Ingekomen stukken
Tekst van het document
100% 90%
60%
34.0%
83.9%
NAGELEEEFD
Naleving
70%
66.0%
2018
2020
2022
49.8% [43.5, 56.1]
NALEVING TABAKSVERKOOP THUISBEZORGKANALEN INTERVENTIES Bij 63 van de 86 aankooppogingen paste de verkoper geen interventies toe in het verkoopproces (73.3)%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0.0%).
Interventies n=86
Naleving
73+3+186 5.8%
Bij 2 van de 86 aankooppogingen vroeg de verkoper alleen naar de leeftijd van de mysterykid (2.3%). Dit leidde in 0 gevallen tot naleving (0.0%).
18.6%
Bij 16 van de 6 aankooppogingen vroeg de verkoper enkel naar de ID van de mysterykid (18.6%). Dit leidde in 12 gevallen tot naleving (75.0%).
2.3%
Bij 5 van de 86 aankooppogingen vroeg de verkoper zowel naar de leeftijd als naar ID (5.8%). Dit leidde in 4 gevallen tot naleving (80.0%).
Geen interventie
100.0%
Leeftijd gevraagd
100.0%
ID gevraagd
75.0%
25.0%
Leeftijd & ID gevraagd
80.0%
20.0%
73.3%
HULPMIDDELGEBRUIK Van de 21 keer dat er naar ID is gevraagd, is er 7 keer zichtbaar een hulpmiddel gebruikt om de geboortedatum te controleren (33.3%). • 6 verkopers controleerden de leeftijd door de geboortedatum in te toetsen in het kassasysteem; • 1 verkoper gebruikte een ID-scanner.
Hulpmiddelgebruik n=21
33.3%
In 7 van de 7 gevallen leidde hulpmiddelgebruik tot naleving (100.0%). Van de 14 aankooppogingen waarbij geen hulpmiddel is gebruikt (66.7%), is er 9 keer nageleefd (64.3%).
NALEVING Bij 16 van de 86 aankooppogingen is er nageleefd (18.6%). De naleving in 2022 verschilt niet significant van de naleving in 2020 (11.2%).
Naleving
67+33
Geen hulpmiddel gebruikt
Hulpmiddel gebruikt
35.7%
100.0%
NAGELEEEFD
NIET NAGELEEFD
NALEVING TABAK 2022 THUISBEZORGKANALEN
100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30%
11.2%
9.3%
18.6%
10% 0% 2016
64.3%
66.7%
Naleving
20%
NIET NAGELEEFD
NAGELEEEFD
2018
2020
2022
18.6% [11.8, 28.1]
Naleving tabaksverkoop 2020 versus 2022 Door de naleving in 2022 te vergelijken met de naleving in 2020 is te zien of de naleving bij tabaksverkoop verbeterd is. Figuur 10 geeft de nalevingspercentages weer voor tabaksverkoop in 2020 en 2022. Het gewogen totale nalevingscijfer in 2022 (63.7%) is significant hoger dan het (herberekende) gewogen totale nalevingscijfer in 2020 (55.2%). Bij de meeste verkoopkanalen is de naleving in 2022 significant hoger dan in 2020. Bij avondwinkels is de naleving in 2022 (59.4%) significant hoger dan in 2020 (43.8%). Ook bij supermarkten is de naleving in 2022 (79.8%) significant hoger dan in 2020 (66.6%). Zo is bij ketensupermarkten de naleving in 2022 (80.8%) significant hoger dan in 2020 (68.2%). Hetzelfde geldt voor zelfstandige supermarkten, ook daar was de naleving in 2022 (48.3%) significant hoger dan in 2020 (25.3%). Ook bij tabaksspeciaalzaken was de naleving in 2022 (58.2%) significant hoger dan in 2020 (48.6%). Bij tankstations is de naleving in 2022 (49.8%) ook significant hoger dan in 2020 (40.8%). Bij thuisbezorgkanalen was de naleving in 2022 (18.6%) gestegen ten opzichte van 2020 (11.2%) maar het verschil was niet significant. Bij cafetaria’s is de naleving in 2022 (39.4%) iets gezakt vergeleken met 2020 (40.2%), maar dit verschil is niet significant.
Zie Appendix B voor de betrouwbaarheidsintervallen en significantietoetsen van het alternatieve gewogen totale nalevingscijfer en van de nalevingscijfers per verkoopkanaal. Figuur 10. Nalevingspercentages tabak per verkoopkanaal in 2016, 2020 en 2022*
0%
Nalevingscijfer 2016
98
20%
40%
Nalevingscijfer 2020
Horecagelegenheden
23.5% 32.4% n.v.t. n.v.t.
Supermarkten**
66.6% 79.8%
• Ketensupermarkten**
71.8% 68.2% 80.8% n.v.t. 25.3% 48.3%
• Zelfstandige supermarkten**
56.7% 48.6% 58.2%
Tabaksspeciaalzaken**
52.9% 40.8% 49.8%
Tankstations**
Thuisbezorgkanalen
9.3% 11.2% 18.6% 43.1% 50.2% 63.7%
Gewogen totale nalevingscijfer**
0%
Nalevingscijfer 2016
20%
40%
Nalevingscijfer 2020
60%
80%
100%
Nalevingscijfer 2022
* Het nalevingspercentage van thuisbezorgkanalen is niet meegenomen in het gewogen totale nalevingscijfer, omdat er geen realistische schatting van het totaal aanbod van thuisbezorgkanalen gemaakt kan worden. Om een eerlijke vergelijking met 2022 mogelijk te maken is het totale gewogen nalevingscijfer van 2020 (50.2%) herberekend exclusief horecagelegenheden (55.2%) en gebruikt in de vergelijking met 2022.
n.v.t. 43.8% 59.4%
Avondwinkels**
30.1% 40.2% 39.4%
Cafetaria’s
60%
80%
100%
Nalevingscijfer 2022
Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Resultaten
Het onderzoek is in 2020 gedeeltelijk tijdens de COVID-19-pandemie uitgevoerd. De invloed van de maatregelen als gevolg van de COVID-19-pandemie op de cijfers is niet objectief te kwantificeren. Gegeven is wel dat de gemeten naleving de werkelijke naleving van verkoopkanalen in 2020 weergeeft. Voor een volledig beeld van de ontwikkeling van de nalevingscijfers zijn de cijfers uit 2018 aan deze figuur toegevoegd. ** Significant verschil tussen 2020 en 2022
Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Resultaten
99
CONCLUSIE Voor de verkoop van alcohol- en tabaksproducten geldt een leeftijdsgrens van 18 jaar. Het naleven van deze leeftijdsgrens houdt in dat een verkoper weigert om alcohol of tabak te verkopen aan een persoon van wie niet is vastgesteld dat deze de leeftijd van 18 jaar heeft bereikt. In opdracht van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport is onderzoek gedaan naar de naleving van de leeftijdsgrens in 2022. Aan de hand van mysteryshoponderzoek is de naleving van de leeftijdsgrens voor alcohol- en tabaksverkoop in 2022 vastgesteld met een landelijk nalevingscijfer (gewogen totale nalevingscijfer) en nalevingscijfers per verkoopkanaal. Ook is onderzocht in hoeverre verkopers interventies toepassen tijdens het leeftijdscontroleproces, inclusief de samenhang hiervan met de naleving. Daarnaast is onderzocht of de cijfers voor alcohol en tabak veranderd zijn ten opzichte van 2020.
NALEVING ALCOHOLVERKOOP 2022 Uit de resultaten blijkt dat voor de verkoop van alcohol het landelijke, gewogen totale nalevingscijfer 39.4% is in 2022. Dat betekent dat jongeren van 16 à 17 jaar oud in 39.4% van alle aankooppogingen géén alcoholhoudende drank konden kopen. Bij avondwinkels is de naleving 46.9%. Bij cafetaria’s en bij horecagelegenheden is de naleving respectievelijk 24.8% en 23.7%. Bij NS kiosken is er een naleving van 40.4% geconstateerd. De gewogen totale naleving van het overkoepelende verkoopkanaal slijterijen is 71.0%. Onder dit verkoopkanaal vallen de subverkoopkanalen: borrelshops, ketenslijterijen en zelfstandige slijterijen. De naleving bij deze subverkoopkanalen is respectievelijk 77.0%, 84.0% en 36.4%.
100
Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Conclusie
Bij sportkantines is de naleving 28.8%. De gewogen naleving van de overkoepelende verkoopkanaal supermarkten is 62.6%. Onder dit verkoopkanaal vallen de subverkoopkanalen ketensupermarkten en zelfstandige supermarkten. Bij ketensupermarkten is de naleving 63.4% en bij zelfstandige supermarkten 33.6%. Bij thuisbezorgkanalen is de naleving 10.0%. Hieronder vallen flitsbezorgers met een naleving van 1.1%, maaltijdbezorgdiensten met een naleving van 4.0%, thuisbezorgende landelijke ketens met een naleving van 25.0% en webshops met een naleving van 10.0%.
NALEVING TABAKSVERKOOP 2022 Uit de resultaten blijkt dat voor de verkoop van tabak het landelijke, gewogen totale nalevingscijfer 63.7% is in 2022. Dat betekent dat jongeren van 16 à 17 jaar oud in 63.7% van alle aankooppogingen géén tabak konden kopen. Bij avondwinkels is de naleving 59.4%. Bij cafetaria’s is de naleving 39.4%. De gewogen naleving van het overkoepelende verkoopkanaal supermarkten is 79.8%. Onder dit verkoopkanaal vallen de subverkoopkanalen ketensupermarkten en zelfstandige supermarkten. Bij ketensupermarkten is de naleving 80.8% en bij zelfstandige supermarkten 48.6%. Bij tabaksspeciaalzaken is een naleving geconstateerd van 58.2%. Bij tankstations is de naleving 49.8%. Bij thuisbezorgkanalen is de naleving 18.6%.
INTERVENTIES IN HET LEEFTIJDSCONTROLEPROCES In het hoofdstuk ‘Resultaten’ is per verkoopkanaal gerapporteerd in hoeveel procent van de aankooppogingen er interventies zijn toegepast door de verkoper (het vragen naar leeftijd en/of naar een geldig legitimatiebewijs en/of het gebruiken van een hulpmiddel), inclusief de samenhang hiervan met de naleving.
Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Conclusie
101
Uit de resultaten blijkt dat naar ID vragen een belangrijke voorspeller is voor naleving. Verder blijkt in verkoopkanalen waar relatief veel gebruik wordt gemaakt van hulpmiddelen om het ID van de mysterykid te controleren dat de naleving na ID-vraag met hulpmiddel hoger is dan de naleving na ID-vraag zonder hulpmiddel.
ONTWIKKELING NALEVINGSCIJFERS In 2015 was het nalevingscijfer bij alcoholverkoop 21.5%1 . In 2016 steeg het nalevingscijfer significant tot 35.8%2 . In 2018 was het nalevingscijfer 37.7%3 en in 2020 was het 38.0%4. In 2022 is het nalevingscijfer 39.4%. Uit de vergelijkende analyses blijkt dat de gewogen totale nalevingscijfers van 2020 en 2022 significant van elkaar verschillen. Dat betekent dat de naleving in 2022 gestegen is ten opzichte van de naleving in 2020. Voor de verkoop van tabak was het nalevingscijfer in 2015 27.4%1 . In 2016 steeg het nalevingscijfer significant tot 43.1%2 en in 2020 was het 50.2%4. In 2022 is het nalevingscijfer 63.7%. Uit de vergelijkende analyses blijkt dat het gewogen totale nalevingscijfer in 2022 significant hoger is dan het (herberekende) gewogen totale nalevingscijfer in 2020. Dat betekent dat de naleving in 2022 gestegen is ten opzichte van de naleving in 2020. Verandering naleving bij alcoholverkoop per verkoopkanaal tussen 2020 en 2022 Bij slijterijen, zelfstandige slijterijen en supermarkten is de naleving van de leeftijdsgrens bij alcoholverkoop in 2022 significant hoger dan de naleving in 2020. Slijterijen stegen van 66.3% in 2020 naar 71.0% in 2022. Zelfstandige slijterijen stegen van 26.4% in 2020 naar 36.4% in 2022. Supermarkten stegen van 58.1% in 2020 naar 62.6% in 2022.
102
Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Conclusie
Bij 45 van de 96 aankooppogingen bij avondwinkels is er nageleefd (46.9%). Bij cafetaria’s is er bij 70 van de 282 aankooppogingen nageleefd (24.8%). Bij de horecagelegenheden is er bij 63 van de 266 aankooppogingen nageleefd (23.7%). Bij 36 van de 89 aankooppogingen bij NS kiosken is er nageleefd (40.4%). De gewogen totale naleving van het overkoepelende verkoopkanaal slijterijen is 71.0%. Onder dit verkoopkanaal vallen de volgende subverkoopkanalen: borrelshops, met een naleving van 77.0% (197 van 256), ketenslijterijen met een naleving van 84.0% (173 van 206) en zelfstandige slijterijen met een naleving van 36.4% (67 van 184). Bij sportkantines is er bij 76 van de 264 aankooppogingen nageleefd (28.8%). De gewogen naleving van het overkoepelende verkoopkanaal supermarkten is 62.6%. Onder dit verkoopkanaal vallen de subverkoopkanalen ketensupermarkten en zelfstandige supermarkten. Bij ketensupermarkten is er bij 184 van de 290 aankooppogingen nageleefd (63.4%). Bij zelfstandige supermarkten is er bij 38 van de 113 aankooppogingen nageleefd (33.6%). De gewogen naleving van het overkoepelende verkoopkanaal thuisbezorgkanalen is 10.0%. Onder dit verkoopkanaal vallen de subverkoopkanalen: flitsbezorgers, maaltijdbezorgdiensten, thuisbezorgende landelijke ketens en webshops. Bij flitsbezorgers is er bij 1 van de 90 bestellingen nageleefd (1.1%).
Bij maaltijdbezorgdiensten is er bij 4 van de 100 bestellingen nageleefd (4.0%). Bij thuisbezorgende landelijke ketens is er bij 26 van de 104 bestellingen nageleefd (25.0%). Bij webshops is er bij 9 van de 90 bestellingen nageleefd (10.0%). Bij avondwinkels, cafetaria’s, horecagelegenheden, kiosken, borrelshops, ketenslijterijen, sportkantines, ketensupermarkten, zelfstandige supermarkten, maaltijdbezorgdiensten, thuisbezorgende landelijke ketens en webshops is de naleving bij alcoholverkoop in 2022 niet veranderd ten opzichte van de naleving in 2020. Ook bij het overkoepelende verkoopkanaal thuisbezorgkanalen is de naleving bij alcoholverkoop in 2022 niet veranderd ten opzichte van 2020.
Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Conclusie
103
Verandering naleving bij tabaksverkoop per verkoopkanaal tussen 2020 en 2022 Bij avondwinkels, supermarkten (ketensupermarkten en zelfstandige supermarkten), tankstations en tabaksspeciaalzaken is de naleving van de leeftijdsgrens bij tabaksverkoop in 2022 significant gestegen. Avondwinkels hadden in 2020 een naleving van 43.8% en stegen naar een naleving van 59.4% in 2022. Supermarkten hadden in 2020 een naleving van 66.6% en stegen in 2022 naar 79.8%. Ketensupermarkten hadden in 2020 een naleving van 68.2% en stegen in 2022 naar 80.8%. Bij zelfstandige supermarkten was de naleving in 2020 25.3% en dit steeg in 2022 naar 48.3%. Tabaksspeciaalzaken hadden in 2020 een naleving van 48.6% en in 2022 steeg de naleving naar 58.2%. Bij tankstations was in 2020 een naleving gemeten van 40.8% en in 2022 steeg dit naar 49.8%. Bij cafetaria’s en thuisbezorgkanalen is de naleving bij tabaksverkoop in 2022 niet significant veranderd ten opzichte van de naleving 2020.
REFERENTIES 1. Alcoholwet (2021). Artikel 20, lid 1. Geraadpleegd via: https://wetten.overheid. nl/BWBR0002458/2021-07-01/#Paragraaf3_Artikel20 2. Tabaks- en Rookwarenwet (2020). Artikel 8, lid 1. Geraadpleegd via: https:// wetten.overheid.nl/BWBR0004302/2020-01-23#Paragraaf4 3. Schelleman-Offermans, K. & Roodbeen, R. (2015). Alcohol- & tabaksverkoop aan jongeren 2015. Nijmegen: Nuchter Kenniscentrum Leeftijdsgrenzen. 4. Roodbeen, R. & Schelleman-Offermans, K. (2016). Alcohol- & tabaksverkoop aan jongeren 2016. Nijmegen: Nuchter Kenniscentrum Leeftijdsgrenzen. 5. Bureau Objectief (2019). Landelijk onderzoek naar de naleving van de leeftijdsgrens bij alcoholverkoop aan minderjarigen in 2018. 6. Bureau Objectief (2021). Landelijk onderzoek naar de naleving van de leeftijdsgrens bij alcoholverkoop aan minderjarigen in 2020. 7. Rijksoverheid (2018). Nationaal Preventieakkoord. Den Haag. 8. Rijksoverheid (2022). Maatregelen overheid om roken te ontmoedigen. Geraadpleegd via https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/roken/roken-ontmoedigen 9. Van Hoof, J.J., Roodbeen, R.T., Krokké, J., Gosselt, J.F., & Schelleman-Offermans, K. (2015). Alcohol sales to underage buyers in the Netherlands in 2011 and 2013. Journal of adolescent health, 56(4), 468-470.
104
Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Conclusie
Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Referenties
105
APPENDIX A:
APPENDIX B:
ETHISCHE NORMEN MYSTERYSHOPONDERZOEK VERKOPERS
MYSTERYKIDS
• De namen van verkopers en de namen van specifieke locaties waar zij werkzaam zijn blijven anoniem;
• Van alle deelnemende mysterykids is schriftelijk toestemming verkregen van ouders/verzorgers (wettelijke voogd) voor deelname;
•D e data en tijdstippen waarop aankooppogingen zijn uitgevoerd worden niet gecommuniceerd met de opdrachtgever. Aankoop pogingen zijn niet herleidbaar tot individuen;
•D e namen van mysterykids blijven anoniem;
•O p basis van onderzoeks resultaten zijn sancties niet toegestaan; • Alle auditoren informeren actieve gemeentelijke handhavers wanneer zij op basis van een aankooppoging een verkoper willen sanctioneren.
• Tijdens aankooppogingen zijn altijd volwassen en ervaren auditoren aanwezig (zij hebben geen interactie tijdens de aankooppoging) om mysterykids te begeleiden, te beschermen en te corrigeren wanneer wordt afgeweken van protocol; • De mysterykids begaan géén strafbaar feit tijdens hun werkzaamheden, de alcoholproducten worden direct bij het verlaten van de locatie door de auditor overgenomen of worden onaangeroerd op de bar achtergelaten; • Alle mysterykids zijn altijd in de mogelijkheid om aankooppogingen te weigeren of een onderzoeksdag af te breken; • Alle mysterykids ontvangen bij aanmelding informatie, waarin zij worden gewezen op de nadelige gevolgen van vroegtijdige consumptie van leeftijds gebonden producten, aanvullend hieraan worden de mysterykids voor, tijdens en na een onderzoekroute gecoacht en begeleid door de auditor; • Alle ingenomen leeftijdsgebonden producten worden collectief vernietigd.
106
Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Appendix
BETROUWBAARHEIDSINTERVALLEN & SIGNIFICANTIETOETSEN
In onderstaande tabellen wordt de naleving in 2022 per verkoopkanaal vergeleken met de naleving in 2020 voor alcoholverkoop en tabaksverkoop. Naast het nalevingspercentage wordt steeds het 95%-betrouwbaarheidsinterval berekend. Om te bepalen of een verschil tussen nalevingscijfers berust op toeval of op een werkelijk verschil, kan gekeken worden naar de mate van overlap tussen de betrouwbaarheidsintervallen (BI’s). Er mag van een significant verschil gesproken worden als de BI’s elkaar niet overlappen. Als de twee BI’s wel overlappen, is er meer informatie nodig om een conclusie te trekken. In dat geval wordt het 95%-BI om het verschil tussen nalevingscijfer A en nalevingscijfer B berekend. Als dit 95%-BI de waarde 0% bevat, kan geconcludeerd worden dat de twee nalevingscijfers niet significant verschillen. Bevat het BI niet de waarde 0%, dan verschillen de nalevingscijfers wel significant van elkaar. Ook voor het 95%-BI om een verschil geldt: hoe kleiner het interval, hoe preciezer de schatting van het werkelijke verschil in naleving. Daarnaast geldt dat het interval steeds kleiner wordt bij een groter aantal aankooppogingen. Tabel 7. Betrouwbaarheidsintervallen alcoholverkoop 2020 en 2022
2020 Gewogen totale nalevingscijfer Avondwinkels
2022
38.0%
39.4%
(37.3% - 38.6%)
(38.7% - 40.0%)
VERSCHIL
UITKOMST Significant verschillend
41.0%
46.9%
5.9%
(31.9% - 50.8%)
(37.2% - 56.8%)
(-8.0% - 19.8%)
Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Appendix
Niet significant verschillend
107
Cafetaria’s Horecagelegenheden NS kiosken
Slijterijen
• Borrelshops
• Ketenslijterijen • Zelfstandige slijterijen Sportkantines
Supermarkten
29.8%
24.8%
-5.0%
(24.8% - 35.4%)
(20.1% - 30.2%)
(-12.3% - 2.3%)
29.0%
23.7%
-5.3%
(23.2% - 35.6%)
(19.0% - 29.1%)
(-13.4% - 2.8%)
43.5%
40.4%
-3.1%
(33.5% - 54.1%)
(30.9% - 50.8%)
(-17.7% - 11.6%)
66.3%
71.0%
(64.3% - 68.2%)
(69.2% - 72.7%)
77.3%
77.0%
-0.3%
(71.4% - 81.7%)
(-7.9% - 7.2%)
81.1%
84.0%
2.9%
(75.1% - 86.0%)
(78.4% - 88.4%)
(-4.5% - 10.3%)
26.4%
36.4%
10.0%
(20.8% - 32.9%)
(29.8% - 43.6%)
(0.8% - 19.3%)
23.9%
28.8%
4.9%
(18.2% - 30.7%)
(23.7% - 34.5%)
(-3.5% - 13.2%)
58.1%
62.6% (61.4% - 63.9%)
59.3%
63.4%
4.1%
(53.6% - 64.7%)
(57.8% - 68.8%)
(-3.7% - 12.0%)
• Zelfstandige supermarkten
27.9%
33.6%
5.7%
(20.4% - 36.9%)
(25.6% - 42.7%)
(-6.3% - 17.8%)
12.4%
13.0%
0.6%
(12.2% - 12.7%)
(12.7% - 13.3%)
(-4.9% - 6.1%)
(excl. flitsbezorgers)
• Maaltijdbezorgdiensten
108
• Thuisbezorgende landelijke ketens Webshops
Niet significant verschillend
Niet significant verschillend
Significant verschillend
Niet significant verschillend
2.2%
4.0%
1.8%
(1.6% - 9.8%)
(-3.1% - 6.7%)
25.0%
-1.4%
(17.7% - 34.1%)
(-13.7% - 10.9%)
8.8%
10.0%
1.2%
(4.5% - 16.4%)
(5.4% - 17.9%)
(-7.3% - 9.7%)
2020 Gewogen totale nalevingscijfer Avondwinkels
Cafetaria’s
Supermarkten
2022
55.2%
63.7%
(54.2% - 56.2%)
(62.7% - 64.8%)
VERSCHIL
43.8%
59.4%
15.6%
(34.7% - 53.4%)
(49.4% - 68.7%)
(1.9% - 29.2%)
40.2%
39.4%
-0.8%
(34.2% - 46.5%)
(30.4% - 49.0%)
(-12.0% - 10.5%)
66.6%
79.8%
(65.2% - 67.9%)
(78.5% - 81.1%)
68.2%
80.8%
(62.3% - 73.6%)
(75.6% - 85.2%)
Niet significant verschillend
• Zelfstandige supermarkten
25.3%
48.3%
(17.7% - 34.6%)
(38.2% - 58.5%)
Tabaksspeciaalzaken
48.6%
58.2%
9.6%
(42.4% - 54.8%)
(51.9% - 64.3%)
(0.8% - 18.5%)
Niet significant verschillend
Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Appendix
Niet significant verschillend
Thuisbezorgkanalen
UITKOMST
Significant verschillend
Niet significant verschillend
Significant verschillend
• Ketensupermarkten
Niet significant verschillend
Niet significant verschillend
Significant verschillend
Niet significant verschillend
Tankstations
(0.6% - 7.5%)
26.4% (18.4% - 36.3%)
Tabel 8. Betrouwbaarheidsintervallen tabaksverkoop 2020 en 2022
Niet significant verschillend
Significant verschillend
• Ketensupermarkten
Thuisbezorgkanalen
Niet significant verschillend
Significant verschillend
(71.3% - 82.3%)
(56.7% - 59.5%)
Niet significant verschillend
Significant verschillend
Significant verschillend
40.8%
49.8%
9.0%
(34.8% - 47.1%)
(43.5% - 56.1%)
(0.2% - 17.8%)
11.2%
18.6%
7.4%
(6.2% - 19.5%)
(11.8% - 28.1%)
(-3.1% - 17.9%)
Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Appendix
Significant verschillend
Significant verschillend
Niet significant verschillend
109
APPENDIX C: BEGRIPPENLIJST In onderstaande begrippenlijst staan de termen uitgelegd in context van dit nalevingsonderzoek. Aselecte steekproef | Een steekproef waarbij iedere locatie uit de populatie dezelfde kans heeft om in de steekproef terecht te komen. Auditor | Getrainde veldwerker die de mysterykids begeleidt tijdens de aankooppogingen van het nalevingsonderzoek leeftijdsgrens (zie ook ‘mysterykid’). Avondwinkels | Avondwinkels zijn winkels die een ontheffing voor de winkeltijdenwet hebben en daarom tijdens de avonduren geopend zijn. Het gaat hier om avondwinkels die zwak-alcoholhoudende dranken als bijproduct verkopen, en niet om avondwinkels met een slijterijvergunning. Bemenste kassa | Kassa waar de betaling plaatsvindt onder begeleiding van een kassamedewerker. Dus ook als de klant tijdens het winkelen de producten heeft gescand met een zelfscanner, maar deze zelfscanner bij het afrekenen overhandigt aan een kassamedewerker. Betrouwbaarheidsniveau | De mate waarin het gevonden nalevingscijfer onafhankelijk is van toeval. Bij een betrouwbaarheid van bijvoorbeeld 90%, kan je met 90% zekerheid zeggen dat het nalevingscijfer in de steekproef overeenkomt met de naleving van de gehele populatie.
tussen welke waarden het werkelijke nalevingscijfer van de gehele populatie zal liggen. Een 95%-betrouwbaarheidsinterval geeft aan dat als een meting 100 keer herhaald wordt, de gemeten waarde 95 maal binnen dit interval zal liggen. Borrelshops | Aan een ketensupermarkt gekoppelde winkellocatie, zonder eigen ingang, met een vergunning voor het uitoefenen van het slijtersbedrijf. Verschil met de ketenslijterij is dat de borrelshops en supermarkt als één locatie onder dezelfde bedrijfsnaam opereren. Cafetaria’s | Cafetaria’s zijn eetgelegenheden die enkel alcoholische dranken mogen verkopen voor gebruik elders dan ter plaatse (niet-Alcoholwet-vergunde locaties). Voorbeelden: snackbar, grillroom. Flitsbezorgers | Een flitsbezorger is een online-supermarkt met bezorgdienst waarbij boodschappen binnen een kort tijdsbestek worden bezorgd. Gewogen totale nalevingscijfer | Een totaal gemiddelde van de nalevingscijfers waarbij rekening gehouden wordt met de ‘gewichten’ van de percentages; niet elk nalevingscijfer telt even zwaar mee, omdat de populaties van de verkoopkanalen verschillen in grootte. Horecagelegenheden | HORECA refereert aan HOtels, REstaurants, CAfés en soortgelijke instellingen die een Alcoholwet-vergunning hebben om alcohol te verkopen voor nuttiging ter plaatse.
Betrouwbaarheidsinterval | Het betrouwbaarheidsinterval geeft aan
Hulpmiddel | Verkopers kunnen een hulpmiddel gebruiken bij het controleren van de leeftijd op een legitimatiebewijs. Voorbeelden hiervan zijn: het intoetsen van de leeftijd in een kassasysteem, een ID-scanner die de leeftijd op de legitimatie uitleest of een kalender
110
Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Appendix
Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Appendix
111
die voor elke datum de uiterste geboortedatum van de leeftijdsgrens aangeeft.
houdend product wordt gescand, dient een medewerker langs te komen om het identiteitsbewijs te controleren.
Interventies | De handelingen die een verkoper kan toepassen in het proces van de leeftijdscontrole: leeftijd vragen, ID vragen en een hulpmiddel gebruiken.
Populatie | Alle verkooppunten van alcohol of tabak waarover je een conclusie wilt trekken. In dit onderzoek vormt ieder verkoopkanaal een aparte populatie.
Ketenslijterijen | De winkellocatie is onderdeel van een ketenbedrijf, heeft een eigen ingang en heeft een vergunning voor het uitoefenen van het slijtersbedrijf.
Populatiegrootte (N) | Het totaal aantal gelegenheden of locaties van een verkoopkanaal in Nederland, bijvoorbeeld het totaal aantal drankverstrekkende cafetaria’s of het totaal aantal ketensupermarkten.
Ketensupermarkten | De winkellocatie is onderdeel van een ketenbedrijf. Dit betreft enkel de supermarkten die ook daadwerkelijk alcoholische dranken verkopen. Maaltijdbezorgdiensten | Eetgelegenheden die via thuisbezorgwebsites maaltijden en/of (alcoholische) dranken en/of tabak bezorgen op een locatie naar wens. Mysterykid | Een 16- of 17-jarige die een aankooppoging doet voor alcohol of tabak in het kader van het nalevingsonderzoek leeftijdsgrens. Nalevingscijfer | Het percentage van het aantal aankooppogingen waarbij de wettelijke leeftijdsgrens bij alcohol- of tabaksverkoop is nageleefd. NS kiosken | Winkel op een treinstation waarin een verkoper een assortiment aan eten en drinken (o.a. alcohol) en iets te doen voor onderweg verkoopt. Onbemenste kassa | Kassa waar de betaling doorgaans plaatsvindt zonder begeleiding van een medewerker. Pas als een alcohol-
112
Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Appendix
Representatief onderzoek | Onderzoek waarbij de resultaten een betrouwbare afspiegeling zijn voor de gehele populatie. Significantie | Een significant verschil houdt in dat het onwaarschijnlijk is dat het gevonden verschil op toeval berust. Slijterijen | Gelegenheden met een vergunning voor het uitoefenen van het slijtersbedrijf. Ze verkopen alcoholhoudende drank voor gebruik elders dan ter plaatse. Sportkantines | Onder sportkantines worden enkel de kantines behorende bij een sportvereniging bedoeld. Overige paracommerciële instellingen (zoals buurthuizen) horen hier expliciet niet bij. Steekproefgrootte (n) | Het aantal te onderzoeken locaties binnen een populatie. Supermarkten | Supermarkten kunnen zowel ketenbedrijven als zelfstandige supermarkten zijn. Dit betreft enkel de supermarkten die ook daadwerkelijk alcoholische dranken verkopen.
Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Appendix
113
Tabaksspeciaalzaken | Een winkel of een onderdeel daarvan, met een afsluitbare eigen toegang, waarin een totaal assortiment aan tabaksproducten of voor roken bestemde kruidenproducten van ten minste 90 merken versies of elektronische dampwaar van ten minste 90 merken versies aanwezig is. Tankstations | Een pompstation waar gemotoriseerde voertuigen brandstation kunnen bijvullen. Naast de primaire verkoop van brandstof wordt ook tabak verkocht. Thuisbezorgende landelijke ketens | Een ketensupermarkt of ketenslijterij die hun producten, waaronder alcoholische producten, bezorgen op een locatie naar wens. Thuisbezorgkanalen | De alcohol of tabak wordt niet gekocht door een fysiek verkooppunt te betreden, maar vindt plaats via bezorging. Webshops | Een webwinkel, speciaal ingericht op het verkopen van producten via het internet, die alcoholische producten levert op een locatie naar wens. Weegfactor | Een getal dat aangeeft hoe zwaar het nalevingspercentage van een verkoopkanaal meetelt ten opzichte van het nalevingspercentage van een ander verkoopkanaal.
‘ER MAG VAN EEN SIGNIFICANT VERSCHIL GESPROKEN WORDEN ALS DE BETROUWBAARHEIDSINTERVALLEN ELKAAR NIET OVERLAPPEN.’
Zelfstandige slijterijen | Zelfstandige slijterijen maken geen onderdeel uitmaken van een ketenbedrijf, hebben een vergunning voor het uitoefenen van het slijtersbedrijf en verkopen ook daadwerkelijk alcoholhoudende dranken. Zelfstandige supermarkten | Zelfstandige supermarkten betreffen supermarkten die geen onderdeel uitmaken van een ketenbedrijf en die ook daadwerkelijk zwak-alcoholhoudende dranken verkopen.
114
Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Appendix
Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Appendix
115
BUREAU OBJECTIEF Toernooiveld 300 6525 EC Nijmegen 024 848 1111 info@bureauobjectief.nl www.bureauobjectief.nl
116
© Bureau Objectief, Nijmegen, augustus 2022
Naleving leeftijdsgrens alcohol- en tabaksverkoop 2022 - Appendix
De Voedselvoorziening staat onder druk 20 september 2022 Lokaal voedsel produceren, Natuur, Voedsel beschikbaar houden, Zelfredzaamheid De praktische voorzieningen Introductie Sedert 2009 is onze organisatie actief met de samenleving 21e eeuw in de vorm van voedseldistributie, verbouw, onderzoek, locaties. Onze website; www.ecovrede.nl vertelt u hier meer over. Via Landelijke media, Gemeenteraad, Provincie (Gelderland), sociale media, websites, consulten, spreekuur, gastlessen, nieuwsbrieven bieden wij tools voor verbetering in voedsel, wonen en werken, voor iedereen. Wij distribueren brood voor wie dat nodig heeft. Op verzoek organiseren wij lezingen en workshops en een spreekuur. De voedselvoorziening staat onder druk door verschillende factoren economie, landbouw, water, energie, kunstmest, onkunde, bodemvervuiling, gewoonten, oorlog, armoede. Tools voor voedselproductie dienen beschikbaar te zijn voor iedereen. Het gaat om Omdenken; met voedselproductie en natuurlijke landbouw ; Wordt waarde gecreëerd, de bodem verbeterd, de voedselvoorziening gestabiliseerd, water gebufferd, natuurlijke bouwmaterialen geproduceerd - aanplant en snelle productie teelten voor biomassa. De nieuwe locaties houden de bodem bedekt. Bomen, groen gecombineerd met groente en fruit bieden toekomst en omvatten alle aspecten die aandacht vragen ; water, bodem, voedsel, natuur, gezondheid, toekomst.
Voedselbossen en strokenteelt. De transitie van die landbouw, het landschap, vraagt om grote ingrepen. De contouren en handvatten voor die ingrepen vindt u hier. Wij zijn beschikbaar voor al uw vragen en de oplossingen. 06 49 36 78 77 organisatie@ecovrede.nl www.ecovrede.nl Organisatorisch - Een motie aannemen conform dit document dat lokaal voedsel eerste prioriteit heeft - Benadering van betrokken partijen; gronden beschikbaar stellen - Bomenaanplant en natuurontwikkeling passend zijn bij voedselproductie - Ambtelijk voorrang in alle aspecten - een team beschikbaar voor ondersteuning en vragen - Wet en regelgeving, waaronder wijziging bestemmingsplan eenvoudig geregeld is - Informatiepunt voor vragen via ; telefoon, e-mail, sessies (bieden wij u aan ) - Dat voedsel weggooien strafbaar is en reststromen aangeboden worden - Boeren en tuinders ondersteund met een inkomens -eet - woongarantie Aandachtspunt; - Contouren aangeven voor locaties ten aanzien van omgang met de grond - Boekhoudkundige omvorming - creatie van meerwaarde centraal - Verpachte gronden; richtlijnen - omvormen pachtcontracten - Gronden/ gebouwen die vrijkomen door uitkopen of anderszins direct beschikbaar stellen - Grasvelden en andere locaties omvormen tot tuinen - eigendommen overstijgen - burger - en maatschappelijk initiatief ruimte en ondersteuning bieden - Dat kweek, plantmateriaal en zaden lokaal
worden geregeld en beschikbaar zijn
Locaties zijn nodig Gronden, gebouwen, terreinen braakliggend en stroken die niet worden gebruikt Denk aan 50 tot 100 hectare in totaal voor de gemeente. Aandachtspunten zijn vervuiling en water. Combinaties van doelstellingen in; waterbuffering, natuurontwikkeling, voedselproductie, bodemverbetering, hittestress verminderen Voor iedere burger een tuin beschikbaar met begeleiding Locaties om niet beschikbaar en prijzen van producten op behoefte afgestemd Ieders inbreng is van belang ● Burgers hebben ruimte nodig voor eigen verbouw van vooral verse groente en fruit ● Boeren en tuinders hebben advies en ondersteuning nodig bij de omschakeling en in de keuze van (nieuwe-) teelten ● - Iedereen een recht op eten en drinken- onvoorwaardelijk - meehelpen/wederdienst ● - Dat iedereen meehelpt op basis van betrokkenheid - vrijwilligerscontract Werkwijze en Hoofdlijn Biologisch, voedselbossen, strokenteelt, -Dat biologisch en ecologisch werken de richting is Hoofdlijn; samenwerken met de Natuur Wij bieden u aan; Praktisch advies en ondersteuning Spreekuur Online sessie mogelijk Workshop voor groepen bij ons of op locatie Een praktische rondleiding in het voedselbos www.ffrmnetwork.org www.evsgebouwbeheer.nl www.ecovredegaard.nl Wij nodigen partijen uit dit manifest mede te onderschrijven en te delen in het eigen netwerk Wij willen graag een werklocatie met grond EcoVrede FFRM Network
Postbus 60051 6800 JB Arnhem
Telefoon; 06 49 36 78 77 Gerrit Fonk namens team Ecovrede
email; organisatie@ecovrede.nl Sociale Media; MeWe - EVS FFRM Network Ecovrede Telegram; organisatie ecovrede en onder voedselbossen ANBI instelling sedert 2011 Ps; we bieden een handvat water en wonen met perspectief en meer Lokale munt overwegen en (her-) introduceren
BBS
Gelderland-Zuid
Aan de raden van de gemeenten die participeren in de Gemeenschappelijke Regeling GGD Gelderland-Zuid
ons kenmerk: GGD/DIR/22/2513/MP/JvW uw kenmerk: 20 september 2022 datum: onderwerp: Opmerkingen zienswijzen jaarstukken GGD 2021, begrotingswijziging 2022 en programmabegroting GGD 2023
afdeling: Directiebureau contactpersoon: Jules van Wijngaarden doorkiesnummer: (088) 144 7245 e-mail: ivanwiinaaarden@aadaelderlandzuid.nl
Geachte Raad, Op ons verzoek heeft u dit voorjaar uw zienswijze geleverd op onder andere de Jaarstukken GGD 2021, de begrotingswijziging 2022 en op de Programmabegroting GGD 2023, waarvoor onze hartelijke dank. Graag reageren wij hieronder op een aantal opmerkingen van verschillende gemeenten. Daarnaast delen wij in deze brief de besluiten van het Algemeen Bestuur (in de vergaderingen van 30 juni en 1 september 2022) aan u mee met betrekking tot de Jaarrekening GGD 2021, de begrotingswijziging 2022 en de Programmabegroting GGD 2023. Vanzelfsprekend gaat de GGD aan de slag met de uitvoering van de genomen besluiten. Ontwikkelingen Coronavirus COVID-19
Allereerst danken wij u hartelijk voor de waardering die u uitspreekt voor de werkzaamheden die de GGD heeft verricht in deze crisistijd. De situatie met betrekking tot de coronabestrijding is momenteel rustig. Na een toename van het aantal besmettingen vanaf eind juni, is het aantal coronatesten weer gedaald. De testorganisatie is grotendeels afgeschaald, al houdt de GGD rekening met het scenario dat een ziekmakende coronavariant kan ontstaan. Als zelftesten onvoldoende blijken te werken, zal de GGD - op verzoek van de minister van VWS - weer opschalen. Er zijn tussen de GGD'en en het Ministerie van VWS afspraken gemaakt over omvang van dienstverlening en opschalingssnelheid, waarbij een voorbehoud bestaat ten aanzien van de beschikbaarheid van personeel. Vanaf juli bereidt de GGD zich voor op het zetten van herhaalvaccinaties. De planning is dat op 19 september de eerste prikken met een vernieuwd coronavaccin worden gezet. De door COVID-19 ontstane hogere lasten in 2021 zijn vanuit het Rijk gecompenseerd. Ook voor 2022 zal het Rijk alle kosten vergoeden via de meerkostenregeling.
Centraal postadres
Postbus 1120
Hoofdvestigingen GGD Gelderland-Zuid
6501 BC Nijmegen www.ggdgelderlandzuid.nl
Regio Nijmegen (Nijmegen)
info@ggdgelderlandzuid.nl
Rivierenland (Tiel)
/iso\ rgooiy
Bezoekadres
Regio Nijmegen Groenewoudseweg 275 6524 TV Nijmegen T: (088) 144 71 44 F: (024) 322 69 80
BIC/SWIFT: RABONL2U
(HKZ>
IBAN: NL56.RABO.030.73.24.826 BTW: NL8003.34.930.B01 KvK: 09212724
datum: 20 september 2022 ons kenmerk:GGD/DIR/22/2513/MP/3vW pagina 2 van 5
Jaarrekening GGD 2021
Het Algemeen Bestuur (AB) heeft in de vergadering van 30 juni jl. de Jaarstukken GGD 2021 vastgesteld en ingestemd met de resultaatbestemming, te weten: het toevoegen van € 149.000 aan de algemene reserve van de GGD. Hierdoor stijgt de algemene reserve tot € 1.696.000 wat overeenkomt met 50% van de streefwaarde. De algemene reserve dekt daarmee 45% van de gekwantificeerde risico's af. In de vergadering van 30 juni jl. heeft het Algemeen Bestuur besloten het uitgangspunt om het positief resultaat toe te voegen aan de algemene reserve als deze nog niet de streefwaarde heeft bereikt te hanteren conform afgesproken spelregels. Een ambtelijke werkgroep buigt zich met de GGD in 2022 over de opbouw van de P&C documenten en de methodiek van het vormen van weerstandsvermogen. Het advies van deze werkgroep zal t.z.t. worden besproken in het Algemeen Bestuur. Zienswijzen In bijlage 1 vindt u het overzicht van de zienswijzen van de deelnemende gemeenten over de Jaarstukken 2021. Hierin ziet u een zeer grote mate van overeenkomst. Drie gemeenten zijn - in de zienswijzen - niet akkoord met het toevoegen van de algemene reserve aan het weerstandsvermogen. Resultaten per gemeente In het inhoudelijk jaarverslag 2021 wordt toegelicht welke werkzaamheden GGD Gelderland-Zuid in 2021 heeft verricht voor de 14 gemeenten en welke resultaten ze daarbij heeft geboekt.
Eén gemeente mist de behaalde resultaten op gemeenteniveau en verzoekt dit in te toekomst weer toe te voegen. Ook verzoekt deze gemeente om in het vervolg op beknopte wijze meer duiding aan te brengen in de cijfers. GGD Gelderland-Zuid wil het inhoudelijk jaarverslag beknopt houden en zal om deze reden niet apart de behaalde resultaten vermelden per gemeente. Wel worden de facultatieve taken (per subsidie) aan de betreffende gemeente apart (inhoudelijk en financieel) verantwoord. Rapportage van de facultatieve taken In het jaarverslag en de jaarrekening worden de uniforme taken van de GGD verantwoord. De GGD kan op verzoek facultatieve taken verrichten voor één of meerdere gemeenten. Drie gemeenten verzoeken (in de zienswijze) om ook de resultaten van de facultatieve taken te rapporteren in het jaarverslag/jaarrekening, met name met betrekking tot MMK/Omgevingswet. De inhoudelijke en financiële resultaten van facultatieve taken/projecten worden aan de betreffende gemeente(n) verantwoord per subsidie. Het vormt geen onderdeel van het jaarverslag en de jaarrekening. Interne dienstverlening Drie gemeenten volgen de Adviesfunctie in de opmerking over de manier waarop over de interne dienstverlening verslag wordt gedaan. In de facultatieve taken wordt de interne dienstverlening niet apart gepresenteerd maar is deze verwerkt in de post 'personeel'.
In de uniforme taken wordt de totale interne dienstverlening gepresenteerd, samen met de overhead van de uniforme taken. GGD Gelderland-Zuid neemt het advies van de Adviesfunctie ter harte en zal de interne dienstverlening in de toekomst transparanter verwerken. Veilig Thuis Eén gemeente merkt op dat, hoewel deze gemeente zeer content is met het resultaat dat Veilig Thuis presenteert, dit hoger had kunnen liggen uitgaande van pxq realisatiecijfers en kostprijzen. Mocht dit een structurele ontwikkeling blijken, dan zal deze gemeente voorstellen de Veilig Thuis-begroting aan te passen naar reële aantallen tegen vaste kostprijzen. In reactie hierop geeft Veilig Thuis aan te begroten op basis van reële aantallen en kostprijzen. Begrotingswijziging 2022
In de vergadering van 30 juni jl. is het Algemeen Bestuur akkoord gegaan met de begrotingswijziging 2022. Deze bestaat uit een aantal onderdelen, te weten: ■ Verhoogde instroom bij Bijzondere Zorg (€ 295.669); ■ Concerntroller (€ 60.000); ■ Prenataal huisbezoek (€ 64.474);
datum: 20 september 2022 ons kenmerk:GGD/DIR/22/2513/MP/JvW pagina 3 van 5
■
Toezicht Kinderopvang/gastouderopvang (€ 120.349).
Daarbij moet worden opgemerkt dat de post 'verhoogde instroom bij Bijzondere Zorg' alleen incidenteel gehonoreerd is voor 2022 (begrotingswijziging) en 2023. Voor 2022 neemt centrumgemeente Nijmegen de kosten voor haar rekening; zij bekostigt dit vanuit de doeluitkering Beschermd Wonen. Zienswijzen In bijlage 2 vindt u het overzicht van de zienswijzen van de deelnemende gemeenten over de begrotingswijziging 2022. Het gaat om een aantal posten, die ook opgenomen zijn in de conceptbegroting 2023. Met de kosten voor de concerncontroller gaan alle 14 gemeenten akkoord. Ook m.b.t. het Prenataal huisbezoek gaan alle gemeenten die het betreft akkoord, tot het maximum van de Rijksbijdrage voor iedere betrokken gemeente. Ook gaan alle gemeenten akkoord met het ophogen van de inspecties van de gastouderopvang van 5 naar 50%, incl. de bijbehorende kosten tot het maximum van de Rijksbijdrage voor iedere betrokken gemeente. Ten aanzien van de verhoogde instroom Bijzondere Zorg zien we de volgende zienswijzen: • 3 gemeenten gaan akkoord met de structurele budgetophoging; • 10 gemeenten willen het extra budget dat gemoeid is met deze stijging enkel voor de jaren 2022 en 2023 toekennen; • 1 gemeente onthoudt zich van stemming, omdat zij dit product niet afneemt van de GGD. Proarammabearotina GGD 2023
Het Algemeen Bestuur heeft in de vergaderingen van 30 juni en 1 september jl. ingestemd met de Programmabegroting GGD 2023, met uitzondering van: ■ Informatiegestuurd werken. De bijdrage van € 175.000 is alleen voor 2023 toegekend. • Structurele doorwerking begrotingswijziging 2022 Bijzondere Zorg van € 295.669; de bijdrage is incidenteel voor 2023. ■ Versterken inkoopfunctie € 67.000 om te voldoen aan wet- en regelgeving (waaronder rechtmatigheid). Het Algemeen Bestuur heeft in de vergaderingen van 30 juni en 1 september jl. ingestemd met: * Een indexering van 0,45% in 2023; dit komt overeen met een stijging van de lasten van € 113.330; ■ Het verminderen van het inwonersaantal gemeente Beuningen en de financiële consequentie hiervan (€ 28.000) te verdelen over alle deelnemende gemeenten; ■ Een daling van de kosten in 2023 als gevolg van besparingen van € 155.000; ■ Een daling van de lasten van Veilig Thuis met € 314.079; ■ Een stijging van de lasten van Veilig Thuis met € 312.376; ■ Een daling van de lasten t.b.v. het Rijksvaccinatieprogramma van € 59.490; » Een daling van de lasten t.b.v. Toezicht Kinderopvang van € 47.739; ■ Stijgende lasten t.b.v. informatiebeveiliging en Arbo ten bedrage van circa € 89.000. De bovengenoemde besluiten van het Algemeen Bestuur (dd.
30 juni en 1 september 2022) zijn verwerkt in de bijgaande herziene Programmabegroting GGD 2023 (versie 2.0), die vastgesteld is door het Algemeen Bestuur. Zienswijzen In bijlage 3 treft u het overzicht aan van de zienswijzen van de deelnemende gemeenten over de Programmabegroting GGD 2023. Hierin ziet u een grote mate van overeenkomst. De zienswijzen zijn door het Algemeen Bestuur betrokken bij de behandeling en vaststelling van de Programmabegroting 2023 in de AB-vergaderingen van 30 juni en 1 september jl.
datum: 20 september 2022 ons kenmerk:GGD/DIR/22/2513/MP/JvW pagina 4 van 5
Begroting Veilig Thuis 12 gemeenten geven in hun zienswijze aan niet akkoord te gaan met de begroting Veilig Thuis. Ze zijn van mening dat de GGD/Veilig Thuis moet uitgaan van de realisatie 2021, ook bij de meldingen. In de door het Dagelijks Bestuur voorgelegde begroting 2023 is voor alle diensten (waaronder adviezen, Voorwaarden&Vervolg, Onderzoek) uitgegaan van de realisatie 2021, met uitzondering van de dienst meldingen. Hiervoor zijn twee argumenten: • 2021 was een bijzonder jaar als gevolg van corona. In de maanden oktober en november was in het aantal meldingen een trendbreuk te zien. Hierdoor eindigde het aantal meldingen in 2021 uiteindelijk lager. Deze trendbreuk was niet verklaarbaar. • Op verzoek van de gemeenten investeert Veilig Thuis in voorlichting aan het onderwijs over de meldcode, aangezien het aandeel 'onderwijs' slechts 4% van het aantal meldingen bedraagt. Verwacht wordt dat bij een hogere bewustwording in het onderwijs het aantal meldingen zal stijgen. Het Dagelijks Bestuur is daarom voor de conceptbegroting 2023 voor het onderdeel Veilig Thuis uitgegaan van het aantal meldingen in de begroting 2022 (en niet van de realisatie 2021). De door de Adviesfunctie voorgestelde - en in de zienswijzen van 12 gemeenteraden overgenomen wijziging van de begroting zou resulteren in een feitelijke bezuiniging van ruim €300K.
De consequenties van deze bezuiniging zouden de volgende zijn: • Afschalen van de personele capaciteit in 2022 met 4 fte om de bezuiniging in 2023 te kunnen realiseren. Door de reeds strakke formatie/bezetting van Veilig Thuis zal onvoldoende geanticipeerd kunnen worden op ontwikkelingen, zoals hogere instroom van meldingen en adviezen. • Een lagere formatie zal leiden tot oplopende doorlooptijden, (verdere) overschrijding van wettelijke termijnen en een stijgende werkvoorraad. Hiermee wordt het risico op onveilige situaties verhoogd. • Opschalen boven de begroting zal leiden tot begrotingsonrechtmatigheid. Dit kan worden ondervangen door een begrotingswijziging, maar dit lost niet op dat tussentijds moet worden afgeschaald, omdat de begrotingswijzigingsprocedure een lange doorlooptijd kent. Realisatie 2022: stijging van aantal meldingen In het eerste kwartaal 2022 was de instroom t.o.v. 2021 meldingen minus 2%, maar daarna is het aantal meldingen t.o.v. 2021 gestegen: in april +11%, in mei +24%, juni + 27%, juli +10%. Vanwege bovengenoemde argumenten is het Algemeen Bestuur in de vergadering van 1 september jl. akkoord gegaan met de oorspronkelijke begroting 2023 van Veilig Thuis, te weten: • Een stijging van de lasten van € 312.376 (met name veroorzaakt door meer meldingen); • Een daling van de lasten van € 314.079, doordat Veilig Thuis gaat sturen dat er op 26% i.p.v.
28% van de meldingen een vervolgdienst wordt ingezet. Met andere woorden: overall is er geen uitzetting van de begroting Veilig Thuis 2023 t.o.v. de begroting 2022.
Bijzondere Zorg Bij Bijzondere Zorg is er sprake van autonome groei van zwaardere trajecten én een forse groei van lichte trajecten. De GGD is het vangnet en heeft geen invloed op de instroom van trajecten. De gemeenten hebben dat wel. Geen van der partijen verwacht de stijging volledig terug te kunnen dringen. In de zienswijzen gaan 4 gemeenten geheel akkoord, 5 alleen voor het jaar 2023 (dus niet structureel); 4 gemeenten gaan niet akkoord en 1 gemeente onthoudt zich van stemming, omdat ze het product niet afneemt van de GGD. Een aantal gemeenten is van mening dat de eigen lokale structuur in het voorveld de stijging zal gaan beperken. In de zienswijzen wordt aangedrongen in het eerste kwartaal van 2023 met een analyse van de meldingen te komen en financieel te onderbouwen wat minimaal noodzakelijk is. Mede op grond van de zienswijzen, heeft het Algemeen Bestuur besloten om de bijdrage ten behoeve van Bijzondere Zorg incidenteel toe te kennen voor het jaar 2023 en na evaluatie in het eerste kwartaal van 2023 een besluit voor het vervolg te nemen.
datum: 20 september 2022 ons kenmerk: GGD/DIR/22/2513/MP/JvW pagina 5 van 5
Informatiegestuurd werken Bij de begrotingsbespreking 2022 vroeg de GGD akkoord te gaan met een financieringsperiode van 2 jaar. Dat is toen niet gehonoreerd. In de huidige begrotingscyclus gaat één gemeente akkoord met de structurele begroting informatiegestuurd werken, één niet en stellen 12 gemeenten voor de begroting voor 2023 (incidenteel) toe te kennen, met een evaluatie in het eerste kwartaal van 2023. Daarbij is het verzoek de meerwaarde voor de gemeenten duidelijk aan te geven. Om als GGD door te kunnen ontwikkelen op dit vlak is, naar de mening van het Dagelijks Bestuur, een structurele investering in data-specialistische kennis en infrastructuur van belang. Voor de begroting 2024 zullen wij nader afstemmen met gemeenten en inzicht geven in de ontwikkelrichting van informatiegestuurd werken. En bovenal welke resultaten voor de gemeenten hiermee geboekt kunnen worden. Hierdoor vertrouwt het Dagelijks Bestuur erop het strategisch thema 'Informatie-gestuurde aanpak van maatschappelijke opgaven' uit de meerjarenstrategie van de GGD voor de gemeenten (structureel) te kunnen neerzetten en ontwikkelen. Inkoopfunctie Tien gemeenten geven in de zienswijzen aan niet akkoord te gaan met de uitzetting van de kosten voor de doorontwikkeling/professionalisering van de inkoopfunctie.
De accountant heeft aangegeven dat de inkoopfunctie uitgebreid zou moeten worden om te kunnen voldoen aan wet- en regelgeving (zoals rechtmatigheid). Het Algemeen Bestuur is niet akkoord gegaan met de versterking van de inkoopfunctie en wacht hiervoor de constateringen van de concerncontroller af. Het Dagelijks Bestuur geeft in reactie aan dat de inkoopfunctie, mede n.a.v. het advies van de accountant, doorontwikkeld moet worden om rechtmatigheidsrisico's te beperken. Hierbij zal worden ingezet op signalering en betere vastlegging van gekozen procedures. Dit kan niet, zoals enkele gemeenten opperden, belegd worden bij de concerncontroller omdat deze toetst op de naleving van procedures en omwille van functiescheiding (en tijd) niet uitvoerbaar is. Gezien het belang van de inkoopfunctie zal dit onderwerp wederom terugkomen in de Kaderbrief 2024.
Planning jaarrekening 2022 en begroting 2024 Conform de Gemeenschappelijke Regeling GGD Gelderland-Zuid, zullen de jaarrekening 2022 en de ontwerpbegroting 2024 aan de raden van deelnemende gemeenten worden gezonden vóór 1 april 2023. Met het RAO is afgesproken een extra overleg in april in te plannen, dit voor bespreking van de conceptjaarstukken en conceptbegroting. Hiermee wordt tegemoet gekomen aan het verzoek meer'in gesprek' te zijn over de concept-jaar- en begrotingsstukken. Wij vertrouwen erop u met deze informatie van dienst te zijn. Met vriendelijke groet,
Voorzitter
Bijlagen: 1. Overzicht zienswijzen deelnemende gemeenten Jaarstukken 2021 2. Overzicht zienswijzen deelnemende gemeenten begrotingswijziging 2022 3. Overzicht zienswijzen deelnemende gemeenten Programmabegroting GGD 2023 4. Vastgestelde Programmabegroting GGD 2023 (versie 2.0).
19 september 2022
Beste leden van de gemeenteraad, Beste leden van het college van B&W, Voor het zomerreces boden wij u in onze brief d.d. 13 juni jl. (verspreid via de griffie) een aantal handvatten aan die behulpzaam kunnen zijn bij het maken van een beleidskader voor het huisvesten van internationale medewerkers. Met dit schrijven willen wij nogmaals uw aandacht vestigen op de noodzaak om werkgevers, uitzendbureaus en huisvesters de wettelijke ruimte te bieden om binnen de door u gestelde kaders extra huisvesting voor deze doelgroep te kunnen realiseren. Extra instrument Het tekort aan kwalitatief goede huisvestingslocaties speelt in alle sectoren en in iedere gemeente, dus ook in de uwe. De druk op de woningmarkt is extreem hoog en de planologische ruimte voor nieuwe ontwikkelingen wordt in veel gemeenten steeds kleiner. Wij begrijpen dat de uitdaging om voor alle doelgroepen voldoende geschikte woonruimte te realiseren nog nooit zo groot is geweest. Echter, door ruimte te geven aan de realisatie van short- en midstay huisvestigingslocaties in het buitengebied binnen uw gemeente, kan het huisvesten van internationale medewerkers in reguliere woningen aan banden gelegd worden. U krijgt daarmee een extra instrument in handen om de druk op de reguliere woningmarkt te verlichten.
Onderdeel van de oplossing Daarnaast kan de land- en tuinbouwsector – waar vaak vraag is naar tijdelijke huisvesting - nog op een andere manier bijdragen aan de oplossing voor de woningcrisis. Er zijn legio bedrijven, zowel in de productie als in de export, die – al dan niet in samenwerking met een uitzendbureau of huisvester – willen investeren in de realisatie van nieuwe huisvesting op eigen terrein. Dat biedt extra voordelen voor gemeenten. De druk op de ruimtevraag wordt hierdoor immers substantieel verlaagd. Daarnaast blijkt uit de praktijk dat de komst van huisvestingslocaties op eigen terrein tot veel minder weerstand bij burgers en omgeving leidt. De kwaliteit van de huisvesting kan geborgd worden door middel van een onafhankelijk keurmerk: AKF of SNF. Als sector hebben we een digitaal inspiratieboek opgesteld met vijftien aansprekende voorbeelden van kwalitatief goede huisvestingslocaties in tuinbouwgebieden of op bedrijventerreinen. Dit boek bieden wij u in de bijlage van deze brief nogmaals aan. Ook wijzen wij u graag op de mogelijkheid om een werkbezoek te organiseren naar een gerealiseerde huisvestingslocatie in uw regio. Neem hiervoor contact met ons op via huisvesting@greenports-nederland.nl. Uiteraard zijn wij ook voor andere vragen via dit e-mailadres bereikbaar.
Wellicht ten overvloede wijzen wij u ook op het ondersteuningsprogramma internationale medewerkers van de VNG. Daar kunnen gemeenten terecht met vragen over alles wat komt kijken bij het huisvesten van internationale medewerkers. Het ondersteuningsprogramma is te bereiken via arbeidsmigranten@vng.nl. Als sector zijn wij daarnaast altijd bereid mee te denken aan constructieve oplossingen in uw gemeente en wellicht benaderen we u binnenkort zelf om in gesprek te komen. Met vriendelijke groet, Nees van Wolfswinkel Voorzitter bestuurlijke tafel Huisvesting internationale medewerkers Greenports Nederland
Eric Douma Voorzitter bestuurlijke tafel Portefeuillehouder Ondernemerschap en Onderwijs bij LTO Nederland
Bijlage1: link naar inspiratieboek ‘Een plek onder de zon’
Louis Pasteurlaan 6, 2719 EE Zoetermeer
info@greenports-nederland.nl
www.greenports-nederland.nl
Aan : Gemeenteraadsleden van de gemeenten van de Gemeenschappelijke Regeling Avri t.a.v. de Griffier Van: Aandeelhouders Avri Realisatie BV Datum 20 september 2022 Onderwerp: Verkorte jaarrekeningen 2021 van Avri Realisatie BV en Avri Solar BV Inleiding / Samenvatting Als raadslid bent u benieuwd naar de (financiële) resultaten van Avri GR en haar BV’ s , te weten Avri Realisatie BV en Avri Solar BV. Immers een goed resultaat kan ten goede komen aan de Gemeenschappelijke Regeling en op die manier aan uw inwoners. Wij willen u altijd tijdig en volledig informeren over het resultaat van het afgelopen jaar. Hierbij houden we rekening met de wet- en regelgeving die voor een BV geldt. • Elk jaar wordt in de concept jaarrekening van Avri GR gemeld of een dividend uitkering te verwachten is. Dit op basis van de concept jaarrekeningen van de BV’ s. Deze uitkering is onder voorbehoud van de definitieve goedkeuring van de aandeelhouders. • U ontvangt elke jaar na de aandeelhouders vergadering in juli de verkorte jaarrekeningen. Hieronder een toelichting bij het bovenstaande: Geen dividenduitkering over 2021 De aandeelhouders zijn akkoord om het resultaat ten gunste te brengen van de algemene reserve en niet nu uit te keren omdat: 1. Door de subsidie correctie van 2021 wij in 2022 zeker € 200.000,- minder subsidie ontvangen (over het jaar 2021) 2.
Op korte termijn (hoge) investeringen noodzakelijk zijn om de inkomsten van de stroomopwekking te kunnen blijven garanderen in deze snel veranderende energiemarkt. ( bv negatieve prijzen bij teveel zon en weinig vraag) In de statuten is vastgelegd dat onder voorwaarden dividend (deel van de winst) mag worden uitgekeerd aan de aandeelhouder ( Avri GR). In principe te bepalen bij de behandeling van de jaarrekening, na goedkeuring van directie en RvC. De wettelijke toetsen / voorwaarden bij dividenduitkering BV’ s zijn: balanstest , liquiditeitstoets en uitkeringstoets. Jaarrekening verkort of volledig U ontvangt de verkorte versies van de jaarrekeningen 2021 van Avri Realisatie B.V. en Avri Solar B.V. Het is ook mogelijk om de beide volledige jaarrekeningen op het kantoor van Avri te Geldermalsen in te zien. (afspraak met Joan Ligtenberg). Jaarrekeningen van B.V.’ s zijn geen openbare stukken in tegenstelling tot de openbare stukken van de gemeenschappelijke regeling Avri. De jaarrekeningen zijn door een accountant gecontroleerd en door de directie en Raad van Commissarissen goedgekeurd. Hierna door de aandeelhouders ( tevens AB leden) op 7 juli 2022 vastgesteld.
J.G. Ligtenberg
september 2022
Jaarlijks moment van vaststellen resultaat B.V. In het begin van elk jaar moeten meerdere jaarrekeningen tegelijk worden opgesteld. Betreffende de prioriteit zijn bestuurlijke afspraken gemaakt en daardoor is het niet mogelijk dat de jaarrekeningen van de B.V.’ s voor de behandeling van de jaarrekening van Avri GR worden vastgesteld. Daarnaast moet voor een juist resultaat in de jaarrekeningen de subsidie correctie bij Solar BV in de cijfers worden meegenomen. Het ministerie van EZK maakt pas in april deze correctie via de Staatscourant bekend. Hierdoor kan uiterlijk 31 mei de accountant de jaarrekeningen goedkeuren. In juni de Raad van Commissarissen (RvC) en in juli stellen de aandeelhouders (AVA) het directievoorstel vast.
Tot slot Nu alle colleges zijn geïnstalleerd houden we in het najaar een informatie avond waar we toelichten wat de verschillen zijn tussen de GR en de BV. En wat dat bestuurlijk en financieel betekent. Deze informatiebijeenkomst zal in overleg met de griffies worden gepland.
J.G. Ligtenberg
september 2022
Raadsbijeenkomst ODR 12 september 2022 Marcel Keijman
Omgevingsdienst Rivierenland Samen met onze opdrachtgevers zorgen wij voor een prettige, veilige en duurzame leefomgeving in de regio Rivierenland. VTH taken en advies Gemeenschappelijke regeling Provincie Gelderland, gemeenten Buren, Culemborg, Maasdriel, Neder-Betuwe, Tiel, West Betuwe , West Maas en Waal, Zaltbommel
2
Onderwerpen voor vandaag: - Vergunningverlening - Omgevingswet - Wet Kwaliteitsborging bouw
3
Vergunningverlening milieu en bouw
4
Vergunningverlening Vergunningverlening is meer dan het verlenen van een vergunning • • • • •
Melding, informatieverstrekking, ondersteuning Samen met partners Voor inwoners en ondernemers De basis voor toezicht en handhaving! Actualiteiten (corona, vluchtelingen, stikstofcrisis, klimaat)
Vergunningverlening Vergunningverlening zorgt soms ook voor teleurstelling • Weigeren of buiten behandeling laten • Aanvraag die niet compleet is na aanvulling • Aanvraag die niet past binnen landelijke wetgeving , lokale wetgeving (bestemmingsplan) of lokaal beleid (welstand) • Duurt soms lang • Kosten
Vergunningverlening milieu
7
Vergunningverlening milieu • Wet milieubeheer en Wabo basistaak vanuit wet VTH • Voor alle bedrijven in de 8 gemeenten die meldingsplichtig of vergunningplichtig zijn. • Niet voor de bedrijven waar de provincie het bevoegd gezag is • Voor bedrijven is wet- en regelgeving vaak moeilijk. Zij schakelen veel adviesbureaus in. • Vaak vooroverleg (heeft wetgever ook bedoeld) • Wet VTH stelt eisen aan de uitvoering van deze taken. O.a. over aantal mensen wat het werk doet, opleidingen en ervaring van deze mensen
8
Wet VTH: 3 verschillende sectoren
Agrarisch
Niet agrarisch
Afvalbedrijven
• Deze 3 sectoren vragen om andere specialismen en dynamiek • Vanwege onze expertise op agrarisch vlak voeren we deze taken ook uit voor andere omgevingsdiensten in Gelderland • De afvalbedrijven vallen veelal onder de provincie. De provincie werkt hiervoor samen met ODRN • Actualiteiten agrarisch: stikstof, ammoniak, schaalvergroting, verdroging, arbeidsmarkt • Actualiteiten niet agrarisch: ZZS (b.v. PFAS), circulaire economie, energie, externe veiligheid • Actualiteiten algemeen: Omgevingswet en commissie Van Aartsen 9
Asbest • Volgens de wet een milieutaak, gerelateerd aan bouw (sloopwerkzaamheden met asbest). • Verplichte milieutaak volgens wet VTH, dus taak ODR (meldingen en toezicht) • Veel samenwerking met toezicht, ketentoezicht en de arbeidsinspectie. • Er is vaak sprake van illegale activiteiten vanwege hoge kosten • Aantallen 2021: circa 800 sloopmeldingen met asbest, circa 100 zonder Actualiteiten: • Tekort aan mensen in de bouw in relatie tot toename (ver) bouwen en sloop plannen • Geen asbestverbod maar eisen verzekeringsmaatschappijen en hypotheekverstrekkers
10
Vergunningverlening bouw American Roadhouse Zaltbommel. Inmiddels gesloopt. Veel asbest, veel woningen in omgeving Door gemeente opgekocht i.v.m. andere invulling locatie ODR bijgedragen bij plannen locatie, vergunningverlening en toezicht (integraal bouw, milieu, enz.) 11
Vergunningverlening bouw
Benzinestation en wasstraat firma Van Dijkhuizen Veemarkt Tiel. 7 verschillende asbestbronnen Goede samenwerking met gemeente Tiel
12
Vergunningverlening bouw
13
Vergunningverlening bouw • Woningwet -> volksgezondheid en veiligheid • Wabo • Het gaat om Bouwen en verbouwen, Reclame, Inrit, Kap en Sloop (BRIKS) • Sterke focus op dienstverlening (snel, hulp bieden) • Welstand en bestemmingsplannen • Maar ook Natuurbeschermingswet, archeologie • Beleid gemeenten op technische aspecten is vooral gericht op constructie en brandveiligheid en minder op energiebesparing, duurzaamheid, etc.