concept Jaarstukken Rivierenland 2024
Tekst van het document
Wat vindt u in de jaarstukken 2024?
Wat vindt u in de jaarstukken 2024?
2
Leeswijzer en toelichting op programma-indeling
3
De jaarstukken samengevat
5
Besluitvorming over de jaarstukken
9
Jaarverslag: de programmaverantwoording
Per programma brengen we in beeld wat we bereikt hebben en welke kosten dit met zich meebracht.
Programma 3 – Algemene baten en lasten
30
Jaarverslag: de paragrafen
Paragraaf 1 – Weerstandsvermogen en risicobeheersing
33
Paragraaf 2 – Onderhoud kapitaalgoederen
37
Paragraaf 3 – Bedrijfsvoering
38
Paragraaf 4 – Financiering
43
Paragraaf 5 – Verbonden partijen
47
Paragrafen
In de paragrafen maken we een dwarsdoorsnede van de jaarstukken over de thema’s die voor onze regio relevant zijn.
Programma’ s Programma’ s
22
Programma’ s Programma’ s
Programma 2 – Contractgestuurde dienstverlening
Programma’ s Programma’ s
10 Programma’ s Programma’ s
Programma 1 – Regionale samenwerking
Jaarrekening
De jaarrekening geeft een totaaloverzicht van de gerealiseerde baten en lasten. Daarnaast brengen we onze financiële positie in beeld. 48
De balans per 31 december 2024
59
Stand van zaken investeringskredieten
71
Bijlagen Bijlage 1: Overzicht gemeentelijke bijdrage Bijlage 2: SiSa verantwoording Bijlage 3: Controleverklaring
72 74 77
Meer informatie kunt u vinden op onze website:www.regiorivierenland.nl
2 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2024 REGIO RIVIERENLAND
Financiën
Overzicht van baten en lasten en de toelichting daarop
Leeswijzer en toelichting op programma-indeling
Opzet van de jaarstukken Deze jaarstukken gaan in op de realisatie van de doelstellingen uit de programmabegroting 2024 van Regio Rivierenland. Tevens geven we een financiële verantwoording. Op 16 oktober 2024 is de Bestuursrapportage 2024 door het Algemeen Bestuur vastgesteld. Daarin hebben we de op peildatum 1 juli 2024 verwachte uitkomsten aan het einde van het jaar gerapporteerd en afwijkingen toegelicht. Per programmaonderdeel zijn daarin de volgende vragen ten aanzien van resultaat, tijd en middelen gesteld: 1. Resultaat: Lukt het om de beleidsinhoudelijke afspraken te realiseren? 2. Tijd: Is het gewenste (deel)resultaat eind 2024 gerealiseerd? 3. Middelen: Zijn de toegekende middelen toereikend? Door middel van kleuren hebben we de antwoorden op die vragen aangegeven en vervolgens toegelicht. In de programmaverantwoording van het jaarverslag staan we stil bij de situatie per 31 december 2024. Per programma geven we met behulp van een matrix zoals hieronder weergegeven de eindbalans van de gerealiseerde doelstellingen aan.
afwijking begroot saldo →
voordelig
0
nadelig hoog laag mate van doelrealisatie →
Het bolletje geeft de eindbalans van het desbetreffende programma aan. Des te verder het bolletje naar rechts staat (op de horizontale as), des te hoger is de mate van doelrealisatie (de mate waarin de beleidsinhoudelijke afspraken gerealiseerd zijn). Hoe verder het bolletje in de matrix (op de verticale as) van de 0-lijn afstaat, hoe groter de financiële afwijking ten opzichte van het begrote saldo voor bestemming. Per programma geven we een beknopte toelichting op de gepresenteerde eindbalans. Met betrekking tot de middelen presenteren we in een tabel de afwijkingen van het totale programma ten opzichte van de begroting na wijziging. Vervolgens geven we een overzicht van het neergezette inhoudelijk resultaat per programmaonderdeel. Daarbij maken we een vergelijking met onze prognose bij de bestuursrapportage 2024. De betekenis van de kleuren bij die prognose was:
Inhoudelijk resultaat bestuursrapportage: Lukt het om de beleidsinhoudelijke afspraken te realiseren? Ja, dit gaat zeker lukken
Niet zeker of dit gaat lukken
Nee, dit gaat niet lukken
Per programmaonderdeel geven we nu aan of het per 31 december 2024 geheel (groen), grotendeels wel (geel) of grotendeels niet (rood) gelukt is om de in de programmabegroting 2024 opgenomen doelstellingen te realiseren.
3 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2024 REGIO RIVIERENLAND
Principieel gezien betekent ‘grotendeels gehaald’ een rode score. Aangezien dit geen recht doet aan de bereikte resultaten is door middel van de kleur geel een nuancering aangebracht. De afwijking op tijd komt niet meer terug, aangezien het er om gaat of we de doelstellingen in 2024 hebben gehaald. Vertraging betekent niet gehaald. De inhoudelijke en financiële afwijkingen worden bij ieder programma afzonderlijk toegelicht samen met eventuele wijzigingen in de risico's.
Schematisch overzicht programma-indeling Begroting/Jaarrekening 2024
Programma 1 Regionale samenwerking
Programma 2 Contractgestuurde dienstverlening
Programma 3 Algemene baten en lasten
Toelichting programma-indeling In de programma’s wordt een onderscheid gemaakt tussen de bestuurlijke en beleidsmatige ondersteuning van de Regio (Programma 1. Regionale samenwerking) en het uitvoerende (dienst)onderdeel van de Regio (Programma 2. Contractgestuurde dienstverlening). De kosten van de regionale samenwerking zijn opgenomen in programma 1. In programma 2 zijn de kosten van de uitvoeringstaken bij Contractgestuurde dienstverlening verantwoord. In programma 3 zijn de overheadkosten verantwoord, die op grond van wettelijk voorschrift niet aan de programma’s mogen worden toegerekend. Daarnaast zijn in programma 3 de centrale budgetten opgenomen voor onvoorziene uitgaven en vennootschapsbelasting alsmede het onderdeel treasury.
4 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2024 REGIO RIVIERENLAND
De jaarstukken samengevat
Terugblik op 2024 – Inhoudelijk Met trots presenteren wij de jaarrekening 2024, een jaar waarin we samen grote stappen hebben gezet. Dit positieve resultaat weerspiegelt niet alleen een gezonde financiële basis, maar ook onze gezamenlijke inzet om onze regio toekomstbestendig en zichtbaar te maken. 2024 stond in het teken van ontwikkeling. We hebben gewerkt aan een volgende stap voor deze gemeenschappelijke regeling, zodat deze ook in de toekomst haar waarde blijft bewijzen. We hebben daarbij met een kritische blik gekeken naar de toekomstbestendigheid van onze gemeenschappelijke regeling (GR). In financieel uitdagende tijden voor veel gemeenten hebben we zorgvuldig beoordeeld welke taken passend zijn binnen onze GR. Dit heeft geleid tot belangrijke keuzes, waaronder het besluit van het Algemeen Bestuur om de taak Inkoop geleidelijk af te bouwen. Hiermee spelen we in op de veranderende behoeften en zorgen we ervoor dat onze GR zich richt op de taken met de meeste toegevoegde waarde voor de regio. Daarnaast hebben we onze regio actief onder de aandacht gebracht bij onder andere het Rijk, de provincie en ondernemers, met als doel nog betere samenwerkingen en het verzilveren van kansen voor de toekomst. Deze kansen liggen onder meer op het terrein van ondernemerschap en innovatie.
Via het Regionaal Stimuleringsfonds zijn inspirerende projecten van ondernemers van de grond gekomen, die bijdragen aan de economische ontwikkeling in onze regio. Onze Economic Board heeft deze initiatieven met enthousiasme ondersteund en onderstreept het belang van investeringen in duurzame en innovatieve bedrijvigheid. Samenwerking stond centraal, niet alleen in bestuurlijke zin, maar ook met onze partners. Op het gebied van Inburgering hebben we belangrijke stappen gezet om nieuwkomers een stevige start te bieden in onze regio door het sluiten van een nieuwe dienstverleningsovereenkomst. Door krachten te bundelen, hebben we ervoor gezorgd dat inburgering niet alleen een verplichting is, maar vooral een kans op een succesvolle toekomst. De aansluiting bij FoodNL zorgt ervoor dat 4 voedselregio’s gezamenlijk de grootste aaneengesloten en meest innovatieve voedselproductieregio van Europa vormen. Voeding & gezondheid en eiwitinnovatie staan daarin centraal. Binnen het thema Ruimte zetten we stappen rondom de toekomstige inrichting van onze regio. Zo is een groen-blauw raamwerk voor Rivierenland ontwikkeld en is onderzoek gedaan naar Rivierenland in 2120. Hoewel we geld overhouden, zeilen we strak aan de wind. We zijn zeer kritisch op onze uitgaven en zoeken continu naar manieren om slimme, duurzame keuzes te maken.
Daarbij verdienen we onszelf deels terug door onder meer subsidies binnen te halen voor onze opdrachtgevers, waarmee we extra middelen genereren voor de regio. Hierbij kan worden gedacht aan LEADER, mobiliteitsgelden en de Regio Deal. Dankzij de betrokkenheid en inzet van velen kijken we met vertrouwen vooruit. Samen bouwen we verder aan een (veer)krachtige regio! Janneke Hakkert Secretaris/directeur
5 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2024 REGIO RIVIERENLAND
Hieronder presenteren we per programma de eindbalans over 2024. In de leeswijzer is de opzet ervan toegelicht. In de programmaverantwoording geven we een nadere toelichting op de prestaties die we in 2024 hebben neergezet. Onder elke eindbalans vindt u een paginaverwijzing.
voordelig
voordelig
voordelig
0
0
afwijking begroot saldo →
3. Algemene baten en lasten
afwijking begroot saldo →
2. Contractgestuurde dienstverlening
afwijking begroot saldo →
1. Regionale samenwerking
nadelig
nadelig
nadelig
hoog laag mate van doelrealisatie →
Meer informatie vanaf pagina 10
hoog laag mate van doelrealisatie →
Meer informatie vanaf pagina 22
6 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2024 REGIO RIVIERENLAND
0
hoog laag mate van doelrealisatie →
Meer informatie vanaf pagina 30
Terugblik op 2024 – Financieel en organisatorisch Resultaten en ontwikkeling gemeentelijke bijdrage •
Het begrotingsjaar 2024 is afgesloten met een positief rekeningresultaat van € 347.000.
•
Bij Programma 1 Regionale samenwerking hebben wij de taken uitgevoerd binnen de budgettaire kaders van de begroting en een overschot gerealiseerd van € 72.000. Dit resultaat is te verklaren uit een onderbesteding van € 41.000 op de personeelskosten, € 15.000 op het beheer en uitvoering van RSF, € 11.000 op de Algemene bestuursondersteuning en € 6.000 op het werkbudget Wonen. Dit resultaat zal worden uitgekeerd aan de gemeenten.
•
Programma 2 Contractgestuurde dienstverlening heeft het boekjaar 2024 afgesloten met een positief resultaat van € 145.000. Het Inkoopbureau was in 2024 wederom verlieslatend, omdat de oorzaken die hieraan ten grondslag liggen structureel van aard zijn. Het Algemeen Bestuur heeft op 11 december 2024 besloten om te stoppen met het Inkoopbureau bij Regio Rivierenland. Het tekort over 2024 bedraagt € 134.000. Dit is lager ten opzichte van de bestuursrapportage. Voor Wmo/Jeugd is het resultaat € 179.000. Dit is tot stand gekomen doordat het uitvoeringsbudget niet volledig is ingezet, er extra inkomsten waren voor het afsluiten van maatwerkovereenkomsten en lagere personeelslasten. Het resultaat wordt uitgekeerd aan de gemeenten. Het onderdeel Inburgering heeft per saldo een tekort van € 4.000 inclusief overhead door hogere inhuurkosten. Dit wordt verrekend bij de uitkering van het jaarrekeningresultaat. Bij Versis wordt het vervoer afgerekend op basis van daadwerkelijk gebruik, doordat meer gebruik is gemaakt van het vervoer waren zowel de baten als de lasten hoger ten opzichte van de bestuursrapportage. Het resultaat bij het Doorstroompunt is positief.
Dit is het gevolg van lagere overhead, lagere overige personeelskosten (zoals reiskosten) en een hogere ureninzet vanuit het Doorstroompunt binnen het Regionaal programma Voortijdig Schoolverlaten, wat leidt tot lagere personeelslasten. Ook bij Leerplicht is het resultaat positief maar door hogere personeelskosten voor vervanging van ziekte en uitval is het voor deel lager dan bij de Bestuursrapportage was verwacht.
•
Programma 3 Algemene baten en lasten heeft een resultaat van € 130.000 voordelig. De lasten bestaan hoofdzakelijk uit de kosten van overhead. Deze zijn € 94.000 lager dan begroot, door minder kosten voor personeelsbeheer en minder personeelskosten bij bedrijfsvoering. Daarnaast hoefde het budget voor onvoorziene uitgaven niet te worden ingezet, een voordeel bij de lasten van € 10.000. De hogere baten hebben betrekking op de hogere rente inkomsten à € 39.000, lagere inkomsten van derden voor dekking van onze overheadkosten à € 7.000 en lagere onttrekking reserves à € 5.000.
•
Na toerekening van de overhead uit programma 3 aan programma 1 en 2 is het uit te keren bedrag aan de gemeenten als volgt verdeeld: o Gemeentelijke bijdrage € 172.000 o Wmo/Jeugd € 179.000 o Inburgering € -4.000
•
In de Bestuursrapportage 2024 is een gemeentelijke bijdrage opgenomen van € 2.306.000. Dit bedrag hebben wij gefactureerd aan de gemeenten en is als realisatie in de jaarrekening 2024 verwerkt.
7 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2024 REGIO RIVIERENLAND
Financiële kerncijfers 2024
Resultaat jaarrekening 2024
Bedragen x € 1.000
1. Regionale samenwerking 2. Contractgestuurde dienstverlening 3. Algemene baten en lasten Totaal van de programma's Overige resultaatposten Resultaat
Resultaat voor mutaties van reserves Begroot t/m Rekening 2024 AB dec 1.360 1.432 1.471 1.682 -3.047 -2.912 -216 202 -216
Relatieve afwijking jaarrekening t.o.v. begroting t/m AB december Bedragen x € 1.000
Lasten
Baten
1. Regionale samenwerking 2. Contractgestuurde dienstverlening 3. Algemene baten en lasten Totaal van de programma's
-5,7% 0,6% -2,9% -1,4%
-3,5% 1,9% 6,3% 0,4%
Resultaat na mutaties reserves Rekening 2024 1.432 1.742 -2.827 347
202
347
Gem. bijdrage Ja Nee Ja
De werkelijke lasten zijn in totaal € 328.000 lager dan begroot, een budgetonderschrijding bij de lasten met -1,4%. De grootste afwijking is bij programma 1 Regionale Samenwerking gerealiseerd, namelijk € 308.000 lagere uitgaven dan begroot. Dit heeft voornamelijk te maken met lagere realisatie van projecten en subsidies dan bij de Bestuursrapportage verwacht was. De totale afwijking bij de baten voor alle programma’s samen bedraagt € 90.000 hogere baten met een afwijking van 0,4%. De baten in programma 1 zijn door de lagere uitgaven van projecten en subsidies ook lager gerealiseerd. De baten in programma 2 en 3 zijn hoger dan begroot. Voornamelijk door hogere (DVO-)opbrengsten bij Versis, Inkoop en WMO/Jeugd en meer ontvangen rentebaten. In onderstaand overzicht zijn de bedragen opgenomen, die in de jaarrekening 2024 zijn verwerkt als mutatie bij de reserves. Voor een meer uitvoerige beschrijving wordt verwezen naar de toelichting op de balansposten bij het onderdeel vaste passiva. Mutaties reserves in de jaarrekening 2024 Mutaties reserves bij Programma 1 Regionale samenwerking Mutaties reserves bij programma 2 Contractgestuurde dienstverlening, per saldo een onttrekking i.v.m. de gerealiseerde tekorten Inzet bestemmingsreserves programma 3 voor dekking van overhead Mutaties reserves, per saldo een onttrekking van
-61 -84 -145
De mutaties van reserves per programma zijn als volgt: Mutaties reserves in programma 2 Inzet risicoreserve CgD voor de uitvoeringstaken van Contractgestuurde dienstverlening waarbij verliezen zijn gerealiseerd Reservering in de risicoreserve CgD van het gerealiseerde overschotten bij de verschillende uitvoeringstaken van Contractgestuurde dienstverlening Mutaties reserves in programma 3 Inzet reserve Herhuisvesting Inzet reserve Desintegratiekosten ontvlechtingen (ICT-ontvlechting en vernieuwing ICT-infrastructuur)
-137 76 -44 -41
De jaarrekening op pagina 48 en verder biedt uitgebreide financiële informatie en toelichtingen.
8 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2024 REGIO RIVIERENLAND
Besluitvorming over de jaarstukken
Januari-maart 2025 Ambtelijke voorbereiding
24 maart 2025 Behandeling concept jaarstukken door Dagelijks Bestuur
2 juli 2025 Vaststelling jaarstukken door Algemeen Bestuur
Het gerealiseerde resultaat bedraagt € 347.000 voordelig. Het Algemeen Bestuur van Regio Rivierenland is bevoegd een besluit te nemen over de bestemming van het rekeningoverschot, na consultatie van de gemeenten via de zienswijzen. Het overschot is in de balans opgenomen onder het eigen vermogen als ‘Nog te bestemmen resultaat’. Voorstel met betrekking tot de vaststelling en resultaatbestemming Het Algemeen Bestuur van de gemeenschappelijke regeling Regio Rivierenland, gezien het voorstel van het Dagelijks Bestuur tot vaststelling van de jaarstukken 2024, BESLUIT: 1. De programmarekening 2024 vast te stellen conform voorliggend ontwerp. 2. Het gerealiseerde positieve rekeningresultaat ter grootte van € 347.000 uit te keren aan de gemeenten. Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van het Algemeen Bestuur op 2 juli 2025. De secretaris,
De voorzitter,
J.W.A. Hakkert
S. Stoop
9 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2024 REGIO RIVIERENLAND
Programma 1 – Regionale samenwerking
Totaaloverzicht resultaten 2024 Eindbalans gerealiseerde doelstellingen 2024 Beknopte toelichting
afwijking begroot saldo →
voordelig
0
nadelig hoog laag mate van doelrealisatie →
Er zijn voor programma 1. Regionale samenwerking op gebied van samenwerkingsvraagstukken meerdere inspanningen en successen te benoemen. Zo is er vanuit het Regionale Economisch Ambitiedocument bij de VNG namens partners een aanvraag ingediend en toegekend om te komen tot een kennisagenda ‘Bodem’. Ook is er na verkenning een deelname aan de alliantie Food NL, een samenwerking van vier voedselregio's, tot stand gekomen. Het is in 2024 ook gelukt om de informatieborden van de Cultuurhistorische Landmarks te realiseren. Voor en achter de schermen is er bestuurlijk en ambtelijk hard gewerkt en gelobbyd om te zorgen dat het Rijk middelen beschikbaar hield voor het breed Mobiliteitspakket van het Programma A2 DeilVught. Daarnaast is er door de Regio met RWS en ZuidHolland succesvol samengewerkt om zoveel mogelijk hinder rondom het groot onderhoud van de A15 te voorkomen. In 2024 hebben de gemeenten en initiatiefnemers verder gewerkt aan de realisatie van het eerder afgesproken Rivierenlandse RESbod. Vanuit de regionale samenwerking rond Ruimte is er met de KARregio het project Groenblauw Raamwerk Rivierenland opgezet. Tevens hebben 21 partijen uit de regio hun een intentie voor een leefbare en klimaatbestendige regio uitgesproken. Vanuit de Gebiedsagenda FruitDelta Rivierenland is er een drukbezocht regionaal congres over het financieren van gebiedsontwikkeling georganiseerd.
Met ieder van de acht gemeenten hebben zogenaamde productiekameroverleggen Wonen plaatsgevonden. Ook is de regionale Woonmonitor, in samenwerking met de SWR, geactualiseerd. Voor wat betreft het genereren van grotere geldstromen heeft het Regionaal StimuleringsFonds gediend als vliegwiel en cofinanciering voor de Europese subsidie LEADER. Er is in 2024 bovendien met vereende krachten een gedragen aanvraag Regio Deal FruitDelta Rivierenland 6e tranche bij het Rijk ingediend. Dit alles is ondersteund door een intense inzet op Public affairs en Lobby. Denk hierbij aan bijwonen commissiedebatten, werkbezoeken voor kamer- en statenleden en een regioreis naar Den Haag. Zie voor een uitgebreidere toelichting op alle resultaten activiteiten van alle programma's en ambitieversnellers het hoofdstuk ‘Successen in beeld'.
Toelichting op successen en afwijkingen vindt u op de komende pagina’s.
10 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2024 REGIO RIVIERENLAND
Programma 1 Bedragen x € 1.000 Lasten Baten Subtotaal Gemeentelijke bijdrage Saldo van baten en lasten Onttrekkingen reserves Stortingen reserves Gerealiseerd resultaat
Begroting 2024 Primitief 1.989 832 -1.157 2.747 1.590 1.590
t/m AB dec
Rekening 2024
5.430 4.273 -1.157 2.517 1.360 1.360
5.122 4.037 -1.085 2.517 1.432 1.432
Afwijking -308 -236 72 72 72
V N V V
V
Toelichting programma 1: Programma 1 Regionale samenwerking heeft het boekjaar 2024 afgesloten met een positief resultaat van € 72.000. Voor 2024 zijn de lasten voor programma 1 € 308.000 lager uitgevallen. Dit is grotendeels toe te schrijven aan de Afronding van de Regio Deal 3e tranche waarvan de subsidies in 2024 zijn vastgesteld en voor € 220.000 lager zijn gerealiseerd. Verder zijn de lagere lasten te verklaren door lagere realisatie voor Mobiliteit (€ 148.000) en door hogere inkomsten vanuit provinciale subsidies voor Wonen te benoemen (€ 53.000). De baten vallen € 236.000 lager uit ten opzichte van begrote baten in de bestuursrapportage. Dit is te verklaren vanuit de lagere lasten voor Mobiliteit door vertraging in de projecten (- € 148.000), de lagere subsidievaststellingen van de Regio deal 3e tranche (- € 219.000) en hogere lasten door meer inhuur voor projectrealisatie (+ € 47.000). Er is een lagere overheadtoerekening van - € 50.000. Programma 1 kent voor 2024 een positief/overschot resultaat op de gemeentelijke bijdrage van € 72.000. Dit resultaat is te verklaren uit een onderbesteding van € 41.000 op de personeelskosten, € 15.000 op het beheer en uitvoering van RSF, € 11.000 op de Algemene bestuursondersteuning en € 6.000 op het werkbudget Wonen. Dit positieve resultaat/overschot wordt aan de gemeenten uitgekeerd.
Een gedetailleerde financiële verschillenanalyse per programma, inclusief de impact van de afwijkingen op de gemeentelijke bijdrage, vindt u bij het onderdeel ‘Overzicht van baten en lasten en de toelichting daarop’ vanaf pagina 48.
11 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2024 REGIO RIVIERENLAND
Realisatie per programma onderdeel Inhoudelijk resultaat Prognose Realisatie Berap Besluitvormingsprocessen en bestuursvergaderingen binnen Regio Rivierenland 2. Informatieuitwisseling en kennisdeling op de regiomiddagen 3. Bijdrage leveren aan samenwerkingsvraagstukken 4. Monitoren van de uitvoering van het Regionaal Ambitiedocument 20222025 5. Genereren van geldstromen en subsidies Totaal
Middelen x € 1.000 Lasten Baten
1.
Gewijzigde risico’s -
5.122
6.554
Toelichting bij de tabel De baten en lasten worden in de financiële administratie niet afzonderlijk geregistreerd op basis van de opsomming in bovenstaande tabel. De financiële administratie is op andere wijze ingericht. Daarom is alleen een totaalbedrag vermeld van de baten en lasten. Het resultaat van programma 1 is als volgt opgebouwd. Opbouw resultaat Programma 1 Bedragen x € 1.000 Gerealiseerde baten Programmalasten (exclusief overhead) Onttrekkingen reserves Stortingen reserves Resultaat
6.554 5.122 1.432
Het programma sluit met een overschot, omdat overeenkomstig BBV-voorschrift de overheadkosten niet meer bij de programma's worden opgenomen, maar (zonder toerekening aan taakvelden) centraal verantwoord worden bij programma 3 Algemene baten en lasten. De aan de uitvoering van Programma 1 Regionale samenwerking toe te rekenen overhead komt in werkelijk uit op € 1.310.000 (begroot: € 1.360.000).
12 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2024 REGIO RIVIERENLAND
Successen in beeld Regionaal Economisch Ambitiedocument 2022-2025 Alle acht gemeenteraden in Regio Rivierenland hebben in 2021 het Regionaal Economisch Ambitiedocument 2022-2025 vastgesteld. De vaststelling is op 12 januari 2022 door het Algemeen Bestuur van Regio Rivierenland bekrachtigd. Met de uitvoering van dit ambitiedocument wordt in de jaren 2022-2025 gericht samengewerkt aan het creëren van een optimale balans tussen economische groei en de brede welvaart in de Regio Rivierenland. Hierbij ligt de focus op 3 speerpunten: - AgriBusiness - Logistiek & Vestigingsklimaat bedrijven - Recreatie & Toerisme
Agribusiness In april is gestart met het Field Lab Betuwe. Doel van dit project is een ontwerp te maken voor een Field Lab Betuwe dat mogelijkheden laat zien voor toekomstbestendige bedrijfssystemen voor fruitteelt en laanboomteelt die bijdragen aan de gebiedsopgaven. Dit ontwerp moet leiden tot een aanvraag van landelijke en Europese subsidies. In 2025 wordt hiervoor een aanvraag ingediend. 2024 heeft tot de landelijke verkiezingen in het teken gestaan van het Vitaal Landelijk Gebied Gelderland (VLGG). Na de verkiezingen is dit traject min of meer on hold gezet totdat het Rijk meer duidelijkheid geeft over het toekomstig beleid. Door Tree Center Opheusden is in het kader van een RSFhaalbaarheidsstudie de kenniswerkplaats laanbomen verkend. Uit deze haalbaarheidsstudie is gebleken dat de bodem essentieel is voor de teelt. Op basis van deze haalbaarheidsstudie is door Regio Rivierenland als penvoerder een aanvraag ingediend bij de VNG. De VNG heeft een subsidie van € 25.000 verstrekt, als mede ondersteuning om te komen tot een kennisagenda Bodem. Samen met TCO en diverse partners is in het najaar van 2024 aan de contouren van deze kennisagenda gewerkt. Eind 2024 is, na een inhoudelijke verkenning, besloten om per 1 januari 2025 aan te sluiten bij de alliantie Food NL.
Food NL is een samenwerking van vier regio’s - AgriFood Capital, FruitDelta Rivierenland, Greenport Venlo/Crossroads Limburg en Regio Foodvalley- op het gebied van voedselgerelateerde onderwerpen. Door krachten te bundelen, kunnen de regio’s beter opkomen voor regionale en economische belangen. Zo biedt FOOD NL meer kansen om in aanmerking te komen voor Europese subsidiefondsen.
Logistiek & Vestigingsklimaat bedrijven Het Regionaal Economisch Ambitiedocument (REA) bevat voor L&V een achttal opgaven. Samen met gemeenten en netwerkorganisaties als Arbeidsmarktregio Rivierenland (voorheen RW-POA) en ketenpartners als Logistics Valley Rivierenland en VNO-NCW Rivierenland werken we aan deze opgaven.
13 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2024 REGIO RIVIERENLAND
In 2024 is opdracht gegeven aan de herijking van het Regionaal Programma Werklocaties (RPW). Het ontwikkelen van bedrijventerreinen blijft lastig door onder andere de stikstofdiscussie en energiecongestie. Met name de gevolgen van de recente uitspraak van 18 december 2024 van de Raad van State over stikstof moeten in kaart worden gebracht welke gevolgen dit heeft voor de ontwikkeling van onder andere bedrijventerreinen. Samen met VNO-NCW en provincie Gelderland heeft een inventarisatie plaats gevonden van de organisatiegraad op bedrijventerreinen. Een organisatiegraad is een voorwaarde om de opgave voor toekomstbestendige bedrijventerreinen aan te pakken. Deze ontwikkeling sluit daarom aan op de opgave toekomstbestendige bedrijventerreinen. Naar aanleiding van deze inventarisatie zijn door het Rijk spuk-gelden beschikbaar gesteld. Via de provincie Gelderland is opdracht gegeven aan VNO- NCW om voor 18 bedrijventerreinen in het Rivierengebied de organisatiegraad te verbeteren. In het kader van de opgave kennisclusters is in 2024 de HAN HUB (HBO) gestart. In 2024 zijn de eerste 19 projecten gestart. In het kader van de opgaven circulariteit en impact ondernemen is een bijeenkomst georganiseerd voor inkoop- en aanbestedingsbeleid (MVOI).
Recreatie & Toerisme In 2024 is gewerkt aan verwezenlijking van de ambitie voor recreatie en toerisme in Rivierenland door gericht te werken aan de vijf regionale opgaven, te weten; Rivierbeleving & Recreatieplassen, Gastvrije Binnensteden, Agrotoerisme, Cultuurhistorische Landmarks en Regiopromotie. Voor elke opgave zijn opgavefiches voor de periode 2023 t/m 2025 opgesteld waarin de concrete tussen- en eindresultaten staan benoemd. In de samenwerking met Bureau Toerisme worden binnen deze opgaven gericht taken bij hen belegd om resultaten te boeken. Daarnaast worden ondernemers gestimuleerd (ook financieel via het Regionaal Stimuleringsfonds) om met projecten bij te dragen aan de beoogde resultaten binnen de vijf opgaven. Door de samenwerking is in 2024 onder andere gewerkt aan de realisatie van de informatieborden van de Cultuurhistorische Landmarks. De onthulling van de borden staat begin 2025 gepland. Daarnaast is de Toolbox voor promotie van de Gastvrije Binnensteden ontwikkeld en er werd toegewerkt naar de afronding van het regionale routeprogramma.
14 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2024 REGIO RIVIERENLAND
Het Regionaal Stimuleringsfonds (RSF) als ambitieversneller Het Regionaal StimuleringsFonds (RSF) draagt bij aan realisering van de regionaal economische ambities en de brede welvaart. Het fonds vormt daarmee een ambitieversneller, een financieringsinstrument voor het Regionaal Economisch Ambitiedocument. Het hebben van RSF als publiek fonds van 8 gemeenten is noodzakelijk om deuren te openen naar grotere fondsen en subsidies voor de regio. Zo is het RSF al meerdere malen als cofinanciering ingezet, bijvoorbeeld bij de Regio Deal en het subsidieprogramma LEADER om zo geld met geld te maken en bij te dragen aan brede welvaart. Het AB heeft in 2024 een budgetoverheveling van het RSF naar LEADER van € 275.309 vastgesteld. Zo is de verplichte cofinanciering vanuit de acht gemeenten in een keer meerjarig geregeld en drukt de verplichting niet op de gemeentelijke (toekomstige) begrotingen. Met deze cofinanciering komt er bedrag van € 1.196.997 vrij voor projecten in het subsidieprogramma LEADER. Leden van de triple-helix Economic Board FruitDelta adviseren elke ronde het Algemeen Bestuur over ingediende RSF-projecten. In 2024 zijn er 18 projectaanvragen (5 haalbaarheidsonderzoeken en 13 uitvoeringsprojecten) ingediend. Daarvan zijn er 13 toegekend.
In 2023 zijn er voor het eerst in de geschiedenis van het RSF (en de voorloper RIF) drie inloopavonden op verschillende plekken in de regio georganiseerd. Zowel de initiatiefnemers als de Economic Board-leden hebben deze avonden als succesvol beschouwd. Daarom hebben er ook in 2024 nieuwe inloopavonden plaatsgevonden.
LEADER als ambitieversneller Vanuit de opgaven benoemd in het Regionaal Ambitiedocument is in 2023 het proces opgestart om LEADERregio te worden en dit is sinds 2024 gelukt! LEADER is een Europees programma voor plattelands- ontwikkeling ‘van onderaf’, ofwel vóór en dóór inwoners. Het is een unieke werkwijze waarbij publiek-private samenwerking centraal staat en die al ruim 30 jaar wordt gebruikt in de gehele Europese Unie. Kern van de LEADER-aanpak is dat elk gebied zelf een lokale ontwikkelingsstrategie (LOS) opstelt, uitgaande van de specifieke uitdagingen van dat gebied. Initiatieven die in aanmerking komen voor ondersteuning vanuit LEADER, zijn vernieuwende initiatieven van bewoners, ondernemers en organisaties die meerwaarde hebben voor het gebied en die bijdragen aan de thema’s en doelen van de LOS. In 2024 is de Lokale Actie Groep (LAG) als LEADERcommissie ingesteld. Er een drukbezochte startbijeenkomst georganiseerd, waar bijna 100 aanwezigen waren. Er zijn communicatiemiddelen (webpagina, folder) ontwikkeld en inloopavonden georganiseerd. 47 initiatieven hebben zich gemeld en zijn door de coördinator van informatie voorzien. Daarvan hebben 25 initiatieven een voorstel uitgewerkt en ter bespreking/ meedenken voorgelegd aan de LAG.
15 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2024 REGIO RIVIERENLAND
Twee initiatieven hebben in 2024 een daadwerkelijke subsidieaanvraag ingediend. Deze zijn goedgekeurd door de LAG en voor administratief technische beoordeling nu in behandeling bij Stimulus (namens provincie Gelderland). 13 initiatieven zijn door de LAG (onder voorwaarden) als kansrijk gezien voor een subsidiebijdrage maar hebben nog geen formele aanvraag ingediend.
Mobiliteit In 2024 is verder gewerkt aan het realiseren van de doelen van het Uitvoeringsplan Mobiliteit 2023–2026. Mobiliteit is en blijft randvoorwaardelijk voor de verschillende opgaven van de regio, en er dient bovenregionaal samengewerkt te worden om de leefbaarheid en aantrekkelijkheid van de regio te borgen en te vergroten. Op het gebied van het wegennet hebben er ontwikkelingen plaatsgevonden rondom de A2 en A15. Zo is na het Bestuurlijk Overleg MIRT Zuid-Nederland op 6 november jl. € 54 miljoen beschikbaar gesteld door de minister voor het breed mobiliteitspakket (BMP) van het Programma A2 Deil-Vught, afkomstig uit het restbudget van de verbreding van de A2. Deze inleg van het Rijk wordt toegevoegd aan het gereserveerde budget van Brabant en Gelderland, waardoor € 108 miljoen beschikbaar komt. Met dit geld worden verschillende maatregelen genomen om de negatieve gevolgen van de pauzering van de verbreding van de A2 te beperken. Het pakket bevat bijvoorbeeld maatregelen om sluipverkeer te voorkomen, wegaansluitingen richting de A2 te verbeteren en investeringen te realiseren in fietsinfrastructuur en openbaar vervoer. Deze maatregelen dragen bij aan het behouden en verbeteren van de leefbaarheid, veiligheid en bereikbaarheid van het hele gebied rondom de A2 tussen Deil en Vught.
De Regio heeft zich ook ingezet voor het zo veel mogelijk beperken van de hinder voortkomend uit het groot onderhoud van de A15 in de zomer van 2024. Samen met RWS en Zuid-Holland is intensief samengewerkt; er is ingezet deelfietsen op stations, tools voor logistieke bedrijven, vormen van communicatie en kortingsacties samen met Riveer en Slot Loevenstein. Met positief resultaat; files bleven beperkt tot gemiddeld 25 minuten, veel lager dan de doelstelling van maximaal 60 minuten. Verder is in het najaar samen met de provincie het gesprek gevoerd met kamerleden en collega’s van I&W omtrent bereikbaar wonen. Dit om met elkaar te bespreken welke maatregelen noodzakelijk zijn om Rivierenland voor de toekomst duurzaam in te richten. In het verlengde van duurzaamheid is ook de werkgeversaanpak verder uitgevoerd. Het bedrijvennetwerk is vergroot, diverse fiets acties zijn aangeboden, waardoor steeds meer werknemers in Rivierenland op een duurzame manier naar hun werk gaan. Tenslotte zijn er ook activiteiten verricht met betrekking tot verkeersveiligheid en spoor. Zo is in 2024 een fatbike campagne uitgevoerd, welke zich richtte op de financiële gevolgen van fatbikeincidenten voor ouders. Deze campagne heeft een grote overperformance gerealiseerd. Daarnaast is samen met de Groene Metropoolregio een
16 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2024 REGIO RIVIERENLAND
studie gedaan voor de spoorverbinding Arnhem-Tiel-Geldermalsen, met maatregelen voor het robuuster en betrouwbaarder maken van deze verbinding voor de toekomst.
Public affairs & Lobby Wij vinden het belangrijk, mede met het oog op onze regionale opgaven, dat wij zichtbaar(der) zijn bij de provincie Gelderland, in Den Haag (bij departementen en bij de Tweede Kamer) en in Brussel, onze netwerken versterken en uitbreiden én activiteiten ontplooien om beleids- en besluitvormingsprocessen te beïnvloeden. Wij gaven in 2024 actief uitvoering aan het eind 2023 door het Algemeen Bestuur vastgestelde ‘Public Affairs- en Lobbybeleidsplan FruitDelta Rivierenland’. De conclusie is gerechtvaardigd dat wij vorig jaar zichtbaarder zijn geworden en onze regio in het algemeen en onze regionale opgaven in het bijzonder onder de aandacht hebben kunnen brengen. Een greep uit onze activiteiten in 2024:
…in en met Den Haag • •
• • •
Wij waren aanwezig bij verschillende commissiedebatten, zoals over het spoor, over de gewasbeschermingsmiddelen en regio’s en grensoverschrijdende samenwerking. Wij organiseerden in Nieuwspoort een ontbijt voor leden van de Vaste Kamercommissie I&W. Wij vroegen daar aandacht voor de aanpak van de stalen spoorbruggen over de Waal en de Maas. Wij waren ook – met het oog op de verbreding van de A2 – aanwezig bij het Notaoverleg MIRT. Wij organiseerden werkbezoeken voor Tweede Kamerleden en vertegenwoordigers van een aantal departementen. Wij organiseerden – voor de eerste keer – een bestuurlijke regioreis naar Den Haag en spraken er met vertegenwoordigers van BZK, VNO-NCW & MKB Nederland, VNG, I&W en ANWB. Wij deden mee aan het Rondetafelgesprek over Regio Deals.
…in en met Arnhem • • •
Wij organiseerden werkbezoeken voor Provinciale Staten van Gelderland (als geheel) en voor Statenfracties in het bijzonder (SGP en ChristenUnie). Wij bezorgden Provinciale Staten iets lekkers ter gelegenheid van de begrotingsbehandeling in november. Wij waren gastregio voor de Dag van Gelderland die werd gehouden in Van der Valk Tiel.
…in en met Brussel •
Wij bezochten, samen met AgriFood Capital, Greenport Venlo en Regio Foodvalley, de Grüne Woche in Berlijn (januari) en de European Week of Regions and Cities (in oktober). Wij organiseerden in FoodNL-verband met het oog op de Europese Parlementsverkiezingen een verkiezingsdebat.
•
Wij bezochten een netwerkbijeenkomst voor alle landbouwattachés van het Ministerie van LVVN in Bunnik.
17 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2024 REGIO RIVIERENLAND
•
Wij haalden de banden aan met de Euregio Rijn-Waal en verkenden de mogelijkheden om gebruik te maken van de Interreggelden.
…en overige activiteiten •
zoals de jaarlijkse Nationale Kersenparty (hét netwerkevent van FruitDelta Rivierenland voor bestuurders en ondernemers), ditmaal in en om het Laanboomhuis in Opheusden) en het Fruitcorso in Tiel.
Wij informeerden bestuurders en andere betrokkenen bij de regio maandelijks over de Public Affairs- en Lobbyactiviteiten door middel van een Nieuwsflits.
Regio Deal FruitDelta Rivierenland als ambitieversneller De Regio Deal is een samenwerking tussen Rijk en Regio om de kracht van de regio te versterken. Grote maatschappelijke opgaven vragen om een regionale aanpak. Het vorige kabinet heeft daarom in totaal bijna 1 miljard in de Regio Deals geïnvesteerd. De Regio Deal FruitDelta Rivierenland 2020 –2023 (3e tranche) heeft in de vorm van 31 projecten de brede welvaart in de regio op sociaal, ecologisch en economisch gebied verbeterd. De projecten van de 3e tranche zijn in 2023 al afgerond, maar in 2024 zijn alle verplichte administratieve handelingen zo goed als verwerkt en verantwoord.
Nieuwe aanvraag!
Door het succes van de 3e tranche en vanwege de ontwikkelingen rondom de Gebiedsagenda, is besloten om in 2024 een aanvraag te doen voor de 6e tranche van de Regio Deal (2025-2029). Deze aanvraag is dan ook samen met partners opgesteld en in oktober 2024 ingediend bij het Rijk. De gebiedsagenda vormt de inhoudelijke kapstok. Het opstellen van de aanvraag is een tijdrovend proces geweest. Bij een gunning blijft de kans voor onze Regio bestaan om in de vorm van financiële middelen, experimenteerruimte en expertise te krijgen. Op 31 januari van 2025 besloot het kabinet onze aanvraag te honoreren en wil € 22,5 miljoen bijdragen aan het versterken van de brede welvaart.
Regionale Energiestrategie: naar een regionaal energiesysteem De klimaatafspraken die meerdere landen in Parijs hebben afgesproken, zijn in Nederland uitgewerkt in een Klimaatakkoord. Onderdeel van het Klimaatakkoord is het opstellen van een regionale energiestrategie in 30 regio’s, waaronder FruitDelta Rivierenland. Op 1 juli 2021 heeft de stuurgroep RES FruitDelta Rivierenland, na vaststelling in gemeenteraden, AB Waterschap Rivierenland en PS van Gelderland, de RES 1.0 FruitDelta Rivierenland aangeboden bij het Nationaal Programma RES (NPRES).
18 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2024 REGIO RIVIERENLAND
Hierin is vastgelegd dat in 2030 in Rivierenland 1,2 TWh duurzame energie wordt opgewekt met wind en zon (grote daken en zonnevelden). Iedere twee jaar wordt een voortgangsrapportage opgesteld. De eerstvolgende wordt op 1 juli 2025 ingediend bij NPRES. Sinds de indiening van het Rivierenlandse RESbod werken gemeenten en initiatiefnemers aan de realisatie van dit bod. Ook op het gebied van warmte is er een grote behoefte om met elkaar samen te werken aan collectieve warmteoplossingen. Deze zijn vaak ingewikkelder dan individuele oplossingen, zoals de warmtepomp, die vanwege het elektriciteitsgebruik weer extra druk geeft op de netcongestie. Uitgangspunt binnen de warmtesamenwerking is daarom ‘collectief waar het kan en individueel waar het moet’ (bijvoorbeeld in buitengebieden). Ook qua communicatie is er een intensieve en constructieve samenwerking tussen gemeenten, regio en andere partners. De RES-krant die in het najaar van 2024 uit kwam is daar mooi voorbeeld van. Netcapaciteit is in toenemende mate een belemmerende factor voor allerlei ontwikkelingen. Niet alleen bij de opwek van elektriciteit van wind en zon, maar ook bij de omschakeling van aardgas naar andere warmtevoorzieningen en bij nieuwe plannen voor wonen en werken.
Het gesprek op de verschillende REStafels (landelijk, provinciaal, regionaal) wordt daarom steeds breder gevoerd: hoe ziet het energiesysteem van de toekomst eruit? Zo ook in de Stuurgroep RES en de Energyboard Gelderland waar provincie, regio’s en netbeheerders nauw met elkaar samenwerken. In december 2024 is er een interbestuurlijke samenwerkingsagenda energiesysteem vastgesteld door VNG, IPO, UvW en het ministerie van KGG. Hierin wordt ook het belang van regionale samenwerking via de RES of energieregio’s benoemd. In het eerste half jaar van 2025 wordt deze agenda nader uitgewerkt.
Ruimte In 2024 heeft Regio Rivierenland de regionale samenwerking op ruimtelijk gebied op verzoek van colleges en provincie verder versterkt. Via de Brede opgavetafel Ruimte is de afstemming tussen overheden (gemeenten, provincie en waterschap) en ketenpartners geïntensiveerd. In nauwe samenwerking met de klimaatregio Klimaat Actief Rivierenland is het project Groenblauw Raamwerk Rivierenland opgezet, gericht op het versterken van de biodiversiteit, klimaatrobuustheid en landschappelijk kwaliteit. Tevens hebben 21 partijen uit de regio een intentieverklaring ondertekend, waarmee regiogemeenten, Waterschap Rivierenland, provincie Gelderland en diverse maatschappelijke organisaties een gezamenlijke ambitie hebben uitgesproken voor een klimaatbestendige en leefbare regio. Samen met de provincie en andere regio’s zijn stappen gezet in de doorontwikkeling van het Regioarrangement FruitDelta Rivierenland richting gebiedsprogrammering. Enerzijds is gestart met twee concrete pilots om hieruit lering te trekken, anderzijds wordt gewerkt aan een robuust traject voor de langere termijn. Daarnaast is er nauw samengewerkt met de provincie in het kader van het Vitaal Landelijk Gebied Gelderland (VLGG), de stikstofaanpak en de actualisatie van de provinciale Kadernota Agrifood. Deze integrale aanpak op ruimte zorgt voor een stevige positionering van de regio in de ruimtelijke opgaven.
De incidentele inzet op het ruimtelijke domein wordt ook in 2025 voortgezet. 19 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2024 REGIO RIVIERENLAND
Wonen 2024 stond in het teken van de uitvoering van Woondeal Rivierenland. Tegelijkertijd worden de bestaande Woondealafspraken geactualiseerd en aangevuld met een afsprakenkader Ouderenhuisvesting. Voor de actualisatieronde is aangesloten bij de provinciale Primos prognose. Om te komen tot een geactualiseerd regionaal woningbouwprogramma heeft internsief overleg plaatsgevonden met rijk, provincie, gemeenten, woningcorporaties en andere stakeholders. Enkele belangrijke mijlpalen uit 2024: •
•
• • •
•
Met ieder van de acht regiogemeenten hebben zogenaamde productiekamer overleggen plaatsgevonden. Dit zijn ambtelijk/bestuurlijke werksessies waarin het woningbouwprogramma kritisch tegen het licht is gehouden en onderzocht is of extra woningbouw tot en met 2030 en/of daarna mogelijk is. De pilot ‘versnelling woningbouw’ is succesvol afgerond in 2024. De pilot is uitgevoerd door het versnellingsteam van de provincie Gelderland in samenwerking met de regio Rivierenland. De pilot omvatte projecten in de gemeenten Buren, Tiel, Zaltbommel en West-Betuwe. Er is een extern advies opgesteld voor de doorontwikkeling van de regionale Versnellingstafel Rivierenland. De versnellingstafel is in 2024 tweemaal bij elkaar gekomen. De regionale Woonmonitor is, in samenwerking met de SWR, geactualiseerd. Begin 2025 wordt deze openbaar gemaakt. Voor gemeenten die extra ondersteuning kunnen gebruiken bij de uitvoering van woningbouwprojecten is de portal ‘Bouwstroom Rivierenland’ ingericht, in samenwerking met de provincie Gelderland. Via deze portal kunnen gemeenten in Rivierenland een beroep doen op een pool van woningmarktexperts. https://www.fruitdelta.nl/themas/wonen/bouwstroom-rivierenland/ Er is een regiocoördinator ‘huisvesting aandachtsgroepen en ouderen’ aangesteld.
Hij heeft de volgende resultaten bereikt: o Verdiepende kennismaking en versterking van de samenwerking tussen de domeinen wonen, zorg en welzijn (o.a. domeinoverstijgende kennismaking op 29 augustus 2024); o Afsprakenkader ouderenhuisvesting (vastgesteld 12-122024); o Masterclass huisvestingsverordening en urgentieregeling (uitvoering 16-01-2025).
20 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2024 REGIO RIVIERENLAND
Gebiedsagenda Alle bovenstaande opgaven, programma's en projecten komen samen in de integrale Gebiedsagenda FruitDelta Rivierenland. Deze agenda bevat een werkwijze om de complexe opgaven in onze regio integraal aan te kunnen pakken. Dat doen wij in samenwerking met ondernemers, organisaties, onderwijs/onderzoek, ondernemende inwoners en overheden (de 5 o’s). De Begeleidingsgroep FruitDelta Gebiedsagenda, bestaande uit bestuurders van deze 5 o’s, faciliteert de uitvoering van de agenda. Deze is in 2024 ‘van papier’ gehaald. Zo vond in het voorjaar een regionaal congres plaats over het financieren van gebiedsontwikkeling waarbij verschillende o’s aanwezig waren, is er hard gewerkt aan een nieuwe aanvraag Regio Deal 6e tranche waar de Gebiedsagenda de kapstok voor vormt en de partners input voor hebben gegeven, is de samenwerking tussen coöperaties en gemeenten voor het realiseren van de energietransitie door diverse bijeenkomsten verstevigd en lag er eind 2024 een Visie op een Groen Blauw raamwerk waar de diverse o’s aan hebben meegewerkt. Ook zijn jongeren betrokken bij de opgaven uit de Gebiedsagenda via onder andere een voorstelling waarbij een cabaretier met hen hierover in gesprek ging. Het samenwerken tussen de o’s om gebiedsontwikkeling te realiseren vraagt bestuurlijke innovatie.
De Erasmus Universiteit gaf hierover eind 2024 een workshop aan de Begeleidingsgroep en levert hierover in 2025 een essay met aanbevelingen op. Hier pakken we in 2025 op door, samen met een nieuwe toegekende Regio Deal voor de periode eind 2025 - eind 2029 om de regionale samenwerking verder te versterken.
Achtergronden bij dit programma Producten Tot dit programma behoren de volgende producten: - Algemene bestuursondersteuning - Speerpunten (speerpuntberaden & beleidsondersteuning) en projecten, waaronder begrepen de Regio Deal projecten en het Regionaal Stimuleringsfonds (RSF) Meer informatie is te vinden op onze websites www.regiorivierenland.nl en www.fruitdeltarivierenland.nl
21 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2024 REGIO RIVIERENLAND
Programma 2 – Contractgestuurde dienstverlening
Totaaloverzicht resultaten 2024
afwijking begroot saldo →
Eindbalans gerealiseerde doelstellingen 2024 Beknopte toelichting Gestelde doelen zijn voor het overgrote deel voorbehaald. Tevens is voor het overgrote deel delig gewerkt binnen de bestaande budgetten en heeft geen overschrijding plaatsgevonden. Daar waar overschrijding of onderschrijding heeft plaatsgevonden geldt dat hiervoor een 0 oorzaak te duiden is.
nadelig hoog laag mate van doelrealisatie →
Toelichting op successen en afwijkingen vindt u op de komende pagina’s. Programma 2 Bedragen x € 1.000
Begroting 2024 Primitief
Lasten Baten Subtotaal Gemeentelijke bijdrage Saldo van baten en lasten Onttrekkingen reserves Stortingen reserves Gerealiseerd resultaat
13.820 15.173 1.352 1.352 101 1.453
t/m AB dec 14.293 15.764 1.471 1.471 174 47 1.597
Rekening 2024 14.377 16.058 1.682 1.682 137 76 1.742
Afwijking 84 295 211 211 -37 29 145
N V V V N N V
Toelichting programma 2: Programma 2 Contractgestuurde dienstverlening heeft het boekjaar 2024 afgesloten met een positief resultaat van € 145.000. Doorstroompunt: ten opzichte van de bestuursrapportage komen de lasten in 2024 € 13.000 lager uit. Dit is het gevolg van lagere overige personeelskosten (zoals reiskosten) en een hogere ureninzet vanuit het Doorstroompunt binnen het Regionaal programma Voortijdig Schoolverlaten, wat leidt tot lagere personeelslasten. De baten zijn in 2024 € 21.000 lager. Door extra uitgaven in het Regionaal programma Voortijdig Schoolverlaten is er € 29.000 meer subsidiegeld gebruikt, echter door de hierboven genoemde lagere lasten en een lagere overhead zijn er € 50.000 minder reguliere Rijksmiddelen gebruikt. Deze zijn toegevoegd aan de ‘Nog te besteden gelden van derden’ op de balans. Leerplicht: de lasten in 2024 komen ten opzichte van de bestuursrapportage € 19.000 hoger uit. Dit is het gevolg van langdurige ziekte en uitval. Om dit op te vangen is enerzijds een beroep gedaan op ureninzet vanuit een ander team en deze kosten zijn intern doorbelast en anderzijds zijn extra uren ingehuurd. Daarnaast zijn de kosten overhead lager dan opgenomen in de bestuursrapportage. Het 22 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2024 REGIO RIVIERENLAND
resultaat van Leerplicht is positief, een bedrag van € 37.000 wordt toegevoegd aan de reserve Contractgestuurde dienstverlening. Dit is € 10.000 minder dan in de bestuursrapportage was opgenomen. Het Inkoopbureau was in 2024 wederom verlieslatend, omdat de oorzaken die hieraan ten grondslag liggen structureel van aard zijn. Het Algemeen Bestuur heeft op 11 december 2024 besloten om te stoppen met het Inkoopbureau bij Regio Rivierenland. Het tekort over 2024 bedraagt € 134.000. Dit is lager ten opzichte van de bestuursrapportage, omdat er met name meer inkomsten zijn gegenereerd uit de verrichte inkooptrajecten en een achterstallige factuur alsnog is voldaan. Bij Versis wordt het vervoer afgerekend op basis van daadwerkelijk gebruik, doordat meer gebruik is gemaakt van het vervoer waren zowel de baten als de lasten hoger ten opzichte van de bestuursrapportage. Door de bonusmalusregeling voor de uitvoerende partijen zit er een verschil in deze afwijking tussen de lasten en de baten. Dit resulteert in een storting van € 39.000 in de reserve Contractgestuurde Dienstverlening. Voor Wmo/Jeugd is het resultaat € 179.000. Dit is tot stand gekomen doordat het uitvoeringsbudget niet volledig is ingezet, er extra inkomsten waren voor het afsluiten van maatwerkovereenkomsten en lagere personeelslasten. Het resultaat wordt uitgekeerd aan de gemeenten.
Bij Inburgering zijn de baten € 25.000 hoger en de lasten € 27.000 hoger gerealiseerd door de betaling en facturatie van een nagekomen rekening uit 2023 voor inburgeringsvoorzieningen. Dit resulteert per saldo, door hogere inhuurkosten, in een tekort van € 4.000 inclusief overhead, dat wordt verrekend bij de uitkering van het jaarrekeningresultaat. Een gedetailleerde financiële verschillenanalyse per programma vindt u bij het onderdeel ‘Overzicht van baten en lasten en de toelichting daarop’ vanaf pagina 48.
23 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2024 REGIO RIVIERENLAND
Realisatie per programma onderdeel Inhoudelijk resultaat Prognose Realisatie Berap 1. Uitvoering van de begeleiding, monitoring en terugplaatsing van jongeren zonder startkwalificatie van 18 jaar t/m 22 jaar. 2. Initiëren van projecten gericht op de doelgroep van Doorstroompunt 3. Uitvoering van (een gedeelte van) de leerplichtfunctie voor de deelnemende regiogemeenten 4. Preventieve en repressieve werkzaamheden sociale zaken voor de regiogemeenten (Sociale Recherche) 5. Inkoopondersteuning en advies voor de regiogemeenten 6. Participeren en waar mogelijk initiëren van acties op het gebied van samenwerking en shared services en het initiëren van projecten 7. Coördineren en beheren van de uitvoering van Versis 8. Ondersteuning van 6 gemeenten op het gebied van WMO/Jeugd 9. Uitvoer (van een gedeelte) van de Wet Inburgering voor de regiogemeenten. Totaal
Middelen x € 1.000 Lasten Baten
Gewijzigde risico’s -
-
-
-
-
14.377
16.058
Toelichting bij de tabel De baten en lasten worden in de financiële administratie niet afzonderlijk geregistreerd op basis van de opsomming in bovenstaande tabel. De financiële administratie is op andere wijze ingericht. Daarom is alleen een totaalbedrag vermeld van de baten en lasten.
24 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2024 REGIO RIVIERENLAND
Het resultaat van programma 2 is als volgt opgebouwd Opbouw resultaat Programma 2 Bedragen x € 1.000 Gerealiseerde baten Programmalasten (exclusief overhead) Onttrekkingen reserves Stortingen reserves Resultaat
16.058 14.377 137 76 1.742
Het programma sluit met een overschot, omdat overeenkomstig BBV-voorschrift de overheadkosten niet meer bij de programma's worden opgenomen, maar (zonder toerekening aan taakvelden) centraal verantwoord worden bij programma 3 Algemene baten en lasten. De aan de uitvoering van programma 2 Contractgestuurde dienstverlenging toe te rekenen overhead komt in werkelijk uit op € 1.567.000 (begroot: € 1.597.000).
Successen in beeld Leerplicht en Doorstroompunt In 2024 zijn met alle deelnemende gemeenten gesprekken gevoerd over de inzet en uitbreiding van Leerplicht. Het cluster Leerplicht is vervolgens uitgebreid en klaar voor de doorontwikkeling vanaf januari 2025. De Leerplichtambtenaar po/vo krijgt meer focus en ruimte voor de preventieve aanpak. Voorlichting en advies op zowel basisscholen als vo-scholen worden toegevoegd aan het takenpakket. Ook ouders en andere ketenpartners kunnen voor advies bij Leerplicht terecht. De nieuwe rol Leerplichtambtenaar mbo gaat gemeente overstijgend werken in nauwe samenwerking met het Doorstroompunt, de mbo-scholen zowel binnen als buiten onze regio en Werk en Inkomen. De doorontwikkeling van Leerplicht Regio Rivierenland richt zich ook op nog meer inzetten vanuit de ontwikkeling en het recht op onderwijs. Verder is het proces met betrekking tot het opstellen van een nieuw Regionaal Programma 2026-2029 gestart en zijn de eerste werksessies hiervoor geweest. Zowel Leerplicht als het Doorstroompunt geven hun input op basis van signalen uit de regio en het werkveld, uitdagingen en knelpunten. Bij het cluster Doorstroompunt is het leveren van maatwerk in 2024 verder toegenomen. Het Doorstroompunt heeft bij complexere casuïstiek vooral de rol van regievoering en beweging creëren. In goede samenwerking en met korte communicatielijnen met ketenpartners.
De inzet van het Doorstroompunt binnen de projecten Actietafel Kwetsbare jongeren en de Sluitende aanpak kwetsbare jongeren is in 2024 intensief en heel waardevol gebleken. De wetswijziging Van School naar Duurzaam Werk is opgeschoven en staat nu gepland voor 1-1-2026. Daarmee lopen de projecten uit het huidige vsvprogramma door in 2025. Alle projecten zijn in 2024 geëvalueerd. Veel projecten zijn nog altijd heel waardevol voor onze regio en hiervan wordt geadviseerd deze ook onder te brengen in het nieuwe Regionaal programma vanaf 2026. Het project Ouderbetrokkenheid wordt na 2024 afgerond en overgedragen aan de deelnemende scholen.
25 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2024 REGIO RIVIERENLAND
Sociale Recherche De werkzaamheden van het Sociale Recherche bestonden ook in 2024 uit het voorkomen en opsporen van uitkeringsfraude. Het team heeft fraudezaken opgespoord zoals zwartwerken, verzwijgen van vermogen, woon- en zorgfraude. In het totaal zijn 34 onderzoeken afgerond, waarbij in een aantal onderzoeken fraude is vastgesteld. De daadwerkelijk afhandeling hiervan ligt bij de opdrachtgevers. Naast de reguliere onderzoeken bij de Sociale Recherche zijn in 2024 nog 91 meldingen over vermoedelijke fraude met bijstandsuitkeringen afkomstig van andere instanties binnengekomen. De Sociale Recherche heeft daarnaast geparticipeerd in het Intergemeentelijk Projectteam (IGP) en deelgenomen aan integrale controles. Daarnaast zijn er minder verzoeken vanuit gemeente geweest voor de inzet vanuit de Sociale Recherche in het kader van zorgfraude.
Inkoopbureau In 2024 was de ondersteuning van gemeenten en gemeenschappelijke regelingen bij inkoopvraagstukken en de begeleiding van aanbestedingstrajecten vergelijkbaar met het voorgaande jaar. Het ging hierbij zowel over individuele als gezamenlijke aanbestedingen. Hoewel de taken van het Inkoopbureau zich uitermate goed lenen voor een regionale aanpak, laat de praktijk de afgelopen jaren een andere ontwikkeling zien. Gemeenten organiseren steeds vaker hun eigen aanbestedingstrajecten en hebben inkoop gedeeltelijk in eigen huis of bij een bedrijfsvoeringsorganisatie georganiseerd. De dienstverlening kan de afgelopen jaren niet kostendekkend worden aangeboden vanuit de GR. Het Algemeen Bestuur heeft op 11 december 2024 besloten om het Inkoopbureau bij Regio Rivierenland per 1-5-2025 geleidelijk af te bouwen. De dan lopende inkooptrajecten worden nog wel afgerond. Het betekent dat het Inkoopbureau binnen onze organisatie gaat stoppen.
Versis Regio Rivierenland organiseert Versis namens en in samenwerking met de gemeenten. In 2024 waren het sociaal recreatief Wmo-vervoer voor 8 gemeenten en het leerlingen- en jeugdvervoer voor 5 gemeenten in Versis ondergebracht. De daadwerkelijke kosten van het vervoer worden maandelijks doorbelast aan de gemeenten. Ruim 4.350 inwoners met een gemeentelijke indicatie (8 gemeenten) maakten met het sociaal recreatief vervoer samen ongeveer 1.200.000 reiskilometers. Elke schooldag gingen ongeveer 730 kinderen met het leerlingenvervoer (5 gemeenten) van/naar school en er reisden 75 jeugdigen van/naar zorg. De kwaliteit van Versis is goed: reizigers geven het vervoer gemiddeld een 8,1 (Wmo-vervoer, gemiddeld 2024) of 7,5 (leerlingen- en jeugdvervoer, mei 2024). De gevolgen van personeelskrapte was in 2024 nog steeds merkbaar, wat soms resulteerde in langere wachttijden. 26 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2024 REGIO RIVIERENLAND
Uitvoering Wmo -Jeugd De nieuwe inkoop Wmo-Jeugd is op 1 juli 2023 ingegaan. Echter, om te zorgen dat de zorg voor inwoners zo constant en goed mogelijk bleef doorlopen was een overgangsregeling tot 1 juli 2024 van toepassing. Vanuit onze organisatie zijn gemeenten en zorgaanbieders hierbij ondersteund en hebben we toegezien op een goede overgang naar het nieuw gecontracteerde aanbod. Daarnaast is met de nieuwe inkoop een nieuw gecontracteerd veld ontstaan en liggen nieuwe afspraken en verplichtingen ten grondslag aan deze samenwerking. Hierin hebben we prioritering aangebracht om zo snel als mogelijk goed inzicht en grip hierop te krijgen. Met het afsluiten van de nieuwe dienstverleningsovereenkomst per 1 juli 2023 tussen de gemeenten en Regio Rivierenland is de ontwikkeling van contractmanagement naar leveranciersmanagement in gang gezet. Om dit verder te concretiseren is dit jaar het uitvoeringsplan opgesteld. De taken rondom de Jeugdbeschermingstafel, het Regionaal Expertiseteam en het beleidsadvies maakten in 2024 nog tijdelijk onderdeel uit van de werkzaamheden van onze organisatie. Per 1-1-2025 zijn deze taken en de betrokken medewerkers overgegaan naar de gemeente Tiel.
Uitvoering Wet Inburgering In 2024 is een doorstart gemaakt van de uitvoering van Wet Inburgering met 5 gemeenten: Buren, Culemborg, Neder-Betuwe, Tiel en West Maas en Waal. Er is een nieuwe DVO opgesteld en aangegaan door de 6 partijen met daarin afspraken die passen bij de inburgeringspraktijk zoals deze zich ontwikkeld heeft in de afgelopen jaren. Op dit moment worden ongeveer 600 inburgeraars door ons begeleid bij het behalen van hun inburgering. Dit is een toename ten opzichte van vorig jaar. Die toename is te verklaren, omdat er nog geen inburgeraars uitstromen. De inburgeringstermijn is 3 jaar en dat wil zeggen dat de uitstroom pas recent op gang is gekomen. Ongeveer een vijfde deel van de inburgeraars behoort onder de categorie ‘gezinsmigrant’. Dit betreft personen die in Nederlands zijn komen wonen, omdat zij getrouwd zijn met een Nederlands burger. Het overgrote deel van de caseload bestaat uit inburgeringsplichtingen die via een procedure op het AZC in een van de gemeenten is komen wonen. Deze doelgroep wordt tevens financieel ontzorgd en gecoacht: dit doen de financieel ontzorgers van de regio. Met deze vorm van ondersteuning wordt ingezet op het voorkomen van schulden en het zo snel mogelijk participeren.
In 2024 is tevens een stabiel team gerealiseerd waardoor continuïteit in de werkzaamheden is geborgd: door te investeren in de onderlinge samenwerking intern en extern zijn er regionale afspraken gemaakt over de uitvoeringspraktijk waardoor het proces versoepeld is. Omdat de begeleiding van inburgeraars naar tevredenheid verloopt, is er een stap gezet richting ontwikkeling en (ambtelijke) samenwerking. Er is een Community of Practice opgestart met alle partners en gemeenten, om met elkaar te leren en te blijven ontwikkelen. Hierbij worden de deelnemers ondersteund door Divosa. Verder zijn er belangrijke stappen gezet op het gebied van automatisering: het client-volgsysteem voorziet in de verantwoording richting het CBS, alle correspondentie (brieven) zijn 27 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2024 REGIO RIVIERENLAND
geautomatiseerd en er is een start gemaakt met het ontwikkelen van een module voor het registreren van SPUK uitgaven voor de gemeenten (voor de SiSa verantwoording).