20220714 bijlage Jaarstukken 2021 inclusief Controleverklaring FSV
Tekst van het document
JAARSTUKKEN 2021
Jaarverslag en jaarrekening van Regio Rivierenland over 2021
Versie voor het Algemeen Bestuur d.d. 13 juli 2022
Wat vindt u in de jaarstukken 2021
Inhoud Wat vindt u in de jaarstukken 2021
2
Leeswijzer en toelichting op programma-indeling
3
De jaarstukken samengevat
5
Besluitvorming over de jaarstukken
9
Jaarverslag: de programmaverantwoording
11
Programma 2 – Contractgestuurde dienstverlening
19
Programma 3 – Algemene baten en lasten
26
1
Programma’ s Programma’ s
Programma 1 – Regionale samenwerking
Programma’ s Programma’ s
Per programma brengen we in beeld wat we bereikt hebben en welke kosten dit met zich meebracht.
Jaarverslag: de paragrafen
In de paragrafen maken we een dwarsdoorsnede van de jaarstukken over
Paragraaf 1 – Weerstandsvermogen en risicobeheersing
29
Paragraaf 2 – Onderhoud kapitaalgoederen
33
Paragraaf 3 – Bedrijfsvoering
34
Paragraaf 4 – Financiering
38
Paragraaf 5 – Verbonden partijen
43
Paragrafen
de thema’s die voor onze regio relevant zijn.
Jaarrekening
Overzicht van baten en lasten en de toelichting daarop
44
De balans per 31 december 2021
60
Stand van zaken investeringskredieten
71
Bijlagen Bijlage 1: Overzicht gemeentelijke bijdrage Bijlage 2: SiSa verantwoording Bijlage 3: Controleverklaring
72 73 74
Meer informatie kunt u vinden op onze website:
2 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2021 REGIO RIVIERENLAND
Financiën
De jaarrekening geeft een totaaloverzicht van de gerealiseerde baten en lasten. Daarnaast brengen we onze financiële positie in beeld.
Leeswijzer en toelichting op programma-indeling
Opzet van de jaarstukken Deze jaarstukken gaan in op de realisatie van de doelstellingen uit de programmabegroting 2021 van Regio Rivierenland. Tevens geven we een financiële verantwoording. Op 10 november 2021 is de Bestuursrapportage 2021 door het Algemeen Bestuur vastgesteld. Daarin hebben we de op peildatum 1 juli 2021 verwachte uitkomsten aan het einde van het jaar gerapporteerd en afwijkingen toegelicht. Per programmaonderdeel zijn daarin de volgende vragen ten aanzien van resultaat, tijd en middelen gesteld: 1) Resultaat: Lukt het om de beleidsinhoudelijke afspraken te realiseren? 2) Tijd: Is het gewenste (deel)resultaat eind 2020 gerealiseerd? 3) Middelen: Zijn de toegekende middelen toereikend? Door middel van kleuren hebben we de antwoorden op die vragen aangegeven en vervolgens toegelicht. In de programmaverantwoording van het jaarverslag staan we stil bij de situatie per 31 december 2021. Per programma geven we met behulp van een matrix zoals hieronder weergegeven de eindbalans van de gerealiseerde doelstellingen aan.
afwijking begroot saldo →
voordelig
0
nadelig hoog laag mate van doelrealisatie →
Het bolletje geeft de eindbalans van het desbetreffende programma aan. Des te verder het bolletje naar rechts staat (op de horizontale as), des te hoger is de mate van doelrealisatie (de mate waarin de beleidsinhoudelijke afspraken gerealiseerd zijn). Hoe verder het bolletje in de matrix (op de verticale as) van de 0-lijn afstaat, hoe groter de financiële afwijking ten opzichte van het begrote saldo voor bestemming. Per programma geven we een beknopte toelichting op de gepresenteerde eindbalans. Met betrekking tot de middelen presenteren we in een tabel de afwijkingen van het totale programma ten opzichte van de begroting na wijziging. Vervolgens geven we een overzicht van het neergezette inhoudelijk resultaat per programmaonderdeel. Daarbij maken we een vergelijking met onze prognose bij de bestuursrapportage 2021. De betekenis van de kleuren bij die prognose was: Inhoudelijk resultaat berap: Lukt het om de beleidsinhoudelijke afspraken te realiseren? Ja, dit gaat zeker lukken
Niet zeker of dit gaat lukken
Nee, dit gaat niet lukken
Per programmaonderdeel geven we nu aan of het per 31 december 2021 geheel (groen), grotendeels wel (geel) of grotendeels niet (rood) gelukt is om de in de programmabegroting 2021 opgenomen doelstellingen te realiseren. Principieel gezien betekent ‘grotendeels gehaald’ een rode score. Aangezien dit geen recht doet aan de bereikte resultaten is door middel van de kleur geel een nuancering aangebracht. De afwijking op tijd komt niet meer terug, aangezien het er om gaat of we de doelstellingen in 2021 hebben gehaald. Vertraging betekent niet gehaald. De inhoudelijke en financiële afwijkingen worden bij ieder programma afzonderlijk toegelicht samen met eventuele wijzigingen in de risico's.
3 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2021 REGIO RIVIERENLAND
Schematisch overzicht programma-indeling Begroting/Jaarrekening 2021
Programma 1 Regionale samenwerking
Programma 2 Contractgestuurde dienstverlening
Programma 3 Algemene baten en lasten
Toelichting programma-indeling In de programma’s wordt een onderscheid gemaakt tussen de bestuurlijke en beleidsmatige ondersteuning van de Regio (Programma 1. Regionale samenwerking) en het uitvoerende (dienst)onderdeel van de Regio (Programma 2. Contractgestuurde dienstverlening). De kosten van de regionale samenwerking zijn opgenomen in programma 1. In programma 2 zijn de kosten van de uitvoeringstaken bij Contractgestuurde dienstverlening verantwoord. Na de invoering van de vernieuwde BBV-regelgeving (Wijzigingsbesluit Vernieuwing BBV met publicatiedatum 17 maart 2016) is een derde programma toegevoegd, te weten programma 3 Algemene baten en lasten. In programma 3 zijn de overheadkosten verantwoord, die op grond van wettelijk voorschrift niet meer aan de programma’s mogen worden toegerekend. Daarnaast zijn in programma 3 de centrale budgetten opgenomen voor onvoorziene uitgaven en vennootschapsbelasting alsmede het onderdeel treasury. Alle algemene dekkingsmiddelen zijn nu op een centrale plek binnen één programma verantwoord.
4 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2021 REGIO RIVIERENLAND
De jaarstukken samengevat
Terugblik op 2021 – Inhoudelijk In 2021 zijn de gevolgen van Corona net als in 2020 merkbaar geweest. Zo waren er niet of nauwelijks fysieke bijeenkomsten waarin bestuursleden, gemeenteraadsleden en samenwerkingspartners elkaar konden ontmoeten. Wel heeft begin november een collegedag plaatsgevonden waarin met veel collegeleden is gesproken over de contouren van o.a. de Gebiedsagenda FruitDelta Rivierenland en merkenstrategie. In het proces wat tot dat moment vooral digitaal had plaatsgevonden is merkbaar dat draagvlak voor dit soort belangrijke onderwerpen wellicht wat lastiger te organiseren is. Dat het succesvol afronden van grote processen zeker mogelijk is wanneer het zeer zorgvuldig wordt doorlopen en alle partijen worden betrokken, blijkt uit de resultaten die geboekt zijn met het Regionaal Economisch Ambitiedocument (REA). De evaluatie van het ambitiedocument 2016-2020 is in 2021 in de fasen van beeldvorming en besluitvorming met de gemeenteraden gekomen. Het nieuwe ambitiedocument is een bijzondere mijlpaal die we ondanks de Corona pandemie toch met input van onze partners hebben weten te realiseren. Juist in tijden waarin veel economische sectoren het ongekend moeilijk hebben, is het belangrijk om samen een actueel en gericht ambitiedocument te hebben.
In het voorjaar van 2022 zal dit leiden tot besluitvorming, ook ten aanzien van het Regionaal Stimuleringsfonds (RSF) als bijbehorend financieringsinstrument, zijnde de opvolger van het Regionaal Investeringsfonds (RIF). Naast het REA hebben wij ons ingezet voor de regionale energiestrategie, de regionale woonagenda, de mobiliteitsagenda, de uitvoering van de Regio Deal en de afstemming in het kader van lobby en branding binnen de regio’s in Oost-Nederland. De campagne “Nederlands Slim Benutten” is een middel van oostelijk Nederland om de Tweede Kamerleden duidelijk te maken dat wij veel te bieden hebben. Oost-Nederland biedt veel kansen om de verkiezingsprogramma’s van politieke partijen en ook het nieuwe regeerakkoord uit te voeren. Vanuit contractgestuurde dienstverlening is volop ingezet op de doorontwikkeling van het Inkoopbureau, zoals is afgestemd met de gemeente. Er zijn veel aanbestedingen succesvol begeleid als gevolg waarvan gemeentelijke doelstellingen zijn gerealiseerd. Voor Wmo/Jeugd heeft 2021 in het teken gestaan van onder meer de doorontwikkeling van contractmanagement, afstemming over een nieuwe inkoopstrategie en tal van bovenregionale ontwikkelingen rondom jeugdzorg. Inzet van Sociale Recherche heeft plaatsgevonden met betrekking tot het opsporen van fraude, zowel in het kader van de Participatiewet als de Wet maatschappelijke ondersteunging/Jeugdwet.
Vanuit Versis zijn de voorbereidingen getroffen voor een nieuwe aanbesteding voor het vraagafhankelijk vervoer. Team Leerplicht heeft de doorontwikkeling naar meer preventief werken verder vormgegeven in nauwe samenwerking met ketenpartners. Vanuit team RMC is vormgegeven aan het regionale programma voortijdig schoolverlaten (VSV). In 2021 zijn de voorbereidende werkzaamheden uitgevoerd voor de start per begin 2022 van team Inburgering bij Regio Rivierenland. Hiertoe hebben de gemeenten besloten en is er een dienstverleningsovereenkomst afgesloten.
5 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2021 REGIO RIVIERENLAND
Hieronder presenteren we per programma de eindbalans over 2021. In de leeswijzer is de opzet ervan toegelicht. In de programmaverantwoording geven we een nadere toelichting op de prestaties die we in 2021 hebben neergezet. Onder elke eindbalans vindt u een paginaverwijzing.
voordelig
voordelig
voordelig
0
0
afwijking begroot saldo →
3. Algemene baten en lasten
afwijking begroot saldo →
2. Contractgestuurde dienstverlening
afwijking begroot saldo →
1. Regionale samenwerking
nadelig
nadelig
nadelig
hoog laag mate van doelrealisatie →
Meer informatie vanaf pagina 11
hoog laag mate van doelrealisatie →
Meer informatie vanaf pagina 19
6 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2021 REGIO RIVIERENLAND
0
hoog laag mate van doelrealisatie →
Meer informatie vanaf pagina 26
Terugblik op 2021 – Financieel en organisatorisch
Resultaten en ontwikkeling gemeentelijke bijdrage • •
Het begrotingsjaar 2021 is afgesloten met een positief rekeningresultaat van € 83.000. Bij Programma 1 Regionale samenwerking hebben wij de taken uitgevoerd binnen de budgettaire kaders van de begroting en een overschot gerealiseerd. Bij programma 2 Contractgestuurde dienstverlening zijn de resultaten t.o.v. 2020 aanzienlijk verbeterd. Alleen bij Inkoopondersteuning en Leerplicht is in 2021 sprake van een tekort. De gerealiseerde tekorten zijn aanzienlijk lager dan de bedragen, die in de bestuursrapportage 2021 zijn geraamd, en dat is een gunstige ontwikkeling. De tekorten zijn gedekt door inzet van de risicoreserve Contractgestuurde dienstverlening. De gerealiseerde overschotten bij de andere uitvoeringstaken van programma 2 Contractgestuurde dienstverlening zijn afgestort naar de risicoreserve Contractgestuurde dienstverlening. Programma 2 sluit in de jaarrekening 2021 met een nihil netto resultaat (na mutaties van de reserves). De overheadkosten (die bij programma 3 zijn opgenomen) zijn binnen de financiële kaders van de begroting gebleven. In totaal zijn de overheadkosten € 91.000 lager dan begroot. In de programmabegroting 2021 en in de Bestuursrapportage 2021 is een gemeentelijke bijdrage opgenomen van € 2.163.000. Dit bedrag hebben wij gefactureerd aan de gemeenten en is als realisatie in de jaarrekening 2021 verwerkt.
•
• •
Overige ontwikkelingen met financiële gevolgen
•
Dienstverleningsovereenkomst voor Inburgeringstaken: Eind 2021 is de dienstverleningsovereenkomst voor uitvoering van de Wet Inburgering vastgesteld. Vanaf het begrotingsjaar 2022 coördineert Regio Rivierenland de begeleiding van nieuwe inburgeraars voor de 8 regio-gemeenten in overeenstemming met de nieuwe Wet Inburgering 2021. In deze jaarrekening 2021 zijn geen gelden voor de uitvoering van Inburgering opgenomen.
•
Regio Deal FruitDelta Rivierenland: In 2020 heeft het Rijk onze aanvraag Regio Deal goedgekeurd en een rijksbijdrage toegekend voor 31 projecten uit het projectenportfolio. De Regio Deal is een versnellingsagenda, die gericht is op stimulering van de brede welvaart voor iedereen in onze regio. De meeste projecten zijn in de loop van 2021 gestart met de uitvoering. In 2021 zijn de eerste voorschotten van projectsubsidies uitbetaald. Er zijn projecten waarbij sprake is van vertraging in de uitvoering. Deels is dit een gevolg van de uitbraak van de Corona pandemie. Financieel gevolg voor de jaarrekening 2021 is een veel lagere realisatie bij de projectlasten dan begroot. De subsidie-uitbetalingen blijven in sommige gevallen achter bij de opgestelde uitgavenplanning. Ten opzichte van de begrote projectuitgaven bij Regio Deal projecten is in de jaarrekening 2021 sprake van een realisatie van circa 50%. Deze ontwikkeling heeft geen gevolgen voor het rekeningresultaat, omdat ook de realisatie bij de baten in dezelfde mate achterblijft bij de begroting.
7 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2021 REGIO RIVIERENLAND
Financiële kerncijfers 2021
Resultaat jaarrekening 2021 Bedragen x € 1.000 1. Regionale samenwerking 2. Contractgestuurde dienstverlening 3. Algemene baten en lasten Totaal van de programma's Overige resultaatposten Resultaat
Relatieve afwijking jaarrekening tov begroting t/m AB december Bedragen x € 1.000
Resultaat voor mutaties van reserves
Resultaat na mutaties reserves
Begroot t/m AB dec 982 654 1.982346-
Rekening 2021 1.012 1.009 1.857164
346-
164
Lasten
Baten
1. Regionale samenwerking 2. Contractgestuurde dienstverlening 3. Algemene baten en lasten Totaal van de programma's
-35,8% -6,1% -4,5% -17,4%
Rekening 2021 1.012 864 1.79383 83
Gem. bijdrage
-32,0% -3,0% 8,6% -17,0%
Ja Nee Ja
De werkelijke lasten zijn in totaal circa € 4,0 mljn lager dan begroot, een budgetonderschrijding bij de lasten met 17,4%. De grootste afwijking is bij programma 1 Regionale samenwerking gerealiseerd, nl. € 3,2 mljn minder uitgaven dan begroot. Dit heeft voornamelijk te maken met de lagere realisatie van de projectuitgaven bij de Regio Deal projecten. Als gevolg van de lagere realisatie van de projectuitgaven komt ook de realisatie van de baten in de jaarrekening 2021 aanzienlijk lager uit dan begroot. De totale afwijking bij de baten voor alle programma’s samen bedraagt 17,0%, en ligt in lijn met de lagere realisatie bij de lasten. Bij sommige projecten is sprake van vertraging in de projectuitvoering en doorloop van de projectlasten naar 2022 en 2023. In de tijd gezien is dit budgettair neutraal. Wel is over 2021 als gevolg van onderbesteding een klein voordeel in programma 1 van € 72.000. Dit is opgebouwd uit diverse kleine posten. Bij programma 2 Contractgestuurde dienstverlening zijn per saldo overschotten gerealiseerd, waardoor de risicoreserve Contractgestuurde dienstverlening versterkt kon worden, na 2 jaren van omvangrijke onttrekkingen. Bij Inkoopondersteuning en bij Leerplicht is in 2021 nog wel sprake van een tekort, en onze inspanningen zijn er op gericht deze tekorten vanaf 2022 structureel op te lossen.
De jaarrekening op pagina 44 en verder biedt uitgebreide financiële informatie en toelichtingen.
8 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2021 REGIO RIVIERENLAND
Besluitvorming over de jaarstukken
Totaaloverzicht resultaten 2021 Januari/februari 2022 Ambtelijke voorbereiding
9 Maart 2022 Behandeling concept jaarstukken door Dagelijks Bestuur
13 juli 2022 Vaststelling jaarstukken door Algemeen Bestuur
Het gerealiseerde resultaat bedraagt € 83.000 voordelig. Het Algemeen Bestuur van Regio Rivierenland is bevoegd een besluit te nemen over de bestemming van het rekeningoverschot, na consultatie van de gemeenten via de zienswijzen. Het overschot is in de balans opgenomen onder het eigen vermogen als ‘Nog te bestemmen resultaat’. Voorstel met betrekking tot de vaststelling en resultaatbestemming Het Algemeen Bestuur van de gemeenschappelijke regeling Regio Rivierenland, gezien het voorstel van het Dagelijks Bestuur tot vaststelling van de jaarstukken 2021, BESLUIT:
1. De programmarekening 2021 vast te stellen conform voorliggend ontwerp. 2. Het gerealiseerde positieve rekeningresultaat ter grootte van € 83.000 uit te keren aan de gemeenten. Ten aanzien van de inzet van bestemmingsreserves in de jaarrekening 2021 van Regio Rivierenland is op de volgende pagina een samenvattende toelichting opgenomen. Met het vaststellen van de jaarrekening 2021 worden de mutaties van de reserves geformaliseerd. Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van het Algemeen Bestuur op 13 juli 2022.
De secretaris,
De voorzitter,
mr. J.W.A. Hakkert
ir. J. Beenakker
9 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2021 REGIO RIVIERENLAND
In onderstaand overzicht zijn de bedragen opgenomen, die in de jaarrekening 2021 zijn verwerkt als mutatie bij de reserves. Voor een meer uitvoerige beschrijving wordt verwezen naar de toelichting op de balansposten bij het onderdeel vaste passiva.
Mutaties reserves in de jaarrekening 2021: Mutaties reserves bij Programma 1 Regionale samenwerking
0
Mutaties reserves bij programma 2 Contractgestuurde dienstverlening, per saldo een storting i.v.m. de gerealiseerde overschotten Inzet bestemmingsreserves programma 3 voor dekking van overhead
*) **)
Mutaties reserves, per saldo een storting van
*)
81.000
De mutaties van reserves bij programma 2 zijn als volgt: Storting overschot bij RMC naar de RMC-reserve Inzet risicoreserve CgD voor de uitvoeringstaken van Contractgestuurde dienstverlening waarbij verliezen zijn gerealiseerd Reservering in de risicoreserve CgD van het gerealiseerde overschotten bij de verschillende uitvoeringstaken van Contractgestuurde dienstverlening Storting naar risicoreserve CgD van het gerealiseerde overschot bij detacheringen van personeel Totaal
**)
24.000 -/- 81.000 114.000 88.000 145.000
Inzet van bestemmingsreserves bij programma 3, te specificeren als volgt: Inzet reserve Herhuisvesting
-/- 32.000
Inzet reserve Desintegratiekosten ontvlechtingen (ICT-ontvlechting en vernieuwing ICT-infrastructuur)
-/- 32.000
Totaal
-/- 64.000
10 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2021 REGIO RIVIERENLAND
145.000 -/- 64.000
Programma 1 – Regionale samenwerking
Totaaloverzicht resultaten 2021 Eindbalans gerealiseerde doelstellingen 2021 Beknopte toelichting In 2021 is een nieuw Regionaal Economisch Ambitiedocument vastgesteld. Daarnaast is de versnelling die in 2020 is ingezet als gevolg van Regio Deal doorgezet. Zo zijn vrijwel alle 31 projecten uit het projectenportfolio gestart. Met de Gebiedsagenda FruitDelta Rivierland ontwikkelen we een werkwijze waarbij we een aantal opgaven meer integraal bekijken om zodoende sneller of meer gedragen resultaat te bereiken. De bestaande agenda’s dienen hiervoor als uitgangspunt.
afwijking begroot saldo →
voordelig
0
nadelig hoog laag mate van doelrealisatie →
Toelichting op successen en afwijkingen vindt u op de komende pagina’s.
De lasten zijn substantieel lager dan begroot. Dit wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door lagere uitgaven bij de Regio Deal projecten. Daarnaast zijn de betaalde RIF-subsidies lager dan begroot, en ook bij andere projecten is de realisatie grotendeels lager dan geraamd. De vertragingen in de projectuitvoering en subsidie-uitbetalingen zijn onder andere het gevolg van de uitbraak van de Corona-pandemie en de Corona-maatregelen, waardoor geplande projecten en activiteiten (ook op het gebied van Lobby & Branding) geen doorgang konden vinden of pas later konden worden gestart. De realisatie van de projectbaten blijft (uiteraard) in dezelfde mate achter bij de begroting. De begroting van de lasten bij de Regio Deal projecten is gebaseerd op de opgestelde uitgavenplanning. De realisatie in de jaarrekening 2021 komt uit op circa 50%. Ook bij de uitbetalingen van RIF-subsidies komt de realisatie t.o.v. de begroting niet veel boven de 50%,omdat de helft van de betaalde RIF-subsidies ten laste van Regio Deal project 2.1 'Versterken RIF' zijn gebracht. De subsidie-betalingen van projecten lopen als gevolg van de vertragingen in de projectuitvoering door naar 2022 en 2023.
11 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2021 REGIO RIVIERENLAND
Een gedetailleerde financiële verschillenanalyse per programma, inclusief de impact van de afwijkingen op de gemeentelijke bijdrage, vindt u bij het onderdeel ‘Overzicht van baten en lasten en de toelichting daarop’ vanaf pagina 44.
Realisatie per programma onderdeel Inhoudelijk resultaat Prognose Realisatie Berap 1. 2. 3. 4. 5. 6.
Middelen x € 1.000 Lasten Baten
Belangenbehartiging en profilering van het Rivierengebied Besluitvormingsprocessen en bestuursvergaderingen binnen Regio Rivierenland Informatie uitwisseling en kennisdeling op de regiomiddagen Bijdrage leveren aan samenwerkingsvraagstukken Monitoren van de uitvoering van het Regionaal Ambitiedocument 2016 – 2020 Genereren van geldstromen en subsidies
Gewijzigde risico’s -
Totaal
5.696
6.708
Toelichting bij de tabel: De baten en lasten worden in de financiële administratie niet afzonderlijk geregistreerd op basis van de opsomming in bovenstaande tabel. De financiële administratie is op andere wijze ingericht. Daarom is alleen een totaal bedrag vermeld van de baten en lasten. Het resultaat van programma 1 is als volgt opgebouwd. Opbouw resultaat Programma 1 Bedragen x € 1.000 Gerealiseerde baten Programmalasten (exclusief overhead) Onttrekkingen reserves Stortingen reserves Resultaat
6.708 5.696 0 0 1.012
Het programma sluit met een overschot, omdat overeenkomstig BBV-voorschrift de overheadkosten niet meer bij de programma's worden opgenomen, maar (zonder toerekening aan taakvelden) centraal verantwoord worden bij programma 3 Algemene baten en lasten. De aan de uitvoering van Programma 1 Regionale samenwerking toe te rekenen overhead komt in werkelijk uit op € 940.000 (begroot: € 982.000).
12 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2021 REGIO RIVIERENLAND
Successen in beeld Lobby & Branding In plaats van het organiseren van evenementen zijn er drie succesvolle FruitDelta Webinars georganiseerd in deze Corona-periode. Hierbij stonden maatschappelijke opgaven voor onze regio centraal. Ook is de merkenstrategie FruitDelta Rivierenland verder ontwikkeld. Inhoudelijk is de verbinding gezocht met de Regio Deal projecten, zoals de ontwikkeling van de Gebiedsagenda FruitDelta Rivierenland die wij samen met de Provincie Gelderland uitvoeren en de versterking van de regionale samenwerking. Richting de Tweede Kamerverkiezingen heeft onze regio samen met de andere regio’s in Oost Nederland een campagne “Nederland Slim Benutten” opgezet. Speerpunten zijn o.a. energietransities, betaalbaar wonen en familiebedrijven en het MKB. Diverse kamerleden hebben de akte van Oost ondertekend, waaronder deze onderwerpen worden onderschreven. Deze campagne richting politiek en bestuurlijk Den Haag wordt voortgezet.
Het Regionaal Investeringsfonds (RIF) In 2016 stelde elke gemeente binnen Regio Rivierenland het Regionaal Economisch Ambitiedocument voor de periode 2016-2020 vast. Doel was om met een gezamenlijke focus de regionale economie te versterken. Als onderdeel daarvan werd het Regionaal Investeringsfonds (RIF) opgericht voor de periode 2017-2020. 2021 was voor de regio een extra bonusjaar voor het RIF dankzij de Regio Deal FruitDelta Rivierenland tussen Rijksoverheid, Provincie Gelderland en Regio Rivierenland. Vanuit de twee aanvraagrondes van het Regionaal Investeringsfonds (RIF) van Fruitdelta Rivierenland van 2021 ontvingen in totaal 23 nieuwe initiatieven, verspreid over de regio, een bijdrage om de brede welvaart binnen de regio te versterken. Het fonds is er voor ondernemende inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties die met hun initiatieven een bijdrage willen leveren aan de ontwikkeling van Rivierenland. Sinds de start van het RIF hebben al meer dan 100 projecten verspreid over Rivierenland een bijdrage gekregen. En daarmee zijn mooie resultaten geboekt. Van de resultaten van 4 jaar RIF werd in samenwerking met het Economic Board een rapportage gemaakt. In 2022 krijgt het RIF een opvolging met het Regionaal Stimuleringsfonds (RSF) dat in oprichting is.
13 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2021 REGIO RIVIERENLAND
Regio Deal De Regio Deal is een samenwerking tussen rijk en regio om de kracht van de regio te versterken. Grote maatschappelijke opgaven vragen om een regionale aanpak. Het kabinet investeert daarom in totaal bijna 1 miljard in de Regio Deals. Daarmee krijgen regio’s de kans om in de vorm van financiële middelen, experimenteerruimte en expertise te krijgen. In de Regio Deal maken Rijk en regio afspraken om regionale opgaven samen op te lossen. De Regio Deal Fruitdelta Rivierenland verbetert de brede welvaart in de regio op sociaal, ecologisch en economisch gebied. Regio Rivierenland wil een inclusieve, slimme en duurzame regio zijn. Dat bereiken we door samen te werken in de pentahelix van overheid, ondernemers, onderwijs, onderzoek en ondernemende burgers. In FruitDelta Rivierenland is gekozen voor een aanpak in programmalijnen. Daarmee realiseren we een maximaal maatschappelijk effect. In de vier programmalijnen ‘Inclusief’, ‘Fruit’, ‘Delta’ en ‘Samen’ werken we met in totaal 31 projecten aan het verbeteren van brede welvaart in de regio. In de verschillende Regio Deal projecten worden inmiddels -ondanks Corona- steeds meer resultaten geboekt. Zo leverde het project arbeidsmigranten een regionaal plan van aanpak op tussen regiogemeenten en werd een excursie georganiseerd voor raadsleden naar Zeewolde.
Overige resultaten in 2021 zijn oa: Bonusjaar RIF 2021 Dies natalis Fruit Tech Campus Terugblik Regio Deal Dag 2021 (Geofort) FruitDelta Webinars (1,2,3) Voor meer informatie over de verschillende resultaten uit de Regio Deal is ook de 1e Voortgangsrapportage beschikbaar.
Regionale Energiestrategie, op naar een energieneutraal 2050 In 30 regio’s wordt gewerkt aan een regionale energiestrategie. Hierin wordt vastgelegd hoeveel wind, grootschalig zon en warmte er in de regio mogelijk is, als onderdeel van het klimaatakkoord. De Stuurgroep RES FruitDelta Rivierenland geeft richting aan het proces. Op 1 juli 2021 is de RES 1.0 FruitDelta Rivierenland ingediend bij het Nationaal Programma RES, met hierin opgenomen onze regionale bijdrage aan de landelijke doelstellingen voor elektriciteit: 1,2 TWh duurzame elektriciteit uit zon en wind. De RES 1.0 is vastgesteld door de 8 raden, Provinciale Staten en het AB van Waterschap Rivierenland. De RES is een continu proces waarbij iedere 2 jaar een actualisering plaatsvindt. Dit betekent dat op 1 juli 2023 de RES 2.0 wordt ingediend. De inhoudelijke en procesmatige uitgangspunten om te komen tot de RES 2.0 zijn eind 2021 ter besluitvorming voorgelegd aan raden, Gedeputeerde Staten en het DB van Waterschap Rivierenland. Ook de RES 2.0 zal worden vastgesteld door raden, Provinciale Staten en het AB van Waterschap Rivierenland. Een klankbordgroep van volksvertegenwoordigers voor de RES adviseert sinds begin 2021 de Stuurgroep RES FruitDelta Rivierenland over de positionering van volksvertegenwoordigers in het RES proces.
14 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2021 REGIO RIVIERENLAND
Regionaal Ambitiedocument 2022-2025 Nu alle acht gemeenteraden in Regio Rivierenland het Regionaal Economisch Ambitiedocument 2022-2025 hebben vastgesteld, is de vaststelling op 12 januari 2022 door het Algemeen Bestuur van Regio Rivierenland bekrachtigd. Met de uitvoering van dit ambitiedocument wordt in de komende jaren gericht samengewerkt aan het creëren van een optimale balans tussen economische groei en de brede welvaart in de Regio Rivierenland. Het Regionaal Stimuleringsfonds, de doorontwikkelde versie van het Regionaal Investeringsfonds (RIF) uit 2016, is wederom belangrijk als instrument om de nieuwe ambities van het Regionaal Economisch Ambitiedocument in samenwerking met partners uit de regio te verwezenlijken. Dit nieuwe ambitiedocument is een bijzondere mijlpaal die de regio ondanks de Corona-pandemie, en met input van onze partners heeft weten te realiseren. Het houdt rekening met de gevolgen van deze crisis en zet daarbij vooral in op innovatie en toekomstbestendigheid, met oog voor een evenwichtige balans.
Logistiek & Economie Op verzoek van Gedeputeerde Staten hebben de regiogemeenten gezamenlijk aanvullingen gemaakt op het RPW van Regio Rivierenland 2020-2024. Met deze nieuwe regionale afspraken over de bedrijventerreinen, in aanvulling op het huidige RPW, zorgen de regiogemeenten er gezamenlijk voor dat werk wordt gemaakt van onze economische ambities naar de toekomst toe. Zoals in eerdere communicatie aangegeven is het openstaan voor dergelijke nieuwe afspraken en rekening houden met onverwachte ontwikkelingen aansluitend bij het gestelde doel van dit regionale beleid. Het doet recht aan het dynamische karakter van deze samenwerking, die juist ook nodig is om de balans te bewaken tussen een meerjarig regionaal programma en een onvoorspelbare en weerbarstige praktijk.
Agribusiness In 2021 heeft er verdere afstemming plaats gevonden met Greenport Gelderland m.b.t. het Regionaal Economisch Ambitiedocument en hun Versnellingsagenda Tuinbouw. Ook is voor Rivierenland de problematiek rondom stikstof en gekozen aanpak vanuit de provincie nader bediscussieerd. Om de opgedane kennis binnen RIF projecten te delen, hebben meerdere Agribusiness gerelateerde RIF projecten een pitch gegeven tijdens een bestuurlijk overleg.
15 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2021 REGIO RIVIERENLAND
Recreatie & Toerisme In 2021 is, vooruitlopend op de vaststelling van het Regionaal Economisch Ambitiedocument 2022-2025, gericht gewerkt aan vijf versnellingsopgaven te weten; Rivierbeleving & Recreatieplassen, Gastvrije Binnensteden, Agrotoerisme, Cultuurhistorische Landmarks en Regiopromotie. Binnen deze opgaven zijn mooie resultaten geboekt zoals een marketingplan om aantrekkingskracht van de rivieren te vergroten en een uitgebreid plan om Agrotoerisme te versterken. Deze vijf opgaven zijn inmiddels ook opgenomen in het Regionaal Economisch Ambitiedocument 2022-2025 waardoor er de komende 4 jaar op wordt doorgepakt.
Wonen Na een intensief jaar van totstandkoming en vaststelling van de Regionale Woonagenda Rivierenland 2020-2030, stond 2021 in het teken van de uitvoeringsfase. In 2021 lag de focus van de regionale inzet op Wonen op de thema’s ‘betaalbaarheid van het wonen’ en de ‘productietrein op gang houden en monitoring’. Begin van het jaar is gestart met de uitvoering van het Regio Deal project ‘De Regionale Woonmonitor’. De monitor heeft tot doel de realisatie van de regionale woonambities inzichtelijk te maken. In het najaar is, in samenwerking met Platform 31, gestart met de Leerkring Adaptief Programmeren om de regionale systematiek van woningbouwprogrammering verder te ontwikkelen. Eén van de ideeën die hieruit is ontstaan is om regionaal met woonpartners (denk aan makelaars, woningcorporaties en marktpartijen) te gaan verkennen hoe we, door de krachten te bundelen, de gezamenlijk inzet op de woonopgave slimmer zouden kunnen doen. Daarnaast zijn de eerste stappen gezet in het nader uitwerken van ambitie om op regionaal niveau te streven naar de realisatie van 30% sociale huur in het woningbouwprogramma tot 2030. Hiertoe is rond de zomer van 2021 de Routekaart Sociale Woningbouw Rivierenland vastgesteld. Tot slot is eind 2021 de regionale verkenning naar de huisvesting van aandachtsgroepen in Rivierenland, door het Rijksvastgoedbedrijf opgeleverd.
Deze verkenning maakt deel uit van een landelijke pilot die tot doel heeft de realisatie van huisvesting te versnellen en zo nodig van een kwaliteitsimpuls te voorzien. Met het oog op het huidige woningtekort enerzijds en de (toenemende) behoefte aan betaalbare huisvesting anderzijds, is de inzet op betaalbaarheid en de productietrein op gang houden ook komend jaar nog steeds noodzakelijk. Daarnaast zal 2022 in het teken staan van de tussenevaluatie van de regionale woonagenda, alsook de lancering van de nieuwe regionale woonmonitor.
16 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2021 REGIO RIVIERENLAND
Mobiliteit De regio Rivierenland ligt centraal in Nederland en is daardoor in trek bij bedrijven en (potentiële) inwoners. Snel-, spoor- en vaarwegen verbinden de regio snel met belangrijke economische kernen zoals Utrecht, ’s-Hertogenbosch, Arnhem en Nijmegen. De regio heeft verschillende gezichten. Van stedelijke tot uitgestrekte landelijke gebieden. Van logistieke bedrijvigheid tot prachtige natuur. De unieke ligging tussen de rivieren geeft de regio haar identiteit, maar het brengt ook uitdagingen met zich mee. Zeker ook op gebied van mobiliteit. Dankzij de bijdrage van de gemeenten kunnen wij ook in 2022 samen de mobiliteit en de bereikbaarheid in de regio verbeteren. Dat doen wij met het gezamenlijk vastgestelde Uitvoeringsplan Mobiliteit 2019-2022 en het Mobiliteitsfonds. Komend jaar zullen we ons inspannen om het vernieuwde Uitvoeringsplan Mobiliteit 2023-2026 vast te stellen om onze gezamenlijk opgaven ook de komende jaren op te pakken. We zetten ons in voor robuuste bovenregionale wegverbindingen met specifieke aandacht voor de A2, A15 en de Rijnbrug. Deze verbindingen zijn cruciaal voor onze ambities op het gebied van economie & logistiek, maar moeten niet ten koste gaan aan de leefbaarheid in het gebied.
Wij brengen het belang van deze verbindingen/corridors multimodaal in kaart en zetten in op maatregelen in het belang van de doorstroming, de verkeersveiligheid en de leefbaarheid. Aan de andere kant biedt ketenmobiliteit (spoor, ov en fiets) nieuwe kansen. Maar ook deelmobiliteit kan in nieuwe woonwijken een alternatief zijn voor de (tweede) auto. Zo kan de schaarse ruimte anders en beter worden benut. Goede (stations)hubs zorgen er voor, dat het OV en de fiets aantrekkelijker worden als alternatief voor de auto. Het afgelopen jaar hebben we daarom onderzocht hoe we de hubfunctie van de stations Tiel, Geldermalsen, Culemborg en Zaltbommel kunnen verbeteren. We gaan nu concreet met maatregelen aan de slag en onderzoeken andere geschikte locaties voor een hub. Ook wordt momenteel het snelfietspad Zaltbommel / ’s-Hertogenbosch gerealiseerd en verkennen we de fietsverbinding Culemborg / Houten. In toenemende mate zal onze mobiliteit beïnvloed worden door de energietransitie, technologische ontwikkelingen en de opkomst van de platformeconomie, dit biedt kansen om de beschikbare infrastructuur slimmer te benutten.
17 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2021 REGIO RIVIERENLAND
Achtergronden bij dit programma Producten Tot dit programma behoren de volgende producten: - Algemene bestuursondersteuning - Speerpunten (speerpuntberaden & beleidsondersteuning) en projecten, waaronder begrepen de Regio Deal projecten en het Regionaal Investeringsfonds (RIF)
Meer informatie is te vinden op onze website.
18 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2021 REGIO RIVIERENLAND
Programma 2 – Contractgestuurde dienstverlening
Totaaloverzicht resultaten 2021 Eindbalans gerealiseerde doelstellingen 2021
afwijking begroot saldo →
voordelig
0
nadelig hoog laag mate van doelrealisatie →
Beknopte toelichting De effecten van Corona zijn voor een aantal teams aanzienlijk geweest. Daar waar dit voor Wmo/Jeugd vooral inhoudelijk effecten heeft gehad, is dit voor Versis en de Sociale Recherche ook in financiële zin merkbaar. Het ingezette ontwikkeltraject voor het inkoopbureau heeft effect, maar leidt voor 2021 nog niet tot een evenwicht tussen baten en lasten. Professionalisering van ons opdrachtnemerschap heeft verder vorm gekregen binnen alle teams. Binnen Wmo/Jeugd is gestart met de voorbereidingen voor de nieuwe inkoop vanaf 2023. Dit nadat door de 6 samenwerkende gemeenten de inkoopstrategie is vastgesteld en een opdracht is geformuleerd voor de serviceorganisatie. Regio Rivierenland is hierbij de beoogde organisatie om de uitvoeringstaken te beleggen. Gekeken zal worden naar de gewenste kwaliteitsslag en benodigde capaciteit om dit te realiseren.
Toelichting op successen en afwijkingen vindt u op de komende pagina’s.
Programma 2 Bedragen x € 1.000 Lasten Baten Subtotaal Gemeentelijke bijdrage Saldo van baten en lasten Onttrekkingen reserves Stortingen reserves Gerealiseerd resultaat
Begroting 2021 Primitief 10.554 11.156 602 0 602 275 0 877
t/m AB dec 11.951 12.605 654 0 654 225 0 879
Rekening 2021 11.223 12.232 1.009 0 1.009 81 226 864
Afwijking 728373355 0 355 144226 15-
V N V V N N N
De werkelijke lasten zijn lager dan begroot. Dit heeft vooral te name met de lagere vervoerskosten en lagere kosten van de regiecentrale bij Versis door de afname van het rittenvolume als gevolg van de Corona pandemie. Ook de uitgaven bij RMC-projecten blijven achter bij de begroting, omdat in het eerste jaar van het nieuwe VSV tijdvak 2021-2024 sommige projecten met vertraging zijn gestart. De uitvoering loopt door naar de volgende jaren. De vervoerbedrijven die rijden voor Versis hebben in 2021 een tegemoetkoming ontvangen i.v.m. de 2e lockdown en de extra kosten a.g.v. corona-maatregelen, zoals kosten van mondkapjes. Hiermee wordt bereikt dat de infrastructuur van de sector overeind blijft. Bij het Inkoopbureau is samen met opdrachtgevers gekeken naar benodigde capaciteit en zijn nieuwe afspraken gemaakt over de ureninzet. De vraag naar inkoopondersteuning is zodanig groot dat continuering van de relatief dure externe inhuur noodzakelijk bleef. De in 2019 en 2020 ingezette doorontwikkeling vraagt in realisatie wat meer tijd dan voorzien. Als gevolg hiervan is er ook in 2021 nog geen sprake van een evenwicht tussen baten en lasten, maar het financiële resultaat is wel aanzienlijk verbeterd t.o.v. 2020.
19 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2021 REGIO RIVIERENLAND
Een gedetailleerde financiële verschillenanalyse per programma vindt u bij het onderdeel ‘Overzicht van baten en lasten en de toelichting daarop’ vanaf pagina 44.
Realisatie per programma onderdeel Inhoudelijk resultaat Prognose Realisatie Berap 1.
2. 3. 4.
5. 6.
7. 8.
Begeleiding, monitoring en terugplaatsing van jongeren zonder startkwalificatie van 18-22 jaar Initiëren van projecten gericht op de doelgroep van RMC Uitvoering van (een gedeelte van) de leerplichtfunctie voor de deelnemende regiogemeenten Preventieve en repressieve werkzaamheden sociale zaken voor de regiogemeenten (Sociale Recherche) Inkoopondersteuning en advies voor de regiogemeenten Participeren en waar mogelijk initiëren van acties op het gebied van samenwerking en shared services en het initiëren van projecten Coördineren en beheren van de uitvoering van Versis/Basismobiliteit Ondersteuning van 6 gemeenten op het gebied van WMO/Jeugd *)
Totaal *)
Middelen x € 1.000 Lasten Baten
Gewijzigde risico’s
583
790
-
228
216
-
562
717
-
429
597
-
667
760
-
-
88
-
6.936
7.049
-
1.818
2.015
-
11.223
12.232
Inclusief de gerealiseerde baten en lasten bij de projecten/actielijnen van het Transformatiefonds (€ 635.000).
Toelichting bij de tabel De financiële administratie is ingericht en uitgesplitst naar de verschillende teams/taakvelden. De uitsplitsing van de baten en lasten per programma onderdeel in bovenstaande tabel sluit hierop aan. Het resultaat van programma 2 is als volgt opgebouwd. Opbouw resultaat Programma 2 Bedragen x € 1.000 Gerealiseerde baten Programmalasten (exclusief overhead) Onttrekkingen reserves Stortingen reserves Resultaat
12.232 11.223 81 226 864
20 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2021 REGIO RIVIERENLAND
Het programma sluit met een overschot, omdat overeenkomstig BBV-voorschrift de overheadkosten niet meer bij de programma's worden opgenomen, maar (zonder toerekening aan taakvelden) centraal verantwoord worden bij programma 3 Algemene baten en lasten. De aan de uitvoering van programma 2 Contractgestuurde dienstverlenging toe te rekenen overhead komt in werkelijk uit op € 864.000 (begroot: € 879.000). Feitelijk komt het gerealiseerde resultaat (ná mutaties reserves) bij programma 2 Contractgestuurde dienstverlening uit op nihil, als rekening wordt gehouden met de werkelijke overheadkosten van € 864.000.
Successen in beeld Leerplicht en RMC Vanuit leerplicht is in het jaar 2021 de toekenning gekomen van de gemeenten voor het uitvoeren van de preventieve taken. De visie en het uitvoeren van deze taken passen in het beleid van de desbetreffende gemeenten. Enige uitzondering hierop is de gemeente West Maas en Waal, zij hebben hier niet voor gekozen en dat betekent dat leerplicht zich bij de gemeente West Maas en Waal puur richt op de wettelijke taken van de leerplichtwet. Corona heeft veel invloed gehad op de schoolgang van de leerlingen maar zeker ook op de thuissituaties: Er is een duidelijke stijging in het aantal complexe cases, waarvoor intensieve samenwerking met de gemeentelijke wijkteams noodzakelijk was. Het betekende absoluut een verzwaring van de functie. Alle cases zijn opgepakt maar of de problematiek effect gaat krijgen op het vsv-cijfer wordt nog duidelijk. Ook als RMC Voortijdig Schoolverlaten hebben we preventief ingezet bij signalen vanuit school of andere ketenpartners. De trajecten zijn complexer en intensiever geweest waardoor er veel persoonlijk contact en maatwerktrajecten nodig waren. Dit betekent dat we soms verder zijn gegaan dan onze reguliere taak, maar wel met de juiste aandacht en regionale verbindingen. Verder is het nieuwe Regionaal Programma VSV begin 2021 goed van start gegaan.
Samen met gemeenten, onderwijsinstellingen, Leerplicht en RMC Voortijdig Schoolverlaten werken we aan verschillende projecten binnen het VSV-programma 2021-2024. Zo zijn we volop in de uitvoering van projecten als maatwerktrajecten voor intensievere en langere begeleiding, kwetsbare overstappen vanuit het v(s)o naar mbo, plusvoorziening voor jongeren die tijdelijk (te) overbelast zijn, een sluitende aanpak voor verschillende (kleine) doelgroepen, praktijkleren binnen de leerwerkbedrijven voor leerlingen mbo1 en mbo2 en vergroten van ouderbetrokkenheid in het onderwijs.
21 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2021 REGIO RIVIERENLAND
Sociale Recherche Sociale Recherche Regio Rivierenland constateert dat in 2021 het uitkeringsbestand niet is toegenomen bij de gemeenten. De recherche onderzoeken in 2021 zijn ten opzichte van 2020 nagenoeg gelijk gebleven. Er zijn ondanks de Corona pandemie, dat de werkzaamheden ook zeker heeft beperkt, in 2021 toch nog 43 zaken afgerond. Van 40 zaken werd een schadeberekening ontvangen met een totaalbedrag van € 295.935. Er werden 14 uitkeringen beëindigd of niet toegekend. Van de overige 3 onderzoeken waren aan het eind van 2021 de resultaten nog niet bekend. Verder zijn bij Sociale Recherche in 2021 68 meldingen binnengekomen, waarvan onder andere meldingen van de politie, buurtpreventen, UWV, IGP's (Intergemeentelijke Projecten) etc. Hier zijn 30 onderzoeken uit voortgekomen. Verbinding Sociale Recherche Regio Rivierenland is in de uitvoering van haar gestelde taak altijd op zoek naar verbinding met haar partners binnen en buiten de Regio. In 2022 zal Sociale Recherche werken aan verdere verbindingen met contractmanagement, in verband met haar toezichthoudende functie binnen de Wet Maatschappelijke Ondersteuning/Jeugdwet en de mogelijk nieuwe handhavende taken in het kader van de nieuwe Wet Inburgering. Samen met contractmanagement, diverse gemeenten en een juridisch adviseur ondermijning zijn een aantal zorgaanbieders vanuit verschillende invalshoeken onderzocht.
Hierbij zijn signalen van fraude/ondermijning geconstateerd en gerapporteerd aan de betreffende gemeenten. Opleidingen Er is en wordt geïnvesteerd in opleidingen om onder andere de kwaliteit en kennis van nieuwe wetgeving te verhogen.
Inkoopbureau: inrichting professioneel opdrachtgeverschap De ingezette ontwikkeling in 2020 is in 2021 doorgezet. Zo zijn er nieuwe afspraken gemaakt met de opdrachtgevers en is er ingezet om een overzicht te krijgen van alle aankomende inkoop- en aanbestedingsprocedures, een inkoopkalender. Als gevolg hiervan zijn wij beter in staat geweest onze capaciteit gericht in te zetten. Vanuit het inkoopbureau is bijgedragen aan de ontwikkeling en/of professionalisering van de inkoopfunctie binnen de organisatie van opdrachtgevers. Gerichte inzet van professionals, goede (werk-)afspraken met opdrachtgevers, kwalitatief goede dienstverlening en sturen op zoveel mogelijk productieve uren hebben in 2021 geleid tot aanzienlijk beter financieel resultaat dan de afgelopen 2 jaar. Er is nog sprake van een tekort, maar we liggen op koers om in 2022 de baten en lasten met elkaar in evenwicht te laten zijn.
22 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2021 REGIO RIVIERENLAND
Versis Regio Rivierenland organiseert Versis namens en in samenwerking met de gemeenten. Wij beheren daarbij de contracten met de uitvoerende partijen: de regiecentrale en de vervoersbedrijven. In 2021 verzorgde Versis het sociaal recreatief Wmo-vervoer voor 8 gemeenten en het leerlingen- en jeugdvervoer voor 5 gemeenten. Dit verloopt soepel: klanttevredenheidsonderzoeken lieten in 2021 goede scores zien van 8,3 (Wmo) en 7,8 (leerlingen/jeugd). Net als in 2020 heeft Corona voor de nodige aanpassingen in de dienstverlening gezorgd. De landelijke compensatiemaatregelen zijn voortgezet, maar dit heeft niet tot bovenmatig extra kosten geleid. Het najaar van 2021 stond in het teken van voorbereiding van aanbestedingsprocedure die begin 2022 wordt doorlopen en op 01-01-2023 in werking zal treden.
Uitvoering Wmo/Jeugd Naast de reguliere taken is de doorontwikkeling van het contractmanagement verder vormgegeven. Ditzelfde geldt voor het contractbeheer. Hierin is veel geïnvesteerd in nauwe samenwerking met de gemeenten. De 6 samenwerkende gemeenten hebben een inkoopstrategie vastgesteld. Hierin is ook door het team geparticipeerd. Alle kennis en ervaring van de afgelopen jaren is ingebracht en meegenomen in het document. Gestart is met de voorbereidingen voor de zorginkoop 2023.
Uitvoering Wet Inburgering In 2021 is er door Regio Rivierenland geïnvesteerd in de opbouw van het toekomstige team Inburgering. De nieuwe Wet Inburgering treedt in werking op 1 januari 2022 waarbij Regio Rivierenland voor onze acht gemeenten de begeleiding van de nieuwe inburgeraars op zich gaat nemen met een uitgebreide groep van partners.
23 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2021 REGIO RIVIERENLAND
Beleidsindicatoren De wettelijk voorgeschreven beleidsindicatoren binnen programma 2 Contractgestuurde dienstverlening hebben betrekking op vroegtijdig schoolverlaters en onderwijsverzuim. Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie MBO Realisatie % VSV-ers 12 t/m 22 jaar schooljaar 2019-2020 Aantal Landelijk Gemeente VSV-ers VSV-% deelnemers VSV-% Buren 734 29 3,95% 4,70% Culemborg 628 32 5,10% 4,70% Maasdriel 664 25 3,77% 4,70% Neder-Betuwe 761 18 2,37% 4,70% Tiel 1.176 48 4,08% 4,70% West Betuwe 1.502 61 4,06% 4,70% West Maas en Waal 476 12 2,52% 4,70% Zaltbommel 853 37 4,34% 4,70% Totaal 6.794 262 3,86%
Bron: VSV-verkenner/DUO (definitieve cijfers schooljaar 2019-2020). De cijfers over schooljaar 2020-2021 zijn op het moment van opstellen van de jaarstukken nog niet vrijgegeven.
Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie VO Realisatie % VSV-ers 12 t/m 22 jaar schooljaar 2019-2020 Aantal Landelijk Gemeente VSV-ers VSV-% deelnemers VSV-% Buren 1.461 2 0,14% 0,40% Culemborg 1.768 3 0,17% 0,40% Maasdriel 1.348 4 0,30% 0,40% Neder-Betuwe 1.517 3 0,20% 0,40% Tiel 2.308 13 0,56% 0,40% West Betuwe 3.181 8 0,25% 0,40% West Maas en Waal 963 3 0,31% 0,40% Zaltbommel 1.795 3 0,17% 0,40% Totaal 14.341 39 0,27% Bron: VSV-verkenner/DUO (definitieve cijfers schooljaar 2019-2020). De cijfers over schooljaar 2020-2021 zijn op het moment van opstellen van de jaarstukken nog niet vrijgegeven.
Bovenstaande beleidsindicatoren met betrekking tot vroegtijdig schoolverlaters geven het nettoresultaat weer van de uitvalscores. De Regio scoort beter dan het landelijk gemiddelde. Overigens zeggen de indicatoren niets over de verrichte inspanningen om schooluitval te beperken.
24 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2021 REGIO RIVIERENLAND
De hierna opgenomen cijfers over schoolverzuim geven wél het effect van de verrichte inspanningen weer. Absoluut verzuim Realisatie schooljaar 2020-20201, leerlingen 5 t/m 17 jaar Gemeente Buren Neder-Betuwe West Betuwe West Maas en Waal Zaltbommel Totaal
Aantal leerlingen 3.865 4.402 7.994 2.522 4.822 23.605
Absoluut verzuim Absoluut per 1.000 leerlingen verzuim 26,1 101 23,4 103 16,0 128 5,2 13 13,5 65 17,4 410
Bron: JVS-Jeugdvolgsysteem/DUO
Relatief verzuim Realisatie schooljaar 2020-2021, leerlingen 5 t/m 17 jaar Gemeente Buren Neder-Betuwe West Betuwe West Maas en Waal Zaltbommel Totaal
Aantal leerlingen 3.865 4.402 7.994 2.522 4.822 23.605
Relatief verzuim Relatief per 1.000 leerlingen verzuim 126 32,6 114 25,9 290 36,3 83 32,9 171 35,5 784 33,2
Bron: JVS-Jeugdvolgsysteem/DUO
De in bovenstaande overzichten opgenomen aantallen met betrekking tot absoluut en relatief verzuim sluiten aan op het jaarverslag, dat door Leerplicht is opgesteld. De cijfers geven de inspanningen weer die zijn gedaan op het gebied van verzuimcontrole en -reductie (verzuimpreventie, toezicht & handhaving). Uit de cijfers van het relatief verzuim blijkt, dat t.o.v. het vorige schooljaar 2019-2020 ruim 26% meer verzuim is opgespoord (784 gevallen in 2020/2021 t.o.v. 621 in 2019/2020). De stijging in de cijfers van opgespoord verzuim is te verklaren en is overeenkomstig de verwachting. Het betrekkelijk lage cijfer van het relatief verzuim in het schooljaar 20219/2020 is het gevolg van de 1e lockdown vanwege Corona-maatregelen, waarbij de scholen dicht gingen en er geen verplichting was voor de leerlingen voor het volgen van online lessen. Verzuim tijdens digitale lessen werd tijdens de 1e lockdown in 2020 niet geregistreerd en hoefde ook niet vastgelegd te worden voor de handhaving. In het schooljaar 2020/2021 zijn de cijfers van opgespoord verzuim weer op het vertrouwde niveau gekomen, omdat tijdens de 2e lockdown periode wel maatregelen op het gebied van verzuimregistratie en handhaving genomen zijn (moesten worden), mede gericht op de belangen van het kind.
Achtergronden bij dit programma Meer informatie over Contractgestuurde dienstverlening kunt u vinden op onze website.
25 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2021 REGIO RIVIERENLAND
Programma 3 – Algemene baten en lasten
Totaaloverzicht resultaten 2021 In dit programma worden de overheadkosten centraal begroot en verantwoord, die niet meer toegerekend worden aan taken/activiteiten. Alleen de kosten die een directe relatie hebben met het primaire proces worden aan de programma's toegerekend. Naast de overheadkosten worden binnen dit programma ook de resultaten uit Treasury en de centrale budgetten voor onvoorziene uitgaven en vennootschapsbelasting begroot en verantwoord. Tot slot worden de rentelasten van de financiering van de gronden die in erfpacht aan Avri zijn uitgegeven en de daarmee samenhangende opbrengst uit de erfpachtcanon in programma 3 Algemene baten en lasten begroot en verantwoord.
Programma onderdelen programma 3 Algemene baten en lasten A
Overhead
B
Treasury
C
In erfpacht uitgeven gronden
D
Onvoorziene uitgaven
E
Vennootschapsbelasting
Programma 3 Bedragen x € 1.000 Lasten Baten Subtotaal Gemeentelijke bijdrage Saldo van baten en lasten Onttrekkingen reserves Stortingen reserves Gerealiseerd resultaat
Taakveld 0.4 uit de Regeling vaststelling taakvelden en verstrekking informatie voor derden. Het renteresultaat zoals opgenomen in taakveld 0.5 uit de Regeling vaststelling taakvelden en verstrekking informatie voor derden. De rentelasten van de financiering van de gronden die in erfpacht aan Avri zijn uitgegeven en de opbrengst uit de erfpachtcanon die we daarvoor ontvangen. Het centrale budget voor onvoorziene uitgaven maakt deel uit van taakveld 0.8 ‘Overige baten en lasten’ uit de Regeling vaststelling taakvelden en verstrekking informatie voor derden. Het centraal begrote bedrag voor de heffing van vennootschapsbelasting wordt opgenomen in taakveld 0.9 ‘Vennootschapsbelasting’ uit de Regeling vaststelling taakvelden en verstrekking informatie voor derden.
Begroting 2021 Primitief 2.273 268 2.00572.012196 0 1.816-
t/m AB dec 2.251 275 1.97661.982121 0 1.861-
Rekening 2021 2.149 298 1.85161.85764 0 1.793-
Afwijking 10223 125 0 125 570 68
V V V V N V
De lasten bestaan hoofdzakelijk uit de kosten van overhead. Deze zijn € 91.000 lager dan begroot, waarmee het grootste deel van de afwijking bij de lasten is verklaard. Daarnaast hoefde het budget voor onvoorziene uitgaven niet te worden ingezet, een voordeel bij de lasten van € 10.000. Tot slot hebben we in 2021 via carry back € 1.000 betaalde vennootschapsbelasting terugontvangen. De hogere baten hebben volledig betrekking op de gerealiseerde hogere inkomsten van derden voor dekking van onze overheadkosten (€ 23.000).
26 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2021 REGIO RIVIERENLAND
Overhead Vanaf het begrotingsjaar 2018 nemen we een apart overzicht van de kosten van de overhead op in de begroting en de jaarstukken (conform BBV-voorschrift). Overhead heeft betrekking op ondersteunende taken die niet direct dienstbaar zijn aan de externe klant of het externe product. De algemene definitie luidt als volgt: overhead heeft betrekking op alle kosten die samenhangen met de sturing en de ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. In onderstaand overzicht is een specificatie opgenomen van de overhead, waarbij voor het onderscheid naar de verschillende kostencomponenten aansluiting is gezocht bij de definitie en opsomming uit de Notitie Overhead van de BBV-commissie. De inrichting van onze administratie sluit hierop aan. Met onderstaand overzicht geven we inzicht in de kosten van onze bedrijfsvoering.
Overhead Bedragen x € 1.000
Begroting 2021
Lasten Directie en management primair proces Concernondersteuning en bestuursondersteuning Huisvesting Personeelszaken en organisatie Informatievoorziening en automatisering AVG (FG-functionaris) Totaal lasten Baten Vergoeding overheadkosten via erfpachtcanon Overige ontvangen bijdragen in de overheadkosten Totaal baten Saldo van baten en lasten Mutaties reserves Onttrekking bestemmingsreserve Storting bestemmingsreserve Totaal mutaties reserves Resultaat taakveld 0.4 Overhead
Wijze van verdeling en toerekening van de overhead
Rekening 2021
250 1.145 247 154 310 83 2.189
244 percentages en fte's 1.122 percentages en fte's 225 vaste bedragen en fte's 141 percentages en fte's 279 fte's 87 fte's 2.098
133 74 207 1.982
133 97 230 1.868
121 121 1.861
64 64 1.804
Op basis van de in bovenstaande tabel weergegeven verdeelsleutels bedraagt de gerealiseerde overhead voor Programma 1 Regionale samenwerking € 940.000 (begroot: € 982.000) en voor programma 2 Contractgestuurde dienstverlening € 864.000 (begroot: € 879.000). Voor de uitvoeringsteams van Contractgestuurde dienstverlening komt dat neer op een bedrag van ca. € 28.500 per fte, en dat is iets lager dan de realisatie van het bedrag voor overhead in de jaarrekening 2019 (€ 29.200). In onderstaand overzicht zijn de lasten gespecificeerd van overhead en apparaatskosten.
Specificatie Bedragen x € 1.000 Totaal lasten overhead Organisatiekosten uitvoeringsteams Contractgestuurde dienstverlening Organisatiekosten speerpunt- en beleidsondersteuning en projecten Totaal lasten Percentage van de totale lasten Bedrag per inwoner
Overhead
Apparaatskosten
2.098
2.098 3.187 1.056 6.341 33% 25,71
€
2.098 11% 8,51 €
27 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2021 REGIO RIVIERENLAND
Treasury Regio Rivierenland heeft een BNG-lening, waarop jaarlijks € 250.000 wordt afgelost. Het rentepercentage van deze lening bedraagt 4,335%. De lening had op 1 januari 2021 een saldo van € 1.562.500. In december 2018 hebben we een nieuwe lening bij de BNG afgesloten van € 500.000 met een looptijd van 20 jaar. Het rentepercentage van deze lening bedraagt 1,46%. Op deze lening wordt jaarlijks € 25.000 afgelost. De lening had op 1 januari 2021 een saldo van € 450.000. Beide leningen worden ultimo 2021 volledig gebruikt voor de financiering van de gronden, die in erfpacht zijn uitgegeven aan Avri (projectfinanciering) en een balanswaarde van € 2.028.519 hebben. Volgens de gewijzigde BBV-voorschriften worden alle rentelasten en rentebaten begroot en verantwoord op het taakveld Treasury. In de paragraaf Financiering is een renteschema opgenomen, dat inzicht geeft in de rentebaten, rentelasten en het begrote renteresultaat. Het saldo en de samenstelling van het resultaat uit treasury is in onderstaand overzicht samengevat. Specificatie Bedragen x € 1.000
Treasury
Rentelasten externe financiering (BNG-leningen) Rentebaten Saldo van baten en lasten Af: toerekening rente aan gronden die in erfpacht zijn uitgegeven (projectfinanciering) Totaal van de aan taakvelden toe te rekenen rente De aan taakvelden toegerekende rente (o.b.v. renteomslagpercentage van 1,5%) Resultaat taakveld 0.5 Treasury (voordelig)
68 68 68 16 16
Het gerealiseerde voordeel uit treasury van € 16.000 is gelijk aan het begrote resultaat uit treasury.
Onvoorziene uitgaven In de begroting 2021 is een centraal budget voor onvoorziene uitgaven opgenomen van € 10.000. Het budget hoefde in 2021 niet ingezet te worden.
Vennootschapsbelasting Regio Rivierenland is vanaf 1 januari 2016 belastingplichtig voor de vennootschapsbelasting. Bij de taken die als ondernemersactiviteit worden aangemerkt moet over de behaalde (fiscale) winst vennootschapsbelasting worden afgedragen, tenzij één van de in de wet opgenomen vrijstellingen van toepassing is. In 2021 hebben we via carry back een bedrag van € 685 in het verleden betaalde vennootschapsbelasting terugontvangen.
Achtergronden bij dit programma Meer informatie is te vinden op onze website.
28 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2021 REGIO RIVIERENLAND
Paragraaf 1 – Weerstandsvermogen en risicobeheersing
Zijn er nieuwe of gewijzigde risico’s? -
-
-
Bij Contractgestuurde dienstverlening werken we met dienstverleningsovereenkomsten. Aan het werken met dienstverleningsovereenkomsten zijn financiële risico's verbonden. De financiële risico's en eventuele tekorten bij de uitvoering van taken voor gemeenten kunnen worden opgevangen door inzet van de risicoreserve Contractgestuurde dienstverlening. In het verleden is een integrale inventarisatie uitgevoerd van de financiële risico's, waarbij tevens een koppeling is gelegd met de saldi van reserves en voorzieningen. De in de balans opgenomen algemene reserve van € 474.000 wordt voldoende geacht voor het afdekken van de financiële risico's. In aanvulling op de uitgevoerde risico-inventarisatie is een vervolgonderzoek uitgevoerd, specifiek gericht op frauderisico's. Frauderisico’s kunnen (latent) aanwezig zijn zowel op het gebied van onttrekking van geld of goederen aan de organisatie als ook met betrekking tot de financiële verantwoording. Doel van de frauderisico-analyse is vast te stellen hoe het staat met de kwaliteit van beheersing van frauderisico's. Er functioneren voldoende controle- en beheersingsmaatregelen binnen het Regiokantoor van Regio Rivierenland en de frauderisico's worden als ‘laag’ gekwalificeerd.
Toelichting op het begrip weerstandsvermogen en Risicobeheersing Het weerstandsvermogen is afhankelijk van de benodigde weerstandscapaciteit – de ingeschatte risico’s – en de beschikbare weerstandscapaciteit – de middelen die beschikbaar zijn om eventuele tegenvallers op te kunnen vangen. Het weerstandsvermogen wordt gevormd door de aanwezige middelen om de nadelige gevolgen van risico’s op te vangen. Het gaat bij het weerstandsvermogen met name om risico’s die niet via verzekeringen of voorzieningen kunnen worden ondervangen. In onderstaand schema is dit weergegeven: Bekende risico’s
Beschikbare middelen
Benodigde weerstandscapaciteit
Beschikbare weerstandscapaciteit
Weerstandsvermogen
De benodigde weerstandscapaciteit wordt bepaald door: - de verwachte impact van de aanwezige risico’s; - de gewenste mate van zekerheid dat de risico’s kunnen worden opgevangen; - de mate waarin de risico’s al op andere wijze zijn afgedekt. De beschikbare weerstandscapaciteit is het totaal aan middelen en mogelijkheden waarover de regio kan beschikken om eventueel optredende niet begrote kosten af te dekken, zonder invloed op de uitvoering van taken. De middelen die we tot de beschikbare weerstandscapaciteit rekenen zijn: - de vrije aanwendbare reserves; - de stille reserves; - de post onvoorzien in de begroting.
29 JAARVERSLAG EN JAARREKENING 2021 REGIO RIVIERENLAND
Beleid omtrent weerstandscapaciteit Regio Rivierenland is een gemeenschappelijke regeling die taken uitvoert in opdracht van acht gemeenten. Het weerstandsvermogen van de regio wordt gevormd door het weerstandsvermogen van de afzonderlijke gemeenten. Niettemin zijn er redenen om ook binnen de Regio financiële weerstand op te bouwen. Op grond van wettelijke voorschriften is de regio verplicht voorzieningen te vormen voor kwantificeerbare risico’s, verplichtingen en verliezen. Daarnaast is het wenselijk om voor bepaalde activiteiten een reserve te hebben om te voorkomen dat bedrijfsresultaten en onvoorziene omstandigheden grote afwijkingen veroorzaken in de jaarlijks geraamde gemeentelijke bijdragen en tarieven. De afgelopen jaren is de vaste gemeentelijke bijdrage van de gemeenten deels omgezet naar dienstverleningsovereenkomsten. Het leveren van maatwerk en flexibiliteit heeft als nadeel dat er meer (financiële) risico’s in de bedrijfsvoering ontstaan. Om deze risico’s op te kunnen vangen heeft het Algemeen Bestuur ingestemd met de vorming van reserves.