Verslag raad 10 maart 2022

TRANSCRIPT VAN DE GEMEENTERAAD VAN GEMEENTE ZAANSTAD d.d. 10 maart 2022

Voorafgaand aan de raadsvergadering: stadsdichters dragen gedicht voor De voorzitter: Dames en heren, ik verzoek u uw plaats in te nemen op deze laatste reguliere raadsvergadering van deze periode. Volgens goed gebruik beginnen we ook altijd een paar minuten later, maar uiteindelijk toch ook weer bijna een uur eerder, want normaal gesproken beginnen we om zeven uur of half acht, het is nu vijf over zes. Voordat we de raadsvergadering openen, een hartelijk en warm welkom voor Reinier Fosch en Lisa van Tongeren. Zij zijn voor de komende twee jaar de nieuwe stadsdichters van Zaanstad en zetten de traditie voort die sinds 2007 bestaat. Reinier is van origine rapper en Lisa is dichter en beginnend spoken word artiest. Ze zullen een ode aan Zaanstad voordragen. Van harte welkom. De heer Fosch: Goedenavond. Zaanstad, wil je iets zeggen? Laat mij het voor je opschrijven. Laat me namens jou praten. Als het kan, doe ik het rijmend. Je contouren in lustletters uitlijnen, als buslijnen, of met oneliners rechtstreeks naar het hart van de hoofdstad reiken. Laat me kijken wat we kunnen bereiken met wat lijnen. Over tijden van toen, of doelen nog te bereiken. Met Gods wil, zeg ik, denkend aan mijn straatstrijders. Insha’Allah, zeg ik, denkend aan de verzetsstrijders. Hier ben ik geboren, niet gekozen, maar we zijn er.

De heer Fosch en mevrouw Van Tongeren: Ik ben van jou als inwoner en als stad ben jij de mijne. Mevrouw Van Tongeren: Zaanstad, ja, ik heb ooit verlangd naar een andere stad. Toen ik jonger was en dacht dat het altijd maar bruisen moest. Nu zie ik dat jouw stromen me koest houden en dat ik dat nodig heb. Nu waardeer ik je nijverheid, je industrie en de fietspaden die hobbelen over je wortels. Nu zie ik het staan op schouders van walvisvaarders, de silo’s waar je verhalen opgeslagen liggen. Nu luister ik echt goed naar hoe de wind geluid maakt in je straten en nu pas heb ik vragen. Hoe kan het dat hoe verder van je kade, hoe meer kans op verdrinken in wijken waar je later op de avond liever niet meer buiten komt? Hoe kan het bouwen van een sluis zo falen als je verslingerd bent aan water? Hoe kan het centrum van houtzagerij zo versplinterd zijn? En waarom is het bruggen slaan nog niet wat jou uniek maakt? We hebben haast, 075. Slinger moet Fraser ontmoeten en Mo Monet. Leer kennen wie ver van je bed staat en zorg dat het bij elkaar blijft. Maak nou terrassen langs het water voor die dagen dat eindelijk de zon schijnt. Je Saens Zoentje smaakt me daar echt beter. Durf nou naast je nuchterheid grof gemalen trots te zijn, want je mosterd gaat viraal en je mayo wereldwijd. Je inwoners hebben niets aan je bescheidenheid. Ze willen horen dat de Zaan ze overal kan brengen.

Leer ze desnoods zwemmen als ze nog niet zeilen kunnen. Ze zullen jaren later nog weten dat het onder jouw vlag was dat ze roeien leerden en dat het ruime sop bestaat. Mevrouw Van Tongeren en de heer Fosch: En ik zal jaren later weten dat dit thuiskomen is als ik varen ga. Mevrouw Van Tongeren: Dank jullie wel. De voorzitter: Reinier en Lisa, heel erg bedankt voor jullie introductie, want dat is het eigenlijk aan deze gemeenteraad. Een aantal van jullie heeft volgens mij al een voorproefje gehad, maar de komende tijd, de komende twee jaar hopen we heel vaak van jullie bijdrages te mogen genieten. Dank jullie wel. Heel veel succes.

Opening en mededelingen De voorzitter: Mooi, dan beginnen wij met de opening van de vergadering. Afwezig zijn de heer Pauw. Het is wel goed om te memoreren dat in 24 jaar tijd de heer Pauw zich voor de tweede keer afmeldt voor een raadsvergadering, dus dat is wel bijzonder. Dat betekent dat we hem allemaal van harte beterschap wensen, want hij is ziek. We hopen dat hij snel weer herstelt. De heer Heida is ook afwezig gemeld, mevrouw De Boer komt later en de heer Calkhoven ook. Ja? Dan doen we nu even zoals gebruikelijk het voorlezen van de namen door de griffier. De heer Jongbloed (griffier): Dank u wel voor de suggestie. Mevrouw De Boer komt later. De heer Van Braam, aanwezig. De heer Brekelmans, aanwezig. De heer Calkhoven komt later. De heer Eid, aanwezig. De heer De Haas, aanwezig. De heer Van Haasen, aanwezig. De heer Hartog, aanwezig. De heer Heida, afwezig. De heer Heijnen, aanwezig. De heer Hoedemaeker, aanwezig. De heer Karst, aanwezig. De heer Keijser, aanwezig. De heer Kerkhoven, aanwezig. Mevrouw Köseoglu, aanwezig. De heer Kuyper, aanwezig. De heer Van der Laan, aanwezig. De heer De Laat, aanwezig. Mevrouw Mathkor, aanwezig. De heer Mattens, aanwezig. Mevrouw Neefjes, aanwezig. Mevrouw Van Nieuwamerongen, aanwezig. Mevrouw Van Otterloo, aanwezig. Mevrouw Onclin, aanwezig. Mevrouw Pancar, aanwezig. De heer Pauw, afwezig, beterschap. De heer Pietersma, aanwezig.

De heer Rienstra, aanwezig. De heer Rijken, aanwezig. Mevrouw Rot, aanwezig. Mevrouw Schenk, aanwezig. Mevrouw Schuttevaer, aanwezig. De heer Van der Sluis, aanwezig. De heer Van der Velden, aanwezig. De heer De Vries, aanwezig. De heer Westerhof, aanwezig. Ja, sorry. De heer Wit, die hoorde ik duidelijk aanwezig. De heer Zoomermeijer, aanwezig. De voorzitter: Goed, daarmee … De heer Jongbloed (griffier): Daarmee op dit moment 35 mensen aanwezig. De voorzitter: 35 raadsleden aanwezig. Dames en heren, ik wil graag de vergadering beginnen, maar niet voordat we even stilstaan bij de verschrikkelijke beelden en situatie die zich afspeelt in Oekraïne. Ik heb u ook zojuist voor de vergadering een update gegeven van de stand van zaken van de vluchtelingenopvang in Zaanstad. Het is vreselijk wat daar gebeurt, juist met onschuldige burgers – overigens niet alleen in Oekraïne, maar ook in Rusland. Afgelopen zondag heb ik al gezegd: wij willen geen oorlog. Tegelijkertijd is het hartverwarmend om te zien hoeveel initiatieven er vanuit de samenleving tot stand komen om onze medemens te helpen. Werkelijk honderden mensen nemen initiatieven, organisaties staan bij. Ik heb gezien hier de winkel die twee uur was geopend, die Miss Etam, die in no time kubieke meters hulpgoederen kregen bezorgd door honderden mensen uit onze stad.

Laten we onze frustraties en woede, boosheid en andere emoties niet botvieren op mensen die Russisch zijn of lijken, ook hen moeten we omarmen. In onze stad leven 136 Russische mensen en 135 Oekraïense, die in ieder geval zijn ingeschreven. Daarnaast zijn er ook nog een aantal mensen werkzaam bij bedrijven. Maar laten we oog houden voor elkaar en het goede blijven doen. Dank u wel. Dan gaan we over naar een mededeling die ik u moet doen, dat is de mededeling dat we op 27 januari 2022 het Beleidskader Jeugd hebben vastgesteld. In het raadsinformatiesysteem is het gewijzigde voorstel gepubliceerd onder een oud nummer. Het raadsbesluit, dat is ondertekend met het juiste nummer. De inhoud van het voorstel en het getekende besluit zijn hetzelfde, maar de nummering is dus anders. Dat noemen we hier, zodat er geen onduidelijkheid over ontstaat en we weten dat we het juiste besluit hebben genomen, maar dat het nummer dus foutief was. Dat is gecorrigeerd.

In memoriam: oud-raadslid Anneke Snijder De voorzitter: Dan wil ik graag stilstaan bij het overlijden en een in memoriam van Anneke Snijder. Familie is hier aanwezig, ontzettend fijn dat jullie in ons midden zijn. Want wij willen graag stilstaan bij het overlijden van een bijzondere vrouw, een bijzonder raadslid. Ons heeft het trieste bericht bereikt dat Anneke Snijder op 17 februari op 75-jarige leeftijd is overleden. Anneke is van 2002 tot 2018 raadslid geweest, eerst voor de ZOG en later voor de ZVI, Zaanstad Voor Iedereen. Zestien jaar is een indrukwekkend lange tijd en al die tijd heeft Anneke zich ingezet voor Zaankanters die steun nodig hadden. Ze hield zich vooral bezig met onderwerpen op sociaal gebied, zoals hulp aan gezinnen, hulp aan mensen die ondersteund worden door de Wmo en de bijstand. Een concreet voorbeeld is dat door haar vasthoudendheid er uiteindelijk één coach voor één gezin is gekomen. Haar vurige pleidooien zullen enkelen van u zich nog vast herinneren. Het onderwerp dat haar het allermeest aan het hart ging was de jeugd. Voor onderwerpen waar kinderen in het spel waren ging ze echt door het vuur. Niets was haar te gek als zij het leven van kinderen die hulp nodig hadden een beetje beter kon maken. Hoe actueel wil je het hebben? Zelf heeft ze meerdere pleegkinderen in huis gehad die allemaal konden rekenen op haar liefde en haar steun.

Anneke bedreef politiek zoals het hoort: op de inhoud en niet op de persoon. In de politiek ben je het niet altijd met elkaar eens, dat is een feit. Anneke was iemand die daarmee omging door de discussies op het onderwerp te voeren en liever dus niet op de persoon. Ze was in haar bijdragen doelgericht en vasthoudend. Bovendien heb ik haar vaak mogen ontmoeten op vele plekken in de stad. Ik vond haar ook echt een volksvertegenwoordiger. Ze was op de plekken waar het nodig was en ze was altijd in contact met vele mensen in de samenleving. Voor haar jarenlange verdienste als raadslid werd zij in 2014 gewaardeerd door de benoeming tot lid in de Orde van Oranje-Nassau. Wij herinneren Anneke als een sociaal bevlogen vrouw met een groot hart en bedanken haar voor haar jarenlange inzet in de Zaanse politiek. Ik vraag iedereen te gaan staan en enkele ogenblikken stilte om mevrouw Snijder te gedenken. Familie, zeer bedankt voor jullie aanwezigheid. Vaststellen van de agenda De voorzitter: Dan gaan wij nu over naar het vaststellen van de agenda. We hebben een voorstel tot gebruik van spreektijd, dat is gepubliceerd op RIS. Is dat akkoord? Ja? Dan hebben we een voorstel om de ‘Actualisatie Woonschepenverordening’. Het college heeft gevraagd om dat stuk van de agenda te halen. Is dat akkoord? Ja? Dan is die van de agenda verwijderd.

Daarmee kunnen we de agenda vaststellen, … Mevrouw Rot (DZ): Voorzitter? De voorzitter: … of zijn er nog opmerkingen? Mevrouw Rot. Mevrouw Rot (DZ): Even een technische vraag van mijn kant, want normaliter wordt er altijd gezegd dat de stukken die reeds aan de raad zijn aangeboden niet teruggenomen kunnen worden door het college. Dus ik ben wel benieuwd waarom dat nu dan wel kan. De voorzitter: Nee, het kan niet worden teruggenomen door het college, het kan worden teruggenomen door de raad. Dus het college vraagt aan de raad om het nu terug te nemen, dus het is aan u om dat besluit te nemen en niemand anders. Dat besluit is net genomen. Daarmee gaan we … Nog andere opmerkingen over het vaststellen van de agenda?

Vaststellen verslag en besluitenlijst d.d. zeven 20 januari en 3 februari 2022 De voorzitter: Dan gaan we naar het ‘Vaststellen van het verslag en de besluitenlijst van 27 januari en 3 februari’. Zijn daar opmerkingen over? Dan is het verslag vastgesteld. Bekrachtiging geheimhouding n.v.t. De voorzitter: Er zijn geen stukken voor geheimhouding. Stemmingen Aanpak trillingshinder Dorpsstraat Assendelft De voorzitter: Dus dan kunnen we door naar de stemmingen. Dan beginnen we met de ‘Aanpak trillingshinder Dorpsstraat Assendelft’. Stemverklaring van de heer Mattens. De heer Mattens (PvdD): Dank, voorzitter. Wij willen heel graag heel veel gaan doen aan die trillingshinderaanpak. Alleen, werken met piepschuim is wat ons betreft echt een brug te ver, dus daarom stemmen we toch tegen dit voorstel. De voorzitter: En de heer De Vries neemt geen deel aan de stemmingen, want die is denk ik met de familie van mevrouw Snijder meegelopen. Dus dat betekent dat we nu de stemmingen doen zonder de heer De Vries, in ieder geval deze. Dus wie is er tegen de ‘Aanpak trillingshinder Dorpsstraat Assendelft’? De heer Mattens is tegen, daarmee aanvaard. Zaanse Kerkenvisie De voorzitter: Dan gaan we naar de ‘Zaanse Kerkenvisie’. Mevrouw Neefjes, stemverklaring, en de heer Van Haasen daarna.

Mevrouw Neefjes-IJfs (CU): Voorzitter, het heeft heel lang geduurd voordat deze visie er was en ik ben erg blij dat wij nu samen deze visie al op de stemagenda hebben, omdat iedereen er zo enthousiast voor is. Ik ben ook blij dat ik in mijn laatste raadsvergadering juist deze visie mag vaststellen, omdat er is aandacht voor deze markante gebouwen die als ijkpunt in de stad zijn, maar ook voor de gemeenschappen die hier in en om voor de samenleving zo belangrijk zijn. De voorzitter: Stemverklaring van de heer Van Haasen. De heer Van Haasen (PVV): Bedankt, voorzitter. Wij zullen tegen deze kerkenvisie stemmen. Wij vinden hem zeer misleidend, omdat moskeeën zijn opgenomen in deze kerkenvisie. Wij zijn wel blij met het werk van de ambtenaren, we kunnen zo een goed inzicht krijgen van alle illegale moskeeën in de stad en zullen volgende stappen overwegen hoe we daartegen op kunnen treden. Dank u. De voorzitter: De heer Wit. De heer Wit (CDA): Dank, voorzitter. Wij zitten er heel verdraagzaam in. Wij willen wel één opmerking maken. Ik las in het stuk dat van de 75.000 euro die beschikbaar is gesteld, er 65.000 naar de algemene middelen gaan. Prima, goed doel, de stad. Maar dat is dan wel een gift van alle kerken aan de gemeenschap.

De voorzitter: Goed, met deze stemverklaringen brengen we in stemming ‘Zaanse … De heer Jongbloed (griffier): De heer De Vries is aanwezig. De voorzitter: … Kerkenvisie’ en daarmee stellen we ook vast dat de heer De Vries weer deelneemt aan de stemming. Wie is tegen de ‘Zaanse Kerkenvisie’? Tegen is de fractie van de PVV. Daarmee is het aanvaard. Voortgangsrapportage 2 AVANT De voorzitter: Dan gaan we naar de ‘Voortgangsrapportage 2 AVANT’. Stemverklaring van de heer Keijser. De heer Keijser (POV): Dank u wel. Wij kunnen akkoord gaan met deze aanpassing en de daarmee samenhangende vermeerdering van de kosten. Wij willen hier wel bij aantekenen dat dit wel de laatste aanpassing moet zijn waar wij mee akkoord gaan, omdat wij vrezen dat de kosten anders direct gierend uit de klauwen gaan lopen. Tot zover. De voorzitter: Stemverklaring van de heer Mattens. De heer Mattens (PvdD): Voorzitter, ik ben juist bang dat de kosten nu al gierend uit de klauwen aan het lopen zijn. We kunnen beter nu keren dan ten hele dwalen en daarom stemmen wij tegen. De voorzitter: Stemverklaring van de heer Van Haasen. De heer Van Haasen (PVV): Dank u, voorzitter. Wij zijn tegenstander van AVANT van het eerste uur. De kosten zijn enorm en het rendement is nul. Dit plan lost niets op er zijn nu al grote overschrijdingen terwijl er nog geen schop in de grond is gezet. Daarom gaan wij weer tegenstemmen.

Ik denk dat het geld beter gebruikt kan worden voor de ontsluiting van Westerwatering en Westerkoog. Dank u. De voorzitter: Nog andere stemverklaringen? Nee? Dan gaan we naar de stemming over de ‘Voortgangsrapportage 2 AVANT’. Wie is tegen? Tegen is de fractie van de Partij voor de Dieren en de PVV. Daarmee is die aanvaard. Zienswijze Oprichting stichting risicobeheer veiligheidsregio’s De voorzitter: Dan gaan we naar de ‘Zienswijze Oprichting stichting risicobeheer veiligheidsregio’s’. Wie is daartegen? Stemverklaring van de heer Mattens. De heer Mattens (PvdD): Ik dien mij te onthouden van stemming op dit onderwerp. De voorzitter: De heer Mattens onthoudt zich van stemming. Verder nog stemverklaringen? Nee? Dan brengen wij dat nu in stemming, ‘Zienswijze Oprichting stichting risicobeheer veiligheidsregio’s’. Wie is daartegen? Dan is die unaniem aanvaard, met onthouding van de stemmen van de heer Mattens. Actualisering meerjarenbegroting De voorzitter: Dan gaan we naar het ‘Actualiseren van de meerjarenbegroting’. Wie is daartegen? Stemverklaring van de heer Mattens.

De heer Mattens (PvdD): Kort. De eenmalige beschikbaarstelling voor de stappensubsidie zien wij nog niet als een uitvoering van de motie die is aangenomen door de raad. Het is een eerste stapje, maar zeker voor het volgende college willen we echt zeggen: die motie moet uitgevoerd worden. Voor nu stemmen we voor. De voorzitter: Nog andere stemverklaringen? Dan brengen wij in stemming ‘Actualisatie meerjarenbegroting’. Wie is daartegen? Dan is die unaniem aanvaard. Wijziging Reglement van Orde De voorzitter: Dan zijn we bij ‘Wijziging Reglement van Orde’. Stemverklaring van de heer Wit. De heer Wit (CDA): Dank u, voorzitter. Eén punt waar we een opmerking over maken over het aantal vragen, dat dient gemaximeerd te worden op drie. We zullen daarop letten, maar we gaan het niet garanderen. De voorzitter: Het reglement van orde is het reglement van orde, dat gaan we nu vaststellen. Wie is er tegen de ‘Wijziging van het Reglement van Orde’, wie is daartegen? Dan is dat unaniem aanvaard, dank u wel. Actualisatie Woonschepenverordening INGETROKKEN De voorzitter: Nou, de ‘Actualisatie Woonschepenverordening’ hebben we dus zojuist van de agenda gehaald. Debat Invoering Stadspas in Zaanstad De voorzitter: Dan zijn we bij de debatpunten. We beginnen met raadsvoorstel ‘Invoering Stadspas in Zaanstad’. Daar is een motie van de VVD, ‘Tussenstap bij de stadspas’.

Mevrouw Van Nieuwamerongen heeft het woord. Mevrouw Van Nieuwamerongen (VVD Zaanstad): Dank u, voorzitter. Allereerst excuses voor het late moment van indienen. Wij maken ons zorgen over de stadspas, met name de invoering, omdat we vanuit verschillende kanten vanuit de stad ook horen dat zij daar nog heel veel vragen over hebben en dat er nog heel veel onduidelijkheden en risico’s in zitten. Dus vandaar deze motie. Dank u wel. De voorzitter: Mevrouw Mathkor. Mevrouw Mathkor-van Bennekom (GL): Dank u, voorzitter. Wij zijn heel blij dat dit voorstel er nu ligt. We hebben ook, zoals meerdere partijen ook, ons uitgesproken dat we het jammer vinden dat het nog even gaat duren voordat die echt in werking komt. Maar niettemin, het zijn eerste stappen, daar staan we helemaal achter. Wat betreft de motie van de VVD, daar denken we dat het alleen maar voor meer oponthoud zorgt, niet zinnig is en ook eigenlijk overbodig, want de wethouder zal ons ongetwijfeld op de hoogte houden van de ontwikkelingen in dit dossier. Dank u wel. De voorzitter: De heer Westerhof. De heer Westerhof (CDA): Dank u, voorzitter. Wij vinden de motie van de VVD een goed middel om het proces te monitoren, want dat moet zorgvuldig zijn. Het lijkt ons echter vanzelfsprekend dat zoiets al gebeurt en de

stadspas moet nu ook geen vertraging oplopen. Maar we horen graag van de wethouder of dat zo is, want dan zou deze motie misschien overbodig zijn, of misschien wel een steun in de rug. De voorzitter: De heer Perry van der Velden, daarna de heer De Haas en daarna de heer Rijken. De heer Van der Velden (POV): Helemaal met voornaam, dank u wel, voorzitter. Het gehele raadsvoorstel staat vol van aannames en nog uit te zoeken onderdelen en zaken die de financiële onderbouwing en commitment vanuit de Zaanse ondernemers en dienstverleners danig kunnen en zullen verstoren. Dit voorstel komt te vroeg, is niet klaar en er is onvoldoende draagvlak of haalbaarheidstoetsing geweest. Dit komt zelfs ook naar voren uit de raadsinformatiebrief van mevrouw Groothuismink van 17 februari waarin deze mening nog eens door haar wordt bevestigd. Wij zullen tegen het raadsvoorstel stemmen en voor de motie van de VVD. De voorzitter: De heer De Haas. De heer De Haas (ROSA): Dank u wel, voorzitter, nogmaals. Wat ons betreft, dat hebben we al eerder gezegd, beginnen we morgen. Wij wachten sinds 1999, als ik me goed herinner, op de stadspas. Wat betreft de motie, er zitten voldoende waarborgen in. Dat het in de stad nog deels onbekend is, verbaast ons niet. Als je naar het tijdspad kijkt wat er staat, dan staat er ook dat het participatietraject nu opgestart wordt.

Bovendien hebben we van meet af aan geweten dat het een groeimodel is en dat we in de tweede fase ook nog verder zullen gaan uitbreiden. Maar laten we nou starten met dit eerste gedeelte, wat dat betreft sluit ik me volledig aan bij mijn collega van GroenLinks. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: De heer Rijken. De heer Rijken (PvdA): Dank u wel, voorzitter. We zijn een groot voorstander van de stadspas, het gaat minimagezinnen echt helpen om beter mee te kunnen doen in de samenleving. Dus wat dat betreft zijn we tevreden met het raadsvoorstel. De motie zullen wij ook niet steunen. We stellen hier een beleidskader vast, daar zijn we het mee eens. Daar staat ook duidelijk in dat hierna de gesprekken met organisaties en instellingen gevoerd gaan worden en daar hebben wij ook alle vertrouwen in dat dat goed gaat gebeuren en dat daar vanuit de organisatie ook zorgvuldig mee omgegaan gaat worden. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: De heer Hartog, dan mevrouw Pancar, mevrouw Van Otterloo en mevrouw Neefjes. De heer Hartog. De heer Hartog (De Socialisten): Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, we zijn blij dat dit initiatief nu een beetje voeten krijgt met dit beleidsvoornemen, maar het heeft wel lang geduurd en het duurt nog lang. Vandaar dat wij ook willen aandringen om niet tot verdere vertraging over te gaan en die motie van de VVD lijkt daar wel op.

Er spreekt ook een zeker wantrouwen uit naar het college – wat eigenaardig is, want het is toch ook voor een deel hun eigen college. Misschien heeft het te maken met het onderwerp dat de VVD eigenlijk helemaal niet zo graag een stadspas geïntroduceerd ziet, omdat het met armoede te maken heeft. Dat is natuurlijk niet hun ding, dat weten we allemaal. Maar in ieder geval, wij zullen wel tegen deze motie stemmen, want het houdt weer op en het moet zo snel mogelijk ingevoerd worden. De voorzitter: Mevrouw Pancar.

Mevrouw Pancar (DENK): Dank u wel, voorzitter. Als DENK zijn wij erg blij met de komst van een stadspas. Zo zorgen we ervoor dat alle kinderen gebruik kunnen maken van alle voorzieningen in de stad. Alles begint bij een goede ontwikkeling, daarom moeten we ons best doen om kansenongelijkheid te voorkomen. Door de stadspas is het een goede stap. Al vanaf het begin zijn wij als DENK Zaanstad voorstander van het verhogen naar 120 procent, maar een stadspas betekent niet dat wij de armoede in Zaanstad opgelost hebben. In Zaanstad leven nog steeds elf procent van de gezinnen in armoede. Voor de kinderen heeft dit groot effect. Eerst begint het met armoede, dan heb je problemen binnen het gezin, daarna komt het Sociaal Wijkteam om de hoek kijken en vervolgens heb je jeugdzorg in je huis, en ga zo maar door, voorzitter. Daarom willen wij als DENK Zaanstad dat alle kinderen worden geholpen en dat we er nog niet zijn. Er is nog veel werk aan de winkel. Wat betreft de motie van VVD, voorzitter, vinden we eigenlijk terechte vragen en ook wel concreet. Alleen vraag ik me af, want VVD is altijd de partij geweest die zegt: op het laatste moment dienen we geen moties in en geen amendementen. Er is zelfs een moment in de raadsvergadering geweest dat de VVD op basis van dat het later is ingediend niet de motie, tenminste, niet voor heeft gestemd tegen de motie.

Dus ik vraag me dan oprecht af in hoeverre wij deze motie dan inhoudelijk nog goed kunnen behandelen. De voorzitter: Mevrouw Van Otterloo. Mevrouw Van Otterloo (LZ): Dank u wel, voorzitter. Ik vind het een prachtige motie en volgens mij is het helemaal niet gek dat je als raad antwoord op deze vragen wil hebben. Die zijn volgens mij gewoon heel erg terecht. Dat er wantrouwen is, snap ik. Tenminste, dat is wat De Socialisten zeggen, want wij krijgen ook geen uitvoerige antwoorden op hoe fraudegevoelig nu die stadspas is. Dus wat dat betreft denk ik dat je alleen maar als raad heel erg blij kan zijn als je op deze vragen antwoord zou krijgen. Dus ja, ik stem voor de motie van de VVD en ik sluit me aan bij de heer Van der Velden, wij stemmen tegen de stadspas. De voorzitter: Mevrouw Neefjes. Mevrouw Neefjes-IJfs (CU): De ChristenUnie is erg blij dat er een stadspas in Zaanstad komt. In andere steden functioneert het ook heel erg goed. Het is inderdaad nu een startpunt en er moet nog veel gesproken worden met iedereen die hiermee te maken krijgt en communicatie is natuurlijk heel erg belangrijk daarin. Maar wij zijn blij dat die er komt, wij zullen voorstemmen. De voorzitter: De heer Hoedemaeker. De heer Hoedemaeker (D66): Dank u wel.

D66 is ook voorstander van de invoering van de pas, met de aantekening dat het mooi is dat je ook als je niet behoeftig bent in Zaanstad, dat je zo’n pas zou kunnen krijgen. Dat je hem kan kopen, zodat je niet per se aan het hebben van een stadspas kan zien dat je tot de doelgroep behoort en dat het dan stigmatiserend zou kunnen werken. Over de motie van de VVD, we zijn het ermee eens dat er nog heel veel georganiseerd moet worden en geïmplementeerd moet worden en we hopen ook en we nemen aan eigenlijk dat de raad heel sterk meegenomen gaat worden in dat traject en ik hoop daar ook een toezegging op van de wethouder. Of dat nou ook tot een zienswijze moet leiden, dat weten we eigenlijk niet. Als er echt dingen gaan gebeuren waar we echt niet mee eens zijn, dan kunnen we altijd als raad nog weer op de rem gaan stappen en daar hoeven we niet per se het instrument van een zienswijze op te hebben, volgens ons, op dit punt. Maar we horen graag een toezegging van de wethouder. De voorzitter: De heer Mattens.

De heer Mattens (PvdD): Dank, voorzitter. De Partij voor de Dieren is ook heel blij met dat de stadspas er eindelijk gaat komen, in het belang van kinderen en hopelijk op termijn ook in het belang van dieren, dat we daarmee belangrijke medische zorg voor dieren misschien daar ook uit kunnen gaan financieren. Dat is een vurige wens en hoop voor al die dieren in gezinnen en voor al die mensen die met dieren leven die het moeilijk hebben, die het arm hebben. En om de stadspas ook niet dierenleed te laten bevorderen wil ik hier nogmaals uitspreken de hoop dat het college uiteindelijk niet zaken als Artis in die stadspas gaat opnemen, maar wel al die goede dingen voor al die gezinnen die het zo hard nodig hebben om dat steuntje in de rug te gebruiken. De voorzitter: De heer Van Haasen en dan mevrouw Van Nieuwamerongen. De heer Van Haasen (PVV): Bedankt, voorzitter. Wij zijn nooit geen voorstander geweest van die stadspas en als we nu dit besluit zien, dan is het eigenlijk gewoon een holle huls. Dus er is helemaal niets beslist, niet weten wat erin zit, we weten niet wat het gaat kosten voor de mensen die hem aan willen schaffen. Ik bedoel, het is gewoon een nietszeggend document en het werkt stigmatisering, het zal de armenpas worden en de stadspas zal niet zo genoemd worden. Daarom gaan wij tegen dit voorstel stemmen.

We zullen wel met de motie van de VVD meestemmen om toch, als dit aangenomen wordt, een betere monitoring te krijgen wat er allemaal staat te gebeuren achter de schermen van deze stadspas, want volgens mij wordt het één groot gedrocht. Dank u. De voorzitter: De heer Heijnen. De heer Heijnen (DZ): Dank u wel, voorzitter. Democratisch Zaanstad kan zich vinden in het raadsvoorstel en we zien de motie van de VVD als welkome aanvulling in het verder uitrollen van de stadspas en zien deze als een steuntje in de rug voor het college. Voor zover. De voorzitter: Mevrouw Van Nieuwamerongen. Mevrouw Van Nieuwamerongen (VVD Zaanstad): Dank u, voorzitter. Allereerst, mijnheer Hartog, ik ga u missen, want u weet altijd precies hoe ik denk, terwijl dat hele andere gedachten zijn dan ikzelf heb. Dus ik ben blij dat we nog één keer konden horen hoe ik denk, want zo dacht ik totaal niet. Maar dan even serieus. Er werd net een paar keer gezegd: dit zorgt voor vertraging. Dit is juist bedoeld dat het niet voor vertraging zorgt. Waarom zou je uiteindelijk eerst het hele aanbestedingstraject gaan volgen, verordeningen vast laten stellen en daarna het gaan bespreken? Pak het vooraf, zodat je zelf als raad ook wat meer de controle hebt en het draagvlak kunt verbeteren. Dus daar is het voor bedoeld. Dus niet om de boel te vertragen, maar gewoon voor duidelijkheid te krijgen. Dank u wel.

De voorzitter: Wethouder Groothuismink. Mevrouw Groothuismink (wethouder): Er ligt vanavond een beleidskader voor en naar aanleiding van als u dat straks vaststelt als raad, dan kunnen de voorbereidende werkzaamheden gaan plaatsvinden en dan zullen ook de gesprekken gevoerd worden. Dus dan wordt er ook vanzelf meer duidelijk en ik kan me voorstellen dat u als raad daarover geïnformeerd wil worden. Dus op dit moment, nadat het kader is vastgesteld, beginnen de gesprekken. Ik kan me best voorstellen, ook als er straks een nieuwe raad is, dat we dan medio april, mei, u daar een terugkoppeling van geven hoe die gesprekken lopen in de stad. Als het gaat om uw motie is dus, u vraagt een zestal dingen in de motie. Nou, op het eerste punt is dus, ja, we kunnen best meenemen in de ontwikkelingen van de gesprekken. Wat betreft de tweede tot en met het vijfde punt, u ziet ook in de planning dat er een beleidskader aan u … Sorry, ik ben even … Een verordening aangeboden wordt in de zomer en de

voortgang op de punten die u vraagt van twee tot en met vijf komen dan aan de orde. Dat is dan een raadsbesluit, dus dan is een zienswijze niet aan de orde, of overbodig. De voorzitter: Goed, wie wil daar nog op reageren? Niemand? Ja, mevrouw Van Nieuwamerongen. Mevrouw Van Nieuwamerongen (VVD Zaanstad): Het gaat mij dus niet zozeer om wat er in die vordering komt te staan, maar dat je duidelijk hebt wat je gaat aanbesteden. Op die manier is die bedoeld. Dus ik hoor een soort van toezegging, maar net niet helemaal hoe de motie bedoeld is, dus dan trek ik de motie maar niet in en laat ik hem toch in stemming brengen. Dank u wel. De voorzitter: Goed. De heer Rijken. De heer Rijken (PvdA): Dan hebben we misschien toch verschillende dingen gehoord. We proberen niet te denken wat u denkt, hoor, nu. Maar kijk, zoals ik het lees en wat ik de wethouder hoor zeggen: dit is een beleidskader, je stelt het kader vast en daarna gaan de gesprekken gevoerd worden met volgens mij ondernemers, organisaties, vrijwilligersinstellingen, kledingbank, voedselbank, et cetera. Dat is wat ik hoor. Dat gaat gevoerd worden en vandaaruit komt er dan een nieuw voorstel. Dus dan denk ik: dat is denk ik wat u ook beoogt, dus wat mist u dan? Misschien kan de wethouder dat dan nog een keer bevestigen of ik dat nou goed heb begrepen.

De voorzitter: Dat is een vraag aan mevrouw Van Nieuwamerongen, dus graag uw antwoord. Mevrouw Van Nieuwamerongen (VVD Zaanstad): Het wordt erg verwarrend, geloof ik, op deze manier, voordat we elkaar dingen in de mond gaan leggen. Waar het mij met name om gaat dat het gedeelte voor de aanbesteding gaat, dat we daarmee geïnformeerd zijn en dat dan een breed draagvlak is wat we precies aan gaan besteden. Dus niet pas achteraf als de verordening wordt vastgelegd. De voorzitter: Duidelijk? De heer Rijken, nog een reactie? De heer Rijken (PvdA): Nou ja, misschien kan de wethouder daar dan duidelijkheid in geven. Dat is hoe ik het ook zie, dus de aanbesteding stelt een programma van eisen op et cetera, en in dat traject, daarmee ga je dus met alle organisaties praten. Dus je praat met organisaties, er komt een programma van eisen en dan ga je aan besteden. Dat is volgens mij dan de volgorde. De voorzitter: Wethouder Groothuismink. Mevrouw Groothuismink (wethouder): Dat klopt. De voorzitter: Goed, daarmee kunnen we volgens mij met het wisselen van de argumenten nu het besluit gaan nemen. Dan beginnen we met de motie ‘Tussenstap bij de stadspas’ van de VVD. Wie is daarvoor? Voor zijn de fracties van de VVD, de POV, de PVV, Democratisch Zaanstad en Lokaal Zaans – ik moet er even weer, Lokaal Zaans. Daarmee hebben wij volgens mij de motie verworpen.

Dan gaan we naar het raadsvoorstel ‘Invoering Stadspas in Zaanstad’. Wie is daartegen? Tegen het raadsvoorstel zijn de POV, de PVV en Lokaal Zaans. Daarmee is het raadsvoorstel aanvaard.

Startnotitie Westzijde 24-36 De voorzitter: Dan gaan we naar het raadsbesluit ‘Startnotitie Westzijde 24-36’. Er zijn een amendement en een motie ingediend. Wie wil daarover het woord? De heer Hoedemaeker heeft het woord. De heer Hoedemaeker (D66): Dank u wel. Wij hebben een amendement ingediend op deze startnotitie, zoals we ook in het Zaanstad Beraad al uitgebreid hebben besproken. Het gaat dan met name om de participatie. Er dreigde even weer te gebeuren dat aan de hand van het toch redelijk vrijblijvende participatieprotocol uit 2020 de participatie zouden gaan regelen en dat voornamelijk weer bij de ontwikkelaar zouden gaan neerleggen. Dan gebeurde er onzes inziens precies hetzelfde wat er op de Peperstraat is gebeurd en ook wat er bij het Zaaneiland is gebeurd, namelijk dat er een grote kans bestaat dat de belanghebbenden onvoldoende de kans krijgen om gehoord te worden. Uiteraard is het natuurlijk beter om in een echte participatienota of participatieverordening dit soort spelregels echt goed en klip en klaar vast te leggen, maar omdat die er nog niet zijn hebben wij gemeend om daar een voorschot op te moeten nemen om dat in ieder geval voor deze startnotitie wel vast te leggen. Dan blijkt daar uiteindelijk ook meteen uit wat voor zaken wij graag terug zouden willen zien in de nieuwe participatienota. Tot zover.

De voorzitter: Welkom aan de heer Calkhoven, die deelneemt aan de beraadslagingen. Dan gaan we naar de heer Kuyper. De heer Kuyper (ROSA): Dank u wel. We hebben dat amendement van D66 van harte mede ingediend, want dat is denk ik belangrijk, juist nu we ook aan de voorkant met dit soort grote projecten bezig zijn, dat de omgeving en andere stakeholders daar ook over kunnen meepraten. Vanmiddag kregen nog een brief van een aantal omwonenden en tegenoverwonenden die zich zorgen maakten of ze wel voldoende gehoord waren. Nou, ik denk via dit amendement en de manier waarop we het nu gaan aanpakken zullen ze zeker gehoord gaan worden. En als dat niet zo is nodigen we ze van harte uit om bij ons te melden dat ze niet voldoende gehoord zijn, want dan horen wij dat weer. Zo werkt het in de politiek. Maar we gaan ervan uit dat het lukt. We vinden dit ook een mooie manier om het proces aan te gaan, we danken het college ook om dit met ons te gaan proberen en straks met de nieuwe raad. Hopelijk wordt dit de standaard bij dit soort grote projecten op een kwetsbare plek in de stad, want dat is het vooral. Dan nog even over de motie over BENG en ENG. We snappen waar die vandaan komt en we vinden hem ook sympathiek, maar het moet niet wat ons betreft in de weg staan wat daar aan moois gebeurt op het gebied van stedenbouw en behoud van de mooie gevels.

Dus wij horen heel graag het advies van de portefeuillehouder in deze, of hij daarin mee kan gaan of niet en wat zijn overwegingen zijn. Tot zover. De voorzitter: Mevrouw Schenk. Mevrouw Schenk (VVD Zaanstad): Dank u, voorzitter. Heel blij waren wij met de startnotitie, dat we nu aan de voorkant gaan bekijken: welke kant gaan we op en welke randvoorwaarden creëren we? We waren inderdaad wel teleurgesteld dat daar verder weinig in stond over de participatie, dus heel blij met het amendement van D66. Wat ons betreft had die zelfs nog wel wat breder gemogen, want dit is vooral natuurlijk over wat we van de ontwikkelaar verwachten, maar wat ons betreft had er ook nog wel wat in mogen staan over wat we van de gemeente verwachten. Maar wij zullen deze van harte ondersteunen. De voorzitter: De heer Mattens.

De heer Mattens (PvdD): Dank, voorzitter. Wij ondersteunen ook het amendement over de participatie. Een heel mooi voorbeeld van hoe we het zouden moeten gaan doen. Over de motie, een beetje teleurstellend is dat in de startnotitie weer de BENG-norm terugkomt, terwijl we als stad zo’n enorme opgave hebben en je bij nieuwbouw betrekkelijk simpel in de meeste gevallen toch naar die ENG toe kan, die energieneutrale gebouwennorm toe kan. Als je dat nu niet doet, dan weet je zeker dat je over een jaar of twintig, als je dan het alsnog gaat doorvoeren, dat je dan veel meer kosten moet maken en veel meer problemen mee op de hals haalt om het dan alsnog uit te voeren. We weten, vroeg of laat, we zitten met een enorme monumentenvoorraad die je niet energieneutraal kan gaan krijgen, dan moet je eigenlijk bij dit soort nieuwbouwprojecten echt ervoor zorgen dat je tenminste op die energieneutrale norm zit en niet alsnog fossiele brandstoffen blijven gebruiken voor de verwarming van dergelijke gebouwen. Tot zover. De voorzitter: De heer Van der Sluis, dan de heer Hartog, mevrouw Pancar, de heer Wit. De heer Van der Sluis (GL): Dank u wel, voorzitter. Wij steunen ook het amendement over startnotitie Westzijde van D66 en anderen.

Wel met de opmerking dat dit eigenlijk niet om een eenmalige aanpak vraagt, maar dit suggereert eigenlijk dat de gemeente wat meer een regierol zou moeten hebben als het om participatie gaat. Dat gesprek willen we graag aangaan. Wat betreft de energieneutrale gebouwen, wij zijn er groot voorstander voor dat alle gebouwen in Zaanstad energieneutraal worden en het zou ook mooi zijn als dat bij dit project kon. Wel stellen we vragen bij de uitvoerbaarheid van deze motie zoals die er nu ligt, dus daar horen we de portefeuillehouder graag over. Dank u wel. De voorzitter: De heer Hartog. De heer Hartog (De Socialisten): Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, ik heb met genoegen de afgelopen tijd het boek van Jan de Ridder gelezen, onze Rekenkamer, en daar stond in dat het nadrukkelijk niet de bedoeling was van de gemeente Zaanstad dat inwoners invloed hebben met het participatiebeleid. Maar het is natuurlijk wel nadrukkelijk onze bedoeling, dus daarom ben ik blij dat dit amendement er voor dit project is en hoop ik dat er nu een omslag komt en dat het kwartje valt dat het nadrukkelijk wel de bedoeling is dat inwoners van de gemeente Zaanstad – we zijn tenslotte een democratie – ook daadwerkelijk invloed kunnen hebben. Dat wil niet zeggen dat iedereen zijn zin hoeft te krijgen, maar bewoners moeten invloed hebben, dat hoort bij een democratie. Ik hoop dat dat voortaan gaat gebeuren.

Wat de motie van de Partij voor de Dieren betreft, ik hoor graag van de wethouder in hoeverre dat mogelijk is, want vaak is het ook wel zo dat die laatste tien procent van verduurzaming vaak heel erg duur is naar verhouding met de eerste negentig procent. Dus als dit nu ervoor zorgt dat het relatief erg duur wordt en dat er trager gebouwd kan worden, dan moeten we een afweging maken en dan kan het best zijn dat dit wat minder gunstig is, deze motie op dit moment. Maar dat hoor ik graag van de wethouder. De voorzitter: Na mevrouw Pancar, de heer Wit, de heer Van Haasen, de heer Kerkhoven. Mevrouw Pancar (DENK): Dankjewel, voorzitter. Een goed initiatief, want als DENK Zaanstad zien wij een prachtig stadscentrum die voor een deel mooi is, maar ook verpauperd is. Vernieuwing en modernisering hoort bij deze tijd. Het stadscentrum moeten we aantrekkelijker maken voor ondernemers, voor toeristen en vooral voor onze eigen Zaankanters. Een mooi stadscentrum betekent dat ondernemers meer kunnen verdienen en daar worden wij als DENK Zaanstad gelukkig van. Daarnaast is het belangrijk dat er goede participatie is met de burgers. In het amendement van D66 wordt hier meer aandacht aan gegeven en voorkomt dit onduidelijkheden. Wij zullen dan ook het amendement steunen van D66 en overige partijen.

De voorzitter: De heer Wit. De heer Wit (CDA): Dank, voorzitter. We zijn blij dat er iets concreets uit MAAK.Centrum komt. Het programma loopt al heel lang en dit zijn de vruchten die dat programma oplevert, dus daar zijn we blij mee. We zijn ook blij dat er een initiatief komt op deze plek, zodat ook die gevels daar weer eens een keer in oude luister hersteld kunnen worden. Wij vinden het eigenlijk bizar dat we een amendement moeten indienen om participatie voor elkaar te boksen. We hebben nu genoeg voorbeelden gezien hoe het in ons eigen gezicht ontploft als we geen participatietraject doen, maar we steunen hem van harte en dank voor het initiatief van D66. Eén opmerking nog over de gevels. In de startnotitie staat iets over de cultuurhistorische uitgangspunten en het is al bijna misgegaan, maar wij zullen extra letten op de gevels. Dat staat in die uitgangspunten dat die behouden blijven, dan wel eventueel gerenoveerd, maar niet gesloopt. Daar zullen we uiterst goed op letten dat dat ook intact blijft, dat die gevel aan de Westzijde blijft zoals die hoort te zijn. Dank u. De voorzitter: De heer Van Haasen. De heer Van Haasen (PVV): Dank u, voorzitter. Wij zullen dit amendement niet steunen. Wij vinden dat dit amendement eigenlijk plaats hoort in de Omgevingswet en niet in deze startnotitie voor de Westzijde.

In de Omgevingswet wordt de participatie in de toekomst goed geregeld en het is aan ons om te zorgen dat in die Omgevingswet de participatie goed geregeld. Om nu voor ieder project apart een participatietraject te gaan vaststellen lijkt me een beetje overbodige luxe, dus ik roep op om gewoon tijdens het ontwikkelen van die Omgevingswet hier goed op te letten dat er een goed participatieprotocol komt. Daarom zien wij deze als overbodig en zullen we hier niet voor stemmen. Het amendement van Partij voor de Dieren zullen we zeker niet voor stemmen. Dank u. De voorzitter: De heer Kerkhoven. De heer Kerkhoven (DZ): Dank u wel, voorzitter. Democratisch Zaanstad zal voor het amendement stemmen, wel met de opmerking die door de VVD en door GroenLinks daarbij is gemaakt dat inderdaad een actieve rol verwacht moet worden van de gemeente. Dan de opmerking van mijnheer Wit over gevelbehoud, daar kan Democratisch Zaanstad zich ook in vinden, daar zullen wij scherp op blijven toezien. Voor de rest wil ik ook nog een opmerking maken die ik ook in het Zaanstad Beraad heb gemaakt, dat gaat over Het Luchthuis. Mijnheer Schilp heeft daar vandaag nog een mail over gestuurd, die heeft daar ook bij de inspraak over gesproken. Wij maken ons er wel zorgen over dat Het Luchthuis niet in het nauw komt en in de verdrukking komt door die hoogbouw.

Ik zou echt de wethouder erop aan willen spreken om daar extra aandacht voor te blijven behouden, want het is een belangrijk monumentaal stuk. Tot zover. De voorzitter: Zijn er dan nog andere woordmeldingen? De heer Tuijn. De heer Tuijn (PvdA): Misschien eventjes inderdaad nog inhakend op die brief die vanmiddag gekomen is, want de inspreker, de heer Schilp, heeft ooit zijn zorgen uitgesproken over dit traject en nu ook dat hij bang is dat hun inspraak verzandt. Maar volgens mij zijn eigenlijk alle punten die zij ingebracht hebben komen in het vervolgtraject nog weer aan de orde en kunnen weer besproken worden. Dus ik denk dat dat wel goed is om dat hier nog eventjes te zeggen, dus dat het besluit wat we nu nemen niet die andere zaken in de weg staat. De voorzitter: Mevrouw Neefjes.

Mevrouw Neefjes-IJfs (CU): Ik wilde even zeggen dat wij inderdaad wel met dit amendement gaan instemmen, ook omdat die participatienota er nog niet is. Daarom is het voor dit project apart zo bedacht. Ik ben nog wel even benieuwd wanneer die participatienota er dan wel aankomt. De voorzitter: Wethouder Breunesse. De heer Breunesse (wethouder): Dank u wel, voorzitter. Toch ook wel een beetje een, nou, historisch is wat overdreven, maar toch een mooi moment dat we de eerste startnotitie over een ruimtelijke ontwikkeling hier met elkaar behandelen. Dat betekent ook dat we aan de voorkant, voordat we ook echt beginnen met een ontwikkeling, hier het gesprek hebben over een aantal inhoudelijke uitgangspunten en ook over de participatie. Dus ik denk dat dat ten opzichte van heel veel eerdere projecten winst is dat we dat nu met elkaar bespreken en niet een proces moeten repareren aan de achterkant. In de startnotitie hadden wij beoogd dat in het kader van participatie de gemeente inderdaad ook een regierol heeft, maar ook vanuit de discussie die we in het Zaanstad Beraad hebben gehad met elkaar was duidelijk en is ook duidelijk dat dat nog wat steviger in de startnotitie terecht moet komen. Dat is wat het college betreft ook prima om dat op die manier te doen zoals dat nu verwoord is, dus daar kunnen wij heel goed mee uit de voeten.

Tegelijkertijd denk ik, terecht ook de opmerking dat in het participatiebeleid, wat als het goed is voor de zomer ook naar de nieuwe raad komt, die manier van werken ook verankerd gaat worden. Meer regie voor de gemeente en duidelijk op welke niveaus bewoners ook kunnen participeren. Wat de heer Tuijn zegt is natuurlijk ook terecht, er volgt nog heel veel uitwerking in dit proces, dus ook ten aanzien van de inhoud van de brievenschrijver, van de heer Schilp. Maar ook hij gaf aan dat deze werkwijze een verademing was en dat zou ik toch ook wel willen markeren. De voorzitter: Reactie van de heer Van Haasen. De heer Van Haasen (PVV): Ik heb wel een vraagje aan de wethouder. Ik lees van de week in de krant dat er ongeveer 16.000 woningen op het programma staan om gebouwd te gaan worden in de toekomst. Hoeveel capaciteit en hoeveel geld is er nodig om bij al die projecten een grotere regie van de gemeente af te roepen om dat te gaan begeleiden? Dank u. De voorzitter: Wethouder Breunesse. De heer Breunesse (wethouder): Buiten het feit dat het een technische vraag is, brengen wij dat in beeld bij het vaststellen van dat participatiebeleid. Want inderdaad heeft u gelijk dat dat natuurlijk ook inzet van de gemeente gaat vragen. Ik ga door met de motie van de Partij voor de Dieren.

Die motie vinden wij wel ingewikkeld zoals die nu is geformuleerd en dat heeft met name te maken met het feit dat u eigenlijk om een beleidswijziging vraagt voor alle woningbouwontwikkelingen. Daar zitten consequenties aan, waarvan u kunt vragen: wat zijn die dan? Nou, dat is nou net het probleem, die kunnen we op dit moment niet voorzien. Dus dit vraagt wel echt wat meer uitzoekwerk, ook aan de kant van het college: wat zijn daarvan dan de consequenties voor al die woningbouwprojecten, in financiële zin, planningstechnisch gezien? Ik denk dat zo’n beleidswijziging ook echt een zorgvuldige voorbereiding vergt vanuit de organisatie, zodat we daar met elkaar een goede afweging in kunnen maken. Dus dat ten aanzien van die motie. Als u dan vraagt: kan dat dan voor deze ontwikkeling? Zoals u in de startnotitie heeft gezien, liggen er al behoorlijk wat beleidsambities in deze ontwikkeling op papier, dus het is een verzwaring van die beleidsambitie. Is het dan haalbaar of niet? Dat zal moeten blijken, hè, want dat geldt sowieso voor het hele project dat de haalbaarheid moet blijken. Maar het is een verzwaring van beleidsambities. Als er zich kansen voordoen, dan zullen we die zeker pakken, maar in algemene zin nu het beleid hier vanavond wijzigen lijkt ons niet verstandig.

De voorzitter: Interruptie van de heer Hoedemaeker. De heer Hoedemaeker (D66): Dan ben ik toch wel benieuwd, want volgens mij onderschrijft u wel het principe dat we op een gegeven moment naar die ENG-norm toe gaan moeten en dat zo’n beleidsaanscherping dan op een gegeven moment wel noodzakelijk en mogelijk moet worden gemaakt. Heeft u enig idee wanneer we daar dan met de organisatie aan toe zijn dat we dat tegemoet kunnen zien, zo’n verandering in het beleid? De voorzitter: Wethouder Breunesse. De heer Breunesse (wethouder): Dan kijk ik ook even mijn collega-portefeuillehouder Duurzaamheid aan. Kijk, ik denk dat het wel goed is dat wij dit vraagstuk in beeld gaan brengen, dat is ook waar u om vraagt. Daar zijn we ook mee bezig, we kijken ook daarin naar regionale samenwerking, want het is eigenlijk beter om dat als regio ook te doen, om elkaar dan weer niet uit de markt te prijzen. Maar wanneer wij iets kunnen opleveren, daar wil ik graag op een later moment even op terugkomen. De voorzitter: De heer Mattens. De heer Mattens (PvdD): Hoor ik de wethouder nou goed zeggen dat op het moment dat er uit de gesprekken blijkt met de ontwikkelaar dat er ook ENG ontwikkeld kan worden hier op deze locatie, dat dat in principe dan het voorkeurscenario is van het college? De voorzitter: Wethouder Breunesse. De heer Breunesse (wethouder): Hoe duurzamer, hoe beter.

Dus zoals ik het net beschrijf, het is een verzwaring van de ambities. Als er zich een kans voordoet, dan is het natuurlijk prima om die kans te pakken. Maar er liggen meer ambities, ook met name op het vlak van cultuurhistorie en ik denk dat zowel in de startnotitie als uit het gesprek in het Zaanstad Beraad is gebleken dat daar ook heel erg veel belang aan wordt gehecht en in dat soort afwegingen wil ik uiteindelijk niet terechtkomen. De voorzitter: Zijn er dan nog reacties op de bijdrage van de wethouder? De heer Mattens. De heer Mattens (PvdD): Dan begrijp ik toch dat uiteindelijk dit geen hoofdprioriteit is voor het college, dus dan laat ik toch de motie staan. De voorzitter: De heer Breunesse. Nee, geen behoefte aan reactie? Oké, dan gaan we over tot stemming. Wij beginnen met de stemming over amendement A, ‘Startnotitie Westzijde 24-36’ van D66 en anderen. Wie is daartegen? Tegen is de fractie van de PVV. Daarmee is die aanvaard. We gaan naar de motie ‘Westzijde BENGgebouwen’, Partij voor de Dieren. Stemverklaring van de heer Hoedemaeker. De heer Hoedemaeker (D66): Dank u wel. Gezien de toezegging van de wethouder dat we wel degelijk serieus gaan kijken naar die ENG-norm en dan inderdaad ook op regionaal niveau, denk ik dat dat een goede toezegging is op dit moment en dat we dat zorgvuldig gaan aanpakken. Daarom zullen we deze motie nu niet steunen.

De voorzitter: Stemverklaring van de heer Kuyper. De heer Kuyper (ROSA): Voorzitter, wat de heer Hoedemaeker zegt.

De voorzitter: Nog andere stemverklaringen? Dan brengen wij in stemming de motie ‘Westzijde BENGgebouwen’ van de Partij voor de Dieren. Wie is daarvoor? Voor is de fractie van de Partij voor de Dieren. Daarmee is die verworpen. Dan gaan we naar het raadsbesluit ‘Startnotitie Westzijde 24-36’. Wie is daartegen? Unaniem aanvaard. Visie Hembrugbos De voorzitter: Dan gaan we naar het raadsbesluit ‘Visie Hembrugbos’. Een aantal amendementen en moties. Wie wil daarover het woord? Mevrouw Schuttevaer heeft het woord. Mevrouw Schuttevaer (ROSA): Dank u wel. ROSA kan leven met deze visie. Natuurlijk zou je de biodiversiteit in het bos het beste beschermen door het bos ontoegankelijk te laten. Daar hebben we het ook best even moeilijk mee gehad. Maar er komen ook zoveel nieuwe hoogbouwbewoners bij die daar aan de bosrand komen te wonen dat wij ook inzien hoe fijn en belangrijk het is voor deze mensen, jong of oud, om in het bos te kunnen spelen en wandelen. Hierom zullen we de motie over het niet aanleggen van paden van de Partij van de Dieren niet steunen. Ook zien we in de visie dat er goed is nagedacht over hoe de ecologische waarden van het bos zoveel mogelijk behouden en versterkt kunnen worden en dat het bos ook groter wordt, dus er zit ook een positieve kant aan de medaille. Wij hebben twee amendementen ingediend.

Het amendement ‘Wijzigen kaartaanduiding Zwarte Pad’ dienen we samen in met DZ, CDA en de ChristenUnie. In de legenda staat dat het monumentale Zwarte Pad voet- en/of fietspad wordt, terwijl het echt de bedoeling is dat dit een wandelpad blijft. Dit amendement roept op om dit aan te passen in de visie. Het amendement ‘Historische artefacten behouden’ dienen we samen in met DZ, CDA, PvdA, ChristenUnie en GroenLinks. Het gaat erom dat er in het bos prachtige historische objecten aanwezig zijn, zoals brandkranen, lantaarns, leidingstraten en bliksemafleiders en dat wij van mening zijn dat je deze objecten weliswaar niet in nieuwstaat zou moeten opknappen, maar dat het zonde zou zijn om ze helemaal te laten vervallen, zoals nu in de visie staat beschreven. Met dit amendement zeggen wij dat deze objecten hun verweerde karakter zoveel mogelijk mogen behouden, maar dat ze in zoverre worden onderhouden dat ze wel behouden blijven voor de toekomst. Tot zover, dank u wel. De voorzitter: Ik heb woordmeldingen van de heer Mattens, mevrouw Schenk, de heer Van der Sluis, de heer Westerhof en de heer Van der Laan. De heer Mattens heeft het woord. De heer Mattens (PvdD): Dank u wel, voorzitter. De uitbreiding van het bos met 0,3 hectare is denk ik een goede ontwikkeling, maar de rest van het plan schrikken we nogal van.

Eigenlijk zegt het plan: alle bodembroeders in het gebied, ja, die gaan verdwijnen en dat accepteren we en dat vinden we prima. Dat is een enorme ecologische schok, zowel voor de inwoners van onze stad als voor de dieren die daar wonen, die ook onze inwoners zijn. Ja, natuurlijk moet er voldoende groen zijn voor de nieuwe bewoners, maar daarvoor realiseren we extra bos en daarvoor moeten we in de omgeving van dit bos extra groen in die wijk gaan realiseren. En natuurlijk kun je toe naar een klein stukje openstelling, maar niet het hele gebied en doe niet meer dan wat nodig is. Dat is eigenlijk waar we toe oproepen met onze motie over de paden. En ga ook geen, zoals uit de participatiebijeenkomsten kwam, barbecueplekken neerleggen, want die plekken zorgen niet alleen voor rookoverlast, maar ook voor extra zwerfvuil en ook nog verdere verstoring van de dieren die in het bos wonen. Dus daarom die twee moties en we hebben geen positieve visie op de Hembrugbosvisie. De voorzitter: Mevrouw Schenk.

Mevrouw Schenk (VVD Zaanstad): Dank u, voorzitter. Wij kunnen ons vinden in de visie op het Hembrugbos. Ik heb nog wel een vraag over amendement B, wat gaat over het fiets-/voetpad wat dan moet veranderen in een voetpad. Wij vragen ons nog steeds af of het mogelijk is om een voetpad te hebben wat fietsers weert, maar wel toegankelijk blijft voor mindervaliden. Dus pas op het moment dat we echt zeker weten dat mindervaliden dus wel gebruik kunnen blijven maken van het voetpad, dan zullen we dit amendement steunen en anders niet. De voorzitter: De heer Van der Sluis. De heer Van der Sluis (GL): Dank u wel, voorzitter. De portefeuillehouder had het net al over een historisch moment. Ik denk dat dit ook een klein historisch moment is, namelijk dat Zaanstad zich presenteert als beheerder van een bescheiden bos. Ik geloof niet dat dat eerder is gebeurd. Dat is mooi, complimenten daarvoor. Het amendement over behouden van artefacten, dat steunen wij. We denken dat het op dit moment wat ongelukkig in de visie staat en kunnen ons vinden in het amendement. Wijziging van de kaartaanduiding, we hadden begrepen dat in het Zaanstad Beraad hierover al een toezegging was gedaan. Wel sluiten we ons aan bij de opmerking van mevrouw Schenk, het zou goed zijn als het Zwarte Pad toegankelijk is voor mindervaliden.

Geen uitbreiding van paden in het Hembrugbos, ik denk dat we daarin in beginsel verschillen met de Partij voor de Dieren. Wij denken namelijk dat het Hembrugbos ook bestaat bij de gratie van de steun van de omwonenden en de beleving van de natuur daar. De basis is ecologie, maar het effect is voor de mensen die er wonen om ervan te leren en te genieten. Daar zullen wel wat paden nodig zijn, met de opmerking dat wat nu in de visie staat, dat dat een concept is en zeker nog geen eindresultaat. Dus daar blijven we wel kritisch naar kijken, met deze motie steunen we niet. Wat we wel steunen is om niet te gaan barbecueën in het bos, dat vinden we een goed idee. Eventueel zou het ook nog een goed idee zijn om, als er dan paden en fietspaden komen, om daar niet met witte graffiti op te gaan spuiten, maar dat zijn we vergeten om daar een motie voor in te dienen. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: De heer Westerhof. De heer Westerhof (CDA): Dank u, voorzitter. Wij zijn ook tevreden met de visie op het Hembrugbos. Over de artefacten, het behouden daarvan. Het Hembrugterrein is nou eenmaal ook deel van een duister verleden en qua sfeer en vervreemding geven deze artefacten die sfeer duidelijk mee. Dat zou inderdaad jammer zijn als dat verdwijnt. We vragen ons wel af of dat hek wat er staat dan ook een artefact is. Misschien kan u daar nog wat op ingaan.

Wat betreft de paden in het Hembrugbos, we zijn het eens met de dierenpartij dat je dat niet zomaar moet gaan zitten doorkruisen met een web van paden. Dat was ook aanvankelijk helemaal niet de bedoeling. Maar we vragen ons wel af of die olifantenpaden van mijnheer Mattens dan eigenlijk niet nog erger zijn, want ik moet wel zeggen, ik ben een leek op het gebied van olifantenpaden, maar iedereen zelf zijn pad laten kiezen en dan kijken wat er gebeurt, dat is natuurlijk ook maar de vraag of dat goed afloopt, ook als je denkt aan het spreekwoord ‘een olifant in de porseleinkast’. Wat betreft het barbecueën, ja, voor ons is dat gewoon duidelijk. Het Hembrugbos is kostbaar en kwetsbaar en daar past geen harde muziek, geen stankoverlast, geen slechte lucht en ook geen afval. Laten we dat bij voorbaat voorkomen, want het is beter dan dat je dat achteraf weer moet gaan zitten opruimen en herstellen – als dat laatste dan überhaupt nog mogelijk is. Tot zover. De voorzitter: Verduidelijking van de heer Mattens over de olifantenpaadjes. De heer Mattens (PvdD): Dank, voorzitter. De olifantenpaadjes zijn bedoeld als voorbeeld dat als je het in het begin heel beperkt houdt qua paden, niet nog drie doorsnedes gaat maken, dat je kan zien: is dat niet gewoon

in de basis genoeg voor het gebied? Dan verstoor je het gebied het minst en op het moment dat je later ziet dat er echt enorme behoefte is doordat er olifantenpaadjes ontstaan zijn, dan kun je nog een voorziening extra treffen. De voorzitter: De heer Van der Laan. De heer Van der Laan (POV): Voorzitter, dank u wel. We zullen voor het volledige voorstel stemmen. Het amendement ‘Artefacten’ zijn we voor. ‘Wijziging kaartaanduiding’, daar zijn we tegen, want geen fietspad, dat betekent dat mensen met een fysieke handicap, ofwel afhankelijk zijn van een fiets, scootmobiel of een rolstoel, niet in het bos kunnen komen. Er moet gewoon gefietst kunnen worden, het is openbare ruimte. We steken er 800.000 euro in voor inrichting en beheer, dus dat moet gewoon in principe kunnen. De moties, ‘Geen uitbreiding van de paden in het Hembrugbos’, daar zijn we tegen. Het bos moet wat ons betreft gewoon voor iedereen toegankelijk zijn. En ‘Niet barbecueën in het Hembrugbos’, daar zijn we voor. Voordat je het weet heb je dezelfde verhalen als die we zien in ’t Twiske, zitten daar gewoon hele volksstammen daar barbecues leeg te gooien, plekken die daar verbranden en het vuilnis wat ze achterlaten is ook bizar. Dus laten we dat in elk geval niet doen. Dus tot zover, voorzitter. De voorzitter: Mevrouw Neefjes. Mevrouw Neefjes-IJfs (CU): Dank u, voorzitter.

De ChristenUnie is blij met de visie op het Hembrugbos, een mooie balans tussen behoud van wat waardevol is en ook toegankelijkheid om ervan te kunnen genieten. Want als je als bewoner of omwonende daarvan kunt genieten, dan ben je ook meer bereid om het ook in stand te houden. Wij hebben een vraag eigenlijk aan de Partij voor de Dieren over die olifantenpaadjes. Wij denken namelijk juist dat je wel paden moet aanleggen, zodat mensen niet buiten de paden gaan. Heb je daar een reactie op? De voorzitter: De heer Mattens. De heer Mattens (PvdD): Voorzitter, net zoals ik net zei. Kijk, de hoop is dat het zo beperkt mogelijk aanleggen van paden in principe gewoon al genoeg is voor de bewoners. Op het moment dat later blijkt dat die behoefte er wel is, dan kun je extra voorzieningen treffen. Maar hoe minder paden je initieel aanlegt, hoe beter dat is om te voorkomen dat je die natuur daar verstoort. De voorzitter: De heer Hoedemaeker. De heer Hoedemaeker (D66): Dank u wel. Ook wij vinden de visie op het Hembrugbos mooi in balans tussen natuurwaarde en recreatie. We zullen de amendementen van ROSA steunen, ook over het Zwarte Pad, want ik had ook begrepen dat dat inderdaad een omissie was aan de kant van het college.

Dat het zeker de bedoeling was dat het een voetpad zou zijn met een half verharde bedekking, zodat daar inderdaad volgens mij ook rolstoelgangers nog steeds gebruik van zouden kunnen maken. We zullen tegen de motie stemmen voor geen extra paden, want die gedeeltelijke, beperkte ontsluiting is denk ik juist van belang. Wat die barbecueplekken betreft, volgens mij was het geenszins de bedoeling dat er barbecueplekken in het bos en in het centrum van het bos kwamen, maar dat er misschien wel mogelijkheden waren aan de buitenkant van het terrein. Daar vraag ik de wethouder nog even om een verduidelijking over. Tot zover. De voorzitter: Ik zag een interruptie nog van de heer Westerhof op de heer Mattens.