Verslag Raad 28.10.2021 AB

De heer Mattens (PvdD): En waar we ook verantwoordelijkheid voor dragen. Dus ik snap de opmerking, mijn wereldje, uw wereldje, die snap ik totaal niet. De voorzitter: Wij gaan door naar de volgende bijdrage. Dat is de bijdrage van mevrouw Mathkor van GroenLinks. Daarna ChristenUnie, PVV. Mevrouw Mathkor heeft het woord. Mevrouw Mathkor-van Bennekom (GL): Dank u, voorzitter. Collega’s en toehoorders, wij zitten nu in een soort tussentijd. Er zijn nog veel wensen maar wij willen niet het volgende bestuur met schulden opzadelen. Hoeveel geld wij van het Rijk krijgen is onzeker. Dat is frustrerend en moeilijk begroten. Het Rijk wentelt allerlei taken op de gemeenten af, erkent ook het belang van de gemeente als overheidsorgaan dicht bij de burger maar trekt de portemonnee niet open. We snappen dat de formerende partijen nog bezig zijn en dat beslissingen in de wacht gezet worden, maar het verleden geeft ons weinig vertrouwen in de toekomst. Als er ergens geld voor uitgetrokken wordt, blijkt het vaak incidenteel en niet genoeg om de zaken structureel aan te pakken. Een paar voorbeelden. Neem de jeugdzorg. We hebben geld ontvangen, maar niet structureel. GroenLinks wil het geld dat nog van het Rijk komt oormerken voor jeugdzorg en gebruiken om wachtlijsten aan te pakken en in te zetten vooral voor preventie, want anders blijven we dweilen met de kraan open.

Neem de wachtlijsten, zij zijn een crime. Niet alleen in de jeugdzorg maar ook in de door corona uitgestelde zorg en zeker ook in de GGZ. Uitstel verergert de klachten en maakt de zorg duurder. Onze fractie heeft ideeën op welke manier wachttijden overbrugd kunnen worden, dat willen we graag in een Zaanstad Beraad bespreken. Neem het onderwijs. Om de armoede die van generatie op generatie overgaat te doorbreken is goed onderwijs de uitweg. Om het tekort aan leraren op te lossen zullen onder andere de salarissen van het basisonderwijs gelijkgetrokken moeten worden aan het voorgezet onderwijs. Samen met de PvdA zullen wij intussen blijven strijden voor vermindering van het lerarentekort. Neem de armoede. Om het aantal werkende armen omlaag te brengen, zal het minimumloon omhoog moeten met daaraan gekoppeld de bijstand. Een verhoging van het minimumloon kan mensen een perspectief geven en de lokroep van de criminaliteit verminderen. Neem de woningnood. De verhuurdersheffing moet afgeschaft worden, en niet slechts voor een gedeelte. Blij worden we van de pilot in Tilburg, waar bijstandsgerechtigden zes maanden de tijd krijgen om aan samenwonen te wennen, zodat ze die stap sneller durven maken wat uiteindelijk woonruimte vrijspeelt. Wij zouden zo’n pilot ook graag in Zaanstad houden.

Woonruimte creëren waarbij dan ook nog minder op tandenborstels gecontroleerd wordt, juichen wij van harte toe. Neem de toeslagenaffaire. Er is veel toegezegd, maar het heeft helaas veel slachtoffers nog niet bereikt. De gemeenten moeten maar bijspringen en maar zien of ze dat terugkrijgen. Neem het migratiebeleid. Jarenlang is er niet gezocht naar uitbreiding van de opvang. Onder stoom en kokend water moeten gemeenten nu plaats bieden. Wij zijn blij dat Zaanstad vierhonderd vluchtelingen wil opvangen, al vinden wij het van het grootste belang dat er snel een vorm van vervoer komt zodat mensen zelfstandig boodschappen kunnen doen. Wij zouden nog een tijdje kunnen doorgaan, maar kortom, de lobby samen met de VNG naar Den Haag moet zeer versterkt worden wat ons betreft. Er zijn ook goede dingen te melden die in Zaanstad gebeurd zijn en waar GroenLinks aan bijgedragen heeft. Gelukkig dat er nu een bomenbeleidsplan ligt waarin de boomnorm van 0,4 boom per inwoner gehandhaafd blijft. Gelukkig dat er nu een uitvoeringsplan klimaatadaptatie ligt. In de afgelopen week hebben we kunnen zien hoe nodig dat is. Assendelft bleek de natste gemeente van Nederland te zijn, dus er is nog werk aan de winkel voor wateropvang en vergroening. Gelukkig is het ZMP vastgesteld met veel aandacht voor fietsers en voetgangers.

Gelukkig wordt er nu ook gewerkt aan een gebiedsvisie voor de polder Westzaan, waarin rekening gehouden wordt met natuurbeheer, biodiversiteit en de belangen van de agrariërs. Gelukkig dat er nu ook architectenbureaus zijn die bouwen met hernieuwbare grondstoffen zoals leem, kalk, zand, et cetera. Na vijftig jaar hebben deze nog steeds een negatieve voetafdruk. GroenLinks heeft met veel plezier een van deze bureaus een duurzaamheidsprijs gegeven. Gelukkig dat er nu ook een

maaibeleid ligt met meer aandacht voor biodiversiteit. Gelukkig dat ondanks alle ophef over Schiphol het college onverkort blijft staan achter haar standpunt dat Schiphol niet mag groeien, in elk geval niet tot 2023, dat de nachtvluchten moeten stoppen en dat er in het algemeen minder hinder moet komen van Schiphol en meer aandacht voor de gezondheid van omwonenden. Gelukkig dat nu ook braakliggende terreinen ingezaaid zijn met biologische bloemenmengsels. Ten slotte, wij hebben allemaal de waarschuwingen van het KNMI gezien dat onze kinderen en kleinkinderen geen droge voeten meer zullen hebben als er niet snel maatregelen worden genomen. Dit zal de komende bestuursperiode tot dwingende keuzes leiden, want het klimaat kent geen tussentijd. Dank voor uw aandacht. De voorzitter: De heer Van der Laan, dan mevrouw Onclin en dan mevrouw De Boer. De heer Van der Laan (POV): Ja, voorzitter, ik schoot aan op het KNMI, ik hoorde de heer Mattens dat ook al zeggen en nu mevrouw Mathkor weer. Maar ik heb met het KNMI de ervaring zelfs dat ze het weer voor de komende veertien dagen nog niet eens goed kunnen voorspellen, dus denkt u dat ze dit wel goed voorspellen? Ik denk het namelijk niet. De voorzitter: Mevrouw Mathkor. Mevrouw Mathkor-van Bennekom (GL): Nou, ik denk het wel inderdaad want er zitten natuurlijk best heel deskundigen.

En natuurlijk kunnen kleine afwijkingen misschien mogelijk zijn in hun voorspellingen, maar dat de zeespiegel gaat stijgen, ik denk niet dat iemand daaraan ontkomt. De voorzitter: Mijnheer Mattens wil daar ook op reageren. De heer Mattens (PvdD): Ja, ik zou mijnheer Van der Laan wel eens willen vragen hoeveel dagen in het jaar het KNMI gemiddeld lokaal meer dan drie graden van de maximumtemperatuur af zit? Qua temperatuur zit het KNMI echt niet vaak ernaast. U denkt aan de regen, dat is veel lastiger te voorspellen. Maar de temperatuur hebben ze meestal goed. De voorzitter: Mijnheer Van der Laan. De heer Van der Laan (POV): Ja, voorzitter, ik denk niet alleen aan de regen hoor, ik denk aan het mooie weer als ik een keer vakantie heb en er wordt geroepen dat het mooi weer wordt en dat het inderdaad gewoon dan twee weken regent. Dat betekent dat je er ontzettend veel naast zit. Maar leg mij nou eens even, vertel mij nou eens precies in de afgelopen jaren hoeveel centimeter de Noordzee is gestegen. Kunt u me dat vertellen? De voorzitter: Mijnheer Mattens. De heer Mattens (PvdD): De Noordzee voor onze kust stijgt gemiddeld op dit moment 2,3 millimeter per jaar. Dat is heel weinig, maar die versnelling gaat inzetten richting eind van deze eeuw omdat het, omdat wij die anderhalve graden mogelijk niet gaan halen als we niet heel snel gaan ingrijpen.

En die 2,3 millimeter is dus gebaseerd op de situatie dat wij nu nog maar, nog niet eens aan één graad opwarming zitten. Als wij verdergaan naar twee graden, drie graden, vier graden, water zet exponentieel uit, we krijgen steeds meer plekken op aarde waar gletsjers verdwijnen, noordpool ijskappen smelten. U kunt zich voorstellen dat dat alles bij elkaar juist gaat leiden tot een versnelling van die zeespiegelstijging richting het eind van deze eeuw. De voorzitter: Mijnheer Van der Laan nog, korte reactie.

De heer Van der Laan (POV): Ja, voorzitter, ik verbaas me echt elke keer over al die theorieën, want op dit moment is er zelfs gemeten dat er meer ijs aan het ontstaan is in de buurt van Antarctica dan dat er ooit geweest is. Dus ja, en als het nu een paar millimeter per jaar is, nog niet eens, misschien hebt u het over eb en vloed, dat zou misschien nog kunnen, maar in al die jaren is het niet exponentieel gestegen dus ik snap niet waar die paniek vandaan komt. Maak mensen niet zo bang, hou daar nou eens mee op. De voorzitter: Antarctica gaan we weer terug naar Zaanstad. Mevrouw Onclin. Mevrouw Onclin (VVD Zaanstad): Ja, dank u wel, voorzitter. Ja, ik had een vraag aan mevrouw Mathkor, want eerder vanavond hebben we de heer Zoomermeijer en de heer Van Braam horen zeggen wat zij gaan doen volgende periode. Maar als ik naar de bijdrage van mevrouw Mathkor luister dan heb ik het idee dat mevrouw Mathkor volgende periode naar Den Haag gaat, als ik hoorde wat voor landelijke thema’s er allemaal voorbijkomen. Maar dan had ik nog een vraag, want als het ging over jeugdzorg hoorde ik mevrouw Mathkor zeggen, ja maar nu gaan we echt inzetten op preventie. Maar dan vraag ik me wel af wat de afgelopen jaren dan hebben gedaan? De voorzitter: Mevrouw Mathkor. Mevrouw Mathkor-van Bennekom (GL): Nou, het was zeker de bedoeling geweest om ook meer in te zetten op preventie.

Maar u weet net zo goed als ik dat inderdaad er toch steeds weer dringende zaken tussen kwamen, wachtlijsten. En dat er ook inderdaad in de laatste reportages wel gezegd wordt dat er nog niet gedaan is aan preventie wat zou moeten en dat dat uiteindelijk de enige en de beste weg is om de tekorten en de problemen in de jeugdzorg op te lossen. De voorzitter: Mevrouw Onclin. Mevrouw Onclin (VVD Zaanstad): Ik ben oké. De voorzitter: Mijnheer Van Haasen. U had uw hand opgestoken alweer een tijdje geleden, maar dan gaan we eerst naar mevrouw De Boer en dan de heer Van der Laan. Mevrouw De Boer-Doeves (LZ): Ja, dank u wel, voorzitter. Ik werd een beetje getriggerd door een aantal zaken. U noemt ook Assendelft als natste plek van de afgelopen tijd. Nou ja, dan heeft u ook daar weer een soort angst zaai. De heer Van der Laan zei het al, want dat heeft ook gewoon te maken met een weg die verzakt in het veen en een hoogheemraadschap die wat te laat had geanticipeerd op de enorme regenval. Dus uiteindelijk draait u ook wat feiten daarin. Daarnaast hoor ik u zeggen over de biodiversiteit.

Ja, maar ondertussen hebben we in Zaanstad een enorme overwoekering van allemaal invasieve soorten, dus ik ben ook wel benieuwd hoe u daarnaar kijkt? Maar misschien wel het belangrijkste, vraagtekens had ik bij dat u weer pleit, en dat doet u vaker, voor het minimaal, minimumloon, maar dat u dat koppelt aan, dan vermindert ook de criminaliteit. Nou, die volg ik helemaal niet dus ook die graag een toelichting? De voorzitter: Mevrouw De Boer, of mevrouw Mathkor. Mevrouw Mathkor-van Bennekom (GL): Ja, dank u, voorzitter. Allereerst even over dat angst zaaien. Dat hoorde ik ook al bij de heer Van der Laan. Ik … Ja, dat kunnen jullie wel zo voelen maar ik denk dat verstandige mensen op hun toekomst vooruit leven. Een verstandige meid is op haar toekomst voorbereid, en goed huishouden, goed regeren is vooruitzien. Als al die dingen, en het gaat natuurlijk ook om de

temperatuuropstijging, maar jullie zullen toch niet ontkennen dat in de afgelopen zomer al die branden, al die overstromingen, dat dat wel degelijk te maken heeft met verandering van klimaat? Dat de permafrost aan het ontdooien is. Ja, ik kan nog wel even doorgaan, maar dat is geen angst zaaien, het is rekening houden met de werkelijkheid. De voorzitter: Mijnheer Van der Laan. De heer Van der Laan (POV): Ja, voorzitter, mevrouw Mathkor meteen maar even uit de droom halen, heel veel branden en in Spanje en in Griekenland, daar zijn behoorlijk wat mensen gearresteerd omdat ze waren aangestoken. En u wilt natuurlijk heel graag horen dat dat komt omdat het er zo warm is. Ja, ik kan u vertellen, het is daar altijd zo warm. Ik ben een keer in Turkije geweest was het 54 graden, dat moeten we hier niet hebben. En dan gaat niet gewoon iets zelf ontbranden, daar is een andere temperatuur voor nodig. Maar ik heb nog wel een vraag, want het is wel bangmakerij. Maar als we nu eens gaan kijken naar de realiteit, iedereen moet aan de stroom, iedereen moet van het gas af. Op dit moment is het zo dat er al geen stroom aan grote bedrijven geleverd kan worden. Vandaag stond er een stuk op het NH Nieuws dat Fred Kroket die zit daar met zijn tentje. Die wil graag stroom, bedrijven willen daar stroom, en wat zetten we daar neer? Voorzitter, tot mijn verbazing, gasturbines om stroom op te wekken.

En die geven geen CO2-uitstoot. Ik ben het echt helemaal kwijt. We moeten van het gas af, maar omdat we dat zo goed gedaan hebben kunnen we nu de stroom niet leveren, hebben we gas nodig om stroom te maken. Maar dan is mijn vraag, dan ben je toch doorgeslagen. En dan ben je toch nu mensen gewoon onnodig bang aan het maken dat het allemaal niet goed gaat en dat de wereld over dertig jaar helemaal in de brand staat. De voorzitter: Mevrouw Mathkor. De heer Van der Laan (POV): Nee, regeren is vooruitkijken en dat is in dit geval niet gebeurd, er had al lang al aanpassing gekomen moeten worden op al die elektriciteitsnetten, dat had je kunnen weten. De voorzitter: Punt. Mevrouw Mathkor. Mevrouw Mathkor heeft het woord. Mevrouw Mathkor-van Bennekom (GL): Ja, dank u, voorzitter. Maar u zegt dat het inderdaad de wereld in brand staat, maar de wereld zal overstroomd worden, dat is wat anders dan in brand staan. En het zal best zo zijn dat sommige branden aangestoken zijn, maar bijvoorbeeld ook in Californië, en ik weet dat dat niet hier is, maar ik weet wel degelijk dat het hier naartoe gaat komen. En nogmaals, daar moet je van tevoren rekening mee houden. En van het gas af, u weet heel goed dat dat een verstandige beslissing uiteindelijk is, want wat zien we aan het gas? Dat dat eigenlijk, dat er nu een vreselijk tekort is en dat daardoor de prijzen omhooggaan.

Dus we moeten van dat gas af, willen we niet voor enorme prijsstijgingen komen te staan. De voorzitter: Mijnheer Pauw. De heer Pauw (ROSA): Ja, ik denk dat de discussie een beetje meer in de richting gaat van, willen wij onze wetenschappelijke, nationale en internationale instituten in twijfel trekken. Nou, ik zie dat dat in de maatschappij langzamerhand een overhand krijgt, maar volgens mij hadden we het hier over de begroting van Zaanstad. En in wereldwijd zijn wij natuurlijk maar een ontzettend klein stipje op die aardbol, maar laten we in ieder geval ons daarop concentreren. En een heleboel dingen daar kunnen wij als gemeente Zaanstad niet aan doen, maar die passeren hier wel de revue op dit moment. Denk ik, ja, ik bedoel het is allemaal prima als je het erover hebt, maar ik ga liever hier nog een half uurtje praten over die begroting want daar zitten we toch mee? Daar komen we toch voor?

De voorzitter: Goed, als we daar nog naar kijken en de bijdrage … De heer Pauw (ROSA): En ik wil nog één ding zeggen om mevrouw Mathkor bij te vallen, want die had nog een onbeantwoorde vraag van mevrouw De Boer, en die ging over invasieve soorten. Ik wil u eraan herinneren dat mevrouw Mathkor een van de grootste initiatiefnemers is om die te bestrijden. En dan denk ik bijvoorbeeld aan de Japanse Duizendknoop. Is dat correct, mevrouw Mathkor? De voorzitter: Mevrouw Mathkor. Mevrouw Mathkor-van Bennekom (GL): Ja, dank voor uw steun. De voorzitter: Mevrouw De Boer. Mevrouw De Boer-Doeves (LZ): Ja, ik denk dat dat een compliment verdient dat mevrouw Mathkor daar zich zo druk over maakt, maar volgens mij is dat niet de enige soorten die we bedoelen. En kan je natuurlijk heel veel zaadjes uitstrooien voor prachtige biodiversiteit maar dat vergt een enorm onderhoud om dat allemaal ook echt daadwerkelijk te behouden. En ik hoop nog, voorzitter, want ik had mevrouw Mathkor drie vragen gesteld, onder andere over de koppeling minimumloon en criminaliteit afname, of ze daar nog even op in kan gaan? De voorzitter: Mevrouw Mathkor. Mevrouw Mathkor-van Bennekom (GL): Ja, inderdaad, dank u wel.

Nou ja, kijk dat is, ik weet niet hoever u het verder het nieuws volgt, maar er is juist ook onder de jongeren heel veel publiciteit op het ogenblik dat die drugkoeriertjes die worden juist, die gaan aan de gang omdat daar geld mee te verdienen is. En omdat ze geen uitkomst, geen perspectief hebben om ooit een fatsoenlijke baan of wat dan ook te krijgen. En dat is een grote verlokking om dan de criminaliteit in te gaan, terwijl, ja, het moet juist op onderwijs en begeleiding komen. Op die manier kan je mensen, kan je jongeren toch proberen uit de criminaliteit te houden. De voorzitter: Bij hoge uitzondering geef ik de heer Kerkhoven als laatste het woord, want die heeft inmiddels vijf keer zijn hand opgestoken net tijdens de bel. Dus mijnheer Kerkhoven, zijn laatste bijdrage nu. De heer Kerkhoven (DZ): Dank u wel, voorzitter. Ja, mevrouw Mathkor, GroenLinks is natuurlijk ook wel die partij die nog steeds achter de biomassacentrale staat, en dat gooi ik er toch maar weer een keer in, in dit debat. En het doet, wat zich nu voordoet dat die biomassacentrale zelfs eerdaags gesloten moet worden, mevrouw Mathkor, en die gaat terug op gas.

Dus ik zou eigenlijk wel eens willen weten hoe u daar tegenover staat? En dan moeten we ook niet vergeten dat er nog vele woningen aan toegevoegd gaan worden, dus ik denk dat het zomaar zou kunnen zijn dat die centrale eigenlijk wel dicht kan want dat komt nooit meer goed. Dus hoe staat nou GroenLinks eigenlijk na al die landelijke discussies en al die discussies over de biomassacentrale erin? De voorzitter: Mevrouw Mathkor. Mevrouw Mathkor-van Bennekom (GL): Ja, dank u wel. Goed dat u het zegt, want er is inderdaad heel veel te doen over die biomassacentrales. Wat dat, wat ons betreft was deze op zich goed omdat er alleen maar gecertificeerd hout gebruikt zou worden, dat er inderdaad controle was. Ik heb ook gelezen dat die nu tijdelijk gesloten moest worden, te veel uitstoot. Als dat zo is, ja dan moet die inderdaad gesloten blijven. Maar ik heb

begrepen dat u in de klankbordgroep zit, dus van die klankbordgroep heb ik ook al een tijdje niks gehoord, maar dat kan aan mij liggen. De voorzitter: Goed, die discussie gaan we volgende week verder voeren, maar het is goed om deze vraag nog even beantwoord te hebben. Mevrouw Neefjes heeft het woord namens de ChristenUnie, daarna de PVV, de heer Van Haasen. Mevrouw Neefjes. Mevrouw Neefjes-IJfs (CU): Voorzitter. De voorzitter: Graag aandacht voor mevrouw Neefjes. Mevrouw Neefjes-IJfs (CU): Voorzitter, bij deze begroting, de laatste van deze raadsperiode, wil de ChristenUnie haar dank en waardering uitspreken aan iedereen in deze raad, het college en onze burgemeester in het bijzonder en aan de mensen werkzaam in dit huis en de partners in Zaanstad die hebben samengewerkt voor het welzijn van onze inwoners. Het was een ongekende tijd met veel tegenwind en dan is het moeilijk koers te houden. Wij vinden dat het ondanks veel vertragingen toch gelukt is om belangrijk beleid vast te leggen, verbeteringen door te voeren en in praktijk te brengen. Tegelijkertijd zien wij ook dat er nog veel moet gebeuren. Dat zal dan binnen de huidig beschikbare financiële middelen moeten, want er blijkt nul ruimte te zijn in 2022 door voorziene tekorten in 2023 en ‘24. Zelfs aangenomen amendementen en moties bij de Kadernota kunnen nog niet worden uitgevoerd. Dit is zeer zorgelijk.

In onze fractie gingen dan ook stemmen op, waarom staan we dan hier en waar moeten we nog over praten dan? Over de jeugdhulp? Er gaat heel veel geld naartoe. Gelukkig zien we langzaam een verschuiving naar preventie, maar veel kinderen wachten nog op de nodige ondersteuning. Over het tekort aan woningen voor starters in een vastgelopen woningmarkt? Gelukkig zijn er veel bouwactiviteiten en heeft Zaanstad een mooie stimuleringssubsidie hiervoor gekregen. Er is hoop voor wie nog geen huis heeft, maar het duurt wel erg lang en het is hoog tijd om de knelpunten aan te pakken om alternatieve huisvesting te creëren. De economie herstelt zich, maar hoe zit het met herstel van vertrouwen, in de overheid en in elkaar? We zijn elkaar kwijtgeraakt en herstel vraagt inspanning en tijd. De ChristenUnie is blij dat er gewerkt wordt aan een maatschappelijke visie en dat er een toetsingskader komt voor het voorzieningenniveau in de stad. Ontmoeting is de sleutel om elkaar te leren kennen en daardoor groeit vertrouwen om samen de uitdagingen van een groeiende stad aan te pakken. Een groei die tegen zijn grenzen aanloopt, denk aan de zorgen van bewoners rondom leefbaarheid en bereikbaarheid in Zaanstad Noord, en waar we goed over moeten blijven nadenken in al onze MAAKprocessen. De ChristenUnie wil de volgende standpunten meegeven bij deze begroting.

De reeds aangenomen amendementen en moties bij de Kadernota krijgen voorrang bij positieve financiële ontwikkelingen. Dit zal dan zo spoedig mogelijk leiden tot begrotingswijzigingen en liefst nog voor 2022. De dienstverlening aan burgers en ondernemers blijft zich verder ontwikkelen, waarbij naast de digitalisering er altijd oog is voor de mens achter de vraag. De gemeentelijke organisatie creëert veilige ruimte voor de medewerkers om maatwerk te kunnen toepassen. Er blijven middelen beschikbaar om goed voorbereid te zijn op de Omgevingswet, ook al is er weer sprake van uitstel. Nu al werken in de geest van deze wet zorgt voor overleg aan de voorkant, een integrale beoordeling van plannen en snellere duidelijkheid voor inwoners en ondernemers. De gemeente waakt over de voortgang van en over de samenwerking in Pact Poelenburg en betrekt met name de bewonersgroepen in de keuzes die gemaakt worden. Het is echt belangrijk wat hier geleerd wordt, om het te kunnen toepassen waar nodig in Zaanstad. Warmte is een eerste levensbehoefte en de energieprijzen staan onder druk. Minder energieverbruik door isolatiemaatregelen moet op de eerste plaats komen in de uitvoering van de warmtevisie. De Stappensubsidie wordt daartoe structureel gemaakt. We zien uit naar het plan van aanpak en de inventarisatie van de achterstanden openbare ruimte. Een solide

basis voor onze Zaanse toekomst willen, betekent ook dat deze basis op orde komt. Een extra inzet hierop kan goed samengaan met maatregelen om Zaanstad klimaatbestendiger te maken. Voorzitter, bij tijd en wijle schieten we tekort als mens, als gemeente, ten opzichte van alle uitdagingen waar we voor staan, en voelen we ons onmachtig ten opzichte van lijden en onrecht dat mensen treft. De ChristenUnie is blij dat we als stad gastvrijheid tonen in de noodopvang voor vluchtelingen. We hebben beperkte financiële middelen en het ontbreekt op meerdere fronten aan menskracht. Ook ik heb maar twee handen. Maar met één kan ik een kind bij de hand nemen en met de ander kan ik een hand op iemands schouder leggen. Als onze inwoners dat allemaal zouden doen, dan staat niemand er alleen voor. Als zij zich daarbij gesteund weten door een gemeentelijke overheid die recht doet en zorg draagt voor de meest kwetsbaren, dan kunnen we een volgende raadsperiode met goede moed en vertrouwen tegemoetzien. Dank u wel. De voorzitter: Mijnheer Van Haasen wil reageren. De heer Van Haasen (PVV): Ja, bedankt, voorzitter, vraagje. U had het over de Stappensubsidie en op zich vinden wij het hartstikke goed dat mensen hun woningen isoleren en dat daar die Stappensubsidie voor is.

Maar dat benauwt ons ook een beetje want gezinnen en mensen die verantwoord met hun geld omgaan en dit ook in stappen willen doen, die worden gedwongen om twee dingen tegelijk te doen alvorens ze deze subsidie krijgen. En als ik bijvoorbeeld mijn spouwmuur dit jaar wil isoleren en volgend jaar mijn vloer, dan krijg ik dus geen subsidie. Ik ben verplicht dat met zijn tweeën te doen. En als dat financieel in mijn plaatje niet past, dan ben ik gewoon de sigaar. Dus waarom wordt die Stappensubsidie op deze manier uitgevoerd? De voorzitter: Mevrouw Neefjes. Mevrouw Neefjes-IJfs (CU): Nou, ik vind dat een hele interessante vraag wat je daaraan zou kunnen doen, als het je ontbreekt aan financiële middelen om meerdere maatregelen tegelijk te nemen. Aan de andere kant is dit natuurlijk wel bedoeld om mensen een zetje te geven, een steuntje in de rug als ze inderdaad hun huis op verschillende manieren willen aanpakken. Maar we kunnen altijd kijken hoe de Stappensubsidie zich ontwikkelt. Wat ik wel hiermee wou zeggen, we doen nu af en toe een klein beetje aan die Stappensubsidie toevoegen, het stopt weer, dan wordt het weer opgestart. Je moet eigenlijk zorgen dat dit een continu proces kan worden waarin je kunt rekenen ook als inwoner dat je plannen kunt maken.

En dan kun je inderdaad misschien in de toekomst kijken van, wanneer ga ik die Stappensubsidie gebruiken, kan het niet dit jaar dan doe ik het volgend jaar. Als dat continu is, dan helpt dat denk ik beter. Dat is mijn punt. De voorzitter: Nog andere reacties op mevrouw Neefjes? Nee? Dan gaan wij door naar mijnheer Van Haasen, heeft het woord. De heer Van Haasen (PVV): Last best, zullen we maar zeggen. Dus het meeste is al gezegd natuurlijk, een heleboel dingen zijn al gezegd, dus als u dubbelingen in mijn bijdrage tegenkomt, excuses daarvoor. Prijzencircus, dolle dwaze dagen, twee halen, twee betalen, op de markt is uw daalder een daalder waard, rioolheffing afgeprijsd van 284 euro naar 284 euro. Echt, de Zaankanter krijgt een flinke dikke sigaar uit eigen doos. De Zaanse PVV weet niet wat we met deze begroting aan moeten. Moties, amendementen, hier is niets fatsoenlijks van te brouwen. We kunnen er net zo goed gelijk vanavond een klap op geven. We hebben niks, er kan niks en er mag niks. Zelfs ons vastgestelde beleid op het gebied van woningsplitsing en verkamering kan niet gehandhaafd worden. Gewoon iets waar we jaren energie in hebben gestoken, wordt met een pennenstreek geschrapt. Vanmorgen werden we verrast met een voorbarig artikel in het Noordhollands Dagblad, over een speciaal interventieteam voor Poelenburg. Ik zeg maar zo, waar rook is, is vuur.

Jarenlang weet iedereen dat deze wijk een bodemloze put is waar eerst miljoenen guldens en nu miljoenen euro’s in zijn

verdwenen. Maar van onze inwoners, sorry, veel van onze inwoners ergeren zich al tientallen jaren aan de miljoenen die daar verkwist worden. Quote, Zaanstad is meer dan Poelenburg alleen. De bezem had er al jaren geleden doorheen gemoeten. Fraude, witwassen, asociaal rijgedrag, drugshandel, huiselijk geweld en kindermishandeling, en ga zo maar door. En dat was twintig jaar geleden niet anders. Kopstukken hebben door vastgoedbezit veel invloed in deze wijk, lezen wij. Juist het verkameren van dat vastgoed gaan we maar niet aanpakken. Ambtenaren hebben hier duizenden uren in zitten en een prima plan uitgewerkt, inclusief fte’s om deze nieuwe verordening tot een succes te maken. Zonde. Wij hebben in Poelenburg samen met echt fantastische mensen van handhaving de nood bekeken. Tijdens gesprekken met desperate mensen uit alle hoeken kregen we te horen, help mij, help ons. Deze mensen hadden misschien ook graag een plekje gehad op een hotelboot in de Achtersluispolder, maar Zaanstad lost liever de gevolgen op van een falend landelijk asielbeleid dan die van onszelf, van Poelenburg en dus die van heel Zaanstad. Dit college maakt foute keuzes.

Ze geven tonnen subsidies aan ROSA-clubjes zoals Theatermijn omdat deze zo nodig op zichzelf moet wonen en we worden aandeelhouder in een onduidelijk project T2T, een soort Russische roulette met 400.000 euro waar geen enkele andere investeerder of bank zijn vingers aan wilde branden. De wethouder houdt dus wel van een gokje. Eerder verzorgde zij ook al kredietfaciliteiten voor WeSpark voor 300.000 euro. We besparen op de energie. Er is geen vast cijfer te geven van de kosten die we besparen door dit contract. Deze zijn namelijk afhankelijk van de prijsschommelingen op de beurs. De prijsstijgingen op de beurs. Ik zal u voorrekenen wat de huidige prijsstijging van de gasprijs met een huishouden kan doen. Toen onze duurzame wethouder de overstap maakte naar WeSpark betaalde ik, een doorsnee Zaankanter, 170 euro per maand voor mijn energie. Toen ik samen met de wethouder de overstap had kunnen maken, had ik 70 euro meer moeten betalen voor deze verduurzaming. Dat is een keuze. Maar toen ik gisteren besloot om het toch maar niet te doen na een extra prijscheck, was de energieprijs voor mijn woning gestegen naar 492 euro per maand. De besparingsworst die ons voorgehouden is, zorgt voor een verdubbeling van onze energielasten. Jippiejajee, wethouder, gegokt en verloren.

Behaalde resultaten uit het verleden zijn geen garantie voor de toekomst, en toch durft dit college een begroting af te leveren met een titel, ‘Een solide basis voor onze Zaanse toekomst’. 16 maart zijn er gemeenteraadsverkiezingen. Wij gaan er maar van uit dat deze begroting 2022 schrap 2025 er eentje is die maar voor 75 dagen geldig zal blijven te zijn. Dank u, voorzitter. De voorzitter: Wie wil daarop reageren? Mijnheer Van der Laan. De heer Van der Laan (POV): Nou, voorzitter, ik heb wel een vraag aan mijnheer Van Haasen, want ik hoor de berekening van de maandlasten, die horen we trouwens ook bij andere energieleveranciers. Maar als ik u goed beluister heeft dat, gaat die gasprijs van wat wij gaan inkopen aan gas via WeSpark voor de diensten die, tenminste wat wij afnemen als gemeente, dat zal dan ook een exorbitant bedrag worden. Of is dat iets wat de wethouder maar even moet beantwoorden? De heer Van Haasen (PVV): Nou, kijk, het is, voor een particulier is het een verdubbeling van zijn maandlasten als die dus een variabel contract heeft afgesloten met WeSpark. De gemeente heeft ook een variabel contract met WeSpark, dus onze maandlasten zijn ook exorbitant gestegen. Vandaar dat ik dit ook een gok noemde, een soort Russische roulette. Maar de verdubbeling is niet helemaal reëel want voor bedrijven is de verdubbeling niet helemaal in sprake.

Maar ik neem aan dat wij een speciale prijs hebben gekregen, of dat hoop ik dus althans maar. De voorzitter: Mijnheer Van der Laan. De heer Van der Laan (POV): Ja, nou staat mij bij, voorzitter, dat we dit deden, kregen we een bericht van de wethouder over WeSpark van, we gaan een bezuiniging realiseren op onze gasinkoop, wethouder. Maar ik zie

de wethouder vlak achter de heer Pietersma zitten maar u moet me maar even corrigeren als ik het verkeerd heb. Volgens mij zou er een besparing gehaald worden van een dikke 100.000 euro. Dus ik ben nu eigenlijk wel benieuwd, is het een besparing of een verliespost geworden? De voorzitter: Dit zijn de Algemene Beschouwingen en zo direct zal wethouder Krieger daar nog op reageren. En volgende week gaan we dus nog wat dieper in op bepaalde thema’s en daar kan dit allemaal aan de orde komen. Dus de wethouders gaan verder nu vandaag niet reageren. De heer Van der Laan (POV): Maar ik wil ze ook schriftelijk stellen hoor, vind ik geen probleem. De voorzitter: Mijnheer Van Haasen. De heer Van Haasen (PVV): Ik wil nog wel even een verduidelijking geven aan de heer Van der Laan. Een jaar geleden was de gasprijs die particulieren betaalden via WeSpark in de gemeente 73 cent per kubieke meter, en die nu opgelopen naar 1,99 euro. Dus nou, tel uit uw winst zou ik zeggen. De voorzitter: Goed, nog andere reacties op de bijdrage van de heer Van Haasen? Mijnheer Eid. De heer Eid (DENK): Ja, dank u wel, voorzitter. Mijnheer Van Haasen, ja, normaal gesproken kan ik heel erg lachen eerlijk gezegd om zijn grappen en opmerkingen, dit keer niet zo. Hij geeft aan dat er in Poelenburg drugshandel, asociaal rijgedrag, kindermishandeling is en nog een aantal zaken.

Los van of dit alleen beperkt is tot deze wijk of niet, waar komt dit volgens mijnheer Van Haasen vandaan? En op welke manier kan dat opgelost worden? De voorzitter: Mijnheer Van Haasen. De heer Van Haasen (PVV): Nou, dit komt uit het Noordhollands Dagblad. De journalist die dat heeft geschreven zit daar achter je, dus daar staat dat, daar stond dat in vanochtend. Dus ik ben daar niet bij hè, ik mishandel daar geen kinderen en ik weet ook niet wie dat wel doet. Dus ik ben daar niet bij, maar ik neem aan dat de bronnen van het Noordhollands Dagblad redelijk zijn. En een paar uur daarna kwam er een brief van de burgemeester die dit artikel voorbarig vindt, maar ja, zoals ik zei, waar rook is, is vuur. Dank. De voorzitter: Mijnheer Eid. De heer Eid (DENK): Dank u wel. Ik zal mijn vraag verduidelijken. Kijk, u geeft aan dat dit alleen plaatsvindt in die specifieke wijk. Hoe komt het dat dit alleen in die specifieke wijk gebeurt door, volgens u? Zijn er specifieke kenmerken? De voorzitter: Mijnheer Van Haasen. De heer Van Haasen (PVV): Nou, ik weet niet of er specifieke kenmerken zijn, ik ben daar zelf opgegroeid en ja ik ben, ik was er gelukkig op tijd weg. Maar, want als je ziet wat er nu van die wijk geworden is, het is er niet echt op vooruit gegaan. Ik denk dat de bouw van een moskee daarmee te maken heeft, de aantrekkingskracht op allochtonen op die wijk.

Wij zijn, wij hebben daar met handhaving rondgelopen, we hebben bij mensen aangebeld. Er wonen mensen die woonden op twaalf vierkante meter en die moesten over elkaar heenstappen als de ene avond-/nachtdienst had gehad. Daar is een leefklimaat geschapen wat gewoon niet gezond en niet normaal is. Ja. En daarom refereer ik daar ook aan. Ik had liever die mensen geholpen, ja, dan die mensen die nu toegang krijgen op die boot in de Achtersluispolder. Want dat is hartverscheurend als je

ziet wat daar in Poelenburg door het uitbuiten van woningeigenaren gebeurt. En als dan dit college gewoon een streep door die hele handhavingstraject heen zet, waar wij dus echt jaren op hebben, vragen over hebben gesteld, moties over hebben ingediend. Ambtenaren die hebben daar ook duizenden uren aan gewerkt, en dan wordt het gewoon met één pennenstreek weggehaald om dit probleem in die wijk te tackelen, vind ik eigenlijk ronduit beschamend, echt. Dank je. De voorzitter: Van der Laan. De heer Van der Laan (POV): Ja, voorzitter, vandaag las ik ergens een quote van de heer De Vries over het collectieve geheugen van deze gemeenteraad. Hij is bang dat dat verdwijnt, nou, ik ook. Maar ik kan me herinneren, en misschien is dat wel interessant voor de burgemeester om daar eens naar te kijken, dat er in 2015/16, ik kijk even naar mevrouw Rot, misschien weet die dat nog, dat we beneden zijn bijgepraat door een andere burgemeester over ditzelfde probleem wat vanmorgen in het NHD stond. Ik weet niet meer welk jaartal het was, was dat ’14, ’15, zoiets? ’16? ’16 was dat rapport er ook en dus ik heb begrepen en voor iedereen misschien, de heer Eid die ook niet weet dat het rapport eraan komt, misschien leuk om de nieuwe en de oude versie even te sturen, dat we kunnen kijken wat er in al die jaren dan daadwerkelijk veranderd is.

Want ook ik zei al in mijn bijdrage, er gaat weer zoveel geld naartoe en er verandert niet daadwerkelijk iets in die structuur. Dus de negatieve structuur hè, ondanks de positiviteit die er is. Dus volgens mij is dat een heel goed idee, zou deze gemeenteraad daar wat van kunnen leren. Dus mijn verzoek is aan de burgemeester om dat rapport wat mevrouw Faber toen in geheimhouding wilde bespreken, dat openbaar aan ons door te zetten? Ja, het is vast, ligt vast ergens in een la, weet ik zeker, dat we een vergelijking kunnen maken. De voorzitter: Mevrouw Onclin. Mevrouw Onclin (VVD Zaanstad): Ja, voorzitter, dank u wel. Want de vraag van de heer Eid richting de heer Van Haasen impliceert eigenlijk dat hij denkt dat het een verzinsel van de PVV zou zijn. Maar dat zou ik dan graag willen checken, en daarmee eigenlijk de tegenovergestelde vraag dan die de heer Eid aan de heer Van Haasen stelde, maar is DENK van mening dat de zaken die werden genoemd niet plaatsvinden in Poelenburg Peldersveld? De voorzitter: Mijnheer Eid. De heer Eid (DENK): Ja, dank je wel voor de vraag. Ik wou eigenlijk meer een verduidelijking over de visie van de heer Haasen waar deze problematiek door ontstaan is. Wij zijn van mening dat het vooral te maken heeft met sociaaleconomische factoren. De voorzitter: Mijnheer Van Haasen. De heer Van Haasen (PVV): Wij zijn van mening dat het door immigratie komt, dank u.

De voorzitter: Goed. Nog een reactie van mevrouw Onclin. Mevrouw Onclin (VVD Zaanstad): Ja, voorzitter, want ik denk dat we dan toch wel een enig, een kleine doorbraak hebben nog zo aan het einde van deze avond want ik denk dat beide heren misschien wel eens gelijk konden hebben. Maar ik denk wel dat het de eerste keer in deze zaal is dat DENK toegeeft dat er problemen zijn in Poelenburg en Peldersveld, waar ze voorheen regelmatig werden ontkend of we vooral de positieve dingen moesten inzien. Dus ik vind het toch fijn dat we dan nog goed eindigen met elkaar.

De voorzitter: Zijn we het erover eens dat we dan eindigen met elkaar, of zijn er nog andere reacties? Ik wil niemand tekortdoen. De heer Wit kijk ik nog even aan, de heer Tuijn, want die heb ik een paar keer overgeslagen. De heer Kerkhoven. Nee, niemand? Kunnen we daarmee dan de mooie Algemene Beschouwingen van u afronden. Dan komt er natuurlijk nog wel een reactie van de wethouder van Financiën, en dat is mijnheer Krieger, die heeft het woord. De heer Krieger (wethouder): Ja, voorzitter, dank u wel. Ik zou om te beginnen namens het college alle fracties willen bedanken voor de Algemene Beschouwingen. Ik denk dat het een hele mooie inhoudelijke bijdrage kan leveren voor de aftrap van, wat vanavond ook al gememoreerd is, de laatste begroting in deze bestuursperiode. Maar voorzitter, een rode draad die ik vanavond toch voel is de lichte teleurstelling die zowel u als raad als wij als college voelen over de context waarbinnen we moeten werken. Zaanstad barst van de kansen, ambities, de dynamiek is gigantisch, dat maakt het trouwens ook heel erg leuk om hier te hebben mogen werken de afgelopen jaren, maar de middelen die we daarvoor eigenlijk zouden nodig hebben, die blijven ver achter. Het is vanavond ook wel even gezegd, we willen graag een solide begroting, we willen Zaankanters niet plagen met hoge belastingen.

Een sluitende meerjarenbegroting, maar je ziet ook dat we niet in staat zijn om een groot aantal belangrijke en heel relevante zaken geregeld te krijgen. Verkamering is genoemd, handhaving. Enfin, de hele lijst uit de Voorjaarsnota, en zoals het er nu naar uitziet kunnen we dat in deze begroting gewoon niet oplossen. Nou weten we ook dat de afgelopen jaren veel geld van het Rijk en uit de algemene middelen naar jeugdzorg is gegaan. En dat zijn zonder meer zeer noodzakelijke uitgaven, maar tegelijk is het ook een enorme gijzeling van onze begroting geweest en eigenlijk nog steeds. En zie dan die puzzel maar eens te leggen. En hadden we even hoop dat de herijking van het gemeentefonds ons ruimte zou geven, nou, daar hebben we u ook inmiddels in meegenomen, dat zal onze eerste miljoenen gaan opleveren. Er is heel actief gelobbyd door gemeenten die nadeelgemeenten waren, wij zijn daardoor zou je bijna kunnen zeggen inmiddels ook nadeelgemeente geworden. En we zullen nog heel stevig in de lobby moeten gaan om dat beeld weer om te krijgen. En de septembercirculaire is vanavond ook al even langs geweest. Ja, dat laat inderdaad een licht positief beeld zien. En ik wil niet alle hoop de kop indrukken, maar dat is vooral veroorzaakt door prijscompensatie vanuit het Rijk.

En wij zullen onze eigen prijsstijgingen nog wel in de begroting en in de komende Voorjaarsnota moeten gaan verwerken. Als je dan bijvoorbeeld al even kijkt naar hoe energiekosten zich ontwikkelen, maar ook heel veel andere kosten van bijvoorbeeld materialen, dan moeten we überhaupt nog kijken of daar iets van overblijft. Waar we misschien wel hoop op mogen vestigen, dat zijn de ontwikkelingen in het ruimtelijke domein. Er is heel veel rijksgeld binnengehaald vanuit Woningbouwimpuls voor infrastructuur, en het wordt nu zaak om dat goed te organiseren en snel uit te kunnen geven. En dan denk ik ook dat we veel optimistischer kunnen kijken naar de woningbouwaantallen zoals ze vanavond langsgekomen zijn. Laatste begroting dus, na de vaststelling gaan we alweer op weg naar de Voorjaarsnota 2023, en daar zullen ongetwijfeld de onderhandelingen voor een nieuwe coalitie een grote rol gaan spelen. Wij kijken als college heel erg uit naar het gesprek met u de komende weken. Volgende week twee keer Zaanstad Beraad. En ik zou u graag nog even mee willen geven dat ons college en onze organisatie allemaal in de startblokken staan om u daarbij zo goed mogelijk van dienst te zijn. Mevrouw Rot, wat mij betreft vanuit een gezamenlijke agenda. U bent gemandateerd door de kiezer om de baas te mogen zijn in deze prachtige stad. Wij staan u, zijn u daarbij zo veel mogelijk van dienst.

Dat geldt ook voor onze eigen organisatie. En toen het dualisme geïntroduceerd werd heb ik van de eerste griffier van Purmerend twee dingen geleerd. We moeten dualiseren maar niet duelleren en de stad besturen we samen, college en raad, en laten we ons daar zo goed mogelijk aan vasthouden. Dus ik wil u heel veel plezier en succes wensen de komende weken. Laten we daarbij tot verantwoorde keuzes komen voor de nieuwe begroting. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel.

Sluiting De voorzitter: Daarmee is deze vergadering beëindigd en zien we elkaar volgende week weer. Goed weekend alvast.

Vastgesteld in de raadsvergadering d.d. 25 november 2021

Griffier,

Voorzitter,