Bijlage 1. WRP Bommelerwaard 2022-2026

Water en rioleringsplan Bommelerwaard 2022-2026

Advisering omtrent indirecte lozingen De Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) bepaalt dat de vergunningverlening voor indirecte lozingen (lozingen op de riolering), afhankelijk van de grootte van de lozing, zal plaatsvinden door gemeente of provincie. Daarnaast bepaalt de Wabo dat de bevoegde overheid de lokale waterbeheerder de gelegenheid moet geven om advies uit te brengen indien een indirecte lozing een groot risico oplevert voor de rioolwaterzuiveringsinstallatie of oppervlaktewater.

Taakstellingen/verplichtingen gemeente

Taakstellingen/verplichtingen waterschap

Wettelijk verplicht: vergunningverlening indirecte lozingen De gemeente is, afhankelijk van de grootte van de lozing, de vergunningverlener voor indirecte lozingen, waarbij ze de lokale waterbeheerder de gelegenheid moet krijgen advies uit te brengen indien een indirecte lozing een groot risico oplevert voor de rioolwaterzuiveringsinstallatie of oppervlaktewater.

Wettelijk mogelijk: adviseren bij vergunningverlening indirecte lozingen Bij indirecte lozingen die een groot risico opleveren voor de rioolwaterzuiveringsinstallatie of het oppervlaktewater krijgt het waterschap van de gemeente of de provincie de gelegenheid advies uit te brengen ten behoeve van de vergunningverlening.

Bodembescherming Vanuit de Wet op de Bodembescherming is op 1 juli 2011 het 'Besluit lozen buiten inrichtingen' in werking getreden. Het besluit gaat uit van een zorgplicht voor verwerking van afstromend wegwater en kunstwerken. De zorgplicht houdt in dat zoveel mogelijk maatregelen moeten worden genomen om de vervuiling van de bodem, het grondwater en het oppervlaktewater door afstromend wegwater tegen te gaan. Het beleid is gericht op naleving van onderstaande zachte voorwaarden: 1. Toepassen van berminfiltratie bij afstromend wegwater van wegen, bruggen, viaducten en tunnels (indirecte lozing). Is dat niet mogelijk, dan kan geloosd worden op het oppervlaktewater; 2. Uitvoeren van adequaat beheer om doorslag van de verontreinigingen tegen te gaan (denk aan regelmatig maaien, toplagen van bermen weg te schrapen en het op gezette tijden schoonmaken van kolken). De keuze voor bovenstaande principes is gebaseerd op de wijze waarop verontreinigingen zich verspreiden die door het water worden afgevoerd. Om verspreiding van schadelijke stoffen in het milieu zoveel mogelijk te beperken, is berminfiltratie de meest geschikte oplossing. Verontreinigingen zijn in de bodem minder mobiel dan in water. In de berm blijft de verontreiniging beperkt tot de bovenste laag (circa 30 centimeter). Doorslag van de toplaag is pas te verwachten na vele jaren.

Verontreinigingen geloosd op het oppervlaktewater verspreiden zich daarentegen in snel afnemende concentraties over een steeds groter gebied en zijn hier niet meer uit te verwijderen.

Taakstellingen/verplichtingen gemeente

Taakstellingen/verplichtingen waterschap

Wettelijk verplicht: voorkomen verontreiniging van afstromend wegwater en kunstwerken Als eigenaar van de weg of een kunstwerk is de gemeente verplicht te voldoen aan de zorgplicht om vervuiling van bodem, het grondwater en het oppervlaktewater door afstromend wegwater tegen te gaan.

Wettelijk mogelijk: adviseren voorkomen verontreiniging van afstromend wegwater en kunstwerken Het waterschap kan de gemeente adviseren/bijstaan bij voldoen van deze zorgplicht, bijvoorbeeld in het watertoetsproces.

Ontwikkelingen in de glastuinbouw (vervolg Besluit Glastuinbouw) In 2027 naar een (nagenoeg) nulemissie vanuit de glastuinbouw: Op dit moment is het in de Nederlandse glastuinbouw gangbaar om de waterstromen die bij de productie vrijkomen te lozen op het riool en af te voeren naar de RWZI. Omdat dit water weinig vervuiling bevat, hebben de RWZI’s dit water liever niet (het verdund de afvalwaterstroom, waardoor de zuivering lastiger wordt). Echter het water is ook niet schoon genoeg voor directe lozing in de sloten. Water is een essentieel productiemiddel voor de glastuinbouw, er moet voldoende water van goede kwaliteit beschikbaar zijn om te kunnen telen. Door de klimaatverandering en verzouting kan de beschikbaarheid van goede kwaliteit water onder druk komen te staan. Een zo veel mogelijk gesloten waterkringloop is van belang om emissies te voorkomen maar ook noodzakelijk voor het voortbestaan van een gezonde glastuinbouw. Vanuit dit licht bekeken heeft de stuurgroep van het Platform duurzame glastuinbouw (voorheen GlaMi) op 31 maart 2010 de uitvoeringsagenda 'Duurzaam water in en om de kas' goedgekeurd. Deze heeft tot doel de uitstoot van milieubelastende stoffen vanuit de glastuinbouw naar riolering, grond- en oppervlaktewater in 2027 tot nagenoeg 'nul' te reduceren.

85

Water en rioleringsplan Bommelerwaard 2022-2026

Invoering zuiveringsverplichting voor de glastuinbouw In het ‘Hoofdlijnenakkoord zuivering glastuinbouw’ is de afspraak opgenomen dat per 1 januari 2018 het drainwater bij substraatteelt, drainagewater bij grondgebonden teelt en filterspoelwater indien voor het spoelen van het filter drainwater of bemest gietwater wordt gebruikt, voorafgaand aan de lozing op het oppervlaktewater of vuilwaterriool gezuiverd moet worden, waarbij ten minste 95% van de gewasbeschermingsmiddelen wordt verwijderd. Voor collectieve zuiveringen is het onder voorwaarde mogelijk om uitstel te krijgen tot 1-1-2021. De verplichting tot zuivering wordt naar verwachting op korte termijn opgenomen in het Activiteitenbesluit Milieubeheer.

Omgevingswet Zorgplichten

De Omgevingswet geeft aan dat de wet (art. 1.3) met het oog op duurzame ontwikkeling, de bewoonbaarheid van het land en de bescherming en verbetering van het leefmilieu, is gericht op het in onderlinge samenhang: a. bereiken en in stand houden van een veilige en gezonde leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit, en b. doelmatig beheren, gebruiken en ontwikkelen van de fysieke leefomgeving ter vervulling van maatschappelijke behoeften. In artikel 2.1 schrijft de Omgevingswet dat overheden, dus ook het gemeentebestuur, de taken en bevoegdheden op grond van de wet uitoefenen met het oog op deze maatschappelijke doelen. Dit WRP geeft hiervoor de handvatten als het om waterbeheer en sanitatie gaat in de fysieke leefomgeving. Binnen het kader van de Omgevingswet is het aan de gemeente om aan te geven hoe zij de taken zoals omschreven in Art 2.16 uitvoert. Dit gebeurt in het Omgevingsplan. De Omgevingswet kent de gemeente vijf taken toe (Art 2.16 lid 1 onder a).

 de doelmatige inzameling van afvloeiend hemelwater, voor zover de houder het afvloeiend hemelwater redelijkerwijs niet op of in de bodem of een oppervlaktewaterlichaam kan brengen en het transport en de verwerking daarvan;  het treffen van maatregelen in het openbaar gemeentelijke gebied om structureel nadelige gevolgen van de grondwaterstand voor de op grond van deze wet aan de fysieke leefomgeving toegedeelde functies zoveel mogelijk te voorkomen of te beperken, voor zover het treffen van die maatregelen doelmatig is;  de inzameling en het transport van stedelijk afvalwater;  het beheer van watersystemen, voor zover toegedeeld bij omgevingsverordening als bedoeld in artikel 2.18, tweede lid, of bij ministeriële regeling als bedoeld in artikel 2.20, derde lid  de zuivering van stedelijk afvalwater, in gevallen waarin toepassing is gegeven aan artikel 2.17, derde lid (toewijzing zuivering door waterschap aan gemeente)

86

Water en rioleringsplan Bommelerwaard 2022-2026

BIJLAGE C

HEMELWATERBELEID GEMEENTE MAASDRIEL

AANLEIDING Door de klimaatverandering zullen zware regenbuien vaker en heftiger optreden. Ook komen langere perioden van droogte voor. De gemeente Maasdriel wil een klimaatbestendige gemeente worden en blijven. Dat betekent dat hemelwater niet tot onnodig veel schade mag leiden, nu en in de toekomst. Bebouwing zorgt ervoor dat er minder hemelwater in de bodem wegzakt. Dit water zal daardoor sneller wegstromen over de verharding of blijven staan op lage delen. We willen overlast en schade voorkomen door minder én vertraagde afvoer van hemelwater naar het regionale watersysteem. Daarmee nemen piekafvoeren en wateroverlast af, en vermindert in sommige situaties de verdroging (te weinig water in de ondergrond). Dat doen we binnen de wettelijke kaders, waarbij de gemeente een zorgplicht heeft en er een taak ligt bij de perceeleigenaar.

WETTELIJK KADER De gemeente is verantwoordelijk voor een doelmatige inzameling en verwerking van overtollig afvloeiend hemelwater. Dit is vastgelegd in de Waterwet en de Wet gemeentelijke watertaken (2008). De gemeente hoeft voor de afvoer van hemelwater alleen op openbaar terrein voorzieningen te treffen. De gemeente is dus niet verplicht om al het hemelwater in te zamelen. Perceeleigenaren zijn zelf verantwoordelijk voor het hemelwater dat op een perceel terecht komt. Pas wanneer de gemeente redelijkerwijs niet langer van een perceeleigenaar kan vragen om zelf hemelwater te verwerken, heeft de gemeente een taak om dit afvloeiende hemelwater af te voeren. Dit hemelwaterbeleid geeft de kaders voor hemelwatervoorzieningen, zowel op openbaar als particulier terrein.

DOELEN Om (nog) duurzamer om te gaan met hemelwater streven we de volgende doelen na: - We scheiden schone en vuile waterstromen - We beperken de hoeveelheid ingezameld hemelwater op het gemengde stelsel - We verbieden het afvoeren van hemelwater op drukriolering - We beperken de risico’s tijdens extreme neerslag Door in te zetten op de bovenstaande doelen kunnen we de gevolgen van wateroverlast beperken en daardoor zorgen voor minder water op straat, minder overstorten vanuit de gemengde riolering op oppervlaktewater, en minder schoon water afvoeren naar de zuivering. Ook dragen we door het vasthouden van water bij aan droogtebestrijding.

VISIE Om naar deze doelen toe te werken is naast de inzet van de gemeente Maasdriel ook zeker de inzet van perceeleigenaren nodig. Vertrekpunt is het principe dat we stedelijk afval- en hemelwater gescheiden inzamelen. De gemeente Maasdriel hecht veel waarde aan duurzaamheid en streeft in principe naar afkoppeling van het op de gemengde riolering aangesloten verhard oppervlak.

BELEID De overheid heeft op 21 juni 2004 landelijk hemelwaterbeleid vastgesteld. De uitgangspunten hiervan zijn: 1. Vervuiling van hemelwater wordt zoveel mogelijk beperkt of voorkomen; 2. Hemelwater wordt waar mogelijk ter plekke in de bodem geïnfiltreerd of in het oppervlaktewater gebracht; 3. Hemelwater wordt zoveel mogelijk gescheiden van afvalwater ingezameld en afgevoerd; 4. De daadwerkelijke keuze wordt gebaseerd op een integrale afweging op lokaal niveau. Voorkeursvolgorde ’omgang met hemelwater en ander afvalwater aan de bron’ De voorkeursvolgorde uit het landelijke hemelwaterbeleid is gebaseerd op schade door droogte tegen te gaan en wateroverlast te beperken. Vanuit dat perspectief heeft het infiltreren van hemelwater in de bodem de voorkeur boven lozing op oppervlaktewater, wat leidt tot de volgende voorkeursvolgorde. 1. Vasthouden op daken, bergingen als regentonnen/schuttingen nuttig gebruiken 2. Op maaiveld infiltreren waar mogelijk 3. Ondergronds ondiep infiltreren via een particuliere voorziening 4. Verwerken in het oppervlaktewater 87

Water en rioleringsplan Bommelerwaard 2022-2026

Inwoners en bedrijven Inwoners en bedrijven kunnen een belangrijke bijdrage leveren aan de verwerking van hemelwater. Bijvoorbeeld door het verminderen van verhardingen, het lokaal bergen van water en afkoppelen van verhard oppervlak (zie voor voorbeelden https://www.riool.info/voorbeeld-ontwerpen). Vooralsnog betrekt de gemeente haar inwoners op vrijwillige basis. De gemeente intensiveert hiervoor de algemene en projectgebonden ‘water’ communicatie. Pas als deze vrijwillige aanpak onvoldoende effectief blijkt, overweegt de gemeente het gebruik van juridische middelen, zoals maatwerkvoorschriften, gebiedsgerichte verordening en eventueel een maximering van de hoeveelheid terreinverharding.

STRATEGIE De strategiën die we volgen om naar onze doelen toe te werken zijn hieronder toegelicht. We scheiden schone en vuile waterstromen Hemelwater gescheiden houden van huishoudelijk afvalwater Vertrekpunt is het principe dat hemelwater schoon genoeg is voor een lokale verwerking in de bodem of afvoer naar oppervlaktewater. Bij nieuwbouw scheiden we stedelijk afval- en hemelwater. Indien wijkreconstructies en rioolvervanging/verbetering aan de orde zijn, onderzoeken gemeente en waterschap voorafgaand de meest doelmatige manier van hemelwaterverwerking. Afkoppelen is geen doel op zich, maar een middel om een waterbestendige gemeente en een optimaal zuiveringsproces te bereiken. Overeenkomstig de voorkeursvolgorde worden de inrichting en het beheer van de bebouwde omgeving zodanig aangepakt dat verontreiniging van het milieu door afstromend (hemel)water wordt voorkomen. Bronmaatregelen ter voorkoming van verontreiniging zijn een zorgvuldige materiaalkeuze, waarbij blootstelling van hemelwater aan uitloogbare bouwmaterialen wordt voorkomen, en een verantwoord beheer van de openbare ruimte (conform Barometer Duurzaam Terreinbeheer). Voor de verwerking van afstromend hemelwater van intensief gebruikte terrein- en wegverhardingen streeft de gemeente naar het toepassen van zuiverende voorzieningen, zoals een bodem/bermpassage, voordat lozing naar het oppervlaktewater plaatsvindt.

Afgekoppeld bestaand oppervlak Verhard oppervlak dat eerst via een gemengd rioolstelsel wordt afgevoerd wordt nu gescheiden afgevoerd en verwerkt in oppervlaktewater en/of een hemelwatersysteem. De ‘extra’ afvoer van hemelwater wordt geneutraliseerd door het vergroten van de bergingscapaciteit van oppervlaktewater of het realiseren van hemelwatervoorzieningen. De compensatiemaatregelen dienen zo dicht mogelijk bij lozingspunt gerealiseerd te worden. We beperken de hoeveelheid ingezameld hemelwater op het gemengde stelsel We bergen water lokaal (vasthouden waar het valt) Nieuwbouw en ook her- en aanbouw van woningen en infrastructuur kan tot een toename van (afvoerend) verhard oppervlak leiden. Hierdoor ontstaat er een extra afvoer van hemelwater, om wateroverlast te 88

Water en rioleringsplan Bommelerwaard 2022-2026

voorkomen dienen er binnen het plangebied maatregelen genomen te worden om versnelde afvoer te voorkomen. In verband met de toename van verhard oppervlak, intensievere regenbuien en langere droogteperioden streeft de gemeente naar een situatie waarbij hemelwater zoveel mogelijk wordt vastgehouden waar het valt. Het is verboden om zonder toestemming van de gemeente neerslag door nieuw verhard oppervlak versneld tot afvoer te laten komen. Nieuw verhard oppervlak tot 500 m2 moet bovengronds afstromend naar openbaar terrein. Bij meer nieuw verhard oppervlak moet dit afstromend hemelwater worden gecompenseerd door middel van een bergings- of infiltratievoorziening (hemelwatervoorziening) die vertraagd afvoert. Zie bijlage 1 voor meer informatie. In verband met onze op plaatsen slecht doorlatende bodem is het niet altijd mogelijk om hemelwater te infiltreren. Hemelwater bergen en daarna vertraagd afvoeren naar het oppervlaktewater of de hemelwater- of gemengde riolering kan wel. Het beleid van de gemeente is dat het hemelwater bovengronds afgevoerd wordt naar een hemelwatervoorziening binnen het plangebied. De voorkeur van de gemeente gaat uit naar een of enkele robuuste centrale voorzieningen in plaats van meerdere kleine verspreide voorzieningen.

De hemelwatervoorziening kan uitgevoerd worden als een watergang of wadi en de compensatienorm is 43,6 mm/m2 (t=10+10%) voor alle nieuwe verhard oppervlak binnen het plangebied. Indien dit redelijkwijs niet haalbaar is kan in overleg met de gemeente van deze eis afgeweken worden. De eisen ten aanzien van de technische specificaties zijn opgenomen in bijlage 1. Aandachtspunt bij de hemelwatervoorzieningen is dat de soms beperkte ontwateringsdiepte (afstand tussen grondwater en maaiveld) betekent dat waterberging een relatief groot beroep doet op het ruimtebeslag van een ontwikkeling. Bij grote gebiedsontwikkelingen bekijken gemeente en waterschap samen met de initiatiefnemer of er kansen zijn om gelijktijdig met de invulling van de wateropgave de kwaliteit en/of belevingswaarde van de leefomgeving te vergroten. Bijvoorbeeld door vergroening, verdrogingsbestrijding en recreatie. Afspraken over de invulling van de wateropgave bij nieuwe ontwikkelingen worden vastgelegd in de waterparagraaf. Het is het belangrijk om de omgang met water vroegtijdig mee te nemen in het planvormingsproces. De specificaties ten aanzien van dit proces zijn in bijlage 2 opgenomen. We stimuleren infiltreren daar waar dit mogelijk is qua bodem Over het algemeen is het zeer lastig om te infiltreren in de bodem in de gemeente Maasdriel. Dit heeft te maken met de grondgesteldheid van de bodem.

Indien de ontwikkelaar wenst te infiltreren dan kan dit mits de ondergrond dat toelaat. De ontwikkelaar dient door middel van een doorlatendheidsonderzoek de k-waarde (maat voor de waterdoorlatendheid) te bepalen. Indien de k-waarde groter is dan 1 dan (k>1) is deze locatie geschikt om te infiltreren mits de onderkant van de voorziening minimaal 0.30 m boven GHG (gemiddeld hoogste grondwaterstand) ligt. Indien met een doorlatendheidsonderzoek kan worden aangetoond dat de infiltratiecapaciteit van de bodem ter plaatse van waar de hemelwatervoorziening infiltreert voldoende groot is (K > 1 m/d) mag ook een infiltrerende hemelwatervoorziening worden aangelegd. Hierbij mag worden gerekend met een dynamische bergingseis waarbij rekening wordt gehouden met infiltratie in de tijd: de 43,6 mm valt niet in 1 keer. Dat betekent dus dat de hemelwatervoorziening mogelijk kleiner kan. Voorwaarde is wel dat de berging in de voorziening binnen 48 tot 96 uur weer beschikbaar moet zijn om een nieuwe bui op te vangen. Voor deze berekening moeten de uitgangspunten van de Kennisbank Stedelijk Water worden gevolgd. We stimuleren groene daken Groene daken of vegetatiedaken zijn klimaatadaptief: ze vertragen de afvoer van hemelwater, vergroten de biodiversiteit en hebben een isolerende werking.

Wanneer er bij een nieuwe ontwikkeling een groen dak wordt aangelegd telt dit oppervlak als onverhard, en hoeft hiervoor geen hemelwatervoorziening aangelegd te worden. Voor overige verharding moet afhankelijk van het oppervlak bovengronds naar openbaar terrein worden afgewaterd of middels een hemelwatervoorziening worden gecompenseerd (zie bijlage 1). We verharden niet onnodig Bij ontwikkelingen in de openbare ruimte weegt de gemeente het belang en de noodzaak van verharding af. Dit vragen we eveneens van particulieren en bedrijven: verhard niet onnodig. Daar waar je niet verhard betekent het dat je wateropgave kleiner wordt, en heb je meer ruimte voor groen. Dit zorgt voor aanvulling van de grondwaterstand en de groene voorzieningen zorgen voor verkoeling tijdens hete zomers. Doordat het regenwater niet wordt afgevoerd naar de riolering, blijft de rioleringscapaciteit beschikbaar voor de verwerking van het overtollige regenwater tijdens piekbuien. 89

Water en rioleringsplan Bommelerwaard 2022-2026

We streven naar een maximale verharding van 70% van het totale perceelopopervlak. Omgang met hemelwater bij reconstructies en herinrichtingen Indien doelmatig koppelt de gemeente bij rioolreconstructies en herinrichtingen de openbare verharding af. Alle aangrenzende bebouwing wordt voorzien van een vuilwateraansluiting. Regenwater van inwoners en bedrijven dienen binnen het perceel verwerkt te worden. Indien dit niet mogelijk is dient het hemelwater vanaf het perceel bovengronds afgevoerd te worden naar de openbare ruimte. De doelmatigheidsbeoordeling voor afkoppelen is maatwerk per situatie, gebaseerd op een maatschappelijke kosten baten afweging Bij wijzigingen in het verhard oppervlak als gevolg van reconstructies en afkoppelen van bestaande gebieden wil de gemeente kansen benutten voor een duurzame(re) verwerking van hemelwater. De gemeente streeft naar een bergingscapaciteit van 43,6 mm/m 2 verhard oppervlak. In alle gevallen is het uitgangspunt dat de bestaande bergingscapaciteit minimaal blijft gehandhaafd. We stimuleren afkoppelen De gemeente stimuleert particulieren om eigen dak- en terreinverhardingen af te koppelen. De gemeente heeft hiervoor zolang beschikbaar een afkoppelsubsidie en versterkt op aanvraag advies.

We verbieden het afvoeren van hemelwater op drukriolering De gemeente Maasdriel maakt met name in het buitengebied gebruik van drukriolering om het huishoudelijk afvalwater van inwoners en bedrijven in te zamelen. Drukriolering is een kwetsbaar en kostbaar inzamelsysteem. Om de bedrijfsvoering en de doelmatige werking te kunnen borgen is het niet toegestaan om hemelwater via de drukriolering af toe voeren. De eigenaren, beperkt gerechtigden en overige rechthebbenden van percelen dienen na aanschrijving binnen 3 maanden af te koppelen en afgekoppeld te blijven van de drukriolering. We beperken de risico’s tijdens extreme neerslag Norm toetsing en ontwerp afvoercapaciteit rioolstelsel De gemeente Maasdriel toetst de afvoercapaciteit van het bestaande rioolstelsel. We hanteren voor de maatgevende extreme buien de volgende ontwerpbuien, met bijbehorend, berekend risico: - Eenmaal per jaar: bui van ca. 20 mm in één uur: geen water op straat - Eenmaal per 100 jaar: bui van 80 mm in één uur: geen toename van reeds berekende wateroverlast gebaseerd op neerslaggebeurtenis. Deze ontwerpbuien zijn gebaseerd op de verwachte kans van voorkomen over 30-60 jaar en daarmee zwaarder dan de huidige kans van voorkomen. We doen dit omdat alle ingrepen die we nu doen in openbare ruimte en openbare riolering minimaal de komende 40-70 jaar aan de doelstellingen moeten kunnen voldoen.

Bij buien met relatief beperkte intensiteit (kans van voorkomen eenmaal per jaar of groter): - Toetsnorm voor nieuwe ontwikkelingen is geen water op straat bij bui van ca. 20 mm (bui 08). - Zamelen we al het hemelwater in en verwerken we het via een gemeentelijk (boven- of ondergronds) hemelwatersysteem of gemengde riolering, zodat er geen water op het straatoppervlak blijft staan. - Ondervinden we geen overlast van water op straat zodat de openbare ruimte kan worden gebruikt waarvoor die bedoeld is. - Lossen we verstoppingen van straat- en trottoirkolken, riolen en/of duikers, waarbij een veiligheidsrisico ontstaat zo snel mogelijk op en andere verstoppingen uiterlijk binnen één week. Bij buien met een hoge intensiteit (kans van voorkomen tussen eenmaal per jaar en eenmaal per 100 jaar): - Spannen we ons in om te voorkomen dat hemelwater vanuit de openbare ruimte rechtstreeks woningen en gebouwen kan instromen, mits het vloerpeil van woningen en gebouwen minimaal 20 cm hoger ligt dan de aangrenzende openbare ruimte. - Spannen we ons in om te voorkomen dat straten onbegaanbaar worden voor hulpdiensten en overig verkeer. We accepteren dat verkeer stapvoets moet rijden. We streven ernaar dat wegen uiterlijk 3 uur na de bui weer gebruikt kunnen worden als waarvoor ze bedoeld zijn.

- Spannen we ons in om te voorkomen dat er veiligheids- of gezondheidsrisico’s ontstaan door opdrijvende putdeksels of door afvalwater dat door terugstuwing uit het riool op het maaiveld terecht komt. Bij buien met een extreem hoge intensiteit (kans van optreden kleiner dan eenmaal per 100 jaar) 90

Water en rioleringsplan Bommelerwaard 2022-2026

-

Beperkt onze inspanning zich tot het waarborgen dat de vitale infrastructuur blijft functioneren of bij uitval zo snel mogelijk weer in bedrijf is, samen met de verantwoordelijken voor vitale infrastructuur (o.a. drinkwater, elektriciteit, internet, gas, maar ook ziekenhuizen etc.) en andere overheidsorganen. Voor openbare ruimte die al voldoet aan deze doelstellingen geldt bij ingrepen dat de situatie niet mag verslechteren (stand-still beginsel). Voor openbare ruimte die nog niet voldoet geldt bij ingrepen de inspanningsplicht om de situatie te verbeteren.

Wat vinden we acceptabel en wanneer grijpen we in? Bij nieuwbouw werken we volgens eerder beschreven hoofdprincipes. Bij reconstructie geven we geleidelijk invulling aan de gewenste hemelwaterverwerkingswijze. Locaties met een grote kans op wateroverlast door extreme neerslag kunnen niet altijd wachten op een geplande rioolvervanging of herinrichting. Bij grote urgentie pakken we die zelfstandig op. Dit kunnen zowel locaties in de openbare ruimte zijn als overlastlocaties op particulier terrein, waarbij van de particulier niet meer in redelijkheid verwacht kan worden dat deze de overlast helemaal zelf oplost. Wij onderzoeken de mogelijkheden voor het realiseren van maatregelen in de openbare ruimte, die tegen maatschappelijk aanvaardbare kosten kunnen worden gerealiseerd, als op dezelfde locatie: - twee keer per 5 jaar, òf - drie keer per 15 jaar, òf - vier keer per 25 jaar overlast van hemelwater als gevolg van extreme neerslag optreedt. Daarnaast hanteren we onderstaand afwegingskader om in te grijpen bij wateroverlast. Typering Hinder

Omschrijving Kortdurend (<30 min) water op straat tussen trottoirbanden en in groenvoorzieningen

Aanpak gemeente De gemeente treft geen maatregelen. Er wordt een beroep gedaan op het acceptatievermogen van burgers en aanpassing van het weggedrag. Ter bevordering hiervan start de gemeente een communicatietraject.

Ernstige hinder/ Overlast

Ernstige hinder (30-120 min) met forse hoeveelheden water op straat en stremmingen van hoofdontsluitingswegen

Tijdens de extreme weersomstandigheden treft de gemeente veiligheidsmaatregelen, zoals verkeersafzettingen. In combinatie met reconstructie-werkzaamheden realiseert de gemeente structurele verbeteringsmaatregelen en liftende putdeksels. De doorlooptijd tot structurele maatregelen bedraagt maximaal 10 jaar.

Schade

Water op straat van een zodanige omvang dat schade aan eigendommen optreedt en/of essentiële gebruiksfuncties uitvallen.

Tijdens de extreme weersomstandigheden treft de gemeente veiligheidsmaatregelen. Vervolgens stelt de gemeente een onderzoek in naar oorzaken. Afhankelijk van de bevindingen en de herhalingskans, treft de gemeente binnen 2 jaar (tijdelijke) kostenefficiënte maatregelen om het risico op schade te beperken. Als onderdeel van de Operationele Prorgramma’s (OP’s) realiseert de gemeente binnen een periode van 10 jaar structurele verbeteringsmaatregelen. Indien dit effectiever is, kunnen de locatie van de verbeteringsmaatregel en het knelpunt verschillen. Uitgangspunt bij de uitvoering van maatregelen is dat geen sprake is van overmacht.

91

Water en rioleringsplan Bommelerwaard 2022-2026

BIJLAGE 1: TECHNISCHE SPECIFICATIES HEMELWATERBELEID Berging en afvoereisen In onderstaande tabel is toegelicht welke maatregelen moeten worden genomen per hoeveelheid nieuw verhard oppervlak. Nieuw verhard oppervlak [m2]* < 50

Bergingsopgave [mm/m2] -

Afvoerrichting

In tuin/vertraagd afvoeren naar openbare ruimte 50-499 43,6 mm [t=10+10%] Vertraagd afvoeren naar openbare ruimte 500 -10.000 43,6 mm [t=10+10%] Vertraag afvoeren naar een hemelwatervoorziening/gecreërde berging in oppervlaktewater binnen het plangebied >10.000 Waterhuishoudkundig plan Vertraag afvoeren naar een hemelwatervoorziening/gecreërde berging in oppervlaktewater binnen het plangebied *Wanneer in het toetsstadium niet bekend is wat de totale verharding is binnen het perceel dan rekenen we met kentallen (zie ‘Rekenkentallen bij onbekende hoeveelheid verhard oppervlak’ verderop in bijlage A). In het buitengebied is het niet toegestaan hemelwater te lozen op het systeem voor huishoudelijk afvalwater (drukriolering). Eisen hemelwatervoorziening De hemelwatervoorziening moet aan de volgende eisen voldoen: • De bodem van de voorziening ligt 30 cm boven de gemiddelde hoogste grondwaterstand (GHG). • De voorziening moet reinigbaar en inspecteerbaar zijn. • De afvoer uit de voorziening vindt plaats via een functionele bodempassage naar het grondwater en/of via een functionele afvoerconstructie naar het oppervlaktewater of hemelwater- of gemengde riolering. Indien een afvoerconstructie wordt toegepast, dient deze een diameter van 4 cm te hebben. • Er moet altijd een overloopconstructie zijn.

Hemelwatervoorzieningen die op openbaar terrein worden gerealiseerd en voldoen aan de eisen van de gemeente worden om niet door de gemeente overgenomen. Bergen in wadi’s De waterdiepte in de wadi mag maximaal 30 cm zijn en de bodem dient 30 cm boven GHG te liggen. Onderstaand is het principedwarsprofiel van de wadi weergegeven.

Watergangen en kunstwerken In verband met de bereikbaarheid voor beheer en onderhoud moet bij watergangen een schouwstrook aanwezig zijn. De breedte van deze schouw en onderhoudsstroken is afhankelijk van het type watergang. A-watergang. Het beleid van de Keur van waterschap Rivierenland is daarin leidend. Het beleid op het moment van schrijven is dat bij een watergang met een breedte tot 8 m vanaf de insteek van de watergang een 92

Water en rioleringsplan Bommelerwaard 2022-2026

schouwstrook van 4 m obstakelvrij moet blijven hiervoor. Bij een breedte meer dan 8 m dient aan beide zijde van de watergang een schouwstrook te zijn. Deze schouwstrook is eveneens verplicht bij andere waterkunstwerken als bruggen, duikers, watergangen, laad- en losvoorzieningen, etc. Zie hieronder voor het principedwarsprofiel van een watergang. B-watergang. Bij een B-watergang waarvan de gemeente aanliggend eigenaar is dient aan een zijde een obstakelvrije onderhoudsstrook met een breedte van 4 m zijn.

De maximale peilstijging in de watergang is 30 cm boven het maatgevende waterpeil van zowel zomer- als winterpeil. De peilhoogten van het peilvak zijn op te vragen bij waterschap Rivierenland. Afvoer uit plangebied Versnelde afvoer van hemelwater als gevolg van uitbreiding van het verhard oppervlak moet worden beperkt tot de maatgevende afvoer van het gebied (1,5l/s/ha). Rekenkentallen bij onbekende hoeveelheid verhard oppervlak De watertoets dient u te baseren op de werkelijke hoeveelheid nieuw verhard oppervlak. Wanneer ten tijde van het indienen van de watertoets het nog bekend is hoeveel verharding er op het perceel komt, dan dient u te rekenen met de volgende kentallen: Type woning Rijtjeswoningen 2-1 kap Vrijstaand Groene daken Verharding Halfverharding Verharde sportvelden Kunstgrasvelden

93

Rekenwaarde verhard oppervlak (per perceel) 90% van de kavel oppervlakte 80% van de kavel oppervlakte 70% van de kavel oppervlakte Groene daken worden als onverhard beschouwd (0% van groen dak) 100% van oppervlakte 50% 100% 50%

Water en rioleringsplan Bommelerwaard 2022-2026

BIJLAGE 2: PROCES TOETSING WATERHUISHOUDKUNDIGE SITUATIE Bij (her)ontwikkelingen die invloed kunnen hebben op de waterhuishoudkundige situatie moeten zowel de gemeente Maasdriel als het waterschap Rivierenland hun goedkeuring geven op de plannen. Dit watertoetsproces vindt plaats in verschillende vormen: vastleggen in waterparagraaf in (herzien) bestemmingsplan of ruimtelijke onderbouwing en vastleggen bij omgevingsvergunning (WABO). De initiatiefnemer is verantwoordelijk dat het watertoetsproces met de gemeente alsmede het waterschap doorlopen wordt. Indien wenselijk dan kan op wens en op initiatief van de initiatiefnemer een gezamenlijk proces doorlopen worden. Bij grote gebiedsontwikkelingen bekijken gemeente en waterschap samen met de initiatiefnemer of er kansen zijn om gelijktijdig met de invulling van de wateropgave de kwaliteit en/of belevingswaarde van de leefomgeving te vergroten. Bijvoorbeeld door vergroening, verdrogingsbestrijding en recreatie. Onderstaand gaan we in op de waterhuishoudkundige onderbouwing die nodig is in een waterparagraaf en bij een omgevingsvergunning. Voor de onderbouwing in een waterhuishoudkundigplan verwijzen we naar de regels in de Keur van waterschap Rivierenland. Waterparagraaf Een waterparagraaf is onderdeel van een (herzien) bestemmingsplan of ruimtelijke onderbouwing.

Bij ontwikkelingen met een toename aan verhard oppervlak van meer dan 10.000m 2 volstaat alleen een waterparagraaf niet, en moet een uitgebreider waterhuishoudkundigplan worden opgesteld. Voor de eventuele afvoer naar oppervlaktewater is een Watervergunning vereist. In een waterparagraaf wordt onderbouwd wat de invloed is van de waterhuishoudkundige situatie op andere aspecten als bodem, verontreinigingen, gebieden met beschermde status (zoals Natura2000), drinkwater (grondwaterbeschermingsgebieden en waterwingebieden), etc. Daarnaast moet uit de waterparagraaf blijken dat er binnen het plangebied voldoende ruimte is om invulling te geven aan het ruimtebeslag voor waterberging, en dat de ontwateringsdiepte voldoet aan de gestelde eisen voor de functie van de ontwikkeling. Het effect hiervan kan dusdanig groot zijn dat de plannen moeten worden aangepast of dat het terrein moet worden opgehoogd. Daarom is het van belang de waterhuishoudkundige situatie in een vroegtijdig stadium in beeld te hebben. Onderstaand is toegelicht welke informatie in een waterparagraaf moet terugkomen: Een beschrijving van de bestaande waterhuishoudkundige situatie, waarin wordt ingegaan op: de situatie; ligging t.o.v. bestaande waterlopen, persleidingen, ruimtelijke zoneringen; bodemgesteldheid; grondwater; afvoercoëfficiënt.

Plannen en beleid van andere overheden zoals: Verordening Ruimte en het Provinciaal Waterplan van de provincie Gelderland; Waterbeheerplan en Uitgangspunten Watertoets van waterschap Rivierenland; WRP van de gemeente Maasdriel. De gevolgen van de geplande ontwikkelingen voor de waterhuishouding: Onderzoek naar (mogelijke) knelpunten in het waterbeheer of de riolering bij toename van verhard oppervlak; Lokale wateroverlast (maatgevende afvoer, bergingsopgave en voorkomen afwenteling); Rioleringssysteem(gericht op het niet afvoeren van regenwater naar de rwzi); Volksgezondheid(water gerelateerde ziekten en plagen); Grondwateroverlast(peilregiem, afwatering stedelijk gebied); Grondwaterkwaliteit(bescherming drinkwatervoorziening, kwelafhankelijke natuurwaarden en grondwaterverontreinigingen); Inrichting van het watersysteem (streefbeelden bv. wadi).  Een afweging van de waterhuishoudkundige belangen ten opzichte van de overige ordenende principes (bv. bodem, water, cultuurhistorie, enz.) 94

Water en rioleringsplan Bommelerwaard 2022-2026

Een raamwerk van de nieuwe waterhuishoudkundige infrastructuur in samenhang met de inrichting van het rioolstelsel. Aandachtspunten met betrekking tot de inrichting zijn: Toepassen van de drietrapsstrategie in de waterketen: hergebruik → infiltreren/lozen opp.water → rioleren; Toepassen van de drietrapsstrategie in het watersysteem: vasthouden → bergen → afvoeren; Aansluiting op bestaande rioleringsstelsels en hoe om te gaan met regenwater en piekafvoeren; Duurzaamheidaspecten / duurzaam bouwen (technische uitgangspunten: berging/ oppervlaktewater); Ruimtebeslag voor waterhuishoudkundige voorzieningen, hierbij rekening houdend met de gemiddeld hoogste grondwaterstand (GHG); Beheer en onderhoud van waterhuishoudkundige voorzieningen; Afstemming met de Keur. Ten aanzien van de laatstgenoemde punten is het van belang om oppervlakte- wateren (en bijbehorende kunstwerken) ook als zodanig op de plankaart aan te geven en te bestemmen. Dit geldt bij uitstek voor A-wateren met een watersysteemfunctie. In die gevallen adviseren wij ook in het bestemmingsplan een verwijzing naar de Keur op te nemen. Omgevingsvergunning In het stadium van de omgevingsvergunning moet een gedetailleerde uitwerking van de hemelwatervoorziening en de ligging daarvan op tekening worden weergegeven. Daarbij moet een onderbouwing zitten van het verhard oppervlak en de bergingsberekening.

De dimensies van de voorziening, de wijze van afwatering naar de voorziening en de wijze van afwatering wanneer de voorziening vol zit. Bij de dimensies van de voorziening moet rekening worden gehouden met de hoogte van de gemiddeld hoogste grondwaterstand (GHG). Vitens beheerd het grondwaternetwerk van de gemeente, Zij beschikken over de best bekende gegevens betreffende get grondwater..

95

Water en rioleringsplan Bommelerwaard 2022-2026

BIJLAGE D

96

LOZINGSWERKEN OP KAART

Water en rioleringsplan Bommelerwaard 2022-2026

BIJLAGE E – KWALITEITSCATALOGUS Inzameling van stedelijk afvalwater sfeerbeelden

kwaliteitsbeschrijving Aansluitin gen

HOOG

Scheiden van de stromen

Afvalwater wat niet is aangesloten op de riolering wordt lokaal gezuiverd in een geavanceerde IBA

Riolen worden juist gebruikt, er zijn geen verstoppingen

Gebruik van de aansluitingen

Op de voorzieningen vinden géén lozingen plaats die de inzameling (en zuivering) van afvalwater belemmeren.

Aansluitin gen

Bijna al het afvalwater wordt ingezameld en centraal gezuiverd. Op enkele locaties wordt het afvalwater lokaal gezuiverd in een IBA. Het gezuiverd afvalwater loost lokaal in sloot of bodem. Af en toe is sprake van stankklachten. Er wordt zoveel mogelijk geprobeerd de waterstromen te scheiden.

BASIS

Scheiden van de stromen

Afvalwater wat niet is aangesloten op de riolering wordt lokaal gezuiverd in een IBA

In beperkte mate vetaanslag in het riool door foutief gebruik

Gebruik van de aansluitingen

Af en toe is sprake van lozingen op de voorzieningen die de inzameling (en zuivering) van afvalwater beperkt belemmeren.

Aansluitin gen

Bijna al het afvalwater wordt ingezameld en centraal gezuiverd. Op enkele locaties wordt het afvalwater lokaal gezuiverd in een oude septic tank. Regelmatig is sprake van stankklachten. Op beperkte schaal wordt geprobeerd de waterstromen te scheiden.

LAAG

Scheiden van de stromen

Septic tanks voorkomen dat ongezuiverd afvalwater in de sloot stroomt

97

Bijna al het afvalwater wordt ingezameld en centraal gezuiverd. Op enkele locaties wordt het afvalwater lokaal gezuiverd in een geavanceerde IBA. Het afvalwater kan dus niet ongezuiverd in sloten of bodem lopen. Er zijn geen stankklachten en of verontreinigingen van sloten en bodem. De waterstromen in woningen en bedrijven worden proactief gescheiden.

Gebruik van de aansluitingen

Regelmatig is sprake van lozingen op de voorzieningen die de inzameling (en zuivering) van afvalwater belemmeren.

Riolen raken verstopt door foutief gebruik

Water en rioleringsplan Bommelerwaard 2022-2026

kwaliteitsnorm  Alle percelen waar afvalwater vrijkomt zijn aangesloten op de riolering of een lokale zuiveringsvoorziening (IBA ); minimaal klasse II.  Voor de percelen die aangesloten zijn op een IBA beschikt de gemeente over een ontheffing van de zorgplicht.  De lozing vanuit de IBA's voldoet aan de doelstellingen voor de oppervlaktewaterkwaliteit.  Bestaand gebied: scheiden van waterstromen indien technisch uitvoerbaar.  Nieuwbouw: scheiden van waterstromen in woningen, bedrijven en overige gebouwen is verplicht.  Er wordt jaarlijks onderzoek verricht naar mogelijke bronnen van rioolvreemd water.  Indien sprake is van rioolvreemd water wordt gehandhaafd.  Er vindt periodiek controle plaats van de lozings- en aansluitverordeningen bij alle aansluitingen.  Indien sprake is van overtreding van de lozings- en aansluitverordeningen wordt gehandhaafd.  Alle percelen waar afvalwater vrijkomt zijn aangesloten op de riolering of een lokale zuiveringsvoorziening (IBA).  De lozing vanuit de IBA's voldoet aan de doelstellingen voor de oppervlaktewaterkwaliteit.  Bestaand gebied: scheiden van waterstromen indien technisch uitvoerbaar én kosteneffectief.  Nieuwbouw: scheiden van waterstromen in woningen, bedrijven en overige gebouwen is verplicht.  Naar aanleiding van meldingen wordt onderzoek verricht naar bronnen van rioolvreemd water.

 Indien sprake is van rioolvreemd water wordt gehandhaafd.  Er vindt als daar aanleiding voor is controle plaats van de lozings- en aansluitverordeningen bij de Wm-vergunningplichtige/Wm-meldingsplichtige aansluitingen.  Indien sprake is van overtreding van de lozings- en aansluitverordeningen wordt gehandhaafd.  Niet alle percelen waar afvalwater vrijkomt zijn aangesloten op de riolering of IBA.  De lozing vanuit de IBA's voldoet niet aan de doelstellingen voor oppervlaktewaterkwaliteit.

de

 Bestaand gebied: geen scheiding van de waterstromen.  Nieuwbouw: scheiden van waterstromen in woningen, bedrijven en overige gebouwen is verplicht.  Er vindt geen onderzoek plaats naar bronnen van rioolvreemd water.  Indien sprake is van rioolvreemd water wordt alleen bij overlast gehandhaafd.  Er vindt geen periodieke controle plaats van de lozings- en aansluitverordeningen bij de Wm-vergunningplichtige/Wm-meldingsplichtige aansluitingen.  Indien sprake is van overtreding van de lozings- en aansluitverordeningen wordt niet gehandhaafd.

Transport van stedelijk afvalwater sfeerbeelden

kwaliteitsbeschrijving

HOOG

Afvoercapa citeit

Riolen vertonen geen schades

BASIS

Gemalen verkeren in een goede technische staat

Riolen hebben enige vorm van schade, dit belemmert het functioneren enigszins

Afstroming

Afvalwater kan ongehinderd afstromen.

Technische staat

De voorzieningen voor transport van stedelijk afvalwater verkeren in een goede technische staat.

Afvoercapa citeit

Doordat het afvalwater voldoende snel wordt afgevoerd komt aantasting van het riool beperkt voor en zijn er beperkte risico's op beschadigde riolen.

Bedrijfszekerheid gemalen

De bedrijfszekerheid van rioolgemalen en minigemalen is voldoende gewaarborgd. Kans op calamiteiten bij uitval is hiermee beperkt.

Afstroming

Afvalwater kan grotendeels ongehinderd afstromen.

Technische staat

De voorzieningen voor transport van stedelijk afvalwater verkeren in een redelijke technische staat.

Afvoercapaciteit

Doordat het afvalwater onvoldoende snel wordt afgevoerd komt aantasting van het riool regelmatig voor en zijn er risico's op beschadigde riolen.

Bedrijfszekerheid gemalen

De bedrijfszekerheid van rioolgemalen en minigemalen is onvoldoende gewaarborgd. Kans op calamiteiten bij uitval is redelijk groot.

Afstroming

Afvalwater kan niet altijd ongehinderd afstromen.

Technische staat

De voorzieningen voor transport van stedelijk afvalwater verkeren in een slechte technische staat.

LAAG

Gemalen staan af en toe in storing

Bedrijfszekerheid gemalen

Doordat het afvalwater snel wordt afgevoerd komt aantasting van het riool niet voor en zijn er geen risico's op beschadigde riolen. De bedrijfszekerheid van rioolgemalen en minigemalen is meer dan voldoende gewaarborgd. Kans op calamiteiten bij uitval is hiermee uitgesloten.

Door storingen in gemalen ontstaat overlast voor de omgeving

98

Verstopte riolen door wortelingroei

Water en rioleringsplan Bommelerwaard 2022-2026

kwaliteitsnorm  De maximale gemiddelde vullingsgraad in de vuilwater en gemengde riolen bedraagt 20%.  De verblijftijd van het afvalwater in de vrijverval riolen is maximaal 12 uur.  De maximale gemiddelde vervuilingsgraad in de vuilwater en gemengde riolen bedraag10%. Rioolgemalen Minigemalen  Storingen: Gemiddeld minder dan 2 keer per Gemiddeld minder dan 5 keer per jaar jaar  Inzet Binnen 24 uur (incl. stroomvoorz.) Binnen 48 uur reservepomp:  Aanwezigheid Alle gemalen in gemengde Rode lamp deelgebieden met een overstort telemetrie:  Er is geen sprake van stankoverlast in openbaar gebied.  Er is geen sprake van verloren berging in de vrijverval riolen.  Meldingen over slecht functionerende aansluitleidingen zijn binnen 24 uur verholpen.  Waarschuwingsmaatstaven volgens het beoordelingsprotocol komen niet voor. . maximale gemiddelde vullingsgraad in de vuilwater en gemengde riolen bedraagt 30%.  De  Het percentage lekwater is minder 10% vanriolen het droogweeraanbod. De verblijftijd van het afvalwater in dan de vrijverval is meer dan 12 uur, doch maximaal 20  Waarschuwingsmaatstaven volgens hetwaterschap). inspectie beoordelingsprotocol komen niet voor. uur (overeenkomstig het beleid van het  De maximale gemiddelde vervuilingsgraad in de vuilwater en gemengde riolen bedraagt 20%.

Rioolgemalen Minigemalen  Storingen: Gemiddeld minder dan 4 keer per Gemiddeld minder dan 10 keer per jaar jaar  Inzet Binnen 24 uur Binnen 72 uur reservepomp  Aanwezigheid 80-100% v/d gemalen in Rode lamp gemengde deelgebieden met een telemetrie: overstort  Wanneer sprake is van stankoverlast in openbaar gebied wordt dit binnen een week verholpen.  De verloren berging in de vrijverval riolen bedraagt maximaal 5% (gemiddeld per deelgebied).  Meldingen over slecht functionerende aansluitleidingen zijn binnen 48 uur verholpen.  Ingrijpmaatstaven volgens het beoordelingsprotocol komen niet voor.  De maximale gemiddelde vullingsgraad in de vuilwater en gemengde riolen is meer dan 30%.  De verblijftijd van het afvalwater in de vrijverval riolen is meer dan 20 uur.  De maximale gemiddelde vervuilingsgraad in de vuilwater en gemengde riolen is meer dan 20%. Rioolgemalen Minigemalen  Storingen: Gemiddeld vaker dan 4 keer per Gemiddeld vaker dan 10 keer per jaar jaar  Inzet Langer dan 24 uur Langer dan 72 uur reservepomp  Aanwezigheid Minder dan 80% v/d gemalen in Géén gemengde deelgebieden met een telemetrie: overstort  Wanneer sprake is van stankoverlast in openbaar gebied wordt dit niet binnen een week verholpen.  De verloren berging in de vrijverval riolen bedraagt meer dan 5% (gemiddeld per deelgebied).

 Meldingen over slecht functionerende aansluitleidingen zijn niet binnen 48 uur verholpen.  Ingrijpmaatstaven volgens het beoordelingsprotocol komen voor.

Inzameling van overtollig hemelwater kwaliteitsbeschrijving

HOOG

sfeerbeelden

Regentonnen op particulier terrein om schoon water vast te houden

BASIS

Hemelwater wordt lokaal in wadi's geïnfiltreerd

Uitloging van zware metalen wordt beperkt

LAAG

Hemelwater wordt waar mogelijk lokaal geïnfiltreerd

Bij rioolvervanging wordt niet gekozen voor scheiden van schoon hemelwater

99

Er wordt chemische onkruidbestrijding toegepast

Inzameling in openbaar gebied

Bij nieuwbouw worden de waterstromen gescheiden. In bestaand gebied wordt schoon hemelwater proactief gescheiden van het vuile afvalwater.

Inzameling bij particulieren

Particulieren worden proactief gestimuleerd overtollig hemelwater op eigen terrein te verwerken. Hemelwater wat de particulier niet kan verwerken wordt door de gemeente ingezameld.

Gebruik van de aansluitingen

Op de voorzieningen vinden géén lozingen plaats die de inzameling (en verwerking) van overtollig hemelwater belemmeren.

Inzameling in openbaar gebied

Bij nieuwbouw worden de waterstromen gescheiden. In bestaand gebied wordt geprobeerd zoveel mogelijk schoon hemelwater te scheiden van het vuile afvalwater.

Inzameling bij particulieren

Particulieren worden gestimuleerd overtollig hemelwater op eigen terrein te verwerken. Hemelwater wat de particulier niet kan verwerken wordt door de gemeente ingezameld.

Gebruik van de aansluitingen

Af en toe is sprake van lozingen op de voorzieningen die de inzameling (en verwerking) van overtollig hemelwater belemmeren.

Inzameling in openbaar gebied

Alleen bij nieuwbouw worden de waterstromen gescheiden. In bestaand gebied wordt niet afgekoppeld.

Inzameling bij particulieren

Particulieren worden niet gestimuleerd overtollig hemelwater op eigen terrein te verwerken. Hemelwater wat de particulier niet kan verwerken wordt door de gemeente ingezameld. Vaak is sprake van lozingen op de voorzieningen die de inzameling (en verwerking) van overtollig hemelwater belemmeren.

Gebruik van de aansluitingen

Water en rioleringsplan Bommelerwaard 2022-2026

kwaliteitsnorm  Nieuwbouw: scheiden van afval- en hemelwater in woningen, bedrijven en overige gebouwen is verplicht.  Bestaand openbaar gebied: afkoppelen van verhard oppervlak indien technisch uitvoerbaar én toelaatbaar voor het milieu.  Afkoppelen mag niet leiden tot overbelasting van het watersysteem.  Bij een goed doorlatende ondergrond (conform het aansluitprotocol hemelwater) en géén storende lagen in de ondergrond wordt de particulier proactief gestimuleerd hemelwater op eigen terrein te verwerken.  Indien percelen grenzen aan oppervlaktewater wordt de particulier proactief gestimuleerd hemelwater hierop af te voeren.  Er wordt jaarlijks onderzoek verricht naar mogelijk onjuist gebruik van de voorzieningen.  Indien sprake is van onjuist gebruik van de voorzieningen wordt gehandhaafd.  Er vindt periodiek controle plaats van de lozings- en aansluitverordeningen bij alle aansluitingen.  Indien sprake is van overtreding van de lozings- en aansluitverordeningen wordt gehandhaafd.  Nieuwbouw: scheiden van afval- en hemelwater in woningen, bedrijven en overige gebouwen is verplicht.  Bestaand gebied: afkoppelen van verhard oppervlak indien technisch uitvoerbaar, toelaatbaar voor het milieu én kosteneffectief.  Afkoppelen mag niet leiden tot overbelasting van het watersysteem.

 De gemeente stimuleert particulieren van bestaand verhard oppervlak om hemelwater op eigen terrein te verwerken  Indien percelen grenzen aan oppervlaktewater wordt de particulier gestimuleerd hemelwater hierop af te voeren.  Naar aanleiding van meldingen wordt onderzoek verricht naar onjuist gebruik van de voorzieningen.  Indien sprake is van onjuist gebruik van de voorzieningen wordt gehandhaafd.  Er vindt periodiek controle plaats van de lozings- en aansluitverordeningen bij de Wmvergunningplichtige/Wm-meldingsplichtige aansluitingen.  Indien sprake is van overtreding van de lozings- en aansluitverordeningen wordt gehandhaafd.  Nieuwbouw: scheiden van afval- en hemelwater in woningen, bedrijven en overige gebouwen indien kosteneffectief.  Bestaand gebied: geen verhard oppervlak afkoppelen.  Afkoppelen mag niet leiden tot overbelasting van het watersysteem.  De gemeente stimuleert particulieren niet om hemelwater op eigen terrein te verwerken.  De gemeente zamelt het overtollig hemelwater van de particulier in.

 Er vindt geen onderzoek plaats naar onjuist gebruik van de voorzieningen.  Indien sprake is van onjuist gebruik van de voorzieningen wordt niet gehandhaafd.  Er vindt geen periodieke controle plaats van de lozings- en aansluitverordeningen bij de Wmvergunningplichtige/Wm-meldingsplichtige aansluitingen.  Indien sprake is van overtreding van de lozings- en aansluitverordeningen wordt niet gehandhaafd.

Verwerking van overtollig hemelwater in riolen sfeerbeelden

HOOG

Afvoercapaciteit kolken

Bij 'water-op-straat' situaties is geen sprake van hinder

Vuiluitworp via overstorten leidt niet tot stank en vervuiling

Afvoercapaciteit riolering Technisch e staat Vuiluitworp

BASIS

Afvoercapaciteit kolken

Bij 'water-op-straat' situaties is sprake van hinder

Vuiluitworp via overstorten leidt af en toe tot stank en vervuiling

Afvoercapaciteit riolering Technisch e staat Vuiluitworp

LAAG

Afvoercapaciteit kolken

Bij 'water-op-straat' situaties is sprake van overlast, straten staan blank en niet meer toegankelijk

100

Na een hoosbui is sprake van vissterfte in de sloten en vijvers

Afvoercapaciteit riolering Technisch e staat Vuiluitworp

kwaliteitsbeschrijving

kwaliteitsnorm

De openbare ruimte is goed ingericht op afvoer van water. Bij hoosbuien kan het water goed afvoeren naar de riolering. Hinderlijke plassen op straat komen niet voor. Bij hoosbuien kan de riolering het water afvoeren zonder dat dit leidt tot hinder.

 Plasvorming dient binnen een half uur na een normale regenbui (4 mm/uur) weg te zijn.  Plasvorming mag bij maximaal 2% van de kolken voorkomen. Incidenteel verstopte kolken zijn binnen een week verholpen.

De voorzieningen verkeren in een goede technische staat. Bij hoosbuien wordt het water opgevangen in de riolen (en eventuele bergingsvoorzieningen). De vuiluitworp is minimaal en leidt niet tot risico's voor mens en omgeving. Er is geen sprake van stank en vervuiling. De openbare ruimte is redelijk goed ingericht op afvoer van water. Bij hoosbuien kan het water redelijk goed afvoeren naar de riolering. Hinderlijke plassen op straat komen beperkt voor. Dit leidt niet tot overlast. Bij hoosbuien kan de riolering het water afvoeren zonder dat dit leidt tot overlast. De voorzieningen verkeren in een redelijke technische staat. Bij hoosbuien wordt het water afdoende opgevangen in de riolen (en eventuele bergingsvoorzieningen). De vuiluitworp is beperkt en leidt tot beperkte risico's voor mens en omgeving. Slechts af en toe is sprake van stank en vervuiling. De openbare ruimte is onvoldoende ingericht op afvoer van water. Bij hoosbuien kan het water niet goed afvoeren naar de riolering. Hinderlijke plassen op straat komen vaak voor. Dit leidt tot overlast. Bij hoosbuien kan de riolering het water niet afvoeren. Regelmatig is sprake van straten die blank staan. Dit leidt tot overlast. De voorzieningen voor verkeren in een slechte technische staat. Bij hoosbuien wordt het water onvoldoende opgevangen in de riolen (en eventuele bergingsvoorzieningen).

De vuiluitworp is hoog en leidt tot risico's voor mens en omgeving. Regelmatig is sprake van stank en vervuiling.

Water en rioleringsplan Bommelerwaard 2022-2026

 De vrijverval riolering moet in staat zijn een bui met een herhalingstijd van 1 x per 5 jaar te verwerken.  Theoretisch berekende 'water-op-straat' situaties mogen niet leiden tot wateroverlast.  Waarschuwingsmaatstaven volgens het inspectie beoordelingsprotocol komen niet voor.  De vuiluitworp uit de rioolstelsels voldoet ruimschoots aan de doelstellingen voor de oppervlaktewaterkwaliteit (emissiespoor en waterkwaliteitsspoor).  Alle overstorten van gemengde stelsels zijn voorzien van meetregistratie.  Er is geen sprake van risicovolle overstorten.  Plasvorming dient binnen één uur na een normale regenbui (4 mm/uur) weg te zijn.  Plasvorming mag bij maximaal 5% van de kolken voorkomen. Incidenteel verstopte kolken zijn binnen een week verholpen.  De vrijverval riolering moet in staat zijn een bui met een herhalingstijd van 1 x per 2 jaar te verwerken zonder dat dit tot theoretische 'water-op-straat' situaties leidt.  Theoretisch berekende 'water-op-straat' situaties mogen niet leiden tot wateroverlast.  Ingrijpmaatstaven volgens het beoordelingsprotocol komen niet voor.  De vuiluitworp uit de rioolstelsels voldoet aan de doelstellingen voor de oppervlaktewaterkwaliteit (emissiespoor en waterkwaliteitsspoor).  Niet alle overstorten van gemengde stelsels zijn voorzien van meetregistratie.  Er is geen sprake van risicovolle overstorten.

 Plasvorming is na een normale regenbui (4 mm/uur) niet binnen één uur weg.  Bij meer dan 5% van de kolken komt plasvorming voor. Incidenteel verstopte kolken zijn niet binnen een week verholpen.  De vrijverval riolering is niet in staat een bui met een herhalingstijd van 1 x per 2 jaar te verwerken; er is sprake van theoretische 'water-op-straat' situaties.  Theoretisch berekende 'water-op-straat' situaties leiden tot wateroverlast.  Ingrijpmaatstaven volgens het beoordelingsprotocol komen voor.  De vuiluitworp uit de rioolstelsels voldoet niet aan de doelstellingen voor de oppervlaktewaterkwaliteit (emissiespoor en waterkwaliteitsspoor).  De overstorten van gemengde stelsels zijn niet voorzien van meetregistratie.  Er is sprake van risicovolle overstorten.