Jaarstukken 2024 Zaltbommel

Jaarstukken 2024

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2024 ZALTBOMMEL

INHOUDSOPGAVE 1. Voorwoord en leeswijzer / 3 2. 2024 in vogelvlucht / 4 2.1. Financieel resultaat / 4 2.2. Stand van zaken acties / 7 2.3. Stand van zaken incidentele budgetten en investeringen / 9 3. Jaarverslag / 14 3.1. Programma Bestuur en burgerzaken / 14 3.2. Programma Veiligheid / 17 3.3. Programma Verkeer, vervoer en waterstaat / 21 3.4. Programma Economie / 23 3.5. Programma Onderwijs / 26 3.6. Programma Sport, cultuur en recreatie / 28 3.7. Programma Sociaal domein / 31 3.8. Programma Volksgezondheid en milieu / 35 3.9. Programma Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing / 38 4. Paragrafen / 41 4.1. Lokale heffingen / 42 4.2. Weerstandsvermogen en risicobeheersing / 50 4.3. Onderhoud kapitaalgoederen / 58 4.4. Financiering / 63 4.5. Bedrijfsvoering / 66 4.6. Verbonden partijen / 72 4.7. Grondbeleid / 84 4.8. Wet Open Overheid / 90 5. Jaarrekening / 91 5.1. Balans / 91 5.2. Toelichting op de balans / 93 5.3. Overzicht van baten en lasten / 108 5.4. Toelichting op de baten en lasten / 109 5.5. Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling / 139 5.6. Algemene dekkingsmiddelen / 145 5.7. Overhead / 146 5.8. Vennootschapsbelasting / 147 5.9. Onvoorzien / 147 5.10. Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector / 148 5.11. Rechtmatigheidsverantwoording / 149 5.12.

Gebeurtenissen na balansdatum / 151 Bijlage 1 - Budgetoverheveling / 152 Bijlage 2 - Overzicht van de gerealiseerde baten en lasten per taakveld / 153 Bijlage 3 - Verantwoordingsinformatie specifieke uitkeringen (Sisa) / 155

2

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2024 ZALTBOMMEL

1. Voorwoord en leeswijzer Voorwoord De Jaarstukken 2024 van de gemeente Zaltbommel zijn het sluitstuk van de planning- & controlcyclus over het jaar 2024 en daarmee een belangrijk instrument waarmee de raad zijn kaderstellende, maar vooral controlerende rol kan uitoefenen. Afgelopen jaar informeerden we u regelmatig over de voortgang en uitvoering van de in de programmabegroting opgenomen beleidsvoornemens. Via deze jaarstukken informeren wij u over de behaalde resultaten, zowel inhoudelijk als financieel. Leeswijzer De jaarstukken bestaan uit het jaarverslag en de jaarrekening met bijlagen. Het jaarverslag bestaat uit de programmaverantwoording en de paragrafen. De programmaverantwoording vormt het hart van de jaarstukken waarin verantwoording wordt afgelegd over het gevoerde beleid aan de hand van de drie 'W'vragen: • Wat wilden we bereiken? • Wat hebben we daarvoor gedaan? • Wat heeft het gekost? In de tekstuele toelichting geven wij ook aan hoe de resultaten zich verhouden tot de in de begroting gestelde doelen en geplande activiteiten. Uiteraard nemen wij hierbij de besluitvorming in de loop van het jaar, vastgelegd bij de Perspectiefnota 2024, de bestuursrapportage, de slotwijziging en de tussentijdse wijzigingen van de begroting in acht. In het jaarverslag zijn financiële resultaten op hoofdlijnen toegelicht.

Een meer gedetailleerde toelichting op de cijfers is opgenomen in de toelichting op de baten en lasten, die is opgenomen in het onderdeel jaarrekening. Na de programmaverantwoording komen de algemene dekkingsmiddelen, overhead, vennootschapsbelasting en de post onvoorzien aan de orde. Ten slotte geven de paragrafen een dwarsdoorsnede van de financiële aspecten van de jaarstukken. De jaarrekening bestaat uit de balans, overzicht van baten en lasten, de toelichting, de bijlage met de verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen en een bijlage met het overzicht van de gerealiseerde baten en lasten per taakveld. De bedragen in de tabellen zijn in € 1.000. Nadelige saldi zijn weergegeven met een N. Voordelige saldi zijn weergegeven met een V. In deze jaarstukken beschrijven wij de stand van zaken. Deze stand van zaken stellen wij vast aan de hand van de 'statusbalk'. Met de kleuren geven wij aan hoe de 'vlag' erbij hangt: Tijd Wordt het resultaat conform planning gehaald? in uitvoering conform planning / gereed onzeker of de planning wordt gehaald knelpunt; wordt niet gehaald conform planning / nog niet gestart

Financiën Zijn de toegekende middelen toereikend? uitvoering blijft binnen het budget onzeker of uitvoering binnen het budget blijft knelpunt; overschrijding van het budget

3

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2024 ZALTBOMMEL

2. 2024 in vogelvlucht In dit hoofdstuk kunt u in vogelvlucht de belangrijkste resultaten van deze jaarstukken lezen.

2.1. Financieel resultaat De Jaarrekening 2024 sluit met een negatief resultaat van € 261.000. Bij de slotwijziging 2024 werd een voordelig saldo verwacht van € 98.000. De jaarrekening sluit € 359.000 nadeliger. Saldi per programma Bestuur Veiligheid Verkeer, vervoer en waterstaat Economie Onderwijs Sport, cultuur en recreatie Sociaal domein Volksgezondheid en milieu Volkshuisvesting Algemene dekkingsmiddelen Overhead Vennootschapsbelasting Onvoorzien

Saldo lasten 163 N 408 V 212 V 577 V 768 V 496 V 2.014 N 145 V 3.217 V 9V 375 V 156 V 4.186 V

Saldo baten Saldo reserves 7V 175 N 17 V 225 N 539 V 617 N 604 V 918 N 742 N 29 N 84 N 499 N 1.420 V 173 N 23 N 275 N 1.660 N 1.390 N 145 V 5N 108 V 414 N 156 N 332 V

4.877 N

Saldo totaal 331 N 200 V 134 V 262 V 3N 87 N 768 N 154 N 168 V 149 V 70 V 359 N

Toelichting op hoofdlijnen Hieronder is per programma een toelichting op hoofdlijnen gegeven. Bestuur Het nadeel op het programma Bestuur wordt voornamelijk veroorzaakt door een storting in de voorziening wethouderspensioenen. Veiligheid De onderuitputting van het budget voor huisvesting internationale werknemers en de glastuinbouw heeft geleid tot een voordeel binnen het programma Veiligheid. Daarnaast is er vaststellingsovereenkomst gesloten met De Heeren van Suylichem, deze is financieel nog niet volledig afgewikkeld. Verkeer, vervoer en waterstaat Dit programma kent een groot aantal verschillen, waarbij de projecten PHTB en GVVP de grootste verschillen oplevert. Deze projecten worden doorgeschoven naar 2025. Daarnaast zit er een verschil op kabels en leidingen. Deze levert weliswaar een afwijking op zowel de baten als de lasten. Economie Binnen het programma Economie worden de grondexploitaties (fysieke bedrijfsinfrastructuur) verantwoord. De afwijkingen op de baten en lasten, en dus ook op de reserves, komen doordat de uitvoering van de diverse grondexploitaties en verkoop van kavels anders lopen dan vooraf werd ingeschat. Een extra toelichting vindt u in de paragraaf grondbeleid. Onderwijs De afwijkingen binnen het programma Onderwijs ontstaan voornamelijk door de specifieke uitkeringen (SPUK).

Wij ontvangen middelen vanuit het rijk en moeten daar verantwoording over afleggen op einde looptijd. De uitvoering hiervan is in 2024 binnen budget gebleven en daarnaast is het overschot van de rijksmiddelen naar de balans overgeboekt omdat wij hier in 2025 verdere uitvoering aan geven.

4

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2024 ZALTBOMMEL

Sport, cultuur en recreatie Dit programma kent een groot aantal verschillen, waarin de afrekening 2023 van de binnensportaccommodaties en groenonderhoud het grootste verschil oplevert. Daarnaast heeft het Fiep Paveljoen samen met impuls onderhoud bomen het grootste voordeel de de lasten. Dit budget wordt overgeheveld naar 2025. Sociaal domein Het nadeel op het programma Sociaal domein wordt voornamelijk veroorzaakt door Jeugd en Wmo. Binnen Jeugd wordt het tekort voornamelijk veroorzaakt door begeleiding en behandeling. Binnen Wmo wordt het tekort veroorzaakt door de verstrekking van hulpmiddelen en vervoersvoorzieningen. Volksgezondheid en milieu Dit programma kent een groot aantal verschillen, met name de CDOKE middelen zorgen voor een verschil op de lasten en baten. Het voordeel hierop wordt gestort in de reserve Uitvoering klimaatakkoord. Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Binnen het programma Volkshuisvesting worden de grondexploitaties (niet-bedrijven) verantwoord. De afwijkingen op de baten en lasten, en dus ook op de reserves, komen doordat de uitvoering van de diverse grondexploitaties en verkoop van kavels anders lopen dan vooraf werd ingeschat. Een extra toelichting vindt u in de paragraaf grondbeleid. Daarnaast zijn er in 2024 meer omgevingsvergunningen aangevraagd waardoor de legesopbrengsten hoger zijn dan vooraf ingeschat.

Algemene dekkingsmiddelen Het voordeel binnen algemene dekkingsmiddelen ontstaat voornamelijk door het gemeentefonds. De Decembercirculaire 2024 kwam niet op tijd om nog in 2024 vast te stellen. Deze circulaire liet voor 2024 een hogere uitkering zien. Overhead Het nadeel op overhead komt voornamelijk door een storting in de voorziening verlofsparen. Daarnaast is er een voordeel op het budget voor organisatie ontwikkeling. Dit wordt overgeheveld naar 2025 en heeft daarom geen financieel effect. Vennootschapsbelasting De verwachting was dat we in 2024 € 163.000 vennootschapsbelasting moesten betalen. Uiteindelijk is dit bedrag lager gebleken. Dit resulteert in een voordeel op de vennootschapsbelasting. Per saldo verloopt dit budgettair neutraal omdat het via de reserve Winstneming grondexploitaties wordt verrekend. Onvoorzien In 2024 is de post onvoorzien niet ingezet en valt vrij in het saldo van de jaarrekening. Uitgebreide toelichting op de baten en lasten In de jaarrekening is onder de toelichting op de baten en lasten (paragraaf 5.4) een uitgebreidere toelichting opgenomen.

5

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2024 ZALTBOMMEL

Vermogenspositie Hieronder een overzicht van de toevoegingen en onttrekkingen aan reserves. Er is per saldo meer toegevoegd aan reserves en minder onttrokken.

Toevoeging aan reserves Onttrekkingen aan reserves

Begroting 2024 na wijziging Rekening 2024 10.151 17.117 11.483 13.573

Saldo reservemutaties

1.333 V

3.544 N

Saldo t.o.v. begroting na wijziging -6.966 2.089 4.877 N

Per saldo stijgt de stand van de reserve met € 4,9 miljoen meer dan begroot. Dit komt voornamelijk door: • € 2,7 miljoen gestort voor budgetoverhevelingen • € 1,7 miljoen gestort voor grondexploitaties • € 0,8 miljoen gestort voor het op peil brengen van dekkingsreserves • € 0,5 miljoen gestort in fonds bovenwijkse voorzieningen • € 1,3 miljoen onttrokken voor het op peil brengen van dekkingsreserves

6

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2024 ZALTBOMMEL

2.2. Stand van zaken acties In de begroting voor 2024 staan 43 acties. In het jaarverslag presenteren we de actuele stand van zaken. Van de acties lopen er 30 (71%) conform planning. Voor 12 acties (29%) is dit onzeker of zijn er knelpunten. In de onderstaande tabel geven wij een samenvatting. Een nadere toelichting is opgenomen in het jaarverslag.

Onderwerp Programma Bestuur en burgerzaken Jeugd en Politiek 25 jaar Zaltbommel Doorontwikkelen van onze dienstverlening Basis Registratie Personen (BRP) op orde houden Registratie rondom internationale werknemers op orde houden Goed verloop van de Europese parlement verkiezingen Programma Veiligheid Integrale veiligheid Activiteiten jaarwisseling Crisisbeheersing Handhaving huisvesting internationale werknemers Handhaving alcoholbeleid Handhaving nachtregister Programma Verkeer, vervoer en waterstaat Herinrichting Steenweg Uitvoeringsplan Mobiliteit Walstroomvoorziening Openbaar vervoer Programma Economie Hanzestad Vergroenen en verduurzamen Wildeman Verhogen organisatiegraad Economische promotie Opstellen strategische visies en actieplan (vrijetijds)economie Programma Onderwijs Onderzoek schoolkeuze ouders Vervangende huisvesting basisschool Nederhemert Renovatie/verduurzaming basisschool Gameren Programma Sport, cultuur en recreatie Kunst en cultuur Fiep Paviljoen Klompenpaden Openbaar groen en recreatie Impuls onderhoud bomen

7

Bestuursrapportage 2024 Status Status Tijd Financiën

Jaarrekening 2024 Status Status Tijd Financiën

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2024 ZALTBOMMEL

Bestuursrapportage 2024 Biodiverse en klimaatadaptieve speeltuinen Haalbaarheidsonderzoek uitdiepen Kloosterwiel Programma Sociaal domein Toekomstscenario kind en gezinsbescherming MKB toegankelijke route Inburgering Programma Volksgezondheid en milieu Legen afvalbakken Hoogfrequent Spoor (PHS) Biodiversiteitsplan Uitvoeren plan van aanpak GALA Water- en Rioleringsplan Begraafplaatsen Programma Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing Huisvesting internationale werknemers Kernenvisies

8

Jaarrekening 2024

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2024 ZALTBOMMEL

2.3. Stand van zaken incidentele budgetten en investeringen Naast de acties uit de programma's wordt binnen de P&C-cyclus verantwoording afgelegd over de voortgang van de incidentele budgetten en investeringen. Voor de afwijkingen in de planning en het budget is een toelichting opgenomen onder de toelichting op de baten en lasten in de jaarrekening.

Onderwerp incidentele budgetten Programma Bio-diversiteit landschap Klimaatadaptatie Biodiversiteit & Landschap Implementatie omgevingswet Stimulering goedkope woningbouw Stortplaats Ketelsteeg Sanering stortplaats Poederoijen Meubilair Gemeentekantoor Hogeweg Extra aanpak Zwerfafval INV PHTB fase 3 Zuilichem Mertstraat/Uilkerweg PHTB Fase 6 Brakel/Molenkampseweg Groenonderhoud Wildeman Maatregelen boomziekten Watertappunten Fiep-paviljoen Zaltbommel Langdurige opvang Vluchtelingen Veilingweg 2 Wet Open Overheid (inc 2022 t/m 2026) Onderhoud Esplanadepark PHTB fase 9 vrachtwagenmaatregelen Bruchem/Brakel Energietoeslag lagere inkomens GVVP 2023 Spellewaard GVVP 2023 Nieuwaal - Waalbandijk GVVP 2023 Zaltbommel - Beersteeg GVVP 2023 Basisschoolomgeving GVVP Gameren Klompenpad Zaltbommel Kernenvisies Toekomsttuin Gebouwenbeheerplan Wet Inburgering (SPUK) SUVIS Cambium College Aanpak energie-armoede (SISA C55) Sportwaard afwikkelpunten Regeling Winterfonds Onderwijsroute (SPUK G13)

9

Status Tijd

Jaarrekening 2024 Status Financiën

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2024 ZALTBOMMEL

Jaarrekening 2024 Onderwijshuisvesting ontheemden (SPUK D19) Versteviging Minimaregeling (ondersteuningsfonds) Q-team fase 1 buitenstad IDO (SPUK C92) Thuis in de wijk Subsidie Groene Speeltuinen Subsidie CDOKE 2023 (SISA F28) Lokaal Sportakkoord (SPUK H30.1) Brede Regeling Combinatiefuncties (SPUK H30.1) Terugdringen Gezondheidsachterstanden (SPUK H30.2) Kansrijke Start (SPUK H30.2) Mentale Gezondheid (SPUK H30.2) Aanpak overgewicht en obesitas (SPUK H30.2) Valpreventie (SPUK H30.2) Leefomgeving (SPUK H30.2) OKO & Vroegsignalering alc.problemat (SPUK H30.2) Versterken sociale basis (SPUK H30.2) Mantelzorg (SPUK H30.2) Een tegen eenzaamheid (SPUK H30.2) Welzijn op recept (SPUK H30.2) Versterking kennis- en adviesfunctie (SPUK H30.3) 25 jaar Zaltbommel Hanzestad Onderzoek schoolkeuze ouders Impuls onderhoud bomen MKB Toegankelijke route Onderzoek uitdiepen Kloosterwiel Noodlokalen school Nederhemert SPUK NEAS (SPUK H31) SPUK IZA (SPUK H35B) Evenemententerrein Watertoren Subsidie CDOKE 2024 (SISA F28) Startbouwimpuls Molenkamp ZW Brakel (SISA C105) Startbouwimpuls Geb B1 Am. Roadhouse (SISA C105) Versterking cliëntondersteuning (SPUK H21) Opstellen plannen / visies Opvang Oekrainers Transitiekosten (SPUK) NIP-LAIK (J94)

10

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2024 ZALTBOMMEL

Onderwerp investeringen Aanpassing raadszaal stadhuis - audiovisueel Aanpassing raadszaal stadhuis - meubilair Vervangen en uitbreiden koeling Klimaatinstallatie gemeentekantoor ZBM Vangnetregeling Energieprijzen Lening St. Dierenopvangtehuis De Bommelerwaard Snelle fietsroute ZBM-Den Bosch # Aanpassingen Kruispunt Steenweg-Krangstraat# Wandelpad Krangstraat Bruchem # MIRT A2 OV knooppunt # Verkeersvoorziening Beersteeg-West # Onderzoek verbind. Binnen-buitenstad # Snelfietsroute Projectkosten (subs.) Groot onderhoud Steenweg # Steenweg/Parellelweg Bruchem # Voorb. MF 3-6 Molenkamp en Uilkerweg # Voorb. MF4 Krangstraat-Steenweg # GVVP - 2022 # GVVP - 2023 # Openbare verlichting # Brakel, Molenkampsweg Bruchem, Krangstraat Zuilichem, Uilkerweg Reconstructie Steenweg Zaltbommel Kruising KW-weg en Van Heemstraweg Bern, Bergsche Maasdijk Herinricht Steenweg, Molenwal en Gamerschestr 2023 GVVP Zaltbommel - Binnenstad 2023 GVVP Delwijnen 2023 Graaf Otto Plein ZBM 2023 Herinrichting Bachplein Parkeerterrein Nederhemert-Zuid Delwijnsestraat Walstroomvoorziening Haven 2019 # Openbaar toilet # Instandhouding Van Dam Van Brakelschool Installaties Van Dam Van Brakelschool Instandhouding Willem van Oranjeschool VB krediet MFA Brakel

11

Status Tijd

Jaarrekening 2024 Status Financiën

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2024 ZALTBOMMEL

Jaarrekening 2024 VB-krediet basisschool Nederhemert Sportpark de Watertoren-Petanque # Ontwikkeling openbare ruimte Gameren Nieuwb Cult Centr de Poorterij (gebouw) Nieuwb Cult Centr de Poorterij (inventa) Nieuwb Cult Centr de Poorterij (grond) Herontwikkeling Sint Maartenskerk VV Dorpsentree Zuilichem # Dorpshuis Zuilichem verbeteren # Rioolvervanging De Vergt Fase 2 2022 Maatregel N5: aanleggen 3 fonteinen 2022 Maatregel N6: pomp Heksenwal 2022 Maatregelen H2S (investeringen) 2022 Afkoppelen Esplanadepark Zaltbommel 2022 Maatregel 13: watergangen Steenweg Zaltbommel 2023 Waterberging - Gisbert Schairtweg 2023 Afkoppelen Gisbert Schairtweg + Winkstraat 2023 Waterberging Brakel Oost 2023 Waterberging Zaltbommel 2023 Waterberging Kerkwijk 2023 Maatregelen H2S (investeringen) 2023 Aanpassing afkoppelen+waterberging Griend Zuilichem Rioolvervanging+afkoppelen Gameren Oost 2023 Relining Vogelbuurt ZBM 2023 De Heuven HWA-stelsel 2023 Maatregel 3: afkoppelen Dorpshuis Poederoijen 2024 Debietmeting ZB-13 (2024) Vervanging besturing ZB-13 2024 Maatregelen H2S (investeringen) 2024 Rioolverv+afkoppelen Hobolaan-Schoolstraat 2024 Rioolvervanging De Vergt fase 3 (Bachplein) 2024 Bruchem Groenestraat Koppeling BU253-BU254 2024 Rioolvervanging+afkoppelen Emmastraat e.o.

Aalst Investering gemalen 2022 Investering gemalen 2023 Investering gemalen 2024 Rioolvervanging Peperstraat Bruchem Afkoppelen basisschool Kerkstraat Nieuwaal Gebiedsontwikkeling Bossche poort # Afronding westpunt Sportpark Watertoren

12

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2024 ZALTBOMMEL

Jaarrekening 2024 Voorbereiding Grex Brakel-West Doortrekken Maas-Waalweg # Rotonde N322 -Startstraat Gameren # Waterberging en afkop Gis Schairtweg Zbm Restauratieplan bolwerken fase 3 # Restauratieplan bolwerken overig # Sportpark De Watertoren

13

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2024 ZALTBOMMEL

3. Jaarverslag In het jaarverslag geven we per programma antwoord op de drie w-vragen. Vervolgens geven we in de paragrafen een dwarsdoorsnede van een aantal financiële aspecten uit de jaarstukken.

3.1. Programma Bestuur en burgerzaken Onder dit programma vallen de taakvelden Bestuur en Burgerzaken.

Bestuur en burgerzaken Wat wilden we bereiken? • Verdere optimalisatie van de digitale dienstverlening • Basis Registratie Personen (BRP) op orde • Registratie rondom internationale werknemers op orde • Goed verloop van de Europese parlement verkiezingen

Wat hebben we daarvoor gedaan? Jeugd en Politiek De verkiezingscampagne voor de kinderburgemeester was een succes en leverde meer dan voldoende kandidaten op voor de vacature van kinderburgemeester. Tijdens de raadsvergadering van 7 november 2024 installeerden we dan ook de eerste kinderburgemeester voor de gemeente Zaltbommel. De kinderburgemeester stimuleert de betrokkenheid van jongeren en introduceert hen op een laagdrempelige manier in de werking van de lokale democratie. In aansluiting op het burgerschapsonderwijs organiseerden we in samenwerking met ProDemos het programma Democracity voor basisscholen en het programma Klassenbezoek@gemeentehuis voor de middelbare scholen. Alle scholen kwamen hiervoor op bezoek in de raadszaal en de leerlingen maakten kennis met de gemeentepolitiek, democratische besluitvorming en de aanwezige raads- en burgerleden. Status tijd:

Status financiën:

25 jaar Zaltbommel In 2024 zijn er verschillende activiteiten georganiseerd vanwege 25 jaar Zaltbommel. Veel basisschoolleerlingen hebben genoten van de voorstelling 'Knipoog van de Zon' of het verteltheater in hun basisschool. Daarnaast zijn er drie inspiratiessessies geweest over de toekomst van Zaltbommel. Elke maand was er een artikel waarin inwoners rondom 25 jaar hun zilveren verhaal hebben gedeeld. Van een terugblik van een oud-burgemeester tot aan alle zilveren bruidsparen van dit jaar. Ook is er in elke kern een feestelijke activiteit ondersteunt met een subsidie. Zo was er de feestelijke dorpslunch in Aalst, het Winterfestival in Zaltbommel en een zilveren dorpsbarbecue in Delwijnen. Status tijd:

Status financiën:

Doorontwikkelen van onze dienstverlening De landelijke verscherping voor documentaanvragen heeft voor een toename in controle en striktere functiescheiding gezorgd. Dit betekent in de praktijk dat de aanvragen procesmatig meer tijd kosten. Door de paspoortpiek is het (deels) plaatsonafhankelijk aanvragen van reisdocumenten een kwartaal uitgesteld. Status tijd:

Status financiën:

Basis Registratie Personen (BRP) op orde houden Er is meer ingespeeld op de maatschappelijke ontwikkelingen in samenwerking met diverse domeinen door maatwerkoplossingen te creëren. Medewerkers van burgerzaken volgen de landelijke (digitale) ontwikkelingen nauwgezet, waardoor gerichter is gehandhaafd in diverse situaties.

14

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2024 ZALTBOMMEL

We volgen nauwgezet de rijksrichtlijnen voor de kwaliteit van de BRP. In 2024 heeft de jaarlijkse audit plaatsgevonden en is vastgesteld dat we voldoen aan de kwaliteitseisen. Status tijd:

Status financiën:

Registratie rondom internationale werknemers op orde houden De verbeterde variant van het digitale nachtregister is uitgerold in samenwerking met de gemeente Maasdriel. Verblijfsbieders zijn op de hoogte gebracht van de nieuwe applicatie en er is actief ingezet op het benaderen van nieuwe verblijfsbieders. De gemeente kan via het digitale nachtregister controleren of de internationale werknemers zich op correcte wijze inschrijven in de basisregistratie personen (BRP) én, voor zover dat van toepassing is, aan de verhuurders aanslagen voor toeristenbelasting opleggen. Status tijd:

Status financiën:

Goed verloop van de Europese parlement verkiezingen De Europese parlementsverkiezingen op 6 juni 2024 zijn in onze gemeente correct verlopen. Het aantal opgeroepen kiezers bedroeg 22.134. Daarvan zijn er 11.795 kiezers die hun stem hebben uitgebracht, wat neerkomt op een opkomstpercentage van 53%. De Kiesraad heeft op 19 juni 2024 de officiële uitslag vastgesteld. Status tijd:

Status financiën:

Wat heeft het gekost? BESTUUR

Lasten Bestuur Burgerzaken Totaal lasten Baten Bestuur Burgerzaken

Rekening 2023

Begroting Begroting 2024 Rekening 2024 2024 primitief na wijziging

Saldo t.o.v. begroting na wijziging

2.655 1.237

2.451 1.260

3.160 1.436

3.335 1.426

174 N 11 V

3.892 V

3.711 V

4.597 V

4.760 V

163 N

136 404

393

677

6 678

6V 1V

Totaal baten Saldo baten en lasten Toevoegingen aan reserves Onttrekkingen aan reserves

540 V

393 V

677 V

684 V

7V

3.352 N 116

3.920 N -

4.076 N 175

-

3.318 N -

Saldo reservemutaties Resultaat programma

116 N 3.468 N

3.318 N

3.920 N

175 N 4.251 N

156 N 175 V 175 N

Relevante informatie Relevante beleidsstukken • Legesverordening • Besluit burgerlijke stand • Uitvoeringsplan dienstverlening • Visie op werken Betrokken (verbonden) partijen • Omgevingsdienst Rivierenland (ODR) • Bedrijfsvoeringseenheid Bommelerwaard (BVEB) • Veiligheidsregio Gelderland Zuid (VRGZ)

15

-

331 N

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2024 ZALTBOMMEL

Indicator

Periode

Zaltbommel

Bron Eigen gegevens Eigen gegevens

Formatie

2024

4,19

Bezetting

2024

4,03

Apparaatskosten

2024

785,87

Externe inhuur

2024

29,7%

Eigen gegevens Eigen gegevens

Overhead

2024

12,16%

Eigen gegevens

16

Omschrijving De totale formatie van het ambtelijk apparaat in Fte per 1.000 inwoners Het werkelijk aantal werkzaam Fte per 1.000 inwoners De apparaatskosten zijn alle personele en materiële kosten die verbonden zijn aan het functioneren van de organisatie per inwoner De kosten van de externe inhuur exclusief inhuur vanuit vacatureruimte als % van de totale loonsom inclusief inhuur Alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces als percentage van de totale lasten als % van de totale lasten

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2024 ZALTBOMMEL

3.2. Programma Veiligheid Onder dit programma vallen de taakvelden Crisisbeheersing & Brandweer en Openbare Orde & Veiligheid.

Crisisbeheersing en brandweer en openbare orde en veiligheid Wat wilden we bereiken? • Door middel van een integrale en gebiedsgerichte aanpak willen we de leefbaarheid en veiligheid verbeteren en criminaliteit en overlast tegenaan. • Wij willen dat onze inwoners veilig zijn en zich veilig voelen. • Wij willen we dat onze inwoners weerbaar zijn tegen verschillende vormen van criminaliteit.

Wat hebben we daarvoor gedaan? Integrale veiligheid We werkten op basis van de prioriteiten die vastgesteld zijn in het Integrale Veiligheidsplan 2023-2026. We werkten hierin samen met relevante ketenpartners zoals de politie en het Openbaar Ministerie, zowel op lokaal als regionaal niveau. We werkten aan het vergroten van de veiligheid en het verhogen van het veiligheidsgevoel. Zorg en veiligheid: We zetten in op vroegsignalering. Hiervoor intensiveerden we de samenwerking tussen zorg- en veiligheidspartners door een sluitende ketenaanpak. We optimaliseerden casus-overleggen, waaronder het ketenoverleg, de proeftuin Samen verder en het Zorg- en Veiligheidshuis. We zetten in op preventie en op voorlichting voor inwoners en/of specifieke doelgroepen, o.a. door de inzet van Halt, Iriszorg en het Buurtteam. Verder voerden we regionaal een nulmeting ‘radicalisering, extremisme en maatschappelijk onbehagen’ uit en voerden we ook regionaal een onderzoek uit naar de aanpak van zorgfraude. Jeugd: De focus in de aanpak rondom jeugd lag op preventie, met daarnaast aandacht voor zorg en repressie. We werkten met een integrale (gebiedsgerichte) aanpak, met een goede verbinding tussen het sociaal- en veiligheidsdomein. Drugs: We zetten preventief in op de bewustwording rondom de gevaren en risico’s van drugs.

We lanceerden de campagne ‘Samen voor een veilige buurt’, die ingaat op signalen van drugslabs in de gemeente. We werkten nauw samen met de ketenpartners om drugscriminaliteit aan te pakken. We legden drugsdealers een last onder dwangsom op. De integrale aanpak (vanuit bestuursrecht en strafrecht) kwam hierin adequaat samen. Digitale criminaliteit: We zetten in op het vergroten van de digitale weerbaarheid van inwoners. We zijn gestart met HackShield om jongeren (8-12 jaar) digitaal weerbaar te maken. Ook namen we deel aan de regionale actiedag ‘Echt niet vandaag’ op 2 april. Regionaal zetten we stappen om beter zicht te krijgen op het fenomeen. We voerden lokaal onderzoek uit naar het vergroten van de digitale weerbaarheid voor het online ronselen van jongeren voor criminele activiteiten. Ondermijnende criminaliteit: We zetten in op het vergroten van de weerbaarheid van de inwoner en de overheid tegen ondermijnende criminaliteit. De ‘Ondermijningsbus’ is ingezet in verschillende kernen om inwoners bewust te maken van signalen van verschillende vormen van ondermijnende criminaliteit. We gaven interne bewustwordingstrainingen om de gemeentelijke organisatie weerbaarder te maken en zetten we campagnes in vanuit Meld Misdaad Anoniem, bijvoorbeeld op bedrijventerreinen en rondom de jaarwisseling. We voerden een grote integrale verkeerscontrole uit.

We hebben de eerste stappen gezet richting een Interventieteam De Waarden en tot slot voerden we Bibob-onderzoeken uit en pakten we integraal casussen op. Status tijd:

17

Status financiën:

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2024 ZALTBOMMEL

Activiteiten jaarwisseling We startten in maart met de opgave ‘veilige jaarwisseling’. Dit heeft ons meer inzicht per kern geboden in de behoeftes van inwoners rondom de jaarwisseling. De ambtelijke werkgroep startte in juli met de operationele voorbereiding voor de jaarwisseling. Samen met de betrokken partners zetten we in op preventie, maakten we duidelijke afspraken en legden dit vast in een plan van aanpak en operationeel draaiboek. We hebben preventieve communicatiecampagnes ingezet om de jaarwisseling veilig en gezellig te laten verlopen. Dit jaar werden er ook weer evenementen en activiteiten georganiseerd, door en voor inwoners. We hebben dit financieel ondersteund middels de subsidieregeling activiteiten en evenementen jaarwisseling. Status tijd:

Status financiën:

Crisisbeheersing Eind 2023 heeft Veiligheidsregio Gelderland-Zuid (VRGZ) het Regionaal Risicoprofiel 2024, Beleidsplan 2024-2027 en Crisisplan 2024-2027 opgesteld. Beleidsdoelstellingen zijn geclusterd in drie speerpunten: een sterk netwerk, een weerbare organisatie en informatiemanagement. De eerste uitwerkingen in de vierjarige beleidscyclus zijn de ontwikkeling van het Veiligheidsinformatieknooppunt (VIK) en de netwerkregie. Hierbinnen wordt informatie van verschillende partijen bij elkaar gebracht beschikbaar gesteld aan alle crisisen ketenpartners. Het is de basis voor een adequate crisisbesluitvorming ten tijde van rampen en crises. Een andere uitwerking is het opzetten van een projectstructuur voor langdurige crises zodat de continuïteit gewaarborgd blijft. We zien dat er ingespeeld wordt op actuele, externe ontwikkelingen zoals militaire dreiging. Daarom is dit onderwerp van een bestuurlijke bijeenkomst geweest en als casus gehanteerd bij regionale oefeningen. Het onderstreept ook de noodzaak voor een weerbare organisatie en samenleving in het voorbereiden van maatschappelijke ontwrichting. Dit richt zich ook op netcongestie en als voorbeeld de veilige energietransitie waaraan gewerkt wordt. In 2024 is ook het Dekkingsplan Brandweer voor de periode 2024-2027 vastgesteld.

De brandweer is daarna gestart met de implementatie: het verplaatsen van materieel en opleiden/oefenen voor nieuwe specialismen en voertuigen. Vanuit de noodzaak te blijven innoveren voor een toekomstbestendige brandweer worden acht business cases uitgewerkt (w.o. elektrificeren voertuigen en specialistisch blussen) die moeten bijdragen aan de toekomstbestendigheid van de brandweer. Het eindadvies en de samenwerkingsovereenkomst toekomstbestendige bevolkingszorg en crisiscommunicatie is geïmplementeerd. Onze gemeente voldoet aan de samenwerkingsafspraken. Uiteraard blijven we werken aan de continuïteit en de vakbekwaamheid van onze crisisfunctionarissen. Status tijd:

Status financiën:

Handhaving huisvesting internationale werknemers In het najaar van 2024 heeft de gemeente een verbeterde variant van het digitale nachtregister in gebruik genomen, waarmee de gemeente zicht krijgt op de aantallen internationale werknemers, op de adressen waar zij verblijven en op ieders verblijfsduur. Als dit nachtregister volledig is uitgerold onder alle verhuurders kan de gemeente controleren of de internationale werknemers zich op correcte wijze inschrijven in de basisregistratie personen (BRP) én, voor zover dat van toepassing is, aan de verhuurders aanslagen voor toeristenbelasting opleggen. Daarnaast blijven we inzetten op het garanderen van een duurzaam woon- en leefklimaat voor internationale werknemers door middel van het verplichtstellen van een verhuurdersvergunning. De verhuurdersvergunning wordt ook ingezet als instrument om op te kunnen treden tegen misstanden en overlast. Voor het doorgeven van misstanden en overlast met betrekking tot de huisvesting van internationale werknemers is een gemeentelijk meldpunt opgezet waar omwonenden en internationale werknemers zelf signalen kunnen doorgeven. Als er misstanden zijn, kan de gemeente handhaven en waar nodig de verhuurdersvergunning intrekken. Status tijd:

18

Status financiën:

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2024 ZALTBOMMEL

Handhaving alcoholbeleid In 2024 voerden we alcoholcontroles uit bij verschillende evenementen en enkele horecagelegenheden. Bij die controles zijn we het gesprek aangegaan met de betreffende organisatoren en uitbaters. Daar waar overtredingen zijn geconstateerd, is handhavend opgetreden. Status tijd:

Status financiën:

Handhaving nachtregister In 2024 zijn er controles uitgevoerd op het bijhouden van het nachtregister bij diegenen die er zijn/haar beroep van maakt om aan personen nachtverblijf te verschaffen. In die gevallen waarbij er een overtreding werd geconstateerd is er een handhavingstraject gestart. Vanwege de uitrol van de verbeterde variant van het digitale nachtregister is er voornamelijk ingezet op het informeren van verblijfsbieders. Tot november gold er een overgangsfase waarbij er niet actief is gehandhaafd. Status tijd:

Status financiën:

Wat heeft het gekost? VEILIGHEID

Rekening 2023

Lasten Crisisbeheersing en brandweer Openbare orde en veiligheid

Begroting Begroting 2024 Rekening 2024 2024 primitief na wijziging

Saldo t.o.v. begroting na wijziging

2.521 1.461

2.610 1.650

2.616 1.856

2.607 1.457

9V 399 V

Totaal lasten Baten Crisisbeheersing en brandweer Openbare orde en veiligheid

3.982 V

4.261 V

4.471 V

4.064 V

408 V

100

11

31

48

17 V

Totaal baten Saldo baten en lasten Toevoegingen aan reserves Onttrekkingen aan reserves

100 V 3.881 N 360 -

11 V 4.250 N 2

31 V 4.440 N 2

48 V 4.016 N 223 -

Saldo reservemutaties Resultaat programma

360 N 4.241 N

2V 4.248 N

2V 4.439 N

223 N 4.239 N

17 V 425 V 223 V 2N 225 N

Relevante informatie Relevante beleidsstukken • Integraal veiligheidsplan 2023-2026 • Beleidsregel Bestuurlijke handhaving artikel 13b Opiumwet • Algemene Plaatselijke Verordening (APV) Zaltbommel 2023 • Regionaal Crisisplan • Evenementenbeleid (2020-2024) • Bibob-beleid (2020) • Standplaatsenbeleid (2021-2025) • Vergunningen Toezicht en Handhavingsbeleid (VTH) 2022-2025 • Beleid huisvesting arbeidsmigranten gemeente Zaltbommel 2019 (wijziging 2022) Betrokken (verbonden) partijen • Veiligheidsregio Gelderland Zuid • Omgevingsdienst Rivierenland (ODR) • Omgevingsdienst Regio Nijmegen (ODRN) • Avri (Toezicht & Handhaving) • Politie • Openbaar Ministerie

19

200 V

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2024 ZALTBOMMEL

Beleidsindicatoren Indicator

Periode

Zaltbommel

Nederland

Bron

Verwijzingen Halt

2024

12

9

Winkeldiefstallen

2024

1,2

2,2

CBS

Geweldsmisdrijven

2024

3,5

4,3

CBS

Diefstallen uit woning Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)

2024

0,7

1,2

CBS

2024

5,3

5,7

CBS

20

Stichting Halt

Omschrijving Het aantal verwijzingen Halt per 1.000 inwoners van 12 t/m 17 jaar. Per 1.000 inwoners Per 1.000 inwoners Per 1.000 inwoners Per 1.000 inwoners

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2024 ZALTBOMMEL

3.3. Programma Verkeer, vervoer en waterstaat Onder dit programma vallen de taakvelden Verkeer & Vervoer, Parkeren, Havens en Openbaar Vervoer.

Verkeer, vervoer en waterstaat Wat wilden we bereiken? • Ondersteuning van de sociale en economische functies in de gemeente. • Een optimale bereikbaarheid van Zaltbommel met behoud van leefbaarheid en veiligheid. • Realisatie van de in het Uitvoeringsplan Mobiliteit genoemde projecten.

Wat hebben we daarvoor gedaan? Herinrichting Steenweg in Zaltbommel De herinrichting van de Steenweg is in 2024 gestart na een uitgebreid voorbereidingsproces waarbij veel partijen betrokken waren. Bij de openbare aanbesteding waren geen inschrijvers. Een meervoudig onderhandse aanbesteding leverde wel meerdere inschrijvingen op. De kosten van het project komen waarschijnlijk hoger uit dan het budget. Op dit moment is nog niet duidelijk hoe groot het tekort wordt omdat alleen de eerste fase pas afgerond is. De belangrijkste oorzaken van de overschrijding zijn inflatie, aanpassingen gedurende het project, meerkosten, stagnatie van werkzaamheden door nutsbedrijven en onvoorziene omstandigheden in de ondergrond. Status tijd:

Status financiën:

Uitvoeringsprogramma Mobiliteit Voor het project verkeersveilige schoolomgevingen zijn in 2024 bij de 17 schoollocaties in de gemeente fysieke maatregelen genomen. Hiermee is de herkenbaarheid van de schoolzones en de veiligheid verbeterd. Wat betreft het afwaarderen van wegen van 80 km/h naar 60 km/h: hiervoor is in de Programmabegroting 2025 € 100.000 opgenomen onder de projectnaam inhaalslag 60 km-zones. Deels zijn deze projecten al opgepakt, maar in 2025 verwachten wij de inhaalslag af te ronden. De herinrichting van de Delwijnsestraat wordt aangepast naar klinkerverharding. Hiervoor is in de Programmabegroting 2025 een investeringskrediet opgenomen. In 2025 zal de herinrichting van de Delwijnsestraat plaatsvinden, waarbij ook twee drempels op de Delwijnsekade geplaatst zullen worden. De rioolwerkzaamheden in Gameren zijn nog niet afgerond, waardoor de inrichting als 30 km/h zone van de Ouwelsestraat vertraging heeft opgelopen. Status tijd:

Status financiën:

Walstroomvoorziening De realisatie van de walstroomvoorziening is afhankelijk van beschikbaarheid van de capaciteit van Liander. Deze was in 2024 niet beschikbaar waardoor het opschuift naar midden 2025. Deze vertraging heeft verder geen serieuze gevolgen gehad. We zijn in gesprek met een grote riviercruiserederij om vanaf 2026 mogelijk meer schepen in de haven van Zaltbommel te ontvangen. Status tijd:

Status financiën:

Openbaar vervoer In 2024 hebben wij in samenwerking met Regio Rivierenland en bijhorende gemeenten ons ingezet om het openbaar vervoer op peil te houden voor het laatste jaar van de concessie van Arriva. Het resultaat is dat in 2025 de busdienstverlening op hetzelfde niveau blijft als voorgaande jaren. Met ProRail is gesproken over de situatie in de fietsenstalling en de verzakkingen van het spoor. Wij blijven daarover met hen in contact. Wat betreft de frequentieverhoging van de treindienstverlening is de NS bepalend. Zij hebben in 2023 aangegeven dat het aantal in- en uitstappers geen frequentieverhoging rechtvaardigt. Status tijd:

21

Status financiën:

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2024 ZALTBOMMEL

Wat heeft het gekost? VERKEER, VERVOER EN WATERSTAAT

Rekening 2023

Lasten Verkeer en vervoer Parkeren Recreatieve havens Economische havens en waterwegen Openbaar vervoer

Begroting Begroting 2024 Rekening 2024 2024 primitief na wijziging

Saldo t.o.v. begroting na wijziging

6.130 177 76 104 840

5.169 161 96 60 895

5.624 159 93 60 892

4.986 166 79 79 1.305

638 V 7N 14 V 19 N 414 N

Totaal lasten Baten Verkeer en vervoer Parkeren Recreatieve havens Economische havens en waterwegen Openbaar vervoer

7.327 V

6.381 V

6.828 V

6.616 V

212 V

2.400 0 9 162 780

399 23 80 645

369 23 80 645

898 0 45 72 640

530 V 0V 22 V 8N 4N

Totaal baten Saldo baten en lasten Toevoegingen aan reserves Onttrekkingen aan reserves

3.352 V 3.975 N 1.030 116

1.147 V 5.234 N 533

1.117 V 5.712 N 216

1.655 V 4.961 N 1.139 738

539 V 751 V 1.139 V 522 V

Saldo reservemutaties Resultaat programma

914 N 4.889 N

533 V 4.701 N

216 V 5.496 N

401 N 5.362 N

617 N 134 V

Relevante informatie Relevante beleidsstukken • Kwaliteitsambitie openbare ruimte (2012) • Wegenbeheerplan (2022-2026) • Beheerplan openbare verlichting (2020-2025) • Masterplan Fietspaden 3.0 (2021) • Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan (GVVP 2020-2025) • Uitvoeringsplan Mobiliteit Betrokken (verbonden) partijen • Bergsche Maasveren • Regiotaxi • Arriva • Provincie Gelderland • Provincie Noord-Brabant Beleidsindicatoren Niet van toepassing bij dit programma.

22

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2024 ZALTBOMMEL

3.4. Programma Economie Onder dit programma vallen de taakvelden Economische Ontwikkeling, Fysieke bedrijfsinfrastructuur, Bedrijvenloket & bedrijfsregelingen en Economische promotie.

Economische ontwikkelingen Wat wilden we bereiken? • De strategische ligging en voorzieningen van Zaltbommel optimaal blijven inzetten • Toekomstbestendig omgaan met huidige en nieuwe ruimte voor bedrijvigheid • Versterken van onze binnenstad • Versterken arbeidsmarkt en onderwijs

Wat hebben we daarvoor gedaan? Hanzestad Sinds 2022 hebben wij het predicaat Hanzestad. Hanzestad heeft een grote aantrekkingskracht voor nationale en internationale (Duitse en Belgische) toeristen. Met een extern marketing- en communicatiebureau is een plan van aanpak geschreven. Tevens heeft een historicus onderzoek gedaan naar het hanzeverleden van Zaltbommel. Met het marketing- en communicatiebureau en de historicus zijn vier verhaallijnen ontwikkeld. Deze verhaallijnen worden verder uitgewerkt en ontwikkeld tot wandelroutes. Ook is een plan van aanpak gemaakt voor de uitstraling van de binnenstad met bijpassend hanzenlogo, kleurgebruik, reclame uitingen etcetera. Met Maasbommel en Tiel zijn de eerste stappen gezet voor een samenwerking. Een overeenkomst is opgezet om op deze manier de samenwerking te bevorderen en te versterken. Status tijd:

Status financiën:

Vergroenen en verduurzamen Wildeman In 2024 is Zaltbommel, uit 43 aanmeldingen, verkozen tot één van de vier Living Labs in Nederland. Een Living Lab is een terrein waar ondernemers, gemeente, onderzoekers en andere betrokkenen samen werken aan innovatieve oplossingen voor de werklandschappen van de toekomst. Het programma Werklandschappen van de Toekomst werkt aan groene, gezonde en klimaatbestendige terreinen. Naast kennis en expertise krijgen de bedrijventerreinen hiermee ook toegang tot circa € 2 miljoen aan subsidiegelden. Daarnaast heeft De Wildeman samen met onder andere TNO een subsidie binnengehaald van circa € 800.000 voor de verdere uitbreiding en doorontwikkeling van het warmtenet op het bedrijventerrein. Op donderdag 28 maart 2024 vond de opening plaats van het drijvende zonnepark dat door de Coöperatie Duurzaamheid Bedrijventerreinen Zaltbommel op de retentievijver is aangelegd. Op de retentievijver liggen ruim 4.700 zonnepanelen. Helaas vallen de resultaten tegen, onder andere door de lage energieprijzen en de tegenvallende zonuren. Op dit moment wordt gezocht naar mogelijkheden om het drijvende zonnepark rendabel te maken. Status tijd:

Status financiën:

Verhogen organisatiegraad Van alle gebieden met een Keurmerk Veilig Ondernemen (KVO) is in nauwe samenwerking met de ondernemers, politie, brandweer en gemeente de hercertificering behaald. Het gaat dan om de bedrijventerreinen Kraaijenhoef en Langerak in Brakel, voor de bedrijventerreinen in Zaltbommel, voor het winkelcentrum De Portage en voor de binnenstad. Dit betekent dat de actieve publiek-privatesamenwerking goed functioneert en ten dienste staat van de lokale veiligheid (schoon, heel en veilig). Daarnaast biedt dit financiële voordelen voor de ondernemers zoals lagere verzekeringskosten en een financiële bijdrage voor de ondernemersvereniging.

23

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2024 ZALTBOMMEL

Voor het creëren van draagvlak bij ondernemers, waar nog geen collectief actief is (onder andere de bedrijventerreinen van Gameren en Nederhemert), is een subsidieaanvraag ingediend bij de provincie Gelderland. Zodra deze is toegekend wordt een project opgestart om de betreffende ondernemers te enthousiasmeren en te begeleiden bij het opzetten van (een vorm van) parkmanagement. Voor een goede binnenstad is samenwerking tussen de gemeente, ondernemers en vastgoed (De Gouden Driehoek) belangrijk. De gemeente heeft er belang bij dat ondernemers en pandeigenaren zich samen inzetten voor de binnenstad en een gezamenlijke koers nastreven. In samenwerking met het Binnenstadsfonds en de Binnenstadsmanager zijn de eerste stappen gezet voor het opzetten van De Gouden Driehoek. We hebben hiervoor een subsidie aangevraagd bij de provincie. Als deze subsidie wordt toegekend kan op basis van cofinanciering worden geïnvesteerd in de binnenstad. Voor het versterken en verbinden van de arbeidsmarkt en het onderwijs zijn diverse activiteiten georganiseerd in samenwerking met onze partners. Denk hierbij aan onze bijdrage aan de regionale Techniekdag, de organisatie van Bommelerwaard Werkt, de Logistieke Roadshow Rivierenland en kennissessies in het kader van het Techniekpact. Status tijd:

Status financiën:

Economische promotie Voor de uitvoering van de plannen van het Binnenstadsfonds zijn er gelden beschikbaar gesteld om de subsidieaanvraag Steengoed Benutten te begeleiden en de daarbij horende opzet van een Gouden Driehoek. In de Gouden Driehoek is naast de gemeente en de ondernemers ook vastgoed aangesloten. Op deze manier kunnen we de krachten bundelen voor de Binnenstad en meer bereiken. Dit traject loopt door in 2025. Vanuit Streekmarketing loopt samen met Bureau Toerisme de promotie voor de Bommelerwaard. Hier wordt ingezet op streekproducten. Een nieuwe route is gerealiseerd, Hanzestad, waarvoor nu 4 routes klaarliggen. Daarnaast bekijken we welke verbinding we nog kunnen maken met de andere kernen. In samenwerking met Bureau Toerisme is gekeken hoe we de Vestingdriehoek verder kunnen promoten. Hiervoor wordt een marketingplan opgezet op dezelfde manier als de promotie van RegioRivierenland. Waar mogelijk liften we mee op deze promotie. Status tijd:

Status financiën:

Opstellen strategische visies en actieplan (vrijetijds)economie In 2024 zijn we gestart met het opstellen van een economische visie, met ondersteuning van een extern bureau. We haalden input op bij onze stakeholders gedurende verschillende bijeenkomsten. Aan de hand daarvan is een conceptvisie opgesteld. Na zorgvuldige afweging concludeerden we dat het proces tot het komen tot een economische visie, nog niet de gewenste scherpte heeft bereikt. We besloten dan ook het proces van de economische visie te herstarten. Om te komen tot een gedragen en goede economische visie te komen, keren we terug naar de tekentafel. Status tijd:

24

Status financiën:

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2024 ZALTBOMMEL

Wat heeft het gekost? ECONOMIE

Rekening 2023

Lasten Economische ontwikkeling Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Economische promotie

Begroting Begroting 2024 Rekening 2024 2024 primitief na wijziging

Saldo t.o.v. begroting na wijziging

346 1.254 110 314

365 2.540 146 378

395 845 144 361

380 314 140 334

14 V 531 V 4V 27 V

Totaal lasten Baten Economische ontwikkeling Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Economische promotie

2.025 V

3.430 V

1.745 V

1.168 V

577 V

43 1.699 23 412

34 3.516 24 371

34 1.416 24 583

49 1.989 24 599

15 V 573 V 0V 16 V

Totaal baten Saldo baten en lasten Toevoegingen aan reserves Onttrekkingen aan reserves

2.176 V 151 V 1.311 1.573

3.944 V 514 V 976 29

2.057 V 312 V 749 15

2.661 V 1.493 V 1.668 15

604 V 1.181 V 918 V -

262 V 413 V

946 N 432 N

734 N 422 N

1.653 N 160 N

918 N 262 V

Saldo reservemutaties Resultaat programma

Relevante informatie Relevante beleidsstukken • Visie Vrijetijdseconomie 2015-2020 • Regionaal Programma Werklocaties 2023 • Afsprakenkader Regionale Samenwerking bedrijventerreinen Regio Rivierenland (2013) • Regionale Detailhandelsvisie (2014) Betrokken (verbonden) partijen • Regio Rivierenland • Logistieke Hotspot Rivierenland • Stichting Streekmarketing Bommelerwaard • Bureau Toerisme Rivierenland (BTR) Beleidsindicatoren Indicator

Functiemenging

2023

58,3

54,2

Bron CBS BAG/LISA - bewerking ABF Research

Vestigingen (van bedrijven)

2023

157,8

153,8

CBS

25

Periode

Zaltbommel

Nederland

Omschrijving

De functiemengingsindex (FM Het aantal vestigingen van bedrijven, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-65 jaar.

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2024 ZALTBOMMEL

3.5. Programma Onderwijs Onder dit programma vallen de taakvelden Openbaar basisonderwijs, Onderwijshuisvesting en Onderwijsbeleid & Leerlingzaken.

Onderwijs Wat wilden we bereiken? • Het waarborgen van de continuïteit van het openbaar onderwijs en de handhaving van het specifieke karakter van het openbaar onderwijs. Conform artikel 23 lid 41 van de Grondwet dient in elke gemeente voldoende openbaar primair onderwijs te zijn (met voldoende wordt bedoeld als de inwoners erom vragen en binnen een straal van 10 kilometer). • Het zorgen voor adequate en voldoende huisvesting voor onderwijsinstellingen in Zaltbommel die aansluit op de actuele behoefte. • Wij bieden ieder kind optimale kansen om veilig, gezond en met veel plezier op te groeien en talent te ontwikkelen in Zaltbommel.

Wat hebben we daarvoor gedaan? Onderzoek schoolkeuze ouders In december 2024 is het onderzoeksrapport aangeboden aan college en gemeenteraad. Uit het onderzoek blijkt dat er verschillende zaken een rol spelen bij de schoolkeuze. Zaken als kwaliteit van het onderwijs, afstand tot de school en geloof spelen de grootste rol. Diversiteit wordt wel meegewogen, maar is geen doorslaggevende factor. Voor veel ouders is het ook belangrijk dat de school dichtbij is. Het belang van diversiteit wordt wel gezien, maar ouders zien hierin geen actieve rol voor zichzelf. Ouders verwachten vooral actie van scholen, kinderopvang en de gemeente. Samen met kinderopvang en scholen willen wij op basis van de resultaten uit het onderzoek in gesprek. Ruimte waarborgen voor verschillen zonder daarbij de verbinding met elkaar te verliezen. Samen kansen creëren voor alle kinderen. Status tijd:

Status financiën:

Vervangende huisvesting basisschool Nederhemert In 2024 is er geen overeenstemming bereikt met de eigenaar van de nieuwe, beoogde locatie van de school. Er is gezocht naar andere mogelijkheden om het perceel in eigendom te krijgen. Omdat de locatie voor de nieuwe school nog niet bekend is, is er geen Programma van Eisen opgesteld. Status tijd:

Status financiën:

Renovatie/verduurzaming basisschool Gameren In de meerjarenbegroting van de gemeente is conform het Integraal Huisvestingsplan (IHP) rekening gehouden met de investering die nodig is voor vervangende huisvesting van de basisschool te Gameren in 2025. De gemeente heeft in samenwerking met schoolbestuur Stichting De Planthof en kinderopvangorganisatie Elorah in 2024 een haalbaarheidsonderzoek laten uitvoeren. In het haalbaarheidsonderzoek zijn verschillende scenario’s voor renovatie, nieuwbouw en een combinatie van beiden uitgewerkt. De uitkomsten van het haalbaarheidsonderzoek zijn gedeeld met omwonenden. Alle belangstellenden konden aandachtspunten bij de plannen indienen via de gemeentelijke website. In het voorjaar 2025 is een besluit gevraagd over een voorbereidingskrediet om het scenario vervangende nieuwbouw van de school met een inpandige gymzaal en een voorschoollokaal, waarbij de huidige schoolwoning geïntegreerd wordt, verder uit te werken. Status tijd:

26

Status financiën:

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2024 ZALTBOMMEL

Wat heeft het gekost? ONDERWIJS

Rekening 2023

Lasten Openbaar basisonderwijs Onderwijshuisvesting Onderwijsbeleid en leerlingzaken

Begroting Begroting 2024 Rekening 2024 2024 primitief na wijziging

Saldo t.o.v. begroting na wijziging

286 2.670 1.614

294 2.784 1.090

297 2.804 2.724

295 2.820 1.942

1V 16 N 782 V

Totaal lasten Baten Openbaar basisonderwijs Onderwijshuisvesting Onderwijsbeleid en leerlingzaken

4.570 V

4.168 V

5.825 V

5.057 V

768 V

371 625

323 90

377 1.569

379 825

2V 744 N

Totaal baten Saldo baten en lasten Toevoegingen aan reserves Onttrekkingen aan reserves

996 V 3.574 N 137 29

413 V 3.755 N 66 46

1.946 V 3.879 N 66 29

1.204 V 3.854 N 95 29

742 N 26 V 29 V -

Saldo reservemutaties Resultaat programma

107 N 3.681 N

19 N 3.774 N

36 N 3.916 N

65 N 3.919 N

29 N 3N

Relevante informatie Relevante beleidsstukken • Integraal huisvestingsplan onderwijs gemeenten Zaltbommel en Maasdriel 2022-2037 • Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Zaltbommel 2015 • Verordening overleg lokaal onderwijsbeleid Zaltbommel 2012 • Verordening materiële en financiële gelijkstelling onderwijs gemeente Zaltbommel 2014 • Verordening leerlingenvervoer gemeente Zaltbommel 2023 • Verordening peutertoeslag gemeente Zaltbommel 2020 • Lokaal Educatieve Agenda 2022 • Beleidsregel bekostiging lokalen bewegingsonderwijs gemeente Zaltbommel 2018 • Ondersteuningsplan 2022-2026 samenwerkingsverband De Meierij PO • Ondersteuningsplan 2023-2027 samenwerkingsverband De Meierij VO • Leerhuis Zaltbommel 2019 Betrokken (verbonden) partijen • Samenwerkingsverband de Meierij PO en VO (passend onderwijs) • Regio Rivierenland (VSV en leerplicht) • GGD Gelderland Zuid (toezicht en lichte handhaving kinderopvang) • Scholen in de gemeente Zaltbommel • Stichting brede scholen Zaltbommel • Gemeente Maasdriel • ROC Rivor • Stichting Kompas • Bibliotheek Rivierenland Beleidsindicatoren Indicator

Periode

Zaltbommel

Nederland

Bron

Absoluut verzuim

2023

10,9

6,3

DUO/Ingrado

Relatief verzuim Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsvers)

2023

22

27

DUO/Ingrado

2023

1,8

2,4

DUO/Ingrado

27

Omschrijving per 1.000 leerlingen per 1.000 leerlingen per 1.000 leerlingen

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2024 ZALTBOMMEL

3.6. Programma Sport, cultuur en recreatie Onder dit programma vallen de taakvelden Sportbeleid & Activering, Sportaccommodaties, Cultuur, Musea, Cultureel erfgoed, Media, Openbaar groen en Recreatie.

Sport, cultuur en recreatie Wat wilden we bereiken? • Inwoners de mogelijkheid bieden om met plezier te sporten en te bewegen in een veilige en gezonde omgeving. • Culturele voorzieningen in stand houden en uitbreiden waar nodig. • Behoud en verduurzamen bestaande voorzieningen waaronder ook groen, speeltuinen en dorpshuizen. • Met kunst en cultuur vergroten we de leefbaarheid en lokale verbinding en stimuleren we ontmoeting. Dit heeft een positief effect op het tegengaan van eenzaamheid. • Met kunst en cultuur dragen we bij aan een aantrekkelijk leef- en vestigingsklimaat. • Door kunst en cultuur willen we talenten en creativiteit van inwoners aanboren en innovatie tot bloei laten komen.

Wat hebben we daarvoor gedaan? Kunst en cultuur Sinds mei 2024 is er, op basis van het nieuwe kunst- en cultuurbeleid, een cultuurmakelaar gepositioneerd binnen Stichting Cultuurcluster Zaltbommel. De cultuurmakelaar stimuleert de samenwerking in het culturele veld van de gemeente Zaltbommel. De cultuurmakelaar ondersteunt met name culturele instellingen, verenigingen, clubs en vrijetijdsbeoefenaars. Hierbij wordt gemeentebreed gewerkt, waarbij aandacht is voor de verbinding met alle kernen. Status tijd:

Status financiën:

Fiep Paviljoen Er is voor het realiseren van een paviljoen naast het Stadskasteel een voorlopig ontwerp dat uitgewerkt wordt naar een definitief ontwerp. Dit gebeurt in samenspraak met stichting Monumentenbezit en stichting Stadskasteel. Afhankelijk van de uitkomst zal de beschikbare gemeentelijke bijdrage in 2025 toegekend worden. Status tijd:

Status financiën:

Klompenpaden Door verschillende ontwikkelingen is het niet gelukt om het Klompenpad Kerkwijk in 2024 op te leveren. Hiervoor hebben we uitstel bij de Provincie aangevraagd en is het streven om in 2025 het Klompenpad alsnog op te leveren. Verder staan er geen nieuwe klompenpaden op de planning om te realiseren. Status tijd:

Status financiën:

Openbaar groen en recreatie In 2024 zijn de digitale kaarten (GIS-Geografisch Informatie Systeem) van de beheergevens zover als mogelijk aangepast om de bestekken te actualiseren. Dergelijke digitale kaarten blijven structureel aandacht vragen vanwege wijzigingen en uitbreidingen. De gemeente is gestart met de voorbereiding en uitwerking van het vergroenen speeltuinen. De eerste speeltuin is opgeleverd in Zuilichem. Status tijd:

28

Status financiën:

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2024 ZALTBOMMEL

Impuls onderhoud bomen Het volledig bomenareaal is opgenomen in een beheerprogramma bomen, geïnspecteerd volgens de normen ‘Boom Veiligheids Controle – BVC) en volledig gesnoeid. Bomen die ziek, dood of niet veilig waren, zijn verwijderd. In 2024 zijn ruim 1.000 nieuwe bomen geplant in de dorpskernen en het buitengebied. Dit project wordt afgerond in het eerste kwartaal van 2025. Status tijd:

Status financiën:

Biodiverse en klimaatadaptieve speeltuinen Voor twaalf speeltuinen zijn plannen opgesteld voor vergroening. Deze plannen voeren we begin 2025 uit. Met de ontvangen subsidie kunnen minder speeltuinen vergroend worden dan voorgenomen. Komend jaar worden voor de resterende speeltuinen kansen verkend om met kleinere maatregelen toch nog iets voor de biodiversiteit en klimaatrobuustheid van deze speeltuinen te doen. Status tijd:

Status financiën:

Haalbaarheidsonderzoek uitdiepen Kloosterwiel Een grove raming van de kosten voor het uitdiepen gaf afgelopen jaar aan dat hiervoor een bedrag van circa € 3 miljoen nodig is als gevolg van de hoge projectkosten. Daarom is ervoor gekozen geen uitgebreid haalbaarheidsonderzoek en aanvullende onderzoeken uit te voeren. We parkeren de opgave tot zich kansen voordoen, bijvoorbeeld in de vorm van een mogelijk subsidiebijdrage. We maken dus geen verdere kosten voor het haalbaarheidsonderzoek. Status tijd:

Status financiën:

Wat heeft het gekost? SPORT, CULTUUR EN RECREATIE

Lasten Sportbeleid en activering Sportaccommodaties Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Musea Cultureel erfgoed Media Openbaar groen en (openlucht) recreatie

Rekening 2023

Begroting Begroting 2024 Rekening 2024 2024 primitief na wijziging

Saldo t.o.v. begroting na wijziging

2.055 893

1.845 1.030

2.719 892

2.508 882

290

442

542

520

22 V

416 417 545 3.043

452 556 516 3.386

648 593 664 3.510

451 642 600 3.469

198 V 49 N 64 V 40 V

Totaal lasten Baten Sportbeleid en activering Sportaccommodaties Cultureel erfgoed Media Openbaar groen en (openlucht) recreatie

7.657 V

8.227 V

9.567 V

9.070 V

496 V

957 161 52 47 142

950 11 18 17 129

958 11 38 120 165

948 25 32 71 132

10 N 14 V 7N 49 N 34 N

Totaal baten Saldo baten en lasten Toevoegingen aan reserves Onttrekkingen aan reserves

1.359 V 6.299 N 315 188

1.125 V 7.102 N 5 264

1.292 V 8.275 N 5 198

1.208 V 7.863 N 504 198

84 N 412 V 499 V 0N

Saldo reservemutaties Resultaat programma

126 N 6.425 N

259 V 6.842 N

193 V 8.081 N

305 N 8.168 N

499 N 87 N

29

211 V 10 V

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2024 ZALTBOMMEL

Relevante informatie Relevante beleidsstukken • 'Groen dicht bij de burger' Groenbeleid Ruimtelijk Beheer 2016-2026 • Groenbeheerplan 2019-2028 • Algemene subsidieverordening gemeente Zaltbommel 2024 • Subsidieregelingen 2024 • Beheerplan speelplaatsen (2022-2026) • Kadernota Accommodatiebeleid Visie Vrijetijdseconomie 2015-2020 • Verder Ontwikkelen; cultuurvisie 2023 • Landschapsplan Zaltbommel 2023 • Sportakkoord Maasdriel en Zaltbommel • Convenant Bibliotheekwerk Rivierenland 2023-2026: Samen maken we de bieb • Biodiversiteitsplan Betrokken (verbonden) partijen • Regio Rivierenland • Stichting Beheer Openbare Voorziening Zaltbommel • Convenant Bibliotheekwerk Rivierenland 2023-2026 • Pand 9 • VVE 't Raethuys • Regionaal Archief Rivierenland • Sportfondsen Zaltbommel Beleidsindicatoren Indicator

Niet sporters

30

Periode

Zaltbommel

2022

48,9

Nederland

46,4

Bron

Omschrijving Het percentage nietwekelijkse sporters t.o.v. de bevolking van 19 jaar en ouder. Bevolking van 19 jaar en Gezondheidsmonitor ouder dat niet volwassenen (en ouderen), minstens één GGD’en, CBS keer per week en RIVM aan sport doet.

GEMEENTE ZALTBOMMEL | JAARSTUKKEN 2024 ZALTBOMMEL

3.7. Programma Sociaal domein Onder dit programma vallen de taakvelden Samenkracht & Burgerparticipatie, Toegang & Eerstelijnsvoorzieningen, Inkomensregelingen, WSW & beschut werk, Arbeidsparticipatie, Maatwerkvoorzieningen (Wmo), Maatwerkdienstverlening 18+, Huishoudelijke hulp (Wmo), Begeleiding (Wmo), Dagbesteding (Wmo), Overige maatwerkarrangementen (Wmo), Maatwerkdienstverlening 18-, Jeugdhulp begeleiding, Jeugdhulp behandeling, Jeugdhulp dagbesteding, Jeugdhulp zonder verblijf overig, Pleegzorg, Gezinsgericht, Jeugdhulp met verblijf overig, Jeugd behandeling GGZ zonder verblijf, Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblijf, Gesloten plaatsing, Geëscaleerde zorg 18+, Beschermd wonen (Wmo), Maatschappelijke- en vrouwenopvang (Wmo), Geëscaleerde zorg 18-, Jeugdbescherming en Jeugdreclassering.

Sociaal domein Wat wilden we bereiken? • Een toegankelijk Zaltbommel waar alle inwoners deelnemen aan de samenleving, zich daarin gelukkiger voelen en zich kunnen ontwikkelen • Ervoor zorgen dat alle inwoners passend en goed geholpen worden • Een goede start voor statushouders die een woning in Zaltbommel toegewezen krijgen.

Wat hebben we daarvoor gedaan? Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming In gemeente Zaltbommel werken we sinds 2023 met het Veiligheidsteam "Samen Verder". In 2024 was dit een onderdeel van de proeftuin Gelderland-Zuid in het kader van het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming. Het Veiligheidsteam heeft afgelopen jaar samen met de lokale teams voortgeborduurd op hoe de veiligheidsketen verbeterd kan worden door te experimenteren en van elkaar te leren. De begroting van het Veiligheidsteam werd in 2024 gedekt uit een landelijke subsidie en eigen middelen. In het najaar van 2024 is de proeftuin in de gemeente Zaltbommel geëvalueerd. Hieruit bleek dat het veiligheidsteam succesvol is en dat er draagvlak is voor het continueren. In november nam het college een besluit om het veiligheidsteam in 2025 te continueren en verder te verdiepen en verbreden. In december 2024 zijn afspraken gemaakt met deelnemende organisaties over de inzet in 2025. Status tijd: