3.1 Begroting 2026-2029 DB v2.4 (geanonimiseerd)
Tekst van het document
Begroting 2026 inclusief meerjarenraming t/m 2029 vaststelling AB 11 september 2025
1
INHOUDSOPGAVE 1
Inleiding . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3
2
Bestuurlijke samenvatting . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4
Beleidsbegroting . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7 3
Bestuur & Beleid . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8
4
Programma Afval . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9
5
Programma Integraal beheer openbare ruimte . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13
6
Programma Toezicht en Handhaving . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15
7
Programma Bedrijfsafval . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17
8
Programma Overhead . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 19
9
Programma algemene dekkingsmiddelen
. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . ..
21
Paragrafen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 22 10
Lokale heffingen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 23
11
Weerstandsvermogen en risicobeheersing . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 27
12
Financiering . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 32
13
Bedrijfsvoering . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 34
14
Openbaarheidsparagraaf Wet open overheid (Woo) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 36
15
Onderhoud kapitaalgoederen
16
Verbonden partijen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 38
. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . ..
37
Financiële begroting . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 42 17
Totaaloverzicht baten en lasten . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 43
18
Uiteenzetting financiële positie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 44
19
Vaststellingsbesluit . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 48
Bijlage 1: Ombuigingsvoorstellen
. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . ..
Bijlage 2: Totaal baten en lasten per taakveld
. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . ..
Bijlage 3: Overzicht btw-baten afvalstoffenheffing per regiogemeente
.. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . .. . . .. . . . .. . . .. . . .. . . ..
49 51 52
Bijlage 4: Beschrijving van de reserves en voorzieningen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 53 Bijlage 5: Wets- en beleidskaders – landelijk . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 56 Bijlage 6: Wets- en beleidskaders – regionaal . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 57
2
Voor
ligt de meerjarenbegroting 2026 van Avri. In deze begroting leest u hoe we werken aan een andere rol en positie van Avri. De centrale boodschap is doorgaan waar we mee bezig zijn en doen wat we hebben beloofd. We werken gestaag door aan de veranderopgave om te komen tot een circulaire maatschappij. Wat we gaan doen en wat het gaat kosten, kunt u lezen in de paragrafen over de programma’s. u
Deze
begroting is opgesteld binnen de kaders van de kadernota 2026. Gemeenten hebben de mogelijkheid gekregen om zienswijzen op de kadernota in te dienen. Deze zijn betrokken bij het opstellen van deze begroting 2026. Zo krijgen gemeenten meer grip aan de voorkant van het begrotingsproces. We
staan
en
regionaal
grote maatschappelijke opgaven op het gebied van circulariteit en klimaatadaptatie. Alleen samen bijdragen aan een oplossing voor deze opgaven. Hoe we dit als Gemeenschappelijke Regeling (geanonimiseerd) | (GR (geanonimiseerd) willen doen, staat in het vastgestelde Strategisch Koersplan 2024-2030. Het Strategisch Koersplan geeft Avri richting voor de komende jaren en bestaat uit verschillende elementen. Het begint met onze ambitie: die beschrijft wat we tot stand willen brengen. Vijf strategieën beschrijven hoe we die ambitie gaan realiseren. Daaruit volgende de doelen en acties om dit concreet te maken. Ons onderliggend manifest beschrijft voor
idealen
onze
kunnen wij
en
intenties. En de kernwaarden
WAAROM
Onze
vormen
de
basis
waaruit
van
we
handelen.
ambitie
Strategieën
7
HOE Doelen
war
We
zijn trots
maken
Acties
Operationeel
Manifest, kernwaarden
Ons fundament
op de inzet van onze medewerkers. De afgelopen jaren toekomst. We hebben het volste vertrouwen dat deze
voor de
dienstverlenend
(geanonimiseerd) Directeur Avri
te
zijn, voor de gemeenten
en
inwoners
van
zijn grote stappen gezet
om
koers ons steeds beter helpt de regio Rivierenland.
Avri om
klaar te duurzaam
2
BESTUURLIJKE SAMENVATTING
Inleiding Avri maakt werk van een leefbare wereld waarin iedereen meedoet. Nu en morgen. Dit doen we samen met de inwoners (ruim 105 duizend huishoudens) en de acht gemeenten. De transitie naar een circulaire economie is een opgave waar we allemaal samen voor staan. Met name de grondstoffentransitie raakt het beleid van Avri in de kern van haar activiteiten. Maar ook andere grote vraagstukken raken direct en indirect Avri en de gemeenten. Om voorbereid te zijn willen we onze medewerkers verder opleiden en hiermee professionaliseren. Realisme in ambitie Onze ambitie ligt hoog mede omdat de maatstaf van de landelijke en gemeentelijke doelstellingen ook hoog ligt. We kunnen niet alles tegelijk. Het jaar 2026 is het derde jaar van het Strategisch Koersplan. In 2024 en 2025 zijn we of zullen we met een aantal strategische en bepalende projecten starten zoals de ontwikkeling van een circulair ambachtscentrum het onderzoek naar de besturingsstructuur en het grondstoffenplan. Deze projecten lopen door in 2026 en dat legt een fors capaciteitsbeslag op de organisatie. Om deze projecten uit te voeren hebben we in 2025 ook aandacht geschonken aan het versterken van de bedrijfsvoering. Daarnaast hebben de meeste deelnemende gemeenten het signaal afgegeven om te temporiseren en voorlopig geen nieuwe zaken op te pakken. ,
Daarom is de centrale boodschap uit de kadernota 2026 doorgaan waar we mee bezig zijn en doen wat we hebben beloofd het uitgangspunt van deze begroting 2026. Wat we gaan doen in 2026 kunt u lezen in de paragrafen over de programma’s. ,
,
,
Financiële situatie gemeenten De financiën van veel Nederlandse gemeenten staan vanaf 2026 zwaar onder druk door de herverdeling van en korting op het gemeentefonds ook wel het ravijnjaar genoemd. Tegelijkertijd zijn er de afgelopen jaren grote opgaven door het Rijk afgestoten en bij gemeenten neergelegd. Gemeenten worden daardoor voor financiële en maatschappelijke uitdagingen gesteld en moeten keuzes maken. Avri is zich hier terdege van bewust. Bij het opstellen van de begroting 2026 zal zoals gebruikelijk een realistische raming voor al onze kosten en baten het uitgangspunt zijn en houden we rekening met areaaluitbreiding. Ondanks dat de hoogte van de afvalstoffenheffing niet direct drukt op de gemeentelijke begroting zelf zijn dit wel kosten voor de inwoner. ,
,
,
,
Wij voeren onze wettelijke en niet-wettelijke taken zo efficiënt mogelijk uit om de kosten zo laag mogelijk te houden. Een belangrijk onderdeel hierin is het beheersen van de kosten door het stimuleren van schonere grondstoffen. Onze investeringen kiezen we zo dat dit leidt tot minder meerkosten betere kwaliteit van de grondstoffen met als doel lagere verwerkingskosten en mogelijk hogere opbrengsten. ,
De komende jaren worden alle minicontainers voorzien van chips en optimaliseren we het beheer van de minicontainers. Dit is nodig om datagestuurd werken mogelijk te maken door (goede) data te gaan generen vanuit de chipregistratie. Daarna kunnen we datagericht werken. Het project datagestuurd werken draagt bij aan verdere optimalisering van routes en krijgen we meer grip en zicht op ons grondstoffenbeleid. In de komende jaren worden de voordelen hiervan zichtbaar. De kosten hiervoor gaan echter voor de baten uit. We doen wat we kunnen om stijging van de afvalstoffenheffing zoveel mogelijk te beperken. Uiteraard blijven we kritisch naar onze overhead kijken. Door deelname aan benchmark-onderzoeken blijven we de vergelijking zoeken met andere inzamelorganisaties en gemeenten om ook te leren waar eventuele alternatieve werkwijzen en besparingsmogelijkheden liggen. Werken
aan een
financieel gezonde positie
Het financieel herstel heeft zich voortgezet. Hiermee heeft Avri een financieel gezonde basis. Uiteraard blijven we werken aan financiële stabiliteit. Dalende grondstofvergoedingen extra Rijksbelastingen en prijsindexeringen zorgen voor een stijgende afvalstoffenheffing in Nederland. Ook de afvalstoffenheffing in Rivierenland ontkomt niet aan een verhoging ten opzichte van 2025. ,
4
Tarieven afvalstoffenheffing; In onderstaande tabel is de ontwikkeling van het gemiddelde tarief afvalstoffenheffing ten opzichte van de raming voor 2026 opgenomen. Gemiddeld tarief 2025
€
Loon en marktontwikkelingen Tractie Beheer en onderhoud containers Papierinzameling verenigingen Verwerkingskosten en opbrengsten Veiligheid en milieu Overige mutaties (per saldo) Begrotingswijziging 2025: Afval en grondstofstromen
366
1100 550 230 -470 -150 470 150 370 , , , , , , , ,
totaal mutaties Gemiddeld tarief 2026 exclusief bezuinigingen
2250 € 38850 ,
Financiële opbuigingen Gemiddeld tarief 2026 inclusief bezuigingen
€
,
Stijging t. o. v. 2025 Tabel 1: Ontwikkeling tarief afvalstoffenheffing voor 2026 In het tarief is de indexering
van
- 450 3 8400 , ,
49% ,
3% (€ 11) op loon- en marktonwikkelingen opgenomen.
Het effect van noodzakelijke investeringen in tractie bedraagt € 550. Deze stijging was al opgenomen in de meerjarenbegroting 2025 voor het jaar 2026. ,
Het voordeel op papierinzameling is een effect van het stoppen met inzamelen door verenigingen. Vanuit de arbo-wetgeving zijn we verplicht om meer toezicht te houden op de werkplek. Dit vraagt om investeringen in de organisatie op het gebied van coördinatie arbo-wetgeving het toezicht houden op de terreinen het aanbrengen van veiligheidsvoorzieningen meer inzet op voorlichting opleidingen en instructies. Per saldo is het effect op de afvalstoffenheffing € 470. ,
,
,
,
In de begrotingswijziging 2025 was een structureel nadeel op met name de verwerking van afval- en grondstofstromen van € 389. 600 opgenomen. Dat nadeel werd gedekt door een incidenteel voordeel waardoor het voor 2025 geen effect had op de afvalstoffenheffing. In de begroting 2026 is dit structureel effect van € 370 verwerkt. ,
Ombuigingsvoorstellen Tegelijkertijd zien we de politiek-bestuurlijke wens om te zoeken naar wijzen om de lokale lasten zo laag mogelijk te houden. In de zienswijzen van de gemeenteraden op de kadernota kwam al de wens naar voren om te bezien waar we financiële ombuigingen kunnen realiseren om de afvalstoffenheffing zo min mogelijk te laten stijgen. In bijlage 1 is een overzicht opgenomen met de voorgestelde en geaccordeerde bezuinigingsopties. Tariefontwikkeling In grafiek 1 is de tariefontwikkeling van de afgelopen en komende jaren uiteengezet en afgezet tegen het (verwachte) landelijk gemiddelde. Door de stijging is het tarief van Avri vanaf 2026 nagenoeg gelijk aan de verwachte gemiddelde afvalstoffenheffing van Nederland. Bij de prognose is uitgegaan van een stijging van 6%. Landelijk is de heffing in 2025 gemiddeld 5% 1 gestegen ten opzichte van 2024.
1 Bron:
CBS
5
,
Grafiek 1: Tariefontwikkeling afvalstoffenheffing 2019-2029 Opbouw
van
financiële weerstand
Weerstandsvermogen; meerjarige opbouw van financiële weerstand Er is voldoende financiële armslag nodig om continuïteit in onze dienstverlening te waarborgen risico’s af te dekken en prijsstabiliteit te realiseren. We zien ten opzichte van de jaarrekening 2024 een lichte afname van de risico’s en een toename van weerstandsvermogen. De toename van het weerstandsvermogen is het gevolg van de begrote dotatie vanuit de risico-opslag in de afvalstoffenheffing van € 1 miljoen. ,
Programma-indeling De begroting 2026 is ingericht volgens de richtlijnen van het BBV:2 Bestuur & Beleid • • Afval Integraal Beheer Openbare Ruimte • • Handhaving Bedrijfsafval • Overhead • • Algemene dekkingsmiddelen.
2 Besluit
Begroten en Verantwoorden
6
BELEIDSBEGROTING Programma’s
7
3
BESTUUR & BELEID
Bestuur & Beleid In 2025 zijn de uitkomsten van het onderzoek naar de besturingsstructuur bekend (actie 5. 2 uit het koersplan). In 2025 zijn de adviezen bestuurlijk voorgelegd. In 2026 geven we uitvoering aan de besluiten die genomen zijn over de besturingsstructuur. Koers van Avri De komende jaren staan de gemeenten en Avri voor de uitdaging om te komen tot een circulaire economie. De circulaire economie is nodig omdat grondstoffen die wij nodig hebben om te leven en te produceren schaars worden terwijl de vraag naar deze schaarse grondstoffen toeneemt door de groei van de wereldbevolking. Op de oude voet doorgaan is geen toekomstbestendige optie. Conform EU- en Rijksdoelen wil Rivierenland dan ook volledig circulair zijn in 2050. Dat betekent dat de ketens van grondstoffen moeten sluiten door onder meer plastic gft papier en textiel in te zamelen en opnieuw te gebruiken. Deze beweging naar een circulaire economie in Rivierenland is aan de ene kant een kwestie van complexe systemen en wetgeving die moeten veranderen en aan de andere kant sterk afhankelijk van het lokale samenspel tussen inwoners bedrijven en gemeenten. Avri speelt hierbij een belangrijke rol door als regisseur in dit samenspel op te treden en zo grondstoffen nog beter in te kunnen zamelen te sorteren en terug in de markt te brengen.
Dit is de ontwikkeling van alleen afval inzamelen naar de rol van kennisexpert en leverancier van grondstoffen. Onder de programma’s zullen deze strategieën verder worden uitgewerkt. ,
,
,
,
,
,
,
,
,
Mondiale en landelijke ontwikkelingen De situatie op de wereldmarkt van grondstoffen is onrustig en daarmee staat er druk op dalende prijzen en overvolle afzetkanalen op de grondstoffen. Dit is ingegeven door complete mondiale factoren zoals logistiek problemen in Afrika de oorlog in Oost-Europa en de overmatige aanwezigheid van deze grondstoffen. We zien ook dat sorteer- en recyclebedrijven onder een enorme druk staan en dit vertalen naar ons als inzamelaar. ,
,
Deze druk heeft voor het PDB geleid tot hernieuwde onderhandelingen door VNG/NVRD met Verpact over de vergoedingen voor inzamelaars. Het analyseren en controleren van schone grondstofstromen is dan ook belangrijk. De evaluaties op de campagne schone grondstofstromen en inzet van afvalcoaches in Q1 2025 wijzen uit dat we hiermee aanzienlijke resultaten kunnen boeken. De impact hiervan is in de begroting 2026 verwerkt.
Afvalinzameling voor andere gemeenten
De gemeente 's-Hertogenbosch stopt vanaf 2026 met de inzameling in omliggende gemeenten. Een private inzamelaar stopt met de inzameling van huishoudelijk afval in gemeenten die grenzen aan onze regio. Hierdoor hebben drie gemeenten in 2024 Avri benaderd om te verkennen of Avri de afvalinzameling wil verzorgen vanaf 2026. De uitkomsten van deze verkenning zijn bij het opstellen van de begroting 2026 nog niet bekend. Een eventuele uitbreiding wordt in de begrotingswijziging opgenomen.
Overdracht Stortplaats
Er zijn gesprekken gaande die kunnen leiden tot het eerder overdragen van de stortplaats. Eerder overdragen kan financieel gunstig zijn. Omdat er geen duidelijkheid is over wanneer de stortplaats overgedragen wordt kunnen we de consequenties nog niet kwantificeren. Los van de uitkomst van het bestuurlijke gesprek hebben we stappen gezet om het benodigd vermogen zo snel mogelijk op het gewenste niveau te hebben. ,
8
4
PROGRAMMA AFVAL
Inleiding Het programma Afval gaat over het inzamelen en verwerken van huishoudelijke afvalstromen en grondstoffen het Basispakket. Het Basispakket dat Avri uitvoert voor acht gemeenten heeft een directe relatie tot de grondstoffentransitie. Door een gezamenlijke aanpak is Avri in staat om namens en voor alle regiogemeenten deze uitdaging aan te gaan. ,
Wat willen we bereiken? Avri is meer dan een grondstofinzamelaar. Het programma Afval draagt met name bij aan twee strategieën uit ons koersplan namelijk de transitie van afval naar grondstof circulair ondernemerschap en het creëren van maatschappelijke waarde. In de bijlagen 5 en 6 (Wets- en beleidskaders landelijk en regionaal) is een uitgebreide toelichting op de beleidskaders opgenomen. De rol die Avri daarin neemt is het aanjagen van de transitie door te werken aan: Het inzamelen van schone grondstoffen Verminderen van de hoeveelheid restafval Het zijn van een kenniscentrum voor gemeenten en inwoners Draagvlak onder inwoners stimuleren Grondstofketens sluiten bij voorkeur regionaal. Onze rol van aanjager van circulair ondernemen geven wij vorm door samen te werken met circulaire bedrijven en door met partners een lobby op te zetten. Daarbij willen we ook kansen benutten voor de inzet van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Zo geven we invulling aan sociaal ondernemerschap. ,
,
,
Hoe Avri wil bijdragen aan de landelijke opgave beschrijven we in het Strategisch Koersplan. Wat gaan we daar
voor
doen?
1
Aanpak schone grondstoffen (actie 1. 1 uit het koersplan) Na een positieve evaluatie wordt deze aanpak doorgezet in 2026. Dat deden we de afgelopen twee jaar via een projectmatige aanpak. Vanaf 2026 wordt dit geborgd in onze werkprocessen en daarmee in de reguliere lijn uitgevoerd.
2
Beleidsplan van afval naar grondstoffen (actie 1. 3 uit het koersplan) Het grondstoffenplan wordt in 2025 aangeboden aan de gemeenteraden voor zienswijze. De doelen in het plan worden binnen vastgestelde landelijke kaders afgewogen tegen de service voor inwoners en de kosten hiervoor. Onderwerpen zijn onder andere inzameling bij hoogbouw en duurzaam gebruik van de ingezamelde grondstoffen. Ook de evaluatie van het huidig inzamelsysteem wordt opgenomen. Het uitvoeren van het grondstoffenplan zal starten in 2026. ,
,
3
Huidige milieustraten moderniseren (logistiek aanpassen) (actie 1. 4 uit het koersplan) De huidige locaties van de milieustraten zijn verouderd en te klein. Om de huidige bezoekersaantallen te kunnen ontvangen en de veiligheid van bezoekers en onze medewerkers te waarborgen zijn verdere logistieke aanpassingen noodzakelijk waarmee de grootste problemen tijdelijk opgelost kunnen worden.
4
Visie milieustraten omzetten in uitvoering (actie 2. 1 uit het koersplan) In 2025 is een visie vastgesteld. In 2026 zal de visie omgezet worden in concrete acties.
5
Milieustraat van de toekomst Medel (actie 2. 2 uit het koersplan) In 2025 worden veel stappen gezet naar de vormgeving van het circulair ambachtscentrum in Medel. In 2026 willen we uitvoering geven aan de besluiten die genomen zijn. De investering van de grond en de bouw van de nieuwe milieustraat wordt in totaal geraamd op € 16 miljoen. Tegen een rente van 35% en ,
,
9
afschrijvingstermijn op de investering in de bouw van de milieustraat van 25 jaar zou dit een stijging de afvalstoffenheffing van € 8 betekenen. Hiervan is het aandeel in de grondkosten van ca € 4 sinds 2023 structureel in de begroting opgenomen. een van
6
Optimaliseren inzameling (actie 3. 3 uit het koersplan) We werken aan een continue verbetering van de inzameling via mini- en verzamelcontainers van huishoudelijke afvalstoffen. Dit doen we o. a. door de routes te herzien en meer gebruik te maken van de boordcomputers.
7
Datagestuurd werken Om de acties uit het koersplan uit te voeren en efficiënt te blijven werken is een veranderende dienstverlening en bedrijfsvoering nodig. In 2024 is vooral geïnvesteerd in de hardware als ondersteuning van datagestuurd werken. In 2026 staat de vervanging van het huidige planning en containerbeheersysteem (AfvalRis) op de planning. Dit systeem is speciaal voor inzameldiensten en wordt door de leverancier niet meer onderhouden. In 2026 bouwen we aan een efficiëntere datagedreven en gebruiksvriendelijke manier van werken. ,
,
8
Optimalisatie containerbeheer Datagestuurd werken is een veelomvattend begrip uit het GRIP-programma waaronder meerdere zaken vallen. Om er eerst voor te zorgen dat voldoende kwalitatief goede data verkregen kan worden is het onder andere noodzakelijk het containerbestand (ca 300. 000 minicontainers) op orde te hebben. Op die manier ontstaat een belangrijke bron van data waarop gestuurd kan worden. Deze data worden verkregen uit de vastlegging bij de inzameling en inzicht in de voorraad minicontainers. Hierbij hoort een beheersbaar proces zodat de juiste benodigde data gegenereerd kan worden en op basis van de juiste data en argumenten gestuurd kan worden. Daarnaast worden hiervoor verouderde minicontainers die niet geschikt zijn om te chippen vervangen en worden minicontainers voor de inzameling van pdb voorzien van oranje deksels. In totaal heeft het Algemeen Bestuur hier voor € 4 miljoen investeringskrediet beschikbaar gesteld: • Chippen papier- en GFT-containers € 16 miljoen geplande oplevering 2026; Het vervangen van (verouderde) minicontainers die niet geschikt zijn voor het chippen € 1165 miljoen. • Geplande oplevering in 2025; • Het uitrusten van minicontainers voor de inzameling van PDB met oranje deksel € 13 miljoen. Geplande oplevering in 2025. ,
,
,
,
,
,
,
,
,
De kapitaallasten worden in het jaar na oplevering structureel in de begroting verwerkt. Wat gaat dat kosten? Naast beleidsontwikkelingen zijn in toenemende mate ook marktontwikkelingen van invloed op de begroting van Avri. De toenemende inzameling van grondstoffen maakt de begroting meer afhankelijk van marktmechanismes. Daarmee is de ontwikkeling van de tarieven afvalstoffenheffing minder goed te beïnvloeden. De huidige economische en politieke situatie leidt tot stijgende prijzen op de arbeidsmarkt en hogere tarieven bij marktpartijen bij de inkoop van goederen en diensten. Ontwikkelingen afval- en grondstoffenmarkt De grondstoffenmarkt is grillig. Soms dalen de prijzen door veel aanbod aanscherping van importbeleid in andere landen en mindere kwaliteit van de aangeboden grondstoffen. Ook de gebeurtenissen in de wereld hebben direct effect op de vergoedingen. Schaarste drijft de prijzen soms juist op. We zien nu dat er geen langjarige contracten worden afgesloten. Wij moeten blijven focussen op schone grondstofstromen om de financiële gevolgen van deze marktontwikkelingen zoveel mogelijk te beperken. ,
,
In grafiek 2 is de ontwikkeling van kosten en opbrengsten over de afgelopen jaren weergegeven en een prognose van de ontwikkeling op prijspeil 2026 zonder rekening te houden met indexatie.
10
Grafiek 2: Ontwikkeling verwerkingsopbrengsten/-kosten 2016-2029 Door andersoortige contracten met afvalverwerkers af te sluiten bereikt Avri meer stabiliteit en een sneller financieel effect bij schonere stromen. Om meer grip op de verwerking te krijgen probeert Avri meer invloed te krijgen op de gehele keten. Denk aan samenwerking waar het gaat om productie consumptie (voorlichting communicatie) en duurzame inname en verwerking van grondstoffen. Door regionale en landelijke samenwerking met producenten verwerkers en marktpartijen gaat Avri op zoek naar slimme innovatieve en duurzame oplossingen. Daarmee nemen wij ook meer verantwoordelijkheid voor de afzet van onze grondstofstromen. Wij streven ernaar dat de verwerking zo circulair mogelijk plaatsvindt. Bij voorkeur vindt verwerking regionaal plaats. Zo wordt de lokale economie en werkgelegenheid voor mensen met afstand tot de arbeidsmarkt gestimuleerd en reduceren we de CO-uitstoot van het transport. 2 ,
,
,
,
Daarnaast kijken we waar Avri waarde kan toevoegen aan de grondstofstromen. Als voorbeeld dienen de subsidieprojecten vanuit Regio Deal en de samenwerking met Cirtex sinds 2023. De tarieven op de markt voor verbranding van restafval stijgen mogelijk nog als gevolg van een verhoging van de CO-heffing. Dat heeft ook gevolgen voor Avri. Dat maakt het terugdringen van de kilo’s restafval alleen maar 2 urgenter. In onderstaande tabellen zijn de verwerkingskosten en verwerkingsopbrengsten opgenomen zonder rekening te houden met indexatie en verhoging van overheidsheffingen. Het is te verwachten dat de kosten voor het verwerken van restafval in de toekomst aanzienlijk zullen toenemen. VERWERKINGSKOSTEN (x €1. 000) Restafval GFT afval Overige kostenstromen Totaal verwerkingskosten
2025 2857 3040 1175 7. 072
2026 2. 484 3. 307 1. 897 7. 688
2027 2. 484 3. 307 1. 793 7. 584
2028 2. 484 3. 307 1. 782 7. 573
2029 2. 484 3. 307 1. 777 7. 568
VERWERKINGSOPBRENGSTEN (x €1. 000) 2025 2026 Papier 1. 152 1. 130 Kunststof verpakkingen en drankkartons 2. 219 2. 689 Textiel 252 105 Overige opbrengststromen 1. 301 1. 718 Totaal verwerkingsopbrengsten 4. 924 5. 642 Tabel 2: Verwerkingskosten en -opbrengsten t/m 2029 (prijspeil 2026)
2027 1. 130 2. 689 105 1. 718 5. 642
2028 1. 130 2. 689 105 1. 718 5. 642
2029 1. 130 2. 689 105 1. 718 5. 642
Programmabaten en -lasten De lasten van het programma Afval worden gedekt door de baten uit de ingezamelde grondstoffen en de afvalstoffenheffing. De opbouw van de baten afvalstoffenheffing is weergegeven in paragraaf 10: Lokale heffingen. Die baten zijn gebaseerd op de in dit hoofdstuk uitgewerkte lasten. In tabel 3 worden de baten en lasten gespecificeerd volgens de financiële begroting en worden de stortingen en onttrekkingen uit de reserves inzichtelijk.
11
LASTEN EN BATEN PROGRAMMA AFVAL (x €1. 000) Lasten Lasten uitvoering basispakket Opslag btw basispakket Kwijtscheldingen Totaal lasten
2025
2026
2027
2028
2029
36. 527 3. 497 1. 372 41. 396
38. 696 3. 497 1. 448 43. 641
40. 270 3. 497 1. 448 45. 215
40. 203 3. 497 1. 448 45. 148
40. 020 3. 497 1. 448 44. 965
Baten Verwerkingsopbrengsten grondstoffen
4. 924
5. 863
5. 863
5. 863
5. 863
Baten afvalstoffenheffing (bruto) Exploitatieresultaat programma basispakket Totaal baten
37. 330 0 42. 254
38. 978 0 44. 841
40. 552 0 46. 415
40. 485 0 46. 348
40. 302 0 46. 165
858
1. 200
1. 200
1. 200
1. 200
-50
0
0
0
0
1. 000 -92
1. 200 0
1. 200 0
1. 200 0
1. 200 0
Saldo van lasten en baten na vermogensmutaties 0 Tabel 3: Meerjarenbegroting lasten en baten programma Basispakket
0
0
0
0
Saldo
van
lasten
en
baten voor vermogensmutaties
onttrekking reserve bedrijfsafval Voorziening Basispakket - Dotatie risico-opslag - Dotatie/onttrekking(-) overig
12
5
PROGRAMMA INTEGRAAL BEHEER OPENBARE RUIMTE
Inleiding In het programma Integraal Beheer Openbare Ruimte zijn diensten opgenomen die individuele gemeenten in aanvulling op het Basispakket contractueel van Avri kunnen afnemen. Het vormt een onderdeel van het Pluspakket. Hiermee levert Avri een breed dienstenpakket voor de gemeenten. Dit dienstenpakket bestaat uit het gescheiden inzamelen van incontinentiemateriaal het Integraal Beheer van de Openbare Ruimte (IBOR) en gladheidsbestrijding. Daarnaast wordt voor een aantal gemeenten afvalstromen uit de openbare ruimte verwerkt (bijv. zwerfafval). ,
Avri stelt zich ten doel deze plustaken met een robuuste en efficiënte bedrijfsvoering uit te voeren. De individuele gemeenten hebben er belang bij om alle taken bij één organisatie onder te brengen. Dat is efficiënt door schaalvoordelen. Het beleggen van additionele taken bij Avri biedt daarnaast voordelen als het gaat om de kwaliteit van uitvoering en kostenbeheersing. De individuele gemeente houdt daarbij altijd de regie en bestuurlijke verantwoordelijkheid. De overeengekomen taken worden in een dienstverleningsovereenkomst (DVO) nader uitgewerkt. Wat willen we bereiken? Integraal Beheer Openbare Ruimte Avri onderhoudt de openbare ruimte voor vier gemeenten: Buren Neder-Betuwe Tiel en West Betuwe. Om de dienstverlening aan de IBOR- en handhavingsgemeenten zo goed en efficiënt mogelijk uit te voeren is een robuust dienstenpakket noodzakelijk. De inzet is dan ook het behouden en uitbreiden van diensten die bij Avri passen en van voldoende omvang zijn. Voor de begroting van IBOR gaan we voor 2026 uit van de (concept) DVO’s 2025. Daarbij wordt in deze begroting verondersteld dat zich geen wijzigingen in het dienstverleningspakket voordoen. Bij de begrotingswijziging wordt de terugname van plustaken verwerkt. ,
,
,
Onderzoek professionalisering en uitbreiding IBOR (actie 4. 2 uit het koersplan) Het onderzoek naar de professionalisering en uitbreiding van de IBOR taak in 2024 en gevoerde gesprekken met de gemeenten krijgen een vervolg in 2025. Afhankelijk van de uitkomsten van deze gesprekken geven we invulling aan het programma IBOR in 2026. De gemeente Neder-Betuwe heeft besloten om enkele taken weer in eigen beheer te gaan uitvoeren. De gemeenten West Betuwe en Buren overwegen om een aantal taken in eigen beheer te gaan nemen. De gemeente Tiel heeft aangegeven een evaluatie uit te gaan voeren naar de samenwerking op de IBOR-taken. Dit heeft geen invloed op de kosten voor de overige gemeenten. De eventuele extra kosten voor Avri die hieruit voortkomen worden gedekt door de vergoeding voor frictiekosten. Marktwerking contracten Naast de reguliere medewerkers en de medewerkers met een afstand tot de arbeidsmarkt voert Avri het beheer uit met behulp van (lokale) marktpartijen. De kosten van deze marktpartijen zijn mede afhankelijk van de economische ontwikkelingen. Dit kan zorgen voor fluctuatie van de werkbegrotingen. Om deze fluctuatie zo veel mogelijk te beperken wordt zoveel mogelijk gebruik gemaakt van meerjarige contracten.
Integrale samenwerking Wij willen onze adviserende rol op het gebied van het beheer van de openbare ruimte verder uitwerken en duidelijk maken hoe Avri bijdraagt aan biodiversiteit. De landelijke vraagstukken vereisen een integrale aanpak van Avri en de gemeenten. Als het gaat om het beheer van de openbare ruimte kan Avri adviseren over opties om de biodiversiteit te vergroten en effecten van klimaatverandering op te vangen (klimaatadaptatie).
13
Inzameling incontinentiemateriaal De Avri-gemeenten hebben ervoor gekozen de kosten van de gescheiden inzameling van incontinentiemateriaal te dekken met een opslag in de tarieven afvalstoffenheffing. Hierbij zijn de uitgangspunten van de businesscase gebruikt. Wat gaat dat kosten? De taken worden tegen kostprijs aangeboden en eventuele voor- en nadelen worden – op basis van de afgesloten raamovereenkomst – verrekend met de gemeenten. Daarmee ligt het financiële risico bij de individuele gemeenten. Om deze reden houdt Avri geen (risico)reserves voor de IBOR-activiteiten aan. Voor overige kleine Pluspakketopdrachten waarbij dit niet is overeengekomen worden financiële resultaten verrekend met de reserve Pluspakket van Avri. De resultaten van het gescheiden inzamelen van incontinentiemateriaal worden verrekend met de daarvoor ingestelde voorziening incontinentie. ,
,
BATEN EN LASTEN PROGRAMMA PLUSPAKKET (x €1. 000) Lasten Integraal beheer openbare ruimte - via DVO * Integraal beheer openbare ruimte - overig Gescheiden inzameling incontinentiemateriaal Overige dienstverlening pluspakket Totaal lasten programma pluspakket
2025
2026
2027
2028
2029
17. 268 0 624 162 18. 054
17. 200 0 643 191 18. 034
17. 200 0 643 191 18. 034
17. 200 0 643 191 18. 034
17. 200 0 643 191 18. 034
17. 268 0 624 162 18. 054
17. 200 0 643 191 18. 034
17. 200 0 643 191 18. 034
17. 200 0 643 191 18. 034
17. 200 0 643 191 18. 034
Saldo van lasten en baten voor vermogensmutaties
0
0
0
0
0
Vermogensmutaties (stortingen / onttrekkingen reserves)
0
0
0
0
0
Saldo van lasten en baten na vermogensmutaties
0
0
0
0
0
Saldo van lasten en baten na vermogensmutaties Tabel 4: Meerjarenbegroting programma beheer openbare ruimte
0
0
0
0
0
Baten Integraal beheer openbare ruimte - via DVO Integraal beheer openbare ruimte - overig gescheiden inzameling incontinentiemateriaal Overige dienstverlening pluspakket Totaal baten programma pluspakket
Avri voert voor vier gemeenten de IBOR-taken uit. De totale geraamde lasten per IBOR-gemeente zijn in tabel 5 uiteengezet. De kosten voor 2026 in deze tabel zijn gebaseerd op de (concept) werkbegrotingen 2025. Daarbij is zoveel mogelijk rekening gehouden met autonome kostenindexatie cao en marktontwikkeling. ,
ONTWIKKELING UITVOERINGSLASTEN (x €1. 000) Gemeente Buren IBOR Gemeente West Betuwe IBOR Gemeente Neder-Betuwe IBOR Gemeente Tiel IBOR Totaal DVO's IBOR Tabel 5: Ontwikkeling uitvoeringslasten DVO’s IBOR
2025 DVO2026 Concept *VERSCHIL 4. 062 4. 400 8% 2. 029 2. 000 -1% 3. 220 1. 500 -53% 8. 591 9. 300 8% 17. 902 17. 200 -4%
*De in de begroting opgenomen cijfers betreffen conceptcijfers. Op dit moment vinden nog gesprekken en nadere berekeningen plaats zowel binnen de eigen organisatie als met de deelnemende gemeenten. Deze cijfers zijn derhalve voorlopig van aard en kunnen nog wijzigen. De verwachting is dat de werkbegrotingen door de gemeenten in het vierde kwartaal van 2025 definitief en schriftelijk zullen worden vastgesteld. Zodra deze vaststelling heeft plaatsgevonden zullen de eventuele mutaties worden verwerkt in een daaropvolgende begrotingswijziging. Tot dat moment is deze informatie gebaseerd op de meest actuele gegevens en dient zij primair ter indicatie en onder voorbehoud te worden beschouwd. ,
,
14
6
PROGRAMMA TOEZICHT EN HANDHAVING
Inleiding In het programma Toezicht en Handhaving zijn diensten opgenomen die individuele gemeenten in aanvulling op het Basispakket contractueel van Avri kunnen afnemen. Het maakt daarmee onderdeel uit van het Pluspakket. Het programma bestaat uit de levering van diensten op het gebied van toezicht en handhaving op onderdelen van de Algemene Plaatselijke Verordening (APV). De overeengekomen taken worden in een dienstverleningsovereenkomst (DVO) nader uitgewerkt. Wat willen we bereiken? Eén
van de strategieën in ons koersplan is ‘Samen een schone leefomgeving realiseren’. Avri stelt zich pro-actief op als partner , zodat het beheer en veiligheid van de openbare ruimte vanuit partnerschap wordt vormgegeven en naar tevredenheid wordt uitgevoerd. Avri investeert in de relatie met inwoners , gemeenten , bedrijven en partners , door deze actief te betrekken bij het realiseren van onze ambities. Dan gaat het vooral om het vergroten van bewustwording , zodat we allemaal samen bijdragen aan een klimaatpositieve toekomst. Er is flink in dit team geïnvesteerd door opleidingen en professionalisering en het team is op volledige sterkte. De gemeente Tiel onderzoekt de mogelijkheden om toezicht- en handhavingstaken in eigen beheer uit te voeren. Afhankelijk van het onderzoek in 2025 door de gemeente Tiel om handhavingstaken terug te nemen richten we ons het komende jaar op de genoemde ambitie.
Voor drie gemeenten (Tiel Culemborg en Zaltbommel) worden toezicht- en handhavingstaken in het kader van de APV uitgevoerd. Daarnaast voert Avri toezichthoudende taken en opsporingstaken uit ten aanzien van de openbare ruimte (domein 1). Voorbeelden zijn de handhaving rond honden- jeugd- en parkeeroverlast toezicht op de Drank- en horecawet en de APV en controles op evenementen. ,
,
,
Avri kan voor iedere gemeente maatwerk leveren om het handhavingsbeleid van de gemeente uit te voeren. Avri is continu bezig om de inzet van de handhaving bij de gemeenten te waarborgen en blijft investeren in professionalisering om invulling te geven aan o. a. de eisen van de WPG. De landelijke ontwikkelingen vragen een andere inzet en meer samenwerking met politie. Wij spelen zoveel mogelijk in op de gemeentelijke wens om handhaving in te zetten voor (mogelijk) meer taken. Net als bij de IBOR-taken gaan we bij begroting van handhaving voor 2026 uit van de concept DVO’s 2025. Bij de begrotingswijziging 2026 wordt de eventuele terugname van taken verwerkt. Wat gaat dat kosten? De taken worden tegen kostprijs aangeboden en eventuele voor- en nadelen worden – op basis van de afgesloten raamovereenkomst – verrekend met de gemeenten. Daarmee ligt het financiële risico bij de individuele gemeente.
15
LASTEN EN BATEN PROGRAMMA TOEZICHT EN HANDHAVING (x €1. 000) Lasten Toezicht en handhavingstaken Totaal lasten programma toezicht en handhaving
2025
2026
2027
2028
2029
1. 767 1. 767
1. 959 1. 959
1. 959 1. 959
1. 959 1. 959
1. 959 1. 959
Baten Toezicht en handhavingstaken
1. 767
1. 959
1. 959
1. 959
1. 959
Totaal baten programma toezicht en handhaving
1. 767
1. 959
1. 959
1. 959
1. 959
Saldo van lasten en baten voor vermogensmutaties
0
0
0
0
0
Vermogensmutaties (stortingen / onttrekkingen reserves)
0
0
0
0
0
Saldo van lasten en baten na vermogensmutaties
0
0
0
0
0
Saldo van lasten en baten na vermogensmutaties Tabel 6: Meerjarenbegroting programma Toezicht en Handhaving
0
0
0
0
0
16
7
PROGRAMMA BEDRIJFSAFVAL
Inleiding Het programma Bedrijfsafval gaat over de inzameling en verwerking van afval van bedrijven. Avri voert in beperkte mate activiteiten uit voor bedrijven in de vorm van inzameling inname en het laten verwerken van bedrijfsafval. De dienstverlening aan bedrijven is ondersteunend aan het Basispakket. De positieve financiële resultaten worden al enkele jaren benut voor verlaging van de afvalstoffenheffing voor de inwoners. ,
Wat willen we bereiken? Het aantal klanten groeit en we zien nog altijd potentieel om ons stabiele marktaandeel van circa 20% in de toekomst gestaag te vergroten. Daarmee kunnen we de financiële dekkingsbijdrage in het Basispakket voor de inwoners van Rivierenland continueren. De bedrijfsafval activiteiten worden ook benut om uiting te geven aan de regionale maatschappelijke betrokkenheid van Avri. Wat gaan we daarvoor doen? De bedrijfsafval activiteiten zijn gericht op het zo goed mogelijk benutten en inzetten van de beschikbare productiemiddelen. Ze vormen een beperkt onderdeel van de bedrijfsvoering en van de omzet. We onderscheiden ons op de markt voor bedrijfsafval door gescheiden inzameling van papier gft en plastic mogelijk te maken. We kunnen bedrijven hierbij adviseren en service bieden. We willen onderscheidend zijn en blijven op de markt van bedrijfsafval. Zo willen we de aandacht voor circulaire economie en duurzaamheid bij andere bedrijven en binnen Avri vergroten te beginnen met ons eigen inkoopbeleid. De ervaring die we hierbij opdoen zetten we in bij bedrijven die al klant zijn maar ook bij potentiële nieuwe klanten. Met het programma Bedrijfsafval kunnen we ook uiting geven aan de regionale maatschappelijke betrokkenheid van Avri.
Door verbinding met het regionale bedrijfsleven en sponsoring in natura tijdens regionale evenementen wordt de zichtbaarheid van Avri in de regio vergroot. We gaan in 2026 uit van voortzetting van de samenwerking met de organisaties van onder andere Appelpop en DijkenSport. Hiermee leveren we ook een maatschappelijke bijdrage aan onze inwoners wat bijdraagt aan een fijne leefomgeving. ,
,
,
Dienstenpakket bedrijfsafval Het dienstenpakket bedrijfsafval blijft onveranderd. De activiteiten in 2026 zijn: • Inzameling van afval en grondstoffen bij bedrijfsklanten met name het mkb; • Adviseren van bedrijven op het gebied van duurzaamheid zoals het voorkomen dat afval ontstaat; • Nieuwe klantbenadering: focus op dienstverlening aan scholen en verenigingen circulariteit bij mkb-bedrijven; • Inname van afval en grondstoffen van bedrijfsklanten op ons grondstoffenpark Geldermalsen; • Op- en overslag van afval en grondstoffen van bedrijfsklanten; • Het laten verwerken van afval- en grondstofstromen van bedrijfsklanten; • Sponsoring in natura van non-profit evenementen in de regio. ,
,
Sponsoring in natura De kosten voor sponsoractiviteiten van Avri worden gefinancierd uit het programma Bedrijfsafval. De sponsoring bestaat uit het verrichten van diensten bij non-profit evenementen in de regio zoals Appelpop Fruitcorso en DijkenSport. De totale sponsorbijdrage in natura bedraagt omgerekend € 30. 000. Hiermee werken wij aan onze maatschappelijke betrokkenheid en kunnen wij ons profileren als maatschappelijk betrokken overheidsorganisatie. De doelstelling voor onze sponsoring is het uitdragen van onze kernwaarden: betrokken klantgericht en duurzaam. ,
,
Het sponsorbudget biedt ruimte om – buiten de bestaande activiteiten – eventuele andere aanvragen voor sponsoring in natura te kunnen honoreren op voorwaarde dat die aan de volgende criteria voldoen: • Geen winstoogmerk van het evenement; • Het evenement past bij de kernwaarden van Avri; ,
17
• •
Groot bereik (veel bezoekers uit de regio Rivierenland en omgeving); Het evenement valt buiten de richtlijnen die zijn opgesteld voor activiteitenafval (dat maakt bestuursbesluit uit 2009 namelijk onderdeel uit van het programma Basispakket).
op
basis van een
Wat gaat dat kosten? De opbrengsten en kosten van het programma Bedrijfsafval zijn weergegeven in tabel 7. Hieruit blijkt een financieel resultaat van € 59. 000 (na Vpb). Het rendement bedraagt ca 3% en laat een iets lager beeld zien. Dankzij de resultaten kunnen we ook komend jaar een financiële bijdrage aan de basistaken van Avri leveren. BATEN EN LASTEN PROGRAMMA BEDRIJFSAFVAL
(x €1. 000)
2025
2026
2027
2028
2029
Lasten
Lasten uitvoering programma bedrijfsafval Af te dragen vennootschapbelasting Totaal lasten programma bedrijfsafval
2. 741 16 2. 757
2. 835 14 2. 849
2. 835 14 2. 849
2. 835 14 2. 849
2. 835 14 2. 849
Baten Opbrengsten contracten bedrijfsafval Verwerkingsopbrengsten grondstoffen Overige opbrengsten Totaal baten programma bedrijfsafval
2. 274 251 295 2. 820
1. 974 275 659 2. 908
1. 974 275 659 2. 908
1. 974 275 659 2. 908
1. 974 275 659 2. 908
Saldo van lasten en baten voor vermogensmutaties
63
59
59
59
59
Vermogensmutaties (stortingen / onttrekkingen reserves)
-63
-59
-59
-59
-59
Saldo van lasten en baten na vermogensmutaties Tabel 7: Meerjarenbegroting programma Bedrijfsafval
0
0
0
0
0
18
8
PROGRAMMA OVERHEAD
Inleiding Overhead is het geheel van functies en activiteiten gericht op sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. In het Besluit begroting en verantwoording (BBV) is vastgelegd dat kosten zoveel mogelijk direct worden toegerekend aan de betreffende taken of programma’s. Dit betekent dat alle bedrijfskosten die direct verbonden zijn aan activiteiten in de betreffende taakvelden of programma’s moeten worden begroot en verantwoord. In dit programma worden de lasten verantwoord die geen directe relatie hebben met een bepaald programma. Deze lasten worden op basis van verdeelsleutels doorbelast naar de programma’s. Wat willen we bereiken? Eén van de strategieën uit het koersplan is het versterken van de bedrijfsvoering. Deze ambitie vraagt om een innovatieve bedrijfsvoering die aansluit op landelijke en Europese eisen. Daarnaast worden wettelijke verplichtingen steeds strenger zoals de regelgeving op het gebied van Arbo en veiligheid. Ook de gemeenten vragen van Avri een hoog ontwikkeltempo om tijdig in te kunnen spelen op ontwikkelingen als digitalisering robotisering en informatievoorziening. ,
,
Wat gaan we daarvoor doen? Evenals voorgaande jaren richten we ons binnen bedrijfsvoering op het verhogen van onze bedrijfsefficiency en het verkleinen van de bedrijfsvoeringsrisico’s. Dat willen we onder meer bereiken met een effectieve en flexibele organisatie en informatiehuishouding. Dan gaat het bijvoorbeeld om de optimalisatie van processen en systemen. De behoefte van de inwoners staat daarbij voorop. Daarnaast ervaren we steeds meer en steeds complexere wettelijke ontwikkelingen die van invloed zijn op onze bedrijfsvoering. Voorbeelden hiervan zijn wetgeving ten aanzien van inkoop en aanbesteden arbeidsrecht (WNRA WAB) vennootschapsbelasting informatiebeheer en beveiliging. Om aan alle eisen te voldoen risico’s te beheersen en continuïteit te waarborgen moeten we blijven investeren in onze bedrijfsvoering. ,
,
,
,
,
,
De ingezette lijn om onze bedrijfsvoering robuuster te inrichten blijven we voortzetten. Dit doen we door het continu harmoniseren beschrijven automatiseren en digitaliseren van bedrijfsprocessen en systemen. Dankzij mobiele apparatuur als boordcomputers tablets en het gebruik van apps werken we tijd- en plaats-onafhankelijk. Tegelijkertijd blijven we werken aan de transparantie en openheid van Avri en verbinding met gemeenten en inwoners. ,
,
,
Wij willen ons werk doen met duurzaam inzetbare medewerkers; gezonde en vitale mensen die veilig en met bezieling aan het werk zijn. We hebben immers elke collega nodig. We zetten de komende jaren in op de volgende thema's: • Vitaliteit: we gaan door met acties om de vitaliteit in de organisatie te vergroten. We willen hierbij vooral het eigenaarschap en initiatieven van medewerkers stimuleren en faciliteren. • Strategische personeelsplanning: hiermee willen we de uitdagingen in de arbeidsmarkt aangaan en medewerkers breed en duurzaam inzetbaar maken. De reguliere aanpak past niet meer; er zijn innovatieve oplossingen nodig voor de toekomst. • Leren: we vinden het belangrijk dat medewerkers zich blijven ontwikkelen. We willen meer leren in de dagelijkse praktijk en zetten stevig in op scholing. Fouten maken kan: als we er maar van leren. • Veiligheid: als werkgever zorgen we voor goede fysieke arbeidsomstandigheden en voldoende opleidings- en ontwikkelmogelijkheden. Ook stimuleren we goede sociale arbeidsomstandigheden zoals een waarderende cultuur en een reële werkdruk. ,
19
Wat gaat dat kosten? De overhead wordt conform de BBV-voorschriften centraal geraamd. In het overzicht van baten en lasten is de doorbelasting van overheadkosten naar de programma’s inzichtelijk gemaakt. Hierin komt ook de meerjarenbegroting tot uitdrukking. Het overzicht van baten en lasten van dit programma is weergegeven in tabel 8. BATEN EN LASTEN PROGRAMMA OVERHEAD (*€1. 000) Lasten Taakveld 0. 4 Overhead Doorbelaste overhead naar programma Basispakket Doorbelaste overhead naar programma Pluspakket Doorbelaste overhead naar programma Bedrijfsafval Saldo van baten en lasten
2025
2026
2027
2028
2029
8. 895 -5. 832 -2. 704 -359 0
9. 743 -6. 391 -2. 962 -390 0
9. 648 -6. 329 -2. 933 -386 0
9. 648 -6. 329 -2. 933 -386 0
9. 648 -6. 329 -2. 933 -386 0
Taakveld 0. 10 Mutaties reserves
0
0
0
0
0
Resultaat na mutatie reserve
0
0
0
0
0
Tabel 8: Meerjarenbegroting programma overhead Taakveld 0. 4 Overhead De kosten van de centrale bedrijfsvoering (‘overhead’) nemen met 10% toe ten opzichte van 2025. Autonome prijsstijgingen en cao-afspraken en het in gebruik nemen van de nieuwe financiële administratie als SAAS-pakket in 2025 zijn de belangrijkste oorzaken. Het oude pakket was sterk verouderd en al jaren afgeschreven. In de voorgaande jaren hebben we geïnvesteerd in interne beheersing van de organisatie anticiperend op de nieuwe wet- en regelgeving (rechtmatigheidsverantwoording). Ook hebben we ingezet op een betere en meer effectieve communicatie van Avri met inwoners en gemeenten. Daarnaast blijven we kritisch naar onze overhead kijken. Door deelname aan benchmark-onderzoeken van de branchevereniging NVRD blijven we onderzoeken waar besparingsmogelijkheden liggen ten aanzien van de overheadkosten. ,
De overheaduitgaven zijn in voorliggende begroting verwerkt. In tabel 9 is de opbouw van de overhead weergegeven en afgezet tegen de begroting 2025. De overhead bedraagt 16% van de begroting van Avri. OVERHEAD Personeelskosten Ondersteuning door derden Kapitaallasten ICT Communicatie Huisvesting Algemene kosten Totaal overhead bruto -/- incidentele dekking door reserves Totaal overhead netto Tabel 9: Taakveld 0. 4 Overhead
en voorzieningen
2025 6. 109 817 251 180 156 742 640 8. 895 0 8. 895
2026 6. 323 1. 111 502 210 168 724 705 9. 743 0 9. 743
Verschil 214 294 251 30 12 -18 65 848 0 848
Het financiële model voor de toerekening van indirecte kosten is gebaseerd op (de verhouding van) verwachte productie-uren. Op basis van deze verdeelsystematiek worden de kosten van taakveld Overhead 0. 4 aan de programma’s Afval (66%) Integraal Beheer Openbare Ruimte (24%) Handhaving (6%) en Bedrijfsafval (4%) toegerekend. ,
,
Beleidsindicatoren Als gevolg van de vernieuwde regels voor verslaggeving (BBV) is het verplicht om beleidsindicatoren in de programmaverantwoording op te nemen. Voor Avri zijn de beleidsindicatoren ‘externe inhuur’ en ‘overhead’ (afgezet tegenover het begrotingstotaal) relevant. BELEIDSINDICATOREN 2025 Externe inhuur (Percentage kosten van totale loonsom) 8% Overhead (Percentage overhead van totale lastenomvang) 14% Tabel 10: Beleidsindicatoren programma algemene baten en lasten
2026 8% 16%
20
9
PROGRAMMA ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN
Inleiding Dit hoofdstuk geeft informatie over de algemene dekkingsmiddelen. Hieronder vallen de taakvelden 0. 5 Treasury en 0. 9 Vennootschapsbelasting. Wat willen bereiken? Om weerstand te bieden tegen de toenemende grilligheid op de grondstoffenmarkten (en het tarief afvalstoffenheffing te stabiliseren) is het nodig te beschikken over voldoende financiële middelen. Hoewel de deelnemende gemeenten garant staan voor Avri willen we de continuïteit van onze bedrijfsvoering zelf waarborgen. Wat gaat dat kosten? Het overzicht van baten
lasten van dit programma is weergegeven in tabel 11.
en
ALGEMENE BATEN EN LASTEN (* €1. 000) Taakveld 0. 5 Treasury Doorbelaste rentekosten naar programma's subtotaal taakveld 0. 5 Treasury
2025 435 -435 0
2026 855 -855 0
2027 855 -855 0
2028 855 -855 0
2029 855 -855 0
Taakveld 0. 9 Vennootschapsbelasting (vpb) Doorbelaste vpb naar programma's subtotaal taakveld 0. 5 Treasury
16 -16 0
14 -14 0
14 -14 0
14 -14 0
14 -14 0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
Saldo van baten
en lasten
Taakveld 0. 10 Mutaties reserves
Resultaat na mutatie reserve 0 Tabel 11: Meerjarenbegroting programma algemene dekkingsmiddelen Taakveld 0. 5 Treasury
In het BBV is voorgeschreven dat de rentekosten aan de taakvelden moeten worden toegerekend met behulp van een (rente)omslag. Deze rentesystematiek werd ook in eerdere begrotingen toegepast en de rentekosten maken (op basis van de BBV-notitie rente) integraal onderdeel uit van de kosten van het taakveld. Het toerekenen van rente aan de taakvelden vindt plaats via het taakveld Treasury. De langlopende leningen van Avri bedragen circa € 38 miljoen de bijbehorende rentelast is begroot op € 12 miljoen. Het renteomslag percentage is gebaseerd op de boekwaarde van de activa (€ 512 miljoen) en bedraagt 24%. Voor nadere toelichting wordt verwezen naar paragraaf 12: Financiering. ,
,
,
,
Taakveld 0. 9 Vennootschapsbelasting Sinds 1 januari 2016 moeten overheidsbedrijven vennootschapsbelasting (Vpb) afdragen over winstgevende activiteiten. Met deze wet wil de regering mogelijke concurrentieverstoringen tussen private en publieke ondernemingen uit de weg ruimen. De activiteiten die betrekking hebben op de inzameling en verwerking van bedrijfsafval zijn onderhevig aan deze wetgeving en leiden dus tot betaling van vennootschapsbelasting. Ook de activiteiten in het Pluspakket waarbij geen verrekening met de gemeente is overeengekomen vallen onder de Vpb-plicht. Avri treedt hier op als marktpartij. In de begroting van het Pluspakket wordt tegen kostprijs gewerkt waardoor er geen resultaat wordt verwacht (en er geen Vpb wordt afgedragen). ,
,
,
21
PARAGRAFEN
22
mm
_
Inleiding Gemeenschappelijke Regeling (geanonimiseerd) | is verantwoordelijk voor de afvalstoffenheffing van de acht deelnemende gemeenten. De gemeenschappelijke regeling Belastingsamenwerking Rivierenland (BSR) verzorgt voor GR | (geanonimiseerd) de belastingaanslagen en de inning daarvan. De
Ontwikkeling
In onderstaande voor
de
van
tabel is de
ontwikkeling
van
het
gemiddelde
tarief
afvalstoffenheffing
ten
opzichte
van
de
raming
2026 toegelicht.
Gemiddeld tarief Loon
gemiddelde tarieven afvalstoffenheffing
2025
€
marktontwikkelingen
en
11,00
Tractie Beheer
366
5,90 containers
2,30
Papierinzameling verenigingen Verwerkingskosten en opbrengsten Veiligheid en milieu Overige mutaties (per saldo) Begrotingswijziging 2025: Afval en grondstofstromen
-4,70 -1,50 4,70
en
onderhoud
1,50 3,70
totaal mutaties
Gemiddeld tarief 2026 exclusief bezuinigingen
22,50 € 388,50
Financiële
€
opbuigingen
Gemiddeld tarief 2026
Stijging
t.o.v. 2025
Tabel 12:
Ontwikkeling
inclusief
bezuigingen
-4,50 384,00 4,9%
tarief afvalstoffenheffing
voor
2026
In het tarief is de
indexering van 3% (€ 11) op loon- en marktonwikkelingen opgenomen. Het effect van noodzakelijke investeringen in tractie bedraagt € 5,50. Het voordeel op papierinzameling is een effect van het stoppen met inzamelen door verenigingen. Daarnaast is sprake van een aantal nieuwe ontwikkelingen. Dat zijn met name huisvesting, uitbreiding van wettelijke rapportages en noodzakelijke investeringen in veiligheid en milieu (coördinatie arbo en toezicht op de terreinen). Per saldo een effect van € 4,70 In de
begrotingswijziging
opgenomen.
Dat
2025
nadeel werd
afvalstoffenheffing.
In de
Tegelijkertijd zien
de
was
een
gedekt begroting 2026
structureel nadeel
door
een
incidenteel
op met name afval- en voordeel waardoor het
is dit structureel effect
van
€
3,70
grondstofstromen voor
2025
geen
van
€ 389.600
effect had op de
verwerkt.
politiek-bestuurlijke wens om te zoeken naar wijzen om de lokale lasten zo laag mogelijk zienswijzen van de gemeenteraden op de kadernota kwam al de wens naar voren om te bezien waar we financiële ombuigingen kunnen realiseren om de afvalstoffenheffing zo min mogelijk te laten stijgen. In bijlage 1 is een overzicht opgenomen met de voorgestelde en geaccordeerde bezuinigingsopties. te houden.
Door de
bedraagt
we
In de
genoemde ontwikkelingen uit 2025 en 2026 en na verwerking van de geaccordeerde bezuinigingsopties de stijging van de gemiddelde afvalstoffenheffing voor 2026 4,9%.
grafiek 3 is de tariefontwikkeling van de afgelopen en komende jaren uiteengezet en afgezet tegen het (verwachte) landelijk gemiddelde. Door de stijging is het tarief van Avri vanaf 2026 nagenoeg gelijk aan de verwachte gemiddelde afvalstoffenheffing van Nederland. Bij de prognose is uitgegaan van een jaarlijkse stijging van 6%. Landelijk is de heffing in 2025 gemiddeld 5%° gestegen ten opzichte van 2024. In
$
Bron:
CBS
23
Grafiek 3: Ontwikkeling tarief afvalstoffenheffing 2019-2029 Door te blijven investeren in het beter scheiden van afval door inwoners verwachten we stabilisatie van het aanbod van grondstoffen door inwoners. Gemiddeld genomen zijn grondstofvergoedingen de afgelopen jaren gedaald waardoor de afvalstoffenheffing een steeds groter aandeel van de (meer beïnvloedbare en constante) uitvoeringskosten dekt. ,
,
Uitgangspunten bij tarieven afvalstoffenheffing Ontwikkeling areaal; aantal huisaansluitingen Het aantal geregistreerde huisaansluitingen volgt de meerjarige ontwikkeling van het aantal huishoudens volgens de meest recente cijfers van Belastingsamenwerking Rivierenland. Hierin wordt uitgegaan van een autonome groei van het aantal huisaansluitingen met 15% per jaar (gemiddelde autonome groei van de afgelopen vijf jaar). Vanwege de economische omstandigheden wordt daarnaast een daling van het aantal kwijtscheldingen verwacht van 005% per jaar. ,
,
Gemiddeld aantal aanbiedingen restafval De aanbiedingen restafval zijn gebaseerd op ervaringscijfers van het huidige afvalbeleid. De aanbiedgemiddelden liggen lager dan bij de invoering werd verwacht. We hebben nog steeds te maken met huishoudens waarbij geen aanbod van restafval is geregistreerd (zgn. ‘0-aanbieders’). Deze inwoners bieden het restafval op alternatieve wijze aan om betaling te voorkomen. Het aanbod in een 30 liter-zak gemiddeld is geen 4 maar 5 kg. Dit betekent dat er verhoudingsgewijs meer afval moet worden verwerkt per aanbieding. Ook het verschil in aanbod bij hoogbouw ten opzichte van laagbouw is groot. Dat is te verklaren doordat bij hoogbouw gft nog niet apart gescheiden kan worden. ,
24
BATEN EN TARIEVEN AFVALSTOFFENHEFFING Aantal huishoudens Geregistreerde huishoudens Niet betalende huishoudens Betalende huishoudens % betalende huishoudens
2024
2025
2026
2027
2028
2029
104. 723 -7. 854 96. 869 925% ,
105. 750 -7. 508 98. 242 929% ,
106. 294 -6. 543 99. 751 938% ,
106. 294 -6. 543 99. 751 938% ,
106. 294 -6. 543 99. 751 938% ,
106. 294 -6. 543 99. 751 938% ,
Gemiddeld aantal aanbiedingen restafval 30 ltr. (brengvoorziening) hoogbouw en stadscentra 30 ltr. (brengvoorziening) 140 ltr. (mini container) 240 ltr. (mini container)