Verslag raad 27 mei 2021

TRANSCRIPT VAN DE GEMEENTERAAD VAN GEMEENTE ZAANSTAD d.d. 27 mei 2021

Opening en mededelingen De voorzitter: Nou, dames en heren, fijn u allemaal weer in 3D te zien. En ook op een ander tijdstip, want vanwege het verminderen van de vergaderdruk hebben we besloten om om 19:00 te gaan beginnen, een half uurtje eerder. Dus we gaan wat meer vergaderen. Het is een beetje ‘Yes, minister’. ik weet niet of u dat kent, die aflevering van ‘Yes, minister’. Moest er 500 miljoen bezuinigd worden en uiteindelijk gingen ze daar 2 miljard voor uitgeven om die 500 miljoen te bezuinigen. Nou, dat lijkt een beetje ook op de vergadertijd, de vergaderdruk verminderen. Maar goed, we gaan dus wat langer vergaderen vanavond. Maar we gaan wel om 20:30 uur pauzeren. De heer: 20:30 uur al. De voorzitter: Tussen 20:30 uur en 20:45 uur is het voorstel. Wij hebben afwezigheidsmeldingen van mevrouw Pancar en de heer Hoek. En voor de goede orde meld ik nog dat op de besluitenlijst van de raadsvergadering van 16 februari een verkeerde datum staat, namelijk 21 januari. Deze besluitenlijst is reeds vastgesteld in de raadsvergadering van maart. Ik benoem dit nu, zodat het goed kan worden opgenomen in het verslag van deze raadsvergadering. Dames en heren, wij vierden afgelopen dinsdag de bevrijding van de Spanjaarden, 447 jaar geleden. Wij vieren onze vrijheid.

Dankzij de Purmerenders zijn wij, en ook dankzij onszelf, maar met hulp van de Purmerenders hebben wij destijds de Spanjaarden hier verslagen op de Zaanse Schans. En over een jaar of drie is dat is 450 jaar geleden, 2024. En dat is een mooi moment, maar liever nog eerder, om die traditie van Pinkster Drie nog wat meer in ere te herstellen. En alle initiatieven daartoe uit de stad die zou ik in ieder geval van harte willen ondersteunen, omdat het toch een mooie gedachte is om een bokkie te schieten of mee te doen aan de bokkentocht en daarmee ook die bijzondere geschiedkundige moment, historisch moment, memorabel, om dat met elkaar te blijven herdenken. Dus ik hoop dat u ook afgelopen dinsdag daar even bij heeft stilgestaan. De heer Pauw (ROSA): U begint toch al een echte Zaankanter te worden zo langzamerhand. De voorzitter: Ja, het gaat best goed. Nou ja, er is nog best wat werk aan de winkel, maar we doen ons best. Vaststellen van de agenda De voorzitter: Voorstel … Bij het vaststellen van de agenda. Dames en heren, voorstel tot gebruik van spreektijd. De verdeling is gepubliceerd op RIS. Bent u akkoord? Ik heb het ook gecheckt bij de collegeleden, die zijn ook akkoord. Twee woordmeldingen, van de heer Van Haasen. En de heer Van der Laan die schudt nee. De heer Van Haasen. De heer Van Haasen (PVV): Ja. Dank u, voorzitter.

Ja, ik heb een vraag of een opmerking over voorstel spreektijd. Er staat, voorzitter sprekerswissel 25 minuten. Ik wou vragen waar dat voor is en hoe vaak we gaan stoelendansen vanavond? Dank u. De voorzitter: De griffier kan het nog beter toelichten dan ik. Maar ik weet in ieder geval dat natuurlijk als het hier gewisseld moet worden, dat is één, dat de collegeleden van boven moeten komen om hier te gaan zitten.

Want we moeten ons nog wel aan de regels houden die de coronaregels met zich meegeven, ook voor de inrichting van de zaal. Dat is denk ik één. Maar misschien dat er nog meer redenen zijn? De griffier. De heer Jongbloed (griffier): Ja, de voorzitter/sprekerswissel, dat betekent dat de voorzitter aan het woord is en zegt dat na mijnheer Van Haasen mijnheer Van der Laan het woord heeft. Dan is de voorzitter aan het woord en daarvoor hebben we 25 minuten ingeruimd. De voorzitter: Dus ik zal het kort houden. Nog anderen? Het voorzitten kost nou eenmaal ook tijd en dat hangt ook van u af, als … Ik kan het kort houden als u dat ook doet. Nog andere opmerkingen over de spreektijd? Nee? Overzicht spreektijd De voorzitter: Dan is het ook goed om nog even stil te staan bij de automatische spreektijd die we vandaag testen. Dat komt ook straks onderin bij u een beeld zodra u uw microfoon aanzet. Het gaat nog om een test om de … En dat is handmatig bediende spreektijd op het grote scherm is nog wel leidend. Dus u ziet het op het grote scherm en u ziet het hier. Dus het is dubbel, maar dat is omdat het een test is. Ja? Dus het kan enige verwarring opleveren maar we moeten toch even met elkaar proberen dat anders te gaan doen. Ik stel voor dat we stemming over de afgevaardigden voor de selectie van een nieuwe ombudsman doen net voor de pauze, zodat de stemmen in de pauze kunnen worden geteld.

Is dat ook akkoord? Streven is dus pauzeren omstreeks 20:30 uur. Dan hebben we nog even iets te zeggen over de volgorde van de moties vreemd. In lijn met het nieuwe reglement van orde is de motie vreemd over compensatie slachtoffers toeslagenaffaire geagendeerd als eerste motie vreemd. De andere moties vreemd zijn op volgorde van binnenkomst geagendeerd. Mevrouw Onclin. Mevrouw Onclin (VVD Zaanstad): Ja, op zich akkoord om hem zo te doen. Maar de motie over de inburgeringswet is natuurlijk ook een motie vreemd naar aanleiding van een agenda-initiatief, dus die zou volgens mij conform dezelfde regel eerder behandeld moeten worden. De voorzitter: Kan de griffier misschien even toelichten. De heer Jongbloed (griffier): In het reglement van orde hebben opgenomen dat dat geldt voor de moties vreemd die voortkwamen uit het agenda-initiatief of rondvraag uit de vorige cyclus. Deze is van net die andere cyclus, dus ik snap dat het tot dat pijnpunt leidt, maar dat is hoe het feitelijk zit. En het is aan u om vervolgens te bepalen per vergadering hoe u daarmee omgaat bij het vaststellen van de agenda. De voorzitter: En dan ten slotte bij het vaststellen van de agenda heb ik het verzoek ontvangen van mevrouw Rot of de bekrachtiging en opheffing van de geheimhouding kan plaatsvinden na besluitvorming over het initiatiefvoorstel Lint Krommenie.

Dat klopt denk ik, mevrouw Rot? Dat lijkt mij geen probleem. Is het dan akkoord om dat op deze wijze te doen? Mooi, dan gaan we het zo doen. Dus de bekrachtiging en opheffing geheimhouding kan … Is het verzoek om dat plaats te laten vinden na besluitvorming over het initiatiefvoorstel Lint Krommenie. Dat is het verzoek van mevrouw Rot. Lijkt mij op zich een logische vraag die wij ook kunnen honoreren. Wilt u daar nog over stemmen? De heer Van Haasen. De heer Van Haasen (PVV): Bedankt voorzitter. Ja, ik begrijp dat er over dat initiatiefvoorstel niet gesproken mag worden, dus wat is dan de reden om het daarna te doen?

De voorzitter: Hij wordt dus eerst in stemming gebracht en dan pas doen we de bekrachtiging en opheffing geheimhouding. Ja, akkoord? Daarmee kunnen we de agenda zo vaststellen? Nee? Mevrouw Rot. Mevrouw Rot (DZ): Ik wil graag een … Dank u, voorzitter. Een motie vreemd van de agenda afhalen, die gaat over democratische kwaliteit. En dat komt omdat wij binnenkort met u nog een gesprek hebben over het onderwerp dat deze motie ook raakt. En we vinden het waardevol en belangrijk om dat gesprek eerst af te wachten en misschien de dingen die daaruit voortkomen mee te kunnen nemen in deze motie vreemd. Dus hij komt wel een keer terug, maar dan in een andere vorm. De voorzitter: Dank u wel. Nog andere intrekkingen van moties vreemd? Of andere voorstellen voor de agenda? Nee? Dan is agenda daarmee gewijzigd vastgesteld. Dank u wel. De voorzitter: Sinds lange tijd hebben we ook heren van de pers, en die hebben een apart plekje. Dat is een soort Muppet Show plek. Van harte welkom. Goed. De heer Jongbloed (griffier): Ik zie er maar één hoor. De voorzitter: Ik zie er maar één. Ja, ik weet ook niet waar de andere is nu. De heer Jongbloed (griffier): Nee, er is één heer. De voorzitter: Oh, één heer van de pers. Excuses. Dus mogelijk … Ze moeten toch … De heren van de Muppets zaten ook volgens mij binnen 1,5 meter bij elkaar, dus dat kan niet vandaag.

Dan gaan wij door naar … Dus we hebben dus de bekrachtiging opheffing geheimhouding straks later. Dus dan beginnen we nu met de stemagenda hè? Stemmingen Zienswijze Ontwerpbegroting 2022 VRZW (Veiligheidsregio Zaanstreek Waterland) De voorzitter: Dan brengen we in stemming de zienswijze ontwerpbegroting 2022 VRZW. Wie is daar tegen? Dan is die aanvaard. Zienswijze Regionaal risicoprofiel en beleidsplan VRZW 2021-2024 De voorzitter: Zienswijze regionaal risicoprofiel en beleidsplan VRZW 2021-2024, wie is daar tegen? De heer Jongbloed (griffier): Van Haasen. De voorzitter: De heer Van Haasen. De heer Van Haasen (PVV): Ja, sorry. Ik zou daar graag een stemverklaring over willen geven. De voorzitter: U heeft het woord. De heer Van Haasen (PVV): Wij van de PVV hebben moeite met de politieke lading van dit document. In hoofdstuk 1.11 sociaalmaatschappelijk staat: ‘’polarisatie, extremisme, radicalisering en minder tolerantie leiden tot een grotere kans op geweld’’. Allemaal hartstikke erg, wij zijn tegen elke vorm van geweld. Maar er

staat ook: ‘’Er is een toename van maatschappelijk ongenoegen waarneembaar. Niet zelden mobiliseren zich mensen en komen in actie’’. Dit kan zowel positief als negatief zijn, denk hierbij bijvoorbeeld aan stille tochten en zoekacties maar ook demonstraties tegen COVID-19 maatregelen en boerenprotesten. De veiligheidsregio spreekt zich duidelijk uit en bestempelen demonstraties tegen COVID-19 maatregelen en boerenprotesten als negatief. Demonstreren is een grondrecht in Nederland. Sorry. En of je het er nu mee eens bent of niet, wij zullen dan ook tegen deze negatieve zienswijze afgeven op dit document. Dank u. De voorzitter: Dan brengen wij in stemming zienswijze regionaal risicoprofiel en beleidsplan VRZW 2021-2024. Wie is daar tegen? Aanvaard met de stemmen van de PVV tegen. Vaststellen Gebiedenkaart kapvergunning 2021 De voorzitter: Gaan we naar het vaststellen van de gebiedenkaart kapvergunning 2021. Stemverklaring van de heer Mattens. De heer Mattens (PvdD): Volgens mij staat de microfoon van de heer Van Haasen nog aan, maar het werkt zo ook. Voorzitter, wij zijn blij met de invoering van de gebiedenkaart, maar voor de helderheid, duidelijkheid en ter voorkoming van fouten, zullen wij blijven pleiten voor een verdere uitbreiding van de kapvergunningplicht. Maar op dit moment heel tevreden dat het nu behandeld wordt.

De voorzitter: Dan brengen we in stemming vaststellen gebiedenkaart kapvergunning 2021. Wie is daar tegen? Dan is die unaniem aanvaard. Zienswijze ontwerp-jaarrekening 2020 en ontwerp-begroting 2022 Centraal Nautisch Beheer (CNB) De voorzitter: Gaan we naar de zienswijze ontwerp-jaarrekening 2020 en ontwerp-begroting 2022, CNB. Wie is daar tegen? Aldus besloten. Voorbereidingsbesluit Oostzijde 300 De voorzitter: Dan zijn we bij de verbeelding voorbereidingsbesluit Oostzijde 300. De heer …: Voorbereidingsbesluit De heer Jongbloed (griffier): Raadsvoorstel voorbereidingsbesluit. De voorzitter: Raadsvoorstel voorbereidingsbesluit Oostzijde. Ja, zei ik. Wie is daar tegen? De heer Van Haasen. Stemverklaring nog? Ja sorry, stemverklaring van de heer Van Haasen en de heer Van der Laan. De heer Van Haasen (PVV): Ja, wij stemmen hier om principiële redenen tegen, omdat wij … Omdat dit het adres is van Touwen & Co, waar wij een motie voor hebben ingediend om die in Zaanstad te behouden. En er is bij … Naar onze mening is er geen enkele moeite gedaan, ondanks de motie om Touwen voor Zaanstad te behouden. Dank u. De voorzitter: De heer Van der Laan. De heer Van der Laan (POV): Ja, voorzitter, voorbereidingsbesluiten zijn bedoeld om te zorgen dat er een nieuwe situatie komt. Het enige wat gecreëerd is, is dat we arbeidsplaatsen en een bedrijf verliezen. We zijn

eigenlijk gewoon principieel tegen voorbereidingsbesluiten, mits ze echt een goed doel dienen. En in dit geval wordt het volgens mij de derde of vierde al en er is helemaal nog geen donder gebeurd, dus zullen we ook hier weer tegen stemmen en het is schande dat we Touwen hebben laten gaan. De voorzitter: Wie is er tegen het voorbereidingsbesluit Oostzijde 300? Tegen zijn de POV en de PVV, daarmee is het voorstel aanvaard. Opheffing geheimhouding Europese School De voorzitter: Gaan we naar de opheffing geheimhouding Europese School. Die is daar tegen? Aanvaard. Benoeming leden Raad van Toezicht OVO Zaanstad De voorzitter: Dan gaan we naar de benoeming leden Raad van Toezicht van het OVO Zaanstad. Kunnen we dat als zakelijk voorstel behandelen? Aldus besloten. Rapportage stand van zaken geheimhouding De voorzitter: Dan zijn we bij de rapportage stand van zaken van de geheimhouding. Wie is daar tegen? Tegen zijn de stemmen van de leden van de fractie van de PVV. Geheim Initiatiefvoorstel voorbereidingsbesluit Lint Krommenie De voorzitter: Dan gaan we naar het initiatiefvoorstel voorbereidingsbesluit Lint Krommenie. Wie is daar tegen? Stemverklaring van de heer Van der Laan. De heer Van der Laan (POV): Ja, voorzitter, wij hebben echt eerder al bezwaar gemaakt tegen het feit dat dit echt achter gesloten deuren voor iedereen volledig uit het zicht is gehouden.

Er wordt gevraagd, en die motie is er nu afgehaald, over de democratie hier. Nou niemand heeft er echt openbaar over kunnen praten. En het besluit is al genomen. Dat vind ik schandalig, vindt onze partij schandalig. Dat is niet hoe je met je inwoners omgaat. Achterkamertjespolitiek is echt ingeburgerd hier, wij zullen tegen stemmen. De voorzitter: De heer Van Haasen, stemverklaring. De heer Van Haasen (PVV): Wij stemmen om dezelfde reden tegen. De voorzitter: Dan breng ik nu in stemming het initiatiefvoorstel voor het voorbereidingsbesluit Lint Krommenie. Wie is daar tegen? Tegen zijn de POV en de PVV, daarmee is het voorstel aanvaard. Vaststellen besluitenlijst en verslag d.d. 25 maart en 22 april 2021 Bekrachtiging en/of opheffing geheimhouding De voorzitter: Dan gaan we nu terug zoals afgesproken naar bekrachtiging geheimhouding. Wie is daar tegen? De POV en de … De heer Van der Laan: Ik wil wat zeggen over de geheimhouding.

De voorzitter: Bekrachtiging, opheffing, geheimhouding. Ja. Nee, allebei. Heb ik gezegd. De heer Van der Laan. De heer Van der Laan (POV): Ja voorzitter normaal vinden we het prima met al die geheimen, maar in dit geval heb ik wel een vraag wanneer de geheimhouding wordt er nu van afgehaald. Wanneer gaan we hier over praten? Want ik wil hier in de openbaarheid over kunnen praten. Ik weet dat het een soort gang van zaken is om, als het eenmaal achter gesloten deuren is afgetikt, dat er niks meer mee doen. Maar ik heb er echt ontzettend veel moeite mee, de POV heeft er moeite mee, dat er helemaal niet over gesproken is over dit voorstel en dat het bij heel veel mensen als een soort verrassing komt. Maar wij vinden dat we hier wel een mening over moeten hebben. Dus ik wil weten wanneer dit op de agenda komt. De voorzitter: Ja, zullen we dat navragen en dat u laten weten? Want dat weet ik nu natuurlijk niet en daar moet agendacommissie ook over … De heer Jongbloed (griffier): Nee, het wordt niet meer geagendeerd. De voorzitter: Het wordt niet meer geagendeerd. De heer Jongbloed (griffier): Tenzij u een raadsinstrument gebruikt. De voorzitter: Tenzij u een raadsinstrument gebruikt. Ja, dat lijkt me logisch. Dus als u een raadsinstrument gebruikt, dan kunt u het zelf laten agenderen maar het wordt niet automatisch geagendeerd. De heer Van der Laan (POV): Ja.

Maar ja, goed, dat is zo’n beetje de gang van zaken in deze raad. Dan … Ik vind het echt onbehoorlijk, onbehoorlijk bestuur dit, sorry. De voorzitter: We gaan nu in stemming brengen de opheffing geheimhouding. Wie is daar tegen? De stemmen van de PVV-fractie tegen is het aanvaard. Stemmingen Aanwijzen afgevaardigde t.b.v. werving nieuwe ombudsman. Hr. De Vries en hr. Heida hebben zich kandidaat gesteld De voorzitter: Dan gaan we terug naar het aanwijzen van een afgevaardigde voor ombudsman. Dat doen we straks. De voorzitter: We hebben nu alles, volgens mij, netjes aan besluiten genomen van de stemagenda. Debat Regionale Energie Strategie (RES) 1.0 Noord-Holland-Zuid De voorzitter: En dan gaan we naar de debatagenda. Daar hebben wij het raadsbesluit Regionale Energie Strategie, de RES, Noord-Holland Zuid. De wethouder komt er zo direct aan. Er staan op de agenda één amendement en vier moties. Het amendement, laten we daarmee beginnen, met de indiener. En dan vervolgens ook de andere indieners het woord geven. Het woord is aan de heer Wit, denk ik. De heer Wit heeft het woord.

De heer Wit (CDA): Zouden we kunnen wachten? De voorzitter: Ja, laten we even … We hebben nou toch daar 25 minuten voor ingeboekt, dus het komt eraan. De heer Van der Laan (POV): Voorzitter, ik heb een vraag. De voorzitter: Mijnheer Van der Laan. De heer Van der Laan (POV): Misschien heb ik het niet gehoord, maar dat kan aan mij liggen. Volgens mij hadden we een bekrachtiging nog voor de versnelde afbouw RON. Of ik heb een verkeerd document gekregen van de griffie, maar volgens mij staat dat erop. Dat was volgens mij in de mededeling vanmiddag een aanvulling, dat de … Punt 1 is de geheimhouding op te heffen, dat hebben we net gedaan. En punt 2, de opgelegde geheimhouding te bekrachtigen op de geheime bijlage bij de zienswijze versnelde afbouw RON. De voorzitter: Dat is één voorstel, dus daarom heb ik ook steeds genoemd bekrachtiging, opheffing, geheimhouding. En dat was dus in ene keer hebben we dat allebei besloten. Daarom heb ik hem zo ook net in stemming gebracht. De heer Van der Laan (POV): Dat is toch raar? Dat zijn toch twee besluiten? De voorzitter: We brengen altijd geheimhouding … De heer Van der Laan (POV): Nee, maar dat kan niet, dat is raar. De voorzitter: Doen we altijd in één keer. De heer Van der Laan (POV): Dat heb ik al vaker gezegd, dat is raar. Als je bij één opheft, dat is een ander besluit dan de bekrachtiging. Dat is raar.

De voorzitter: Ja, ik wil de hele discussie ook wel voeren. Dan doen we het nu alsnog een keer en brengen we nu de … Als voor de zekerheid … De heer Van der Laan (POV): Ja, anders telt het niet. De voorzitter: Zijn er nog … Ja, ik heb hier geen zin om de hele avond een discussie over te voeren. Het is een kleine … Mevrouw De Boer-Doeves (LZ): Nee het is meer een punt van de orde voorzitter. Mag dat ook nu? De voorzitter: Mevrouw De Boer, ordevoorstel. Mevrouw De Boer-Doeves (LZ): Nou, voorzitter, ik gun van heer Van Laan alle tijd. Maar we hebben afgesproken dat ook de stemverklaringen en alle andere teksten die we uitkramen zeg maar bij de spreektijd worden opgeteld, dus dat. De voorzitter: Oké. Maar dat is nu een abuis, want die hebben we nu niet gedaan. De heer Van Haasen, korte opmerking?

De heer Van Haasen (PVV): Dat is dus mijn fout. De voorzitter: De heer Van Haasen. Nee, dat is niet uw fout, dat is echt hier vanuit de griffie dat … De heer Van Haasen (PVV): Maar wij hebben tegen de opheffing- en geheimhoudingstukken gestemd, omdat het ook tegen geheimhouding is. En we zijn natuurlijk niet tegen het opheffen van geheimhouding, wij zijn tegen het bekrachtigen van geheimhouding. Oké. De voorzitter: Als we dan nog enkele bekrachtiging van de geheimhouding van het RON in stemming brengen. Wie is daar tegen? Tegen zijn de stemmen van de PVV, dan hebben we dat voor de zekerheid in ieder geval nu dubbel gedaan. Dan gaan we nu naar de stemagenda. Mevrouw van Baerveldt is in ons midden, heel fijn. En de heer Wit heeft het woord. De heer Wit heeft het woord. De heer Wit (CDA): Ja, oh sorry. Dank, voorzitter. Iedereen erbij? Ja. Oh, de spreektijd loopt. Voorzitter en portefeuillehouder, de RES doet natuurlijk heel wat stof opwaaien. Alhoewel de RES een goede intentie heeft, we gaan met elkaar een andere manier van energiegebruik toepassen en ook meer naar duurzame opwek van energie. Maar de RES gaat nu over energiewinning op van zon en wind op land en dat is iets heel specifieks. En zeker in een gebied, de regio waar wij het over hebben, die het meest dicht bevolkt is en het meest dicht bebouwd is van alle regio’s.

En dan kun je niet zomaar denken van, ach we zijn lekker ambitieus, doe maar. En wij worden toch in onze regio hebben wij een bovengemiddelde ambitie genoteerd van 2,7 terawattuur. En je ziet al hoe dat wringt, want de zoekgebieden die gaan in protest. IJburg met succes, want die zijn afgevallen. Officieel zijn ze op de achtergrond gezet, maar die zijn gewoon afgevallen. Maar wij moeten nog knokken voor onze belangen. En wij … Uiteindelijk denken we wel dat het goed komt, maar niet zonder dat wij ons toch heel duidelijk maken hoe wij als Zaanse raad erover denken. Vandaar het amendement waarin wij én letten op het woordgebruik. Zoals het woord uitgangspunt vinden wij niet op zijn plaats. Want dat suggereert toch dat je samen iets bedacht hebt, en 2,7 terawattuur is toch over ons heen gekomen. Dus wij hebben het liever over een streven dan over uitgangspunt. Want uiteindelijk worden wij dus beoordeeld op wat wij nu goedkeuren. En uiteindelijk worden we ook afgerekend op wat wij nu goedkeuren. Dus de eerste wijziging gaat over een woord en gaat over streven in plaats van uitgangspunt. En het tweede is ook heel belangrijk, dit raadsvoorstel, daar kunnen wij alles van vinden … Of daar kunnen we eigenlijk niet iets vinden van wat buurgemeenten ons aandoen.

We hebben het al heel lang over windturbines in de Noorder IJplas en dat kan wel eens betekenen, dat weten we niet zeker, dat de Achtersluispolder op slot gaat. Dat kan betekenen dat dat natuurgebied en recreatiegebied voor decennialang toch achteruitloopt, verpest wordt. Dus laten we niet naïef zijn. Er kunnen acties door buurgemeenten plaatsvinden en wij hebben het nakijken, want wij gaan daar niet over. Tweede beslispunt van het amendement zegt dus dat wij, in een gebied 600 meter buiten de gemeentegrens, ons als direct belanghebbende beschouwen. En dat betekent niet anders dat als de raad bij meerderheid zegt: wat hier gebeurt, buiten onze grenzen maar dichtbij genoeg om invloed te hebben op onze leefbaarheid en ontwikkelplannen, dan gaan wij daartegen in het geweer komen. Dat zeggen we nu, dat is een schot voor de boeg voor degenen die straks die RES verder gaan brengen. En dat betekent niet dat we op de stoel gaan zitten van een collega-bestuur. Dat betekent dat wij bij meerderheid van de raad zeggen: hier gaan we actie tegen voeren, bijvoorbeeld met bezwaar, beroep en hoger beroep. En we weten hoe vervelend dat is. Ik zou het ook heel vervelend vinden als wij tegen een collega-bestuur moeten gaan knokken. Maar hiermee zeggen we wel van, wij kijken toch breder dan onze gemeentegrenzen en dat gaat het raadsvoorstel, voorziet daar nu niet in.

Dus dat is het tweede punt van het amendement dat wij iets over onze eigen grenzen heen kijken en handelen. Nog één reactie op een motie, meten is weten. Dat vinden wij heel dubbel. Want de ene kant denken we, ja, weer een onderzoek. Maar met twee dingen in gedachten. De hoogspanningsmasten die ooit

massaal zijn ingezet, maar ook de vuilstort Nauerna. Het zijn twee voorbeelden waar we achteraf spijt hebben waarschijnlijk dat we het op deze manier hebben gedaan. En dan kun je ook zeggen ja eerst gaan we kijken of het, hoe het uitpakt. Maar als je vermoedt dat er gezondheidsrisico’s zijn, dan is toch meten is weten wel een goede. En ik denk niet dat wij acuut een onderzoek moeten gaan uitvoeren. Maar wat de motie zegt: let op lopende onderzoeken en houdt de raad op de hoogte van de resultaten van het onderzoek. Dus op die manier zullen wij die motie, we wachten even af wat de rest zegt, vinden wij die motie wel iets hebben. Nou, verder spreekt het voor zich. Dank u voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Wie wil verder nog het woord? De heer Heida en dan de heer Tuijn en de heer Mattens. De heer Heida (PVV): Ja. Dank u wel, voorzitter. Ik heb het opgeschreven, want ik wil binnen de minuut blijven. De energietransitie is een poging om in zeer korte tijd de totale economie om te turnen met desastreuze gevolgen. De zoektocht naar terreinen waar enorme windturbines of zonnevelden moeten komen, is niet in het voordeel van de Zaanse bevolking. Wij verzetten ons tegen de realisatie van die 2,7 terawattuur, omdat het als een noodzakelijke doelstelling wordt opgediend.

Ik heb uitgerekend, voor heel Nederland is het een jaar de koelkast aanzetten, dus het is maar een druppel op een gloeiende plaat. Wel vragen we om meer feitenkennis omtrent de gevolgen van die windturbines op korte afstand van de bebouwde omgeving. Wat zijn de gezondheidsrisico’s precies? Dat kunnen we natuurlijk allemaal zelf ook duidelijk maken, en daarvoor hoeven wij niet de provincie Noord-Holland in te schakelen, zoals in de motie wordt gevraagd. De uitwerking van RES 1.0 is voor ons ook geen garantie dat het allemaal wel goed komt. Natuurlijk moet de energieinfrastructuur toekomstbestendig worden, maar dan op de langere termijn. Dat is een open deur. We zijn het eens met het uitgangspunt dat Zaanstad over eigen grondgebied gaat, en dus vinden we dat de oorspronkelijke afstand van 600 meter tot woonbebouwing van ultrahoge windturbines gehandhaafd moet blijven. Dank u wel. De voorzitter: De heer Tuijn. De heer Tuijn (PvdA): Ja. Dank u wel, voorzitter. Eventjes over de gezondheid van die windmolens. Volgens mij staat er één ding als een paal boven water, en dat is dat het niet plaatsen van windmolens en zonnepanelen zeker slecht is voor onze gezondheid. Dus ik denk dat dat … Dat is hun vastigheid die ik wel wil, daar in wil houden. Ik hoor de heer Wit ook zeggen, op de hoogte houden van verdere onderzoeken.

Nou dat lijkt me sowieso verstandig, dat alle nieuwe ontwikkelingen, op welk gebied, waar die ook plaatsvinden, en onderzoeken naar gezondheid van wat we ook doen in deze stad. Of het nu gaat over luchtvervuiling, watervervuiling, geluidvervuiling of wat dan ook, dat we daar goed van op de hoogte zijn. Dus daar kan ik me prima in vinden. Maar om een grote blokkade in een keer neer te zetten voor alles, dat gaat mij echt te ver. In die zin heb ik nog even een vraag over het andere amendement wat is ingediend. In eerste instantie zag ik niet zo het verschil tussen uitgangspunten en streefwaarden voor die 2,7 terawatt, ik dacht van, nou dat is meer een gevoel, dus daar zit ik op zich niet zo mee. Wat ik me nog wel even afvroeg, en daar kunt u misschien op reageren, dat is het woord maximaal. Want ik dacht van, ja, op het moment dat nu straks de komende drie jaar blijkt dat die windmolens zonder wieken ineens fantastisch zijn en we kunnen ineens 3,0 terawatt neerzetten zonder dat we er last van hebben, dan vind ik het wel fijn. Tot zover. De voorzitter: Dan de heer Mattens. De heer Mattens (PvdD): Dank u wel, voorzitter. Ja, er ligt een bijzonder stuk natuurlijk voor ons, waar we heel wat jaren mee aan de slag kunnen gaan. Maar de doelstelling van 0,41 terawattuur opwekken binnen

Zaanstreek-Waterland is wat ons betreft toch wel heel karig. Als we kijken naar de klimaatmonitor en hoeveelheden elektra die er op dit moment al worden gebruikt, dan zien we dat we op dit moment in Zaanstad, dus niet heel Zaanstreek-Waterland, al bijna 0,7 terawattuur gebruiken aan elektra. En als we daar mobiliteit en industrie bij op zouden tellen, daar staan we niet geheel voor aan de lat, omdat daar ook die windmolenparken voor op zee bijkomen, dan hebben we het momenteel over Zaanstad over 3,6 terawattuur. En dan zouden wij in de hele regio 2,7 moeten gaan opwekken. Voorzitter, het lijkt ons niet te stroken. En 0,41 is eigenlijk het minimum wat je zou moeten doen de komende jaren om ook maar enigszins in je elektrabehoefte te kunnen gaan voorzien. Dus we maken ons best wel zorgen daarover. En wat betreft de moties en amendementen die er liggen over, we moeten eerst gaan kijken naar het elektranetwerk en daarna pas na windmolens. Natuurlijk moet je het netwerk op orde hebben, dat lijkt me ook vanzelfsprekend dat dat een hoge prioriteit heeft. Maar het feit dat er windmolens bij moeten komen, dat is net … En zonnepanelen bij moeten komen, dat lijkt mij evident even belangrijk als dat je het netwerk op orde hebt.

Het onderstreept wel dat wij een enorme uitdaging hebben op het gebied van energiebesparing opdat 3,6 terawattuur wat we momenteel gebruiken in totaal eigenlijk laat zien hoe onmogelijk deze transitie op een aantal fronten is. Zeker als we nog meer gaan gebruiken, er meer datacenters, meer industrie, meer toerisme. We hebben bereikt waar we … Ja, we hebben eigenlijk de grenzen nu al bereikt. We zouden niet verder moeten willen. En dit college, stel ik wel van vast, die is toch nog steeds op twee gedachten aan het hinken. Enerzijds dat we met de RES uiteindelijk wel gaan komen waar we wezen moeten, en anderzijds dat we meer elektra en meer energie zouden kunnen gaan gebruiken voor verdere economische stimulering. Voorzitter, daarvan constateren we dat we daar … Dat dat het eindelijk niet gaat. We zijn wel benieuwd naar de reactie over de motie van LZ over het kappen van bos voor een zonneweide, daar horen de wethouder nog wel even graag over. Maar verder zijn we toch wel een beetje magertjes tevreden, enigszins teleurgesteld over de hoeveelheid energie die er uiteindelijk opgeleverd moet gaan worden in deze RES, tot zover. De voorzitter: Dank u wel. De heer Hoedemaeker. De heer Hoedemaeker (D66): Ja. Dank u, voorzitter. Ja, het is weer een mooie mijlpaal, een aantal mensen hebben het al gezegd. Ik wilde nog even kort op de moties en amendementen ingaan.

Allereerst motie meten is weten. Ja, volgens mij is daar nou precies de reden dat de provincie die 600 metergrens als enige criterium heeft losgelaten, omdat nu dus de gezondheidsrisico’s van het plaatsen van windmolens leidend worden. En die moeten natuurlijk aan de laatste inzichten voldoen, ook op het moment dat t.z.t., als het over een aantal jaren aan de orde is, als die omgevingsvergunningen moeten worden afgegeven. En het lijkt erop inderdaad dat met de huidige onderzoeksmethode dat daar een aanscherping gaat plaatsvinden aan de afstand waarop die windmolens geplaatst kunnen worden vanaf de bebouwing. Laten we dat proces nou gewoon aanhouden en volgen. Dus volgens mij is die motie overbodig. De twee moties die wij mede ingediend hebben, kan ik natuurlijk van harte aanbevelen. De infrastructuur is gewoon heel erg belangrijk, niet alleen voor het plaatsen van windmolens zelf, maar ook voor de hele laadpalen-infrastructuur die aangelegd moet gaan worden op het moment dat wij echt overgaan op een andere vorm van mobiliteit. En er zijn nog een hele hoop andere dingen. We moeten ook van het gas af, dus we gaan meer warmtepomp kopen. Er komen aan alle kanten komt echt druk op het elektriciteitsnet bij en daar moeten we gewoon altijd aandacht voor blijven vragen, zonder natuurlijk overigens dat we dat probleem ons eigen probleem maken, maar dat is weer een ander verhaal.

En ja de bovenlokale afstemming, dat is denk ik ook een breed gedragen wens hier in de gemeente om af te stemmen ook met Amsterdam, ook met Oostzaan, ook met andere buurgemeenten, voordat we echt aan de grens dingen gaan opwekken. Dus dat gedeelte van amendement A is dan volgens mij ook overbodig. Nou was ik bij amendement A gekomen, ik denk als je, wat ik gezien heb in het hele land, als je de uitgangspunten of de streefwaarden, dat is volgens mij een semantisch verschil, ik kijk even mijnheer Wit aan,

is het nu ongeveer anderhalf keer overtekend op die 35 terawattuur. En dat is natuurlijk omdat we het alleen nog maar hebben over zoekgebieden. En je kan dus op je vingers natellen dat daar nog heel wat van gaat afvallen. En dan mag je hopen dat je uiteindelijk op die 35 terawattuur uitkomt. En dat komt … En dat geldt dus dan ook voor die 2,7 van de RES Noord-Holland Zuid. Daar gaat nog wat van afvallen, dat weet ik zeker. Dan als laatste de motie behoud groen daar waar het kan. Ja, ik kon mij niet herinneren in de RES gelezen te hebben dat er een zoekgebied was langs de N246, dus daar hoor ik graag de wethouder nog even over wat daar nou precies de achtergrond van is. En daar wilde ik het bij laten, dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Schuttevaer. Mevrouw Schuttevaer (ROSA): Dank u wel voorzitter. ROSA is nog steeds blij met de RES. We vragen al jaren om actie, en nu door deze landelijke verplichting komt er dan ook eindelijk actie, in elk geval op het gebied van grootschalige projecten betreffende hernieuwbare energie. Wel hadden we graag gezien dat een en ander al wat verder zou zijn uitgewerkt in deze RES 1,0. Bijvoorbeeld een hele belangrijk voor ons, het lokale eigenaarschap. Er zijn diverse manieren om dit in te vullen, ook in samenwerking met lokale energieplatformen zoals ZEK en WeSpark.

Deze tijd zouden we juist graag gebruiken om dit alvast verder uit te werken, en dat hadden we graag wat meer teruggezien. Over de moties en het amendement, meten is weten. Mocht er hier ooit uitkomen dat de gezondheidsrisico’s groter zijn dan gedacht, gaan wij ervan uit dat de afstanden hierop aangepast worden. We vinden het te ver gaan om alles nu al on hold te zetten in afwachting van weer een nieuw onderzoek. Over de motie bovenlokale afstemming horen we graag de wethouder. Motie infrastructuur. Ja, dit heeft al grote prioriteit. Er zijn diverse pagina’s, juist in Zaanstad, in deze RES 1.0 aan gewijd. Liander is daar mee bezig, ik denk dat wij ons daar verder niet mee hoeven te bemoeien. Het amendement 600 meter van de grens, daar doen we onszelf ook mee tekort. Want als we dat aan gaan nemen, dan kunnen wij aan onze kant … Als we dan aan onze kant van het Noordzeekanaal windturbines gaan zitten, dan kan Amsterdam zeggen dat ze dat niet willen. Dat is ook iets wat wij niet zouden willen denk ik. Motie bos Kagerweg hoort wat ons betreft bij de besluitvorming over de gebiedenkaart kapvergunningen. Maar het feit dat dit daarop staat beschermt het bosje juist. Verder gaan wij akkoord met de RES 1.0, dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. De heer Kerkhoven. De heer Kerkhoven (DZ): Dank u wel voorzitter.

De RES heeft geen juridische binding, waardoor er op de RES geen bezwaar en beroep kan worden aangetekend. Echter ook in het proces van de RES heeft de burger geen of zeer weinig invloed gehad, maar de burger krijgt wel de lasten en niet de lusten. Omdat Democratisch Zaanstad zich erg zorgen maakt over zowel het democratisch gehalte van het gehele proces van de RES tot nu toe, als het wel hetgeen van ons nog te wachten staat, willen wij hier vanavond het volgende over zeggen. In de RES is dus onvoldoende aandacht voor de positie van de burger en die met oplopende kosten ten behoeve van de uitvoering van de energietransitie worden geconfronteerd en ten aanzien van hun leefomgeving door het voorgestelde RES-proces met de rug tegen de muur worden gezet. Maar het kan nog erger. In de beoogde wijzigingen van de Klimaatwet wordt een reeks instrumenten geïntroduceerd die het mogelijk maken dat klimaatbeleid snel en flexibel bij te sturen. Doelstellingen worden daarbij aangescherpt en juridisch afdwingbaar. Daarmee wordt beoogd dat de Klimaatwet de wet is die borgt dat Nederland een maximale inspanning gaat leveren om het 1,5 gradendoel te behalen. In 2016 produceerden we 49,7 miljard kubieke meter gas en importeerden we 35,5 miljard kubieke meter gas, onder andere uit Noorwegen en Rusland.

De Russische import is de laatste vijf jaar verdubbeld, 38 miljard kubieke meter voor eigen gebruik en 41 miljard voor export naar bijvoorbeeld Duitsland, Frankrijk, Verenigd Koninkrijk, België en Italië. De rol van Nederland

is niet alleen goed voor onze economie, het is ook belangrijk voor de leveringszekerheid. Overigens kunnen wij in Nederland nog zo’n 30 jaar aardgas winnen, waarschijnlijk voldoende voor de transitieperiode naar 2050 toe. Van het primaire energiegebruik was in 2020 slechts 7% hernieuwbaar opgewekt. Van die 7% was ook nog meer dan de helft afkomstig uit discutabele biomassa. Daar weten we hier alles van in Zaanstad. Wat ook weinig bekend is, dat we met 7,7 miljoen huishoudens samen nu slechts circa 5% van ons totale energiegebruik in de vorm van elektriciteit gebruiken. Dus als we alle elektriciteit bij huishoudens klimaatneutraal opwekken, blijft er nog 95% fossiele energie over. Grootschalige duurzame energie kunnen wij lange na niet voldoende opwekken voor 2030, laat staan of 2050. Het regeringsbeleid is voor de toekomstige elektriciteitsvoorziening, alle conventionele centrales, behalve de gascentrales, zullen worden gesloten. In 2030 al zijn belangrijke energiebronnen, dus aardgas, duurzame energie en import, waarbij de import ook duurzaam moet zijn. Volgens de onderzoekers van de rijksuniversiteit van Groningen zal het aandeel duurzame energie in het volledig elektrisch scenario beneden de 40% blijven vanwege de grote elektriciteitsvraag. In dit scenario zijn gascentrales van ongeveer 50% … Voor ongeveer 50% verantwoordelijk voor de totale energiebehoefte in 2050.

Volgens de onderzoekers is in feite daarvoor in 2050 een capaciteit van ongeveer 25 gigawatt aan gascentrales nodig. Een verdrievoudiging vergeleken met de huidige geïnstalleerde capaciteit van 9 gigawatt. Dat betekent dat de totale gasvraag voor de binnenlandse markt in 2050 ongeveer op hetzelfde niveau blijft als de huidige gasconsumptie, namelijk 30 tot 35 miljard kubieke meter. In deze studie wordt daarbij ook geconcludeerd dat de CO2-reductie voor het gasloos maken van woningen in 2050, slechts 20% is van de huidige emissie in plaats van de reductie van 95 tot 100%. Het is volstrekt onbetaalbaar, en de benodigde duurzame energie is bij lange na niet voldoende aanwezig. Zelfs niet in 2050. Het wrange is daarbij dat het aardgasverbruik op hetzelfde huidige niveau zal blijven maar dan omgezet in elektriciteit en tegen zeer hoge kosten voor de burger. Een belangrijke negatieve eigenschap is namelijk dat hernieuwbare energie uit zon en wind aanbod gestuurd is. Daarbij zal er altijd een gelijke hoeveelheid fossiele energievermogen als back-up klaar moeten staan, om aan de vraag te voldoen tijdens windstille dagen en wanneer de zon niet of niet voldoende schijnt. Echter deze noodzakelijke back-up betekent ook wel CO2 uitstoot. Overigens bestaat de energienota uit 2021 voor 61% uit belastingen, 29% daadwerkelijk gebruik gas en elektriciteit en voor 10% uit netwerkkosten.

De energietransitie die niet bijdraagt aan de energiebehoefte wordt keihard in rekening gebracht voor inwoners door de overheid. Helaas lezen we in de RES: ‘’en spelen kerncentrales geen rol, omdat ze onder meer vanwege de zeer complexe realisatieprocedures niet voor 2030 gerealiseerd kunnen worden en omdat niet de regio maar de rijksoverheid hierover gaat’’. Democratisch Zaanstad vindt dat kernenergie en de nieuwe brandstof Torium een kans verdienen als goed alternatief. Tot slot voorzitter, daar waar de burger een bouwvergunning nodig … Tegen kan … Sorry. Daar waar de burger een bouwvergunning tegen kan houden vanwege het broeden van een ijsvogel, staat de burger buitenspel als het gaat om een energietransitie voor de komende 30 jaar met enorme landschappelijke gevolgen en gigantische financiële consequenties. De belangen van de burger zijn niet voldoende meegenomen. Dit in tegenstelling tot partners met zakelijke, bestuurlijke en subsidiebelangen. En als we luisteren naar de Zaanse activisten die bij de inspraak, dat we vooral moeten luisteren naar wetenschappers. Tja, dat hebben wij gedaan. Maar klaarblijkelijk zijn die andere personen dan daar waar de Zaanse activisten mee praten. Die beweren onder andere dat over 30 jaar de Waddeneilanden zijn verdwenen en ligt Amersfoort aan zee door de stijging van de zeespiegel.

Voorzitter, het zal u niet verbazen dat wij tegen dit raadsvoorstel zullen stemmen. Tot zover. De voorzitter: Ik had net een woordmelding gezien dacht ik van de heer Van Haasen. Maar het was een, bedoeld als een interruptie. Dus als de heer Van Haasen nog die behoefte heeft? Nee? Excuus, ik was abuis. De heer Van der Sluis heeft dan het woord.

De heer Van der Sluis (GroenLinks): Ja. Dank u wel, voorzitter. We geven vanavond de goedkeuring van Zaanstad aan de eerste versie van de regionale energiestrategie, wat onze bijdrage zal worden aan de oplossing van een wereldwijd probleem, een belangrijk moment. De organisatie rondom de RES, de provincie en het college, verdienen dank voor de constructieve manier waarop dit vraagstuk is opgepakt. Doelbewust wordt hier gekozen voor haalbare en bewezen methoden vanuit de gedachte dat onze generatie nu iets kan doen om de aarde leefbaar te houden en een klimaatramp af te wennen. In Zaanstad is gekozen voor een aanpak waarbij zonne-energie op daken en boven parkeerplaatsen voorrang krijgt. Dat is een begrijpelijke keuze, maar wel één die een prijs zal hebben in de vorm van een grote investering in infrastructuur voor energie. Daarom steunen wij de motie om dit aspect meer aandacht te schenken. Daar moet wel bij opgemerkt worden dat een keuze voor een optimaal elektriciteitsnetwerk ook betekent dat er gekozen zal moeten worden voor meer windenergie. Dat is vanuit het oogpunt van infrastructuur ondubbelzinnig een betere keuze. Ook zonneweides zijn efficiënter voor het netwerk, mits ze groot genoeg zijn. We zullen namelijk op zoek moeten gaan naar manieren om windenergie mogelijk te maken binnen de kaders die er zijn. Innovatie en mitigerende maatregelen zijn daarbij onontbeerlijk.

Dat is geen keuze, maar een harde werkelijkheid die ons vroeger of later zal inhalen. Daarom steunen wij de oproep om geen windmolens te vergunnen dan ook niet. De RES is zelf een voorbeeld van bovenlokale afstemming. Door de organisatie is duidelijk gemaakt dat raadsleden en andere belanghebbenden zelf proactief kanalen kunnen opzetten om mee te denken. Het is geen wetgevend orgaan en daarom flexibel. Het staat iedereen vrij om buiten de gebaande paden voorstellen te doen voor inspraak. Omdat die middelen naar ons oordeel nog niet zijn uitgeput, vinden we de motie over afstemming dan ook niet nodig en zullen we tegenstemmen. Het bos bij de Kagerweg maakt onderdeel uit van zoekgebied 3 voor zon en wind. Het kappen van dat bos vinden we onmenselijk, maar vooralsnog is er geen opwek van energie werkelijk gepland. Daarom willen we eerst de concrete plannen zien voor we delen wegsnijden uit het zoekgebied. We zullen de mogelijkheden namelijk moeten koesteren. De opgave voor energie wordt groter. Dat kan ook niet anders. Klimaatverandering kan niet worden tegengehouden met wat wij, mensen, nu aankondigen. Er komen harde keuzes die eigenlijk geen keuzes zijn. We moeten dan ons ook diep schamen dat we een maximale waarde aan onze ambities voor 2030 zouden stellen. Het amendement RES 1.0 NHZ is een schande naar de volgende generaties toe.

Een laf amendement, ik heb er geen ander woord voor. Een belofte die we niet waar kunnen maken en die het vooruitstrevende beleid van dit college niet past. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Misschien wel goed om even stil te staan bij de bewoordingen die u gebruikt. En laf is een woord wat we in deze terminologie niet gebruiken bij de kwalificatie van het amendement van een ander. Dus ik vind dat we daar ook correct mee moeten omgaan, respectvol. Dus daarom wil ik u vragen om dat woord niet te gebruiken in dezen. Mevrouw Van Otterloo, u heeft het woord. De heer Van der Laan (POV): Voorzitter … De voorzitter: Ik ga hier geen discussie over voeren. Dit … Ik ben van de orde van debat, en ik wil graag gewoon dat we daar ook met elkaar respectvol met elkaar omgaan. D De heer Van der Laan (POV): Ik wil daar graag wat op zeggen. De voorzitter: Wat zegt u? De heer Van der Laan (POV): Ik wil daar graag wat op zeggen. De voorzitter: Dat doen we na, dat kan in het presidium …

De heer Van der Laan (POV): De orde van de vergadering, heb ik al een paar keer gezegd, voorzitter, ben ik met u eens, dat is de volgorde van de vergadering. Maar zoals ik het elke keer voor iedereen opneem die hier wil zeggen wat hij wil zeggen, blijf ik dat ook nu doen. Iedereen in deze zaal kan zeggen wat hij wil zeggen. Daar gaat niemand anders over, laten we dat nou gewoon eens een keer afspreken. De voorzitter: Maar ik ga wel over de orde, en ik vind het ook belangrijk dat we met respect met elkaar omgaan. En daar horen bewoordingen bij die horen bij een manier van besluitvorming van een democratisch orgaan. En ik vind dat daar grenzen aan zijn en die stel ik vast. En als u daar commentaar op heeft, dan bespreekt u dat in het presidium en niet hier. Mevrouw Van Otterloo heeft nu het woord. De heer Van der Laan (POV): In deze zaal mogen wij vertellen wat wij willen, voorzitter. De voorzitter: U mag vertellen wat u wilt, maar wel met respect voor elkaar. De heer Van der Laan (POV): En daar gaat niemand anders over. De voorzitter: U mag vertellen wat u wilt, maar met respect voor elkaar. De heer Van der Laan (POV): Die discussie hebben we vaker gevoerd, en die blijf ik voeren. De voorzitter: Dat mag, en dat moet u vooral blijven doen, maar wel met de bewoordingen die daarbij horen. Mevrouw Van Otterloo heeft het wordt.

Mevrouw Van Otterloo (LZ): Ik had een interruptie op de heer Van der Sluis. Hoe zeker weet hij nu dat we het wel gaan halen? Welke zekerheid kunt u geven aan de volgende generaties? De voorzitter: De heer Van der Sluis. De heer Van der Sluis (GroenLinks): Ik weet zeker dat we het kunnen halen. Ik weet zeker dat we de mogelijkheden hebben om dit te doen. De voorzitter: Mevrouw Van Otterloo. Mevrouw Van Otterloo (LZ): Nou ik denk dat ik straks beter maar mijn eigen bijdrage kan gaan doen. De voorzitter: De heer Van Braam. De heer Van Braam (SP): Ik mag? Nou hartstikke aardig. Ik neem het woord. Dank u wel, voorzitter. Ja, als we het over Zaanstad hebben, komt deze RES ons best goed uit. Alleen zonnepanelen al op alle grotere daken, zonnepanelen boven grotere parkeerplaatsen, zonnepanelen langs de A7, zonnepanelen in het Noordzeekanaalgebied en windturbines in het Noordzeekanaalgebied. En de kernwaarden in de regio worden gerespecteerd. Wat erg belangrijk blijft is het draagvlak onder de bewoners. We schatten in dat het draagvlak voor zonnepanelen op daken 100% is. Er zijn ook grote twijfels over de effecten van windturbines op de gezondheid van mensen. Niet duidelijk is op hoeveel meters vanaf de woonbebouwing de windmolens in deze zoekgebieden komen.

Niet voor niets hebben onze oosterburen, de Duitsers, vastgelegd dat een windturbine met een tiphoogte van 250 meter, 2,5 kilometer van de bebouwing moet zijn, 10 keer de tiphoogte. Dat gaat in Nederland erg moeilijk worden. Maar het lijkt ons niet meer redelijk de oude provinciale regeling weer op te pakken. Windturbines moeten ten minste 600 meter afstand bewaren tot woonbebouwing. De SP kan dan ook

voor de motie meten is weten van Lokaal Zaans en anderen instemmen. Inmiddels heeft de gemeenteraad van Amsterdam ingestemd met de windturbines aan de grens van Zaanstad en Landsmeer en Oostzaan. De SP in Zaanstad zou het geen goede zaak vinden als er windturbines in de Noorder IJplas komen waarmee de woningbouw in Zaanstad op slot wordt gezet. Dank u. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Onclin. Mevrouw Onclin (VVD Zaanstad): Ja. Dank u wel, voorzitter. Om te beginnen wat fijn om weer hier te zijn. In het Zaanstadberaad hebben we aangegeven dat voor de VVD, als het gaat over de RES 1.0, nog drie speerpunten over zijn na de moties die al zijn aangenomen bij de concept RES. Het gaat inderdaad over de energieinfrastructuur, dus daar hebben wij een motie voor ingediend. Gaat over het respecteren van de gemeentegrens. Daarvoor zijn we blij dat het CDA en LZ het amendement van D66 en de VVD van de concept RES hebben overgenomen, en die kunnen wij dan dus ook steunen, dat amendement. En wij hebben zelf nog een motie ingediend waar we in het Zaanstadberaad al een discussie over hebben gevoerd, om aan te sluiten bij de toezegging die al is gedaan door gedeputeerde Stichter, om te kijken naar een escalatiemogelijkheid voor gemeentes op het moment dat ze er onderling niet uitkomen, om te voorkomen dat straks de wet van de sterkste gaat gelden. En ja, laten we hopen dat het niet nodig is.

Laten we hopen dat we er in ons geval zelf met Amsterdam uitkomen. Maar laten we ook zorgen dat de mogelijkheid er gaat zijn voordat we hem een keer nodig hebben en dat we niet achteraf tegen elkaar zeggen: hadden we maar. Voorzitter, het laatste speerpunt wat we in het Zaanstadberaad hebben behandeld ging over de circulariteit, en dat daar met name een discrepantie lijkt te zitten tussen onze ambities in het klimaatakkoord en de RES. Maar ook bij de jaarstukken eerder deze week, heb ik aangegeven dat we er nog op een later moment op terugkomen. Dus daar heeft de VVD ervoor gekozen om niet in deze fase daar een motie of amendement over in te dienen. Dan ga ik nog even kijken naar de moties die nog over zijn. Als het gaat over de motie behoud groen daar waar het kan, vroegen wij ons af of dat überhaupt mogelijk is om nu met een motie vast te stellen dat we iets niet willen in een bestemmingsplan of omgevingsplan? Dus daar horen graag de wethouder over. En als het gaat over de motie meten is weten, hebben wij in de fractie hier een uitvoerige discussie over gehad en worstelen we er eigenlijk wel een beetje mee. Want het is geen geheim dat de VVD zich hier zorgen over maakt en dat we ons in die zin heel erg kunnen vinden in dat wat er in de motie staat.

Maar tegelijkertijd hebben we als VVD in de 5G discussie ook steeds gezegd: zolang niet zwart op wit staat dat iets niet veilig is, is het niet zuiver om het als argument aan te voeren om een vergunning niet te verlenen. Dus dat gezegd hebbende zullen wij tegen deze motie stemmen. En bovendien, er werd net ook al even aan gerefereerd, hebben wij ook een zoekgebied afgesproken in het coalitieakkoord en vinden wij het wel respectvol naar onze partners om dat ook te respecteren. Tot zover voorzitter. De voorzitter: Mevrouw Van Otterloo. Mevrouw Van Otterloo (LZ): Ja. Dank u wel, voorzitter. Wij zijn van mening, Lokaal Zaanstad is van mening, dat wij nooit en te nimmer mogen marchanderen met onze volksgezondheid. En er zijn in het verleden al tal van voorbeelden te noemen wat toen een goed idee was, maar achteraf bleek dat het helemaal niet zo’n goed idee was. Neem lood in benzine, waarvan later bleek dat over de hele wereld een deken van lood in het milieu terecht is gekomen. Drijfgassen, het leek prachtig. Totdat men erachter kwam dat het een gat in de ozonlaag veroorzaakte. Neem nou asbest, leek ook briljant. Dit zijn allemaal uitvindingen waarvan we achteraf kunnen concluderen dat het niet zo goed idee was.

Allemaal uitvindingen of ideeën waarvan de tijd heeft laten zien dat als we wat meer aan de voorkant hadden nagedacht over de mogelijke gevolgen voor volksgezondheid of het milieu, we wellicht iets anders hadden besloten. Met deze gegevens in ons achterhoofd, en er nu

geleerden inderdaad aangeven dat je 10 keer de tiphoogte moet aanhouden vanwege gezondheidsrisico’s. Artsen sturen ook brieven waarin zij waarschuwen dat er extra reden is tot zorg over de gezondheidsrisico’s veroorzaakt door het plaatsen van windmolens. Zij roepen massaal op om meer medisch onderzoek te laten doen voordat er nieuwe besluiten vallen over de plaatsing van windmolens. Wij vinden het heel erg riskant, en andere partijen helaas niet, om op de stoel van geleerden en medici te gaan zitten. Zover onze eigen motie. Dan wou ik ook nog zeggen over amendement A, wij hebben de motie unaniem aangenomen om meer invloed te hebben op het MRA. Hiervoor geldt eigenlijk hetzelfde, wij willen gewoon meer invloed hebben op de RES. De moties van de VVD, de infrastructuur. Er zijn miljarden nodig voor het aanleggen en het verbeteren van de infrastructuur ten behoeve van de energiestrategie. En onze regio zou het om tientallen, zo niet honderden miljoenen euro’s gaan kosten. Wij weten dat Alliander al naarstig op zoek is bij zijn aandeelhouders voor het verstrekken van dit kapitaal, het versterken. Deze gesprekken zijn al gaande. Met andere woorden, ze doen al een tijdje hun rondje met hun aandeelhouders om hun kapitaal te versterken. Dus, voordat wij uitspraak over deze motie doen … De voorzitter: Interruptie.

Mevrouw Van Otterloo (LZ): Zou ik graag van de wethouder willen horen … De voorzitter: Er is een interruptie van de heer Eid begrijp ik. Of is het een woordmelding? Woordmelding. Excuus. Mevrouw Van Otterloo, ga door. Mevrouw Van Otterloo (LZ): Voor de wethouder, zou deze motie ertoe kunnen leiden dat uw onderhandelpositie hierdoor verslechterd wordt aangezien wij aandeelhouders zijn van Alliander? Of dat we hiertoe gedwongen worden ongeclausuleerd om hierin mee te gaan? Met andere woorden, dat er nu geen ruimte meer overblijft om hier te in onderhandelen. En kunt u ook ons reeds al aangegeven of er al gesprekken met Liander hebben plaatsgevonden of binnenkort plaats gaan vinden en om welke bedragen dit dan gaan. Want wij hebben vernomen dat dit om forse bedragen gaat. Verder, de motie bovenlokale afstemming, heb ik voor de portefeuillehouder eigenlijk maar één vraag. Als u een uitnodiging krijgt van Gedeputeerde Staten, wijst u die dan af? Was u voornemens om deze af te wijzen? Of heeft u een motie nodig van de raad om uitnodiging aan te nemen? Het klinkt sympathiek. Maar ja, wij vinden dit wel een motie voor de bühne. Tot zover. De voorzitter: Interruptie van de heer Tuijn. De heer Tuijn (PvdA): Ja dank u wel voorzitter. Een korte vraag aan mevrouw Van Otterloo.

Mevrouw Van Otterloo houdt een betoog over alle dingen die achteraf schadelijk blijken te zijn voor mensen, die we eerder hadden af moeten schaffen. Nu staat er onomstotelijk vast dat stikstof ongezond is voor mensen, en die komt uit auto’s. Dus ik ben heel benieuwd wat mevrouw Van Otterloo haar visie is op het autogebruik. De voorzitter: Mevrouw Van Otterloo. Mevrouw Van Otterloo (LZ): Die is niet relevant nu. We hebben het nu over de bespreking van de RES, niet over het stikstofprobleem. De voorzitter: Dan gaan we naar de heer … Of mevrouw Neefjes als eerste.

Mevrouw Neefjes-IJfs (CU): Ja. Dank u wel, voorzitter. Ja, voordat je eigenlijk spreekt over een RES 1.0, zouden wij wel willen spreken over een RES 0.0, waarin we zouden streven met elkaar naar het verminderen van onze energiebehoefte. Want dat zou ook heel veel oplossen. Dat gezegd hebbende over de RES 1.0. Het gaat over zoekgebieden, maar wij hebben ontdekt dat die zoekgebieden ook wel behoorlijk definitief zijn. Er zijn zoekgebieden afgevallen. We beperken ons nu tot de zon en wind op land en zon op daken, grote daken. Dat is best wel kostbaar, dat hebben we gemerkt bij dit gemeentehuis. We weten dat zon op parkeerplaatsen ontzettend duur is en eigenlijk is ook over de hele RES is geen enkele financiële consequentie bekend, dus we staan nog maar aan het begin van dit avontuur. En ja, in algemene zin vinden wij de RES dus eigenlijk al enigszins beperkend in plaats van stimulerend. Want we waren eigenlijk voor de RES ook al goed bezig met het plaatsen van windmolens en zonnepanelen. Even over de moties. De motie RES meten is weten. Ja, wij vinden inderdaad de uitkomst van het onderzoek wel heel interessant, maar dat is niet … De tweede bullet is voor ons geen optie om daar dan nu een rem op plaatsen van geven van vergunningen te zetten. Wat betreft de motie bovenlokale afstemming, dat lijkt ons heel logisch.

We zouden hem kunnen steunen, maar ook, hij is ook wel enigszins overbodig denk ik. Een motie toekomstbestendig infra. Ja, er is ook al veel over gezegd. Dat is ook een regionaal of een landelijk probleem. Ik zou zeggen, laten we onze Zaanse prioriteiten ook vooral leggen bij wat wij zelf kunnen doen, en dit ook aan de netwerkbeheerders ook overlaten. Het amendement RES 1.0. Ja, de wijziging van uitgangspunt naar streefwaarde. Ja, daar kunnen we wel iets in vinden. Ik heb een vraag over de indieners … De voorzitter: Interruptie van mevrouw Onclin. Mevrouw Onclin (VVD Zaanstad): Ja, voorzitter, heel kort, want ik ben ook benieuwd naar het antwoord van de wethouder op de vraag van Lokaal Zaans. Maar hij komt nu een paar keer voorbij. Waar de motie vooral om gaat is inderdaad over het leggen van een prioriteit, niet zozeer om daar zelf heel veel extra geld voor vrij te maken. We hebben een raadsinformatiebrief gekregen waarin staat dat dit college acht bestuursopdrachten gaat schrijven waar dit slechts één van is. Waar de motie vooral voor is bedoeld is om mee te geven dat wij graag zien dat de prioriteit komt te liggen bij de energie-infrastructuur. En dat we dus bestuursopdracht 3 met prioriteit gaan behandelen. De voorzitter: Mevrouw Neefjes. Mevrouw Neefjes-IJfs (CU): Ja, ik had even een vraag over dat amendement. Want die tweede beslispunt wat u wilt wijzigen.

Begrijp ik het goed als ik het lees dat u niet tegen die 600 meter buitengebied, dat u per se tegen bent, maar dat u vooral wilt dat voor zoiets gebeurt, of als het aan de orde is, dat u draagvlak wilt vinden in de raad? Dus als het aan de orde is, dat u graag de raad daarin betrokken wilt hebben. Is dat de bedoeling van het amendement? Want dat vind ik op zich wel een heel goed punt, dat wij goed op de hoogte blijven van wat er in onze randgemeentes gebeurt en dat we daar dan ook met elkaar over spreken. Dus dat is even mijn vraag aan de indieners. De voorzitter: Interruptie van de heer Kerkhoven. De heer Kerkhoven (DZ): Ja. Dank u wel, voorzitter. Ja, ik zou aan mevrouw Neefjes willen vragen, uw partij staat wel bekend om burgerparticipatie, u vindt het horen van de burgers erg belangrijk. U heeft in mijn bijdrage waarschijnlijk kunnen horen dat de burgers nauwelijks betrokken zijn bij deze RES. Wat vindt u daar eigenlijk van als partij dat eigenlijk die klimaattafels, daar kwamen met name mensen uit het bedrijfsleven en mensen die er wat aan konden verdienen, maar echt burgers er niet gehoord het hele proces. Dus ik heb

gezegd ook in mijn bijdrage, democratisch proces daar kan je vraagtekens bij zetten. Hoe kijkt de ChristenUnie daartegenaan? De voorzitter: Mevrouw Neefjes. Mevrouw Neefjes-IJfs (CU): Ja, je hoopt altijd dat burgers de advertenties in de krant lezen waarin ze opgeroepen worden om mee te denken, om hun bijdrage te leveren. Maar we weten ook dat het voor veel mensen iets ver van hun bed is en dat dat dan niet altijd zo lukt als je zou willen. Maar goed, je begint ergens aan. Ik vind burgerparticipatie heel belangrijk, daar heeft u gelijk in. Maar je merkt ook inderdaad dat dat pas aan de orde komt als er een windmolen vlakbij iemands woonhuis terechtkomt, dan springen mensen op en dan vinden ze er wat van. Maar het is erg moeilijk om als burger van Zaanstad over een hele regio mee te denken over een RES, dat snap ik ook. De voorzitter: Dank u wel, de heer Eid. De heer Eid (DENK): Dank u wel, voorzitter. Wij zijn blij met ambitie van 2,7 terawattuur, maar willen nog wel aandacht vragen voor de zoekgebieden voor opwek van wind- en zonne-energie. Windenergie is in de energietransitie natuurlijk een belangrijk onderwerp. Maar er is veel maatschappelijke discussie over de plek van windturbines, en bewoners maken zich terecht zorgen over de gevolgen hiervan als deze in de buurt van hun woonomgeving komen te staan.

Zij maken zich zorgen over de grootte, horizonvervuiling, slagschaduw en geluidshinder. Ook leven er vragen over de gezondheidseffecten. En in Nederland is nog niet veel onderzoek gedaan naar alle gezondheidseffecten die er zijn en wij vinden dat hier toch serieus naar gekeken moet worden. Het RIVM voert momenteel inderdaad een vragenlijst-onderzoek uit, daarnaar is ook verwezen in de motie meten is weten. En de uitkomsten van dat onderzoek komen naar verwachting in de loop van 2021. Maar verder is het RIVM op dit moment ook in gesprek met een aantal betrokken ministeries en de lokale en regionale overheden, om te zien welke onderzoeksvragen er spelen inzake de gezondheidseffecten van windturbines en wat daarvoor de best passende methode zou zijn om dat onderzoek aan te pakken. Aan de wethouder wil ik vragen of het al bekend is bij de wethouder dat het RIVM hiermee bezig is? En of ook aansluiting gezocht gaat worden bij dat onderzoek, zodat de zorgen die leven met betrekking tot gezondheidseffecten ook daar worden ingebracht? Met betrekking tot de moties. Het lijkt ons niet realistisch dat we in loop van dit jaar al duidelijkheid krijgen over de gezondheidseffecten. Geen vergunningen verlenen in afwachting hiervan lijkt ons dan ook onverstandig. Wij zijn daarom voornemens om tegen de motie meten is weten te stemmen.