BP Zaltbommel, De Wildeman III 19-03-2025 Bijlagen toelichting
Tekst van het document
3.3 Kwel / wegzijging Waterschap Rivierenland heeft aangegeven dat in de toekomstige situatie de kwelflux niet mag toenemen en dat er geen negatief effect mag optreden in de omgeving van het toekomstige bedrijventerrein. Concrete getallen en gegevens over de kwelflux in het gebied zijn niet bekend. Uit de kwelgebiedenkaart van het Nationaal Georegister blijkt dat de dichtstbijzijnde metingen op ongeveer 1,5 km van het plangebied liggen, langs de Waal. Hier treedt een minimale kwel op. Aan de westzijde, ter hoogte van Gameren, zijn metingen verricht op een gelijke afstand van de rivier. Ook hier treedt minimale kwel op. Uit de zandbanenkaart van de provincie Gelderland blijkt dat ten zuiden van de Bommelsekade een zandige deklaag binnen 2 m-mv aanwezig te zijn op sommige plekken op 1m – mv. gezien de aanwezigheid van zandbanen en de verwachte invloed van de rivier kan in het plangebied kwel voorkomen. Met name in de delen van het gebied waarbij de zandlagen op minder dan 3 m beneden maaiveld liggen. 3.4 Oppervlaktewater In het voormalige agrarische gebied bestond het oppervlaktewatersysteem uit diverse A-,B- en C-watergangen. In het kader van de door RPS in 2018 uitgevoerde watertoets uitgevoerde inmetingen voor de Wildeman III blijkt dat er 1917 m2 oppervlaktewater aanwezig is binnen het plangebied.
Daarnaast zijn er enkele droogvallende greppels aanwezig, die tijdens neerslag voor extra berging zorgen. Het gemiddeld bergend oppervlak is daarmee bepaald op 2.929 m2. De door RPS uitgevoerde inmetingen van het bergend oppervlak zijn opgenomen in bijlage 1 bij deze rapportage. 3.5 Peilbeheer Het plangebied van de Wildeman III ligt binnen peilgebied BOM548 met het oorspronkelijke agrarische zomer- en winterpeil van NAP + 1,90 m en NAP + 1,75 m. In afstemming van het waterschap bestaat de wens om de Wildeman III onderdeel te laten uitmaken van peilgebied BOM550 (met een vast peil van NAP++1,85 m. Over de specifieke uitwerking om dit te realiseren wordt nog nader met het waterschap afgestemd.
3.6 Riolering Aan de Van Heemstraweg-Oost ligt een rioolgemaal van het waterschap. De persleiding afkomstig van dit gemaal loopt langs de van de Van Heemstraweg-Oost aan de noordwestzijde van het plangebied. Deze leiding was aangelegd voor het bedrijventerrein De Wildeman II, maar is hiervoor niet gebruikt, waardoor deze kan worden gebruikt voor De Wildeman III. 3.7 Waterkeringen en waterveiligheid In of in de directe omgeving van het plangebied ligt geen waterkering. Dus eventuele beschermingszones van waterkeringen zijn niet van toepassing op dit plangebied. 3.8 Verhardingen Bedrijventerrein de Wildeman III wordt gerealiseerd in voormalig agrarisch gebied. Voor de Wildeman III is een volledig onverharde situatie dan ook het uitgangspunt.
4 Watercompensatie Wildeman III In dit hoofdstuk is de benodigde watercompensatie voor de Wildeman III bepaald. 4.1 Ruimtelijke ontwikkelingen Het plangebied van de Wildeman III omvat in totaal 8,9 hectare. Hiervan is 6,3 hectare bestempeld als uitgeefbare grond, waarvan worst-case wordt aangenomen dat deze volledig verhard wordt (dakoppervlak en terreinverhardingen). Daarnaast wordt voor ca. 0,4 hectare aan wegen aangelegd. In de toekomstige situatie is daarmee in totaal sprake van 6,7 hectare aan verhard oppervlak. Het resterende gebied van circa 2,2 hectare is beschikbaar voor inrichting met groen en water. Op basis van het Waterhuishoudingsplan de Wildeman (Arcadis, 2006) wordt uitgegaan van een ophoging van het terrein naar een straatpeil van NAP +3,16 m. Bij het huidige zomer- en Winterpeil van NAP +1,90 m en NAP + 1,75m bedraagt de drooglegging van het straatniveau respectievelijk 1,26 m en 1,24 m. Zo wordt dus ruimschoots voldaan aan de drooglegginseis van het waterschap (>1,0 m). Tegelijkertijd is er het voornemen om het plangebied samen te voegen met peilgebied BOM 550 en een vast peil van NAP +1,8 m in te stellen, in deze situatie word de drooglegging van het straatniveau 1,31 m, waarmee ook ruimschoots wordt voldaan aan de droogleggingseis van het waterschap.
4.2 Oppervlaktewater het kader van de door RPS in 2018 uitgevoerde watertoets uitgevoerde inmetingen blijkt uit voor de Wildeman III blijkt dat er in totaal 2.929 m2 aan bergend vermogen in het plangebied aanwezig is. De watergangen aan de randen van het plangebied blijven behouden, de watergangen in het plangebied worden met het oog op het efficiënt verkavelen van het gebied gedempt. Het betreft in totaal 714 m2 aan watergangen die worden gedempt. De gedempte watergangen worden gecompenseerd in nieuw te graven waterpartijen. Verder wordt de afscheiding van kavels vormgegeven doormiddel van kavelsloten, waarmee ook zal worden voorzien in extra waterbergend vermogen. 4.3 Watercompensatie De ontwikkeling van de Wildeman III zorgt voor een toename aan verhardingen van 6,7 hectare. Op basis van de vuistregel voor een bui T=10+10% dient ter compensatie 6,7*436= 3.269 m3 extra waterberging te worden gerealiseerd. Gelet op de maximaal toelaatbare peilstijging van 30 cm komt dit neer op het aanleggen van 9.737 m2 nieuw oppervlaktewater. Daarnaast moet de 714 m2 aan gedempte watergangen worden gecompenseerd, waardoor de totale compensatieopgave uitkomt op 10.451 m2. In bijlage 2 is aangegeven waar hoeveel waterberging is voorzien. 4.4 Waterkwaliteit Het zelfreinigend vermogen van het watersysteem is van belang om water met een voldoende kwaliteit te krijgen.
Dit wordt bevorderd door rekening te houden met de uitgangspunten van het waterschap: voldoende ruimte voor water. voldoende waterdiepte (streven 1 m). voldoende oevervegetatie (taludschuinte minimaal 1:2 of flauwer). Waar mogelijk worden natuurvriendelijke oevers gerealiseerd (taludschuinte minimaal 1:3 of flauwer)
4.5 Riolering Voor de terreinen en wegen wordt een verbeterd gescheiden (VGS) stelsel gehanteerd. De first-flush wordt via het gemaal naar de RWZI aan de Onderlangsweg geleid. Het overige afstromend regenwater wordt naar het oppervlaktewater geleid. De dakoppervlakken van het bedrijventerrein wateren rechtstreeks af op het oppervlaktewater. In het bestemmingsplan is opgenomen dat er bedrijven tot en met ‘categorie 3.2 bedrijven’ toegelaten worden, met een uitzondering voor de op het bedrijventerrein te vestigen gashandel.
5 Conclusie 5.1 Watercompensatie In totaal watert 6,7 ha af naar het oppervlaktewater. De daken en terreinen wateren direct af op oppervlaktewater, de wegen via het verbeterd gescheiden stelsel (VGS). Dit verhard oppervlak moet gecompenseerd worden met 2.929 m3 extra waterberging. Gelet op de toelaatbare peilstijging van 30 cm komt dit neer op het realiseren van 9.737 m2 watergang bij een bui van T=10+10%. Door de aanwezige drooglegging wordt ruimschoots voldaan aan de regel dat bij een T=100+10% bui geen inundatie mag optreden. Verder wordt in totaal 714 m2 aan oppervlaktewater gedempt. Wat wordt gecompenseerd in de Waterberging. Voor het compenseren wordt extra wateroppervlak in het plangebied gerealiseerd. De exacte locatie hiervan is weergegeven in bijlage 2. 5.2 Waterkwaliteit Om het water van voldoende waterkwaliteit te laten zijn, wordt rekening gehouden met voldoende ruimte voor water, voldoende waterdiepte 1 m en voldoende oevervegetatie taludschuinte minimaal 1:2 of flauwer. Verder worden aan de A-watergang in het zuiden van het plangebied en aan de waterretentie natuurvriendelijke oevers gerealiseerd.
Bijlage 1 ingemeten oppervlaktewater (geel gemarkeerde oppervlaktes worden gedempt
Legenda De Wildeman III
Watergang 186 m2
597 m2
Meetlocatie Bergingsoppervlak
594 m2 33 m2
129 m2
418 m2
181 m2 221 m2 312 m2
374 m2
699 m2
Ma te n i n me te r s, t e nz ij a n d e rs ve r me l d Di a me te r s i n mi l li me te r s, te nz ij a n d e rs ve r me l d Ho o g te ma te n i n m et e rs t.o .v. N.A . P., te n zij a n d e rs ve r me l d Li g g in g b e sta a n d e ka b e l s e n l e id i ng e n te r i n di ca ti e i ng e te k en d
Wijz.
Datu m
Ge t.
Om sch rijving:
Project:
Watertoets De Wildeman Op dra ch tgever:
Gemeente Zaltbommel Om sch rijving:
´
Esri Nederland, beeldmateriaal.nl
Inv. be rging sopp ervlak
Projectnu mmer:
1803543A00
Projectleider: Auteur:
Wate rbodem en bodem
Prins M auritsst raat 1 7, 4141 JC Leerd am Po stbu s 75 , 4140 AB Le erdam T +31 3 45 - 6 39 696 W ww w.rp s.nl
Fase:
Formaa t: Sch aal:
A3 1:3.000
MDN
Status:
Definitief
Watertoets
Datu m:
11-10-2018
Blad : Num mer:
1803543-002
1 van 1 Wijz:
Bijlage 2 Stedenbouwkundige opzet met te realiseren oppervlaktewater
bestemmingsplan Zaltbommel, De Wildeman III
Bijlage 3 Aanvulling watertoets
35
NOTITIE
aan t.a.v.
Gemeente Zaltbommel De heer C. van Geerestein
datum referentie onderwerp
9 april 2024 202047433-N24-076 Schriftelijke reactie op de door waterschap Rivierenland ingediende zienswijze op het Ontwerp Bestemmingsplan Zaltbommel, de Wildeman III
Ptolemaeuslaan 40 3528 BP Utrecht T +31 88 04 800
Hierbij ontvangt u een schriftelijke reactie op de door Waterschap Rivierenland (WSRL) ingediende zienswijze op het Ontwerp Bestemmingsplan Zaltbommel, De Wildeman III (brief d.d. 28-02-2023 met kenmerk 2023010867/2023027439) De zienswijze van WSRL heeft betrekking op de onderdelen riolering, waterkwaliteit en waterkwantiteit. Hierna wordt op deze onderdelen een reactie gegeven. Een korte terugblik De ontwikkeling van bedrijvenpark Wildeman III kent een lange voorgeschiedenis. Reeds in 2017/2018 werden de eerste contouren van deze uitbreiding geschetst. In 2018 is ondermeer een watertoets opgesteld op basis van een zeer globaal plan. Dit rapport (RPS, 25 oktober 2018 met kenmerk 1803543A00-R18-766) betrof een integrale watertoets voor het gehele bedrijventerrein De Wildeman. In de toets wordt specifiek ingegaan op de ontwikkeling van De Wildeman III. In de watertoets – zoals vermeld – de consequenties voor riolering voor het plangebied niet meegenomen. Dit onderdeel werd door de gemeente in een apart spoor uitgewerkt. Omdat in 2018 er nog geen concreet plan was voor De Wildeman III, heeft de watertoets betrekking op algemene zaken zoals toekomstige waterpeilen, berekening van de totale waterbergingsopgaaf en het schetsen van een grof raamwerk van de waterhuishoudkundige structuur.
De gemeente Zaltbommel heeft een samenvatting gemaakt van de watertoets en heeft deze ‘waterparagraaf’ gevoegd bij het Ontwerp Bestemmingsplan december 2022. In de aanloop naar het Ontwerp Bestemmingsplan is een Inspiratieboek voor bedrijventerrein Wildeman III opgesteld (BügelHajema, november 2022). Dit betreft een verbeelding van de inrichting met een meer concrete invulling van verkaveling, ruimtelijke kwaliteit en ontsluiting. Inmiddels vindt een actualisering plaats van het inspiratieboek (april 2024). Riolering Voor De Wildeman III wordt uitgegaan van een gescheiden rioolstelsel. Er komen twee stelsels in dit bedrijvenpark: een vuilwater-riool en een regenwaterriool(*). Deze zijn volledig gescheiden van elkaar en er komen dus ook geen overstortvoorzieningen naar het oppervlaktewater. (*) Mogelijk dat in De Wildeman III een regenwaterriool geheel achterwege kan blijven omdat bedrijven en wegontsluiting rechtstreeks kunnen afvoeren naar ontvangende voorzieningen (zie hierna). Het afvalwater van bedrijven (veelal huishoudelijk afvalwater) wordt met een rioolstelsel ingezameld en via persleidingen afgevoerd naar de rioolwaterzuiveringsinstallatie (RWZI) van WSRL aan de Onderlangsweg in Zaltbommel.
In Wildeman III zal daartoe een extra rioolgemaal worden gesticht, van waaruit het afvalwater wordt verpompt naar een gereserveerde -reeds aanwezige- persleiding bij rps.nl RPS advies- en ingenieursbureau bv
Chamber of Commerce No. 24161143
VAT No. NL005673112B01 Pagina 1 van 9
datum: 9 april 2024 onze ref.: NL202047433-N24-076
de rotonde Van Heemstraweg-oost/Wildemanweg. Via deze leiding wordt het eindrioolgemaal Zaltbommel Oost bereikt. Hier vandaan wordt het afvalwater verder getransporteerd naar de RWZI. Bij de stichting van het hoofdrioolgemaal is rekening gehouden met de volledige ontwikkeling van bedrijventerrein De Wildeman. In bijlage 1 wordt schetsmatig de situatie weergegeven. In deze bijlage ligt de gereserveerde persleiding parallel aan twee andere leidingen die thans het rioolwater van De Wildeman I en II vervoeren naar het eindrioolgemaal Zaltbommel Oost. Een stukje nieuwe persleiding (stippellijn) en rioolgemaal dienen nog nader te worden gedimensioneerd in de fase voorafgaande aan vergunningaanvraag. Het regenwater van verhardingen (wegen, terreinen, daken) wordt naar bergings- en infiltratievoorzieningen geleid en zal na een bepaalde verblijftijd het openwater bereiken. Deze droogvallende systemen vormen de fysieke begrenzingen tussen de uitgeefbare kavels. Omdat ze niet tot het oppervlaktewatersysteem behoren, wordt deze berging niet meegerekend in het totaaloppervlak water. De bodemhoogte van deze zaksloten, wadi’s of laagtes met lijnafwatering ligt een aantal decimeters boven het oppervlaktewaterpeil. In bijlage 1 is dit systeem (groene lijnen) van ontvangend regenwater schematisch weergegeven.
De Wildeman III (bruto 8,9 ha en uitgeefbaar 6,3 ha) zal qua bedrijfsvestiging globaal overeen komen met I en II. Bedrijven die zich hier willen vestigen vallen in de milieucategorie 3.2 of lager (zie regels bij het ontwerp bestemmingsplan). Inmiddels heeft zich een aantal geïnteresseerden gemeld bij de gemeente. Het merendeel van deze aanmeldingen betreffen bedrijven die focus hebben op opslag en distributie, ondersteuning horeca, aannemerij met kantoor en logistiek. Met in achtneming van de eisen die door de gemeente Zaltbommel voor vestiging worden gesteld, wordt het totaal aantal bedrijven dat zich hier kan vestigen berekend op maximaal 19. Hiervan hebben 6 bedrijven een oppervlakte van 0,5 ha of groter en 13 bedrijven een oppervlak van gemiddeld 0,25 ha. Gelet op de aard van de bedrijven kan hier gesproken worden van overwegend huishoudelijk afvalwater. Voor de bepaling van het volume afvalwater (DWA) alsmede het aantal vervuilingseenheden (VE’s) is het leidingwaterverbruik maatgevend. Het gebruik van oppervlaktewater en grondwater sluiten wij uit. Het leidingwaterverbruik is weer afhankelijk van het aantal werknemers per bedrijf dat daadwerkelijk op locatie werkzaam is. Wij achten een aantal van 10 werknemers per bedrijf reëel. In de literatuur (o.a. RioNed) wordt veelal een waterverbruik van 10 tot 15 m3 per werknemer per jaar aangehouden.
De DWA voor Wildeman III wordt dan berekend op maximaal 2.850 m3/jaar. Wanneer deze afvalwaterstroom betrekking heeft op een werkdag van 12 uur bedraagt de DWA bij benadering 1 m3/uur. Het aantal VE’s per locatie is bedrijfsafhankelijk. Uitgaande van (overwegend) huishoudelijk afvalwater bedraagt het aantal vervuilingseenheden voor De Wildeman III 60 tot 100 VE’s. Bedrijven met een veel groter leidingwaterverbruik (bijvoorbeeld een wasserij, slachterij) zullen leiden tot een aanzienlijk hoger aantal VE’s. De aanmeldingen voor een bedrijfskavel geven vooralsnog geen aanleiding om van dergelijke bedrijfsactiviteiten uit te gaan. Waterkwaliteit Bedrijvenpark De Wildeman III krijgt een oppervlaktewatersysteem dat wordt geïntegreerd met De Wildeman I en II. Het vaste streefpeil bedraagt NAP +1,85 meter (peilgebied BOM 550). Het watersysteem bestaat uit een ringstructuur langs de Van Heemstraweg-oost en de Provincialeweg N322. Aan de westzijde vindt aansluiting plaats met een bestaande vijver die verder wordt uitgebreid. Het nieuwe/te verruimen oppervlaktewater langs de Van Heemstraweg-oost en de N322 krijgt aan de zijde van het bedrijvenpark een natuurvriendelijke oever (NVO). Dit betreft een gradiëntrijke oever deels onder en deels boven de waterlijn. Ook de randen van de uitbreiding van de bergingsvijvers (zijde bedrijventerrein en N322) krijgen een zachte gradiëntrijke oever.
Enerzijds omdat dit een
Pagina 2 van 5
datum: 9 april 2024 onze ref.: NL202047433-N24-076
verbetering geeft van de waterkwaliteit en de biodiversiteit. Anderzijds zijn zachte oevers gewenst om erosie door golfslag (overheersende windrichtingen noordwest/west/zuidwest) tegen te gaan. De uitbreiding van de huidige bergingsvijver vindt plaats in een strook onder het tracé van de hoogspanningsleidingen van TenneT. Voor een verdere optimalisering van de waterkwaliteit worden waterdieptes gegraven tot circa 1 meter beneden streefpeil. De watergangen zijn verbonden met bestaande structuren waardoor geen dode einden ontstaan en de af- en aanvoer van water is gegarandeerd. In bijlage 2 is schematisch het watersysteem aangegeven. Dit systeem ligt vast. De dubbele belijning geeft de ligging van NVO’s weer. Het ontwerpproces van de NVO’s vindt in een later stadium plaats; uitgegaan wordt van een onderwaterberm van minimaal 0,75 meter en taluds van 1:2 of flauwer. Op de nieuwe ontwikkeling bevinden zich geen riool-overstorten. Het stelsel resulteert in een strikte scheiding tussen afvalwater van bedrijven en regenwater van verhardingen. Die laatste component wordt afgevoerd via het eerder genoemde systeem van laagtes/zaksloten tussen de uitgeefbare kavels. Neerslagwater van verhardingen wordt geborgen en vertraagd afgevoerd naar het oppervlaktewater.
Met name de first flush van kleinere buien leidt tot een effectieve voorzuivering en bezinking van zwevend stof alvorens het oppervlaktewater wordt bereikt. Dit geeft een positieve bijdrage aan de waterkwaliteit. In het plangebied is dus geen sprake van de aanwezigheid van B-watergangen tussen de uitgeefbare kavels. Al het oppervlaktewater ligt aan de randen van het bedrijventerrein. Waterkwantiteit In het plangebied De Wildeman III wordt wateroppervlak aangelegd dat anticipeert op te dempen bestaand- oppervlaktewater en compensatie van de toename van verhard oppervlak. Hierbij worden de beleidsregels van WSRL gevolgd. Als gevolg van de nieuwe inrichting van het gebied neemt het areaal openwater toe met een factor 4 van circa 3.000 m2 bestaand tot circa 12.000 m2 (1,2 ha) in de nieuwe situatie. Deze toename van openwater heeft gevolgen voor de verandering van verdamping alsmede van de omvang van kwel en/of wegzijging. De Wildeman III maakt thans deel uit van het agrarische gebied aan de zuidoostzijde. Voor dit gebied geldt een zomerpeil van NAP +1,90 meter en een winterpeil van +1,75 meter. Bij de planontwikkeling wordt het gebied De Wildeman III hydrologisch gekoppeld aan het bestaande bedrijventerrein De Wildeman. Het waterpeil wordt dan een vast peil jaarrond van NAP +1,85 meter.
Om te kunnen beoordelen of deze peilwijziging in combinatie met een ruime toename van openwater leiden tot een significante verandering van kwel en/of wegzijging, is inzicht nodig van het diepe geohydrologische systeem. In bijlage 3 wordt de geologische bodemopbouw in de omgeving van De Wildeman beschreven (bron: DINOloket). Verder wordt nader ingegaan op het grondwaterstandverloop in het eerste watervoerend pakket. Deze stijghoogte bepaalt of er sprake is van potentiële kwel en/of wegzijging. Uit de algemene regionale informatie blijkt dat in onderhavig gebied zowel potentiële kwel als wegzijging mogelijk is, afhankelijk van de zomer- en winterperiode en waterstanden in de Waal. Op basis van alle informatie wordt voor De Wildeman III de navolgende verandering van kwel en wegzijging naar/vanuit het oppervlaktewatersysteem berekend. De waarden hebben uitsluitend
Pagina 3 van 5
datum: 9 april 2024 onze ref.: NL202047433-N24-076
betrekking op het openwater. Aangenomen wordt dat het ondiepe grondwater door zijn eigen natuurlijke dynamiek geen extra kwel of wegzijging genereert.
Openwater [m2] Peil [m t.o.v. NAP] Pot. wegzijging [m3/etmaal] Pot. kwel [m3/etmaal]
Huidige situatie zomer 2.929 +1,90 9 -
Huidige situatie winter 2.929 +1,75 -
3
Toekomstige situatie zomer 12.000 +1,85 29 -
Toekomstige situatie winter 12.000 +1,85 7
Uit de berekeningen volgt dat de (potentiële) wegzijging vanuit openwater naar het diepe grondwater toeneemt van 9 naar 29 m3/etmaal. De potentiële kwel neemt toe van 3 naar 7 m3/etmaal. Dat de wintersituatie relatief een kleinere impact heeft komt door het lagere winterpeil in de huidige situatie. De verhoging van het streefpeil leidt automatisch tot minder kwel. Gelet op de (zeer) geringe toename van kwel in de wintermaanden, zijn mitigerende maatregelen niet aan de orde. Voor de zomermaanden dient rekening te worden gehouden met extra wateraanvoer in verband met een toename van wegzijging van oppervlaktewater naar het diepe grondwater. De veranderingen in wegzijging en kwel hebben geen significante effecten (lees: verandering van ondiepe grondwaterstanden) op de omgeving. Ook op de natuurgebieden in de Waal-uiterwaarden heeft ontwikkeling van De Wildeman III geen effect van betekenis. Opgemerkt wordt dat de verliezen door wegzijging veel kleiner zijn dan de verdampingsverliezen waar zondermeer rekening mee moet worden gehouden. Een wateraanvoer naar dit gebied is in de zomermaanden te allen tijde aan de orde.
Pagina 4 van 5
datum: 9 april 2024 onze ref.: NL202047433-N24-076
Bronnen: Watertoets De Wildeman, RPS 25 oktober 2018 Inspiratieboek bedrijventerrein Wildeman III, BügelHajema, november 2022 Ontwerp Bestemmingsplan met bijlagen, gemeente Zaltbommel, 20 december 2022 Richtlijn toetsing kwel en wegzijging, Jan van de Braak, 23 oktober 2012 DINOloket https://www.dinoloket.nl/ondergrondmodellen/
Pagina 5 van 5
Bijlage 1. Persleidingen en rioolgemaal de Wildeman
Schematische weergave bestaande en nieuwe persleidingen en rioolgemalen
Schematische weergaven zaksloten/wadi’s op De Wildeman III met schuifruimte (flexibele kavelgrootte)
Bijlage 2. Oppervlaktewatersysteem
Oppervlaktewater De Wildeman III met daarin de ligging van natuurvriendelijke oevers en hoeveelheid openwater
Bijlage 3. Geohydrologie
Diep bodemprofiel omgeving De Wildeman met indeling in holoceen (groen) en pleistoceen (Formaties van Kreftenheije, Beegden en Sterksel)
Stijghoogteverloop in twee peilbuizen resp. ten noorden en ten zuiden van De Wildeman. Meetperiode 2002 – 2020
bestemmingsplan Zaltbommel, De Wildeman III
Bijlage 4 Rapport verkeer en milieu
45
Bedrijventerrein Wildeman III Zaltbommel
Actualisatie onderzoek verkeer en milieu
Bedrijventerrein Wildeman III Zaltbommel - 29 augustus 2024
1
Opdrachtgever
Gemeente Zaltbommel
Titel rapport
Bedrijventerrein Wildeman III Zaltbommel
Kenmerk
016782.20240805.R1.02
Datum publicatie
29 augustus 2024
Projectleider Goudappel
Jacob Keizer
Projectteam Goudappel
Jacob Keizer, Daan Knijnenburg, Aron Vossebelt, Gerard Wiersma
Projectteam opdrachtgever
Chris van Geerestein
Status
Definitief © Copyright Goudappel BV 29-8-24
Bedrijventerrein Wildeman III Zaltbommel - 29 augustus 2024
2
Inhoudsopgave 1. Inleiding
4
2. Verkeersgeneratie
6
2.1
Plannen Wildeman III
6
2.2
Verkeersmodelberekening
7
3. Verkeersafwikkeling
9
3.1
Rotonde Wildemanweg - Van Heemstraweg-oost
10
3.2
Kruispunt N322 - Wildemanweg
11
3.3
Rotonde Van Heemstraweg-Oost – N322 Van Heemstraweg
12
3.4
Aansluiting Wildeman III op Van Heemstraweg-Oost
13
4. Verkeerskundig functioneren
14
4.1
Wegkenmerken
15
4.2
Balans tussen de functie en de vormgeving van de weg en de functie en het gebruik van de weg
15
4.3
Balans tussen vormgeving en gebruik van de weg
15
4.4
Aansluiting bedrijventerrein op van Heemstraweg-Oost
15
5. Wegverkeersgeluid
17
5.1
Wettelijk kader
17
5.2
Uitgangspunten
17
5.3
Resultaten
20
6. Luchtkwaliteit
23
6.1
Wettelijk kader
23
6.2
Uitgangspunten
23
6.3
Resultaten
24
7. Resumé
27
Bedrijventerrein Wildeman III Zaltbommel - 29 augustus 2024
3
1. Inleiding De gemeente Zaltbommel werkt aan de ontwikkeling van bedrijventerrein Wildeman III te Zaltbommel. De planlocatie is gesitueerd aan de oostzijde van bedrijventerrein Wildeman II, tussen de Van Heemstraweg-oost en de N322 Van Heemstraweg. Figuur 1.1 geeft het gebied indicatief weer.
Ondergrond: Cyclomedia
Figuur 1.1.: Situering plangebied Wildeman III (indicatief)
Ten behoeve van de ruimtelijke planprocedure is inzicht nodig in de verkeerssituatie rond het plangebied en is onderzoek benodigd naar de gevolgen van de ontwikkelingen op de geluidsbelasting en luchtkwaliteit langs wegen in de omgeving. In een eerder planstadium heeft Goudappel bv reeds een onderzoek naar de verkeers- en milieuaspecten uitgevoerd. Dit onderzoek is beschreven in de rapportage ‘Bedrijventerrein Wildeman III Zaltbommel Onderzoek verkeer en milieu' met kenmerk 007452.20201204.R1.01 d.d. 13 januari 2022. Inmiddels zijn de uitgangspunten voor de plannen gewijzigd en is het gehanteerde verkeersmodel Regio Rivierenland geactualiseerd. Daarom heeft de Gemeente Zaltbommel behoefte aan een actualisatie van het onderzoek. De Gemeente heeft Goudappel bv opdracht verleend voor het uitvoeren van een actualisatie van het onderzoek. Leeswijzer In hoofdstuk 2 is ingegaan op de verkeersgeneratie van het bedrijventerrein. In hoofdstuk 3 is het onderzoek naar de verkeersafwikkeling van het plangebied beschreven. Het verkeerskundig functioneren is beoordeeld in hoofdstuk 4. In hoofdstuk 5 is inzicht gegeven
Bedrijventerrein Wildeman III Zaltbommel - 29 augustus 2024
4
in de geluidssituatie langs wegen in de omgeving. Hoofdstuk 6 gaat in op de gevolgen voor de luchtkwaliteit. De rapportage sluit af met een opsomming van de belangrijkste bevindingen in hoofdstuk 7.
Bedrijventerrein Wildeman III Zaltbommel - 29 augustus 2024
5
2. Verkeersgeneratie 2.1
Plannen Wildeman III
Het bedrijventerrein Wildeman III heeft een omvang van circa 9 ha. Het terrein is met name bedoeld voor de vestiging van lokale/regionale bedrijven. De exacte ontsluiting van het plangebied is nog niet bekend. De ontsluiting wordt beoogd aan de noordzijde van het plangebied, op de Van Heemstraweg-Oost. Figuur 2.1 geeft de situatie weer. De exacte ligging van de ontsluiting kan nog wijzigen.
Ondergrond: Cyclomedia
Figuur 2.1.: Beschouwde ontsluiting (indicatief) plangebied Wildeman III Aandachtspunten nieuwe ontsluiting De exacte locatie en vormgeving van de aansluiting op de Van Heemstraweg-oost is nog niet bekend. In voorliggend onderzoek is de situatie beschouwd als voorrangskruispunt, vergelijkbaar met de aansluiting van de Bommelsekade op de Van Heemstraweg-oost. De locatie van de nieuwe aansluiting hangt af van de beoogde verkaveling. Voor het wegbeeld op de Van Heemstraweg-oost is het wenselijk de aansluiting niet te dicht op de reeds aanwezige aansluitingen (Bommelsekade en Jannestraat) te realiseren. In hoofdstuk 4 is nader ingegaan op deze situatie.
Bedrijventerrein Wildeman III Zaltbommel - 29 augustus 2024
6
2.2
Verkeersmodelberekening
Ten behoeve van de verdere onderzoeken zijn de verkeerscijfers bepaald met het verkeersmodel Rivierenland, waar de gemeente Zaltbommel onderdeel vanuit maakt. Als eerste stap is de referentiesituatie 2035 geactualiseerd. Hierbij is specifiek gekeken naar de stand van zaken rond de ontwikkelingen binnen bedrijventerreinen Wildeman I en Wildeman II. De Gemeente Zaltbommel heeft verkeerstellingen uit laten voeren zodat het verkeersmodel gekalibreerd kon worden op basis van de meest recente inzichten. In de referentiesituatie 2035 zijn de plannen voor Wildeman III niet opgenomen. In de plansituatie 2035 zijn de plannen voor Wildeman III toegevoegd. Daarbij is ten aanzien van de verkeersgeneratie aangesloten bij CROW-kentallen. Door de plansituatie te vergelijken met de referentiesituatie, ontstaat inzicht in het planeffect van de Wildeman III. Op basis van het verkeersmodel is de verdeling van het auto- en vrachtverkeer op de wegen in de omgeving bepaald. Tabel 2.1 geeft de werkdaggemiddelde etmaalintensiteiten weer voor de referentiesituatie en de plansituatie. De situering van wegvakken is weergegeven in figuur 2.1. referentiesituatie 2035 (mvt/etm)
plansituatie 2035 (mvt/etm)
planeffect (mvt/etm)
1. Van Heemstraweg-oost
7.550
7.650
+100
2. Van Heemstraweg-oost
5.000
5.100
+100
3. Van Heemstraweg-oost
5.050
5.050
0
4. Van Heemstraweg-oost
5.050
6.050
+1.000
5. N322 Van Heemstraweg
14.500
15.400
+900
wegvak
6. N322 Van Heemstraweg
8.150
9.050
+900
7. N322 Van Heemstraweg
11.750
11.900
+150
8. Wildemanweg
3.850
3.950
+100
9. Wildemanweg
7.700
7.750
+50
10. nieuw
n.v.t.
1.450
n.v.t.
Tabel 2.1: etmaalintensiteiten gemiddelde werkdag (afgerond 50-tallen)
Bedrijventerrein Wildeman III Zaltbommel - 29 augustus 2024
7
Ondergrond: Cyclomedia
Figuur 2.1: Situering wegvakken
Ten behoeve van het onderzoek verkeersafwikkeling zijn met het verkeersmodel de kruispuntstromen bepaald. In hoofdstuk 3 is hier verder op ingegaan. Ten behoeve van de milieuonderzoeken zijn de verkeersgegevens verrijkt naar verkeersmilieucijfers. Hierbij zijn de verkeersgegevens vertaald naar de benodigde weekdaggemiddelde etmaalintensiteiten. Tevens is in de verrijking de verdeling over de etmaalperioden en het aandeel vrachtverkeer bepaald. In hoofdstuk 5 is nader ingegaan op de gehanteerde verkeerscijfers in de milieuonderzoeken.
Bedrijventerrein Wildeman III Zaltbommel - 29 augustus 2024
8
3. Verkeersafwikkeling Uit de modelresultaten blijkt dat de herontwikkeling van het bedrijventerrein gevolgen heeft voor de verkeersstromen. Een viertal kruispunten in de nabije omgeving van de ontwikkeling Wildeman III krijgt extra verkeer te verwerken. Voor deze kruispunten is de toekomstige verkeersafwikkeling onderzocht: ■ Rotonde Van Heemstraweg-Oost – Wildemanweg/Rozenbogerd; ■ Rotonde Van Heemstraweg-Oost - N322 Van Heemstraweg; ■ Kruispunt N322 - Wildemanweg ■ Aansluiting nieuw bedrijventerrein op Van Heemstraweg-Oost. De betreffende locaties zijn weergegeven in figuur 3.1.
Ondergrond: Cyclomedia
Figuur 3.1: Situering beschouwde kruispunten/rotondes Benaderingswijze De kwaliteit van de verkeersafwikkeling is geanalyseerd voor de huidige vormgeving van het kruispunt, op basis van de verkeersintensiteiten uit het verkeersmodel voor de ochtend- en avondspits in de referentiesituatie en de plansituatie. De verkeersintensiteiten zijn op de volgende wijze vertaald naar input voor de kruispuntanalyse: • De verkeersstromen zijn per spitsperiode vertaald naar het drukste spitsuur. Het drukste spitsuur is 0,55 van de twee-uursspitsperiode uit het verkeersmodel. • De verkeersstromen zijn vertaald in personenauto equivalent (pae). Dit is een getal dat aangeeft hoeveel ruimte een voertuig inneemt in vergelijking tot een personen auto. Bij de beoordeling van de verkeersafwikkeling worden zowel personenauto’s als vrachtwagens meegenomen. Voor vrachtwagens is 2 pae aangehouden en een personenauto is 1 pae.
Bedrijventerrein Wildeman III Zaltbommel - 29 augustus 2024
9
3.1
Rotonde Wildemanweg - Van Heemstraweg-oost
Het kruispunt Wildemanweg - Van Heemstraweg-oost is een enkelstrooks rotonde met langzaam verkeer uit de voorrang. Voor dit kruispunt is gebruik gemaakt van de VISSIM kruispunttool om de kwaliteit van de verkeersafwikkeling te bepalen. In deze tool is voor een standaardvormgeving van een enkelstrooks rotonde met behulp van microsimulatie-software de verkeersafwikkeling inzichtelijk gemaakt. De verkeersafwikkeling wordt uitgedrukt in verliestijd en wachtrijlengte. Voor de verliestijd wordt het beoordelingskader uit tabel 3.1 gehanteerd. Wachtrijlengtes worden beoordeeld aan de hand van de beschikbare ruimte ten opzichte van aangrenzende kruispuntlocaties.
Verliestijden (s)
Hoofdrichting Motorvoertuigen
Goed Redelijk/matig
Zijrichting
Langzaam verkeer
Motorvoertuigen
Langzaam verkeer
< 25
< 10
< 40
< 20
25 – 45
10 – 20
40 – 60
20 – 40
> 45
> 20
> 60
> 40
Slecht
Tabel 3.1: Grenswaarden gemiddelde verliestijden op voorrangskruispunten en rotondes De verliestijden zijn opgenomen in tabel 3.2. Tabel 3.3 geeft de wachtrijlengtes weer. resultaten zijn opgenomen in tabel 3.2. Hieruit blijkt dat de huidige rotonde voldoende capaciteit heeft om het verkeer bij ontwikkeling Wildeman III goed te kunnen verwerken. Verliestijden
Referentiesituatie
Plansituatie
Ochtendspits
Avondspits
Ochtendspits
Avondspits
Rozenbogerd
5
5
5
5
Van Heemstraweg oost (oost)
10
5
10
5
Wildemanweg
5
10
5
10
Van Heemstraweg oost (west)
5
10
5
10
Tabel 3.2: Verliestijden Wildemanweg – Van Heemstraweg-oost Verliestijden
Referentiesituatie
Plansituatie
Ochtendspits
Avondspits
Ochtendspits
Avondspits
Rozenbogerd
5
5
5
5
Van Heemstraweg oost (oost)
15
15
15
15
Wildemanweg
5
20
10
20
Van Heemstraweg oost (west)
15
25
20
25
Tabel 3.3: Wachtrijlengtes Wildemanweg – Van Heemstraweg-oost Uit de resultaten blijkt dat het verkeer goed kan worden afgewikkeld in zowel het referentiesituatie als de plansituatie. Er ontstaan geen problemen door wachtrijvorming.
Bedrijventerrein Wildeman III Zaltbommel - 29 augustus 2024
10
3.2
Kruispunt N322 - Wildemanweg
Het kruispunt N322 - Wildemanweg is een met verkeerslichten geregeld kruispunt (vri). Voor de berekening maken we gebruik van COCON waarbij de standaard instellingen van Goudappel zijn gehanteerd. COCON is verkeerskundige software die de verkeersafwikkeling op geregelde kruispunten inzichtelijk kan maken. Uit de berekeningen volgen cyclustijden en wachtrijlengtes en kan zodoende uitsluitsel worden gegeven over de verkeersafwikkeling. Cyclustijden In tabel 3.4 zijn is het beoordelingskader voor cyclustijden opgenomen. Cyclustijden (s)
3-taks kruispunt
4-taks kruispunt
< 75
< 90
75 – 90
90 – 120
> 90
> 120
Goed Redelijk/matig Slecht
Tabel 3.4: Beoordelingskader cyclustijden De minimale cyclustijd is de tijd die minimaal nodig is op een kruispunt met verkeerslichten, om al het aangeboden verkeer in één cyclus te kunnen verwerken. Binnen stedelijk gebied geldt de wens om een cyclustijd onder de 90 seconden te houden. Voor grote kruispunten is het mogelijk de cyclustijden tot 120 seconden te laten oplopen. Bij cyclustijden boven de 120 seconden is sprake van (structurele) wachtrijvorming Tabel 3.5 beschrijft de cyclustijden voor het kruispunt N322 Van Heemstraweg – Wildemanweg. De maatgevende conflictgroep betreft in alle situaties de combinatie van richtingen 03-05-12. Cyclustijden
Ochtendspits
Avondspits
Referentie 2035
34s
31s
Plan 2035
34s
34s
Tabel 3.5: cyclustijden vri-kruispunt N322 Van Heemstraweg-Wildemanweg Uit de tabel blijkt dat op dit kruispunt de cyclustijd lager is dan 75 seconden. Het kruispunt kan de intensiteiten bij ontwikkeling Wildeman III dus goed verwerken. Wachtrijlengtes In tabel 3.6 zijn de benodigde maatgevende opstellengtes opgenomen. De benodigde opstellengtes zijn bepaald op basis van de berekenden maximale wachtrijlengtes van de ochtend- en avondspits, afgerond naar boven (op 5 meter nauwkeurig). Er wordt een minimale opstellengte van 35 meter gehanteerd.
Bedrijventerrein Wildeman III Zaltbommel - 29 augustus 2024
11
Referentie 2035
Plan 2035
Aantal stroken
ochtendspits
avondspits
ochtendspits
avondspits
1
2
24
24
24
30
3
1
12
12
12
12
55
15
4
1
12
6
12
6
45
15
5
1
60
54
60
48
60
11
1
24
30
24
30
30
12
2
36
24
36
24
opstelstrook
Beschikbaar
Benodigd 15
55
20
Tabel 3.6: opstellengtes per opstelstrook Uit de resultaten blijkt dat de beschikbare opstellengte voldoende is. Het verkeer kan in zowel de referentiesituatie als de plansituatie goed worden afgewikkeld en er ontstaan geen problemen met de opstellengtes.
3.3
Rotonde Van Heemstraweg-Oost – N322 Van Heemstraweg
Het kruispunt Van Heemstraweg-Oost – N322 Van Heemstraweg is een enkelstrooks rotonde met langzaam verkeer uit de voorrang. Voor dit kruispunt is gebruik gemaakt van de VISSIM kruispunttool om de kwaliteit van de verkeersafwikkeling te bepalen. De verkeersafwikkeling wordt uitgedrukt in verliestijd en wachtrijlengte waarvoor het beoordelingskader reeds in tabel 3.1 is weergegeven. De verliestijden zijn opgenomen in tabel 3.7. In tabel 3.8 zijn de wachtrijlengtes gepresenteerd. Uit de resultaten blijkt dat de huidige rotonde voldoende capaciteit heeft om het verkeer bij ontwikkeling Wildeman III te kunnen verwerken Verliestijden
Referentiesituatie
Plansituatie
Ochtendspits
Avondspits
Ochtendspits
Avondspits
Van Heemstraweg oost (noord)
10
15
10
15
N322 (oost)
15
10
20
10
N322 (west)
10
15
10
20
Tabel 3.7: Verliestijden Van Heemstraweg-Oost – N322 Van Heemstraweg Verliestijden
Referentiesituatie
Plansituatie
Ochtendspits
Avondspits
Ochtendspits
Avondspits
Van Heemstraweg oost (noord)
15
35
20
45
N322 (oost)
50
35
70
35
N322 (west)
25
50
30
55
Tabel 3.8: Wachtrijlengtes Van Heemstraweg-Oost – N322 Van Heemstraweg Uit de resultaten blijkt dat het verkeer goed kan worden afgewikkeld in zowel het referentiesituatie als de plansituatie. Er ontstaan geen problemen door wachtrijvorming.
Bedrijventerrein Wildeman III Zaltbommel - 29 augustus 2024
12
3.4
Aansluiting Wildeman III op Van Heemstraweg-Oost
De aansluiting van het bedrijventerrein Wildeman III op de Van Heemstraweg oost betreft een nog niet bestaand kruispunt. Voor deze aansluiting is uitgegaan van een vormgeving conform het nabijgelegen kruispunt tussen de Van Heemstraweg-oost en de Bommelskade. Dit betekent dat het kruispunt is doorgerekend als voorrangskruispunt. Daarvoor is net als voor de rotondes gebruik gemaakt van de VISSIM kruispunttool om de kwaliteit van de verkeersafwikkeling te bepalen. De verkeersafwikkeling wordt uitgedrukt in verliestijd en wachtrijlengte waarvoor het beoordelingskader reeds in tabel 3.1 is weergegeven. De verliestijden zijn opgenomen in tabel 3.9. In tabel 3.10 zijn de wachtrijlengtes gepresenteerd.
Verliestijden
Referentiesituatie
Plansituatie
Ochtendspits
Avondspits
Ochtendspits
Avondspits
Van Heemstraweg oost (oost)
n.v.t.
n.v.t.
10
5
Wildeman III
n.v.t.
n.v.t.
5
5
Van Heemstraweg oost (west)
n.v.t.
n.v.t.
5
5
Tabel 3.9: Verliestijden aansluiting Wildeman III op Van Heemstraweg-Oost Verliestijden
Referentiesituatie
Plansituatie
Ochtendspits
Avondspits
Ochtendspits
Avondspits
Van Heemstraweg oost (oost)
n.v.t.
n.v.t.
10
5
Wildeman III
n.v.t.
n.v.t.
5
10
Van Heemstraweg oost (west)
n.v.t.
n.v.t.
5
0
Tabel 3.10: Wachtrijlengtes aansluiting Wildeman III op Van Heemstraweg-Oost Uit de resultaten blijkt dat het verkeer goed kan worden afgewikkeld in zowel het referentiesituatie als de plansituatie. Er ontstaan geen problemen door wachtrijvorming.
Bedrijventerrein Wildeman III Zaltbommel - 29 augustus 2024
13
4. Verkeerskundig functioneren De ontsluiting van het plangebied is beoogd aan de noordzijde, op de Van HeemstrawegOost. In de zienswijzen op de eerdere plannen zijn zorgen geuit over de verkeersveiligheid van de ontsluiting van het plangebied op de van Heemstraweg-Oost. Daarom is de verkeersveiligheid op dit punt onderzocht. De exacte locatie van de ontsluitingsweg van het plangebied is nog niet bekend. In Figuur 4.1 is de beoogde ruimtelijke vulling van het bedrijventerrein weergegeven, met daarin een mogelijke locatie voor de ontsluiting op de van Heemstraweg-Oost.
Figuur 4.1: Beoogde ruimtelijke vulling bedrijventerrein Wildeman lll
De verkeersveiligheid rond de beoogde locatie van de ontsluitingsweg van het plangebied is beoordeeld door eerst te kijken naar de functie, vormgeving en het toekomstige gebruik van de van Heemstraweg-Oost. Als functie, vormgeving en gebruik in balans zijn kan de weg de toekomstige verkeersstromen veilig verwerken. Is er een onbalans, dan kunnen er verkeersproblemen ontstaan. Vervolgens is ook de verkeersveiligheid van de aansluiting van het bedrijventerrein op de van Heemstraweg-Oost beoordeeld.
Bedrijventerrein Wildeman III Zaltbommel - 29 augustus 2024
14
4.1
Wegkenmerken
De van Heemstraweg-Oost is een gebiedsontsluitingsweg met een maximumsnelheid van 80 km per uur. De weg is verhard door middel van asfalt en uit de modelberekeningen blijkt dat er met de ontwikkeling van het bedrijventerrein circa 6.300 motorvoertuigen per etmaal over de weg rijden ter hoogte van de rotonde N322 Van Heemstraweg. De rijbaan is 6,8 meter breed en de rijrichtingen worden gescheiden door middel van asstrepen. Tevens ligt de weg op de route die gebruikt wordt door fietsende scholieren.
4.2
Balans tussen de functie en de vormgeving van de weg en de functie en het gebruik van de weg
De functie als gebiedsontsluitingsweg past goed bij het toekomstige gebruik van 6.300 motorvoertuigen per etmaal en het karakter van de weg. Ook de vormgeving van de weg past grotendeels bij een gebiedsontsluitingsweg met een snelheidslimiet van 80 km per uur. Bij voorkeur heeft dit type weg echter een minimale rijbaanbreedte van 7,0 meter. Doordat de rijbaan 6,8 meter breed is, is dit een aandachtspunt.
4.3
Balans tussen vormgeving en gebruik van de weg
De vormgeving van de weg past goed bij het toekomstig gebruik van de weg. De rijbaan is breed genoeg om 6.300 motorvoertuigen per etmaal te verwerken. Daarnaast zorgen de vrijliggende fietspaden met een breedte van 2,3 meter aan beide kanten van de weg ervoor dat fietsers veilig gebruik kunnen maken van de weg. De oversteekbaarheid van de van Heemstraweg-Oost voor fietsers is echter matig. De oversteek van en naar de Jannestraat bevat geen middengeleider, waardoor fietsers in één keer de oversteek moeten maken. Mede doordat de weg op dit punt al breder wordt voor de middengeleider bij de rotonde, hebben fietsers te veel oversteektijd nodig om veilig over te steken bij de toekomstige intensiteit. Dit probleem doet zich echter ook al voor bij het huidige gebruik van de weg. De intensiteitstoename zorgt niet voor een andere beoordeling van de oversteekbaarheid. Het probleem wordt door de toename van verkeer wel urgenter.
4.4
Aansluiting bedrijventerrein op van Heemstraweg-Oost
Voor deze aansluiting is uitgegaan van een vormgeving conform het nabijgelegen kruispunt tussen de van Heemstraweg-Oost en de Bommelskade. Dit betekent dat het kruispunt is vormgegeven als voorrangskruispunt met gemotoriseerd verkeer en fietsers op de van Heemstraweg-Oost in de voorrang. In Hoofdstuk 3 is al gebleken dat het toekomstig aantal motorvoertuigen en fietsers op de aansluiting van het bedrijventerrein op de van Heemstraweg-Oost goed kan worden afgewikkeld. De vormgeving van dit kruispunt past goed bij het type weg en het toekomstig gebruik en functioneert daarom goed. Wel geldt dat het zicht vanaf de nieuwe aansluiting op het kruisende fiets-/bromfietspad 75 meter moet bedragen en op 5 meter voor de fietsoversteekplaats aanwezig moet zijn (conform Handboek wegontwerp CROW).
Bedrijventerrein Wildeman III Zaltbommel - 29 augustus 2024
15
Het staat nog niet vast op welke plek het bedrijventerrein op de van Heemstraweg-Oost aan gaat sluiten. Aan deze locatie zitten vanuit het oogpunt van verkeersveiligheid enkele restricties. In de analyse naar de verkeersafwikkeling is berekend dat de wachtrij voor de rotonde van Heemstraweg-Oost - N322 maximaal 45 meter is. Vanuit verkeerskundig perspectief is het zaak te zorgen dat verkeer dat van en naar het bedrijventerrein rijdt niet geblokkeerd wordt door deze wachtrij. Daarom moet de aansluiting op ruime afstand van de rotonde van Heemstraweg-Oost – N322 komen te liggen. Daarnaast zorgt de bocht in de van Heemstraweg-Oost van en naar de rotonde op het kruispunt met de N322 voor minder goed zicht op de verkeersbewegingen rond de aansluiting van het bedrijventerrein. Het oprijzicht van een gebiedsontsluitingsweg met één rijbaan in beide richtingen en een snelheidslimiet van 80 km per uur moet 145 meter vanaf de aansluiting bedragen (conform Handboek wegontwerp). Deze 145 meter is daarom de minimale afstand van de nieuwe aansluiting tot de bocht in de van Heemstraweg-Oost richting de rotonde. Plannen extra aansluitingen voor waterstoftankstation De Gemeente Zaltbommel overweegt om vanaf de Van Heemstraweg-oost nog een extra aansluiting te realiseren ten behoeve van een waterstoftankstation.
De plannen voor een extra aansluiting op de van Heemstraweg-Oost tussen de Bommelskade en de rotonde met de N322 voor een waterstoftankstation zijn aanvullend beschouwd. Vanuit verkeerskundig perspectief is een extra aansluiting naar het waterstoftankstation niet wenselijk. De afstand tussen de rotonde en de Bommelskade is te klein voor twee nieuwe aansluitingen.
Bedrijventerrein Wildeman III Zaltbommel - 29 augustus 2024
16
5. Wegverkeersgeluid 5.1
Wettelijk kader
De regelgeving omtrent wegverkeersgeluid is vastgelegd in het stelsel van de Omgevingswet, met name in het Besluit kwaliteit leefomgeving. Het Besluit kwaliteit leefomgeving kent geluidscriteria voor nieuwe of gewijzigde situaties. Met de ontwikkeling van bedrijventerrein Wildeman III is geen sprake van de realisatie van nieuwe geluidsgevoelige bestemmingen, zoals woningen, zorg- of onderwijsgebouwen. Wel zorgen de plannen voor een toename van het aantal verkeersbewegingen om de omliggende wegen in de omgeving. Hierdoor neemt ook de geluidsbelasting langs deze wegen toe. In Artikel 5.78af van het Besluit kwaliteit leefomgeving is opgenomen dat wanneer de geluidsbelasting langs wegen met 1,5 dB of meer toeneemt als gevolg van het extra verkeer van een plan, maatregelen getroffen dienen te worden. Een geluidstoename wordt als significant gezien wanneer deze met (afgerond) 2 dB of meer toeneemt als gevolg van de plannen. Een geluidstoename van 1 dB is niet waarneembaar voor het menselijk oor en daarmee niet significant. Bij het bepalen van de indirecte akoestische effecten is de toekomstige plansituatie vergeleken met de toekomstige referentiesituatie (zonder uitvoering van de plannen). Bij de vergelijking geldt een ondergrens van 53 dB voor gemeentelijke wegen en 50 dB voor provinciale wegen. Dit is de in formeel te toetsen situaties geldende standaardwaarde.
5.2
Uitgangspunten
5.2.1
Rekenmethode
Voor het bepalen van de geluidsbelasting is een geluidsmodel opgesteld met het softwarepakket Geomilieu, versie 2024. Het model is opgesteld conform de meet- en rekenmethode geluid wegen uit bijlage IVe van de Omgevingsregeling.
5.2.2
Verkeersgegevens
De verkeersgegevens zijn ontleend aan de verkeersmodelberekeningen zoals beschreven in hoofdstuk 2 van dit rapport. De verkeersmodelcijfers zijn verrijkt naar verkeersmilieugegevens. Hierbij zijn de weekdaggemiddelde etmaalintensiteiten bepaald en is de verdeling over de dagperiode (7-19h), avondperiode (19-23h) en nachtperiode (23-7h), alsmede het aandeel middelzwaar en zwaar vrachtverkeer bepaald. De gehanteerde verkeersgegevens voor de milieuonderzoeken zijn voor de referentiesituatie 2035 gepresenteerd in tabel 5.1. Tabel 5.2 geeft de gegevens voor de plansituatie weer. De situering van wegvakken is weergegeven in figuur 5.1.
Bedrijventerrein Wildeman III Zaltbommel - 29 augustus 2024
17
wegvak
weekdag intensiteit (mvt/etm)
gemiddeld uurpercentage t.o.v. etmaal (%/h)
aandeel middelzwaar vrachtverkeer (%)
aandeel zwaar vrachtverkeer (%)
dag
avond
nacht
dag
avond
Nacht
dag
avond
nacht
1. Van Heemstraweg-oost
6.900
6,6
3,6
0,8
2
1
3
4
2
6
2. Van Heemstraweg-oost
4.600
6,6
3,6
0,8
4
2
4
2
1
3
3. Van Heemstraweg-oost
4.600
6,6
3,5
0,8
4
2
5
3
1
4
4. Van Heemstraweg-oost
4.600
6,6
3,5
0,8
4
2
5
3
1
4
5. N322 Van Heemstraweg
13.050
6,5
3,2
1,1
8
4
9
6
4
10
6. N322 Van Heemstraweg
7.400
6,6
3,2
1,1
9
5
10
3
2
5
7. N322 Van Heemstraweg
10.650
6,5
3,3
1,1
7
3
8
3
2
5
8. Wildemanweg
3.500
6,6
3,5
0,8
5
3
5
6
4
9
9. Wildemanweg
6.900
6,7
3,4
0,8
8
4
8
9
6
14
Intensiteiten betreffen weekdaggemiddelden, afgerond op 50-tallen. dag = dagperiode 7-19h; avond = avondperiode 19-23h; nacht = nachtperiode 23-7h
Tabel 5.1: Verkeersgegevens milieuonderzoeken referentiesituatie 2035
wegvak
weekdag intensiteit (mvt/etm)
gemiddeld uurpercentage t.o.v. etmaal (%/h)
aandeel middelzwaar vrachtverkeer (%)
aandeel zwaar vrachtverkeer (%)
dag
avond
nacht
dag
avond
Nacht
dag
avond
nacht
6.950
6,6
3,6
0,8
2
1
3
4
2
6
2. Van Heemstraweg-oost
4.650
6,6
3,6
0,8
4
2
4
2
1
4
3. Van Heemstraweg-oost
4.600
6,6
3,5
0,8
4
2
5
3
2
4
4. Van Heemstraweg-oost
5.500
6,6
3,5
0,8
5
3
6
4
2
6
5. N322 Van Heemstraweg
13.900
6,5
3,2
1,1
9
4
9
6
4
10
6. N322 Van Heemstraweg
8.200
6,6
3,2
1,1
9
5
10
4
2
6
7. N322 Van Heemstraweg
10.800
6,5
3,2
1,1
7
4
8
3
2
5
8. Wildemanweg
3.550
6,6
3,5
0,8
5
3
5
6
4
9
9. Wildemanweg
6.950
6,7
3,4
0,8
7
4
8
10
6
14
10. nieuw
1.300
6,7
3,4
0,8
9
5
9
9
6
14
1. Van Heemstraweg-oost
Intensiteiten betreffen weekdaggemiddelden, afgerond op 50-tallen. dag = dagperiode 7-19h; avond = avondperiode 19-23h; nacht = nachtperiode 23-7h
Tabel 5.2: Verkeersgegevens milieuonderzoeken plansituatie 2035
Bedrijventerrein Wildeman III Zaltbommel - 29 augustus 2024
18
Ondergrond: Cyclomedia
Figuur 5.1: situering wegvakken milieuonderzoeken
5.2.3
Omgevingskenmerken
Afscherming, reflectie en overdrachtsdemping De gevels van de binnen het onderzoeksgebied aanwezige woningen en andere ‘objecten’ hebben een geluidsreflecterende werking. Reflecties, lucht- en bodemdemping zijn volgens de in het meet- en rekenmethode aangegeven wijze doorgerekend. Hoogteligging In en rond het plangebied is geen sprake van grote hoogteverschillen, die van invloed zijn op de geluidssituatie. Gerekend is op een standaard maaiveldhoogte. Wegdekverharding Voor alle beschouwde wegen is uitgegaan van een standaard asfaltverharding van dicht asfaltbeton. Maximum snelheden Op de Van Heemstraweg-oost en de N233 Van Heemstraweg geldt een maximum snelheid van 80 km/h (ter hoogte van de beschouwde woningen). Op de Wildemanweg bedraagt de maximum snelheid 50 km/h. Waarneempunten Langs de beschouwde wegvakken zijn maatgevende woningen gekozen waarop de geluidsbelasting berekend is. Tabel 5.3 geeft een overzicht van de beschouwde woningen. De geluidsbelasting is bepaald op de gevels van woningen. Gerekend is op een
Bedrijventerrein Wildeman III Zaltbommel - 29 augustus 2024
19
waarneemhoogte van 5 meter, representatief voor de gehele woning. Langs de Wildemanweg zijn geen geluidsgevoelige bestemmingen gesitueerd. Derhalve is de geluidsbelasting langs deze weg niet beschouwd. waarneempunt
Geluidsbron
Beschouwd adres
001
Van Heemstraweg-oost
Van Heemstraweg-oost 9
002
Van Heemstraweg-oost
Van Heemstraweg-oost 19
003
Van Heemstraweg-oost
Bommelsekade 1
004
Van Heemstraweg-oost/N322 Van Heemstraweg
Jannestraat 2
005
N322 Van Heemstraweg
Schoofbandweg 12
006
N322 Van Heemstraweg
Schoofbandweg 6
007
N322 Van Heemstraweg
Schoofbandweg 1a
Tabel 5.3: Beschouwde woningen akoestisch onderzoek
5.3
Resultaten
De geluidssituatie wordt beschouwd per geluidsbronsoort. In voorliggende situatie is sprake van geluid ten gevolge van het verkeer op de gemeentelijke wegen en op de provinciale wegen. Geluidsbelasting t.g.v gemeentelijke wegen De geluidsbelasting ten gevolge van het verkeer op de gemeentelijke wegen (Van Heemstraweg-oost, Wildemanweg) is gepresenteerd in tabel 5.4. referentiesituatie (dB)
plansituatie (dB)
verschil (dB)
afgerond verschil (dB)
Van Heemstraweg-oost 9
56,7
56,8
+0,1
+0
002
Van Heemstraweg-oost 19
58,7
58,8
+0,1
+0
003
Bommelsekade 1
57,6
57,7
+0,1
+0
004
Jannestraat 2
57,0
57,9
+0,9
+1
005
Schoofbandweg 12
<40
<40
n.v.t.
n.v.t.
006
Schoofbandweg 6
<40
<40
n.v.t.
n.v.t.
007
Schoofbandweg 1a
<40
40,5
n.v.t.
n.v.t.
waarneempunt
adres
001
n.v.t.: geluidsbelasting lager dan standaardwaarde 53 dB
Tabel 5.4: Geluidsbelasting t.g.v. gemeentelijke wegen Uit de tabel valt op te maken dat langs één wegvak sprake is van een toename van 1 dB als gevolg van de plannen. Dit betreft het meest oostelijk deel van de Van Heemstraweg-Oost, nabij de rotonde in de N322 (wegvak 4). Een geluidsverschil van 1 dB is niet waarneembaar voor het menselijk oor. In geen geval is sprake van significante toenames van de geluidsbelasting van 2 dB of meer, als gevolg van het verkeer op de gemeentelijke wegen. Er is geen aanleiding tot het treffen van geluidsreducerende maatregelen.
Bedrijventerrein Wildeman III Zaltbommel - 29 augustus 2024
20
Geluidsbelasting t.g.v. Provinciale wegen De geluidsbelasting ten gevolge van het verkeer op Provinciale weg N322 Van Heemstraweg is gepresenteerd in tabel 5.5. referentiesituatie (dB)
plansituatie (dB)
verschil (dB)
afgerond verschil (dB)
<40
<40
n.v.t.
n.v.t.
Van Heemstraweg-oost 19
<40
40,6
n.v.t.
n.v.t.
Bommelsekade 1
41,7
42,8
n.v.t.
n.v.t.
004
Jannestraat 2
56,9
57,2
+0,3
+0
005
Schoofbandweg 12
54,1
54,4
+0,3
+0
006
Schoofbandweg 6
48,1
48,6
n.v.t.
n.v.t.
007
Schoofbandweg 1a
52,4
52,5
+0,1
+0
waarneempunt
adres
001
Van Heemstraweg-oost 9
002 003
n.v.t.: geluidsbelasting lager dan standaardwaarde 50 dB
Tabel 5.5: Geluidsbelasting t.g.v. N322 Van Heemstraweg (inclusief correctie art. 110g Wgh.)
Uit de resultaten blijkt dat de geluidsbelasting ten gevolge van het verkeer op de N322 Van Heemstraweg zeer beperkt toeneemt, als gevolg van het extra verkeer door de planontwikkeling. In geen geval is sprake van significante toenames van 2 dB of meer, als gevolg van het verkeer op de N322 Van Heemstraweg. Er is geen aanleiding tot het treffen van geluidsreducerende maatregelen. Doorkijk geluidsbelasting t.g.v. ontsluitingsweg plangebied De exacte situering van de nieuwe ontsluitingsweg van het plangebied is nog niet bekend. Binnen het plangebied worden geen geluidsgevoelige bestemmingen mogelijk gemaakt. Daarmee is toetsing aan de geluidscriteria uit het Besluit kwaliteit leefomgeving niet van toepassing. Met het geluidsmodel is veiligheidshalve de geluidssituatie langs de nieuwe weg berekend. Figuur 5.2 geeft de geluidscontour ten gevolge van de nieuwe ontsluitingsweg weer. De locatie van de weg staat nog niet vast en dient derhalve als indicatief beschouwd te worden.
Bedrijventerrein Wildeman III Zaltbommel - 29 augustus 2024
21
waarneemhoogte 5 meter
Ondergrond: Cyclomedia
Figuur 5.2: Geluidscontour (indicatief) t.g.v van de nieuwe ontsluitingsweg
In beginsel geldt een standaardwaarde van 53 dB. Uit de resultaten blijkt dat de 53 dBcontour op circa 20 meter vanaf de weg ligt. Daarom wordt geadviseerd de nieuwe ontsluitingsweg op ten minste 20 meter vanaf eventuele bestaande woningen te realiseren. Bebouwing langs de weg zal zorgen voor geluidsafscherming, waarmee de 53 dB-contour dichter bij de weg komt te liggen. Wanneer de plannen voor de ontsluiting verder uitgewerkt zijn en een ontwerp van de aansluiting op de Van Heemstraweg-oost beschikbaar is, dient naar verwachting (afhankelijk van de locatie en beoogde uitvoering van de aansluiting) akoestisch onderzoek uitgevoerd te worden naar voor de aanpassing van de Van Heemstraweg-oost.
Bedrijventerrein Wildeman III Zaltbommel - 29 augustus 2024
22
6. Luchtkwaliteit 6.1
Wettelijk kader
In het Besluit kwaliteit leefomgeving zijn omgevingswaarden vastgelegd voor luchtkwaliteit. Deze waarden zijn vastgelegd in Afdeling 2.2, over het beschermen van de gezondheid en het milieu. De omgevingswaarden zijn gebaseerd op de richtlijn luchtkwaliteit van de Europese Unie. Bij de toetsing aan luchtkwaliteit wordt gekeken naar: •
De jaargemiddelde concentratie stikstofdioxide NO2 (40 µg/m3);
•
De jaargemiddelde concentratie fijn stof PM10 (40 µg/m3);
•
Het aantal overschrijdingsdagen van de grenswaarde van de 24-uursgemiddelde concentratie fijn stof PM10 (maximaal 35 dagen per jaar >50 µg/m3);
•
De jaargemiddelde concentratie fijn stof PM2,5 (25 µg/m3).
De luchtkwaliteit vormt in beginsel geen probleem voor een plan wanneer kan worden aangetoond dat wordt voldaan aan de omgevingswaarden. Toetsing aan de omgevingswaarden is niet nodig wanneer een plan “niet in betekenende mate” bijdraagt aan de verslechtering van de luchtkwaliteit. Dit is het geval wanneer de jaargemiddelde concentratie stikstofdioxide of fijn stof PM10 toeneemt met niet meer dan 1,2 µg/m3 (Artikel 5.54: standaardgevallen niet in betekenende mate luchtkwaliteit). In voorliggend onderzoek zijn de gevolgen van de plannen op de concentraties langs wegen in de omgeving beschouwd. Daarmee is de situatie getoetst aan de normen en is inzichtelijk gemaakt in hoeverre de plannen (niet) in betekenede mate bijdragen aan een verslechtering van de luchtkwaliteit.
6.2
Uitgangspunten
6.2.1
Rekenmethode
Het onderzoek luchtkwaliteit is uitgevoerd met AERIUS lucht, versie rekentool 2024. Dit is het rekenhart van het Centraal Instrument Monitoring Luchtkwaliteit (CIMLK). De AERIUS lucht rekentool rekent volgens standaard rekenmethode 1 en standaard rekenmethode 2 uit de Omgevingsregeling. Zichtjaar Het onderzoek is uitgevoerd met de verkeersgegevens voor 2035, maar met achtergrondconcentraties en emissiefactoren voor het jaar 2023. Dit betreft het meest recent beschikbare gepasseerde jaar (rekentool 2024). Aangezien naar de toekomst een verbetering van de luchtkwaliteit in Nederland wordt verwacht, is hiermee een worst-case scenario beschouwd.
Bedrijventerrein Wildeman III Zaltbommel - 29 augustus 2024
23
6.2.2
Verkeersgegevens
Het onderzoek luchtkwaliteit is uitgevoerd met dezelfde verkeersgegevens als gehanteerd in het akoestisch onderzoek. Deze gegevens zijn reeds beschreven in paragraaf 5.2.2. 6.2.3
Omgevingskenmerken
Langs de beschouwde wegvakken is de luchtkwaliteit berekend op rekenpunten op de wettelijke toetsafstand van maximaal 10 meter vanaf de rand van de weg. Diverse omgevingskenmerken zijn van invloed op de luchtkwaliteitssituatie. Hierbij moet gedacht worden aan de mate van bebouwing langs de weg (wegtype), de mate van doorstroming op de weg (snelheidstype) en de mate van begroeiing langs de weg (boomfactor). Tabel 6.1 geeft een overzicht van de gehanteerde gegevens. Naam
wegtype
snelheidstype
boomfactor
1. Van Heemstraweg-oost
92 SRM2 Onderliggend wegennet
B buitenweg algemeen
1.00 geen/enkele bomen
2. Van Heemstraweg-oost
92 SRM2 Onderliggend wegennet
B buitenweg algemeen
1.00 geen/enkele bomen
3. Van Heemstraweg-oost
92 SRM2 Onderliggend wegennet
B buitenweg algemeen
1.00 geen/enkele bomen
4. Van Heemstraweg-oost
92 SRM2 Onderliggend wegennet
B buitenweg algemeen
1.00 geen/enkele bomen
5. N322 Van Heemstraweg
92 SRM2 Onderliggend wegennet
B buitenweg algemeen
1.00 geen/enkele bomen
6. N322 Van Heemstraweg
92 SRM2 Onderliggend wegennet
B buitenweg algemeen
1.00 geen/enkele bomen
7. N322 Van Heemstraweg
92 SRM2 Onderliggend wegennet
B buitenweg algemeen
1.00 geen/enkele bomen
8. Wildemanweg
4 basistype SRM1
C normaal stadsverkeer
1.00 geen/enkele bomen
9. Wildemanweg
4 basistype SRM1
C normaal stadsverkeer
1.00 geen/enkele bomen
10. nieuw
4 basistype SRM1
C normaal stadsverkeer
1.00 geen/enkele bomen
Tabel 6.1: Uitgangspunten luchtkwaliteit
6.3
Resultaten
Jaargemiddelde concentratie stikstofdioxide De jaargemiddelde concentratie stikstofdioxide is weergegeven in tabel 6.2. referentiesituatie (µg/m³)
plansituatie (µg/m³)
verschil (µg/m³)
1. Van Heemstraweg-oost
14,4
14,4
0,0
2. Van Heemstraweg-oost
13,8
13,9
+0,1
3. Van Heemstraweg-oost
13,8
13,9
+0,1
4. Van Heemstraweg-oost
13,8
14,2
+0,4
5. N322 Van Heemstraweg
17,9
18,2
+0,3
6. N322 Van Heemstraweg
15,1
15,5
+0,4
7. N322 Van Heemstraweg
15,0
15,1
+0,1
8. Wildemanweg
14,9
15,0
+0,1
9. Wildemanweg
17,4
17,4
0,0
10. nieuw
n.v.t.
13,8
n.v.t.
wegvak
Tabel 6.2: Jaargemiddelde concentratie stikstofdioxide
Bedrijventerrein Wildeman III Zaltbommel - 29 augustus 2024
24
Uit de tabel valt op te maken dat de concentraties langs de beschouwde wegvakken ruim onder de norm van 40 µg/m³ liggen. Als gevolg van de plannen neemt de concentratie stikstofdioxide met ten hoogste 0,4 µg/m³ toe. Deze toename is berekend langs het meest oostelijk deel van de Van Heemstraweg-oost, nabij de rotonde in de N322 Van Heemstraweg (wegvak 4). Er is geen sprake van significante toenames van de concentratie. Jaargemiddelde fijn stof PM10 De jaargemiddelde concentratie fijn stof PM10 is weergegeven in tabel 6.3. referentiesituatie (µg/m³)
plansituatie (µg/m³)
verschil (µg/m³)
1. Van Heemstraweg-oost
15,8
15,8
0,0
2. Van Heemstraweg-oost
15,8
15,8
0,0
3. Van Heemstraweg-oost
15,7
15,7
0,0
4. Van Heemstraweg-oost
15,5
15,5
0,0
5. N322 Van Heemstraweg
16,3
16,3
0,0
6. N322 Van Heemstraweg
15,8
15,9
+0,1
7. N322 Van Heemstraweg
15,6
15,6
0,0
8. Wildemanweg
15,9
15,9
0,0
9. Wildemanweg
16,1
16,1
0,0
10. nieuw
n.v.t.
15,7
n.v.t.
wegvak
Tabel 6.3: Jaargemiddelde fijn stof PM10 Uit de resultaten blijkt dat de concentraties langs de beschouwde wegvakken ruim onder de norm van 40 µg/m³ liggen. Als gevolg van de plannen neemt de concentratie fijn stof PM10 met ten hoogste 0,1 µg/m³ toe. Deze toename is berekend langs de N322 Van Heemstraweg (wegvak 6). Er is geen sprake van significante toenames van de concentratie. Aantal overschrijdingsdagen etmaalgemiddelde concentratie fijn stof PM10 Op 35 dagen per jaar mag de etmaalgemiddelde concentratie fijn stof PM10 hoger dan 50 µg/m³ liggen. Het aantal overschrijdingsdagen is weergegeven in tabel 6.4. referentiesituatie (dagen)
plansituatie (dagen)
verschil (dagen)
1. Van Heemstraweg-oost
6
6
0
2. Van Heemstraweg-oost
6
6
0
3. Van Heemstraweg-oost
6
6
0
4. Van Heemstraweg-oost
6
6
0
5. N322 Van Heemstraweg
6
6
0
6. N322 Van Heemstraweg
6
6
0
7. N322 Van Heemstraweg
6
6
0
8. Wildemanweg
6
6
0
6
6
0
n.v.t.
6
n.v.t.
wegvak
9. Wildemanweg 10. nieuw
Tabel 6.4: Aantal overschrijdingsdagen etmaalgemiddelde concentratie fijn stof PM10
Bedrijventerrein Wildeman III Zaltbommel - 29 augustus 2024
25
Uit het onderzoek blijkt dat ruim wordt voldaan aan de norm van 35 overschrijdingsdagen. Het aantal overschrijdingsdagen langs de beschouwde wegen ligt op 6 dagen. De plannen zorgen niet voor een verandering van het aantal overschrijdingsdagen.
Jaargemiddelde fijn stof PM2,5 De jaargemiddelde concentratie fijn stof PM2,5 is weergegeven in tabel 6.5. referentiesituatie (µg/m³)