Bijlage 3. Zuilichem, mertstraat transformatorstation bijlagen bij toelichting
Tekst van het document
-
220 m 160 m 460 m 90 m
9 7 19 4
> 1,4 m +NAP > 1,3 m +NAP > 1,3 m +NAP > 1,7 m +NAP
Brakel: 2,1 - 0 m –NAP Gameren: 0,3 – 2,2 m +NAP Brakel: 2,1 - 0 m –NAP Gameren: 0,3 – 2,2 m +NAP Molenveld: 1,4 m –NAP - 0,2 m +NAP Brakel: 2,1 - 0 m –NAP Gameren: 0,3 – 2,2 m +NAP Brakel: 2,1 - 0 m –NAP Gameren: 0,3 – 2,2 m +NAP Brakel: 2,1 - 0 m –NAP Gameren: 0,3 – 2,2 m +NAP 2,1 - 0 m –NAP 2,1 - 0 m –NAP 2,1 - 0 m –NAP 0,3 – 2,2 m +NAP
D
Gameren, Brakel, Molenveld
E
-
450 m 550 m 190 m
18 22 8
> 1,6 m +NAP > 2,3 m +NAP > 2,1 m +NAP
2,1 - 0 m –NAP 0,3 – 2,2 m +NAP 0,1 – 1,7 m + NAP
-
350 m
14
> 2,3 m +NAP
0,1 – 1,7 m + NAP
P
ZaltbommelNederhemert, Brakel, Spelwerd
-
150 m
7
> 2,6 m +NAP
Q
Brakel, Bruchem, Broek
-
260 m
11
> 2,5 m +NAP
R
Brakel, Bruchem, Broek
-
180 m
8
> 2,5 m +NAP
S
Broek, Bruchem (crevasse) totaal
-
980 m
40
> 2,4 m +NAP
Zaltbommel-Nederhemert: 0,1 – 1,7 m + NAP Brakel: 2,1 - 0 m –NAP Spelwerd: 0,6 – 0,5 m - NAP Brakel: 2,1 - 0 m –NAP Bruchem: 1,4 – 2,7 m + NAP Broek: 0 – 0,5 m + NAP Brakel: 2,1 - 0 m –NAP Bruchem: 1,4 – 2,7 m + NAP Broek: 0 – 0,5 m + NAP Broek: 0 – 0,5 m + NAP Bruchem: 1,4 – 2,7 m + NAP
c. 5,9 km
c. 296
L M N O
2,6 ha
Tabel 5. Advieszones met verwachting (stroomgordel), oppervlakte of lengte en aantal karterende boringen (zie voor advieszonekaart bijlage 456452-ADVIES).
We adviseren om dit advies nader af te stemmen met de archeologisch adviseurs van de gemeente Zaltbommel en gemeente Maasdriel. Voorafgaand aan het booronderzoek dient daarna een Plan van Aanpak te worden opgesteld dat aan de gemeenten in hun rol als bevoegd gezag wordt voorgelegd. Antea Group Heerenveen, juni 2020
26
N.B. advieszones B en C zijn na het verlengen van de HDD-boring vervallen
Blad 25 van 26
Antea Group Archeologie 2019/138 Bureauonderzoek projectnummer 456452 26 juni 2020 revisie 03 Reddyn B.V.
Literatuur en geraadpleegde bronnen Barends et al., 1986: Het Nederlandse landschap. Een historisch-geografische benadering. Uitgeverij Matrijs, Utrecht. Berendsen, H.J.A., 2004 (4e druk): De vorming van het land. Inleiding in de geologie en geomorfologie. Van Gorcum, Assen. Cohen, K.M. & E. Stouthamer, 2012: Vernieuwd digitaal basisbestand paleogeografie van de RijnMaas Delta. Beknopte toelichting bij het Digitaal Basisbestand Paleogeografie van de Rijn-Maas Delta. Universiteit Utrecht. Cohen, K.M., E. Stouthamer, H.J. Pierik, A.H. Geurts 2012: Digitaal Basisbestand Paleogeografie van de Rijn-Maas Delta / Rhine-Meuse Delta Studies’ Digital Basemap for Delta Evolution and Palaeogeography. Universiteit Utrecht. Fens, R. 2020: Plan van Aanpak Inventariserend veldonderzoek door middel van boringen, karterende fase netverzwaring Zuilichem-Zaltbommel, gemeente Zaltbommel en Maasdriel. Antea Group, Heerenveen. Fens, R. & I. Fleuren, 2020: Inventariserend Veldonderzoek d.m.v. boringen netverzwaring Bommelerwaard, onderstation Zuilichem, gemeente Zaltbommel. Antea Group Archeologie 2020/61. Antea Group, Heerenveen Fens, R.L. & F. Riddersma, 2018: Bureauonderzoek. Leiding tracé Zuilichem-Zaltbommel gemeente Zaltbommel. Antea Group Archeologie 2018/34. Antea Group, Heerenveen. Goossens, E., F. van Hemmen & J.
Breimer, 2010: Cultuurhistorische inventarisatie en archeologiebeleid gemeente Zaltbommel. RAAP-Rapport 2025. RAAP Archeologisch Adviesbureau B.V. Weesp. Goossens, E., 2013: Archeologische monumentenzorg in Maasdriel. Deel 1: Toelichting op de vindplaatsen- en verwachtingenkaart. RAAP-Rapport 2502. RAAP Archeologisch Adviesbureau B.V. Weesp. Jongmans, A.G., M.W. van den Berg, M.P.W. Sonneveld, G.J.W.C. Peek & R.M. van den Berg van Saparoea, 2013: Landschappen van Nederland: geologie, bodem en landgebruik. Wageningen Academic Publishers, Universiteit Wageningen. Kodde, S.W. & W. Roessingh (red.), 2018: Bewoningssporen uit de Brons- en IJzertijd langs de zuidrand van Zaltbommel. Archeologisch onderzoek op het terrein van de omgelegde N322 en het sportpark De Watertoren. Een booronderzoek, proefsleuven, archeologische begeleiding en een opgraving (concept). ADC Rapport 4437. ADC ArcheoProjecten, Amersfoort. Nijdam, L.C., 2009: Sportcomplex aan de Middelsteeg te Zaltbommel. Een inventariserend Veldonderzoek in de vorm van een verkennend booronderzoek. ADC Rapport 2026. ADC ArcheoProjecten, Amersfoort. Overmars, G., 2018: Archeologisch onderzoek persleiding Aalst-Zaltbommel (gemeente Zaltbommel). Inventariserend veldonderzoek d.m.v. verkennende boringen. Sweco Archeologische Rapporten 2164. Sweco Nederland B.V., Rotterdam.
Blad 26 van 26
Antea Group Archeologie 2019/138 Bureauonderzoek projectnummer 456452 26 juni 2020 revisie 03 Reddyn B.V.
Rooij, J. van, 2017: Archeologisch onderzoek persleiding Aalst-Zaltbommel (gemeente Zaltbommel). Bureauonderzoek. Sweco Archeologische Rapporten 2110. Sweco Nederland B.V., Rotterdam. Teekens, P.C., 2018: Inventariserend Veldonderzoek d.m.v. verkennende boringen. Leiding tracé Zuilichem-Zaltbommel gemeente Zaltbommel. Antea Group Archeologie 2018/50. Antea Group, Heerenveen. Kaarten Bodemkaart van Nederland, 1:50.000, STIBOKA/Alterra, Wageningen Grote Historische Atlas (1830-1855), Wolters Noordhoff, Groningen Geomorfologische kaart 1:50.000, Alterra, Wageningen Kadastrale kaarten 1811-1832 (http://beeldbank.cultureelerfgoed.nl) Topografische kaart 1:25000 (http://kadata.kadaster.nl) Internet ahn.maps.arcgis.com beeldbank.cultureelerfgoed.nl www.archis.cultureelerfgoed.nl www.ruimtelijkeplannen.nl www.topotijdreis.nl
Blad 27 van 26
Antea Group Archeologie 2019/138 Bureauonderzoek projectnummer 456452 26 juni 2020 revisie 03 Reddyn B.V.
Lijst van afbeeldingen en bijlagen
Afbeelding 1: Uitsnede topografische kaart met ligging plangebied. (Bron: Esri & partners). Afbeelding 2: 150kV verbinding Zaltbommel-Zuilichem. (Bron: Reddyn B.V.) Afbeelding 3: Luchtfoto van de huidige situatie ter plaatse van het te realiseren nieuwe 150 kV-station in Zuilichem (Bron: Reddyn B.V.) Afbeelding 4: Sleufprofiel bij aanleg 2 circuits in plat vlak (exclusief werkstrook) in agrarisch gebied. (Bron: Reddyn B.V.) Afbeelding 5: Resultaten van het verkennend booronderzoek (ADC 2009). (Bron: Nijdam, 2009: p. 20, afb. 5) Afbeelding 6: Overzicht proefsleuven en boringen plangebied sportcomplex/ uitbreiding N322. (Bron: Kodde & Roessingh (red.), 2018: p. 14, afb. 2.1.) Afbeelding 7: Uitsnede archeologische beleidskaart gemeente Zaltbommel. (Bron: Goossens et al., 2010.) Afbeelding 8: Uitsnede archeologische beleidskaart gemeente Maasdriel. (Bron: Goossens & Van der Veen, 2013.)
Bijlagen 1 Archeologische perioden 2 AMZ-cyclus
Uitleg over de archeologische periodisering Uitleg over de stappen binnen de Archeologische Monumentenzorg
Kaartbijlagen 456452-ARO1 Gegevens uit ARCHIS: archeologische monumenten AMK-terreinen onderzoeksmeldingen en waarnemingen 456452-ARO2 Hoogtekaart op basis van het Actueel Hoogtebestand Nederland 456452-ARO3 Geomorfologische Kaart van Nederland 1.50.000 (met separate legenda) 456452-ARO4 Bodemkaart van Nederland 1:50.000 456452-ARO5 Topografische en Militaire Kaart circa 1850 456452-ARO6 Bonneblad, circa 1900 456452-ARO7 Topografische kaart, circa 1975 456452-ARO8 Stroomgordelkaart (naar Cohen et al. 2012) met de gekarteerde ligging van de fossiele stroomgordels in en rondom het plangebied 456452-ARO9 Zanddieptekaart 2010; benadering van de diepteligging van de pleistocene (zand)ondergrond 456452-ARO10 KLIC-gegevens (gevectoriseerd op topografische kaart) 456452-ARO11 Dubbelbestemmingen archeologie in bestemmingsplan op topografische kaart 456452-ADVIES Advieszones IVO-O, karterend booronderzoek. N.B. advieszone B en C zijn na een tracéwijziging geamoveerd.
Blad 28 van 26
Bijlage 1: Archeologische perioden Als bijlage op de resultaten en verzamelde gegevens wordt hieronder een algemene ontwikkeling van de bewonersgeschiedenis in Nederland geschetst. Gedurende het paleolithicum (300.000-8800 voor Chr.) hebben moderne mensen (homo sapiens) onze streken tijdens de warmere perioden wel bezocht, doch sporen uit deze periode zijn zeldzaam en vaak door latere omstandigheden verstoord. De mensen trokken als jager-verzamelaars rond in kleine groepen en maakten gebruik van tijdelijke kampementen. De verschillende groepen jager-verzamelaars exploiteerden kleine territoria, maar verbleven, afhankelijk van het seizoen, steeds op andere locaties. In het mesolithicum (8800-4900 voor Chr.) zette aan het begin van het Holoceen een langdurige klimaatsverbetering in. De gemiddelde temperatuur steeg, waardoor geleidelijk een bosvegetatie tot ontwikkeling kwam en de variatie in flora en fauna toenam. Ook in deze periode trokken de mensen als jager-verzamelaars rond. Voorwerpen uit deze periode bestaan voornamelijk uit voor de jacht ontworpen vuurstenen spitsjes. De hierop volgende periode, het neolithicum (5300-2000 voor Chr.), wordt gekenmerkt door een overschakeling van jager-verzamelaars naar sedentaire bewoners, met een volledig agrarische levenswijze.
Deze omwenteling ging gepaard met een aantal technische en sociale vernieuwingen, zoals huizen, geslepen bijlen en het gebruik van aardewerk. Door de productie van overschot kon de bevolking gaan groeien en die bevolkingsgroei had tot gevolg dat de samenleving steeds complexer werd. Uit het neolithicum zijn verschillende grafmonumenten bekend, zoals hunebedden en grafheuvels. Het begin van de bronstijd (2000-800 voor Chr.) valt samen met het eerste gebruik van bronzen voorwerpen, zoals bijlen. Het gebruik van vuursteen was hiermee niet direct afgelopen. Vuursteenmateriaal uit de bronstijd is meestal niet goed te onderscheiden van dat uit andere perioden. Het aardewerk is over het algemeen zeldzaam. De grafheuveltraditie die tijdens het neolithicum haar intrede deed werd in eerste instantie voortgezet, maar rond 1200 voor Chr. vervangen door begravingen in urnenvelden. Het gaat hier om ingegraven urnen met crematieresten waar overheen kleine heuveltjes werden opgeworpen, eventueel omgeven door een greppel. In de ijzertijd (800-12 voor Chr.) werden de eerste ijzeren voorwerpen gemaakt. Ten opzichte van de bronstijd traden er in de aardewerktraditie en in het gebruik van vuursteen geen radicale veranderingen op. De mensen woonden in verspreid liggende hoeven of in nederzettingen van enkele huizen.
Op de hogere zandgronden ontstonden uitgebreide omwalde akkercomplexen (celtic fields). In deze periode werden de kleigebieden ook in gebruik genomen door mensen afkomstig van de zandgebieden. Opvallend zijn de verschillen in materiële welstand. Er zijn zogenaamde vorstengraven bekend in Zuid-Nederland, maar de meeste begravingen vonden plaats in urnenvelden. Met de Romeinse tijd (12 voor Chr. tot 450 na Chr.) eindigt de prehistorie en begint de geschreven geschiedenis. In 47 na Chr. werd de Rijn definitief als rijksgrens van het Romeinse Rijk ingesteld. Ter controle van deze zogenaamde limes werden langs de Rijn castella (militaire forten) gebouwd. De inheems leefwijze handhaafde zich wel, ook al werd de invloed van de Romeinen steeds duidelijker in soorten aardewerk (o.a. gedraaid) en een betere infrastructuur. Onder meer ten gevolge van invallen van Germaanse stammen ontstond er instabiliteit wat uiteindelijk leidde tot het instorten van de grensverdediging langs de Rijn. Over de middeleeuwen (450-1500 na Chr.), en met name de vroege middeleeuwen (450-1000 na Chr.), zijn nog veel zaken onbekend. Archeologische overblijfselen zijn betrekkelijk schaars. De politieke macht was na het wegvallen e van de Romeinen in handen gekomen van regionale en lokale hoofdlieden. Vanaf de 10 eeuw ontstaat er weer enige stabiliteit en is een toenemende feodalisering zichtbaar.
Door bevolkingsgroei en gunstige klimatologische omstandigheden werd in deze periode een begin gemaakt met het ontginnen van bos, heide en veen. Veel van onze huidige steden en dorpen dateren uit deze periode. De hierop volgende periode 1500 – heden wordt aangeduid als nieuwe tijd.
Bijlage 2: Schema Archeologische Monumentenzorg (AMZ)
Verklarende woordenlijst Archeologische Monumentenzorg (AMZ) Archeologische begeleiding (STAP 5c) Een archeologische begeleiding wordt uitgevoerd wanneer proefsleuven of en opgraving niet mogelijk zijn door bijvoorbeeld civieltechnische beperkingen. Archeologische indicatoren Hiermee worden aanwijzingen in de bodem bedoeld die duiden op menselijke activiteiten in het verleden, zoals aardewerkscherven, houtskool, botmateriaal, vondstlagen, etc. Archis Archeologisch informatiesysteem voor Nederland. Een digitale databank met gegevens over archeologische vindplaatsen en terreinen. Bureauonderzoek (STAP 1) Het bureauonderzoek is een rapportage waarin een gespecificeerd archeologisch verwachtingsmodel wordt opgesteld aan de hand van geomorfologische en bodemkaarten, de Archeologische Monumentenkaart (AMK), het Archeologisch Informatiesysteem (ARCHIS), historische kaarten en archeologische publicaties. Fysiek beschermen (STAP 4c) De archeologische resten blijven in de bodem behouden door bijvoorbeeld planaanpassingen. Geofysisch onderzoek Meetapparatuur brengt archeologische verschijnselen in de bodem driedimensionaal in kaart zonder te boren of te graven. Dit kan bijvoorbeeld door radar-, weerstandsonderzoek of elektromagnetische metingen.
Gespecificeerd archeologisch verwachtingsmodel Dit model geeft op detailniveau voor het plangebied aan wat aan archeologische vindplaatsen aanwezig kan zijn. Op basis van dit verwachtingsmodel wordt bepaald of een inventariserend veldonderzoek nodig is en wat de juiste methode is om eventueel aanwezige archeologische resten aan te tonen. Inventariserend veldonderzoek (IVO) (STAP 2) Tijdens een inventariserend veldonderzoek worden archeologische waarden in het veld geïnventariseerd en gedocumenteerd. Waar is wat in de bodem aanwezig? De inventarisatie kan bestaan uit een inventariserend veldonderzoekoverig (door middel van een booronderzoek, veldkartering en/of geofysisch onderzoek) en/of een inventariserend veldonderzoek door middel van proefsleuven. Wat de beste methode is, hangt sterk af van de omstandigheden en de aard van de vindplaats. Inventariserend veldonderzoek - overig (IVO-o) (STAP 2b of 2c) Bij een Inventariserend veldonderzoek - overig door middel van boringen (IVOo) worden boringen gezet door middel van een handboor of guts. Inventariserend veldonderzoek -proefsleuven (IVO-p) (STAP 2f) Proefsleuven zijn lange sleuven van twee tot vijf meter breed die worden aangelegd in de zones waar aanwijzingen zijn voor het aantreffen van archeologische vindplaatsen.
Inventariserend veldonderzoek (IVO) - Verkennende fase (STAP 2b) Wanneer bij het bureauonderzoek onvoldoende gegevens beschikbaar zijn om een gespecificeerd verwachtingsmodel op te stellen, wordt een inventariserend veldonderzoek - verkennende fase uitgevoerd. In deze fase wordt onderzocht of de bodem nog intact is, wat de bodemopbouw is en hoe deze invloed heeft gehad op de locatiekeuze van de mens in het verleden. Het onderzoek is bedoeld om kansarme zones om archeologische resten aan te treffen uit te sluiten en kansrijke zones te selecteren voor vervolgonderzoek. Een verkennend onderzoek kent een relatief lage onderzoeksintensiteit en wordt meestal uitgevoerd door middel van boringen. Inventariserend veldonderzoek (IVO) - Karterende fase (STAP 2c of 2f)
Tijdens een inventariserend veldonderzoek - karterende fase wordt het plangebied systematisch onderzocht op de aanwezigheid van archeologische sporen en/of vondsten. De intensiteit van onderzoek is groter dan in de verkennende fase, bijvoorbeeld door een groter aantal boringen per hectare of door het aanleggen van proefsleuven. Inventariserend veldonderzoek (IVO) - Waarderende fase (STAP 2f) Tijdens de waarderende fase wordt aangegeven of de aangetroffen archeologische vindplaatsen behoudenswaardig zijn. Dat betekent dat de aard, omvang, datering, conservering en inhoudelijke kwaliteit van de vindplaats(en) wordt vastgesteld. Wanneer de waardering van de archeologische resten laag is, hoeft geen verder archeologisch onderzoek te worden uitgevoerd. Het plangebied wordt 'vrijgegeven'. Wanneer de resten behoudenswaardig zijn, wordt in eerste instantie behoud in situ (ter plekke in de bodem) nagestreefd. Wanneer dit door de voorgenomen ontwikkelingen niet mogelijk is, wordt vervolgonderzoek uitgevoerd in de vorm van een opgraving of archeologische begeleiding. Vaak wordt deze fase gecombineerd uitgevoerd met het inventariserend veldonderzoek karterende fase. Opgraving (STAP 5c) Wanneer door de toekomstige ontwikkelingen aanwezige archeologische resten in de bodem niet behouden kunnen worden, wordt een opgraving uitgevoerd.
Tijdens de opgraving worden archeologische resten gedocumenteerd, gefotografeerd en bestudeerd. Hierdoor wordt informatie over het verleden zo goed mogelijk vastgelegd en behouden. Plan van Aanpak (PvA) (STAP 2a) Voor een booronderzoek is een Plan van Aanpak (PvA) noodzakelijk. Het PvA beschrijft hoe het veldwerk wordt uitgevoerd en uitgewerkt. Programma van Eisen (PvE) (STAP 2d of 5a) Voor het uitvoeren van een inventariserend veldonderzoek proefsleuven, archeologische begeleiding of opgraving is een Programma van Eisen (PvE) noodzakelijk. Het PvE beschrijft het doel, vraagstelling en uitvoeringsmethode van het archeologisch onderzoek. Dit document wordt beschouwd als basisdocument voor archeologisch veldonderzoek waarmee de inhoudelijke kwaliteit gewaarborgd wordt. Het PvE wordt goedgekeurd door het bevoegd gezag (gemeente, provincie of het rijk). Quickscan In een quickscan wordt geïnventariseerd of en waar archeologisch onderzoek moet worden uitgevoerd. Selectieadvies (STAP 3) In het selectieadvies wordt op archeologisch inhoudelijke argumenten het advies gegeven welke delen van het plangebied vrijgegeven kunnen worden voor verdere ontwikkeling en welke delen behouden of opgegraven moeten worden. Selectiebesluit (STAP 4) De bevoegde overheid (gemeente, provincie of soms het rijk) geeft op basis van het selectieadvies aan welke maatregelen genomen worden.
De bevoegde overheid kan van het selectieadvies afwijken indien zij dat nodig acht. Veldkartering Bij een veldkartering wordt het plangebied systematisch belopen om archeologische oppervlaktevondsten te verzamelen.
Kaartbijlage
2253188100 3218732100
426000
868
2124276100
2259847100 2066012100 3977963100 4643539100 2264188100 2460904100
2013710100 4004131100 2269226100 2302743100 30545781003218740100 2302135100 869 2297917100 2191296100 2310998100 2775128100 3218749100 867
870
3294938100
222369610029239741002923982100 2113916100
424000
2333061100 2332754100 2199648100 2465684100
2277901100 2218577100
2228101100 2461285100
148000
3240294100
2836486100 26967201003206290100 131743107519100 3295456100 2885094100 2141667100
3977955100 2149735100
2294336100 3994235100
3244458100 2904460100
272757310022291061002065884100
3076967100
3977988100
2063445100 272835910030777281002170349100 2727881100 27278731003713 2836842100 2096429100 2075960100
45579061002213132100 2114953100 3979412100 2193612100
4657690100 3244474100
3266693100
4561145100 201058410032444331003244466100 32913651003138672100 2426309100 3244482100 2836834100 2836478100 2343932100 3244425100 2207082100 3263858100 3244377100 2239823100 2378625100 2100145100 2014934100 29640441002861530100 2923382100 13223 2935549100 12575 2935605100 3056205100 2030089100 2320985100 2432392100 3244400100 3997670100 2199453100 2237141100 2150252100 2189855100 2432376100 2904469100 2237969100 3111706100 2847526100 28777071002877715100 29308911002241889100 2158645100 4212 2095173100 4011819100 313959610029340411002218999100 2268521100 2301982100 2282453100 2430318100 4289 2934058100 3278349100 2014926100 2073546100 2847486100 3770 3190788100 3980068100 3196871100 4579111100 4206 2934577100 27659921002935654100 3139588100 4569335100 42072945414100 2945430100 2323828100 2072899100 2171548100 4014954100 2136904100 2108902100 2934593100 2384140100 2137171100 2931530100 2139667100 4633040100 4032774100 2247680100 2072906100 4617513100 3771 4011884100 284750110028474941002266983100 2934699100 2085704100 3145143100 303910610029314901002213295100 2847518100 4211 2121627100 4209 3140931100 2360901100 2931499100 2040319100 42793139522100 24559641002945422100 2194211100 4278 4591715100 2247712100 4609454100 3139611100 3130782100 4009608100 2051270100 4035171100 2308568100 2924208100 3995 4609454100 4210 2731558100 21467541003299393100 22886011002014950100 3140923100
2442128100 2931547100 4593562100 4009616100 3278032100 2469726100 2931409100 3768 2054040100 2250417100 4032774100 2308551100 2192487100 3263874100 2470649100 313964410029340661004001 4591148100 2372047100 4213 42803140818100 4567294100 2462192100 2442177100 2046224100 2471823100 4612142100 3062053100 15674 4569335100 2013346100 2280793100 3077541100 3999 2934714100 2298240100 22436701002110092100 2935305100 2298232100 2288626100 2934706100 2288618100 4000 2243581100 2933734100 3140972100 3173826100 29241351002945447100 2935662100 4208 31412471002934722100 31817151002924216100 3772 2945503100 2728431100 2081492100 3118998100 3140980100 29352161002935427100 20288261002960164100 2242699100 2728448100 2931458100 4204 2755048100 39982059525100 2935346100 2077994100 20800741004567018100 3141239100 4285 2159706100 4611802100 4545594100 3207610100 2935240100 4281 2755031100 2341331100 4286 4284 29242491003140680100 22371331002134936100 42032853366100 22633371003294946100
2384927100
422000
2152642100 40191091002268595100
2178969100 2093626100 2159658100 2202781100
3987431100 3998489100
146000
21191731002085575100 2086190100
4288
2202424100
3038848100 3997 2935087100 2050241100 3996 2935079100 2935095100 2117383100 2819087100 4200 2935062100 2141634100 2924298100 2924151100 2824424100
4024488100
420000
2270124100
29350131002962465100 2830012100 2165181100 2873721100 29350051003145176100 2826230100 4003 2935054100 42022731541100 40023996690100 2051716100 2935046100 2935321100 4201 2935338100
2400348100 3140826100 2397052100 2931611100 3993328100 21150661003977185100 22076251002247801100 3994105100 2771831100 2230726100
Terrein van zeer hoge archeologische waarde, beschermd
2731517100
138000
2220009100 2385291100
4582805100
140000
2062221100
00
2945455100
3078384100
Terrein van zeer hoge archeologische waarde
32296681002475071100 2912260100 onderzoeksmeldingen_vlak 2163901100 3300922100 vondstmeldingen_punt 3300922100 3300922100
3237921100 2081743100 2089577100 42052864341100 281892510029120001002335921100 4005088100 3145184100 3175624100 2080593100 2935273100 21812511002935298100 0 500 1.000 2157316100
2380788100
2051773100
2315882100 3018995100 Legenda 3018987100 Gestuurde boring 2912252100 3776 Openontgraving 2400964100 plangebiedzaltbommelzuilicheminclstations06022020 4638882100 Locaties stations 3018946100 2163926100 Terrein van archeologische waarde 21393011002912366100 Terrein van hoge archeologische waarde 23807711003300922100
2316862100
NR
4564701100 4011316100 2391666100
4584911100 20906371002435624100
Reddyn B.V.
2220000100
2165546100
142000
3141174100
4216
Zuilichem-Zaltbommel
3141296100
144000
Gegevens uit ARCCHIS
! °
1.500
2.000 m
RF
WIJZIGING
GET. GIS SPECIALIST
2819492100 SCHAAL
PROJECTLEIDER
FORMAAT
R. Fens 4022940100 1:30.000
12611
27287151002945488100 3993 2725645100 PROJECTOMSCHRIJVING 2801890100 KAARTTITEL
2391641100
Definitief
DATUM
OPDRACHTGEVER
2469815100
4000349100
26-6-2020
2028834100
2030615100
A. Brokke
A3
DATUM
BLAD IN BLADEN
STATUS
WIJZ.NR
26-6-2020
1 van 1
Definitief
00
www.anteagroup.nl 2028786100 2028794100 2267671100 KAARTNUMMER 2137333100 2028867100 456452-ARO1 2055759100 Esri Nederland, Community Map Contributors 2035281100
146000
424000
2202384100 2412417100
2453922100
144000
426000
142000
422000
140000
R:\00455000\00456452\456452 Archeologie\ArcGIS 2019\MXD\456452-REV03-ARO.mxd
148000
420000
138000
142000
144000
146000
148000
424000 422000
422000
424000
426000
140000
426000
138000
Legenda
00
NR
420000
Gestuurde boring Openontgraving
26-6-2020 DATUM
Definitief
1.000
1.500
AHN2 50cm maaiveld - Shaded Relief
R. Fens
PROJECTLEIDER
A. Brokke
PROJECTOMSCHRIJVING
Zuilichem-Zaltbommel
Hoog
KAARTTITEL
SCHAAL
1:30.000
FORMAAT
A3
DATUM
BLAD IN BLADEN
STATUS
WIJZ.NR
26-6-2020
Hoogtekaart op basis van het Actueel Hoogtebestand Nederland
Laag
RF
GET. GIS SPECIALIST
Reddyn B.V.
Locaties stations
2.000 m
WIJZIGING
OPDRACHTGEVER
plangebiedzaltbommelzuilicheminclstations06022020
Value
500
Definitief
1 van 1 00
www.anteagroup.nl
KAARTNUMMER
456452-ARO2 Esri Nederland, AHN; Esri Nederland, Community Map Contributors 138000
140000
142000
144000
146000
R:\00455000\00456452\456452 Archeologie\ArcGIS 2019\MXD\456452-REV03-ARO.mxd
148000
420000
0
! °
142000
144000
146000
148000
424000 422000
422000
424000
426000
140000
426000
138000
00
420000
NR
500 26-6-2020 DATUM
Definitief
1.000
1.500
KAARTNUMMER
456452-ARO3
Locaties stations
138000
140000
142000
144000
146000
FORMAAT
A. Brokke
A3
DATUM
BLAD IN BLADEN
STATUS
WIJZ.NR
26-6-2020
Geomorfologische Kaart Nederland 1:30.000 (los legendablad)
plangebiedzaltbommelzuilicheminclstations06022020
1:30.000
PROJECTLEIDER
Zuilichem-Zaltbommel
Openontgraving
SCHAAL
R. Fens
PROJECTOMSCHRIJVING
KAARTTITEL
GET. GIS SPECIALIST
Reddyn B.V.
Gestuurde boring
RF
WIJZIGING
OPDRACHTGEVER
Legenda
2.000 m
1 van 1
Definitief
00
www.anteagroup.nl
Esri Nederland, Community Map Contributors R:\00455000\00456452\456452 Archeologie\ArcGIS 2019\MXD\456452-REV03-ARO.mxd
148000
420000
0
! °
Rn44Cv
426000
Rn95A
Rn44C
Rn66A
Rn95A
AO
|f TERP
|h DIJK
Rn95A
Rn95A|g WATER Rd90A
Rn95A
|g WATER
|f TERP
424000
AO
Rn52A
Rn67C
Rn62C
Rn47C
Rd90A
|h DIJK |g WATER |g MOERAS Rn95A
Rn52A
Rn95A
|g MOERAS Rn95A
Rn95A
|g WATER
|h BEBOUW
Rd10A
Rn52A/Rn95A
Rd90A
|h DIJK
Rn95A
Rd90A
|g MOERAS
AO
|h BEBOUW
AO
Rn52A |g WATER
Rn52A/Rn95A |g WATER
Rn95A |g MOERAS
Rn95A
Rn52A
Rn47C
Rn95C
Rn67C
AO
Rn66A
Rn67C Rn67C
Rn47C |f TERP
Rn44Cv
Rn95A
Rn95A
Rn46A
Rn67C
Rn44C
Rn52A Rn95A
422000
|g MOERAS
Rn52A |f TERPRn95A
Rn66A
|g WATER Rn52A/Rn95A
|f TERP Rn15A
|h BEBOUW
148000
Rd90A
Rd10A
|f TERP
|f TERP
Rd90A
Rn14C
|g MOERAS
Rd10A
AO
Rn95A
Rn67C
Rn67C
Rn95ARn15A |g WATER
|g WATER
|h DIJK
Rn67C
Rn44C
Rn15A
|g WATER
Rn52A/Rn95A
Rn15A
Rn66A Rn95A
Rn95A |g MOERAS
Rn95A |g WATER |g MOERAS
Rn95A
AO
Rn47C
|g WATER
Rd10A
Rd10A
Rn95A
Rn15A
|g WATER |g MOERAS |g WATER Rd10A |g WATER |h BEBOUW Rn52A
Rn52A |g WATER
146000
|g MOERAS |g WATER
Rd90A
Rd90A
Rd90A
Rn47C Rn44C
Rn44Cv
Rn47C
Rn46A
Rn66A Rn52A
Rn44C
144000
|g WATER
Rn67C
Legenda
Rn46A
Rn44C |f TERP
Rn47C
Rn67C
|f TERP
|f TERP
422000
Rv01C
142000
426000
140000
424000
138000
|h BEBOUW
Gestuurde boring
Rn95A
plangebiedzaltbommelzuilicheminclstations06022020
Locaties stations Rn52A
Overslaggronden Kalkhoudende ooivaaggronden; lichte zavel
Rn52A
Kalkhoudende ooivaaggronden; zware zavel en lichte klei
|f TERP Rd10A Kalkloze poldervaaggronden; zware klei, profielverloop 4
Kalkloze poldervaaggronden; lichte zavel, profielverloop 4
Rn47C
Rn44C
Kalkhoudende poldervaaggronden; lichte zavel, profielverloop 5
|g WATER kZn30A
Kalkhoudende poldervaaggronden; zware klei, profielverloop 3, of 3 en 4 , of 4
Kalkhoudende poldervaaggronden; zavel, profielverloop 2
420000
Kalkloze poldervaaggronden; zavel en lichte klei, profielverloop 3, of 3 en 4
|h DIJK
|g WATER
Rn95A
Rd10A Opgehoogd of opgespoten |f TERP Oude bewoningsplaatsen
Rn67C Water Bebouwing Dijk
Rn95A
Rn95A
|h BEBOUW
Rd10A
Rn52A/Rn95A
138000
0
Rd10A
|f TERP Rn52A
Rn47C
Rn15A Zb20A Rn95A 140000
500 26-6-2020 DATUM
Rn95A
Rn15A Rd90A
1.500
Rn46A
Definitief
WIJZIGING
Rn47C
Rn44C
Rn46A
Rn67C 142000
Rn47C Rn44C
Rn67C
Rn95A |f TERP
Rn44C
|f TERP
PROJECTLEIDER
A. Brokke
144000
Rn67C
KAARTNUMMER
456452-ARO4 146000
Rn67C
SCHAAL
1:30.000
FORMAAT
A3
BLAD IN BLADEN
26-6-2020
KAARTTITEL
RF
GET.
Rn52A
DATUM
Rn44C Bodemkaart Nederland 1:30.000 Rn67C
Rn47C R. Fens Rn67C
Zuilichem-Zaltbommel
Rn67C
2.000 m
GIS SPECIALIST
Reddyn B.V.
PROJECTOMSCHRIJVING
|f TERP
1.000
OPDRACHTGEVER
|f TERP
Rn66A
Kalkhoudende vlakvaaggronden; grof zand
Moeras
Rn44C 00
Rn94C
! °
Rn67C
NR
Kalkloze poldervaaggronden; zware zavel en lichte klei, profielverloop 5
Kalkhoudende vorstvaaggronden; fijn zand
Rn95A
Rn67C
AO
Kalkloze poldervaaggronden; zware zavel en lichte klei, profielverloop 4 Rd10A Rn52A Kalkhoudende poldervaaggronden; zware zavel en lichte klei, profielverloop 5 |f TERP Kalkloze drechtvaaggronden; profielverloop 1
Rn67C
|f TERP
Kalkloze poldervaaggronden; zware klei, profielverloop 3, of 3 en 4 Kalkloze poldervaaggronden; zavel en lichte klei, profielverloop 2|h DIJK Rn95A Kalkhoudende poldervaaggronden; zavel en lichte klei, profielverloop 3, of 3 en 4, of 4 Rd90A
Rn44C
Rn46A
Rn67C
Rn44C Definitief STATUS
1 van 1 WIJZ.NR
00
www.anteagroup.nl
Rn52A
Esri Nederland, Community Map Contributors Rn67C
R:\00455000\00456452\456452 Archeologie\ArcGIS 2019\MXD\456452-REV03-ARO.mxd
148000
420000
Openontgraving
142000
144000
146000
148000
424000 422000
422000
424000
426000
140000
426000
138000
00
420000
NR
500 26-6-2020 DATUM
Definitief
1.000
1.500
FORMAAT
A. Brokke
A3
DATUM
BLAD IN BLADEN
STATUS
WIJZ.NR
26-6-2020
Uitsnede uit Topografisch en Militaire kaart circa 1850
plangebiedzaltbommelzuilicheminclstations06022020
1:30.000
PROJECTLEIDER
Zuilichem-Zaltbommel
Openontgraving
SCHAAL
R. Fens
PROJECTOMSCHRIJVING
KAARTTITEL
GET. GIS SPECIALIST
Reddyn B.V.
Gestuurde boring
RF
WIJZIGING
OPDRACHTGEVER
Legenda
2.000 m
1 van 1
Definitief
00
www.anteagroup.nl
KAARTNUMMER
456452-ARO5 Esri Nederland, Kadaster; Esri Nederland, Community Map Contributors
Locaties stations
138000
140000
142000
144000
146000
R:\00455000\00456452\456452 Archeologie\ArcGIS 2019\MXD\456452-REV03-ARO.mxd
148000
420000
0
! °
142000
144000
146000
148000
424000 422000
422000
424000
426000
140000
426000
138000
00
420000
NR
500 26-6-2020 DATUM
Definitief
OPDRACHTGEVER
Reddyn B.V.
PROJECTOMSCHRIJVING
Zuilichem-Zaltbommel
Legenda
KAARTTITEL
Topografische kaart circa 1900
Gestuurde boring Openontgraving plangebiedzaltbommelzuilicheminclstations06022020
1.000
1.500
2.000 m
RF
WIJZIGING
GET. GIS SPECIALIST
SCHAAL
R. Fens
1:30.000
FORMAAT
PROJECTLEIDER
A. Brokke
A3
DATUM
BLAD IN BLADEN
STATUS
WIJZ.NR
26-6-2020
1 van 1
Definitief
00
www.anteagroup.nl
KAARTNUMMER Esri Nederland, Community Map Contributors; Esri Nederland; Kadaster; Gemeentekaart (t/m 1:768.000), TK200 (t/m 1:192.000), TMK 50D (t/m 1:48.000), 456452-ARO6 Bonnebladen (t/m 1:6.000)
Locaties stations
138000
140000
142000
144000
146000
R:\00455000\00456452\456452 Archeologie\ArcGIS 2019\MXD\456452-REV03-ARO.mxd
148000
420000
0
! °
142000
144000
146000
148000
424000 422000
422000
424000
426000
140000
426000
138000
500
00
NR
26-6-2020 DATUM
Definitief
OPDRACHTGEVER
420000
Reddyn B.V.
PROJECTOMSCHRIJVING
Zuilichem-Zaltbommel
Legenda
KAARTTITEL
Topografische kaart circa 1975
Gestuurde boring Openontgraving plangebiedzaltbommelzuilicheminclstations06022020
1.000
1.500
2.000 m
RF
WIJZIGING
GET. GIS SPECIALIST
SCHAAL
R. Fens
1:30.000
FORMAAT
PROJECTLEIDER
A. Brokke
A3
DATUM
BLAD IN BLADEN
STATUS
WIJZ.NR
26-6-2020
1 van 1
Definitief
00
www.anteagroup.nl
KAARTNUMMER Esri Nederland, Community Map Contributors; Esri Nederland; Kadaster; Gemeentekaart (t/m 1:768.000), TK200 (t/m 1:192.000), TOP50 (t/m 1:48.000), 456452-ARO7 TOP25 (t/m 1:6.000)
Locaties stations
138000
140000
142000
144000
146000
R:\00455000\00456452\456452 Archeologie\ArcGIS 2019\MXD\456452-REV03-ARO.mxd
148000
420000
0
! °
134000
136000 703
707
138000
140000
142000 727
36 707
144000 702
44
726
44
703
148000 110
707
374
31
727
46
707
428000
374
428000
707
146000
374 43
Legenda
66
66 / 303
27 / 174
Openontgraving
Geomorphological / Sedimentary-Architectural coding (Field: GEOM)
0 = Not delta plain
94
1 = Channel belt 2 = Channel belt crossing
27 / 48
48 / 303
48 / 303
702
303
799
3 = Crevasse crossing channel belt
48 / 303
5 = Crevasse channel / sand splay
48 / 174
48
daloudd - IDs van de systemen in de DAL-LAAG
Lateglacial-Holocene reworking complexity coding (Field: DALGEOM)
0 = not labeled
27 / 48
1 = Pleistocene fluvial activity only 2 = One reworking system
4 = Three ...
156 124
48
113
3 = Two reworking systems
424000
4 = Floodbasin
48
5 = Four ... 6 = Five ...
191 / 101
7 = Six reworking systems
ouddom - Crevasses
114
Geomorphology/Sedimentary Architectural coding (Field: GEOM)
0 = Not delta plain. Transparent, outlined
94
701
422000
27 / 191
27
1 = Channel belt; 2 = Channel belt crossing 3 = Crevasse crossing channel belt
30
6
4 = Floodbasin. Transparent 5 = Crevasse channel / sand splay. Darkish Gray
ouddom - EINDDATERINGEN RIVIERACTIVITEIT
6/4
Einde van Sedimentaire activiteit. Intern hanteert het GIS 14C jaren. De legenda geeft ook ruwe conversie naar 'kalender' jaren.
Huidig (1950 AD) 1 - 100 14C BP = 1850 AD 100 - 450 14C BP = 1500 AD
191 / 32
32 / 6 / 4
6/4
252
799 191
450 - 800 14C BP = 1200 AD 800 - 1150 14C BP = 900 AD
32
1151 - 1500 14C BP = 500 AD
701
1501 - 1950 14C BP = 100 AD
191
2351 - 3000 14C BP = 1200 BC
9
30 / 32
3501 - 4000 14C BP = 2500 BC = 4500 cal BP
4501 - 5000 14C BP = 3800 BC = 5800 cal BP 5001 - 5500 14C BP = 4300 BC = 6300 cal BP
19 / 101
364
191 30
6001 - 6500 14C BP = 5400 BC = 7400 cal BP
169
6501 - 7000 14C BP = 5900 BC = 7800 cal BP
19 / 364
19
8001 - 9400 14C BP = 8600 BC = 10600 cal BP
185 / 364
9401 - 10000 14C BP = 9700 BC = 11700 cal BP
19
10010 - 10500 14C BP = 10500 BC = 12400 cal BP 10510 - 12000 14C BP = 12000 BC = 13900 cal BP
185 / 19 / 364
12010 - 14000 14C BP = 15000 BC = 17000 cal BP
136000
138000
708
140000
Definitief
DATUM
KAARTNUMMER
456452-ARO8
144000
RF
GET.
R. Fens
PROJECTLEIDER
A. Brokke
SCHAAL
1:40.000
FORMAAT
A3
DATUM
BLAD IN BLADEN
STATUS
WIJZ.NR
26-6-2020
60
Stroomgordelkaart (Cohen et al. 2012)
60
2.700 m
GIS SPECIALIST
Zuilichem-Zaltbommel
KAARTTITEL
2.025 WIJZIGING
Reddyn B.V.
799
101
142000
26-6-2020
1.350
PROJECTOMSCHRIJVING
60
60 / 364
675
OPDRACHTGEVER
708
60
7001 - 7500 14C BP = 6200 BC = 8200 cal BP
134000
00
NR
30 / 32
5501 - 6000 14C BP = 4900 BC = 6900 cal BP
7501 - 8000 14C BP = 6900 BC = 8900 cal BP
73
0
1951 - 2350 14C BP = 500 BC
4001 - 4500 14C BP = 3100 BC = 5100 cal BP
! °
30 / 32
32
3001 - 3500 14C BP = 1800 BC
420000
32
27 / 156
422000
424000
702
303
156 / 303
plangebiedzaltbommelzuilicheminclstations06022020
ouddom - IDs van de systemen in de DELTA-LAAG
27 / 303 174
Gestuurde boring
Locaties stations
166
166 / 174
1 van 1
Definitief
00
www.anteagroup.nl
188 Esri Nederland, Community Map Contributors
146000
R:\00455000\00456452\456452 Archeologie\ArcGIS 2019\MXD\456452-REV03-ARO.mxd
148000
420000
426000
194
426000
703
142000
144000
146000
148000
424000 422000
422000
424000
426000
140000
426000
138000
Legenda Gestuurde boring Openontgraving plangebiedzaltbommelzuilicheminclstations06022020 Locaties stations 1: Zand van bedijkte rivieren, binnen 1,0 m-mv 2: Zand van bedijkte rivieren, top tussen 1,0 - 2,0 m-mv 3: Zand van bedijkte rivieren, top tussen 2,0 - 3,0 m-mv 4: Zand van bedijkte rivieren, top tussen 3,0 - 4,0 m-mv 5: Zand van bedijkte rivieren, top tussen 4,0 - 5,0 m-mv 6: Zand van bedijkte rivieren, top tussen 5,0 - 6,0 m-mv
! °
7: Zand van bedijkte rivieren, top tussen 6,0-7,0 m-mv 8: Zand van bedijkte rivieren, top tussen 7,0-8,0 m-mv 9: Zand van bedijkte rivieren, top tussen 8,0-9,0 m-mv 10: Zand van bedijkte rivieren, top tussen 9,0-10,0 m-mv
0
14: Beddingzand onbedijkte rivieren, top tussen 1,0 - 1,5 m-mv
420000
15: Beddingzand onbedijkte rivieren, top tussen 1,5 - 2,0 m-mv 16: Beddingzand onbedijkte rivieren, top tussen 2,0 - 3,0 m-mv
500
00
17: Beddingzand onbedijkte rivieren, dieper dan 3,0 m-mv
NR
20: Pleistoceen zand 0 - 1,0 m-mv 21: Pleistoceen zand 1,0 - 2,0 m-mv
26-6-2020 DATUM
OPDRACHTGEVER
22: Pleistoceen zand 2,0 - 3,0 m-mv
Reddyn B.V.
23: Pleistoceen zand 3,0 - 4,0 m-mv 24: Pleistoceen zand 4,0 - 5,0 m-mv 25: Pleistoceen zand 5,0 - 6,0 m-mv
PROJECTOMSCHRIJVING
Zuilichem-Zaltbommel
26: Pleistoceen zand 6,0 - 7,0 m-mv 27: Pleistoceen zand 7,0 - 8,0 m-mv 28: Pleistoceen zand 8,0 - 9,0 m-mv
KAARTTITEL
Zanddieptekaart 2010
29: Pleistoceen zand 9,0 - 10,0 m-mv 30: Pleistoceen zand 10,0 - 11,0 m-mv 32: Verstoord (bebouwd, zand-winning, vergraven)
KAARTNUMMER
456452-ARO9
99: Water
138000
140000
142000
144000
146000
Definitief
1.000
1.500
2.000 m
RF
WIJZIGING
420000
13: Beddingzand onbedijkte rivieren, top binnen 1,0 m-mv
GET. GIS SPECIALIST
R. Fens
SCHAAL
1:30.000
FORMAAT
PROJECTLEIDER
A. Brokke
A3
DATUM
BLAD IN BLADEN
STATUS
WIJZ.NR
26-6-2020
1 van 1
Definitief
00
www.anteagroup.nl
Esri Nederland, Community Map Contributors R:\00455000\00456452\456452 Archeologie\ArcGIS 2019\MXD\456452-REV03-ARO.mxd
148000
142000
144000
146000
148000
424000 422000
422000
424000
426000
140000
426000
138000
Legenda
0
Gestuurde boring
500
1.000
! °
1.500
2.000 m
plangebiedzaltbommelzuilicheminclstations06022020
00
Locaties stations
NR
Kabels en leidingen Layer
26-6-2020 DATUM
OPDRACHTGEVER
buisleiding gevaarlijke inhoud
Reddyn B.V.
data elektriciteit hoogspanning elektriciteit laagspanning
PROJECTOMSCHRIJVING
Zuilichem-Zaltbommel
elektriciteit middenspanning gashogedruk gaslagedruk
KAARTTITEL
KLIC-gegevens
overig watertransportleiding riool onder druk
KAARTNUMMER
456452-ARO10
riool vrij verval
138000
140000
142000
144000
146000
Definitief
RF
WIJZIGING
420000
420000
Openontgraving
GET. GIS SPECIALIST
R. Fens
SCHAAL
1:30.000
FORMAAT
PROJECTLEIDER
A. Brokke
A3
DATUM
BLAD IN BLADEN
STATUS
WIJZ.NR
26-6-2020
1 van 1
Definitief
00
www.anteagroup.nl
Esri Nederland, Community Map Contributors R:\00455000\00456452\456452 Archeologie\ArcGIS 2019\MXD\456452-REV03-ARO.mxd
148000
142000
144000
146000
148000
424000 422000
422000
424000
426000
140000
426000
138000
Legenda
! °
Gestuurde boring Openontgraving plangebiedzaltbommelzuilicheminclstations06022020
0
Dubbelbestemming archeologie Naam
Waarde - Archeologie
00
420000
Waarde - Archeologie 1
NR
Waarde - Archeologie 2
500 26-6-2020 DATUM
Definitief
1.000
1.500
Waarde - Archeologie 5
R. Fens
PROJECTLEIDER
A. Brokke
PROJECTOMSCHRIJVING
Zuilichem-Zaltbommel
Waarde - Archeologie 6 Waarde - Archeologie 7
KAARTTITEL
Waarde - Archeologie-1
KAARTNUMMER
456452-ARO11
Waarde - Cultuurhistorie
138000
140000
142000
144000
146000
SCHAAL
1:30.000
FORMAAT
A3
DATUM
BLAD IN BLADEN
STATUS
WIJZ.NR
26-6-2020
Dubbelbestemmingen archeologie in bestemmingsplan
Waarde - Archeologie 8
GET. GIS SPECIALIST
Reddyn B.V.
Waarde - Archeologie 4
RF
WIJZIGING
OPDRACHTGEVER
Waarde - Archeologie 3
2.000 m
Definitief
1 van 1 00
www.anteagroup.nl
Esri Nederland, Community Map Contributors R:\00455000\00456452\456452 Archeologie\ArcGIS 2019\MXD\456452-REV03-ARO.mxd
148000
420000
Locaties stations
142000
144000
146000
148000
424000
424000
426000
140000
426000
138000
A
D
E
F
G
H
J
I
K
L
M
N
S
O
422000
Legenda
0
500
00
Gestuurde boring
NR
26-6-2020 DATUM
OPDRACHTGEVER
Openontgraving
Reddyn B.V.
plangebiedzaltbommelzuilicheminclstations06022020
PROJECTOMSCHRIJVING
Zuilichem-Zaltbommel
Locaties stations
KAARTTITEL
Advieszones IVO-O
IVO-O
KAARTNUMMER
456452-ADVIES 138000
140000
142000
144000
146000
Definitief
1.000
! °
1.500
2.000 m
RF
WIJZIGING
420000
420000
422000
P
R
Q
GET. GIS SPECIALIST
R. Fens
SCHAAL
1:30.000
FORMAAT
PROJECTLEIDER
A. Brokke
A3
DATUM
BLAD IN BLADEN
STATUS
WIJZ.NR
26-6-2020
1 van 1
Definitief
00
www.anteagroup.nl
Esri Nederland, Community Map Contributors R:\00455000\00456452\456452 Archeologie\ArcGIS 2019\MXD\456452-REV03-ARO.mxd
148000
Over Antea Group Van stad tot land, van water tot lucht; de adviseurs en ingenieurs van Antea Group dragen in Nederland sinds jaar en dag bij aan onze leefomgeving. We ontwerpen bruggen en wegen, realiseren woonwijken en waterwerken. Maar we zijn ook betrokken bij thema’s zoals milieu, veiligheid, assetmanagement en energie. Onder de naam Oranjewoud groeiden we uit tot een allround en onafhankelijk partner voor bedrijfsleven en overheden. Als Antea Group zetten we deze expertise ook mondiaal in. Door hoogwaardige kennis te combineren met een pragmatische aanpak maken we oplossingen haalbaar én uitvoerbaar. Doelgericht, met oog voor duurzaamheid. Op deze manier anticiperen we op de vragen van vandaag en de oplossingen van de toekomst. Al meer dan 60 jaar.
Contactgegevens Tolhuisweg 57 8443 DV HEERENVEEN Postbus 24 8440 AA HEERENVEEN E. alex.brokke@anteagroup.com ISSN: 1570-6273 Copyright © 2020 Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt door middel van druk, fotokopie, elektronisch of op welke wijze dan ook, zonder schriftelijke toestemming van de auteurs. Disclaimer Antea Group aanvaardt op generlei wijze aansprakelijkheid voor schade welke voortvloeit uit beslissingen genomen op basis van de resultaten van archeologisch (voor)onderzoek.
www.anteagroup.nl
vastgesteld bestemmingsplan Zuilichem, Mertstraat transformatorstation Gemeente Zaltbommel Projectnummer 0456452.100
Bijlage 2
blad 57 van 1412
Archeologisch veldonderzoek
Antea Group Archeologie 2020/156 Inventariserend Veldonderzoek d.m.v. boringen Aanleg 150kV-kabelverbinding ZaltbommelZuilichem, gemeente Zaltbommel
projectnummer 459613 revisie 00 10 december 2020
Antea Group Archeologie 2020/156 Inventariserend Veldonderzoek d.m.v. boringen Aanleg 150kV-kabelverbinding Zaltbommel-Zuilichem, gemeente Zaltbommel projectnummer 459613 revisie 00 10 december 2020
Auteurs R. Fens I. Fleuren
Opdrachtgever Reddyn B.V. Utrechtseweg 68 6812 AH ARNHEM
datum vrijgave 11-12-2020
beschrijving revisie 00 voorleggen bevoegde overheid
goedkeuring A.J. Brokke
vrijgave A. de Jong
Inhoudsopgave
Blz.
Samenvatting
3
1
Inleiding
5
2
Bureauonderzoek
6
2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 2.7 2.8 2.9 2.10 2.11 2.12
Begrenzing plangebied Huidig en toekomstig gebruik Archeologisch beleid en regelgeving Landschappelijke situatie Bewoningsgeschiedenis en historische situatie Mogelijke verstoringen Archeologische waarden Ondergrondse bouwhistorische waarden Bestaande verwachtingskaarten Gespecificeerde archeologische verwachting Conclusies (bureauonderzoek) Advies (bureauonderzoek)
6 6 7 7 9 10 10 16 16 17 18 18
3
Veldonderzoek
20
3.1 3.2 3.3 3.3.1 3.3.2
Doel- en vraagstelling Onderzoeksopzet en werkwijze Resultaten Bodemopbouw en fysische geografie Archeologie
20 21 21 22 33
4
Conclusies en advies
35
4.1 4.2
Conclusies (Selectie)advies
35 36
Literatuur en geraadpleegde bronnen
38
Lijst van afbeeldingen en bijlagen
39
Bijlagen 1 2 3
Archeologische perioden AMZ-cyclus Boorbeschrijvingen
Kaartbijlagen 459613-ARCHIS 459613-ARO 459613-ADV
Situatiekaart met ligging plangebied op gegevens uit ARCHIS Situatiekaarten met ligging boorpunten Advieskaart vervolgonderzoek (locaties IVO-P)
Antea Group Archeologie 2020/156 Inventariserend Veldonderzoek d.m.v. boringen projectnummer 459613 10 december 2020 revisie 00 Reddyn B.V.
Administratieve gegevens Projectnummer Antea Group OM-nummer Provincie Gemeente Plaats Toponiem
459613 477076100 Gelderland Zaltbommel Zuilichem, Gameren Zaltbommel, Zuilichem, Gameren, Bruchem, N322
Kaartblad 44F, 45A Coördinaten 137258 / 423654 146649 / 422730 Opdrachtgever Uitvoerder Datum uitvoering Projectteam
Reddyn B.V. Antea Group maart en zomer 2020 L. de Jong - van Twisk R. Fens (KNA-prospector) I. Fleuren (archeoloog)
Vrijgave conform KNA A.J. Brokke (senior KNA-prospector) Bevoegd gezag Gemeente Zaltbommel Deskundige bevoegd gezag M. Sanders Beheer documentatie Antea Group Vondstdepot n.v.t.
Afbeelding 1 (volgende pagina). Uitsnede topografische kaart met de ligging van het plangebied (paarse contourlijn), en het onderzoeksgebied voor het IVO-O (gele lijn), inclusief aanduiding van de deeltracés (genummerd). Bron: Esri & partners. Blad 1 van 40
Antea Group Archeologie 2020/156 Inventariserend Veldonderzoek d.m.v. boringen projectnummer 459613 10 december 2020 revisie 00 Reddyn B.V.
9 8 7 6 2
3
4
5 Blad 2 van 40
1
Antea Group Archeologie 2020/156 Inventariserend Veldonderzoek d.m.v. boringen projectnummer 459613 10 december 2020 revisie 00 Reddyn B.V.
Samenvatting In maart en de zomer van 2020 heeft Antea Group in opdracht van Reddyn B.V. een archeologisch inventariserend veldonderzoek (karterende boringen) uitgevoerd in het kader van toekomstige vermogensontwikkelingen in de gemeenten Zaltbommel en Maasdriel. Het voorgenomen werk betreft het leggen van een dubbele 150kV-kabelverbinding tussen het transformatorstation aan de Bommelsekade in Zaltbommel en het transformatorstation aan de Mertstraat in Zuilichem en aanpassingen binnen de genoemde transformatorstations. Het totale tracé heeft een lengte van circa 12 km en is gelegen in de gemeentes Zaltbommel en Maasdriel. De onderhavige rapportage heeft betrekking op het tracégedeelte van het plangebied dat gelegen is in de gemeente Zaltbommel (exclusief de uitbreiding van het transformatorstation Zuilichem). De totale lengte van dit tracégedeelte is circa 10,8 km. In een eerder uitgevoerd bureauonderzoek is geconcludeerd dat de archeologische verwachting binnen het gebied sterk verbonden is met de in de ondergrond aanwezige (verlande) stroomgordels, de bijbehorende oeverwallen en crevasses. Het gaat hier om de volgende stroomgordels: Brakel, (crevasses van) Spelwerd, Broek, Molenveld, Zaltbommel-Nederhemert, Oensel, Gameren en Bruchem.
Op de oudste stroomgordels (Brakel, Spelwerd en Broek) zijn tot op heden nog geen archeologische sporen aangetroffen, maar in theorie kunnen hier sporen vanaf de periode neolithicum tot en met de bronstijd worden aangetroffen. Op de ZaltbommelNederhemert-stroomgordel zijn resten uit de periode bronstijd-ijzertijd aangetroffen. De Molenveld, Oensel, Gameren en Bruchem-stroomgordels zijn gezien de einddatering van hun actieve fase bewoonbare locaties geweest in de ijzertijd, Romeinse tijd en in de vroege tot late middeleeuwen. Op de stroomgordel van Gameren liggen diverse vindplaatsen uit de (laat) Romeinse tijd. Op grond van de beschikbare gegevens is gebleken dat alle in het plangebied voorkomende stroomgordels zich binnen de ontgravingsdiepte van maximaal 2,05 m kunnen bevinden. Naar aanleiding van deze conclusies is besloten om een karterend booronderzoek uit te voeren op de locaties waar de werkzaamheden in open ontgraving zullen plaatsvinden en waar stroomgordels en crevasses in de ondergrond worden verwacht. Conclusies en advies booronderzoek In de diepere ondergrond zijn bedding- en oeverwal- en/of crevasseafzettingen van de Brakel, Molenveld, Gameren, Bruchem stroomgordel, en mogelijk de Zaltbommel-Nederhemert en de Spelwerd stroomgordels aangetroffen. Deze afzettingen bestaan over het algemeen uit kalkrijk zand, of zandige of sterk siltige klei.
De hogere rivierafzettingen hebben in het plangebied veelal een geërodeerde top, maar in de overgangszone van dergelijke oeverwallen en crevasses naar het komgebied zijn plaatselijk vegetatiehorizonten of laklagen in de ondergrond aangetroffen. Dergelijke niveaus duiden op de aanwezigheid van een vegetatiedek en een (daaropvolgende) periode met droge condities, waarbij het niveau de mogelijkheid heeft te rijpen. De combinatie van vegetatieresten en rijping is een indicator voor een archeologische laag, een oud loopvlak of woonlaag (laklagen, vegetatiehorizonten, ‘oude woongrond’). Het geadviseerde vervolgonderzoek bestaat uit een archeologisch proefsleuvenonderzoek (IVO-P, uit te voeren conform BRL4000, protocol 4003) en de onderzoeksnadruk ligt vooral op deze mogelijke archeologische lagen. Concreet gaat het hierbij om volgende gebieden (zie ook in de bijlage tekening 459613-ADV): Deelgebied 1, boring 100-101: waar boven op oeverafzettingen van de Gamerenstroomgordel en onder de huidige bouwvoor een humeus grondpakket ligt. Mogelijk
Blad 3 van 40
Antea Group Archeologie 2020/156 Inventariserend Veldonderzoek d.m.v. boringen projectnummer 459613 10 december 2020 revisie 00 Reddyn B.V.
betreft dit restanten ‘oude woongrond’: een woon- of akkerlaag uit de late ijzertijd, Romeinse tijd of uit de middeleeuwen; Deelgebied 4, boringen 155-158: waar een smalle crevasse is gevormd met aan weerszijden een laklaag, de crevasse en gerijpte zone aan weerszijden hiervan vormden in de late ijzertijd of latere perioden mogelijk een corridor door de natte en venige komgebieden; Deelgebied 6, boringen 200-202: de aanwezigheid van een vindplaats onder de N322 is hier vastgesteld en ook is genoteerd dat deze vindplaats onder het ruimtebeslag van de N322 niet volledig begrensd is: de vindplaats kan daarmee doorlopen tot aan het gebied tussen boringen 200-202; Deelgebied 9, boringen 236-237: In meerdere boringen zijn resten van houtskool of zwarte vlekken aangetroffen. In het westelijke gedeelte van dit deelgebied zijn mogelijk oeverafzettingen aangetroffen van de Zaltbommel-Nederhemert. In boring 236 zijn deze afzettingen het hoogst gelegen (1,5 m -mv) en enigszins gerijpt. Bovenop dit pakket ligt gerijpte klei met sporen houtskool (die als indicatoren van een (nabijgelegen) vindplaatsen kunnen worden beschouwd.
Door een tussenvlak aan te leggen kan gecontroleerd worden op de verwachting voor dieper ingegraven sporen van eventuele Romeinse vindplaatsen (onder de verploegde Bruchem-klei), vanaf circa 0,5 m-mv; Deelgebied 9, boringen 244-245: mogelijke afzettingen van Spelwerd vertonen rijpingskenmerken en zijn afgedekt door een gerijpte kleilaag met zwarte vlekken en een venige zwarte kleilaag (eventueel laklaag) respectievelijk een gerijpt niveau is aanwezig op een diepte van 1,6-1,8 m -mv. Door een tussenvlak aan te leggen kan gecontroleerd worden op de verwachting voor dieper ingegraven sporen van eventuele Romeinse vindplaatsen (onder de verploegde Bruchem-klei), vanaf circa 0,5 m -mv.
Verder dient deelgebied 7 nog te worden onderzocht conform het advies uit het bureauonderzoek door middel van een karterend booronderzoek. Vooralsnog geen vervolgonderzoek op andere locaties Ook op andere locaties binnen het plangebied zijn afzettingen van de diverse stroomgordels aanwezig binnen verstoringsdiepte, maar de hierboven genoemde locaties worden op grond van de voorliggende gegevens als meest kansrijk beschouwd. Voor de overige locaties wordt vooralsnog géén vervolgonderzoek geadviseerd. Een daadwerkelijk selectieadvies tot vrijgave van deze locaties zal pas na het proefsleuvenonderzoek kunnen worden geformuleerd, omdat als er een vindplaats wordt aangetroffen het onderzoeksgebied mogelijk moet worden uitgebreid. Nadere details omtrent de inrichting van het proefsleuvenonderzoek (strategie, maatvoering e.d.) dienen in een Programma van Eisen te worden verwoord. Gezien dat het hier een tracé betreft ligt het voor de hand om relatief smalle en lange proefsleuven aan te leggen in de lengterichting van het tracé die in ieder geval overlappen met de genoemde boorpunten. Het is aan de bevoegde overheid, in deze de gemeente Zaltbommel, de bevindingen en adviezen uit dit rapport te beoordelen en vervolgens over te gaan tot een selectiebesluit. In het te maken selectiebesluit kan de bevoegde overheid afwijken van het hier gegeven selectieadvies.
Revisiebeheer Deze revisie (00) betreft de versie van het rapport die dient te worden voorgelegd aan de bevoegde overheid of haar adviseur om de bevindingen en het advies te toetsen.
Blad 4 van 40
Antea Group Archeologie 2020/156 Inventariserend Veldonderzoek d.m.v. boringen projectnummer 459613 10 december 2020 revisie 00 Reddyn B.V.
1
Inleiding In maart en de zomer van 2020 heeft Antea Group in opdracht van Reddyn B.V. een archeologisch inventariserend veldonderzoek (karterende boringen) uitgevoerd in het kader van toekomstige vermogensontwikkelingen in de gemeenten Zaltbommel en Maasdriel. Het voorgenomen werk betreft het leggen van een dubbele 150kV-kabelverbinding tussen het transformatorstation aan de Bommelsekade in Zaltbommel en het transformatorstation aan de Mertstraat in Zuilichem en aanpassingen binnen de genoemde transformatorstations. De onderhavige rapportage heeft betrekking op het tracégedeelte van het plangebied dat gelegen is in de gemeente Zaltbommel. De totale lengte van dit tracégedeelte is circa 10,8 km. Circa 5 km van dit tracégedeelte is middels het onderhavige booronderzoek onderzocht. Er is in een eerder stadium al een bureauonderzoek uitgevoerd door Antea Group en een Plan van Aanpak opgesteld.1 Het Plan van Aanpak is ter beoordeling voorgelegd aan en goedgekeurd door de adviseur van de bevoegde overheid, mevr. M. Sanders. Het bureauonderzoek is in het kader van een bestemmingsplanwijziging ingediend bij de Gemeente. Dit onderzoek is uitgevoerd conform BRL 4000, protocol 4003 met daarin besloten de Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie (KNA), versie 4.1.
Voor het KNA-protocol 4003 (inventariserend veldonderzoek) is Antea Group gecertificeerd conform de SIKB-BRL 4000 (Beoordelingsrichtlijn voor archeologie).
1
Fleuren & Fens, 2020; Fens, 2020.
Blad 5 van 40
Antea Group Archeologie 2020/156 Inventariserend Veldonderzoek d.m.v. boringen projectnummer 459613 10 december 2020 revisie 00 Reddyn B.V.
2
Bureauonderzoek Er is in een eerder stadium al een bureauonderzoek uitgevoerd door Antea Group.2 De gegevens uit het hieronder weergegeven bureauonderzoek zijn voor een groot deel afkomstig uit dit eerder uitgevoerde bureauonderzoek en waar nodig aangepast aan de specifieke details behorende bij het onderhavige plangebied.
2.1
Begrenzing plangebied Het onderhavige plangebied betreft het tracégedeelte dat gelegen is in de gemeente Zaltbommel (exclusief het terrein waar het toekomstige transformatorstation Zuilichem wordt gerealiseerd.) Circa 10,8 km van het totale tracé is gelegen in de gemeente Zaltbommel. Circa 5 km van het tracégedeelte in de gemeente Zaltbommel wordt aangelegd in open ontgraving op locaties waar tevens stroomgordels en/of crevasses in de ondergrond aanwezig zijn (deelgebied D t/m R in tabel 5). Het plangebied doorkruist verschillende plaatsen, namelijk Zuilichem, Gameren, Kerkwijk, Bruchem, Rossum en Zaltbommel, voornamelijk buiten de bebouwde kom. Het tracé loopt grotendeels parallel aan de N322 waarbij het afwisselend de noordzijde en de zuidzijde van de weg volgt. Vrijwel het gehele tracé loopt door (de rand van) weilanden.
2.2
Huidig en toekomstig gebruik Huidig gebruik plangebied Een groot gedeelte van het tracé bevindt zich in de particuliere agrarische percelen noordelijk of zuidelijk van de N322. Hierbij worden ook meerdere sloten doorkruist (op deze locaties worden zinkers geplaatst). Consequenties toekomstig gebruik De verbinding wordt dubbel (met 2 circuits) uitgevoerd. Een circuit bestaat uit 3 kabels (3 fasen) die doorgaans op een diepte van circa 1,8 m-mv in agrarisch gebied en op een diepte van 1,2 mmv in stedelijk gebied worden gelegd. Hierbij wordt er tot een maximale diepte van circa 2,05 mmv ontgraven. De totale sleufbreedte bij twee circuits gaat bij open ontgraving circa 7 à 8 meter bedragen (exclusief werkstrook). Uitgangspunt is dat de werkstrook circa 25 tot 30 m breed wordt en grondroerende werkzaamheden tot maximaal 0,5 m-mv uitgevoerd worden. Op een aantal locaties in het tracé vinden de werkzaamheden d.m.v. gestuurde boring plaats. Door de graafwerkzaamheden (open ontgraving) die voor de aanleg benodigd zijn kunnen archeologische resten worden verstoord.
2
Fleuren & Fens, 2020.
Blad 6 van 40
Antea Group Archeologie 2020/156 Inventariserend Veldonderzoek d.m.v. boringen projectnummer 459613 10 december 2020 revisie 00 Reddyn B.V.
2.3
Archeologisch beleid en regelgeving Op www.ruimtelijkeplannen.nl is te zien dat merendeel van het plangebied onderdeel is van het Bestemmingsplan Buitengebied Zaltbommel (vastgesteld 2014). Voor de zones waarbij een dubbelbestemming archeologie 2 van kracht is geldt dat archeologisch onderzoek noodzakelijk is bij het aanbrengen van ondergrondse leidingen, indien de bodem op grotere diepte dan 0,3 m –mv verstoord wordt, de oppervlakte groter is dan 100 m2 en de breedte breder is dan 1,25 m. Circa 1100 m van het tracé in open ontgraving is onderdeel van deze dubbelbestemmingszone. Voor de zones waarbij een dubbelbestemming archeologie 3 van kracht is geldt dat archeologisch onderzoek noodzakelijk is bij het aanbrengen van ondergrondse leidingen, indien de bodem op grotere diepte dan 0,3 m –mv verstoord wordt, de oppervlakte groter is dan 2500 m2 en de breedte breder is dan 1,25 m. Circa 2500 m van het tracé in open ontgraving is onderdeel van deze dubbelbestemmingszone. Voor de zones waarbij een dubbelbestemming archeologie 4 van kracht is geldt dat archeologisch onderzoek noodzakelijk is bij het aanbrengen van ondergrondse leidingen, indien de bodem op grotere diepte dan 1,5 m –mv verstoord wordt, de oppervlakte groter is dan 2500 m2 en de breedte breder is dan 1,25 m. Circa 1500 m van het tracé in open ontgraving is onderdeel van deze dubbelbestemmingszone.
2.4
Landschappelijke situatie Geologie Het plangebied ligt in de Bommelerwaard in het Midden-Nederlands rivierengebied. Het landschap is grotendeels tot stand gekomen tijdens het Holoceen in de rivierendelta. In het landschap en de ondergrond komt dit tot uiting in een afwisseling van smalle en kleiige oeverwallen, verlande beddingen of stroomruggen en uitgestrekte komgronden van rivierklei (Formatie van Echteld) met veen (Formatie van Nieuwkoop). Het veen is echter veelal opgeruimd door overstromingen maar is soms in de klei nog herkenbaar aan ingeschakelde veenlagen of moerige lagen, die naderhand door een pakket jonge, zware rivierklei zijn bedekt. In dit tijdens het Holoceen gevormde landschap komen echter ook pleistocene rivierduinen voor die vaak op geruime diepte liggen, maar in de komgronden wel als verhogingen aanwezig kunnen zijn (donken). De rivierduinen en donken behoren op grond van hun ontstaanswijze tot de Formatie van Boxtel, Laagpakket van Delwijnen. De geologische basis (diepere ondergrond) van het gebied bestaat uit veelal grofzandige afzettingen in het pleistocene Rijndal, de Formatie van Kreftenheye. In de benedenloop van de Holocene rivieren was het verhang gering waardoor het riviersysteem bestond uit een vlechtend en vertakt netwerk van rivierbeddingen (anastomoserend systeem).
Dit systeem heeft geresulteerd in een groot aantal verlande beddingen die bestaan uit smalle, diepe en zandige stroomgordels. In de actieve fase zijn langs de beddingen bovendien oeverwallen gevormd. Daarbij zijn tijdens doorbraken door deze oeverwallen crevasses ontstaan. Dit zijn geulen met een korte bestaansperiode en ondiepe insnijding die relatief snel weer sedimenteerden.
Blad 7 van 40
Antea Group Archeologie 2020/156 Inventariserend Veldonderzoek d.m.v. boringen projectnummer 459613 10 december 2020 revisie 00 Reddyn B.V.
De stroomgordelsystemen zijn in latere perioden veelal weer bedekt geraakt met veen en klei. De stroomgordels zijn voor het gehele Midden-Nederlandse rivierengebied in kaart gebracht door Berendsen en Stouthamer, met latere aanvullingen.3 De stroomgordels met ID nummers 27, 30, 32, 48, 113, 124 ,156 en 191 (inclusief hun bekende crevasses) doorsnijden het huidige plangebied (tabel 1). ID 27
Stroomgordel Brakel
Actieve fase en archeologie 6515 – 5590 BP (geen archeologische sporen aangetroffen) 156 Spelwerd 5788 – 5360 BP (geen archeologische sporen aangetroffen; mogelijk neolithicum) 30 Broek 5590 – 4800 BP (geen archeologische sporen aangetroffen) 113 Molenveld 4820 – 4160 BP (ijzertijd – Romeinse tijd) 191 Zaltbommel – 4820 – 4160 BP Nederhemert (ijzertijd – Romeinse tijd) 124 Oensel 2590 – 2000 BP (geen archeologische sporen aangetroffen)4 48 Gameren 2950 – 1860 BP (geen archeologische sporen aangetroffen)5 32 Bruchem 2560 – 1760 BP (vroege ijzertijd, Romeinse tijd, middeleeuwen) Tabel 1. Stroomgordels in het plangebied (gebaseerd op Cohen et al., 2012).
Verwachte diepte 2,1 – 0 m - NAP 0,6 – 0,5 m - NAP 0 – 0,5 m + NAP 1,4 m – NAP – 0,2 m + NAP 0,1 – 1,7 m + NAP 0 – 2,2 m + NAP 0,3 -2,2 m + NAP 1,4 – 2,7 m + NAP
Op basis van de gegevens op de zanddieptekaart Gelderland liggen de jongste drie van bovengenoemde stroomgordels, namelijk de Oensel, Gameren en Bruchem stroomruggen, plaatselijk binnen de maximale verstoringsdiepte van ruim 2 m- mv. Dit geldt ook voor de oudere Zaltbommel-Nederhemert-stroomgordel. De zanddieptekaart correspondeert echter niet geheel met de dieptewaarden zoals te vinden in de catalogus bij digitale basiskaart van het Rijn-Maas deltagebied.6 Daarnaast is bij nader archeologisch bodemonderzoek in de omgeving gebleken dat ook de diepere stroomgordels (o.a. de Brakel) soms hoger liggen dan is aangegeven op de zanddieptekaart (zie verder paragraaf 2.7). De relatief jonge stroomgordels vormen in het huidige cultuurlandschap soms kenmerkende verhogingen en vormden daarmee in de middeleeuwen de belangrijkste woonplaatsen. Zo is het dorp Bruchem, bijvoorbeeld, omgeven door lichtere gronden waarop akkerbouw plaatsvindt, met buiten de stroomrug moerassige komgronden (Het Broek). De hogere, vaak relatief jonge stroomgordels vormden daarmee in de middeleeuwen de belangrijkste woonplaatsen. In de late middeleeuwen werd het potentiële woonareaal vergroot door de aanleg van wateringen en dijken, alsook werden hiermee vruchtbare polders voor de beweiding verkregen.
De komgebieden buiten de stroomruggen waren lager gelegen en worden gekenmerkt door een (relatief) hoge grondwaterstand en waren tot in de late middeleeuwen of nieuwe tijd weinig geschikt voor bewoning.7 Cohen & Stouthamer, 2012. Mogelijk vroege ijzertijd, Romeinse tijd en middeleeuwen. 5 Deze informatie is vermoedelijk onvolledig, aangezien de AMK-terreinen met resten van (laat) Romeinse bewoning qua ligging opvallend goed te relateren zijn aan de Gameren stroomgordel (Fens & Riddersma,2018). 6 Cohen & Stouthamer, 2012. 7 Goossens et al., 2010. 3 4