Bijlage 1. Perspectiefnota 2022
Tekst van het document
Perspectiefnota 2022
GEMEENTE ZALTBOMMEL | PERSPECTIEFNOTA 2022
INHOUDSOPGAVE Inleiding / 3 Leeswijzer / 4 Financieel meerjarenperspectief / 5 Totaal financieel beeld / 5 Reeds genomen besluiten na programmabegroting 2021 / 6 Gemeentefonds - Meicirculaire 2021 / 6 Sociaal Domein / 9 Toekomstige investeringen en ontwikkelingen / 12 Structurele lasten per programma / 15 Totaaloverzicht structurele lasten / 15 Programma Bestuur en ondersteuning / 16 Programma Veiligheid / 16 Programma Verkeer, vervoer en waterstaat / 16 Programma Economie / 16 Programma Onderwijs / 16 Programma Sport, cultuur en recreatie / 17 Programma Sociaal domein / 18 Programma Volksgezondheid en milieu / 18 Programma Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing / 19 Overhead / 19 Incidentele lasten perspectiefnota per programma / 20 Totaaloverzicht incidentele lasten / 20 Programma Bestuur en ondersteuning / 21 Programma Veiligheid / 21 Programma Verkeer, vervoer en waterstaat / 21 Programma Economie / 21 Programma Onderwijs / 21 Programma Sport, cultuur en recreatie / 21 Programma Sociaal domein / 23 Programma Volksgezondheid en milieu / 23 Programma Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing / 23 Overhead / 23 Investeringen per programma / 24 Totaaloverzicht investeringen / 24 Programma Bestuur en ondersteuning / 25 Programma Veiligheid / 25 Programma Verkeer, vervoer en waterstaat / 25 Programma Economie / 28 Programma
Onderwijs / 28 Programma Sport, cultuur en recreatie / 28 Programma Sociaal domein / 28 Programma Volksgezondheid en milieu / 28 Programma Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing / 28 Overhead / 29 Richtlijnen Programmabegroting 2022-2025 / 30
2
GEMEENTE ZALTBOMMEL | PERSPECTIEFNOTA 2022
Inleiding Hierbij bieden wij u de Perspectiefnota 2022 aan. Wij zijn trots u een evenwichtig pakket met ambities en noodzakelijke uitgaven voor te leggen. De perspectiefnota vormt de aftrap van de jaarlijkse planning & control cyclus van de gemeente Zaltbommel. De perspectiefnota is daarmee primair het document waarin strategische keuzes worden gemaakt voor de toekomst en de integrale afweging van beleid vorm krijgt. Met deze Perspectiefnota 2022 doet het college voorstellen aan de gemeenteraad voo de meerjarenprogrammabegroting 2022-2025. Daarnaast kan de gemeenteraad het college bij de behandeling van de perspectiefnota specifieke beleidsopdrachten geven die dienen te worden uitgewerkt ter voorbereiding op de Programmabegroting 2022-2025. Wij constateren dat de afgelopen jaren bij de jaarstukken budgetten worden overgeheveld naar volgende jaren. Dit komt doordat de ambities, financiële mogelijkheden en capaciteit van de ambtelijke organisaties onvoldoende op elkaar zijn afgestemd. Daarom zijn we in deze perspectiefnota terughouden geweest in het opnemen van initiatieven. Dit biedt ruimte in 2022 om deze afstemming te optimaliseren. Momenteel wordt onderzoek gedaan naar een verbeterde systematiek voor de verdeling van het gemeentefonds inclusief de verdeling voor het sociaal domein. Dit gaat in met het begrotingsjaar 2023.
Bij de septembercirculaire volgt er mogelijk meer duidelijkheid over de uitkomsten van het herverdeeleffect. De gemeente Zaltbommel is financieel gezond en dat biedt het college de ruimte om u deze Perspectiefnota 2022 aan te bieden. En daarmee te blijven investeren in de samenleving van Zaltbommel.
3
GEMEENTE ZALTBOMMEL | PERSPECTIEFNOTA 2022
Leeswijzer Financieel meerjarenperspectief In het financieel meerjarenperspectief geven wij de financiële uitgangspositie weer, gevolgd door de effecten van de gekozen beleidsprioriteiten in deze perspectiefnota. Daarnaast is er een aparte paragraaf geschreven om de effecten van de Meicirculaire 2021 uit te leggen. Structurele lasten per programma In dit hoofdstuk zijn de beleidsprioriteiten opgenomen met structurele effecten. Aan het begin van het hoofdstuk is een totaaloverzicht van deze beleidsprioriteiten opgenomen. Incidentele lasten per programma In dit hoofdstuk zijn de beleidsprioriteiten opgenomen met een incidenteel effect. Aan het begin van het hoofdstuk is een totaaloverzicht van deze beleidsprioriteiten opgenomen. Investeringen per programma In dit hoofdstuk zijn de investeringen opgenomen, hierbij is het investeringsbedrag, jaar van investering en de afschrijvingslasten inzichtelijk gemaakt. Aan het begin van het hoofdstuk is een totaaloverzicht van investeringen opgenomen. Beschrijven beleidsprioriteiten De opgenomen beleidsprioriteiten beschrijven we kort en kernachtig in de vorm van de 3 W-vragen.
In de komende Programmabegroting 2022-2025 worden deze namelijk opgenomen en gaat het om de beantwoording van de volgende drie vragen: • Wat willen we bereiken? • Wat gaan we ervoor doen? • Wat mag het kosten? Wat willen we bereiken? Als antwoord op de vraag 'Wat willen we bereiken?' geven we aan wat we als hoofddoelstelling van het beleid zien. Het gaat dus om het te bereiken effect. Wat gaan we ervoor doen? In dit onderdeel geven wij aan welke concrete acties wij willen ondernemen om het gewenste effect te bereiken. Wat mag het kosten? Tenslotte beantwoorden wij de vraag 'Wat mag het kosten?'. Bij dit onderdeel presenteren wij de kosten van een beleidsprioriteit. Richtlijnen programmabegroting 2022 In dit hoofdstuk staan de gehanteerde uitgangspunten voor het opstellen van de Programmabegroting 2022-2025. Presentatie financiële gegevens In de Perspectiefnota 2022 staan alle bedragen in duizenden euro's.
4
GEMEENTE ZALTBOMMEL | PERSPECTIEFNOTA 2022
Financieel meerjarenperspectief In dit hoofdstuk wordt het totaal financieel beeld van de Perspectiefnota 2022 gepresenteerd. Daarnaast zijn de reeds genomen besluiten na het vaststellen van de Programmabegroting 2022-2025 opgenomen. Ten slotte worden de gevolgen van de Meicirculaire 2021 toegelicht.
Totaal financieel beeld Deze paragraaf geeft de totale financiële effecten weer van de Perspectiefnota 2022. In de eerste tabel is het meerjarenperspectief van de exploitatie gepresenteerd. Hierin is het structureel begrotingssaldo, na vaststelling van deze perspectiefnota, zichtbaar. Daaronder is een tabel opgenomen met de effecten op de reserves. Meerjarenperspectief 2022-2025 2022 Saldo Programmabegroting 2021 Reeds genomen besluiten Meicirculaire 2021 IBP-middelen Netto effect Gemeenschappelijke Regelingen
118 -94 922 0 -110
2023 118 -84 822 500 -248
2024 219 -84 742 500 -203
2025 605 -84 722 500 -193
Financiële uitgangspositie Perspectiefnota 2022
836
1.109
1.174
1.550
Structurele effecten perspectiefnota Incidentele effecten perspectiefnota Dekking incidentele effecten uit Algemene reserve Kapitaallasten investeringen perspectiefnota
-685 -185 185 0
-580 -50 50 -45
-580 -50 50 -424
-580 0 0 -424
Begrotingssaldo na vaststellen Perspectiefnota 2022
151
484
170
547
Het meerjarenperspectief 2022-2025 is voor Zaltbommel alle jaren positief. Dit biedt een financieel gezond uitgangspunt richting de Programmabegroting 2022-2025. Reservemutaties Reservemutaties
2021
Reserve Precario Opheffen reserve Precario
-2.400
Totaal onttrokken aan reserve Precario
-2.400
Algemene reserve Storting vanuit reserve Precario Dekking incidentele effecten perspectiefnota
2.400 -285
Totaal onttrokken aan Algemene reserve
2.115
Reserve Winstneming Grex Onttrekking onderhoud Sint Maartenskerk + Toren
-3.310
Totaal onttrokken aan Reserve Winstneming Grex
-3.310
Nieuw te vormen bestemmingsreserves: Reserve Onderhoud Sint Maartenskerk + Toren
3.310
Totaal gestort in bestemmingsreserves
3.310
Effect op reservepositie
-285
5
GEMEENTE ZALTBOMMEL | PERSPECTIEFNOTA 2022
In de reserve Precario is in 2021 voor het laatst een storting gedaan en daarmee zit er op dit moment een bedrag van € 2,4 miljoen in de reserve. Omdat het heffen van precariobelasting niet meer is toegestaan is het in stand houden van deze reserve overbodig. Daarom wordt bij de Perspectiefnota 2022 de reserve Precario opgeheven en het bedrag van € 2,4 miljoen toegevoegd aan de algemene reserve. De reserve Precario werd gezien als een algemene reserve en geen bestemmingsreserve. Het is daarom logisch om de middelen toe te voegen aan de algemene reserve. De incidentele effecten uit deze perspectiefnota, à € 285.000, worden gedekt uit de Algemene reserve. Daarmee hebben deze incidentele beleidsprioriteiten geen effect op het meerjarig begrotingssaldo. Daarnaast is er een onderhoudsplan voor de Sint Maartenskerk en de toren. De toren van de Sint Maartenskerk is in eigendom van de gemeente Zaltbommel. Aan de toren is in 2024 groot onderhoud voorzien. Daarnaast is structureel planmatig onderhoud aan de toren nodig. Het uitvoeren van het planmatig onderhoud Sint Maartenskerk en de toren van het kerkgebouw gebeurt op basis van het door architectenbureau Van Hoogevest te Amersfoort opgestelde meerjarig onderhoudsplan 2022-2031. Onderdeel daarvan vormt het op basis van uitgevoerde inspecties benodigde groot onderhoud aan met name het metsel- en natuursteenwerk in 2024.
Daarvoor moet de toren geheel in de steigers worden gezet. De noodzaak komt deels voort uit inwendige roestvorming van ankers die scheurvorming en breuk tot gevolg heeft. De komende jaren zorgt dit voor een onderhoudslast van € 3,31 miljoen. Met name de restauratie van de toren brengt flinke kosten met zich mee (€ 2,4 miljoen). Om dekking voor dit onderhoud te garanderen wordt een aparte reserve gevormd. De reservepositie van de gemeente Zaltbommel daalt hiermee in eerste instantie met € 285.000. Zodra het onderhoud aan de Sint Maartenskerk is afgerond daalt de reservepositie nogmaals met € 3,31 miljoen.
Reeds genomen besluiten na programmabegroting 2021 In de onderstaande tabel presenteren we de effecten waarover besluitvorming met financiële consequenties heeft plaatsgevonden na vaststelling van de Programmabegroting 2021-2024. Bedragen in € 1.000 Saldo begroting 2021 Uitbreiding formatie griffie Kentalis Correctie afschrijvingslasten Nota Reserves en Voorzieningen Saldo begroting 2021 na reeds genomen besluiten
2022 118 -51 -10 -32
2023 118 -51 0 -32
2024 219 -51 0 -32
2025 605 -51 0 -32
24
35
135
521
Gemeentefonds - Meicirculaire 2021 De inkomsten uit het gemeentefonds zijn de grootste structurele inkomstenbron van de gemeente. De hoogte van inkomsten zijn gekoppeld aan de Rijksuitgaven (trap-op-trap-af) en . Er verschijnen 3 circulaires per jaar: de meicirculaire, de septembercirculaire en de decembercirculaire. Nu is de meicirculaire 2021 verschenen. Die is gebaseerd op de voorjaarsnota van het Rijk, en opgesteld vóórdat er een uitspraak is gedaan over extra Jeugdgelden 2022 en verder. Wel zijn coronamaatregelen tot en met april 2021 opgenomen. In de begroting 2021 zijn de gegevens uit de Septembercirculaire 2020 opgenomen De decembercirculaire, die in de tussentijd verscheen, hebben we voor kennisgeving aangenomen. Immers, nu bij de perspectiefnota 2021 maken we de integrale afweging van beleid op basis van de beschikbare middelen. Bij de begroting 2022 betrekken we de informatie uit de Septembercirculaire 2021. Dan is er naar verwachting ook meer bekend over de verdeling van de aanvullende Jeugdgelden 2022 (€ 1,3 miljard landelijk). We ontvangen bij deze meicirculaire meer dan bij de septembercirculaire 2020. Van dit bedrag is een deel bestemd voor taakmutaties, inclusief Sociaal Domein en Coronamiddelen. Taakmutaties zijn wijzigingen in de algemene uitkering voor een specifiek doel, waarvoor het Rijk extra middelen toekent (of terugneemt).
Uitgangspunt is dat we deze middelen, voorzover dit substantiële bedragen zijn, oormerken voor dit doel. Na
6
GEMEENTE ZALTBOMMEL | PERSPECTIEFNOTA 2022
het toewijzen van deze taakmutaties resteert het vrij besteedbare saldo. In de meicirculaire zijn extra gelden opgenomen voor de gevolgen van Corona. De uitkomsten van de meicirculaire staan in onderstaande tabel. Onder de tabel geven we een toelichting op de afzonderlijke posten en stippen we enkele ontwikkelingen aan. De bedragen voor 2021 zijn ter kennisname . De bedragen voor 2022 en verder zijn van invloed op ons meerjarenperspectief vanaf 2022 in deze perspectiefnota. Bedragen x € 1.000
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11a 11b
2021
2022
2023
2024
2025
Stand Meicirculaire 2021 Stand Septembercirculaire 2020 (begroting 2021)
45.032 43.237
44.570 43.273
44.476 42.785
44.457 42.844
44.824 43.215
Verschil
1.795
1.297
1.692
1.614
1.608
709 0 294 366 39 9 36 0 0 12 0 0
0 0 140 0 0 0 0 18 6 12 49 58
0 487 143 0 0 0 0 9 6 12 61 58
0 487 136 0 0 0 0 6 6 12 74 59
0 487 141 0 0 0 0 2 6 12 87 59
1.464
283
777
780
795
331
1.014
914
834
814
Taakmutaties Aanpak problematiek Jeugdzorg (incidenteel) Structureel maken Jeugdgelden 2019-2022 Overige mutaties Sociaal domein Coronagelden Suppletie-uitkering Bommenregeling Voorschoolse voorziening peuters (DU) Maatschappelijke begeleiding statushouders (DU) Inburgering (IU) Armoedebestrijding kinderen (DU) Versterking gemeentelijke antidiscriminatievoorziening Wet Open Overheid (structureel) Wet Open Overheid (incidenteel 2022 t/m 2026) Totaal taakmutaties Saldo na taakmutaties
Eigen begroting 12 Indexeringen loon (1,5%) en prijs (1,6%) Vrij besteedbare gelden
0
-92
-92
-92
-92
331
922
822
742
722
Toelichting op de mutaties 1. Aanpak problematiek Jeugdzorg (incidenteel) Voor 2021 is in april een akkoord bereikt over incidentele jeugdgelden voor 2021. Het Rijk stelt € 613 miljoen beschikbaar, bovenop de eerdere € 300 miljoen. Van de extra compensatie zal € 493 miljoen via het gemeentefonds lopen en de rest (€ 120 miljoen) via specifieke uitkeringen (zgn. SPUK’s). Hierbij praten we over uitbreiding van de crisiscapaciteit en het verbeteren van accommodaties. Deze compensaties worden verstrekt aan een beperkt aantal gemeenten of jeugdzorgregio’s. De compensatie via het gemeentefonds betreft: • Vormgeven consultatiefunctie ggz, tegen gaan wachtlijsten bij lichtere jeugdhulpproblematiek en tegengaan verdringing van andere uitgaven bij gemeenten, € 228 miljoen (Zaltbommel € 369.000); • Uitbreiden aantal praktijkondersteuners jeugdzorg, € 10 miljoen (Zaltbommel ( € 16.000); • Extra inzet en regie op het voorkomen en aanpakken van wachttijden van (regionaal) ingekochte specialistische jeugdzorg op basis van goede data, € 200 miljoen (Zaltbommel € 324.000); • Regionale coördinatie en landelijke informatievoorziening door de VNG ten aanzien van de wachtlijsten specialistische jeugdzorg, € 55 miljoen. Dit laatste bedrag wordt in de komende septembercirculaire verwerkt.
Aanvullende informatie: Op 3 juni 2021 hebben het Rijk en de VNG een akkoord bereikt over aanvullende financiering voor alleen het jaar 2022 van € 1,3 miljard, met daarbij ook aanvullende inhoudelijke afspraken die we moeten uitvoeren. De verdeling hiervan is pas bekend bij de septembercirculaire, die op Prinsjesdag verschijnt. Meerjarige afspraken worden pas verwacht na aantreden van een nieuw kabinet.
7
GEMEENTE ZALTBOMMEL | PERSPECTIEFNOTA 2022
2. Structureel maken Jeugdgelden 2019-2022 Voor de tekorten in de Jeugdzorg kregen we tot en met 2022 incidentele compensatie. Het Rijk heeft samen met de Provincie, als toezichthouder, al eerder aangegeven, dat we deze post structureel 'fictief'op mochten nemen in ons meerjarenperspectief. Dat hebben we vorig jaar niet gedaan, omdat het Rijk terughoudend was met uitspraken over structurele compensatie. Gesterkt door de afspraken tussen het Rijk en de VNG, zoals onder punt 1 genoemd, kunnen we nu vrijwel zeker dit bedrag ook echt - minimaal - verwachten. Daarom nemen we dit bedrag nu ook op. 3. Overige mutaties Sociaal domein Het is ons beleid dat we de mutaties in gelden voor het sociaal domein ook op het sociaal domein reserveren. Daarmee zijn de uitgaven voor het sociaal domein beperkt tot de Rijksgelden plus de inbreng van eigen middelen waar al toe besloten is. Ook moet vanuit dit bedrag moeten ook de loon- en prijsmutaties worden opgevangen. De mutaties in deze circulaire betreffen Voogdij 18+, Beschermd wonen en Participatie. De ontvangen coronagelden die onder de reikwijdte van het Sociaal domein vallen, voegen we ook aan die budgetten toe. De voornaamste reden is dat het lastig is om het daadwerkelijke financiële effect van corona te kunnen meten. 4.
Coronagelden In 2020 heeft de raad besloten om de ontvangen coronagelden van het Rijk in de risicoreserve Corona te storten en van daaruit de benodigde uitgaven te betalen. De ontvangen gelden tot en met het 5e steunpakket van het Rijk zijn nu verwerkt. 5. Bommenregeling We hebben een bijdrage gevraagd en gekregen voor het opsporen en opruimen van explosieven uit de Tweede Wereldoorlog. De bijdrage is 68% van de gemaakte kosten. 6 tot en met 9: Doeluitkeringen Doeluitkeringen (DU) kennen we in principe 1 op 1 toe, om aansluiting te houden met de beschikbaar gestelde bedragen die terug zijn te lezen in de bijlagen van de circulaires, ook al zijn dit soms kleine bedragen. 6. Voorschoolse voorziening Peuters (DU) Dit is een post uit de corona-compensatie die is toegevoegd aan deze doeluitkering. Om aansluiting te kunnen houden met het totale bedrag aan doeluitkering voegen we dit toe aan het betreffend budget. 7. Maatschappelijke begeleiding statushouders (DU) We krijgen per inburgeringsplichtige statushouder een bedrag voor maatschappelijke begeleiding. Dit is de afrekening van de inschrijvingen tot en met 11 februari 2021. 8. Inburgering (DU) Als gevolg van uitstel van de invoering van de nieuwe inburgeringswet naar 1 januari 2022 krijgen we in 2021 extra invoeringsgelden.
Daarnaast zijn er aanvullende afspraken tussen VNG en Rijk gemaakt over gelden tot en met 2026 om een impuls te geven aan extra uitstroom uit de inburgeringstrajecten. 9. Armoedebestrijding Kinderen Dit is een kleine aanpassing van de budgetten voor de bestaande regeling. 10. Versterking gemeentelijke Antidiscriminatievoorzieningen In haar reactie op het rapport Ongekend onrecht van de Parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag heeft het kabinet aangekondigd structurele middelen vrij te maken voor de aanpak van discriminatie, waaronder de versterking van de antidiscriminatievoorzieningen (ADV). Uit onderzoeken blijkt dat deze huidige financiering voor de uitvoering van de Wga-taken al enige jaren tot knelpunten leidt. De meeste ADV’s zijn op dit moment zeer krap bemeten en bij het grotere publiek relatief onbekend. Dit aanvullend geld is bedoeld voor betere beschikbaarheid, om de bereikbaarheid voor melders mogelijk te maken en om de door uitvoeringsorganisaties doorverwezen melders te kunnen bijstaan. 11. Wet Open Overheid (structureel en incidenteel) Deze initiatiefwet is op 26 januari 2021 door de Tweede Kamer aangenomen en beoogt de gehele overheid transparanter en toegankelijker te maken. Met dit wetsvoorstel geven de initiatiefnemers zowel de actieve als
8
GEMEENTE ZALTBOMMEL | PERSPECTIEFNOTA 2022
de passieve openbaarmaking van overheidsinformatie een nieuwe basis, verankeren zij het recht op toegang tot informatie wettelijk en beogen zij de informatievoorziening en informatiehuishouding van het Rijk en decentrale overheden te verbeteren. De Eerste Kamer dient nog een besluit te nemen over de WOO. Bij instemming van de Eerste Kamer zal de wet een halfjaar later in werking treden. Dit zal waarschijnlijk in het eerste kwartaal van 2022 zijn. De huidige Wet openbaarheid van bestuur (WOB) wordt ingetrokken bij de inwerkingtreding van de WOO. Vooruitlopend op de besluitvorming in de Eerste Kamer heeft het kabinet bij de kabinetsreactie op het rapport ´Ongekend onrecht´ van de Parlementaire Ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag (POK) financiële middelen vrijgemaakt. voor de implementatie (incidenteel) en uitvoering (structureel) van de WOO. De incidentele middelen, voor de periode 2022 tot en met 2026 een bedrag van € 58.000 per jaar, zijn bestemd voor het verbeteren van systemen, het opleiden van medewerkers en het aanpassen van processen en de organisatie. De structurele middelen, oplopend van € 49.000 in 2022 naar structureel € 97.000 vanaf 2026, zijn bedoeld voor de actieve openbaarmaking van de informatiecategorieën zoals genoemd in de WOO, het aanwijzen van een contactfunctionaris en het beheer en onderhoud van systemen. 12.
Indexering voor lonen en prijzen De inkomsten uit het gemeentefonds ramen we nu op het prijspijl 2022. Om ook de overige posten in onze begroting uit te kunnen voeren tegen het juiste prijspeil vullen we de stelpost indexering aan. Voor lonen houden we rekening met 1,5%, voor prijzen met 1,6%. Bij de begroting zullen we dit bedrag nog herijken. In het saldo van de perspectiefnota zijn de bijdragen aan GR-en al tegen het prijspeil 2021 opgenomen. Overige ontwikkelingen Verwacht nadelig effect van de Herijking verdeelsystematiek Gemeentefonds per 2023 Momenteel wordt onderzoek gedaan naar een verbeterde systematiek voor de verdeling van het gemeentefonds inclusief de verdeling voor het sociaal domein. Dit moet ingaan met het begrotingsjaar 2023. De voorlopige uitkomsten wijzen per saldo op een nadeel voor Zaltbommel. EInd juni/begin juli wordt een aangepast voorstel van het Rijk verwacht, waarbij tevens een actualisatie is voorzien van de berekeningen. Na ontvangst en weging van het definitieve advies van de ROB start de VNG-consultatie bij gemeenten. Die zal wel voortduren tot september 2021. Een nieuw kabinet zal een besluit moeten nemen over het nieuwe verdeelstelsel. Inwerkingtreding is voorzien per 1-1-2023. De publicatie van definitieve resultaten is uiterlijk in de meicirculaire 2022. We zullen dus voorzichtig moeten zijn met de hier berekende inkomsten na 2022.
Integratie Sociaal domein Het grootste deel van de gelden Sociaal Domein (alles behalve participatie en Voogdij 18+) is nu opgenomen in de algemene uitkering, op “objectieve” maatstaven. Dat betekent dat er geen rekening meer wordt gehouden met de Zaltbommelse historische kosten en specifieke omstandigheden. Ook betekent dit, dat er geen afzonderlijke loon- en prijsbijstelling meer komt, maar dit komt via de wegingsfactoren en de uitkeringsfactor. Daardoor wordt het op termijn niet meer houdbaar om vanuit de algemene uitkering deze gelden apart te oormerken en moeten we op zoek naar een methode om het juiste budget bij het vastgestelde beleid te garanderen. Opschalingskorting tot en met 2025 In 2025 is de laatste tranche van de mutatie "lagere apparaatskosten", beter bekend onder de naam opschalingskorting. Dit is nog een extra structurele uitname van naar schatting € 200.000. Omdat het jaar 2025 nu in ons huidige meerjarenperspectief valt, is daarmee de opschalingskorting in zijn geheel verwerkt.
Sociaal Domein Het beleid van de gemeente Zaltbommel is om de ontvangen middelen sociaal domein via het gemeentefonds ook toe te voegen aan de budgetten sociaal domein. In het hoofdstuk gemeentefonds is te zien welke middelen we via de Meicirculaire 2021 ontvangen voor sociaal domein. Hieronder zal dit nogmeels weergegeven worden met daaronder de punten waarin we dit geld gaan besteden. Dit past binnen het huidig beleid en staat daarom niet afzonderlijk opgenomen in een programma van de Perspectiefnota 2022.
9
GEMEENTE ZALTBOMMEL | PERSPECTIEFNOTA 2022
Besteding middelen Sociaal Domein Ontvangen middelen via Meicirculaire 2021
2022 140
2023 630
2024 623
2025 628
Besteding middelen: Zorgpleinen
50
50
50
50
Wmo vervoer (Regiotaxi) Inzet Buurtzorg Jong in huisartsenpraktijk Integrale Vroeghulp Formatie contractbeheerder Wmo Welzijn - opbouwwerk Welzijn - inclusieve dagactiviteit Welzijn - fietsenwerkplaats Welzijn - jongeren en eenzaamheid Ervaringsdeskundigheid
PM 70 15 85 30 20 50 20 10
PM 70 15 85 30 0 50 0 10
PM 70 15 85 30 0 0 0 0
PM 70 15 85 30 0 0 0 0
Totaal besteding middelen
350
310
250
250
Verschil
-210
320
373
378
Het tekort in 2022 wordt opgevangen binnen het sociaal domein. Daarnaast is bekend geworden dat er landelijk € 1,3 miljard wordt toegevoegd aan het gemeentefonds voor jeugdhulp. Hierdoor is het tekort wat nu gepresenteerd wordt in 2022 geen risico. Zorgpleinen Voor het efficient en laagdrempelig ondersteunen van inwoners is het belangrijk dat zorgpartijen en maatschappelijke partners goed toegankelijk zijn. Ook willen we investeren in het versterken van de onderlinge samenwerking tussen deze partijen. Daarom is het belangrijk dat er ook een fysieke voorziening is waar lokaal inwoners terecht kunnen met zorgvragen en voor ondersteuning. Hiervoor worden 'zorgpleinen' ingericht. Het ontwikkelen en faciliteren van deze zorgpleinen vraagt een investering van gemeente en deelnemende partijen. Dit kan worden gekoppeld aan lopende of komende investeringen in het maatschappelijk vastgoed binnen de gemeente. Wmo vervoer (Regiotaxi) De gemeente is verantwoordelijk voor het sociaal vervoer van de inwoner die niet zelfstandig kan reizen. Hiervoor hebben we de regiotaxi (Versis). De kosten voor de regiotaxi dreigen de begrote bedragen structureel te gaan overschrijden. Een gegeven daarbij is de geleidelijke afbouw van de provinciale subsidie op het Wmovervoer. Een ander gegeven is het besluit van de provincie om het OV-vangnet niet langer in Versis uit te voeren.
Ook zagen we voorafgaand aan de corona-crisis een alsmaar toenemend gebruik en dus een kostenstijging in dit vervoer. Inzet Buurtzorg Jong in huisartsenpraktijk De huisartsen zijn nog altijd een belangrijke doorverwijzer naar tweedelijns jeugdhulp. Naar aanleiding van het 213a-onderzoek sociaal domein zijn pilots gestart rondom de samenwerking met huisartsen. De huisartsenpraktijken worden hierbij ondersteund met inzet van medewerkers van Buurtzorg Jong. De pilot is tussentijds geevalueerd. De uitkomsten zijn dermate positief dat deze substantieel voordeel bieden bij voortzetting. Het aantal verwijzingen naar (kostbare) tweedelijnszorg door huisartsen neemt af, hetgeen ervoor zorgt dat hulp laagdrempeliger opgepakt kan worden en ook een financiele besparing oplevert. De pilot is uitgevoerd in twee huisartsenpraktijken. Er is behoefte aan uitbreiding van de inzet bij meerdere praktijken, met als doel in iedere praktijk een passende samenwerking met Buurtzorg Jong te realiseren. Ook de koppeling aan inzet binnen het consultatiebureau wordt onderzocht. Hiervoor worden medewerkers van Buurtzorg Jong gekoppeld aan huisartsenpraktijken op een manier die past bij de werkwijze van de praktijk. Dit kan bv. door fysieke spreekuren in de praktijk of inzet van multidisciplinair overleg. Hiervoor is aanvullende personele inzet van Buurtzorg Jong nodig.
10
GEMEENTE ZALTBOMMEL | PERSPECTIEFNOTA 2022
Integrale vroeghulp Naar aanleiding va het 213a-onderzoek sociaal domein is een pilot gestart met de inzet van Integrale Vroeghulp. De tussentijdse evaluatie laat positieve resultaten zien op het gebied van het vroegtijdig kunnen ingrijpen bij kinderen met dreigende ontwikkelingsproblematiek. Vanwege de sterk preventieve werking van IVH is het raadzaam deze werkwijze structureel in te bedden. Het vroegtijdig signaleren van problemen in de ontwikkeling van jonge kinderen en daar passend op anticiperen. Het organiseren van de de methodiek Integrale Vroeghulp. Deze vraagt aanvullende personele inzet van medewerkers Buurtzorg Jong en andere betrokken zorgaanbieders. Formatie contractbeheerder Wmo Vanuit inkoop Wmo- Jeugd is het nodig om een aantal specialistische functies en rollen in te vullen om de kwaliteit van data, contracten en relatiebeheer te optimaliseren zodat de wijze van openhouse systematiek ook naar de toekomst toe goed geborgd blijft. Voor de data-analist is vanuit eigen formatie een oplossing gevonden. Voor de contractbeheerder is een uitbreiding 1 fte noodzakelijk. We willen ervoor zorgen dat we een professionele gesprekspartner voor zorgaanbieders blijven. Door een contractmanager toe te voegen aan het team spelen we beleidsmedewerkers vrij om inhoudelijk met zorgaanbieders in gesprek te gaan aan ontwikkeltafels.
De contractmanager focust zich meer op de contractuele afspraken die we met zorgaanbieders hebben. Welzijn - opbouwwerk In het kader van de welzijnsagenda - de sociale samenhang in buurten versterken en inwonersinitiatieven stimuleren - willen we de inzet van opbouwwerk uitbreiden. We willen erin investeren dat vraag en aanbod van inwoners onderling elkaar makkelijker weten te vinden en dat inwonersinitiatieven meer gefaciliteerd kunnen worden. Hiervoor is het nodig om op wijk- en dorpsniveau de inzet van opbouwwerk te vergroten. Welzijn - inclusieve dagactiviteit In het kader van de welzijnsagenda - het bieden van inclusieve dagactiviteiten - willen we een pilot opzetten voor een laagdrempelige dagbesteding die ook uitnodigend is voor ouderen met multiculturele achtergronden. Voor diverse inwoners met een migranten achtergrond blijkt de drempel naar reguliere zorg hoog te zijn en is het voor hun kinderen een zware taak om de gehele mantelzorg op zich te nemen. Deze groep is daarnaast overmatig hoog vertegenwoordigd in gezondheidsklachten zoals dementie en diabetes. Deze pilot willen we samen met Kompas, Brabantzorg en diverse andere maatschappelijke partners opzetten in Zaltbommel. Welzijn - fietsenwerkplaats In het kader van de welzijnsagenda - het bieden van inclusieve dagactiviteiten - willen we een fietsenwerkplaats starten in de Bommelerwaard.
Inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt bieden we hierdoor de mogelijkheid om werkritme op te doen en na te gaan of werk in de techniek passend kan zijn. Er is bovendien vraagt naar mensen met technische vaardigheden. We willen samen met de gemeente Maasdriel een pilot starten waarbij Elliz in Company een trekkersrol vervult. We willen op deze manier een laagdrempelige inloopfunctie creëren voor inwoners die behoefte hebben aan ontmoeting. Daarnaast zal de technische werkplaats de mogelijkheid bieden om werkervaring te krijgen en eventueel een opleiding richting de techniek te volgen. Welzijn - jongeren en eenzaamheid De gevolgen van de coronacrisis en haar maatregelen kunnen zowel korte als langetermijn effecten hebben op jongeren. In het kader van de welzijnsagenda - het voorkomen of verlichten van eenzaamheid - willen we voor jongeren die hiermee te kampen hebben een integrale aanpak ontwikkelen. Dit willen we doen samen met relevante partners uit de gemeente. We willen dat jongeren opgroeien in een veilige omgeving en weerbaarheid en sociale vaardigheden opbouwen, waarmee ze een netwerk op kunnen bouwen. Hiervoor trekken we samen op met maatschappelijke partners en het Buurtzorg Jong Jongerenteam. Ervaringsdeskundigheid Het gebruik maken van ervaringsdeskundigheid is een belangrijke peiler om de kwaliteit en preventieve inzet van zorg verder te versterken.
We willen pilots opzetten om ervaringsdeskundige te koppelen aan zorgaanbieders en preventief in te zetten binnen de toegang. Hiervoor gaan we samen optrekken met organisaties die expertise hebben op het gebied van ervaringsdeskundigheid.
11
GEMEENTE ZALTBOMMEL | PERSPECTIEFNOTA 2022
Toekomstige investeringen en ontwikkelingen In deze perspectiefnota worden een aantal investeringen al concreet benoemd en ook een bedrag aan toegekend. Deze komen verderop in het hoofdstuk investeringen verder aan bod. Daarnaast zijn er in dit hoofdstuk toekomstige investeringen en ontwikkelingen opgenomen. Dit zijn investeringen en ontwikkelingen voor de middellange termijn die nog niet concreet genoeg zijn om middelen aan toe te kennen. De hieronder benoemde investeringen hebben een totale investeringslast van ongeveer € 30 miljoen. Zodra een investering concreter wordt en/of ontwikkelingen zijn wordt de raad benaderd via een separaat voorstel.
Structurele kosten Omgevingswet Omschrijving De structurele lasten als gevolg van de inwerkingtreding van de Omgevingswet zijn op dit moment niet bekend omdat zij afhankelijk zijn van een aantal nog te maken keuzes ten aanzien van dienstverlening en werkwijze. Deze keuzes hebben financiële consequenties. Hierover informeren wij uw raad, in het kader van een regionaal traject om de structurele lasten van de inwerkingtreding van de Omgevingswet inzichtelijk te maken, in de tweede helft van 2021. De uitkomsten worden meegenomen bij het bepalen van de structurele lasten. Op 26 mei 2021 heeft de minister besloten de datum van inwerkingtreding van de Omgevingswet te wijzigen van 1 januari 2022 naar 1 juli 2022. Dit betekent dat de structurele lasten Omgevingswet pas in de begroting voor 2023 worden meegenomen. Ingeval er in de periode 1 juli 2022 – 31 december 2022 als gevolg van de inwerkingtreding van de Omgevingswet sprake is van structureel hogere lasten, moeten deze met incidentele middelen worden gefinancierd.
Woningbouw Brakel Omschrijving De woningbouwopgave in Brakel is groot, de beschikbare ruimte is beperkt. Op basis van een eerste inventarisatie hebben we inzichtelijk gemaakt welke investeringen nodig zijn om de woningbouwopgave in Brakel te kunnen realiseren en welke vervolgstappen hiervoor gezet moeten worden. Op basis van deze inventarisatie zien wij mogelijkheden om de komende jaren circa 180 woningen in Brakel te realiseren. Het resultaat van de woningbouw-expoitatie wordt over 10 tot 15 jara gecalculeerd op € 6 miljoen negatief. Binnenkort zullen wij de eerste voorstellen tot besluitvorming aanbieden aan uw raad.
Voorzieningen Brakel Omschrijving In Brakel is weinig ruimte beschikbaar voor nieuwe ontwikkelingen, dit terwijl de behoefte groot is aan zowel woningbouw als nieuwbouw voorzieningen. Voor dit laatste is een aantal jaar geleden door partijen uit het dorp het initiatiefvoorstel gedaan voor de realisatie van een MFA aan de Molenkampseweg in Brakel, waarin in ieder geval de 2 scholen een plaats krijgen als de voetbalvereniging. Gezien de beperkte ruimtelijke mogelijkheden, de belemmeringen op grond van hindercirkels, het eigendom van de gronden en de realisatiekosten, hebben wij (mede ter uitwerking van een motie van die strekking van de raad), gekeken welke scenario's voor de realisatie van deze voorzieningen mogelijk zijn. Dit zijn (in volgorde van hoogte van realisatiekosten): 1. Scholen op de huidige locatie’s (renovatie en/of nieuwbouw) en voetbalvereniging handhaven op de huidige locatie 2. Scholen gezamenlijk op een nieuwe locatie (nieuwbouw) en voetbalvereniging handhaven op de huidige locatie met fysieke en/of functionele verbinding met de scholen (MFA-gedachte) 3. Scholen en voetbalvereniging gezamenlijk op nieuwe locatie realiseren (MFA) Bij realisatie van scenario 1 wordt geen MFA gerealiseerd en dat scenario verdient derhalve niet de voorkeur. Bij scenario 2 ontstaat de kans op multifunctionaliteit. Deze is door de spreiding beperkter van opzet dan bij scenario 3.
12
GEMEENTE ZALTBOMMEL | PERSPECTIEFNOTA 2022
Ons voorstel is daarom de realisatie van een autonoom MFA te verkennen en verder uit te werken in samenwerking met de stuurgroep(initiatiefnemers van het MFA). Dit met een kader stellend budget van € 10 miljoen. Dit bedrag is gebaseerd op ervaringscijfers met zowel de bouwkosten bij nieuwbouw van vergelijkbare scholen en voetbalaccomodatie’s. Ook is rekening gehouden met het reguliere beleid voor de financiering van nieuwe buitensport accomodaties, waarbij de gemeente de velden en voorzieningen financiert en de vereniging de opstallen (evt met door de gemeente gegarandeerd vermogen). De verdere uitwerking van scenario 3 voeren we de komende periode uit samen met de bestaande stuurgroep.
Toekomstbestendig maken / verduurzamen schoolgebouwen Omschrijving Dit jaar wordt het Integraal Huisvestingsplan (IHP) voor onze scholen geactualiseerd. Ons gebouwenbestand betaat uit 20 onderwijsgebouwen, waarvan het merendeel 40 jaar of ouder is. Er ligt een pittige opgave voor de gemeente en de schoolbesturen om de scholen te laten voldoen aan de onderwijswetgeving en de duurzaamheidsdoelstellingen in het Klimaatakkoord.
Spoorviaduct Omschrijving In het bestaande viaduct is er geen scheiding tussen fietsers en automobilisten. Er is geen trottoir aanwezig en voetgangers moeten over het fietspad lopen. Door het aanleggen van een separate doorgang voor fietsers en voetgangers worden deze gescheiden van andere weggebruikers. Dit is bevordelijk voor de verkeersveiligheid. Het is een complex project omdat tijdens de aanleg het treinverkeer doorgang moet hebben, vandaar dat er een groot investeringsbedrag mee gemoeid is.
Gebiedsontwikkeling Bossche Poort Omschrijving In het uitvoeringsprogramma binnenstad is afgesproken dat we een visie voor de ‘Bossche Poort’ gaan maken. Deze visie is in 2020 vastgesteld. Vervolgens zijn we gestart met de gebiedsontwikkeling. De eerste stap hierbij was het samenbrengen van de ontwerpbureaus om te komen tot een aangepast ruimtelijk model, waarin de door de raad aangebrachte wijzingen in verwerkt zijn. Tevens is een klankbordgroep opgericht, waarmee het ruimtelijk model en daarop volgende stedenbouwkundige plan worden besproken. Voor de gebiedsontwikkeling is reeds een (voorbereidings)krediet van € 500.000 beschikbaar gesteld. De totale kosten van de gebiedsontwikkeling zijn evenwel hoger. Wij adviseren rekening te houden met een aanvullende budgetreservering van circa € 4 miljoen voor de uitvoering van de visie. Het daadwerkelijk benodigde budget is afhankelijk van de verdere uitwerking uitwerking van de visie.
Boulevard Buitenstad Omschrijving De Havendijk vormt de overgang tussen de Binnen- en Buitenstad. Herontwikkeling van dit scharnierpunt zorgt ervoor dat de Havendijk de verbinding vormt van de binnen- met de buitenstad. Die verbinding vindt plaats via een nog te ontwerpen wandel- en fietsboulevard. De nieuwe naam is: Boulevard Buitenstad. De gemeenteraad heeft gekozen voor het scenario 'Stadsbalkon'. De kosten worden geraamd tussen de € 1.500.000 en € 2.400.000, afhankelijk van de uitwerking. Uitgaande van het meest aannemelijke is € 2.000.000 het benodigde bedrag.
Cultureel centrum Omschrijving Op dit moment zijn de plannen voor de realisatie van een nieuw cultureel centrum in een vergevorderd stadium. Conform de wens van de gemeenteraad wordt daarbij rekening gehouden met de huisvesting van een aantal partijen die momenteel nog in pand 9 gevestigd zijn.
13
GEMEENTE ZALTBOMMEL | PERSPECTIEFNOTA 2022
Bij de uitwerking van de plannen wordt ook rekening gehouden met de wens om in de Sint Maartenskerk een buurthuisfunctie onder te brengen met tevens extra voorzieningen om de functie van deze kerk in onze culturele infrastructuur beter tot zijn recht te laten komen. Op dit moment bedraagt het geraamde investeringsbedrag 12.500.000 euro.
Duurzaamheid Omschrijving In 2019 is het programma Duurzaamheid inclusief de hoofddoelstelling van CO2 vermindering door de raad vastgesteld. De focus van het programma Duurzaamheid en de daarbij behorende middelen ligt op de energietransitie. Deze focus blijft. Al verwachten we de komende jaren dat hergebruik van grondstoffen/ circulair ook steeds meer aandacht krijgt. Een ander belangrijk thema is ruimtelijke adaptatie. Zie hoofdstuk Structurele lasten per programma onderdeel Lokaal Adaptatie Programma (LAP). De energietransitie pakken we op per doelgroep. De doelgroepen bestaan uit wijzelf als gemeente, land- en tuinbouw, bedrijven per bedrijventerrein en bewoners/gebruikers in de wijken. We stellen beleid op en werken samen in initiatieven met alle betrokkenen om bovenstaande doelstellingen te bereiken. Het zon- en windbeleid en de tendersystematiek worden toegepast. We richten ons op de regionale energiestrategie (RES) 2.0 en herijken in 2023 het laadpalenbeleid dat in 2021 naar verwachting door de raad wordt vastgesteld. Van de transitievisie warmte (TVW) gaan we daarna verder met de wijkuitvoeringsplannen. Het faciliteren van bewoners gebeurt onder andere door de inzet van ons Energieloket. Met een lokaal energiebedrijf zetten we, met instemming van de raad, in op energievoorzieningen waarbij de inwoners en lokale bedrijven profiteren.
Bijvoorbeeld een lokaal warmtenet met als bron geothermie. Naast de energie-transitie gaan we verder bepalen hoe we circulariteit kunnen stimuleren. Het Groene huis zal zich verder ontwikkelen om economische kansen op gebied van duurzaamheid te blijven pakken. En hierin zelfs zover te gaan dat het een regionale plek wordt waar ondernemers, kennisinstellingen en overheid elkaar versterken en ontwikkelingen versnellen. Financiering Voor het programma Duurzaamheid kunnen we tot en met 2022 gebruik maken van de IBP gelden. De energietransitie is een enorme opgave, waar de hoeveelheid werk de komende jaren voor de gemeente alleen maar zal toenemen. (Zie ook het adviesrapport van de ROB, Van Parijs naar Praktijk.) Vooruitkijkend zullen hier er structureel substantiële (personele) middelen nodig zijn. In Nederland geldt dat voor elke gemeente. De verwachting is dan ook dat het Rijk met passende middelen komt. Zaltbommel wil haar proactieve benadering blijven voortzetten. We trekken ons eigen plan om die dingen te doen die passen bij de situatie en maat van onze gemeente. Dit kan soms betekenen dat we moeten ‘voorfinancieren’; eerder geld moeten uitgeven dan het Rijk en ook de provincie ter beschikking stelt. Dit zullen we van jaar tot jaar bekijken en waar nodig bijsturen. Voor 2022 is hier geen reden voor.
14
GEMEENTE ZALTBOMMEL | PERSPECTIEFNOTA 2022
Structurele lasten per programma Totaaloverzicht structurele lasten Hieronder ziet u een samenvatting van de structurele lasten per programma. 2022
2023
2024
2025
Programma Economie Bijdrage RIF (Regionaal Investerings Fonds)
60
60
60
60
Programma Sport, cultuur en recreatie Renovatie en vervanging sportvelden Beheer speelplaatsen
100 90
100 90
100 90
100 90
Programma Sociaal domein Actualisatie subsidiebeleid
86
86
86
86
Programma Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Lokaal Adaptatie Programma (LAP) 115
10
10
10
Overhead Structurele bijdrage aan BVEB Projectleider gebiedsontwikkeling
200 34
200 34
200 34
200 34
Totaal
685
580
580
580
15
GEMEENTE ZALTBOMMEL | PERSPECTIEFNOTA 2022
Programma Bestuur en ondersteuning Geen mutaties in dit programma.
Programma Veiligheid Geen mutaties in dit programma.
Programma Verkeer, vervoer en waterstaat Geen mutaties in dit programma.
Programma Economie Bijdrage RIF (Regionaal Investerings Fonds) Omschrijving Sinds 2016 is het RIF als Investeringsfonds ingesteld, gekoppeld aan het Regionale Ambitiedocument 2016-2020, om projecten uit de markt in onze regio Rivierenland (Fruitdelta) mogelijk te maken. De Economic Board (EB) stelt dat het RIF bedoeld is om ondernemers te steunen bij het realiseren van innovaties die niet per definitie op korte termijn zicht geven op een verdienmodel, maar die wél het regionale vestigingsklimaat versterken en verduurzamen. Rekening houdend met de druk op de gemeentelijke begrotingen is gekozen om het instrument om te zetten in een Regionaal Stimunleringsfonds. Met een jaarlijks gemeentelijke inleg van € 2 (i.p.v. € 3) per inwoner. Dit fonds dient specifiek innovaties binnen en tussen de gekozen speerpuntsectoren te stimuleren. Projectindieners die een bijdrage van meer dan € 50.000 aanvragen, dienen als aanvullende voorwaarde overige cofinanciering buiten de eigen inbreng (bijvoorbeeld via OostNL, provinciale fondsen of crowdfunding) aan te tonen. De maximale bijdrage aan uitvoeringsprojecten wordt 25% van de projectkosten met een maximum van € 80.000. De EB blijft als onafhankelijk board de beoordeling en advisering doen. Deze bijdrage wordt gekoppeld aan het Regionaal Economisch Ambitiedocument 2021-2024, dat later in het jaar wordt vastgesteld.
Wat willen we bereiken? We willen door dit fonds innovaties binnen en tussen de speerpuntsectoren (Logistiek & Vestigingsklimaat bedrijven, Agribusiness en Recreatie & Toerisme) stimuleren. Wat gaan we daarvoor doen? Stimuleren van partijen (ondernemers, onderwijs etc) om (innovatieve) projecten in te dienen die extra financiering nodig hebben om tot uitvoering te komen. Wat gaat dat kosten? Een jaarlijks gemeentelijke inleg van € 2 per inwoner.
Bijdrage RIF (Regionaal Investerings Fonds)
Programma Onderwijs Geen mutaties in dit programma.
16
2022 60
2023 60
2024 60
2025 60
GEMEENTE ZALTBOMMEL | PERSPECTIEFNOTA 2022
Programma Sport, cultuur en recreatie Renovatie en vervanging sportvelden Omschrijving Door het wijzigen van het bestaande beleid m.b.t. de financiering van renovaties en vervanging van sportvelden (voetbalvelden) en het harmoniseren van huurovereenkomsten kan de continuiteit en kwaliteit van de sportvelden beter geborgd worden dan in de huidige situatie terwijl door de harmonisatie van de huurovereenkomsten een einde wordt gemaakt aan de nu aanwezige ongelijke beheer- en exploitatie situatie bij de buitensportverenigingen. Wat willen we bereiken? Alle voetbalclubs krijgen een gelijke behandeling en staan voor dezelfde investeringen per soort veld. Daarmee wordt de huidige ongelijkheid en het feit dat clubs nu niet in staat zijn zelf de veldvervanging te betalen structureel afgedekt. Wat gaan we daarvoor doen? In de toekomst de vervangingen van de velden voor onze rekening nemen. De clubs gaan daarvoor een vaste huur aan ons betalen. Waar voorheen de vervangingsinvesteringen gedekt moesten worden uit incidentele middelen wordt dat nu structureel geregeld. Wat gaat dat kosten?
Renovatie en vervanging sportvelden
2022 100
2023 100
2024 100
2025 100
Beheer speelplaatsen Omschrijving In het beheerplan speelplaatsen is in 2015 al aangegeven dat de benodigde budgetten moeten stijgen om te kunnen voldoen aan onze wettelijke onderhoudsplicht. We bieden in de 2e helft van 2021 het herziene beheerplan aan de raad aan. Op basis van de actuele berekeningen zien we een structureel tekort voor vervanging en onderhoud. De afgelopen 10 jaren hebben we flink geïnvesteerd in meer en grotere speeltuinen. Dit leidt tot een logische stijging van de kosten. Daarnaast zien we een trendverschuiving naar toepassing van meer natuurlijk ogende houten speeltoestellen. De technische levensduur hiervan is gelijk aan de financiële afschrijvingstermijn, terwijl sommige andere materialen (met een minder natuurlijke uitstraling) kunnen leiden tot een langere technische levensduur. Wat willen we bereiken? We willen jeugd verleiden om vooral veel te bewegen en te spelen. Daarvoor zijn aantrekkelijke en veilige speeltuinen een belangrijke basis. Wat gaan we daarvoor doen? We inspecteren en onderhouden de speeltoestellen conform de wet- en regelgeving. We repareren waar mogelijk en vervangen waar nodig. Bij vervanging of herinrichting van speelplaatsen betrekken we buurtbewoners en dorps- en wijkraden. Wat gaat dat kosten? Het gemiddelde vervangingsbudget voor de komende 7 jaar bedraagt € 180.000, het onderhoud € 40.000, totaal dus € 220.000 per jaar.
Als we onze speelvoorzieningen willen behouden is het noodzakelijk om structureel meer budget beschikbaar te stellen. Het gaat hierbij om een verhoging van € 90.000 per jaar.
Beheer speelplaatsen
17
2022 90
2023 90
2024 90
2025 90
GEMEENTE ZALTBOMMEL | PERSPECTIEFNOTA 2022
Actualisatie subsidiebeleid Omschrijving Meerkosten implementatie subsidiebeleid conform raadsbesluit Actualisatie subsidiebeleid (29 april 2021). Betreft bijraming op meerdere kostenplaatsen en reparatie indexering en begroting. Wat willen we bereiken? Het implementeren en uitvoeren van het vastgestelde subsidiebeleid. Wat gaan we daarvoor doen? Ondersteunen van organisaties en initiatieven die bijdragen aan de leefbaarheid in kernen en ontwikkeling van inwoners. Wat gaat dat kosten?
Actualisatie subsidiebeleid
2022 86
2023 86
2024 86
2025 86
Programma Sociaal domein Geen mutaties in dit programma.
Programma Volksgezondheid en milieu Lokaal Adaptatie Programma (LAP) Omschrijving In 2021 hebben we voor ruimtelijke adapatie een Lokaal Adaptatieprogramma (LAP) opgesteld. Hiermee geven we invulling aan het Bestuursakkoord Ruimtelijke adaptatie (2018) om onze leefomgeving in 2030 waterrobuust en klimaatadaptief ingericht te hebben. Het LAP is een lokale en pragmatische doorvertaling van de Regionale Adaptatie Strategie (RAS) en Samenwerkingsagenda Rivierenland. Wat willen we bereiken? In 2050 is onze gemeente waterrobuust en klimaatadaptatief ingericht en neemt onze organisatie ruimtelijke adaptatie in doen en denken mee. Eind 2026 hebben we de eerste grote projecten hiertoe afgerond. Ook onze inwoners zijn zich meer bewust van de gevolgen van het klimaat en handelen hiernaar. Wat gaan we daarvoor doen? Voor de 4 overkoepelende opgaven (wateroverlast, overstromingen, droogte en hitte) zijn regionaal zeven speerpunten geformuleerd waarin we voor onze lokale beleidsdoelen op aansluiten. Hierin werken we beleid op het vlak van ruimtelijke adaptatie verder uit en verankeren deze in omgevingsvisie en overig beleid, voeren projecten uit waarmee we onze omgeving klimaatbestendiger maken, en werken aan bewustwording zowel binnen onze organisatie als naar onze inwoners. Wat gaat dat kosten? Dit vraag een nieuwe manier van werken.
Om deze ambities waar te kunnen maken is extra capaciteit nodig , evenals budget voor de extra benodigende investeringen om projecten klimaatrobuust te maken, en een stimuleringssubsidie voor afkoppelen voor inwoners. Vanaf 2023 is het bedrag verlaagd omdat er Rijksgelden verwacht worden voor deze taken. Als dat niet het geval is wordt het bedrag weer omhoog gebracht naar het niveau van 2022.
Lokaal Adaptatie Programma (LAP) Dekking uit WRP
2022 155 -40
2023 50 -40
2024 50 -40
2025 50 -40
Totaal
115
10
10
10
18
GEMEENTE ZALTBOMMEL | PERSPECTIEFNOTA 2022
Programma Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Geen mutaties in dit programma.
Overhead Structurele bijdrage aan BVEB Omschrijving Aan organisatieadviesbureau &Van de Laar (&VDL) is gevraagd een variantenanalyse uit te voeren. Daarbij zijn de mogelijk denkbare samenwerkingsvarianten getoetst aan eenzelfde meetlat van 5K’s (kwaliteit, kwetsbaarheid, kosten, klantgerichtheid én kansen voor medewerkers). Op 20 april jl. heeft &VDL haar onafhankelijke advies gepresenteerd aan het bestuur van de BVEB over de best passende variant van krachtenbundeling op de bedrijfsvoering voor de gemeenten Zaltbommel en Maasdriel. Naar aanleiding van dit rapport naar de toekomst BVEB is structureel een extra bijdrage nodig aan de BVEB van € 200.000. Wat willen we bereiken? Een toekomstbestendig perspectief voor de BVEB. Wat gaan we daarvoor doen? Optimaliseren van de huidige BVEB. Dit doen we door middel van de formatie op orde te brengen en ontwikkelruimte te creëren. Dit levert een kwaliteitsimpuls op een daarmee een betere dienstverlening richting de moederorganisaties. Wat gaat dat kosten?
Structurele bijdrage aan BVEB
2022 200
2023 200
2024 200
2025 200
Projectleider gebiedsontwikkeling Omschrijving Er staan de komende jaren meer majeure projecten op het programma dan er met het huidige aantal projectleiders gerealiseerd kan worden. Denk hierbij onder andere aan de projecten Masterplan Brakel en Bossche Poort. Naast enerzijds de toename van de projecten is er ook de toename van de administratieve last waarvan een groot deel bij de vakafdeling komt te liggen. Binnen 5 jaar gaat een projectleider met pensioen. Op dat moment kan overwogen worden of de extra projectleider nog noodzakelijk is. Wat willen we bereiken? Mogelijkheden om de projecten die op stapel staan te realiseren en daarmee voorkomen dat er grote verschuivingen in planningen gaan plaatsvinden. Wat gaan we daarvoor doen? Een projectleider aantrekken. Kanttekening is wel dat het op dit moment bijzonder moeilijk is om iemand te vinden. De markt is erg overvraagd. Wat gaat dat kosten?
Projectleider gebiedsontwikkeling Dekking uit projectgelden Totaal
19
2022 85 -51
2023 85 -51
2024 85 -51
2025 85 -51
34
34
34
34
GEMEENTE ZALTBOMMEL | PERSPECTIEFNOTA 2022
Incidentele lasten perspectiefnota per programma Totaaloverzicht incidentele lasten Hieronder ziet u een samenvatting van de incidentele lasten per programma. 2022
2023
2024
2025
Programma Verkeer, vervoer en waterstaat Stoepenmotie 2022
75
0
0
0
Programma Sport, cultuur en recreatie Essentak-sterfte nog niet opgelost Planontwikkeling Munnikenland
50 60
50
50
0
Totaal
185
50
50
0
20
GEMEENTE ZALTBOMMEL | PERSPECTIEFNOTA 2022
Programma Bestuur en ondersteuning Geen mutaties in dit programma.
Programma Veiligheid Geen mutaties in dit programma.
Programma Verkeer, vervoer en waterstaat Stoepenmotie 2022 Omschrijving Motie gemeenteraad 2019-07-04 A Toegankelijke stoepen. Nog uit te voeren werkzaamheden binnen de door de Raad aangenomen motie. Wat willen we bereiken? Alle stoepen binnen de gemeente Zaltbommel zijn toegankelijk en veilig te gebruiken. Wat gaan we daarvoor doen? De stoepen in veel dorpen in 2020 en 2021 toegankelijk gemaakt. In 2022 maken we waar nodig de stoepen in Zaltbommel en Kerkwijk beter toegankelijk. Wat gaat dat kosten?
Stoepenmotie 2022
2022 75
2023
2024
2025
Programma Economie Geen mutaties in dit programma.
Programma Onderwijs Geen mutaties in dit programma.
Programma Sport, cultuur en recreatie Essentaksterfte nog niet opgelost Omschrijving Voor de bestrijding is een budget beschikbaar gesteld om gedurende enkele jaren dit probleem op te lossen. Gebleken is dat deze boomziekte voortwoekert en nog meer bomen heeft besmet. Daarom is er de komende jaren nog extra budget nodig om het werk voort te kunnen zetten. in 2024 zal opnieuw de balans opgemaakt moeten worden. Wat willen we bereiken? Een gezonde en veilige bomenpopulatie. Wat gaan we daarvoor doen? De bomen die aangetast zijn verwijderen en vervangen door nieuwe bomen, meer diverser van soort, om nieuwe uitbraken van ziekte te voorkomen.
21
GEMEENTE ZALTBOMMEL | PERSPECTIEFNOTA 2022
Wat gaat dat kosten?
Essentak-sterfte nog niet opgelost
2022 50
2023 50
2024 50
2025
Planontwikkeling Munnikenland Op het kruispunt van drie provinciën en vier gemeenten ligt een bijzonder gebied waar historie en kenmerkende rivierenaldnschap met bijzondere flora en fauna bijeen komen. Slot Loevestein met Munnikenland. Omschrijving Loevestein heeft de ambitie om een grotere belevingswaarde te creëren door cultuur, natuur en water in het Munnikeland bijeen te brengen. Ze willen doorgroeien tot 200.000 bezoekers in 2025 door: - De cultuurhistorie en landschappelijke kwaliteiten te versterken; - Eén integraal en beleefbaar verhaal te maken van Slot Loevestein en Munnikenland - Een visitorhub en toeristisch overstappunt tussen NL Delta, de Vestingdriehoek en het Rivierenland te realiseren - Energie transitie te bewerkstelligen van propaangas naar groene energie voor het gehele gebied, met behoud van de omgevingskwaliteiten Om de bovenstaande zaken te bereiken heeft een haalbaarheidsstudie plaatsgevonden. Om van haalbaarheid door te kunnen naar realisatie is vervolg onderzoek nodig. Wat willen we bereiken? Slot Loevestein de mogelijkheid te bieden vervolg te geven aan hun haalbaarheidsstudie m.b.t. de ontwikkeling van Munnikenland / Slot Loevestein. Wat gaan we daarvoor doen? Slot Loevestein is in de lead met betrekking tot de ontwikkeling van Munnikeland. Wij faciliteren waar mogelijk en zullen in het traject een meedenkende / toetsende rol vervullen.
Loevestein kan via deze bijdrage de volgende stappen doorlopen: Stap 1: Loevestein realiseert draagvlak onder de stakeholders. Resultaat: gezamenlijke visie op de wijze waarop we de uitdagingen in Munnikenland gaan aanpakken. Looptijd: januari 2021- december 2021. Stap 2: Opstellen van een masterplan, exploitatie scenario's en businesscases. Deze wordt mede gerealiseerd door de toegekende subsidie vanuit de Regio Deal (€260.000) en de gemeente Zaltbommel (€60.000). Resultaat: Masterplan voor Munnikeland / Loevestein. Looptijd: september 2021 -december 2021. Stap 3: Vervolgonderzoek Masterplan . Vervolgonderzoeken moet inzicht geven in de uitvoerbaarheid en de kosten specificeren. Deze wordt mede gerealiseerd door de toegekende subsidie vanuit de Regio Deal (€260.000) en de gemeente Zaltbommel (€60.000). Resultaat: inzicht in haalbaarheid en kosten. Looptijd: januari 2022 - april 2022. Stap 4: bijstellen, financiën en besluitvorming. Op basis van de onderzoeksresultaten wordt het masterplan onderbouwd en bijgesteld. Resultaat: subsidie verzoeken uitdoen & hypothecaire leningen regelen. Looptijd: april 2022 - juli 2022. Stap 5: uitvoer eerste fase. Wat gaat dat kosten?
Planontwikkeling Munnikenland
22
2022 60
2023
2024
2025
GEMEENTE ZALTBOMMEL | PERSPECTIEFNOTA 2022
Programma Sociaal domein Geen mutaties in dit programma.
Programma Volksgezondheid en milieu Geen mutaties in dit programma.
Programma Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Geen mutaties in dit programma.
Overhead Geen mutaties in dit programma.
23
GEMEENTE ZALTBOMMEL | PERSPECTIEFNOTA 2022
Investeringen per programma Totaaloverzicht investeringen Hieronder ziet u een samenvatting van de investeringen per programma. Investering Bedrag Programma Verkeer, vervoer en waterstaat Brakel, Molenkampsweg 2.100 Bruchem, Krangstraat 2.200 Zuilichem, Uilkerweg 500 Reconstructie Steenweg Zaltbommel 1.350 Kruising KW-weg en Van 150 Heemstraweg
Jaar
2022
2023 2023 2022
0 0 0
2023
Bern, Bergsche Maasdijk
160
2024
2025
0 0 28
115 120 28
115 120 28
0
0
74
74
2022
0
8
8
8
2022
0
9
9
9
0
10
10
Programma Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Hergebruik locatie De Brug 150 2023 0 Afronding westpunt Sportpark De Watertoren 1.100 2023 0 Totaal
24
7.710
Kapitaallasten 2023
0
0
60
60
45
424
424
GEMEENTE ZALTBOMMEL | PERSPECTIEFNOTA 2022
Programma Bestuur en ondersteuning Geen mutaties in dit programma.
Programma Veiligheid Geen mutaties in dit programma.
Programma Verkeer, vervoer en waterstaat Brakel, Molenkampsweg Omschrijving In de Perspectiefnota 2021 is voor dit project, vallend onder het Masterplan fietspaden, een voorbereidingskrediet verstrekt. Het project is onderdeel van het PHTB-programma. De Molenkampsweg is een school-thuisroute en is gelegen in een glastuinbouwgebied dat in ontwikkeling is. Als gevolg van de combinatie schoolgaande fietsers en vrachtauto’s van en naar de glastuinbedrijven is het wenselijk om een vrijliggend fietspad aan te leggen tussen de Burgemeester Posweg en de Kooiweg te Brakel. De meerkosten voor het vrijliggend fietspad komen voor rekening van de gemeente. Wat willen we bereiken? Een veilige fietsvoorziening tussen de Burgemeester Posweg en de Kooiweg te Brakel. Wat gaan we daarvoor doen? Een vrijliggend fietspad aanleggen mits de gronden daarvoor verworden kunnen worden. Wat gaat dat kosten? De gemeentelijke kosten zijn geraamd op € 2.100.000. Voor de projecten Molenkampsweg en Uilkerweg is reeds een gezamenlijk voorbereidingskrediet beschikbaar gesteld van € 300.000. Investering Brakel, Molenkampsweg
Bedrag 2.100
Jaar 2023
2022
Kapitaallasten 2023
2024 115
2025 115
Bruchem, Krangstraat Omschrijving In de Perspectiefnota 2021 is voor dit project, als onderdeel van het Masterplan fietspaden, een voorbereidingskrediet verstrekt om tot een adequate oplossing te komen voor de reconstructie van het kruispunt Krangstraat-Steenweg en het fietsveiliger maken van de Krangstraat. De Krangstraat is onderdeel van een schoolfietsroute. Vanuit dit oogpunt is de ambitie om de Krangstraat te voorzien van een vrijliggend fietspad en trottoir tussen de Kleinestraat en Krangstraat 3b. Daarnaast het realiseren van een nieuwe weg, inclusief fietspad en trottoir, tussen de Krangstraat en de Steenweg. Naast de Krangstraat wordt ook de Peperstraat aangesloten op deze nieuwe weg. De bestaande kruisingen Krangstraat/Steenweg en Peperstraat/Steenweg komen dan voor al het verkeer te vervallen. Wat willen we bereiken? Een veilige ontsluiting van Bruchem op de Steenweg en de fietsveiligheid aanzienlijk verbeteren. Wat gaan we daarvoor doen? Allereerst gronden verwerven ten behoeve van de nieuw aan te leggen infrastructuur. Vervolgens gaan we over tot de realisatie van het voetpad, het fietspad en de nieuwe weg waarbij gezorgd wordt voor een veilige aansluiting op de Steenweg.
25
GEMEENTE ZALTBOMMEL | PERSPECTIEFNOTA 2022
Wat gaat dat kosten? De totale kosten zijn geraamd op € 2.200.000, waarvan inmiddels € 150.000 in een voorbereidingskrediet beschikbaar gesteld is. Investering Bruchem, Krangstraat
Bedrag 2.200
Kapitaallasten Jaar 2023
2022
2023
2024 120
2025 120
Zuilichem, Uilkerweg Omschrijving In de Perspectiefnota 2021 is voor dit project een voorbereidingskrediet verstrekt. Het is onderdeel van het PHTB-programma en het Masterplan fietspaden. De Uilkerweg is een schoolfietsroute. Deze weg ligt in een glastuinbouwgebied dat in ontwikkeling is. Als gevolg van de combinatie schoolgaande fietsers en vrachtauto’s van en naar de glastuinbedrijven is het wenselijk om het vrijliggend fietspad door te trekken tot aan de Harenstraat. De meerkosten voor een vrijliggend fietspad komen voor rekening van de gemeente. Wat willen we bereiken? De veilige fietsvoorziening tussen Gameren en Zuilichem verlengen. Wat gaan we daarvoor doen? Het fietspad verlengen tussen de Harenstraat en het huidge einde van het vrijliggend fietspad. Wat gaat dat kosten? De gemeentelijke kosten zijn geraamd op € 500.000. Voor de projecten Molenkampsweg en Uilkerweg is reeds een gezamenlijk voorbereidingskrediet beschikbaar gesteld van € 300.000. Investering Zuilichem, Uilkerweg