Haalbaarheidsonderszoek Nederhemert - U22325 - 18-10-2022
Tekst van het document
Haalbaarheidsonderzoek Nederhemert Advies keuze uitbreiding CBS De Wegwijzer
Opdrachtgever Opgesteld door Kenmerk Datum
gemeente Zaltbommel, Jessica van Leeuwen Therry Eenkhoorn, Valerie Boon en Floor Lensing U22325 14 oktober 2022
Postbus 2145 | 7302 EM Apeldoorn | T (055) 538 66 90 | info@pentarho.nl | www.pentarho.nl | KvK-nr. 08169718 | Btw-nr. NL8189.60.115.B01
Inhoudsopgave 1
2
3
4
Inleiding
3
1.1 1.2 1.3
Aanleiding Proces Leeswijzer
3 3 3
Situatiebeschrijving
4
2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6
4 4 5 6 6 8
Visie op onderwijs, voorschool, maatschappelijk en sport
10
3.1 3.2 3.3 3.4
10 10 11 11
6
Onderwijskundige visie Pedagogische visie Maatschappelijke visie Visie op sport
Vertaling naar huisvesting 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5
5
Algemeen Kaders Huidige functionele staat schoolgebouw en plein Huidige technische staat schoolgebouw Planologische uitgangspunten Verkeerssituatie
13
Gemeentelijke visie op onderwijshuisvesting 13 Vertaling onderwijskundige en pedagogische visie naar huisvesting 14 Vertaling maatschappelijke visie naar huisvesting 16 Vertaling visie op sport naar huisvesting 16 Visie op (fysieke) samenwerking 17
Uitwerking scenario’s
19
5.1 5.2 5.3 5.4 5.5
19 21 24 25 25
Scenario renovatie, verduurzaming en uitbreiding Scenario nieuwbouw Nieuwbouw op een alternatieve locatie Optie vergrote gymzaal Klimaat adaptief bouwen
Conclusie, aandachtspunten en aanbevelingen
26
6.1 6.2 6.3
26 27 27
Conclusie Matrix vergelijk scenario’s Aandachtspunten en aanbevelingen
Bijlage 1 - foto’s vlekkenplannen
ruimte om te zijn
31
U22325
Pagina 2 van 31
1
Inleiding
1.1
Aanleiding De gemeente Zaltbommel heeft het Integraal Huisvestingsplan (hierna: IHP) laten actualiseren. Het geactualiseerde IHP geeft aan dat CBS De Wegwijzer op korte termijn (2024) uitbreiding nodig heeft. De school telde op 1 oktober 2021 250 leerlingen. De verwachting is dat het aantal leerlingen in 2037 tot 338 leerlingen oploopt vanwege woningbouwplannen in het dorp. Voor het schoolgebouw van De Wegwijzer is door ICSadviseurs een aanvullende schouw uitgevoerd. Uit de schouw is naar voren gekomen dat vervangende nieuwbouw het advies is. Daarbij kan in de school mogelijk ook ruimte voor een voorschool, gymzaal en/of dorpshuis worden gecreëerd. In dit rapport beschrijven we de resultaten van het haalbaarheidsonderzoeksonderzoek Nederhemert. Op basis van de uitvraag zijn drie scenario’s onderzocht: 1. renovatie met uitbreiding op de huidige plaats van De Wegwijzer (verlengingsduur van 25 jaar); 2. vervangende huisvesting op de huidige plaats van De Wegwijzer; 3. vervangende huisvesting op alternatieve locatie. In de drie scenario’s wordt op de volgende aspecten ingegaan en beoordeeld: - draagvlak; - (planologische) haalbaarheid; - financiën.
1.2
Proces Op 7 juni jl. heeft een gesprek met Jessica van Leeuwen (beleidsmedewerker onderwijshuisvesting), Danielle van Alfen (beleidsmedewerker werk en inkomen) en Nicole Heerius (gebiedsregisseur van Nederhemert Noord en Zuid) van de gemeente plaatsgevonden. Door de gemeente Zaltbommel zijn de benodigde stukken aangeleverd. Daarnaast heeft op deze dag een gesprek met ‘t Hèmerts Visserskoor plaatsgevonden. Op 9 juni jl. hebben gesprekken met Gerda Kooijman (IB’er), Wim van der Toorn (directeur De Wegwijzer) en Gerrita Grandia (Voorschool Eigenwijs) plaatsgevonden. Het gebouw van De Wegwijzer is ook geschouwd. Verder hebben op deze dag gesprekken met de Dorpsraad, het Senioren Comité, het bestuur van Dorpshuis De Gaarde en de beheerder van het dorpshuis plaatsgevonden. Deze gesprekken zijn gevoerd om een beeld bij het huidige en toekomstige gebruik van de betrokken partijen te krijgen. Op 4 juli jl. heeft een bijeenkomst met alle partijen plaatsgevonden om een beeld van het draagvlak voor de scenario’s en de kans op (fysieke) samenwerkingen te krijgen. Op basis van deze gegevens is een haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd en is dit rapport tot stand gekomen.
1.3
Leeswijzer In hoofdstuk 2 wordt een beschrijving van de situatie gegeven. In hoofdstuk 3 geven we de visie op onderwijs, visie op voorschool, maatschappelijke visie en visie op sport. In hoofdstuk 4 worden vervolgens de ruimtebehoefte en de benodigde typen ruimten gekoppeld. In hoofdstuk 5 worden de scenario’s en financiën besproken en in hoofdstuk 6 volgen de conclusie, aanbevelingen en aandachtspunten.
ruimte om te zijn
U22325
Pagina 3 van 31
2
Situatiebeschrijving
2.1
Algemeen De Wegwijzer De Wegwijzer is gehuisvest in een gebouw uit 1975 met een uitbreidingen in 1989 en 2010 aan de Kerkplein 2A te Nederhemert. In het gebouw is samenwerking met Voorschool Eigenwijs voor peuteropvang. De technische kwaliteit van het oudere bouwdeel uit 1989 vraagt met name om een investering voor wat betreft de technische staat, het binnenklimaat en duurzaamheid.
2.2
Kaders In het geactualiseerde IHP en op basis van de uitvraag wordt voor De Wegwijzer van 338 leerlingen in 2037 uitgegaan. Dit is gebaseerd op de leerlingenontwikkeling bij De Wegwijzer en de woningbouwplannen die de gemeente in Nederhemert heeft. De gemeente hanteert de prognose van Pronexus. Hierop is ook het IHP gebaseerd. Op basis van de uitvraag zijn de 338 leerlingen maatgevend voor het haalbaarheidsonderzoek. Dit heeft invloed op de basisruimtebehoefte. In dit haalbaarheidsonderzoek wordt van de prognose van Pronexus uitgegaan. In de Verordening voorziening huisvesting onderwijs gemeente Zaltbommel 2015 hanteert de gemeente bij het vaststellen van de ruimtebeoefte de volgende berekening: - B = 200 + 5,03 * L, waarbij R = ruimtebehoefte in vierkante meters bruto-vloeroppervlakte, rekenkundig afgerond op hele vierkante meters. - L = aantal leerlingen dat op 1 oktober – voorafgaande aan elk jaar waarop de prognose betrekking heeft op de school – zijn ingeschreven. Het huidige gebouw van De Wegwijzer bedraagt op dit moment 1.585 m2 bruto vloeroppervlakte (bvo). 1.525 m2 bvo is voor onderwijs bestemd. De gemeente heeft een zorgplicht voor het huisvesten van het onderwijs. De overige 60 m2 bvo is voor Voorschool Eigenwijs bestemd. De gemeente heeft geen zorgplicht voor het huisvesten van de voorschool.
De wethouder heeft aangegeven dat de bestaande rechten niet geschonden mogen worden in de bestaande situatie. Dit betekent dat het onderwijs in de bestaande situatie geen claimrecht heeft op Voorschool Eigenwijs als het onderwijs groeit en uitbreiding nodig wordt geacht. Wanneer De Wegwijzer nieuwbouw krijgt verandert de situatie en moet de nieuwe situatie rondom het claimrecht van de school en de exploitatie van de Voorschool Eigenwijs opnieuw beoordeeld worden. Ook in het huidige IHP wordt ervan uitgegaan dat de ontwikkeling van kindcentrum wordt nagestreefd en dat de kinderopvang bij capaciteitsgebrek van de school niet hoeft te wijken. De prognoses van Pronexus geven een doorkijk tot 2041 en geven in 2037 de prognose van 338 leerlingen (exclusief de kinderen van Voorschool Eigenwijs). Bij 338 leerlingen hoort een basisruimtebehoefte van 200 + 5,03 * 338 = 1.900 m2 bvo. De gereserveerde basisruimtebehoefte voor Voorschool Eigenwijs is in 2037 60 m 2 bvo. Afgezet tegen de bestaande situatie hebben De Wegwijzer en Voorschool Eigenwijs in 2037 1.585 m2 – 1.960 m2 = 375 m2 capaciteitstekort. In het haalbaarheidsonderzoek gaan we daarom
ruimte om te zijn
U22325
Pagina 4 van 31
voor de uitbreiding uit van 375 m2 bvo, 315 m² bvo voor onderwijs en 60 m² bvo voor Voorschool Eigenwijs. De bovengenoemde ruimtebehoefte is alleen op de onderwijs- en voorschoolvraag gebaseerd. Het dorpshuis en de gymzaal zijn in deze ruimtebehoefte niet opgenomen. In dit haalbaarheidsonderzoek berekenen we de ruimtebehoefte voor het dorpshuis en de gymzaal apart. Daarbij gaan we uit van de input van de gesprekken met de gemeente, de huurders, het bestuur en de beheerder van het dorpshuis en de gezamenlijke bijeenkomst. In hoofdstuk 4 wordt de ruimtebehoefte verder uitgewerkt en aan de benodigde typen ruimten gekoppeld. 2.3
Huidige functionele staat schoolgebouw en plein Het gebouw van De Wegwijzer bestaat uit twee bouwlagen. Op de begane grond beschikt De Wegwijzer over twaalf groepslokalen waarvan één groepslokaal door Voorschool Eigenwijs wordt gebruikt. De oorspronkelijke aula is verbouwd naar spreekruimten en één groepslokaal. De oorspronkelijke personeelsruimte wordt als groepswerkruimte gebruikt. De bibliotheek annex groepswerkruimte, de keuken en het speellokaal zijn ook op de begane grond gepositioneerd. Het speellokaal is goed bereikbaar. De conciërge heeft een plek in de bergruimte. Op de eerste verdieping is de personeelskamer, kantoorruimte (drie werkplekken) en directieruimte gesitueerd. Boven de groepslokalen is een zolder die voldoende opbergruimte biedt, maar nu niet functioneel te gebruiken is. Er zijn geen lespleinen in het gebouw aanwezig. Rond het gebouw zijn voldoende buitenruimten beschikbaar; zowel pleinen, zandbakken, als een grasveld. Het grasveld waar wordt gespeeld, welke aan de achterzijde van de school is gelegen, is recentelijk door de gemeente gekocht met het oog op een eventuele uitbreiding van de school. Het grasveld kan eventueel als oplossing voor het capaciteitstekort worden ingezet. De ruimte voor de fietsen op het plein is beperkt. De gymzaal Nederhemert wordt momenteel voor de gymlessen van de leerlingen van De Wegwijzer gebruikt.
Conclusie De functionaliteit van het gebouw is onvoldoende. Op dit moment zijn veertien groepen (waarvan één instroomgroep en één groep van Voorschool Eigenwijs) in het gebouw van De Wegwijzer gehuisvest, terwijl in het gebouw twaalf groepslokalen aanwezig zijn. Het groepslokaal dat in de oorspronkelijke aula is gemaakt, heeft onvoldoende daglicht en er kan geen voltallige groep worden gehuisvest. De spreekruimten die in de oorspronkelijke aula zijn gemaakt, zijn niet geluidsdicht. Daardoor kan er geen vertrouwelijk gesprek worden gevoerd. Er is geen ruimte voor lespleinen. Tevens is de conciërge in de bergruimte gesitueerd. De berging is geen functionele ruimte voor de conciërge. De ruimte biedt geen plek om met gereedschap te werken. De conciërge werkt op de gang wat tot gevaarlijke situaties met leerlingen kan leiden. Tot slot is de personeelskamer op de eerste verdieping en de personeelskeuken op de begane grond gesitueerd. De functionaliteit van het schoolplein is goed. Er is genoeg plek voor de kinderen om te spelen. Een aandachtspunt is dat er beperkte ruimte voor fietsen is.
ruimte om te zijn
U22325
Pagina 5 van 31
2.4
Huidige technische staat schoolgebouw Tijdens een locatiebezoek op 9 juni jl. is een visuele inspectie uitgevoerd. De huisvesting bestaat in grote lijnen uit twee bouwdelen. Het oudste deel dateert uit 1989. In 2010 is een tweede bouwdeel toegevoegd, waarbij aan de voorzijde een nieuwe entree is gerealiseerd. Tevens is aan de voorzijde een verdieping gebouwd waar ondersteunende ruimten zoals een teamkamer en kantoren zijn gesitueerd. De buitenwanden van beide bouwdelen zijn in baksteen opgetrokken. De verwachte isolatiewaarde van de gevels is een warmteweerstand van 2,5 m² K/W (gezien de dikte van de spouw, geen waarde op tekening aangegeven). De buitenkozijnen in het bouwdeel uit 1989 zijn vervangen en zijn de gevels na-geïsoleerd. De dragende binnenwanden zijn in baksteen uitgevoerd, over het algemeen gestukadoord en gesausd en deels van sauswerk rechtstreeks op het metselwerk voorzien. De hellende kapconstructie bestaat uit houten spanten met gordingen, dakplaten, afgewerkt met dakpannen voor het bouwdeel uit 1989. De platte daken die tussen de hellende daken zijn aangebracht, bestaan uit een houten balklaag met dakbeschot en zijn met pvc-dakbedekking afgewerkt. De overige daken (hellend en plat) zijn van een kunststof dakbedekking voorzien. Er wordt veel lekkage waargenomen bij de met pvc bedekte daken.
Het gebouw wordt verwarmd door gasgestookte cv-ketels (2006) met radiatoren in de verblijfsruimten. De regeling van de cv-installatie laat te wensen over. In de winter is het in verschillende ruimten te koud. Ruimten aan de zonzijde, warmen te snel op. De ventilatie wordt op natuurlijke wijze gerealiseerd door de te openen delen in de buitenkozijnen. Afzuiging wordt in de toiletruimten gerealiseerd. De verlichting bestaat in hoofdzaak uit ledverlichting. In het gebouw zijn een noodverlichtingsinstallatie en vluchtrouteaanduidingen geïnstalleerd. Tevens is een brandmeldinstallatie (conform NEN 2535) zonder doormelding aanwezig. Op meerdere plaatsen in het gebouw zijn handblusmiddelen en brandslanghaspels aanwezig. Conclusie De bouwkundige staat van het gebouw is redelijk goed. Er zijn nagenoeg geen scheurvormingen waargenomen. Aandachtspunten zijn met name de veelvoorkomende lekkages via de daken. Met betrekking tot de installaties zijn flinke stappen te maken. Het ontbreken van een goede ventilatie-installatie is een gemis, en het snel opwarmen van ruimten dient te worden tegengegaan.
2.5
Planologische uitgangspunten Op de huidige locatie ligt een maatschappelijke bestemming, zie de navolgende plankaart.
ruimte om te zijn
U22325
Pagina 6 van 31
De maximale goot- en bouwhoogte bedraagt acht meter. Er is een bouwvlak weergegeven (de dikke lijn op de plankaart) waarbinnen mag worden gebouwd. Hieronder zijn de bouwvoorschriften weergegeven die in het bestemmingsplan zijn opgenomen.
Op deze kavel is een tweelaags gebouw en het realiseren van een gymzaal mogelijk qua bestemmingsplanvoorwaarden. Bij dit scenario is het niet noodzakelijk gebruik te maken van het aangekochte stuk grond aan de achterzijde van de school.
ruimte om te zijn
U22325
Pagina 7 van 31
Het aangekochte stuk grond dat aan de zuidzijde van de school ligt, heeft een bestemming ‘landelijk groen’. De voorschriften behorende bij deze bestemming zijn hierna weergegeven.
Om de bestemming ‘landelijk groen’ naar ‘maatschappelijk’ om te zetten, is een wijziging van het bestemmingsplan benodigd. De wijziging van het bestemmingsplan is noodzakelijk om in het scenario renovatie/uitbreiding/ verduurzamen de gymzaal en/of uitbreiding van de school te kunnen realiseren op het stuk aangekocht grond. Hiervoor zal een wijziging bestemmingsplanprocedure moeten worden doorlopen. Deze procedure duurt tussen de zes en twaalf maanden. 2.6
Verkeerssituatie De verkeerssituatie op de huidige locatie van de school is allerzins ideaal. De ingang naar de school is vanaf een doorgaande weg in het dorp. Deze weg wordt ook gebruikt door vrachtverkeer die de in de buurt liggende supermarkt bevoorraad. In de huidige situatie moeten leerkrachten ’s morgens en ’s middags het verkeer regelen ter plaatse van het pad van de school wat uitkomt op de doorgaande weg binnen het dorp. Ouders die
ruimte om te zijn
U22325
Pagina 8 van 31
kinderen met de auto naar school willen brengen moeten parkeren aan deze weg, er zijn geen aparte parkeerplaatsen voor de school. Bij verbouw/uitbreiding of nieuwbouw op de huidige locatie zal dit verkeersprobleem niet opgelost kunnen worden, er zijn geen mogelijkheden om de locatie van de school op een andere manier te bereiken of te ontsluiten. De enige mogelijkheid wat onderzocht kan worden is te kijken of er tussen de beoogde woningbouw op de naastliggende kavels een fiets- en wandelpad gerealiseerd kan worden, die aansluit op het gekochte stuk grond door de school aan de achterzijde van de school. Voor het parkeren van auto’s kan uitgeweken worden naar het parkeerterrein bij de huidige gymzaal. Dit betekent wel dat er een afstand ter voet overbrugd moet worden naar de huidige locatie van de school.
ruimte om te zijn
U22325
Pagina 9 van 31
3
Visie op onderwijs, voorschool, maatschappelijk en sport
3.1
Onderwijskundige visie De Wegwijzer is een christelijke school waar alle kinderen uit het dorp en omgeving welkom zijn. De grondslag voor alle facetten van het onderwijs op De Wegwijzer is de Bijbel, het woord van God. Aan dat onveranderlijke woord worden de beginselen voor de opvoeding en het onderwijs ontleend, overeenkomstig de uitleg in de ‘Drie Formulieren van Enigheid’. De Wegwijzer wil een school zijn voor alle ouders die voor het christelijke onderwijs kiezen. Visie De visie van De Wegwijzer wordt als volgt verwoord: Samen Voor elkaar! Hart en oog voor ieder kind. De Wegwijzer gaat uit van de volgende uitgangspunten: 1. collectieve ambitie - we doen het samen; 2. inspireren en betrekken - we delen waar we goed in zijn; 3. communicatie - we praten open en eerlijk; 4. resultaten en feedback - we doen ons best en gaan voor beter; 5. assertief optreden - we kunnen het en laten het zien; 6. hitteschild - we beschermen elkaar; 7. dienend leiderschap - we tonen respect en geven complimenten; 8. flow - we gaan met plezier naar school. Het onderwijs van De Wegwijzer gaat uit van verschillen in mogelijkheden bij het leren van kinderen en houdt in het geven van onderwijs daar rekening mee door het bieden van onderwijs op maat.
Door middel van rt, zorgklas, handelingsgericht werken met groepsplannen en groepsdocumenten, opbrengstgericht werken door het stellen van concrete doelen per groep en met de kinderen. De Wegwijzer werkt met een leerstofjaarklassensysteem en daarbinnen wordt gewerkt met het Zwols model. De expressieve vakken worden groepsdoorbroken aangeboden. Daarnaast wordt groepsdoorbroken met kinderen gewerkt die behoefte hebben aan extra ondersteuning of extra uitdaging. De Wegwijzer wil dat ook deze kinderen op hun eigen niveau kunnen leren, bijvoorbeeld een leerling van groep 7 met groep 6 mee laten rekenen en vice versa. Voor de kinderen die extra uitdaging nodig hebben, is een tipgroepje gevormd. In de tipgroep wordt groepsdoorbroken in groepjes of zelfstandig aan de taak van die week gewerkt. De school werkt samen met Voorschool Eigenwijs. De onderwijskundige en pedagogische visie voor de doorgaande leerlijn van 2,5-12 jaar worden op elkaar afgestemd.
3.2
Pedagogische visie Voorschool Eigenwijs is een peuteropvang voor kinderen van 2,5-4 jaar. Op dit moment is vso met één groep in het gebouw van De Wegwijzer gesitueerd. De voorschool biedt een ontmoetingsplaats voor kinderen in een rijke leeromgeving. Door het bieden van de mogelijkheid om samen te spelen en het aanbieden van taalactiviteiten, wil Voorschool Eigenwijs aan de totale ontwikkeling van jonge kinderen bijdragen.
ruimte om te zijn
U22325
Pagina 10 van 31
Visie Kinderen ontwikkelen zich in relatie met hun omgeving. Veiligheid en geborgenheid zijn belangrijke uitgangspunten voor Voorschool Eigenwijs. Het samen spelen met leeftijdsgenootjes en het aanbieden van een rijke talige maar speelse leeromgeving, vormt de kern van Voorschool Eigenwijs. Voor de sociale ontwikkeling bieden zij de kinderen de mogelijkheid om contacten te leggen en van de groep te leren. De kinderen spelen, ontdekken en ontwikkelen door spelmaterialen, vrij spel en kleine talige activiteiten die op de leeftijdsgroep zijn afgestemd. Voorschool Eigenwijs heeft een vaste structuur van activiteiten en spel. Door dagritme, regels en rituelen ontdekken kinderen eerder, wat de basis voor hun ontwikkeling vormt. Daarnaast zijn ouders onlosmakelijk met de voorschool verbonden. Ouders en de voorschool hebben goede afstemming en contact in het belang van het kind. Ouders zijn welkom en er zijn contactmomenten tijdens het wegbrengen en ophalen van de kinderen. 3.3
Maatschappelijke visie Dorpshuis De Gaarde biedt ruimte voor bruiloften, feesten, babyborrels, recepties, activiteiten van verengingen en andere bijeenkomsten. Bij het dorpshuis draait het om gastvrijheid. Een vriendelijke ontvangst, een kopje koffie en het centraal staan van wensen van bezoekers is erg belangrijk. Daarnaast kun je bij het dorpshuis terecht voor vergaderingen en informatiebijeenkomsten. Er zijn verschillende zalen met verschillende capaciteit. De zalen worden in een rustige, maar gezellige vergaderruimte omgetoverd. Er zijn verschillende verengingen die van het dorpshuis gebruikmaken. De volgende verenigingen maken structureel van het dorpshuis gebruik: - Senioren Comité; - ’t Hèmerts Visserskoor. Senioren Comité Het Senioren Comité is voor ouderen opgericht. Het hoofddoel van het comité is eenzaamheid van oudere deelnemers tegen te gaan. Elke week vinden activiteiten voor ouderen plaats, bijvoorbeeld ochtendgymnastiek in het dorpshuis. Daarnaast worden eens per jaar uitjes georganiseerd. Ook wordt er maandelijks samen gegeten. ’t Hèmerts Visserskoor ‘t Hèmerts Visserskoor is een gezellige club zingende mannen uit Bommelerwaard. Het koor zingt zeemans- en shantyliederen en treedt in heel Nederland op, bijvoorbeeld op festivals of in verzorgingstehuizen.
3.4
Visie op sport De gymzaal Nederhemert is een multifunctionele gymzaal die voor een diversiteit aan sport en andere activiteiten te gebruiken is. Een vaste gebruiker van de gymzaal is het onderwijs. Incidenteel wordt de gymzaal door Welzijn Bommelerwaard, buurtcoaches met clinics, zaalvoetbal (’s winters) en Buurtzorg voor jongerenactiviteiten gebruikt. Daarnaast is de gymzaal voor kinderfeestjes te gebruiken en kan de gymzaal voor vaste en/of incidentele activiteiten worden gehuurd. Voorheen was s.v. Hamarithi een vaste gebruiker van de gymzaal voor hun activiteiten, echter voldeden de functionaliteiten van de gymzaal niet meer voldoende om de activiteiten van Hamarithi te laten plaatsvinden.
ruimte om te zijn
U22325
Pagina 11 van 31
Turnverenging Hamarithi S.v. Hamarithi is een middelgrote sportverenging met ongeveer 100 leden. De vereniging is gespecialiseerd in het geven van recreatieve gym-, turn- en danslessen op elk niveau. Het kind heeft de mogelijkheid om zowel op recreatief niveau als op wedstrijdniveau te kunnen sporten. Hamarithi is een groeiende, enthousiaste en gezellige verenging. Om de visie op sport te verhelderen, verwijzen we graag naar het sportakkoord van de gemeente Zaltbommel. Sportakkoord gemeente Zaltbommel In het sportakkoord van de gemeente Zaltbommel zijn door de gemeente ambities voor sporten in de gemeente geformuleerd. In het sportakkoord wil de gemeente aandacht geven aan: - sporten voor iedereen toegankelijk maken; - het toekomstbestendig maken van sportverengingen; - het stimuleren van positieve gezondheid. Het sportakkoord heeft twee belangrijke uitgangspunten waar elke ambitie op aansluit: 1. Het sporten en bewegen voor iedere inwoner van Zaltbommel bevorderen. 2. Een positieve sportcultuur waarin verengingen en professionele (sport- en beweeg-) aanbieders gezamenlijk optrekken. Tot slot sluit het sportakkoord aan bij de uitgangspunten van het uitvoeringsbeleid van de gemeente Zaltbommel: 1. kind/jongere/inwoner centraal; 2. eigen kracht en maatwerk; 3. eenvoudig en overzichtelijk; 4. vertrouwen in het uitgangspunt, we blijven wel scherp; 5. kwaliteit borgen.
ruimte om te zijn
U22325
Pagina 12 van 31
4
Vertaling naar huisvesting
4.1
Gemeentelijke visie op onderwijshuisvesting Het uitgangspunt is om de onderwijs- en kinderopvangvoorziening(en) in de gemeente Zaltbommel te behouden, mits de kwaliteit van het onderwijs en de betaalbaarheid zijn gewaarborgd. Om een breed aanbod in onderwijs te behouden, is het streven om slim van de ruimten gebruik te maken en om voorzieningen te delen. Daarnaast hebben de schoolbesturen en gemeente het streven om een bereikbaar aanbod van kindvoorzieningen in kindcentra te realiseren. In deze kindcentra werken onderwijs en kinderopvang samen aan een stabiele, intellectuele, persoonlijke en sociale groei van kinderen van 0-12 jaar. Op basis van lokale behoeften en aanbod kan dit worden verbreed met zorg en/of ondersteuning voor kinderen en ouders. In een kindcentrum werken onderwijs en kinderopvang samen aan een doorlopende lijn vanuit een gedeeld pedagogisch en didactisch concept. De huisvesting moet uitnodigen tot samenwerking. De nauwe samenwerking vindt bij voorkeur in één gebouw plaats. Bij nieuwbouw is het streven van een kindcentrum vanzelfsprekend1. Op dat moment wordt ook breder naar aanvullende behoeften vanuit de wijk gekeken. Dit zodat bij nieuwbouw optimaal op ontwikkelingen binnen een kern/wijk wordt ingespeeld (integrale benadering).
Voorbeelden hiervan zijn een zorgvoorziening, gym- en dorpshuisfunctie en bibliotheek die een kindcentrum én de gemeenschap versterken. Daarnaast stelt het vroegtijdig maken van (integrale) plannen in staat om het gebouw zodanig in te zetten dat het samenwerking tussen onderwijs en partners faciliteert. Vanwege de samenwerking tussen onderwijs en kinderopvang is huisvesting van kinderopvang ook een belangrijk gegeven. Het streven is tot gezamenlijke huisvesting te komen waar de kans zich voordoet (initiatief vanuit onderwijs en kinderopvang gezamenlijk is leidend). Vanuit de kinderopvangorganisaties is het huren van ruimten het uitgangspunt. Per situatie wordt gekeken op welke wijze een investering kan plaatsvinden. De gemeente kan ervoor kiezen om met niet-onderwijshuisvestingsmiddelen te investeren in kinderopvang of andere kindgerelateerde functies. Dit is in elke situatie maatwerk, waarbij de gemeente in ieder geval voldoende contractuele zekerheden bij de desbetreffende instellingen dient te verwerven. Voor het onderwijs heeft de gemeente een zorgplicht, voor de kinderopvang heeft de gemeente dit niet. De huur voor de kinderopvang moet exploiterend zijn middels een huurovereenkomst. Vanuit meer inclusief onderwijs worden scholen steeds meer een vind- en werkplek van allerlei (zorg)partners om zo een inclusief/dekkend netwerk rondom het kind (het gezin) te realiseren.
Dit heeft effect op de activiteiten die binnen kindcentra plaatsvinden en daarmee ook ruimtelijke consequenties, bijvoorbeeld ruimtes waar onder begeleiding, zelfstandig of in kleine groepen door leerlingen, externe zorgaanbieders en/of begeleiders kan worden gewerkt. Hierin houdt bestaande regelgeving geen rekening en worden zowel schoolbesturen als gemeenten niet bekostigd voor het realiseren van meer vierkante meters. De gemeente en schoolbesturen onderkennen de ontwikkelingen die er vanuit meer inclusief onderwijs aan komen, ook in opmaat naar volledig inclusief onderwijs in 2037. Dit betekent ook dat het onderwijs en de gebouwen er op termijn anders uit gaan zien. De gemeente en schoolbesturen gaan – wanneer dit zich voordoet – actief in gesprek om tot een passende oplossing te komen.
1 In kleine kernen wordt specifiek gekeken hoe dit kan worden bereikt.
ruimte om te zijn
U22325
Pagina 13 van 31
Binnen de gemeente Zaltbommel is duurzaamheid een belangrijk thema. De gemeente is doordrongen van het belang maar weet ook dat de technische mogelijkheden zich in snel tempo ontwikkelen. Per project zoeken betrokken partijen naar maatwerk om de gezamenlijke ambities te realiseren. Zo kunnen de schoolbesturen inzetten op een duurzamer/beter exploiteerbaar gebouw en kan de gemeente hierin faciliteren ter realisatie van haar gemeentelijke duurzaamheidsambities. Voor de gemeenten en schoolbesturen is het wenselijk om bestaande voorzieningen zo optimaal mogelijk vorm te geven, rekening houdend met inhoudelijke samenwerking, passend onderwijs en leerlingenaantallen. Bij zowel groei als krimp is het van belang om hierop te anticiperen met behoud van het onderwijs- en kinderopvangconcept. Vanuit de gedachte van een kindcentrum zijn onderwijs en kinderopvang op basis van gelijkwaardigheid in het gebouw gehuisvest. Dit betekent dat bij vraagstukken rond krimp of groei kinderopvang niet voor het onderwijs vertrekt, maar in overleg tussen de gemeente, het onderwijs en de kinderopvang wordt naar oplossingen gekeken. Het gaat om het geheel van onderwijs en kinderopvang. Deze werkwijze geeft onderwijs- en kinderopvangorganisaties de mogelijkheid om per situatie maatwerk te leveren, waarbij het uitgangspunt is om de continuïteit te borgen.
Dit is noodzakelijk om te kunnen bouwen aan en participeren in langdurige, inhoudelijke samenwerking. Concreet: de groei van de school mag niet tot het wijken van de kinderopvang leiden. Dit vraagt om afspraken bij aanvragen voor onderwijshuisvesting hoe een eventuele uitbreiding wordt bekostigd en welke dekking daar tegenover staat. 4.2
Vertaling onderwijskundige en pedagogische visie naar huisvesting De Wegwijzer heeft momenteel dertien groepen (waarvan één instroomgroep kleuters) en de Voorschool Eigenwijs (één groep). Het schoolgebouw bestaat momenteel uit twaalf lokalen. In de toekomstige situatie (lange termijn) worden ca. vijftien groepen onderwijs bij 338 leerlingen verwacht en één of twee groepen bij de voorschool. Op basis van de prognose van 338 leerlingen heeft de school recht op 1.900 m2 bvo (dit is exclusief de vierkante meters bvo van de voorschool). Gezien de visie op het onderwijs is het uitgangspunt dat elke stamgroep is gehuisvest in een groepsruimte. Kinderen moeten zich thuis en op school geborgen voelen en zich op een eigen plek kunnen terugtrekken. In de toekomstige huisvesting zijn aan de groepsruimten bergruimten voor de lesmiddelen gekoppeld. Op leerpleinen en in multifunctionele ruimten (zoals een atelier, aula of centrale ruimte) kan dan groepsdoorbroken worden gewerkt. Bij voorkeur kunnen de multifunctionele ruimten zoals de centrale ruimte, de aula en het speellokaal in de toekomst voor gezamenlijke vieringen aan elkaar worden gekoppeld. Vieringen zoals Pasen worden in de kerk gevierd. Tevens droomt de school van een grote keuken en een ruimte voor handvaardigheid/een atelier voor creatieve vakken.
De groepsruimten en het leerplein van de onderbouw zijn in de ideale situatie naast de ruimte van de voorschool gelegen, zodat samenwerking tussen onderbouwleerkrachten en PM’ers wordt gestimuleerd (onderbouwvergadering). Ook het speellokaal bevindt zich hier. Op deze manier kan medegebruik van het leerplein en het speellokaal door de voorschool makkelijk plaatsvinden. In de groepsruimte van de voorschool is een keukenblokje en commode benodigd. Vanuit het vierogenprincipe is vanuit de groep goed zicht op de toiletjes. In de groepsruimte staat een grote kastenwand. Daarnaast is veel transparantie en daglicht in deze ruimte gewenst.
ruimte om te zijn
U22325
Pagina 14 van 31
Naast voldoende onderwijs- en opvangruimten zijn in de nieuwe huisvesting ook voldoende spreek- en kantoorruimten aanwezig. De school wenst ca. vijf à zes van deze ruimten voor zowel intern overleg (onderwijs), leerlingbegeleiding/RT en externen in de school (schoolarts, logopedist etc.). Ook de voorschool kan met interne overleggen of ouderbesprekingen van deze spreekruimten gebruikmaken. Deze spreek- en kantoorruimten zijn transparant van aard, maar wel voldoende geluidsdicht. Het buitenterrein moet een combinatie worden van een groen speelplein met natuurlijke spelen en stenen voor sport en spel. Er is een apart plein voor de onder- en middenbouw en een apart plein voor de bovenbouw. Op het plein van de onder- en middenbouw is een grote zandbak gewenst. Op het bovenbouwplein is een basketbalcourt en/of trefbalveld gewenst. Het schoolplein is na schooltijd bij voorkeur niet openbaar toegankelijk. Hieronder is een concept ruimtestaat voor de school en voorschool opgenomen. Deze tabellen bevat een opsomming van de benodigde ruimten en grootte van ruimten. Benadrukt moet worden dat er in de definitiefase een verfijning van de ruimtestaten moet komen door middel van een Programma van Eisen-traject.
Ruimtestaat De Wegwijzer Ruimte Groepsruimte onderbouw Leerplein Speellokaal Berging speellokaal Atelier Centrale ruimte
Aantal M² nvo M² nvo totaal M² bvo totaal 16 55 880 1.144 3 50 150 195 1 84 84 109 1 6 6 8 1 52 52 68 1 50 50 65
Personeelsruimte Keuken Toiletten leerlingen Directieruimte IB-ruimte Spreekruimte Repro Miva Personeelstoilet Bergingen Magazijn Werkkast schoonmaak Hoofdentree Nevenentree Technische ruimte
1 1 24 1 1 4 1 1 2 3 1 1 1 1 1
Totaal Bruto-netto factor
1,3
Norm M² bvo
40 10 2 12 10 12 3 5 2 5 20 4 10 5 4
40 10 48 12 10 48 3 5 4 15 20 4 10 5 4
52 13 62 16 13 62 4 7 5 20 26 5 13 7 5
1.460
1.898
338 leerlingen 1.900
Verschil m et norm
2
Ruimtestaat Voorschool Eigenwijs Ruimte 1 groep peuteropvang Totaal Bruto-netto factor
ruimte om te zijn
Aantal M² nvo M² nvo totaal M² bvo totaal 1 46 46 60 46
60
1,3
U22325
Pagina 15 van 31
4.3
Vertaling maatschappelijke visie naar huisvesting De huidige gymzaal is gedateerd en stamt uit 1996. De boekwaarde van het dorpshuis is rond de € 50.000,=. Het dorpshuis is een voor alle dorpsbewoners in Nederhemert openbaar toegankelijk gebouw. In het gebouw moet iedereen zich welkom voelen. De oppervlakte in het huidige pand is redelijk goed. Er is een vergaderruimte, één kleine zaal voor 30 à 40 personen en een grote zaal voor ca. 270 personen. In de nieuwe situatie is de wens van het dorpshuis om in de grote zaal wederom een podium te situeren met – grenzend aan de zaal – een (grotere) foyer. Er is nog niet onderzocht of de gewenste grotere ruimte exploitabel is. Het dorpshuis wenst dat de grote zaal voor ca. 300 mensen ruimte biedt en is bij kleinere groepen in kleinere ruimten op te delen. Voor het visserskoor is de wens dat de ruimten niet te hoog zijn in verband met goede akoestiek. Ook is het wenselijk dat de vergaderruimte en beide zalen rechthoekig van aard zijn. Tevens zijn een grote keuken (gelijk aan het huidige formaat) en een grote berging (voor o.a. muziekinstrumenten) benodigd. Wanneer het dorpshuis in de MFA meegaat, is de wens van het dorpshuis om een eigen ingang (brede entree) te hebben. Bezoekers van het dorpshuis hoeven het dorpshuis op deze manier niet via andere bouw-delen te bereiken.
Ook is de wens om het dorpshuis van de school en gymzaal af te sluiten. Qua buitenruimte wenst het dorpshuis een dorpsplein, bijvoorbeeld voor de zomer- en wintermarkt en andere activiteiten van de Oranjevereniging. De bovenstaande wensen zijn huisvestingswensen van het dorpshuis om activiteiten zo goed mogelijk aan te kunnen bieden. De bovenstaande wensen zijn geen zorgplicht van de gemeente. In de onderstaande tabel is een concept ruimtestaat voor het dorpshuis opgenomen. Bena-drukt moet worden dat in de eventuele definitiefase een verfijning van deze ruimtestaat moet komen door middel van een Programma van Eisen-traject. Ruimtestaat dorpshuis Ruimte Zalen en ruimten Vergaderruimte Kleine zaal Grote zaal Foyer/restaurant/garderobe Ondersteunende ruimten Keuken Berging Toiletten Miva Totaal Bruto-netto factor
4.4
Aantal M² nvo M² nvo totaal M² bvo totaal 1 1 1 1
20 70 210 120
20 70 210 120
26 91 273 156
1 1 2 1
25 25 2 5
25 25 4 5
33 33 5 7
479
623
1,3
Vertaling visie op sport naar huisvesting De huidige gymzaal is gedateerd en stamt uit 1978. De gemeente streeft naar multifunctioneel gebruik van de gymzaal. De gemeente heeft enkel een zorgplicht voor de Wegwijzer om de kinderen van de Wegwijzer te laten gymmen. De wensen van Hamarithi zijn voor de gemeente geen zorgplicht. De kinderen van De Wegwijzer gymmen op dit
ruimte om te zijn
U22325
Pagina 16 van 31
moment in de gymzaal. Ook verzorgen de buurtsportcoaches in de gymzaal clinics en kan de zaal in de wintermaanden door jongeren voor zaalvoetbal worden gehuurd. Voorheen huurde s.v. Hamarithi de zaal voor turntrainingen, echter zijn in de gymzaal onvoldoende materialen en toestellen aanwezig voor het hoge niveau van de vereniging. Hamarithi wijkt momenteel voor hun trainingen uit naar Aalst en af en toe naar Den Bosch. In de toekomst zou de vereniging graag turntrainingen in een sportvoorziening in Nederhemert met geschikte materialen en toestellen aanbieden. Hamarithi wenst dat in de zaal ook een valkuil gerealiseerd2 wordt. De exploitatie van de grote gymzaal is niet onderzocht. Een gymzaal die door het basisonderwijs voor het gymmen van de groepen 3 t/m 8 wordt gebruikt, heeft conform de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs een oefenvloer van minimaal 252 m² netto vloeroppervlak (nvo). De KVLO (Koninklijke Vereniging voor Lichamelijke Opvoeding) adviseert een oefenvloer van 308 m² nvo. In dit haalbaarheidsonderzoek wordt van een oefenvloer van 252 m² nvo uitgegaan. In hoofdstuk 5 wordt tevens een doorrekening gemaakt voor de wens van Hamarithi voor een vergrote oefenvloer met valkuil. Naast de oefenvloer is een gymzaal standaard met twee kleedruimten, twee doucheruimten, twee toiletten, algemene ruimten en een werkkast uitgerust.
De gymzaal heeft zowel in de solitaire opzet als in een MFA een eigen ingang. Op deze manier kan de gymzaal in de avonduren worden gebruikt, zonder dat bezoekers andere bouwdelen moeten betreden. Indien voor een MFA wordt gekozen, zijn de bouwdelen te allen tijde van elkaar af te sluiten. In de onderstaande tabel is een concept ruimtestaat voor de gymzaal opgenomen. Alle ruimten (m.u.v. de oefenvloer) zijn op de KVLO normen3 gebaseerd.
Ruimtestaat gymzaal Ruimte Sportdeel Sportvloer (KVLO) Toestellenberging Ondersteunende ruimten Kleedruimten Doucheruimten Toiletten Leerkracht/EHBO Werkkast Totaal Bruto-netto factor
4.5
Aantal M² nvo M² nvo totaal M² bvo totaal 1 1
252 25
252 25
302 30
2 2 2 1 1
24 10 2 7 4
48 20 4 7 4
58 24 5 8 5
360
432
1,2
Visie op (fysieke) samenwerking Naar aanleiding van de bilaterale gesprekken en de gezamenlijke bijeenkomst is geconstateerd dat verbinding tussen de partijen mogelijk is. Zowel de school, voorschool en het bestuur als het beheer en de gebruikers van het dorpshuis zien kansen voor een MFA in Nederhemert. Het wordt als kans gezien om een toekomstbestendige voorziening voor het hele dorp in te richten. Op inhoudelijk vlak zien de school en de voorschool kansen om verbinding met ouderen te zoeken, bijvoorbeeld het Senioren Comité. Van een gezamen-
2 Een met schuimrubber beklede kuil voor het veilig aanleren van turnonderdelen. 3 Handboek huisvesting bewegingsonderwijs, KVLO 2019 (https://avs.nl/sites/default/files/helpdesk/KVLO-
Handboek-huisvesting-bewegingsonderwijs.pdf).
ruimte om te zijn
U22325
Pagina 17 van 31
lijke visie op inhoudelijk samenwerking binnen de MFA is op dit moment nog geen sprake. De gezamenlijke bijeenkomst is de eerste keer dat alle gebruikers verkennend met elkaar hebben gesproken. De gebruikers zijn elkaar aan het leren kennen en verkennen ieder voor zich de kansen voor de samenwerking. Of de intrinsieke motivatie er is bij de gebruikers om samen te gaan in één MFA en om inhoudelijk te gaan samenwerken binnen het MFA moet blijken uit de vervolgfase. In een vervolgfase moet duidelijk worden in hoeverre er niet alleen onder één dak kan worden gewoond, maar ook kan worden samengewerkt. In deze fase wordt onderzocht of er vertrouwen is om samen te gaan. Dit proces vergt ongeveer een half jaar de tijd. Op ruimtelijk vlak wordt met name het medegebruik van ruimten en faciliteiten door alle partijen als groot voordeel gezien. Er wordt gesproken over het gezamenlijk gebruik van bijvoorbeeld een keuken, vergaderruimten en de zalen van het dorpshuis. Daarnaast kunnen de school, voorschool en gymzaal aan een betere bezetting en exploitatie van het dorpshuis bijdragen (verhuur/horeca). De partijen zien ook risico’s in het vormen van een MFA. Voor De Wegwijzer is het belangrijk dat zij hun reformatorische identiteit behouden en bij het uitoefenen hiervan niet worden belemmerd door andere gebruikers in het gebouw.
Op dit moment spelen vragen zoals hoe met festiviteiten en activiteiten van huurders in de MFA om te gaan een belangrijke rol. Ook zijn begrafenissen in de MFA een aandachtspunt (i.r.t. buiten spelende kinderen). Voor het dorpshuis zijn naast inkomsten uit de horeca, ook het verhuren van vergaderruimten en zalen een belangrijke inkomstenbron. Het dorpshuis stelt daarom als randvoorwaarde dat het beheer en de inkomsten van deze componenten onder het Dorpshuis blijven vallen indien men nieuwe huisvesting krijgt in de vorm van een MFA. Alle partijen geven aan de voorkeur te hebben voor afsluitbare bouwdelen per gebruiker (school en voorschool, dorpshuis, gymzaal) en aparte ingangen met eventueel één hoofdingang. Hoofdredenen hiervoor zijn onder andere het behoud van de eigen identiteit en veiligheid. Met name voor de avonduren/weekenden is het gewenst dat de gebruikers van de gymzaal via een eigen ingang naar binnen kunnen en de MFA niet hoeven te betreden. Daarnaast is het voor bepaalde activiteiten van het dorpshuis, zoals begrafenissen of bepaalde festiviteiten, ook gewenst dat de ingang apart van de school en voorschool is gelegen. Afsluitbare bouwdelen zijn in verband met veiligheid gewenst. Bezoekers van het dorpshuis hebben niet altijd iets in de school te zoeken en vice versa. Interne verbindingen zijn gewenst, maar dienen op bepaalde tijden te zijn af te sluiten.
Dit moet verder worden uitgewerkt in de vervolgfase, waarin wordt onderzocht in hoeverre de gebruikers onder één dak kunnen samenwonen maar ook kunnen samenwerken. Tijdens de gezamenlijke sessie hebben de aanwezigen over fysieke verbindingen tussen de gebruikers nagedacht. Hieruit zijn drie (verschillende) vlekkenplannen ontstaan waaruit in meer of mindere mate draagvlak voor het samenwonen onder één dak in Nederhemert blijkt. Hoe en onder welke voorwaarden de gebruikers de fysieke verbindingen voor zich zien, loopt uiteen. Foto’s van de vlekkenplannen zijn in bijlage 1 opgenomen.
ruimte om te zijn
U22325
Pagina 18 van 31
5
Uitwerking scenario’s
In dit hoofdstuk worden de onderstaande scenario’s weergegeven die in het haalbaarheidsonderzoek zijn onderzocht: 1. scenario renovatie, verduurzamen en uitbreiding; 2. scenario nieuwbouw; 3. scenario nieuwbouw op een alternatieve locatie. 5.1
Scenario renovatie, verduurzaming en uitbreiding Om het bestaande gebouw ruimtelijk aan te passen, uit te breiden op de ruimtebehoefte en voor de onderdelen energieprestatie, ventilatie en BENG-eisen (bijna energieneutraal gebouw) aan Frisse Scholen klasse B te laten voldoen, is een doorrekening van de investeringskosten gemaakt.
ruimte om te zijn
U22325
Pagina 19 van 31
De aanpassingen aan het bestaande gebouw zijn van dien aard dat de school tijdens de werkzaamheden niet door kan functioneren. Het plaatsen van tijdelijke huisvesting is noodzakelijk. Voor het plaatsen hiervan is eveneens een doorrekening gemaakt. Kostenraming De Wegwijzer Nederhemert
Prijspeil april 2022
Tijdelijke huisvesting
Opmerkingen
Plaatsen en verwijderen tijdelijke huisvesting
1.585
m² €
Huur € 15/m²/maand
1.585
m²
Verhuiskosten
2
Totaal directe kosten
Stichtingskosten inclusief btw
200
x € 5.000
€
317.000
€
356.625 Inschatting 15 maand nodig
€
10.000
€
683.625
Bijkomende kosten
20% €
136.725 Ontwerp, management, leges, nuts, onvoorzien e.d.
btw
21% €
172.274
€
992.624
De totale investering voor de optie renovatie, uitbreiding en verduurzaming is in het onderstaande schema weergegeven.
Om het gebouw inclusief de uitbreidingen aan de ENG-eisen (energieneutraal gebouw) te laten voldoen, is een extra budget van € 112/m² op bouwkostenniveau benodigd (bron: Bouwkostenkompas). Op stichtingskostenniveau is de extra investering: Bouwkosten 1.960 m² x € 112: € 219.520,= Bijkomende kosten 25%: € 54.880,= € 274.400,= Btw 21%: € 57.624,= Totaal investering stichtingskosten inclusief btw: € 332.024,= Voor het realiseren van een ENG-gebouw zullen in de regel extra zonnepanelen worden toegepast. Een indicatie voor de terugverdientijd van de extra investering voor de zonnepanelen, uitgaande van zonnepanelen van 400 Wp en een energieprijs voor elektra van € 0,20 per kWh, is 9,72 jaar. In de financiële berekeningen is geen rekening met prijsstijgingen, marktwerkingen en indexering gehouden. Het prijspeil is april 2022. De werkzaamheden behorende bij het bestaande gebouw binnen dit scenario, passen binnen het vigerende bestemmingsplan. Voor de uitbreiding die op de aangekochte grond zal plaatsvinden, dient een ruimtelijke procedure te worden doorlopen.
ruimte om te zijn
U22325
Pagina 20 van 31
5.2
Scenario nieuwbouw Functionaliteit Bij nieuwbouw kan er naar een optimale ruimte-indeling gezocht worden binnen de gestelde ruimtenorm. Het gebouw kan compacter worden ontworpen, waardoor er meer buitenruimte voor spelen overblijft. Daarnaast kunnen de duurzaamheidsmaatregelen goed worden toegepast, waarbij met een relatief kleine extra investering eenvoudig de eis van ENG kan worden gehaald. De exploitatielasten zullen bij een compactere nieuwbouw en een duurzame materiaalkeuze lager uitvallen dan bij vervangende nieuwbouw. De voorkeur is om een compact gebouw met twee verdiepingen te realiseren. Geadviseerd wordt om middels een locatiestudie te kijken wat de meest voor de hand liggende locatie op het terrein voor nieuwbouw kan zijn. De voorkeur is om de gymzaal hierbij op te nemen. Daarnaast dient voldoende ruimte te worden gerealiseerd voor het spelen van kinderen en het stallen van fietsen. Bij nieuwbouw op de huidige locatie zal het probleem van wegbrengen en ophalen van kinderen niet worden opgelost. De wegen zijn te smal om met autoverkeer op het schoolplein te komen om gebruik te maken van bijvoorbeeld een Kiss and Ride-zone. Voor dit scenario is geen ruimtelijke procedure nodig. Volstaan kan worden met een omgevingsvergunning voor de activiteit bouwen en slopen. Kosten In het IHP zijn de investeringskosten voor nieuwbouw op basis marktprijzen opgenomen.
De ervaring leert dat de bedragen uit een IHP op dit moment niet toereikend zijn voor het realiseren van goede huisvesting. Dat heeft met name te maken met het onder druk staan van de markt, de gevolgen van corona, een tekort aan personeel, schaarste van materiaal, stijging van de energiekosten en de oorlog in Oekraïne. De doorrekening voor de optie nieuwbouw is met de gegevens van het Bouwkostenkompas gemaakt, welke actueler zijn. Bouwkostenkompas gaat uit van soortgelijke na gecalculeerde gerealiseerde projecten. In het IHP is opgenomen nieuwbouw uitgevoerd met worden als ENG gebouw.
Kostenraming De Wegwijzer Nederhemert
Prijspeil april 2022
OPTIE 2: nieuwbouw huidige locatie Volledige nieuwbouw school Nieuwbouw peuteropvang
Opmerkingen
1.900 m² € 1.515
€
60 m² € 1.515
€
2.878.500 Bron: Bouwkostenkompas 90.900
Bijkomende kosten
25% €
719.625 Ontwerp, management, leges, nuts, onvoorzien e.d.
Onvoorzien
10% €
359.813
Stichtingskosten exclusief btw Btw Stichtingskosten inclusief btw
€ 4.048.838 21% €
850.256
€ 4.899.093
Naast de kosten voor de nieuwbouw worden ook kosten voor tijdelijke huisvesting en het slopen van het bestaande gebouw gemaakt. Hieronder is een doorrekening van beide onderdelen weergegeven.
ruimte om te zijn
U22325
Pagina 21 van 31
Kostenraming De Wegwijzer Nederhemert
Prijspeil april 2022
Tijdelijke huisvesting
Opmerkingen
Plaatsen en verwijderen tijdelijke huisvesting
1.585
m² €
Huur € 15/m²/maand
1.585
m²
Verhuiskosten
2
200
x € 5.000
Totaal directe kosten
€
317.000
€
356.625 Inschatting 15 maand nodig
€
10.000
€
683.625
Bijkomende kosten
20% €
136.725 Ontwerp, management, leges, nuts, onvoorzien e.d.
btw
21% €
172.274
€
992.624
Stichtingskosten inclusief btw
Kostenraming De Wegwijzer Nederhemert
Prijspeil april 2022
Sloopkosten bestaand gebouw Sloopkosten ten behoeve van nieuwbouw
Opmerkingen 1.585
m² €
85
Totaal directe kosten
€
134.725 Uitgaande van schone grond en geen asbest
€
134.725
Bijkomende kosten
20% €
26.945 Ontwerp, management, leges, nuts, onvoorzien e.d.
btw
21% €
33.951
€
195.621
Stichtingskosten inclusief btw
De totale investering voor de optie nieuwbouw is in het onderstaande schema weergegeven. Kostenraming De Wegwijzer Nederhemert
Prijspeil april 2022
Totale investering nieuwbouw Nieuwbouw onderwijs
€
4.899.093
Sloopkosten bestaand gebouw
€
195.621 Uitgaande van schone grond en geen asbest
Tijdelijke huisvesting
€
992.624
Stichtingskosten inclusief btw
€
6.087.338
Om de nieuwbouw aan de eisen van een ENG-gebouw te laten voldoen, is een extra budget van € 112/m² op bouwkostenniveau benodigd. Op stichtingskostenniveau is de extra investering: Bouwkosten 1.960 m² x € 112: € 219.520,= Bijkomende kosten 25%: € 54.880,= € 274.400,= Btw 21%: € 57.624,= Totaal investering stichtingskosten inclusief btw: € 332.024,= Voor het realiseren van een ENG-gebouw zullen in de regel extra zonnepanelen worden toegepast. Een indicatie voor de terugverdientijd van de extra investering voor de zonnepanelen, uitgaande van zonnepanelen van 400 Wp en een energieprijs voor elektra van € 0,20 per kWh, is 9,72 jaar. In de financiële berekeningen is geen rekening met prijsstijgingen, marktwerkingen en indexering gehouden. Het prijspeil is april 2022.
ruimte om te zijn
U22325
Pagina 22 van 31
Optie nieuwbouw huidige locatie inclusief gymzaal Op de huidige locatie kan nieuwbouw voor het onderwijs, de peuteropvang en de gymzaal worden gerealiseerd. Hiervoor is het beschikbare perceel, inclusief het aangekochte stuk grond achter de huidige school, van voldoende afmeting. Een aandachtspunt is wel het parkeren ten behoeve van de school en gymzaal. Hiervoor zal een alternatieve locatie moeten worden gevonden; dit is niet op de beschikbare grond te realiseren. Hiervoor zou een mogelijkheid zijn om het parkeerterrein bij de huidige gymzaallocatie te benutten. Een doorrekening van deze optie is in de onderstaande tabel weergegeven. Kostenraming De Wegwijzer Nederhemert
Prijspeil april 2022
OPTIE 4: nieuwbouw onderwijs en gym op huidige locatie School
Opmerkingen
1.900
m² €
1.738
€
3.302.200 Bron: Bouwkostenkompas, brede school
Peuteropvang
60
m² €
1.738
€
104.280
Gymzaal
432
m² €
1.738
€
750.816 Afmeting sportvloer basis, 252m²
Totaal bouwkosten
€
Bijkomende kosten
25% €
Onvoorzien
10% €
519.662
Stichtingskosten exclusief btw Btw Stichtingskosten inclusief btw
4.157.296 1.039.324 Ontwerp, management, leges, nuts, onvoorzien e.d.
€
5.716.282
21% €
1.200.419
€
6.916.701
De totale investeringskosten voor de variant nieuwbouw onderwijs, peuteropvang en gym op de huidige locatie is in onderstaand schema weergegeven.
Om de nieuwbouw aan de eisen van een ENG-gebouw te laten voldoen, is een extra budget van € 112/m² op bouwkostenniveau benodigd. Op stichtingskostenniveau is de extra investering: Bouwkosten 2.392 m² x € 112: € 267.904,= Bijkomende kosten 25%: € 66.976,= € 334.880,= Btw 21%: € 70.325,= Totaal investering stichtingskosten inclusief btw: € 405.205,= Voor het realiseren van een ENG-gebouw zullen in de regel extra zonnepanelen worden toegepast. Een indicatie voor de terugverdientijd van de extra investering voor de zonnepanelen, uitgaande van zonnepanelen van 400 Wp en een energieprijs voor elektra van € 0,20 per kWh, is 9,72 jaar. In de financiële berekeningen is geen rekening met prijsstijgingen, marktwerkingen en indexering gehouden. Het prijspeil is april 2022.
ruimte om te zijn
U22325
Pagina 23 van 31
5.3
Nieuwbouw op een alternatieve locatie Onderzocht is of er draagvlak voor gezamenlijke huisvesting voor de school, de opvang, het dorpshuis en de gymzaal is. Gezamenlijke huisvesting is niet te realiseren op de huidige locatie van de school; de beschikbare ruimte op de kavel is niet toereikend. Dit vanwege de omvang van het gebouw (3.015 m²), de benodigde buitenruimte voor het onderwijs en de peuteropvang en het realiseren van de benodigde parkeervoorzieningen. Daarnaast is de toegang tot de kavel van beperkte afmeting die bij toenemende verkeersintensiteit niet toereikend is. Mogelijkheden om de toegangsweg te verbreden zijn er niet; de weg is tussen twee woningblokken gesitueerd. De locatie van het dorpshuis en/of de gymzaal zijn ook niet geschikt voor een MFA. Binnen de dorpsgrenzen zal gekeken moeten worden of er een geschikte locatie te vinden is om een MFA te realiseren. Er zijn binnen het dorp een tweetal woningbouwprojecten in voorbereiding. Gekeken kan worden of een MFA in deze plannen is op te nemen. In het onderstaande schema is een doorrekening voor een MFA op een nader te bepalen locatie gemaakt. Kostenraming De Wegwijzer Nederhemert
Prijspeil april 2022
OPTIE 3: nieuwbouw alles onder één dak School
Opmerkingen
1.900
m² €
1.738
€
3.302.200 Bron: Bouwkostenkompas, brede school
Peuteropvang
60
m² €
1.738
€
Gymzaal
432
m² €
1.738
€
750.816 Afmeting sportvloer basis, 252m²
Dorpshuis
623
m² €
2.035
€
1.267.805 Bron: Bouwkostenkompas, buurthuis 5.425.101
104.280
Totaal bouwkosten
€
Bijkomende kosten
25% €
Onvoorzien
10% €
678.138
Stichtingskosten exclusief btw Btw Stichtingskosten inclusief btw
1.356.275 Ontwerp, management, leges, nuts, onvoorzien e.d.
€
7.459.514
21% €
1.566.498
€
9.026.012
Om de nieuwbouw aan de eisen van een ENG-gebouw te laten voldoen, is een extra budget van € 112/m² op bouwkostenniveau benodigd. Op stichtingskostenniveau is de extra investering: Bouwkosten 3.015 m² x € 112: € 337.680,= Bijkomende kosten 25%: € 84.420,= € 422.100,= Btw 21%: € 88.641,= Totaal investering stichtingskosten inclusief btw: € 510.741,= Voor het realiseren van een ENG-gebouw zullen in de regel extra zonnepanelen worden toegepast. Een indicatie voor de terugverdientijd van de extra investering voor de zonnepanelen, uitgaande van zonnepanelen van 400 Wp en een energieprijs voor elektra van € 0,20 per kWh, is 9,72 jaar. Afhankelijk van de beschikbare locaties zal gekeken moeten worden of de maatschappelijke functie voor een MFA passend is in het vigerende bestemmingsplan. In de berekeningen is geen rekening gehouden met sloopkosten voor de gebouwen op de huidige locaties vanwege mogelijke herbestemming van de gebouwen.
ruimte om te zijn
U22325
Pagina 24 van 31
5.4
Optie vergrote gymzaal Vanuit de turnvereniging is aangegeven dat de wens is om een vergrote gymzaal met een valkuil te realiseren. Met deze voorziening kunnen de trainingen in Nederhemert worden gehouden en hoeven turn(st)ers daarvoor niet meer naar Aalst en Den Bosch te reizen. Voor een vergrote gymzaal met een vergrote vloer zal de investering zijn: Kostenraming De Wegwijzer Nederhemert
Prijspeil april 2022
Vergrote gymzaalvloer Gymzaal
Opmerkingen 712
m² €
1.738
€
1.237.456 KVLO norm, afmeting sportvloer 16x28m 1.237.456
Totaal bouwkosten
€
Bijkomende kosten
25% €
309.364 Ontwerp, management, leges, nuts, onvoorzien e.d.
Onvoorzien
10% €
154.682
Stichtingskosten exclusief btw Btw Stichtingskosten inclusief btw
€
1.701.502
21% €
357.315
€
2.058.817
De investeringskosten voor een basis gymzaal zijn: Bouwkosten: € 750.816,= Bijkomende kosten 25%: € 187.704,= € 938.520,= Onvoorzien 10%: € 93.852,= € 1.032.372,= Btw 21%: € 216.798,= Stichtingskosten inclusief btw: € 1.249.170,= De extra investering voor een gymzaal met vergrote sportvloer is € 2.058.817 – € 1.249.170 = € 809.647. 5.5
Klimaat adaptief bouwen Om een zo’n duurzaam mogelijk gebouw te bouwen, kunnen verschillende klimaat adaptieve voorzieningen worden toegepast. Dit geldt niet alleen voor het gebouw, maar ook voor het schoolplein. Klimaat adaptief bouwen moet leiden tot: 1. minder wateroverlast; 2. minder hittestress; 3. minder nadelige gevolgen van langdurige droogte en bodemdaling; 4. meer biodiversiteit. Mogelijkheden om klimaat adaptief te bouwen, zijn: - het vergroenen van het schoolplein; - het toepassen van groene daken (dakbegroeiing); - het toepassen van groene gevels; - het opslaan van regenwater voor hergebruik, bijvoorbeeld het bewateren van groenvoorzieningen en grijswatersysteem t.b.v. het spoelen van de toiletten; - het toepassen van natuurlijke barrières, bijvoorbeeld bomen, voor zonwering van de ruimten in het gebouw. Voor de investering voor klimaat adaptief bouwen moet rekening worden gehouden met een investering tussen de € 150 en € 200 per m² bvo.
ruimte om te zijn
U22325
Pagina 25 van 31
6
Conclusie, aandachtspunten en aanbevelingen
6.1
Conclusie Volgens het IHP is de Wegwijzer toe renovatie/uitbreiding dan wel vervangende nieuwbouw op korte termijn (binnen nu en anderhalf jaar). Middels een ruimtelijke en financiële analyse is onderbouwd dat renovatie, verduurzaming en uitbreiding geen goede optie is ten opzichte van nieuwbouw. Het huidige gebouw is aan te passen, echter gaat dit ten koste van de functionaliteit van het gebouw. Na uitbreiding zal er veel gevel- en dakoppervlakte zijn wat een negatieve invloed op de exploitatie heeft. Het verschil in kostenraming tussen nieuwbouw en renovatie is dermate gering dat dit verschil met een beter te exploiteren gebouw op termijn wordt terugverdiend. Bij nieuwbouw kan een compacter gebouw worden gerealiseerd, met ook onderwijsruimte op de eerste verdieping. Qua onderhoud en exploitatie is dit veel gunstiger dan een gerenoveerd en uitgebreid gebouw. Een compacter gebouw heeft minder gevel- en dakoppervlakte. De huidige boekwaarde van het bestaande gebouw zal versneld moeten worden afgeschreven. De huidige gymzaal dateert uit 1978 en is aan vervanging toe. Bij het realiseren van een nieuwbouw voor het onderwijs en peuteropvang is het aan te bevelen de gymvoorziening toe te voegen aan deze nieuwbouw. Een oplossing dient gevonden te worden voor het parkeren voor de gymzaal, mogelijk kan gebruik worden gemaakt van de bestaande parkeervoorzieningen bij de huidige gymzaal.
De nieuwbouw voor onderwijs en peuteropvang inclusief gymzaal kan gerealiseerd worden op de huidige locatie van de school. Ten aanzien van het draagvlak onder de betrokkenen kan geconcludeerd worden dat verbinding tussen de partijen mogelijk is. Er is in meer of mindere mate draagvlak voor het in de toekomst onder één dak samenwonen. Zowel de school, de voorschool en het bestuur als het beheer en de gebruikers van het dorpshuis zien hierin om uiteenlopende redenen kansen (kostenefficiënte, betere bezetting en toegang tot meer faciliteiten en ruimten). Hoe en onder welke exacte voorwaarden de gebruikers de fysieke verbindingen voor zich zien, loopt uiteen. Risico’s, voorwaarden en kaders voor samenwonen onder één dak dienen in de initiatieffase nader te worden onderzocht. In de initiatief fase wordt onderzocht of er een vorm van intrinsieke motivatie is tussen de verschillende partijen. Deze intrinsieke motivatie is nodig om een MFA te kunnen realiseren die de gemeente kan ondersteunen in de besluitvorming. In deze fase is (logischerwijze) nog geen sprake van een gezamenlijke visie op samenwerken onder één dak. De gebruikers zien diverse kansen voor inhoudelijke samenwerking, maar synergetische verbindingen, gezamenlijk programmabeheer en een samenwerkingsagenda, zijn op dit moment nog niet aan de orde.
Dit is te verklaren doordat de partijen nog niet eerder met elkaar op structureel gebied hebben samengewerkt. Zij zijn eenieder nog in een verkennende fase en zullen wellicht gestimuleerd en gefaciliteerd moeten worden in (het verkennen van) de samenwerking. Het ontwikkelen van een gezamenlijke visie op inhoudelijke samenwerking vergt tijd. Op basis van de resultaten van dit haalbaarheidsonderzoek achten we het zeer kansrijk om hier in de initiatieffase een vervolg aan te geven (zie paragraaf 6.2).
ruimte om te zijn
U22325
Pagina 26 van 31
6.2
Matrix vergelijk scenario’s In de navolgende matrix zijn de verschillende scenario’s ten opzichte van elkaar op basis van toetsingscriteria vergeleken. Middels kleuren is een waardering aangegeven, te weten: - groen = goed; - geel = matig; - rood = slecht. Uitgangspunten bij de verschillende scenario’s zijn: - renovatie/uitbreiding: het huisvesten van de school en voorschool in één gebouw inclusief verduurzaming van het bestaande gebouw; - nieuwbouw huidige locatie: nieuwe huisvesting op de bestaande locatie voor onderwijs en voorschool; - nieuwbouw huidige locatie: nieuwe huisvesting op de bestaande locatie voor onderwijs en voorschool en gymzaal; - nieuwbouw alternatieve locatie: het realiseren van een multifunctionele accommodatie op een nader te bepalen locatie.
6.3
Aandachtspunten en aanbevelingen Bij verdere planvorming dient de verkeerssituatie op de huidige locatie goed bij de plannen te worden betrokken. Aanbevelingen De eventuele bijdrage van het schoolbestuur is nog geen onderdeel van de businesscase geweest. We adviseren om daarover concrete afspraken te maken, rekening houdend met het feit dat bij nieuwbouw de exploitatie gunstiger wordt dan bij renovatie. Vanwege de huidige omstandigheden in de wereld liggen de prijzen sterk onder druk. Door hogere energieprijzen, materiaal schaarste, personeelstekort en de oorlog in de Oekraïne worden voor veel materialen dagprijzen aangeboden. Deze marktwerking is een risico bij de
ruimte om te zijn
U22325
Pagina 27 van 31
verdere planontwikkelingen en zal in elke fase van het proces nauwlettend in de gaten moeten worden gehouden. Geadviseerd wordt om in de volgende fase de samenwerking en het draagvlak tussen de verschillende gebruikers en functies verder te onderzoeken. Er moet tijd worden genomen om het gesprek met elkaar aan te gaan. Denkbaar is dat een enkele partij een minder verregaande samenwerkingsvorm wil aangaan dan meerdere andere partijen. Voor te stellen is dat een kwartiermaker wordt aangesteld om samen met de MFA-partijen tot een uitspraak te komen over hoe partijen willen samenwerken. Dit kan tot een intentieovereenkomst leiden waarin de onderlinge verhoudingen worden benoemd en het traject om wellicht in de toekomst tot nadere samenwerking te komen (groeimodel), om tot een goede programmering van de MFA te komen. Voor het onderzoek of er voldoende draagvlak is om de samenwerking in een MFA aan te gaan is extra tijd nodig, geadviseerd wordt hiervoor maximaal een half jaar uit te trekken. In de intentieovereenkomst spreken alle gebruikers uit het onderzoek uit een MFA te wensen met de intentie om in de toekomst onder één dak te worden gehuisvest. Een kwartiermaker kan hierbij een stimulerende en faciliterende rol in de kennismaking spelen en gesprekken over samenwerking en randvoorwaarden creëren om de samenwerking te maximaliseren.