Jaarstukken 2025 Zaltbommel

4.6.7. Omgevingsdienst Rivierenland Naam verbonden partij Bronnen Vestigingsplaats Doel en openbaar belang

Deelnemers Zeggenschap

Veranderingen in het jaar Eigen vermogen Vreemd vermogen Financieel resultaat Financieel belang van de gemeente Risico's

Ontwikkelingen

Omgevingsdienst Rivierenland Ontwerp-Jaarstukken 2025 Website: www.ODRivierenland.nl Tiel Gemeenschappelijke behartiging van de belangen van de deelnemers ter zake van vergunningverlening, toezicht en handhaving in het kader van het omgevingsrecht. Onder de belangen van de deelnemers wordt tevens begrepen het belang van een goede samenwerking tussen de omgevingsdiensten in Gelderland Gemeenten Buren, Culemborg, Maasdriel, Neder-Betuwe, Tiel, West Maas en Waal, West Betuwe, Zaltbommel en Provincie Gelderland Iedere deelnemer levert één lid voor het algemeen bestuur. De leden van het algemeen bestuur die zijn aangewezen door de deelnemers en waarbij de deelnemers zowel de milieutaken als bouw- en RO-taken inbrengen ieder 2 stemmen hebben, de overige leden hebben ieder 1 stem. De relatie met de Omgevingsdienst Rivierenland (ODR) is niet gewijzigd. EV per 31-12-2024: € 1.031.106 EV per 31-12-2025: € 2.181.388 VV per 31-12-2024: € 6.646.058 VV per 31-12-2025: € 6.156.034 Resultaat 2024: € 27.702 Resultaat 2025: € 1.178.907 Bijdrage 2024: € 3.251.660 Bijdrage 2025: € 3.830.921 De deelnemers dragen er steeds zorg voor dat de ODR te allen tijde over voldoende middelen beschikt om aan zijn verplichtingen te voldoen. Nadelige resultaten kunnen ten laste van de deelnemers worden gebracht.

Omgevingsdienst Rivierenland heeft in 2025 verdere stappen gezet in de uitvoering van het strategieplan 2025–2028 en de doorontwikkeling van de organisatie. Daarbij is ingezet op verbetering van dienstverlening, datagedreven werken, professionalisering van toezicht en vergunningverlening en versterking van de organisatieontwikkeling. Ook is gewerkt aan actuele maatschappelijke opgaven, zoals energietransitie, circulaire economie, ondermijning, bodemkwaliteit en de uitvoering van de Omgevingswet. Daarnaast is de dienstverlening verder uitgebreid en geïntensiveerd in het kader van de landelijke robuustheidseisen voor omgevingsdiensten

73

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2025 ZALTBOMMEL

4.6.8. GGD Gelderland-Zuid Naam verbonden partij Bronnen Vestigingsplaats Doel en openbaar belang

Deelnemers Zeggenschap Veranderingen in het jaar Eigen vermogen Vreemd vermogen Financieel resultaat Financieel belang van de gemeente Risico's

Ontwikkelingen

GGD Gelderland-Zuid Jaarrekening 2025 Website: www.ggdgelderlandzuid.nl Nijmegen De GGD bewaakt, beschermt en bevordert de gezondheid van iedereen, met speciale aandacht voor risicogroepen. Dit doet de GGD door risico's voor de gezondheid te voorkomen en de gezondheid van alle inwoners te bevorderen. Gemeente Berg en Dal, Beuningen, Buren, Culemborg, Druten, Heumen, Maasdriel, NederBetuwe, Nijmegen, Tiel, West Betuwe, West Maas en Waal, Wijchen en Zaltbommel. Het Algemeen Bestuur van de GGD bestaat uit 18 leden. Geen EV per 31-12-2024: € 2.276.000 EV per 31-12-2025: € 2.478.000 VV per 31-12-2024: € 29.242.000 VV per 31-12-2025: € 24.770.000 Resultaat 2024: € -81.000 Resultaat 2025: € 550.000 Bijdrage 2024: € 1.309.876 (uniforme bijdrage) Bijdrage 2025: € 1.392.768 (uniforme bijdrage) • Binnen de huidige KGR-constructie voor de gezamenlijke bedrijfsvoering van GGD Gelderland-Zuid en Veiligheidsregio Gelderland-Zuid is een scheefgroei ontstaan in de verdeling van kosten en inzet van ondersteuning. Omdat aanpassing van de verdeelsleutels binnen deze constructie niet mogelijk is, wordt toegewerkt naar een ontvlechting van de bedrijfsvoering, waarbij de financiële en organisatorische gevolgen nog nader worden uitgewerkt. • Het ziekteverzuim binnen de organisatie is in 2025 gestegen van 6% naar 8,8%.

Dit brengt risico’s met zich mee voor de continuïteit van dienstverlening, de werkdruk binnen de organisatie en mogelijke extra kosten voor vervanging en externe inhuur. • Bij Veilig Thuis blijft sprake van een aanhoudend hoog aantal meldingen. Dit zorgt voor druk op de uitvoeringscapaciteit en brengt risico’s met zich mee voor de tijdigheid en kwaliteit van ondersteuning en dienstverlening. GGD Gelderland-Zuid heeft in 2025 belangrijke stappen gezet in de overgang van de jeugdgezondheidszorg 0–4 jaar van Santé Partners naar de GGD, die per 2026 formeel is gerealiseerd. In de komende periode wordt verder gewerkt aan de integratie en harmonisatie van de begrotingen en bedrijfsvoering. Daarnaast is regionaal invulling gegeven aan een bezuinigingsopgave van € 1 miljoen voor 2026, waarbij het uitgangspunt is dat de kwaliteit van dienstverlening behouden blijft. Verder heeft de GGD zich voorbereid op landelijke ontwikkelingen, waaronder de opvolging van het Integraal Zorgakkoord door het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord, waarin ook voor de GGD een belangrijke rol wordt voorzien. Daarnaast is ingezet op de voorbereiding van de wettelijke taak rondom suïcidepreventie, waarbij samenwerking plaatsvindt met zowel de regio Gelderland-Zuid als Brabant.

Ook de voorgenomen ontvlechting van de bedrijfsvoering tussen de GGD en Veiligheidsregio Gelderland-Zuid vormde een belangrijke ontwikkeling richting 2026.

4.6.9. Werkzaak Rivierenland Naam verbonden partij Bronnen Vestigingsplaats Doel en openbaar belang

Werkzaak Rivierenland Jaarrekening 2025 Website: www.werkzaakrivierenland.nl Tiel en Geldermalsen Werkzaak voert namens onze gemeente de Participatiewet uit. De activering van werkzoekenden met een grote afstand tot de arbeidsmarkt is een taak van de individuele gemeenten. De organisatiedoelen van Werkzaak zijn als volgt geformuleerd: 1. Aantal plaatsingen bij werkgevers - 450 ; 2. Aantal loonkostenplaatsingen - 440 ; 3. Groepsplaatsingen - 25; 4. Uitstroom uit de uitkering - minimaal landelijk gemiddelde;

74

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2025 ZALTBOMMEL

Naam verbonden partij

Werkzaak Rivierenland 5. Instroompreventie. - 60%.

Deelnemers

Gemeente Buren, Culemborg, West Betuwe, Maasdriel, Neder-Betuwe, Tiel, West Maas en Waal en Zaltbommel Het algemeen bestuur bestaat vanaf 2019 uit 8 leden en elke deelnemer heeft één stem.

Zeggenschap Veranderingen in het jaar Eigen vermogen Vreemd vermogen Financieel resultaat Financieel belang van de gemeente Risico's

Ontwikkelingen

Het algemeen bestuur vergadert ongeveer 8 keer per jaar. EV per 31-12-2024: € 6.230.100 EV per 31-12-2025: € 6.128.000 VV per 31-12-2024: € 18.742.400 VV per 31-12-2025: € 19.858.300 Resultaat 2024: € 1.488.000 Resultaat 2025: € 812.100 Bijdrage 2024: € 11.838.000 Bijdrage 2025: € 12.592.000 • De krapte op de arbeidsmarkt en de toenemende complexiteit van de doelgroep zorgen voor druk op de uitvoering van participatie- en re-integratietaken. • Financiële onzekerheden rondom rijksbijdragen, stijgende uitvoeringskosten en ontwikkelingen binnen het uitkeringsbestand blijven aandacht vragen. • Veranderingen in wet- en regelgeving vragen blijvende flexibiliteit van de organisatie en leggen druk op capaciteit en uitvoering. Werkzaak Rivierenland heeft in 2025 verder ingezet op het begeleiden van inwoners naar duurzaam werk en participatie, waarbij de samenwerking met werkgevers in de regio verder is versterkt. Daarbij lag de focus op het creëren van extra werk- en ontwikkelkansen voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt en het vergroten van duurzame uitstroom naar regulier werk. Daarnaast is gewerkt aan de verdere ontwikkeling van leerwerktrajecten, begeleiding en scholing van medewerkers en kandidaten.

Ook zijn stappen gezet in de digitalisering en verbetering van werkprocessen en dienstverlening, zodat efficiënter kan worden gewerkt en beter kan worden aangesloten op veranderende wet- en regelgeving en de behoeften van inwoners en werkgevers.

4.6.10. Avri Naam verbonden partij Bronnen Vestigingsplaats Doel en openbaar belang

Deelnemers Zeggenschap Veranderingen in het jaar Eigen vermogen Vreemd vermogen Financieel resultaat Financieel belang van de gemeente Risico's

Ontwikkelingen

Avri Jaarrekening 2025 Website: www.avri.nl Geldermalsen Avri geeft invulling aan de afvalzorgplicht van acht gemeenten in Regio Rivierenland. Avri verzorgt de inzameling en verwerking van huishoudelijk afval en grondstoffen, ontwikkelt het gemeentelijke afvalstoffenbeleid, handhaaft de afvalstoffenverordening en zorgt voor voorlichting over afval. Bij het inzamelen van grondstoffen staat hergebruik voorop. Gemeente Zaltbommel, Maasdriel, Buren, West-Betuwe, Neder-Betuwe, Tiel, West Maas en Waal en Culemborg. Wethouder de Graaff (algemeen bestuur) Geen EV per 31-12-2024: € 1.903.000 EV per 31-12-2025: € 1.290.000 VV per 31-12-2024: € 56.240.000 VV per 31-12-2025: € 57.324.000 Resultaat 2024: - € 259.000 Resultaat 2025: € 210.000 Opbrengst voor de gemeente 2025: € 4.258.128 Bijdrage aan Avri 2025: € 3.326.247 (op basis van voorschotten) • Schommelingen in afvalstromen, verwerkingskosten en grondstofprijzen kunnen invloed hebben op de financiële resultaten van Avri. • De energietransitie, klimaatopgaven en strengere milieuwetgeving vragen om voortdurende investeringen in duurzame inzameling, verwerking en openbare ruimte. • Toenemende verwachtingen van inwoners op het gebied van dienstverlening, circulariteit en leefomgeving zorgen voor extra druk op uitvoering en capaciteit.

Avri heeft in 2025 verder gewerkt aan de verduurzaming van de afvalinzameling en het beheer van de openbare ruimte binnen de regio Rivierenland. Daarbij is ingezet op het verder verbeteren van afvalscheiding en hergebruik van grondstoffen, met aandacht voor circulariteit en vermindering van restafval. Ook zijn stappen gezet in de optimalisatie van inzamelroutes, digitalisering van processen en efficiëntere dienstverlening richting inwoners en gemeenten. Daarnaast bleef Avri investeren in klimaatadaptatie en het beheer van de openbare ruimte, onder andere op het gebied van vergroening, duurzaamheid en onderhoud. De samenwerking met deelnemende gemeenten en regionale partners speelde

75

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2025 ZALTBOMMEL

Naam verbonden partij

Avri hierbij een belangrijke rol om gezamenlijke ambities op het gebied van milieu, leefbaarheid en circulaire economie verder vorm te geven.

4.6.11. Uitvoeringsorganisatie Breedbandnetwerk Rivierenland Naam verbonden partij Bronnen Vestigingsplaats Doel en openbaar belang Deelnemers Zeggenschap Veranderingen in het jaar Eigen vermogen Vreemd vermogen Financieel resultaat Financieel belang van de gemeente Risico's

Ontwikkelingen

Uitvoeringsorganisatie Breedbandnetwerk Rivierenland Jaarrekening 2025 Website: www.ubrivierenland.nl Tiel De aanbesteding, aanleg, beheer en exploitatie van het open breedbandnetwerk in het buitengebied van de Regio Rivierenland Gemeenten Culemborg, Maasdriel, Neder-Betuwe, Tiel, West Betuwe, West Maas en Waal en Zaltbommel Er is een algemeen en een dagelijks bestuur. Deze worden gevormd door bestuurders van de deelnemende gemeenten. In ons geval betreft dit wethouder De Graaff. EV per 31-12-2024: € 851.963 EV per 31-12-2025: € 1.112.632 VV per 31-12-2024: € 33.208.448 VV per 31-12-2025: € 32.402.454 Resultaat 2024: € 288.132 Resultaat 2025: € 260.667 Bijdrage 2025: n.v.t. • De afronding van de laatste glasvezelaansluitingen blijft afhankelijk van externe factoren, zoals toestemmingen van grondeigenaren, dijkversterkingsprojecten en technische belemmeringen. • Door de omvang van de financiering blijft sprake van een hoge schuldpositie en renterisico’s op het kortlopende deel van de financiering. Gemeente Zaltbommel staat hierbij deels garant. Uitvoeringsorganisatie Breedbandnetwerk Rivierenland heeft in 2025 verdere voortgang geboekt bij de aanleg van het glasvezelnetwerk in de buitengebieden. Eind 2025 was circa 99% van het netwerk gerealiseerd en waren ruim 7.300 adressen aangesloten.

Daarnaast ontwikkelde de exploitatie zich positiever dan begroot door hogere opbrengsten uit verhuur van glasvezelverbindingen en lagere beheer- en afschrijvingskosten

4.6.12. Pand 9 Naam verbonden partij Vestigingsplaats Doel en openbaar belang

Deelnemers Zeggenschap Veranderingen in het jaar Risico's

76

Pand 9 Zaltbommel Het exploiteren van het Pand 9 door de stichting Salt Boemel voor maatschappelijke organisaties en startende ondernemers. Het is de bedoeling hen een relatief goedkope werkplek aan te bieden. In het gebouw zitten diverse organisaties en startende bedrijven, de Spullewaard en de Voedselbank. Medewerker afdeling Realisatie en Beheer Er zijn wat huurders vertrokken en gekomen. Wij staan garant voor een BNG-lening van (oorspronkelijk) € 450.000. Hiervan wordt met ingang van 2014 € 45.000 per jaar afgelost. Verder verstrekten wij zelf een lening van € 100.000 aan LTS Salt Boemel, welke in 15 jaar wordt afgelost. Indien de exploitatie het toelaat lost de bestuur deze lening eerder af.

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2025 ZALTBOMMEL

4.6.13. Bergsche Maasveren Naam verbonden partij Bronnen Vestigingsplaats Doel en openbaar belang

Deelnemers Zeggenschap Veranderingen in het jaar Eigen vermogen Vreemd vermogen Financieel resultaat Financieel belang van de gemeente Risico's

Ontwikkelingen

Bergsche Maasveren Jaarrekening 2025 Website: www.bergschemaasveren.nl Heusden De drie veerverbindingen, te weten het Capelse veer, Het Drongelse veer en het Bernse veer plus het reserveveer exploiteren en in stand te houden. Hiervoor heeft zij met de overdracht vanuit Rijkswaterstaat een 'bruidsschat' van enkele miljoenen ontvangen. Voor dat bedrag moet voor de komende dertig jaar een vrije overtocht worden gegarandeerd. Gemeente Altena, Heusden, Waalwijk en Zaltbommel Wethouder Raad van Toezicht n.v.t. EV per 31-12-2024: € 15.511.688 EV per 31-12-2025: € NNB VV per 31-12-2024: € 570.631 VV per 31-12-2025: € NNB Resultaat 2024: € 147.247 Resultaat 2025: € NNB Bijdrage 2024: € NNB Bijdrage 2025: € NNB Het eigen vermogen van De Bergsche Maasveren loopt de afgelopen jaren fors terug. De verliezen op het vermogen (beleggingen en exploitatie veren gezamenlijk) zijn jaarlijks behoorlijk hoog. Dit kan in de toekomst problemen opleveren voor de continuïteit van de veerdienst. • Gezien de situatie op de financiële markten en de lage rentestand heeft er in 2021 en begin 2022 besluitvorming plaatsgevonden die het mogelijk maakte tot een minder defensieve beleggingsstrategie; • De statuten van de stichting zijn op 7 juni 2022 gewijzigd; • De stichting heeft in 2022 een professionele vermogensadviseur ingeschakeld.

Er wordt geen mandaat aan de vermogensadviseur gegeven, het bestuur zal zelf de regie over de beleggingen blijven behouden.

4.6.14. Stichting Beheer openbare Voorziening Zaltbommel Naam verbonden partij Bronnen Vestigingsplaats Doel en openbaar belang Deelnemers Zeggenschap Veranderingen in het jaar Eigen vermogen Vreemd vermogen Financieel resultaat Financieel belang van de gemeente Risico's Ontwikkelingen

Stichting Beheer openbare Voorziening Zaltbommel Jaarrekening 2025 Zaltbommel Beheer van het gebouw aan de Courtine, waar de openbare bibliotheek Zaltbommel is gevestigd. Gemeente Zaltbommel, Cambium College Wethouder Goossens (bestuurscommissie) Geen EV per 31-12-2024: € -5.176 EV per 31-12-2025: € -2.572 VV per 31-12-2024: € 737.078 VV per 31-12-2025: € 692.309 Resultaat 2024: € -1.285 Resultaat 2025: € 2.604 Bijdrage 2024: € 4.982 Bijdrage 2025: € 4.000 Geen Geen

77

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2025 ZALTBOMMEL

4.6.15. Vereniging van Eigenaren ‘t Raethuys Naam verbonden partij Bronnen Vestigingsplaats Doel en openbaar belang Deelnemers Zeggenschap Veranderingen in het jaar Eigen vermogen Vreemd vermogen Financieel resultaat Financieel belang van de gemeente Risico's Ontwikkelingen

78

Vereniging van Eigenaren ‘t Raethuys Jaarrekening 2025 Website: n.v.t. Zaltbommel In stand houden en beheer historisch gebouw met gemeenteraad vergader- en trouwlocatie. Eigenaren van het oude raadhuis (Markt 10 Zaltbommel) Stemrecht Vereniging van Eigenaren EV per 31-12-2024: € 66.070 EV per 31-12-2025: € XXX VV per 31-12-2024: € 457 VV per 31-12-2025: € XXX Resultaat 2024: € 447 Resultaat 2025: € XXX Bijdrage 2024: € 16.069 Bijdrage 2025: € XXX -

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2025 ZALTBOMMEL

4.7. Grondbeleid In deze paragraaf geven we inzicht in het gemeentelijk grondbeleid richting derden en de eigen grondexploitaties en geven we de terugblik en prognoses voor de afzonderlijke grondexploitaties, inclusief (verplichte) tussentijdse winstneming. Ook gaan we in op het reserveverloop.

4.7.1. Aard van het grondbeleid (actief/faciliterend) Grondbeleid gaat over hoe wij als gemeente omgaan met gebiedsontwikkelingen. De gemeente kan enerzijds een faciliterende houding aannemen. Wij verlenen dan planologische medewerking, stellen eisen en alle kosten die bij ons aangaande project worden gemaakt, worden verhaald op de ontwikkelende partij. Afspraken worden opgenomen in een privaatrechtelijke anterieure overeenkomst. Anderzijds is een actieve houding mogelijk. Wij verwerven in dat geval zelf gronden, maken deze bouw- en woonrijp en verkopen de grond conform de grondprijzenbrief aan ontwikkelende partijen. Deze laatste optie brengt risico’s met zich mee, maar in economisch gunstige tijden levert het ook geregeld winsten op. In beide gevallen is gezond financieel beheer essentieel. Bij een faciliterende rol is het belangrijk dat we toezien op de naleving van afspraken en dat het faciliteren plaatsvindt op een kostenneutrale basis. Bij een actieve grondbeleidshouding monitoren we alle financiële en organisatorische aspecten binnen het project. In dat kader gelden strikte wettelijke regels en meerdere verantwoordingsmomenten conform de BBV. Er zijn belangrijke verbanden met onder andere reserves, verliesvoorzieningen, het weerstandsvermogen, risico’s, winstnemingen en de vennootschapsbelasting.

In de paragraaf hierna beschrijven wij op hoofdlijnen hoe wij doorgaans omgaan met grondbeleid. Dit in het licht van het Bestuursakkoord 2022-2026 'Blijven bouwen'.

4.7.2. Visie op het grondbeleid Op dit moment hanteert de gemeente voornamelijk een faciliterende rol: we stellen kaders en randvoorwaarden op waarbinnen marktpartijen ontwikkelingen realiseren. Deze werkwijze heeft in de afgelopen jaren geleid tot diverse succesvolle gebiedsontwikkelingen, met beperkte financiële risico’s voor de gemeente. In deze rol zorgen wij ervoor dat afspraken goed worden vastgelegd en dat kostenneutraal gefaciliteerd wordt, onder andere via anterieure overeenkomsten. Tegelijkertijd stelt de huidige maatschappelijke opgave — met name de urgente behoefte aan voldoende en betaalbare woningen — ons voor nieuwe uitdagingen. De druk op de woningmarkt is hoog, en het tempo waarin plannen gerealiseerd moeten worden neemt toe. In sommige gevallen blijkt dat de markt deze opgave niet zelfstandig of onvoldoende voortvarend oppakt. Ook het realiseren van ruimtelijke kwaliteit, duurzaamheidsambities, sociale woningbouw en goede infrastructuur vraagt om meer gemeentelijke sturing. Om die reden is de gemeente voornemens om, waar de situatie daarom vraagt, (meer) actief grondbeleid te voeren. Dit houdt in dat de gemeente in bepaalde gevallen zelf gronden verwerft, ontwikkelt of herontwikkelt, om zo direct invloed uit te oefenen op de programmering, fasering en kwaliteit van de ontwikkeling.

Met actief grondbeleid kunnen we beter sturen op publieke belangen, zoals betaalbaarheid, duurzaamheid, klimaatadaptatie en inclusieve woonwijken. Deze actieve rol betekent ook dat we meer verantwoordelijkheid nemen voor risico’s en financiële consequenties, wat vraagt om scherp financieel beheer, duidelijke doelen en goede risicobeheersing. De inzet van actief grondbeleid gebeurt dan ook selectief en doelgericht, op strategische locaties waar gemeentelijke betrokkenheid het verschil kan maken. Door het combineren van faciliterend en actief grondbeleid kan de gemeente flexibel inspelen op de omstandigheden per gebied. Zo creëren we de randvoorwaarden voor een gezonde, toekomstbestendige en evenwichtige ontwikkeling van onze gemeente.

79

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2025 ZALTBOMMEL

4.7.3. Financiële kengetallen en exploitatiebeschrijvingen Hieronder staat voor onze in exploitatie genomen gronden (grondexploitaties) een schema met kengetallen en daaronder een algemene beschrijving per complex. De materiële vaste activa vindt u elders in dit document. Wij maken in de tabel een vergelijking tussen de cijfers conform de actualisatie voor de jaarrekening 2024 (de cijfers per 31-12-2024 zijn gelijk aan 1-1-2025) en de geactualiseerde cijfers voor de voorliggende jaarrekening van 2025. Inkomsten UitgavenEindwaarde Eindwaarde Wijzing Grondexploitaties2025 2025 31-12-2024 31-12-2025 eindwaarde

Voorziening 31-12-2024

De Tol

-

508

-1.305

-1.277

29

1.305

Thorbeckestraat

-

270

-112

180

292

112

Vébéterrein

-

68

-632

-736

-104

632

Waluwe III

2.663

887

928

2.448

1.520

Wildeman I

-

146

12.742

12.386

-355

Wildeman III Totaal

-

108

5.733

5.187

-546

2.663

1.987

17.354

18.189

834

2.049

Voorziening Wijziging 31-12-2025 voorziening Looptijd 2023 t/m 1.277 -29 2029 2021 t/m -112 2029 2022 t/m 736 104 2028 2016 t/m 2033 2004 t/m 2029 2019 t/m 2034 2.012

-37

De Tol Deze grondexploitatie is in 2023 geopend. Het betreft een locatie waarbij gronden worden uitgegeven voor tijdelijke huisvesting en een kantoorgebouw. Het gaat om tijdelijke sociale en middeldure huurappartementen. De locatie wordt ingericht met een groot oppervlak aan openbaar gebied. Er bestaat echter onzekerheid over het doorgaan van het project, aangezien tegen het woningbouwplan een bezwaar is ingesteld en de zaak in 2026 zal worden behandeld door de Raad van State. De verwachte doorlooptijd is tot en met 2029. Het project kent een verlies en hier is een verliesvoorziening voor genomen. Thorbeckestraat Deze grondexploitatie is in 2021 gestart. De verkoopprocedure is in 2024 doorlopen. In 2025 zijn de opstallen gesloopt en is de grond grotendeels bouwrijp gemaakt. In 2026 wordt de grond geleverd aan de projectontwikkelaar en de woningcorporatie. Naar verwachting start in 2027 het woonrijp maken van het gebied; deze werkzaamheden lopen door tot en met 2029. De grondexploitatie kan naar verwachting in 2029 worden afgesloten. Het project kende aanvankelijk een negatief resultaat, maar laat inmiddels een positief resultaat zien. Vébéterrein Deze grondexploitatie is in 2022 gestart en heeft betrekking op de gronden van een voormalige keukenzaak nabij de Oenselstraat in de binnenstad.

In 2025 is gewerkt aan het opstellen van een stedenbouwkundig plan: afronding hiervan wordt in 2026 verwacht. De sloop van de voormalige keukenzaak staat eveneens gepland voor 2026. De uitgifte van de gronden is vooralsnog voorzien in 2027. De woningbouwprogrammering van deze ontwikkeling is volledig sociaal. Het project kent een verlies en hier is een verliesvoorziening voor genomen. Waluwe III De grondexploitatie Waluwe III bestaat uit twee deelgebieden: American Roadhouse en fase 1 en 2. Het deelproject American Roadhouse is momenteel in uitvoering: in 2026 wordt het laatste deelgebied geleverd aan de ontwikkelende partij. Het bouw- en woonrijp maken vindt gefaseerd plaats, waarbij het merendeel van de kosten reeds is gemaakt. Voor fase 1 en 2 geldt dat een deel van de gronden in fase 1 is verkocht en momenteel wordt bebouwd. Voor het resterende deel is een verdichtingsstudie uitgevoerd, op basis waarvan extra woningen worden toegevoegd. Deze aanpassing is verwerkt in de grondexploitatie. Voor fase 2 bestaat nog onduidelijkheid over de verdere ontwikkeling in verband met Pand 9. Naar verwachting wordt hierover in 2026 een raadsbesluit genomen. Het project laat in 2025 een gunstig resultaat zien van ca. € 1,5 miljoen. Dit is met name het gevolg van de implementatie van de nieuwe grondprijzen conform de Grondprijzenbrief en meevallers in de kosten voor het bouwrijp maken.

80

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2025 ZALTBOMMEL

Wildeman I Deze grondexploitatie betreft de eerste uitbreiding van het bedrijventerrein van Zaltbommel na 2005. Binnen het plangebied resteren nog twee kavels: de PDV-strook naast de Gamma en een kavel aan de Veilingweg. Momenteel wordt gewerkt aan een tenderprocedure voor de PDV-strook om deze kavel op de markt te brengen. Voor de kavel aan de Veilingweg is nog onduidelijk wanneer een eventuele tenderprocedure kan worden opgestart. Mede door de vertraging in de verkoop van de laatste twee kavels kent het project een nadeel van circa € 0,4 miljoen. Per saldo blijft het resultaat echter ruim positief. Wildeman III Deze grondexploitatie is in 2019 geopend. In 2025 heeft de gemeenteraad het bestemmingsplan vastgesteld. Tegen het plan is geen bezwaar aangetekend. Voor de komende jaren is echter nog geen stroomaansluiting beschikbaar, waardoor de uitgifte van de gronden naar verwachting later zal plaatsvinden. Om deze reden is de looptijd van de grondexploitatie verlengd. Als gevolg van de vertraging kent het project een nadeel van circa € 0,5 miljoen, maar per saldo blijft het resultaat ruim positief.

4.7.4. Balans, winstnemingen, reserves en risico's Boek- en balanswaarden De totale boek- en balanswaarden (boekwaarden minus eventuele verliesvoorzieningen ingeval van negatieve complexen) van alle grondexploitaties zijn in 2025 gedaald ten opzichte van 2024. De totale boekwaarde is gedaald van € 12,5 miljoen naar € 11,9 miljoen. Dit komt met name omdat de gronden in de Waluwe III zijn verkocht. Verkopen verlagen namelijk de boek- en balanswaarde, terwijl aankopen en uitgaven deze verhogen. De balanswaarde is gedaald van € 10,4 naar € 9,8 miljoen. Grondexploitatie De Tol Thorbeckestraat Vébéterrein Waluwe III Wildeman I Wildeman III Totaal

Boekwaarde 31-12-2024 460 791 542 2.365 5.836 2.452

Boekwaarde 31-12-2025 968 1.061 601 1.084 5.582 2.560

Wijziging boekwaarde 508 271 59 -1.281 -255 108

Balanswaarde 31-12-2024 -845 679 -90 2.365 5.836 2.452

Balanswaarde 31-12-2025 -309 1.061 -135 1.084 5.582 2.560

Wijziging balanswaarde 536 382 -44 -1.281 -255 108

12.446

11.856

-590

10.397

9.844

-553

Winstnemingen Wij onttrekken verplicht tussentijdse winsten bij complexen met een positieve eindwaarde. Bij negatieve exploitaties kan daarentegen geen winst worden onttrokken, omdat deze eenvoudigweg niet bestaat. Voor de bijbehorende verliezen zijn in deze gevallen reeds voorzieningen getroffen, zodat het financieel nadeel reeds gedekt is. Met andere woorden: bij de afsluiting van een verlieslatende grondexploitatie staat de gemeente niet voor negatieve verrassingen. Toepassing van de winstnemingsregels leidt voor 2025 tot winstnemingen bij Waluwe III en Wildeman I (negatieve winstneming). In totaal bedraagt de winstneming in 2025 ca. € 0,1 miljoen, wat bovenop de reeds in eerdere jaren gedane winstnemingen komt van ca. € 10,8 miljoen. De som aan eindwaarden (exclusief de negatieve eindwaarden die niet in winst resulteren) bedraagt ca. € 18,2 miljoen. Bij gelijkblijvende omstandigheden kan vanaf 2026 nog € 9,2 miljoen winst onttrokken worden. Alle gelden komen terecht in de winstnemingsreserve. Grondexploitatie De Tol Thorbeckestraat Vébéterrein Waluwe III Wildeman I Wildeman III Totaal

Eindwaarde 31-12-2025 -1.277 180 -736 2.448 12.386 5.187

Winstneming totaal 676 10.265 0

Waarvan in 2025 496 -401 -0

Waarvan vóór 2025 181 10.666 1

Restant winstneming 179 1.772 1.936 5.277

18.189

10.942

95

10.847

9.164

81

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2025 ZALTBOMMEL

Reserveverloop en weerstandsvermogen Voor de grondexploitaties bestaan twee reserves, te weten de algemene reserve en de winstnemingsreserve. Voor de algemene reserve is zichtbaar dat het aantal mutaties in 2025 heeft geleid tot een geringe verhoging van de reserve. De eindstand is ca. € 1,8 miljoen. Bij de reserve winstnemingen leidt de negatieve winstneming van de Wildeman I en de aanvulling op het voorbereidingskrediet van Brakel-West tot een geringe daling in het totaalresultaat. De winstneming grondexploitaties bedraagt ca. €7,3 miljoen. Verloop reserves Beginstand per 01-01-2025 Verliesvoorziening de Tol Verliesvoorziening Thorbeckestraat Verliesvoorziening Vébeterrein Winstneming Waluwe III Winstneming Wildeman I Aanvulling op voorbereidingskrediet Brakel-West Vennootschapsbelasting (Vpb) 2025

Algemene reserve grondexploitatie 1.785 29 112 -104 -

Reserve winstneming grondexploitaties 7.325 496 -401 -152 -32

Eindstand 31-12-2025 Verwachting vennootschapsbelasting (Vpb) 2026

1.822 -

7.236 -

Beschikbaar weerstandsvermogen inclusief vorderingen 2025 Risicobedrag De Tol Risicobedrag Vébéterrein

1.822 380 116

7.236 -

Totale risico's Restant weerstandsvermogen Weerstandsratio

496 1.326 3,7

7.236 n.v.t.

Risico's Exploitatie van bouwgrond gaat gepaard met risico’s. Binnen bepaalde marges zijn de risico’s beheersbaar. Inherent aan grondexploitaties is het meerjarig karakter. Om dit proces goed te kunnen beheersen, is het noodzakelijk voortdurend inzicht te hebben in de ontwikkeling van de baten en lasten en de fasering van de exploitatie. Door twee keer per jaar de grondexploitaties te herzien (jaarrekening en begroting) en voor tekorten verliesvoorzieningen te treffen, beperken wij deze risico’s in zekere mate. Daarnaast wordt per exploitatie een risicoanalyse gemaakt. In de vorige paragraaf stonden in de tabel de risico's van het negatieve complex, omdat deze verband houden met het weerstandsvermogen. De reden dat de risico's van winstgevende exploitaties er hierboven niet bij staan, is dat indien de risico's zich daar onverhoopt voordoen, dit gedekt kan worden uit het positieve saldo (in tegenstelling tot negatieve exploitaties) en daarom in beginsel geen relatie hebben met het weerstandsvermogen. In onderstaand schema staan daarom ter volledigheid apart de risico’s per project behorende bij de positieve exploitaties afgezet tegen de eindwaarde zonder de reeds gedane winstnemingen. Risico's op positieve grondexploitaties De Tol Thorbeckestraat Vébéterrein Waluwe III Wildeman I Wildeman III Totaal

Risicobedrag 380 78 116 846 528 615

Eindwaarde -1.277 180 -736 2.448 12.386 5.187 18.189

Conclusie 2025 was voor het Zaltbommelse ‘grondbedrijf’ een relatief gunstig jaar. Door meevallers in de kosten bij onder meer Waluwe III en de Thorbeckestraat laten deze projecten een positiever resultaat zien dan eerder geraamd. Daar staat tegenover dat vertraging bij Wildeman I en Wildeman III een negatief effect heeft op

82

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2025 ZALTBOMMEL

het resultaat. Per saldo is echter sprake van een stijging van de eindwaarde van het totale grondexploitatieresultaat. Tegelijkertijd blijft het van belang de ontwikkeling van de reserves zorgvuldig te blijven volgen, met name in relatie tot eventuele toekomstige onttrekkingen. De gemeentelijke ambitie om, waar wenselijk, een actievere grondpolitiek te voeren kan namelijk een aanzienlijke impact hebben op de financiële positie van het grondbedrijf. Daarom blijft een behoedzame financiële sturing van het grondbedrijf noodzakelijk, waarbij zowel kansen voor gebiedsontwikkeling als de bijbehorende risico’s en de positie van de reserves nadrukkelijk worden meegewogen.

83

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2025 ZALTBOMMEL

4.8. Wet Open Overheid De Woo, die op 1 mei 2022 in werking trad, heeft als doel de transparantie en toegankelijkheid van overheidsinformatie te verbeteren. De wet vervangt de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) en introduceert een meer proactieve benadering voor het openbaar maken van informatie door de overheid. Per 1 november 2024 worden de eerste vijf informatiecategorieën van de Wet open overheid verplicht openbaar gemaakt. Hiervan zijn voor gemeenten alleen de volgende categorieën van toepassing: • Organisatie en werkwijze (art. 3.3, eerste lid, onderdeel d); • Bereikbaarheidsgegevens (art. 3.3, eerste lid, onderdeel e); Deze gegevens worden door de projectgroep via het Roo ingevuld voor alle drie de organisaties. De andere drie categorieën zijn van het Rijk en worden door KOOP geautomatiseerd ontsloten. De nog niet verplichte categorieën (van de resterende 12 informatiecategorieën) worden volgens de Wooregeling stapsgewijs verplicht gesteld, afhankelijk van nadere besluiten van de minister of een Koninklijk Besluit over volgende tranches. Technische voorbereiding is afgerond, uitvoering bij de gemeenten Bestuursorganen hebben op dit moment nog geen verplichting maar wel een algemene inspanningsverplichting om publieke informatie actief openbaar te maken. De projectgroep treft alle voorbereidingen om straks actief te kunnen publiceren.

De gemeente volgt het basis ambitieniveau, waarbij de wettelijke fasering van de Woo wordt gevolgd. Voor elke fase worden de documenten uit de betreffende categorie vanaf de wettelijk verplichte datum actief openbaar gemaakt. De gemeente voldoet aan het wettelijk minimum voor wat betreft het openbaar maken van overheidsstukken uit de categorieën, opgenomen in artikel 3.3 van de Woo, in de daartoe behorende fase. De technische voorbereiding voor de actieve publicatie is door de BVEB afgerond in 2025. Vanuit één proces kunnen te publiceren documenten worden geanonimiseerd en gepubliceerd. Met deze technische implementatie kan de uitvoering van de Woo worden overgedragen aan de gemeenten. Zij dragen zorg voor de actieve publicaties. In 2026 zal een tijdelijke coördinator de gemeenten begeleiden naar de actieve publicatie en de inrichting doen op de structuur. Daarin zal worden vastgelegd wie actief mag publiceren en hoe de kwaliteitscontrole op het proces en specifieker op welke informatiecategorie wordt georganiseerd.

84

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2025 ZALTBOMMEL

5. Jaarrekening 5.1. Balans 5.1.1. Activa Balans per

31-12-2025

31-12-2024

Vaste activa Immateriële vaste activa Kosten van onderzoek en ontwikkeling

Materiële vaste activa Investeringen met een economisch nut Investeringen met een economisch nut waarvoor een heffing kan worden geheven Investeringen met een maatschappelijk nut

Financiële vaste activa Kapitaalverstrekkingen aan deelnemingen Overige langlopende leningen

Totaal vaste activa

693

457

693

457

55.253 14.884 21.814

56.011 14.758 17.616

91.951

88.385

34 4.847

34 3.321

4.881

3.355

97.526

92.197

Vlottende activa Voorraden Onderhanden werk en bouwgronden in exploitatie

Uitzettingen Vorderingen op openbare lichamen Uitzettingen in 's Rijks schatkist Rekening-courantverhoudingen met niet-financiële instellingen Overige vorderingen

Liquide middelen Kassaldi Banksaldi

Overlopende activa De van de Europese en Nederlandse overheidslichamen nog te ontvangen voorschotten die ontstaan door voorfinanciering op uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel Overige nog te ontvangen en vooruitbetaalde bedragen

9.844

10.397

9.844

10.397

10.484 3.456 670 1.481

8.511 4.244 445 1.082

16.091

14.281

2 553

3 555

555

558

1.134

1.468

4.482

3.119

5.616

4.587

Totaal vlottende activa

32.106

29.822

Totaal activa

129.632

122.019

85

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2025 ZALTBOMMEL

5.1.2. Passiva Balans per

31-12-2025

31-12-2024

22.677 43.140 628

30.393 35.553 -261

66.445

65.686

4.228 1.400 6.688

3.627 1.502 5.640

12.316

10.769

26.990 61

17.810 56

27.051

17.866

105.812

94.321

5.000 3.775

8.000 5.152

8.775

13.152

6.450 8.114 480

8.053 6.081 412

15.044

14.546

Vaste passiva Eigen vermogen Algemene reserves Bestemmingsreserves Gerealiseerde resultaat

Voorzieningen Voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico's Egalisatievoorzieningen Van derden verkregen middelen die specifiek besteed moeten worden

Vaste schulden Onderhandse leningen van binnenlandse banken en overige financiële instellingen Door derden belegde gelden Waarborgsommen

Totaal vaste passiva Vlottende passiva Netto vlottende schulden met een looptijd < 1 jaar Overige kasgeldleningen Overige schulden

Overlopende passiva Verplichtingen Ontvangen voorschotbedragen van overheidslichamen Overige vooruitontvangen bedragen

Totaal vlottende passiva

23.820

27.698

Totaal passiva

129.632

122.019

86

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2025 ZALTBOMMEL

5.2. Toelichting op de balans 5.2.1. Vaste activa Immateriële vaste activa Het verloop van de boekwaarde van de immateriële vaste activa is in het volgende overzicht weergegeven.

Onderzoek & ontwikkeling

Boekwaarde 31-12-2024 457

Investeringen

457

Totaal

Overboeking voorraden -

Afschrijvingen

236

Bijdrage derden -

-

Boekwaarde 31-12-2025 693

236

-

-

-

693

Materiële vaste activa Het verloop van de boekwaarde van de materiële vaste activa is in het volgende overzicht weergegeven. Boekwaarde 31-12-2024 Economisch nut Gronden en terreinen Bedrijfsgebouwen Onderwijsgebouwen Grond-, weg- & waterwerken Vervoermiddelen Machines, apparaten & installaties Overige materiële vaste activa Subtotaal

Investeringen Desinvesteringen

Bijdrage derden

Waarde vermindering (grex)

Afschrijvingen

Boekwaarde 31-12-2025

16.817 22.170 12.786

642 156

-

-

-

89 1.055 625

16.728 21.757 12.318

618 2.192

141 -

-

-

-

63 168

695 2.025

1.139

276

-

-

-

91

1.325

289

175

-

-

-

58

406

56.011

1.390

-

-

-

2.148

55.253

Economisch nut heffingen Grond-, weg- & waterwerken

14.758

815

-

5

-

684

14.884

Subtotaal

14.758

815

-

5

-

684

14.884

Maatschappelijk nut Grond-weg & waterwerken Overige materiële vaste activa

15.832

6.262

-

1.396

-

562

20.135

1.784

-

-

-

-

105

1.679

Subtotaal Totaal

17.616 88.385

6.262 8.466

-

1.396 1.401

-

667 3.499

21.814 91.951

Van de materiële vaste activa is de grond aan de Beersteeg 29 te Zaltbommel uitgegeven als erfpacht aan Stichting Hospice de Sameritaan. De waarde hiervan is € 642.750.

Financiële vaste activa Het verloop van de boekwaarde van de financiële vaste activa is in het volgende overzicht weergegeven.

87

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2025 ZALTBOMMEL

Boekwaarde 31-12-2024

Investeringen

Desinvesteringen

Aflossingen

Boekwaarde 31-12-2025

24 10

-

-

-

24 10

Diversen

1

-

-

-

1

Subtotaal

34

-

-

-

34

Kapitaalverstrekkingen aan deelnemingen Waterbedrijf Vitens (normaal) BNG

Verstrekte geldleningen overig

3.321

1.616

-

90

4.847

Subtotaal Totaal

3.321 3.355

1.616 1.616

-

90 90

4.847 4.881

Boekwaarde 31-12-2025 11.856 2.012

Boekwaarde 31-12-2024 12.446 2.049

9.844

10.397

5.2.2. Vlottende activa Voorraden De voorraden kunnen als volgt worden gespecificeerd.

Onderhanden werk Beschikbare voorzieningen exploitatieresultaat Totaal

De beschikbare voorzieningen worden in mindering gebracht op de boekwaarde van het onderhanden werk. Hieronder de specificatie van het onderhanden werk. Onderhanden werk De Tol Thorbeckestraat VéBé-terrein Waluwe III Wildeman I Wildeman III

Voorraad 31-12-2024

Vermindering

460 791 542 2.365 5.836 2.452

Vermeerdering 508 270 59 496 146 108

12.446

1.587

2.177

Stand 31-12-2024

Vermeerdering

Vermindering

1.305 112 632

104

2.049

104

Totaal Voorzieningen in exploitatie genomen gronden De Tol Thorbeckestraat Vz. VéBé-terrein Totaal

Exploitatiebegroting onderhanden werk De Tol Thorbeckestraat VéBé-terrein Waluwe III Wildeman I Wildeman III Totaal

Winst-/ Voorraad 31-12-2025 verliesneming 967 1.061 601 1.084 5.582 2.560

1.776 401 0

-

11.856 Stand 31-12-2025

29 112 -

Beschikbare voorziening expl.result. -

140

-

2.012

1.277 736

Voorraad 31-12-2025

Verwachte uitgaven

Verwachte inkomsten

Eindwaarde

967 1.061 601 1.084 5.582 2.560

2.335 1.675 584 9.801 3.777 10.734

2.163 2.802 459 10.810 9.640 14.154

-1.277 -736 0 185 -91

Eindwaarde excl. winstnemingen -1.277 180 -736 2.448 12.386 5.187

11.856

28.906

40.028

-1.918

18.188

Parameters voor kosten- en opbrengstenstijgingen 2026 Voor de actualisatie van de grondexploitaties binnen de gemeente Zaltbommel wordt jaarlijks een herziening uitgevoerd, waarbij onder andere de gehanteerde parameters voor kosten- en opbrengstenstijgingen worden

88

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2025 ZALTBOMMEL

geëvalueerd en bijgesteld. In de grondexploitaties wordt een onderscheid gemaakt tussen korte termijn- en langetermijnontwikkelingen van grondkosten en -opbrengsten. Voor de korte termijn baseert de gemeente zich op de meest recente marktontwikkelingen. Een belangrijke informatiebron hiervoor is de halfjaarlijkse publicatie van Stadkwadraat: Prognose parameters gebiedsontwikkeling 2026. Dit rapport biedt inzicht in de landelijke prijsontwikkelingen binnen de grond- en vastgoedmarkt en dient als leidraad voor het bepalen van de korte termijn parameters. Op basis van deze analyses worden de parameters voor de grondexploitatie geactualiseerd, zodat deze blijven aansluiten bij de actuele marktontwikkelingen. Prijsontwikkeling woningmarkt De woningmarkt blijft ook in 2025 en 2026 groeien, maar het tempo van de prijsstijging neemt naar verwachting af. In 2025 stijgen de woningprijzen nog sterk (circa 8,7%), maar voor 2026 wordt een gematigder stijging verwacht van ongeveer 3% tot 6%. De afvlakking komt onder andere door een lichte afname van de vraag en een toename van het aanbod door het verkopen van voormalige huurwoningen (uitponding). Banken verwachten dat de prijsstijging zich daarna verder stabiliseert richting circa 3,5% in 2027. Ondanks deze afkoeling blijft de vraag naar woningen hoog en blijft het structurele woningtekort een belangrijke factor die de prijzen ondersteunt.

Nieuwbouw De vooruitzichten voor nieuwbouw zijn relatief beperkt. Het aantal nieuw te bouwen woningen stagneert doordat het aantal verleende bouwvergunningen afneemt. Belangrijke oorzaken zijn: • schaarste aan bouwlocaties • stikstofproblematiek • netcongestie (beperkingen in elektriciteitsnet) • complexere procedures en regelgeving • terugtrekkende beleggers in de huurmarkt Hierdoor zullen naar verwachting de komende jaren minder woningen worden opgeleverd. Tegelijk is de verkoop van nieuwbouwwoningen in 2025 wel gestabiliseerd. Dit komt mede door de focus op betaalbare en kleinere appartementen. Voor 2026 wordt een waardeontwikkeling van nieuwbouwwoningen van ongeveer 3% tot 5% verwacht. Bouwkosten De bouwkosten zijn de afgelopen jaren sterk gestegen, maar de stijging lijkt iets af te vlakken. In 2025 wordt een bouwkostenstijging van ongeveer circa 3% verwacht. Voor 2026 wordt een bandbreedte van 3% tot 5% voorzien. De belangrijkste oorzaken van stijgende bouwkosten zijn: • stijgende loonkosten door personeelstekorten in de bouwsector • cao-loonstijgingen (4% in 2026 en 1,5% in 2027) • aanvullende duurzaamheidsmaatregelen en installaties • technische eisen zoals energieopslag en WKO-systemen Materiaalprijzen (zoals staal, glas en hout) zijn recent wel enigszins gedaald, maar de totale bouwkosten blijven onder druk staan door arbeidskosten en technische eisen.

Grond, Weg en Waterbouw (GWW) In de GWW-sector spelen vergelijkbare kostenontwikkelingen als in de woningbouw, met name door loonstijgingen en personeelstekorten. Tegelijk verschuift de focus in de sector steeds meer van nieuwe aanleg naar beheer en renovatie van bestaande infrastructuur. Daarnaast speelt een grote vervangingsopgave voor infrastructuur, waardoor de vraag naar GWWwerkzaamheden op lange termijn hoog blijft. Voor 2026 wordt een kostenstijging verwacht van 2% tot 4%, en voor 2027 1% tot 4%.

89

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2025 ZALTBOMMEL

Tegelijkertijd kunnen gemeenten door druk op hun begrotingen minder investeringsruimte hebben voor nieuwe infrastructuurprojecten. Grondprijsontwikkelingen woningmarkt Grondprijzen voor woningbouw worden meestal residueel bepaald: de grondwaarde is het verschil tussen de marktwaarde van de woning en de totale ontwikkelkosten (bouwkosten, bijkomende kosten en winst). De ontwikkeling van grondprijzen hangt daarom sterk samen met: • verkoopprijzen van woningen • bouwkosten • rente en financieringskosten • regelgeving en marktvraag Voor 2026 verwacht Stadkwadraat een stijging van de grondprijzen voor woningbouw van circa 2% tot 5%. Door onzekerheden in rente, regelgeving en bouwkosten adviseert het rapport om in grondexploitaties voorzichtig te indexeren en te werken met scenario’s of bandbreedtes. Grondprijsontwikkelingen bedrijventerreinen Voor bedrijventerreinen hanteert de gemeente Zaltbommel een behoudende parameter aan. In de begroting hanteert de gemeente een veilige +0,0% inkomstenstijging voor de prijzen van grond voor bedrijventerreinen. Dit heeft als gevolg dat opbrengsten in de grondexploitaties in lijn worden doorgezet met de huidige opgenomen opbrengsten. Impact bij kostenstijging 1% De Tol Thorbeckestraat VéBé-terrein Waluwe III Wildeman I Wildeman III

23 17 6 98 38 107

Voor een toelichting per grondexploitatie verwijzen we naar de paragraaf Grondbeleid.

Uitzettingen De specificatie van de uitzettingen korter dan een jaar is als volgt.

Vorderingen op openbare lichamen Uitzettingen in 's Rijks schatkist Rekening-courantverhoudingen met niet-financiële instellingen Overige vorderingen Stand uitzettingen per balansdatum

Specificatie overige vorderingen Debiteuren algemeen Te vorderen debiteuren belastingen Voorziening dubieuze debiteuren Voorziening dubieuze belastingdebiteuren Stand overige vorderingen -/- voorzieningen per balansdatum

Stand 31-12-2025 10.484 3.456 670 1.481

Stand 31-12-2024 8.511 4.244 445 1.082

16.091

14.282

Stand 31-12-2025 1.675 197 -329 -62

Stand 31-12-2024 1.410 266 -401 -194

1.481

1.081

Voorziening oninbare vorderingen Voor enkele vorderingen is het uiterst onzeker of deze nog wel inbaar zijn. Hiervoor is een voorziening getroffen die in mindering gebracht wordt op de balanspost.

90

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2025 ZALTBOMMEL

Drempelbedrag schatkistbankieren Het drempelbedrag voor de gemeente Zaltbommel is € 2.085.000. Boven dit bedrag mag de gemeente geen gelden aanhouden buiten het schatkistbankieren. Het drempelbedrag is per kwartaal als volgt. Berekening benutting drempelbedrag schatkistbankieren (bedragen x € 1000) Verslagjaar (1) (2) (3a) = (1) > (2) (3b) = (2) > (1)

Drempelbedrag

2025

2.084 Kwartaal 1 Kwartaal 2

Kwartaalcijfer op dagbasis buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen Ruimte onder het drempelbedrag Overschrijding van het drempelbedrag

Kwartaal 3

Kwartaal 4

522

510

516

474

1.562 -

1.573 -

1.567 -

1.610 -

Verslagjaar 104.175

2025

(1) Berekening drempelbedrag (4a) (4b) (4c)

Begrotingstotaal verslagjaar Het deel van het begrotingstotaal dat kleiner of gelijk is aan € 500 miljoen Het deel van het begrotingstotaal dat de € 500 miljoen te boven gaat

104.175 -

(1) = (4b)*0,02 + (4c)*0,002 met een minimum van €1.000.000 als het begrotingstotaal kleiner of gelijk is aan 500 mln. En als begrotingstotaal groter dan € 500 miljoen is is Drempelbedrag het drempelbedrag gelijk aan € 10 miljoen, vermeerderd met 0,2% van het deel van het begrotingstotaal dat de € 500 miljoen te boven gaat. (2) Berekening kwartaalcijfer op dagbasis buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen

(5a) (5b) (2) - (5a) / (5b)

2.084

Kwartaal 1

Kwartaal 2

Kwartaal 3

Kwartaal 4

46.954

46.415

47.509

43.589

90

91

92

92

522

510

516

474

Som van de per dag buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen (negatieve bedragen tellen als nihil) Dagen in het kwartaal Kwartaalcijfer op dagbasis buiten 's Rijks schatkist aangehouden middelen

Liquide middelen Het saldo van de liquide middelen bestaat uit de volgende componenten.

Kas BNG RABO Stand liquide middelen per balansdatum

Stand 31-12-2025 2 501 52

Stand 31-12-2024 3 503 52

555

558

De gemeente heeft een kredietfaciliteit van € 2 miljoen.

Overlopende activa De post overlopende activa kan als volgt onderscheiden worden.

91

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2025 ZALTBOMMEL

Stand 31-12-2025 3.065 1.210 103

Stand 31-12-2024 2.405 641 73

Te vorderen Vpb Nog te ontvangen bedragen overheid

104 1.134

1.468

Stand overlopende activa per balansdatum

5.617

4.587

Nog te ontvangen bedragen Vooruitbetaalde bedragen Betaalde waarborgsommen

Specificatie overlopende activa (te vorderen van overheidslichamen) (bedragen x € 1.000) Ontvangen van het Rijk Opvang vluchtelingen Oekraine Kwijtschelding gemeentelijke schulden Toeslagenproblematiek Stimuleringsregeling Onderwijsroute Inburgering Stimulering Sport

Stand 31-12-2024

Mutatie af

Mutatie bij Stand 31-12-2025

1.159 1 22 286

1.159 22 286

6 1 256 856 8 5 -

6 2 256 856 8 5 -

Totaal Rijk

1.468

1.467

1.133

1.134

Stand per balansdatum

1.468

1.467

1.133

1.134

5.2.3. Vaste passiva De aard en de doelstelling van de reserves en voorzieningen lichten we toe in de 'Nota Reserves en Voorzieningen 2024' welke uw raad op 26 november 2024 vaststelde.

Eigen vermogen Algemene reserves Algemene reserves

Boekwaarde Bestemming 31-12-2024 resultaat vorig boekjaar

Toevoeging

Onttrekking

261 -

250 140

7.805 104

Vermindering ter dekking van afschrijvingen -

-

496

433

-

261

886

8.342

-

Algemene reserve Algemene reserve grondexploitaties Winstneming grondexploitaties

16.935

Totaal algemene reserves

30.393

1.809 11.650

Verloopoverzichten algemene reserves Reserve Aard Doel Onttrekkingen

Algemene reserves Algemene reserve - Buffer Afdekken van financiële risico’s en ‘parkeren’ van niet gebruikte financiële middelen. 3.000 Perspectiefnota 2025: Vrijliggend fietspad Bergsche Maasdijk 4.000 Vorming dekkingsreserve Sint Maartenskerk 55 Afschrijvingsreserve 261 Resultaat Jaarrekening 2024 750 Perspectiefnota 2025: Duurzaamheid 8.066

Toevoegingen 200 Begroting 2023: Storting Algemene reserve 50 Perspectiefnota 2023: Storting Algemene reserve 250

92

Boekwaarde 31-12-2025

9.119 1.846 11.713 22.677

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2025 ZALTBOMMEL

Reserve Aard Doel Onttrekkingen

Algemene reserve grondbedrijf Algemene reserve - Buffer Buffer voor het opvangen van nog niet voorziene tekorten binnen de grondexploitaties. 104 Verliesvoorziening VéBé-terrein 104

Toevoegingen 112 Verliesvoorziening Thorbeckestraat 29 Verliesvoorziening De Tol 140 Reserve Aard Doel

Winstneming grondexploitaties Algemene reserve - Buffer Genomen winsten van lopende grondexploitaties minus te betalen VPB en onttrekkingen t.b.v. fonds bovenwijks.

Onttrekkingen 32 Vennootschapsbelasting schatting 2025 0 Winstneming Wildeman III 401 Winstneming Wildeman I 433 Toevoegingen 496 Winstneming Waluwe III 0 Winstneming Thorbeckestraat 496

Bestemmingsreserves Bestemmingsreserves

Boekwaarde Bestemming 31-12-2024 resultaat vorig boekjaar

Toevoeging

Onttrekking

-

87 2.644 120

72 2.707 -

Vermindering ter dekking van afschrijvingen -

Boekwaarde 31-12-2025

-

5 66

68

-

-

-

500

-

-

774 515 -

30 148

-

3.310 1.589 1.938

Materieelplan BOR Budgetoverheveling Renovatie en vervanging sportvelden Neswaarden Huisvesting voorgezet onderwijs Gebiedsoverstijgende ruimtelijke opgaven Sint Maartenskerk Uitvoering Klimaatakkoord Thuis in de wijk Netcongestie Noodmaatregelen Dekking afschrijvingen

21.328

-

7.555

-

654

28.229

Totaal bestemmingsreserves

35.553

-

11.766

3.524

654

43.140

373 2.707 67 34 583 2.397 3.310 845 1.423 2.488

389 2.644 187 39 580 1.897

2.340

Verloopoverzichten bestemmingsreserves Een specificatie van de budgetoverhevelingen is opgenomen in de toelichting op de incidentele baten en lasten.

93

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2025 ZALTBOMMEL

Reserve Aard Doel

Materieelplan BOR buiten Bestemmingsreserve - Besteding Uit het Beheerplan Openbare Ruimte voortvloeiende kosten van kleine aanschaffingen en kapitaallasten van de investeringen in het materieel van de buitendienst, om zo grote schommelingen in de begroting op te vangen en om de buitendienst in staat te stellen altijd met adequaat materieel en gereedschap te werken.

Onttrekkingen 72 Materieelplan buitendienst 72 Toevoegingen 87 Materieelplan buitendienst 87 Reserve Aard Doel

Budgetoverheveling Bestemmingsreserve - Dekking Het beschikbaar houden van budgetten bij de overgang van een nieuw boekjaar voor activiteiten die niet geheel zijn uitgevoerd.

Onttrekkingen 2.707 Budgetoverheveling 2024 naar 2025 2.707 Toevoegingen 2.644 Budgetoverheveling 2025 naar 2026 2.644 Reserve Aard Doel Toevoegingen

Renovatie en vervanging sportvelden Bestemmingsreserve - Besteding De kosten voor groot onderhoud van sportvelden te dekken. 20 Bestuursrapportage 2025 huur sportvelden 100 Bestuursrapportage 2025 renovatie sportvelden 120

Reserve Aard Doel Toevoegingen

Neswaarden Bestemmingsreserve - Besteding Het doel van deze reserve is het kunnen sparen voor groot onderhoud en egalisatie exploitatielasten. 5 Groot onderhoud Neswaarden 5

Reserve Aard Doel

Huisvesting voorgezet onderwijs Bestemmingsreserve - Besteding De reserve heeft als doel het opvangen van ruimtetekorten in het voortgezet onderwijs. Daarnaast zijn er mogelijkheden tot innovaties en projecten binnen de onderwijshuisvesting van het voortgezet onderwijs.

Onttrekkingen -7 Bestuursrapportage 2025: Eindafrekening Gomarus tijdelijke uitbreiding 75 Tijdelijke uitbreiding Gomarus Zaltbommel 68 Toevoegingen 66 Onderwijshuisvesting 66 Reserve Aard Doel Onttrekkingen

Gebiedsoverstijgende ruimtelijke opgaven Bestemmingsreserve - Besteding Uitvoering geven aan de nota Bovenwijkse voorzieningen, die doorgaans jaarlijks wordt geactualiseerd. 200 Vereveningsfonds sociale woningbouw 300 Perspectiefnota 2025 Voetpad fietstunnel 500

94

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2025 ZALTBOMMEL

Naam reserve Aard Doel

Reserve uitvoering Klimaatakkoord Bestemmingsreserve - Besteding Uitvoering geven aan de gemeentelijke inspanningen voor het klimaatakkoord, inclusief de programmakosten voor ons duurzaamheidsprogramma 2030

Onttrekkingen 30 Duurzaamheidsgelden vereffenen met reserve Klimaatakkoord 30 Toevoegingen 750 Perspectiefnota 2025 Projectfinanciering Duurzaamheid 24 Duurzaamheidsgelden vereffenen met reserve Klimaatakkoord 774 Naam reserve Aard Doel

Reserve Thuis in de wijk Bestemmingsreserve - Besteding Het dekken van investeringen in de beweging naar Thuis in de wijk om een goede basis te bieden voor psychische kwetsbare inwoners.

Toevoegingen 515 Regionale reserve Beschermd Wonen Maatschappelijke Opvang 515 Naam reserve Aard Doel Onttrekkingen

Reserve Netcongestie Noodmaatregelen Bestemmingsreserve - Besteding Onderzoek, overleg en het treffen van noodmaatregelen om netcongestie het hoofd te bieden. 148 Batterij oplossing Jeroen Bosch Ziekenhuis 148

Naam reserve Aard Doel Onttrekkingen

Dekking afschrijvingen Bestemmingsreserve - Dekking Dekking van afschrijvingslasten van specifiek aangewezen activa. 654 Dekking kapitaallasten 654

Toevoegingen 55 3.000 300 200 4.000

Op peil brengen dekkingsreserves afschrijvingen Perspectiefnota 2025 Vrijliggend fietspad Bergsche Maasdijk Perspectiefnota 2025 Voetpad fietstunnel Vereveningsfonds sociale woningbouw Vorming dekkingsreserve Sint Maartenskerk

7.555

Gerealiseerde resultaat Het gerealiseerde resultaat over 2024 is voor € 261.000 onttrokken aan de algemene reserve. Het gerealiseerde resultaat over 2025 is € 628.000.

Voorzieningen Voorzieningen

Boekwaarde 31-12-2024

Toevoeging Aanwendingen

Vrijgevallen bedragen

Boekwaarde 31-12-2025

Verplichtingen verliezen en risico’s Voormalige bestuurders Pensioenen voormalige bestuurders Voorziening verlofsparen

228 3.119 280

39 738 154

170 159 -

-

97 3.698 434

Subtotaal

3.627

930

329

-

4.228

225 100

474 20

699 -

-

120

Gelijkmatige verdeling van lasten Onderhoud gemeentelijke gebouwen Onderhoud haven

95

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2025 ZALTBOMMEL

Voorzieningen

Boekwaarde 31-12-2024 1.177

103

-

Vrijgevallen bedragen -

Subtotaal

1.502

597

699

-

1.400

Middelen derden Riolering Riolering Glastuinbouw Onderhoud begraafrechten Bijzondere noden (legaten)

3.968 209 1.461 1

1.235 141 -

232 95 -

-

4.971 209 1.506 1

Subtotaal

5.640

1.376

328

-

6.688

Totaal

10.769

2.903

1.356

-

12.316

Wegen

Toevoeging Aanwendingen

Boekwaarde 31-12-2025 1.280

Verplichtingen verliezen en risico’s Voorziening Aard Doel Onttrekkingen

Voormalige bestuurders Verplichtingen Het kunnen voldoen aan de wachtgeldverplichtingen van voormalig bestuurders. 170 Wachtgeld 170

Toevoegingen 2 Voorziening wachtgeld 37 Wachtgeldverplichting 2025 39 Voorziening Aard Doel Onttrekkingen

Pensioenverplichting voormalige bestuurders Verplichtingen Het kunnen voldoen aan de pensioenverplichtingen ten behoeve van wethouders of hun nabestaanden. 159 Pensioenuitkering 159

Toevoegingen 738 Voorziening pensioen wethouders 738 Voorziening Aard Doel Toevoeging

Voorziening verlofsparen Verplichtingen Het sparen van verlof van en door medewerkers. 154 Verlofsparen 2025 154

Gelijkmatige verdeling van lasten Voorziening Aard Doel Onttrekkingen

Onderhoud gemeentelijke gebouwen Egaliseren van kosten Gelijkmatige verdeling van de onderhoudslasten, gebaseerd op een meerjarenonderhoudsplan. 699 Onderhoud gemeentelijke gebouwen 699

Toevoegingen 474 Onderhoud gemeentelijke gebouwen 474

96

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2025 ZALTBOMMEL

Voorziening Aard Doel Toevoegingen

Onderhoud haven Egaliseren van kosten Gelijkmatige verdeling van de lasten voor het baggeren van de haven. 20 Onderhoud haven 20

Voorziening Aard Doel Toevoegingen

Wegen Egaliseren van kosten Gelijkmatige verdeling van de onderhoudslasten voor groot onderhoud, gebaseerd op een beheerplan. 73 Voorziening wegen vanuit kabels en leidingen 30 Voorziening wegen 103

Middelen derden Voorziening Aard Doel Onttrekking

Riolering Egaliseren van kosten Gelijkmatige verdeling van de lasten van rioolexploitatie, gebaseerd op een beheerplan. 232 Riolering 232

Toevoegingen 1.235 Riolering 1.235 Voorziening Aard Doel

Onderhoud begraafrechten Egaliseren van kosten Deze voorziening dient ter dekking van de onderhoudskosten van de begraafplaats en wordt gevoed door de verplichte afkoop van het onderhoud conform de verordening lijkbezorgingsrechten.

Onttrekkingen 95 Vrijval vooruitbetaald 2025 95 Toevoegingen 141 Vooruitbetaald 2025 141

Vaste schulden

Onderhandse leningen Door derden belegde middelen Waarborgsommen Totaal

Stand 31-12-2024 17.810 56

Vermeerderingen 10.000 5

Aflossingen 820 -

Stand 31-12-2025 26.990 61

17.866

10.005

820

27.051

Stand 31-12-2025 5.000 3.545 230

Stand 31-12-2024 8.000 4.895 257

8.775

13.152

5.2.4. Vlottende passiva Netto-vlottende schulden

Kasgeldleningen Crediteuren Crediteuren BBZ (Werkzaak Rivierenland) Stand per balansdatum

97

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2025 ZALTBOMMEL

Overlopende passiva Stand 31-12-2025 5.609

Stand 31-12-2024 7.267

Personele kosten Vooruitontvangen bedragen Ontvangen voorschotbedragen van overheidslichamen

841 480 8.114

786 412 6.081

Stand per balansdatum

15.044

14.546

Verplichtingen

Het totaal 'Ontvangen voorschotbedragen van overheidslichamen' per 31 december en het mutatieverloop kan als volgt worden gespecificeerd: Specificatie overlopende passiva (ontvangen voorschotbedragen van overheidslichamen: provincie)

Stand 31-12-2024

Snelle fietsroute ZBM-Den Bosch Woondeal flexwoningen Wonen in het riet Verblijfplaats vleermuizen Natuurlijk spelen 2023-2026

664 25 30

Stand per balansdatum

719

Specificatie overlopende passiva (ontvangen voorschotbedragen van overheidslichamen: rijk)

Stand 31-12-2024

Vrijgevallen/ terugbetaalde bedragen 664 -

Ontvangen bedragen

Stand 31-12-2025

30

36 17 -

25 36 17 -

694

53

78

Sportakkoorden Nationaal Programma onderwijs Preventieakkoord Onderwijs achterstandenbeleid Binnenklimaat Scholen Aanpak energiearmoede Onderwijsroute Verkeersveiligheidsmaatregelen

89 6 692 43 263 180

Vrijgevallen/ terugbetaalde bedragen 40 6 554 43 54 -

Verkeeersveiligheidmaatregelen 2025-2030 Regeling huisvesting aandachtsgroepen Onderwijshuisvesting Oekrainers Inburgering Brede spuk CDOKE Startbouwimpuls Integraal Zorg Akkoord (IZA) Clientondersteuning Lokale bibliotheekvoorzieningen SPUK Sport BTW Tijdelijkse impulsregeling klimaatadaptatie Nationaal Isolatieprogramma Opvang Ontheemden Regiodeal Klimaatadaptatie

476

Stand per balansdatum Totaal

Ontvangen Stand 31-12-2025 bedragen 784 -

50 922 209 180

44 -

195 90

151 566

194 659 77 192 346 92 37 47 121 157 1.653 37

194 589 500 1.171 133 212 25 47 130 157 2.377 37

599 533 980 120 244 724 4.719 -

669 110 0 213 -0 12 235 157 2.220 2.342 -

5.361 6.080

6.314 7.008

8.988 9.040

8.036 8.114

Waarborgen en garanties Het in de balans opgenomen bedrag voor verstrekte waarborgen aan natuurlijke en rechtspersonen kan als volgt naar de aard van de geldlening gespecificeerd worden.

98

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2025 ZALTBOMMEL

Categorie

Sport

Aard/ Oorspronkelijk omschrijving bedrag div. investeringen 1.990

Tehuizen Woningexploitatie/woningbouw Overige geldnemers

bouw zorghuis woningbouw diversen

Totaal

16.600 112.311 37.084 167.985

Percentage borgstelling

Boekwaarde 31-12-2025

Boekwaarde 01-01-2025

100%

937

974

100% 100% 98%

11.278 70.909 29.942

11.545 80.667 30.760

113.066

123.946

99

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2025 ZALTBOMMEL

5.2.5. Niet uit de balans blijkende financiële verplichtingen en rechten De resultaten 2025 van de gemeenschappelijke regelingen zijn niet verwerkt in de jaarrekening omdat de besluitvorming over de resultaatbestemming plaatsvindt in 2026. Niet uit balans blijkende verplichtingen De gemeente Zaltbommel heeft nog inkoopcontracten lopen:

6.

Modderkolk Project € 469.000 en Maintanance Baker Tilly NV € 190.000

7.

YER Nederland BV

€ 486.000