers. Er zijn 21 bestanden gedownload. Dit kan niet uitgesplitst worden per les.
•
Onderzoekers faciliteren in hun
onderzoek: actief begeleiden in de beschikbare bronnen en in
het zoeken op onze website. •
Faciliteren en stimuleren
samenwerking historische
verenigingen uit het werkgebied van het RAR door het
organiseren van periodiek overleg (2 x per jaar) met in totaal 17 deelnemende
•
organisaties. Ontwikkeld educatieprogramma rondom kinderboek Stromend
door de Tijd binnen het Regiopian. •
Foto RAR: Presentatie van het boek Stromend door de Tijd
Nieuw educatieprogramma
ontwikkeld bij het thema van de Kinderboekenweek Lekker Eigenwijs. •
•
•
Samen met de historische kringen de MET promoten en gebruiken. In 2024 stond MET in
CulemborgenTricht. Vanuit CMK (Cultuur met Kwaliteit) gingen we verder met thematisch werken met de scholen. Ontwikkeld vraaggericht nieuw aanbod bij de thema's van de verschillende methodes. Samen met Zinder hebben we ICC-markt georganiseerd.
De 80-jarige oorlog in het Rivierenland staat centraal in het educatieve spel Oranje versus Spanje. Dit is in 2023 ontwikkeld met subsidie vanuit het Cultuur en Erfgoedpact. In 2024 VOOR WAARMERK BIJ VERKLARING D.D.
Jaarverslag en jaarrekening 2024
T-
■
hebben 175 leerlingen van 2HAV0 en 3VW0, van bet Lingecollege Tiel, bet spel op school gespeeld onder begeleiding van een medewerker van bet RAR. Meewerken aan maatscbappelijke stages voor leerlingen van Lingecollege te Tiel en Wilbelminacoliege te Culemborg In april bezocbten 25 NT2 studenten van bet ROC-RIVOR bet RAR voor een presentatie en rondleiding.
Vanuit bet Cultuur en Erfgoedpact verder gewerkt aan bet project 'Sprekende Herinneringen'. In 2024 beeft een team van 32 vrijwilligers geleerd boe zij 'Oral bistory'verbalen kunnen verzamelen. In totaal bebben zij 50 mensen gemterview/d. Deze verbalen
zijn gebruikt voor bet maken van 14 podcasts en 6 vertelvoorstel lingen. Rondom de Maand van de Gescbiedenis met als tbema Ecbt Nep is in samenwerking met
lokale kunstenaarsverenigingen een tentoonstelling georganiseerd, waarin de kunstenaars op basis van de arcbiefstukken kunstwerken maakten.
Op 2 november werd in samenvwerking met HCC! Genealogie een Open dag georganiseerd. Tijdens diverse lezingen en rondleidingen bebben meer dan 400 personen kennis gemaakt met bet RAR In de loop van bet jaar werden
--.ric.i.Ti
diverse rondleidingen en
lezingen georganiseerd.
i
Daarmee bebben we ca. 2500
r
bezoekersvan onze
evenementen bereikt.
Coordinate van Erfgoedpact
I
en Regioplan uitvoering
Foto RAR: Opening expositie Echt Nep 1
Afwijking van de doelen voor 2024 binnen bet taakgebied Dienstverlening en Educate: •
Binnen dit taakgebied zijn alle doelen bebaald
VOOR WAARMERK BIJ VERKLARING D.D.
Jaarverslag en jaarrekening 2024
aW van 47
F Mi ACCOUNTAlf^^D VISEURS
2.3
Wat heeft het gekost?
De behaalde resultaten binnen het archiefprogramma zijn per saldo gerealiseerd binnen de financiele kaders. Net als in 2023 hebben we hogere baten gegenereerd dankzij aanvullende
dienstverlening op het gebied van archiefbeheer en toezichtstaken richting de GR-en en het Waterschap. Dit heeft geleid tot een positief saldo op de post directe archiefbeheerkosten van circa €31.000.
Daarnaast is er een positief saldo op de post rente (circa € 45.000), veroorzaakt door de verandering in de rentestand, net als vorig jaar. Ook de post personeelskost en is per saldo positief, voornamelijk doordat zwangerschapsverlof en (langdurig) ziekteverzuim intern zijn opgevangen (circa € 46.000).
Alleen op de posten die horen bij de eigen bedrijfsvoering, met name de post huisvesting, is per saldo een negatief resultaat behaald (circa € 52.000 negatief). De overschrijding op deze post is het
gevolg van hogere lasten voor de reparatie van het dak en een verrekening als gevolg van een defecte energiemeter.
In het verslagjaar 2024 hebben zich uitsluitend incidentele, onvoorziene lasten voorgedaan in verband met de implementatie van de Wet Wijziging GR. De kosten hiervan zijn opgenomen onder de post onvoorzien. Verdere details hierover worden later in het jaarverslag toegelicht. A1 deze factoren samen hebben geleid tot een positief resultaat van € 67.468, -. 2.3.1
Baten en lasten over 2024
Hieronder is de programmaverantwoording 2024 in euro's weergegeven. Het volledige overzicht van de Baten en Lasten over 2024 is opgenomen in hoofdstuk 4. T
I
Omschrijving programma
Programma Archiefbeleld
€2.995.951
Totaal programma's
Begrotlng 2024
' RekenmB2024 Lasten
Baten I
Saldo
lasten I
€ 214.800
-€ 2.781.1S1
Baten
Saldo
€ 2.915.319
€ 117.792
-€ 2.1S7.b21
€ 117.792
-€ 2.797.527
€3.051.877
€3.051.877 -€ 298.320
€ 2.995.951
€ 214.800
-€ 2.781.151
€2.915.319
€0
€3.093.239
€3.093.239
€0
€281.660
€0
-€281.660
€298.320
€0
€0
€0
€0
€0
€0
€0
-€ 6.030
Algemenedekkingsmiddelen Overhead
HeffingVPB
€7.960
€0
-€ 7.960
€6.030
€0
€ 289.620
€ 3.093.239
€ 2.803.619
€ 304.350
€ 3.051.877
€ 2.747.527
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
Reserve Weersta ndsvermogen
€0
€0
€0
€0
€0
€0
Reserve E-depot
€0
€0
€0
€0
€ 10.000
€ 10.000
Reserve Digitalisering/ Bedrijfsvoering
€0
€0
€0
€0
€ 40.000
€ 40.000
Res erve Inventarisatie achterstanden
€0
€0
€0
€0
€0
€0 €0
€ 50.000
Onvoorzien
Totaal ove rig
Toevoeging/onttrekking aan reserves:
Reserve Reperatiedak
€0
€ 45.000
€ 45.000
€0
€0
Subtotaal mutaties reserves
€0
€45.000
€45.000
€0
€ 50.000
Resultaat na bestemming
€0
€ 67.468
(In de saldokolommen geldt: - = nadelig en + = voordelig)
Over 2024 resteert er een positief saldo van € 67.468, - ten opzichte van de begroting. Dit betekent dat de realisatie van het programma archiefbeleid binnen de gestelde middelen is uitgevoerd. In dit
verslag is een voorstel opgenomen voor een besluit tot bestemming van dit rei^g^ WAARMERK BIJ VERKLARING D.D.
r
Jaarverslag en jaarrekening 2024
2 0 HAA
125 21 van 47
F.
ACCOUN^ANTS+ AD VISEURS
2.3.2
Algemene dekkingsmiddel en onvoorzien
De algemene dekkingsmiddelen bestaan uit de bijdrage per inwoner van de aangesloten gemeenten en de bijdrage van bet Waterschap. Bijdrage per inwoner
Voor bet jaarversiag 2024 geldt zoals gebruikelijk de datum van 1 januari 2023 als peildatum voor bet aantal inwoners. Het aantal inwoners van de deelnemende gemeenten bedroeg op deze peildatum 234.595. Ten opzicbte van 2023 is bet aantai inwoners met 3.306 toegenomen ofwel met 1.43%
gestegen. De toename is relatief gezien gelijk over alle deeinemende gemeenten. In de begroting van 2024 is de bijdrage per inwoner van alle deelnemende gemeenten vastgesteld op € 12,16. Hieronder een overzicbt met de bijdrage per gemeente. De totale lasten voor de deelnemende gemeenten voor bet jaar 2024 bedragen in totaal € 2.851.877, -. meente
Inwoneraantal
Inwoner-
1-1-2023
bljdrage 2024 In euro^
Buren
27.725
€ 337.042
Culemborg
29.729
€ 361.403
Maasdriel
26.020
€316.315
Neder-Betuwe
25.448
€309.361
Tiel
42.604
€517.920
West Betuwe
52.720
€ 640.896
Zaltbommel
30.349
€ 368.941
234.595
€ 2.851.877
Totaal
Dienstverleningsovereenkomst Waterscbap Rivierenland (WSRL)
Met Waterscbap Rivierenland is een dienstverleningsovereenkomst gesloten, waarin is vastgelegd dat bet Regionaal Arcbief Rivierenland de arcbieven van de voormalige waterscbappen bebeert. In juni 2014 is, in verband met de aansluiting van SAB, een nieuwe 10-jarige overeenkomst met bet waterscbap afgesloten, met een stiizwijgende jaariijkse verlenging.
in 2024 zijn gesprekken gestart om tot een nieuwe langdurige overeenkomst te komen. Deze nieuwe overeenkomst zal in 2025 ingaan voor een periode van 10 jaar. De kosten voor advies, toezicbt en conservering zijn in deze overeenkomst niet opgenomen in de prijs per strekkende meter, maar
worden jaarlijks afzonderlijk met bet waterscbap afgerekend. De totale lasten voor bet waterscbap in 2024 bedragen € 241.362, -. Onvoorzien
Onvoorziene uitgaven in 2024 zijn opgenomen onder de post onvoorzien. In bet verslagjaar betreft dit de kosten die voortvioeien uit bet regionale proces voor de implementatie van de wijzigingen in
de Wet Gemeenscbappelijke Regelingen (WGR). Net als in 2023 waren bij bet opsteilen van de begroting voor 2024 de externe advieskosten nog niet bekend en dus niet opgenomen in de begroting. De kosten van bet externe adviesbureau zijn daarom geboekt onder de post onvoorzien. In totaal gaat bet om € 7.960, - aan advieskosten, wat leidt tot een
overscbrijding van deze post. De oorspronkeiijke begroting voor onvoorzien was € 6.030, -. VOOR WAARMERK
^ Bijdrage per gemeenten worden afgrond op hele euro's. Jaarversiag en jaarrekening 2024
BIJ VERKLARING D.D. Pagina 22 van 47
2.3.3
Overzicht van de kosten van overhead
Met ingang van 2018 is het taakveld Overhead^ een verplicht onderdeel en moeten de kosten van Overhead afzonderlijk in de Programmaverantwoording worden gepresenteerd. Het taakveld Overhead is nader onderverdeeld in:
lasten gemeentelijke overheadfuncties (i.c. programme archiefbeleid); lasten 'eigen overhead' (personeelskosten directie, management en ondersteuning). Taakveld overhead
Lasten gemeentelijke overhead functie Eigen overhead
Realisatie 2te4 | Begrotlng 2024 € 3.003.911
€2.921.349
€281.660
€ 298.320
Totaal lasten
€3.285.571
€ 3.219.669
Bijdragen gemeentelijke overhead functie
€ 3.308.039
€3.169.669
Totaal baten
€ 3.308.039
€ 3.169.669
2.3.4 Vennootschapsbelasting Vanaf 2016 is de vennootschapsbelasting ook van toepassing voor decentrale overheden. Het RAR staat op het standpunt dat er geen VpB-plicht geldt voor het RAR. De belastingdienst geeft per brief, d.d. 4 juli 2019, aan dat het RAR niet belastingplichtig is voor de VpB. Voor de jaren 2016, 2017 en 2018 zal de belastingdienst geen aanslagen VpB opieggen. Vanaf het jaar 2019 e.v. wordt door het RAR geen uitnodiging tot het doen van aangifte VpB gedaan. Mede doordat er geen wijzigingen
ophanden zijn in onze activiteiten, is het onze verwachting dat er in de nabije toekomst geen verandering zal zijn die wel leidt tot een VpB-plicht voor het RAR.
Wet normering bezoldigingtopfunctionarissen (semi)publieke sector (WNT) De WNT is van toepassing op Regionaal Archief Rivierenland. De Wet normering bezoldiging topfunctionarissen (semi)pubiieke sector (WNT) schrijft voor dat voortopfunctionarissen de bezoldigingsgegevens openbaar worden gemaakt in de jaarrekening. in de overzichten hieronder zijn de openbaar te maken bezoldigingsgegevens opgenomen. Het voor Regionaal Archief Rivierenland toepasselijke bezoldigingsmaximum is in 2024 € 233.000, -, zijnde het algemeen 2.3.5
bezoldigingsmaximum.
VOOR WAARMERK
BIJ VERKLAR/ING D.D. 20 —
ACCOUr&ANTS+ADVISEURS
^ Elke GR is verplicht de baten en lasten te splitsen in de voorgeschreven taakvelden, in zowel de begroting als de jaarrekening. Art. 58a Wgr iidl sub bepaait dat de Informatie voor derden (IV-3) indeling en dus de taakveldindeiing conform de gemeentelijke indeling geldt bij een gemeenschappeiijke regeling van gemeente en provincie. Het overzicht van geraamde baten en lasten van de taakvelden is een verplichte paragraaf Voor het RAR is het Overzicht van geraamde baten en lasten van het taakveld Overhead 0.4 verplicht. Jaarverslag en jaarrekening 2024
Pagina 23 van 47
Hieronder de DB- en AB leden van het Regionaal Archief Rivierenland in 2024.
Bezoldiging/ Onbezotdlgd
Periode
Naam
Functie
R. van Stappershoef
DB-en AB-lid
09-07-2024 t/m 31-12-2024
Onbezoldigd
D. Bijvoet-de Wit
DB- en AB-lid
01-01-2024 t/m 31-12-2024
Onbezoldigd
C.A.H. Zondag
DB- en AB-lid
01-01-2024 t/m 30-09-2024
Onbezoldigd
K. A. Maier
DB- en AB-lid
21-11-2024 t/m 31-12-2024
Onbezoldigd
W. Kosterman
AB-lid
01-01-2024 t/m 09-07-2024
Onbezoldigd
K. A. Maier
AB-lid
01-01-2024 t/m 21-11-2024
Onbezoldigd
M.A. Klein
AB-lid
01-01-2024 t/m 31-12-2024
Onbezoldigd
R. Dijkstra
AB-lid
01-01-2024 t/m 31-12-2024
Onbezoldigd
M.A. de Raaf
AB-lid
01-01-2024 t/m 21-11-2024
Onbezoldigd
A.A.M.J. Walraven
AB-lid
21-11-2024 t/m 31-12-2024
Onbezoldigd
W. de Graaff
AB-lid
21-11-2024 t/m 31-12-2024
Onbezoldigd
Hieronder zijn de leidinggevende topfunctionarissen met dienstbetrekking vermeld in 2024 en 2023. Naast deze topfunctionarissen zijn er geen overige functionarissen met een dienstbetrekking die in 2024 een bezoldiging boven het individueel toepasselijke drempelbedrag hebben ontvangen.
Gegevens 2024
Mw. E. Kok-Majewska
Mw. LA. Kil
Directeur Streekarchivaris
Adjunct-Directeur
01/01-31/12
01/01-31/12
Omvang dienstverband (als deeltijdfactor in fte)''
1,0
1,0
Dienstbetrekking?®
ja
ja
€ 115.683
€89.896
bedragen x € 1
Funrtiegegevens^
Aanvang® en einde functievervulling in 2024
Bezoldiging®
Beloning plus belastbare onkostenvergoedingen Beloningen betaalbaar op termijn
€ 16.544
€ 14.135
Subtotaal
€ 132.227
€ 104.031
€ 233.000
€ 233.000
N.v.t.
N.v.t.
€ 132.227
€104.031
Individueel toepasselijke bezoldigingsmaximum
10
-/- Onverschuldigd betaald en nog niet terugontvangen bedrag
u
Bezoldiging
Het bedrag van de overschrijding en de reden waarom de overschrijding al dan niet is toegestaan
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t.
12
Toelichting op de vordering wegens
N.v.t.
N.v.t.
onverschuldigde betaling®®
VOOR WAARMERK BIJ VERKLARING D.D.
2 0J^ 2025 Pagina 24 van 47
Jaarverslag en jaarrekening 2024 ACCOUNWJTS+ ADVISEURS
Gegevens 2023
bedragen x € 1
Mw. E. Kok-Majewska
Mw. L.A. Kil
Functiegegeuens
DirecteurStreekarchIvaris
Adjunct-Directeur
01/01-31/12
01/01-31/12
Omvang dienstverband (als deeltijdfactor in fte)
1,0
1,0
Dienstbetrekking?
ja
ja
Beloning plus belastbare onkostenvergoedingen
€ 105.285
€ 78.317
Beloningen betaalbaaroptermijn
€ 15.729
€13.191
Subtotaal
€121.014
€91.508
€ 223.000
€ 223.000
N.u.t.
N.v.t.
€121.014
€91.508
Aanvang en einde functievervulling in 2022
Bezoidiging
Individueel toepasselijke bezoldigingsmaximum
-/- Onverschuldigd betaald en nog niet terugontvangen bedrag Bezoidiging
Het bedrag van de overschrijding en de reden waarom de overschrijding al dan niet is
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t.
N.v.t.
toegestaan
Toelichting op de vordering wegens
N.v.t.
N.v.t.
onverschuldigde betaling
2.3.6
Overige verplichte toelichting
RAR is voor de gemeenten een Verbonden Partii
Voor de gemeente is een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie, waarin de gemeente een bestuurlijk en een financieel belang heeft een Verbonden Partij. Het RAR is voor de gemeenten een Verbonden Partij. Beleidsindicatoren en effecten van de betrokkenheid van de Verbonden Partii
In artikel 8b van het Besluit Begroting en Verantwoording staat dat het programma en de verantwoording de volgende aspecten moeten bevatten: "De doelstelling, in het bijzonder de beoogde maatschappelijke effecten, ten minste moeten warden toegelicht aan de hand van de bij ministeriele regeling vastgestelde beleidsindicatoren. Dit is niet van toepassing voor het RAR omdat er voor de maatschappelijke effecten van het RAR
geen verplichte indicatoren zijn voorgeschreven. Overzicht van incidentele baten en lasten 2024
In het verslagjaar 2024 hebben zich naast de punten genoemd onder de post onvoorzien, ook nog een aantal incidentele baten en lasten voorgedaan op de post huisvesting (de reparatie van het dak, een defecte energiemeter en de bt\w-suppletie uit voorgaande jaren). Er zijn hierdoor per saldo geen overschrijdingen ontstaan op de begroting en bovenstaande punten zijn incidenteel van aard. 2.3.7
Controleverklaring
VOOR WAARMERK
De controleverklaring van de accountant is bijgevoegd in bijiage 3.
BIJ VERKLARING D.D.
t
Jaarverslag en jaarrekening 2024
2 m 2025 varyt? ACCOUN1ANTS+ ADVISEURS
3
Paragrafen
Het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) stelt regels aan welke
paragrafen er in het jaarverslag moeten zijn en wat daarin aan de orde komt. De paragrafen geven een dwarsdoorsnede van een aantal beheeraspecten. Ze gaan over onderwerpen die in de jaarrekening terug te vinden zijn en waaraan politieke of financiele risico's verbonden zijn. De paragrafen geven het algemeen bestuur en de raden van de deelnemende gemeenten nader inzicht in de financiele positie van de gemeenschappelijke regeling RAR. De volgende paragrafen zijn opgenomen: - Weerstandsvermogen en risicobeheersing Onderhoud kapitaalgoederen Financiering
-
3.1
Bedrijfsvoering
Weerstandsvermogen en risicobeheersing
3.1.1
Weerstandsvermogen
Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen:
a) de benodigde weerstandscapaciteit, zijnde alle risico's waarvoor geen directe maatregelen zijn getroffen en die van materiele betekenis kunnen zijn in relatie tot de financiele positie en b) de beschikbare weerstandscapaciteit, zijnde de middelen en mogelijkheden waarover de gemeenschappelijke regeling beschikt of kan beschikken om niet begrote kosten te dekken. De doelen van het RAR, met betrekkingtot het weerstandsvermogen en risicobeheersing, zijn als voIgt geformuleerd: we
zorgen voor een solide financieel beleid met een transparent inzicht in de kosten en
geldstromen;
zorgen voor een structureel en reeel evenwicht in de begroting en de meerjarenraming; onze planning- en control cyclus is zo ingericht dat het DB en het AB de storings- en verantwoordingsinformatie krijgen die ze nodig hebben.
we
Het RAR hanteert de volgende uitgangspunten voor het risicomanagement: -
het RAR wil de continuTteit van de organisatiedoelen waarborgen en de vermogenspositie beschermen; het RAR wil actief haar risico's beheersen en kunnen opvangen en wil voorkomen dat
-
incidentele tegenvallende financiele resultaten verhaald moeten worden op de gemeenten; tegelijkertijd streeft het RAR naar het zo laag mogelijk houden van de algemene reserve.
In 2023 zijn aan de hand van een uitgebreide risicosessie actuele risico's voor het RAR geidentificeerd en is het rapport Risicomanagement & Weerstandsvermogen uit 2020 onder de loop genomen. De uitkomsten uit deze sessies zijn vastgelegd in de Beleidsnota Risicomanagement en weerstandsvermogen 2024-2028, van datum 24-11-2023. In de bijlage is deze nota toegevoegd. Hieronder treft u een samenvatting van de uitkomsten uit deze nota. De inhoudelijke toelichting op de risico's is te vinden in de beleidsnota in de bijlage 2. VOOR WAARMERK
BIJ VERKLARING D.D. Jaarverslag en jaarrekening 2024
20/5 Pagina 26 van 47
Het weerstandsvermogen wordt berekend door de uitkomst van de beschikbare weerstandscapaciteit te delen door de uitkomst van de benodigde weerstandscapaciteit. De uitkomst van die berekening vormt de ratio weerstandsvermogen. beschikbare weerstandscapaciteit (middelen)
Ratio weerstandsvermogen =
benodigde weerstandscapaciteit (risico's)
Om het weerstandsvermogen te kunnen beoordelen, is vastgesteld welke ratio het RAR nastreeft.
Hiertoe is gebruik gemaakt van onderstaande waarderingstabel. Ratio weerstandsvermogen
Waardering^
>2,0
Uitstekend
1,4 < X < 2,0
Ruim voldoende
1,0 < X < 1,4
Voldoende
0,8 < X < 1,0
Matig
0,6 < X < 0,8
Onvoldoende
<0,6
Ruim onvoldoende
De geldende ratio van het weerstandsvermogen is door het Algemeen Bestuur van het RAR in 2014 vastgesteld op minimaal 1. Het RAR streeft zodoende naar een weerstandsvermogen welke minimaal voldoende is.
Benodigd weerstandscapaciteit (risico's) anno 2024 Hieronder de identificeerde risico's met de omvang van hun capaciteit op basis van het restrisico en kansberekening. Risico
Politiek bestuurlijk en maatschappelijk Uittreding van een deelnemer of beeindiging van een overeenkomst Organisatorisch Afhankelijkheid specialistische leveranciers Organisatorisch Calamiteiten met schade aan gebouw en archief Organisatorisch Cybercriminaliteit
Verwachtingswaarde
Capaciteit
0,2
€ 250.000
€ 50.000
0,2
€ 250.000
€ 50.000
0,2
€ 250.000
€ 50.000
0,4
€ 100.000
€40.000
0,2
€ 50.000
€ 10.000
Kans
Juridisch
Naleven van de wet- en regelgeving Totaai aan irsico's
€200.000
Beschikbaar weerstandscapaciteit (middelen) anno 2024 Hieronder de stand van de beschikbare middelen in 2024 om niet begrote kosten te dekken. Hierin
dient de algemene reserve (ofwel weerstandsvermogen) als buffer ter afdekking van risico's en om incidentele tegenvallers op de vangen. De bestemmingsreserves zijn reserves waaraan een bepaalde bestemming (doelstelling) is gegeven en derhalve voor het realiseren van die doelstelling geoormerkt is. Hierin is een onderscheid tussen beklemde en de niet-beklemde bestemmingsreserves. \A/aarbij de
beklemde reserves geen onderdeel kunnen uitmaken van de beschikbare weerstandscapaciteit.
VOOR WAARMERK BiJ VERKLARiNG D.D. '.O'
>L.
Jaarverslag en jaarrekening 2024
}
account4nts+ adviseurs
Pagina 27 van 47
Beklemmend/ niet
Stand
beklemmend
1-1-2024
Reserve Weerstandsvermogen
Stand
Mutaties
31-12-2024
€ 211.000
€0
€ 211.000
Reserve E-depot
niet beklemde reserve
€58.021
€0
€ 58.021
Reserve Digitalisering/ Bedrijfsvoering
niet beklemde reserve
€ 200.848
€0
€ 200.848
Reserve Website
beklemde reserve
€ 100.000
€0
€ 100.000
Reserve Dak reparatie
beklemde reserve
€45.000
-€45.000
€0
€ 569.870
€ 614.870
Totaal reserves
€469.870
WjINl
Totaat rBSCTvesMi
Conclusie is dat het weerstandsvermogen in 2024 voldoende is geweest voor het opvangen van de risico's.
3.1.2 Kengetallen De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties heefteen aantal kengetallen in de
begroting verplicht gesteld. De verplichte kengetallen van het RAR staan in onderstaande tabel. Realisatie
Realisatie
Begroting
2023
2024
2024
lA Netto schuldquote
148
136
149
IB Netto schuldquote gecorr. alle verstrekte leningen
148
136
149
2 Solvabiliteitsratio
7
8
6
3 Grondexploitatie
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
2
2
0
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Kengetallen
4 Structurele exploitatieruimte 5 Belastingcapaciteit
De netto schuldquote geeft inzicht in het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen. Het geeft dus een indicatie van de mate waarin de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie drukken. Dit kengetal is al enkele jaren dalende, hetgeen positief is voor de financiele positie van het RAR.
De solvabiliteit geeft inzicht in de mate waarin het RAR in staat is aan haar financiele verplichtingen te voldoen. Hoe hoger dit percentage, hoe gunstiger dit is voor de financiele weerbaarheid. Dit kengetal is stabiel hoog, hetgeen positief is voor de financiele positie van het RAR.
De structurele exploitatiecapaciteit helpt mee om te beoordelen welke structurele ruimte het RAR heeft om de eigen lasten te dragen, of welke structurele stijging van de baten of structurele daling de lasten daarvoor nodig is. Wanneer dit cijfer negatief is, betekent het dat het structurele deel van de begroting onvoldoende ruimte biedt om de lasten te blijven dragen. Dit kengetal is neutraai
van
dus het RAR is stabiel in het dragen van de eigen lasten.
VOOR WAARMERK
BIJ VERKLARING D.D.
2 OjiA, igina 28 van 47
Jaarverslag en jaarrekening 2024 ACCOUN'
TS+ ADVISEURS
3.2
Onderhoud kapitaalgoederen
De paragraaf kapitaalgoederen betreffende het onderhoud van kapitaalgoederen bevat tenminste de goederen gebou\A/en.
Van deze kapitaalgoederen wordt het volgende aangegeven:
c.
het beleidskader; de uit het beleidskader voortvioeiende financiele consequenties; de vertaling van de financiele consequenties in de begroting.
3.2.1
Afschrijving
a.
b.
In de staat van activa zijn de investeringen en afschrijvingen opgenomen van de gebouwen en overige materiele vaste activa (inventaris en ICT). Voor de gebouwen betreft het de investeringen voor de nieuwbouw en de investering voor de uitbreiding van het archiefdepot. De investeringen in gebouwen worden op basis van annuiteiten afgeschreven. Voor de overige materiele vaste activa betreft het investeringen in onder andere (kantoor gerelateerde) inventaris en ICT-middelen. De afschrijving hiervan gebeurt op basis van lineaire afschrijving met de volgende afschrijftermijnen: Inventaris
lOjaar
ICT-middelen
4jaar
Onderhoudsplan en kosten van onderhoud Regulier en groot onderhoud aan het gebouw en haar installaties gebeurt door de VvE op basis van het meerjarenonderhoudsplan. Het meerjarenonderhoudsplan is in 2023 herijkt op de huidige
3.2.2
situatie en laatste uitganspunten. Jaarlijks wordt er door het RAR een bedrag gedoteerd aan de onderhoudsvoorziening van de VvE ten behoeve van de uitvoering van reguliere en geplande groot onderhoud. In 2024 was dit een bedrag van € 113.100, 3.3
Financiering
In de paragraaf financiering komen, zoals de naam al aangeeft, de aspecten rond de financiering aan de orde. In dit kader is het verplicht onder meer te voldoen aan de Wet Financiering Decentrale
Overheden (FIDO). 3.3.1
Geldleningen
De geldleningen bestaan uit middelen in rekening-courant en corresponderende depositorekeningen. In 2008 zijn twee vaste geldleningen voor de toenmalige nieuwbouw afgesloten. Deze zijn in 2009
opgenomen. Omdat de investeringskosten voor de nieuwbouw lager uit zijn gevallen, is de depotuitbreiding met een deel van de overblijvende financiele middelen gefinancierd. 3.3.2
Rentelasten, renteresultaat en toerekening van rente
De aan het programma toe te rekenen rente wordt bepaald door de externe rente die bestaat uit de rente die wordt betaald over afgesloten leningen.
Beide leningen zijn annuTteitenleningen met een vaste rente gedurende de gehele looptijd. Lening A heeft een hoofdsom van € 2 miljoen en een looptijd van 20 jaar. De rente is gedurende de gehele looptijd 4,73%. Lening B heeft een hoofdsom van € 8 miljoen en een looptijd van 40 jaar. De rente is gedurende de gehele looptijd 4,78%. In de toerekening van rente aan de investeringen wordt
uitgegaan van 4,75%. Jaarverslag en jaarrekening 2024
VUUH WAAHMcHK
vERKLARING D.D. Pagina 29 van 47
3.3.3
Kapitaallasten
De looptijd en de aflossing van de beide leningen lopen gelijk aan de kapitaallastenberekening voor de investering van de nieuwbouw. 3.3.4
EMU-saldo
Het EMU-saldo is het financieringssaldo minus deelname aan bedrijven en inkomsten uit kredietverstrekking, uitgedrukt in geld, van een overheid die lid is van de Europese Monetaire Unie
(EMU). Berekening van het EMU -saldo van het RAR is als voIgt:
BQi!gkentngPMUr!^lc(o Exploitatiesaldo voor toevoeging aan c.q. onttrekking uit reserves (zie BBV, art 17c) Afschrijvingen ten laste van exploitatie Uitgaven aan investeringen in (im)-
Real^t^
Begrqtins
2024 ^
2024
€ 22.468
-€ 50.000
-€ 180.156
-€ 209.000
worden geactiveerd
€99.165
€ 37.400
Betalingen ten laste van de voorzieningen
-€ 15.242
-€ 15.743
Berekend EMU-saldo
-€ 73.765
-€ 237.343
materiele vaste activa die op de balans
3.3.5
Financieringspositie
Financieringsbehoefte
Reatisatle 2024
2024 €99.165
•'€ 37.400
B. Afschrijvingen -/-
-€ 180.156
-€ 209.000
C. Aflossingen leningen
€ 257.705
€ 257.705
A. Investeringen netto
€0
€0
€7.097.472
€ 7.097.472
Nieuw op te nemen leningen Vaste schuld 31-12
Kasgeldlimiet
Barekening kasgeid
Realisatie
Begroting
2024
2024
Totale lasten c.q. begrotingstotaal Percentage regeling
Berekening kaggeld
€3.285.571
€3.219.669
8,5%
8,5%
Reatisatle 2024
Totale lasten c.q. begrotingstotaal Percentage regeling Kasgeldlimiet
€3.285.571
€3.219.669
8,5%
8,5%
€ 279.274
€ 273.672
De kasgeldlimiet \A/ordt berekend op basis van 8,5% van het begrotingstotaal. Het de goede liquiditeitspositie, geen gebruik hoeven te maken van de kasgeldlimiet.g|j VERKLARING D.D.
Jaarverslag en jaarrekening 2024
2 0 M 2925 ’agirw.^^n 4' ACCOUNT/^ifXg+ ADVISEURS
Renterisico leningen
3.3.6
Om de (rente)risico's op de leningenportefeuille te beheren, is de renterisiconorm van toepassing. Deze norm heeft als uitgangspunt dat de aflossingen en/of renteherziening in enig jaar nooit meer mag zijn dan 20% van het begrotingstotaal. Deze norm is gebaseerd op de Wet Financiering Decentrale Overheden (FIDO). Renterisico