Uitvoeringsplan Volkshuisvestingsfonds-1

2022/171

Uitvoeringsplan Volkshuisvestingsfonds-1 Versie: 2.0

5 januari 2022

Inhoudsopgave 1 1.1 1.2

Inleiding ......................................................................................................................................2 Aanleiding en doel ......................................................................................................................2 Leeswijzer...................................................................................................................................2

2 Beschrijving deelprojecten Programma VHF-1...........................................................................3 2.1 Samenhang Programma VHF-1 .................................................................................................3 2.1.1 Planning deelprojecten ...............................................................................................................3 2.1.2 Inzet financiële middelen ............................................................................................................3 2.2 Omschrijving deelprojecten ........................................................................................................5 2.2.1 Aanpak bestrijden malafide kamerverhuur .................................................................................5 2.2.2 Handhaving plus project .............................................................................................................8 2.2.3 Organisatie programma Zaandam Oost (incl.

overhead Volkshuisvestingsfonds) ...................12 2.2.4 Verduurzaming woningbezit .....................................................................................................15 2.2.5 Sloop-nieuwbouw/renovatie particuliere woningen...................................................................18 2.2.6 Behoud cultuurhistorische waarde bij renovatie .......................................................................21 2.2.7 Vernieuwen openbare ruimte....................................................................................................23 2.2.8 Zaans Natuur & Milieucentrum .................................................................................................25 2.2.9 Inloopvoorziening in ’t Veldpark................................................................................................27 3 3.1 3.2

Monitoring en verantwoording ..................................................................................................30 Doel ..........................................................................................................................................30 Opbouw ....................................................................................................................................30

4 Governance en financiën..........................................................................................................31 4.1 Inleiding ....................................................................................................................................31 4.2 Structuur ...................................................................................................................................31 4.3 Proces.......................................................................................................................................32 4.3.1 Plan: Doelstellingen en kaders .................................................................................................33 4.3.2 Do: Besluitvorming en uitvoering ..............................................................................................33 4.3.3 Check: Rapportage en verantwoording ....................................................................................33 4.3.4 Act: Beheersen en (bij)sturing ..................................................................................................34 4.4 Samenwerking met derden.......................................................................................................34 4.5 Financiële beheersing...............................................................................................................34 4.5.1

Vrijgave middelen .....................................................................................................................34 4.5.2 Risicobeheersing ......................................................................................................................35 Bijlage ..................................................................................................................................................... 1. Dashboard programma VHF-1 Zaandam Oost.............................................................................

Pagina 1 van 38

1 Inleiding 1.1 Aanleiding en doel In verschillende gebieden in Nederland staat de leefbaarheid onder druk. Daarom heeft het kabinet het Volkshuisvestingsfonds (VHF) – vooralsnog eenmalig -- in het leven geroepen. Gemeenten en regio's kunnen met geld uit dit fonds investeren in leefbaarheid en verduurzaming van de particuliere woningvoorraad in de meest kwetsbare gebieden. Bij de toekenning van de middelen aan gemeenten is prioriteit gegeven aan de zestien stedelijke vernieuwingsgebieden en de dertien grensen krimpregio’s waar leefbaarheid onder druk staat. Zaandam Oost is één van deze zestien prioritaire stedelijke vernieuwingsgebieden. Voor de vijf wijken Zaandam Zuid, Poelenburg, Peldersveld/ Hoornseveld, Rosmolenwijk en Kogerveldwijk is een samenhangend gedetailleerd maatregelenprogramma uitgewerkt. Dit programma is opgenomen in de aanvraag voor het Volkhuisvestingsfonds, die in de zomer van 2021 is gehonoreerd. Dit Uitvoeringsplan Volkshuisvestingsfonds 1 (VHF-1) beschrijft op hoofdlijnen hoe het samenhangend programma van maatregelen de komende tien jaar uitgevoerd gaat worden. Het programma bestaat uit negen deelprojecten met specifieke doelen en resultaten voor Zaandam Oost. Met het uitvoeren van het programma neemt de gemeente een forse opgave op zich.

De financiële investeringsomvang is in totaal € 62,3 miljoen (59,8 + 2,5 miljoen), waarvan circa € 41,9 miljoen uit het VHF wordt gefinancierd en € 18,2 miljoen met gemeentelijke middelen en € 2,3 miljoen cofinanciering derden. Doel van het Uitvoeringsplan VHF-1 is deze opgave te concretiseren in termen van aanpak, financiering, monitoring en organisatie om zo bij te dragen aan een zorgvuldige implementatie van het programma.

1.2 Leeswijzer Dit Uitvoeringsplan VHF-1 bestaat uit 4 hoofdstukken. In het volgende hoofdstuk (hoofdstuk 2) wordt de samenhang van het programma geduid met een beschrijving van de verschillende deelprojecten. Ook zijn de aanpak en planning van elk van de projecten op hoofdlijnen weergegeven. In hoofdstuk 3 is een monitor opgenomen dat wordt ingezet om de voortgang in de projecten te volgen en waar nodig deze bij te sturen. De monitor dient tevens als informatiebron voor de jaarlijkse verantwoording richting het Rijk. Hoofdstuk 4 beschrijft de organisatie, governance en beheersing van het Programma VHF-1 op het niveau van zowel het programma en de deelprojecten.

Pagina 2 van 38

2 Beschrijving deelprojecten Programma VHF-1 2.1 Samenhang Programma VHF-1 Het Programma Volkhuisvestingsfonds Zaandam Oost (VHF-1) is gericht op het renoveren en verduurzamen van woningen in particulier bezit in Zaandam Oost en het versterken van de veiligheid en leefbaarheid in het gebied. Het programma bestaat uit acht deelprojecten: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8.

Aanpak bestrijden malafide kamerverhuur Handhaving plus project Organisatie programma Zaandam Oost (incl. overhead Volkshuisvestingsfonds) Verduurzaming woningbezit Sloop-nieuwbouw/renovatie particuliere woningen Behoud cultuurhistorische waarde bij renovatie Vernieuwen openbare ruimte Zaans Natuur & Milieucentrum

Daarnaast wordt met de inzet van middelen uit het Volkhuisvestingsfonds budget elders vrijgespeeld om in te zetten voor de Inloopvoorziening In ’t Veldpark1. Hoewel dit deelproject dus niet direct bekostigd wordt met middelen uit het Volkhuisvestingsfonds, wordt het wel integraal uitgevoerd binnen het programma VHF-1. We beschouwen het daarom als het negende deelproject. 9. Inloopvoorziening in ’t Veldpark

2.1.1 Planning deelprojecten De projecten vormen een integraal pakket aan maatregelen. Elk project heeft een eigen aanpak, planning, financiering en resultaten die bijdragen aan de doelstellingen van het programma. Sommige projecten hebben daarom een kortere doorlooptijd en andere een langere. Zo is voor het ene project gekozen voor een korte maar intensieve aanpak (bv. handhaving plus project) en lopen andere deelprojecten gelijk aan de uitvoeringsduur van het totale programma. Onderstaand diagram geeft een overzicht van de looptijd van de negen deelprojecten. Deelproject 1 Aanpak bestrijden malafide kamerverhuur 2 Handhaving plus project 3 Organisatie programma Zaandam Oost (incl. overhead) 4 Verduurzaming woning bezit 5 Sloop-nieuwbouw/renovatie particuliere woningen 6 Behoud cultuurhistorische waarde bij renovatie 7 Vernieuwen openbare ruimte 8 Zaans Natuur & Milieucentrum 9* Inloopvoorziening in ’t Veldpark Figuur 1: Planning overzicht VHF-1 deelprojecten

2022 2023 2024 2025 2026 2027 2028 2029 2030 2031

2.1.2 Inzet financiële middelen In onderstaande tabellen is weergegeven hoe de middelen uit het VHF en de gemeentelijke cofinanciering zijn verdeeld over de projecten.

1 Door middelen uit projecten uit het Meerjaren Investeringsprogramma openbare ruimte (MIP) op te

nemen in de aanvraag is een belangrijk deel van de cofinanciering in de aanvraag ingebracht. Deze investeringen zijn immers onderdeel van de reguliere gemeentelijke begroting. Door een MIPprojecten onderdeel te maken van de aanvraag, is ruimte gecreëerd in deze begroting, waardoor ook de inloopvoorziening bekostigd kan worden (we noemen dit de VHF/MIP-schuif).. . Pagina 3 van 38

Tabel 1: Overzicht kosten en dekking Volkshuisvestingsfonds (VHF) Projectonderdeel

Totale kosten

dekking VHF

dekking cofinanciering

1 Bestrijden malafide Kamerverhuur € 2 Handhaving plus € Organisatie programma Zaandam 3 Oost (incl. overhead) € Verduurzaming woningbezit 4 €

6.081.300 €

4.256.910 €

1.824.390

1.449.220 €

1.014.454 €

434.766

2.925.000 €

2.047.500 €

877.500

8.122.177 €

5.685.524 €

2.436.653

5 Particuliere woningen 6 Behoud cult.hist. Waarde

€

21.018.500 €

14.712.950 €

6.305.550

€

2.500.000 €

1.750.000 €

750.000

7 Vernieuwing openbare ruimte 8 Zaans Natuur en Milieucentrum

€

15.686.000 €

10.980.200 €

4.705.800

€

2.016.255 €

1.411.379 €

604.876

€

59.798.452 €

41.858.917 €

17.939.535

Totaal

Tabel 2: Overzicht uitsplitsing cofinanciering Zaanstad VHF-1

De gemeentelijke cofinanciering is met € 18,2 mln. hoger dan de voor de aanvraag benodigde cofinanciering van € 17,9 mln. Door deze hogere cofinanciering in samenhang met de reeds voorziene cofinanciering vanuit derden ontstaat ruimte voor de VHF/MIP-schuif. De benodigde gemeentelijke cofinanciering wordt in hoge mate ingevuld door de MIP infraprojecten met een bedrag van € 12,6 miljoen. Deze opname creëert ruimte om circa € 7,9 miljoen op te nemen in de VHF/MIP-schuif en wordt per saldo aangewend om de gemeentelijke cofinanciering op andere deelprojecten in het VHF te dekken waaronder het project In ’t Veldpark (project 9). Bij de projecten 2, 3, 4 en 5 zijn als cofinanciering opgenomen de kosten van de gemeentelijke ambtelijke inzet. Voor deelproject 6 vormt het voorzien in cofinanciering onderdeel van de uitwerking. Voor project 8 ZNMC geldt dat 60% van de projectkosten mochten worden toegerekend aan de VHF-aanvraag. De verkregen subsidie van € 1,4 miljoen wordt voor ruim € 0,76 miljoen ingezet om de begroting van het ZNMC rond te krijgen en ruim € 0,65 miljoen via de MIP/VHF-schuif om te helpen de gemeentelijke cofinanciering van 30% op het totaal te dekken. Daarbij behoort wel de aantekening dat indien - om welke reden dan ook - de hiervoor genoemde cofinanciering in de komende 10 jaar zou dalen dan automatisch ook de te verkrijgen VHF-subsidie zal dalen.

In het hoofdstuk governance geven we aan hoe we dit risico willen beheersen.

Pagina 4 van 38

2.2 Omschrijving deelprojecten 2.2.1 Aanpak bestrijden malafide kamerverhuur 1. Project Deelproject

Aanpak bestrijden malafide kamerverhuur

Naam ambtelijk opdrachtgever Naam bestuurlijk opdrachtgever

Concerndirecteur met aandachtsgebied Zaandam Oost

Naam opdrachtnemer Opdrachtomschrijving

Programmamanager Poelenburg Peldersveld Deze opdracht bestaat uit de volgende 2 delen/sporen die niet los staan van elkaar.

Portefeuillehouder Veiligheid & Handhaving (in afstemming met portefeuillehouder Wonen v.w.b. spoor 2)

Spoor 1. de inzet van een integraal interventieteam; en Spoor 2. het inponden van circa 100 woningen Korte toelichting: Verschillende onderzoeken, gesprekken met bewoners en professionals en bestaande informatie bij de partners van het Regionale Informatie- en Expertise Centra (Riec) wijzen in de richting van verstorende en invloedrijke criminele netwerken en verdienmodellen in Zaandam Oost. Dan gaat het om (i) witwassen (via vastgoed), (ii) drugshandel, (iii) mensenhandel (o.a. arbeidsuitbuiting) en (iiii) illegale arbeid. Deze fenomenen hebben mogelijkerwijs de volgende ondermijnende effecten: 1. De onderwijskwaliteit staat onder druk door instroom van leerlingen die de taal slecht spreken en sterk achterlopen qua sociale ontwikkeling; 2. Systematische woonoverlast; 3. Slachtofferschap onder afhankelijke huurders/bewoners, met name arbeidsuitbuiting, maar bijvoorbeeld ook seksuele uitbuiting; 4. Een versterkte invloedspositie voor criminele kopstukken en netwerken door vastgoedbezit en witwaspraktijken; 5. Criminele bezittingen versterken de aantrekkingskracht van de criminele wereld op met name jongeren/jongvolwassenen; 6. Aantasting van ‘positief’ beleid in het kader van het Pact.

Beoogd resultaat

Het integraal interventieteam (een team van mensen vanuit de Inspectie van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (ISZW), Douane, Belastingdienst, Politie en gemeente) heeft als belangrijke taak om de criminele netwerken en verdienmodellen rondom bovenstaande fenomenen zo veel mogelijk te verstoren. Onderdeel daarvan is het aankopen van particuliere woningen, ofwel het inponden van vastgoed binnen een bestaand complex of woningportefeuille. Met name die woningen waar veel overlast wordt veroorzaakt. Daarbij gaat het hoofdzakelijk om het onrendabele deel van de verwerving (boven de WOZ-waarde), daarnaast om (project- en proceskosten, overdrachtsbelasting, notariskosten en overige juridische kosten). Spoor 1 Pagina 5 van 38

Met het interventieteam willen we de invloedrijke ondermijnende criminele netwerken en verdienmodellen zo veel mogelijk verstoren. Dan gaat het o.a. om netwerken die zich bezighouden met witwassen van crimineel geld (o.a. in de particuliere woningmarkt), mensenhandel (o.a. uitbuiting van arbeidsmigranten), illegale arbeid en drugshandel. Spoor 2 Met het inponden van woningen waarin de huidige activiteiten de leefbaarheid aantasten, willen we meer grip krijgen op de woningmarkt en de leefbaarheid daarmee vergroten. Sporen 1 en 2 Beide sporen moeten niet alleen de leefbaarheid in de wijken vergroten. Maar ook de aantrekkingskracht van het criminele pad voor jongeren en het ondermijnende effect daarmee op onze preventieve aanpak vanuit het Pact verkleinen. Totale bijdrage uit VHF Totale cofinanciering project Totale kosten deelproject

6.081.300,- (cofinanciering ad. 1.824.390 loopt buiten het project om via VHF-MIP-schuif) 0,6.081.300,-

2. Plan van aanpak Stappenplan Deelresultaten/ mijlpalen

Spoor 1: Interventieteam -

Voor de hele korte termijn kijken we alvast welke zichtbare korte termijnacties we kunnen uitvoeren vanuit de verschillende partners. (start Q4 2021 en 2022)

-

Parallel daaraan starten we met de eerder genoemde partners aan het creëren van een gemeenschappelijk totaal beeld van de opgave. Dit doen we door het onderling delen en combineren van informatie. (Q1 2022)

-

Vandaaruit werken we gezamenlijk aan één of meerdere barrièremodellen om deze netwerken en verdienmodellen te verstoren. In dit barrièremodel staan de interventies beschreven die elk van de partners (soms in gezamenlijkheid) gaan uitvoeren. (Q1 2022)

-

Op basis van deze interventies wordt duidelijk wat welke partner zal bijdragen en kan het interventieteam worden samengesteld. (Q1 2022)

-

Start en uitvoeren van de interventies met als doel het verstoren van de criminele bedrijfsprocessen (optie hierin is het opkopen van vastgoed). (Q2 2022 t/m eind 2027)

Spoor 2: Inponden van woningen - Samen met corporaties, BKZ, gemeente en mogelijke particuliere beleggers een plan van aanpak uitwerken voor het vastgoed verwervingsproces voor de aankomende jaren (inclusief ambitie jaarlijkse aantallen). (Q2 2022) Pagina 6 van 38

Kaders en werkprocessen

-

Op basis van de interventies (spoor 1) wordt bepaald of het inponden van woningen wenselijk en haalbaar is. (2022 – 2027).

-

Waar inponden wenselijk en haalbaar is zal dit worden georganiseerd door het projectteam. (2022 – 2027)

Het kader wordt gevormd door het wettelijk beschikbare instrumentarium. Daarbinnen moet alles mogelijk zijn om te doen wat nodig is. Qua werkproces wordt zo veel mogelijk getracht de werkzaamheden in nauwe samenwerking met de stakeholders op te zetten en uit te voeren, waarbij de gemeente of het Pact vaak een trekkersrol op zich neemt. Voor wat betreft de handhavingsactiviteiten in dit deelproject wordt tevens aansluiting gezocht met het project ‘Handhaving plus’ (zie 2.2.2.).

3. Proces Besluitvormingsproces

Voor spoor 1 het Interventieteam zullen we het barrièremodel rondom mensenhandel als geheim document presenteren aan het college. Hieruit volgen zeer waarschijnlijk ook een aantal keuzes die door het college en/of de raad formeel moeten worden vastgesteld (denk aan aankoop van vastgoed, vergunningstelsel voor glazenwassers, zelfbewoningsplicht, toepassing van de wet voorkeursrecht gemeenten voor bepaalde complexen als dat mogelijk is).

Participatieproces

Voor het deel van het interventieteam zijn de belangrijke stakeholders: de Belastingdienst, Douane, ISZW, banken, Financial Intelligence Unit Nederland (FIU-Nederland), Regionaal Informatie- en Expertise Centrum (RIEC), bewoners, ondernemers en de gemeente. De totstandkoming van de interventies gebeurt in gezamenlijkheid. Bewoners zullen bij dit onderwerp minder betrokken zijn. Wel zullen we hen goed informeren over wat we concreet aan acties hebben gedaan. Voor het deel inponden van woningen zijn de belangrijke stakeholders: de woningbouwcorporaties, BKZ en particuliere vastgoedbeleggers.

Wijze afstemmen met ambtelijk en bestuurlijk opdrachtgever

Dit zal plaatsvinden binnen de staf Veiligheid en de combistaf Pact Poelenburg en Peldersveld (in afstemming met het dagelijks bestuur van het Pact). Dit is in lijn met de ambitie de werkingssfeer van het Pact op te schalen naar geheel Zaandam Oost.

Pagina 7 van 38

2.2.2 Handhaving plus project 1. Project Deelproject

Handhaving plus project

Naam ambtelijk opdrachtgever Naam bestuurlijk opdrachtgever Naam opdrachtnemer Opdrachtomschrijving

Sectorhoofd Stedelijke Ontwikkeling

Beoogd resultaat Totale kosten Totale bijdrage uit VHF Totale co-financiering

Portefeuillehouder Veiligheid & Handhaving Sectorhoofd Handhaving Om schaarse woningen beschikbaar te houden voor gezinnen en wijken leefbaar te houden wil de gemeente kamergewijze verhuur tegengaan. Overbewoning van appartementen leidt tot overlast en vervuiling in woongebouwen en in de omringende wijk. Dit verzwakt de sociale samenhang in de wijken. De gemeente heeft recent de huisvestingsverordening herzien en een vergunningenstelsel ingevoerd. Hierbij is voor Zaandam Oost (Zaandam Zuid en Poelenburg/Peldersveld) een verbod op kamerverhuur ingesteld. Met de bijdrage uit het Volkshuisvestingsfonds wordt ingezet op extra handhavingscapaciteit. Extra capaciteit voor handhaving. € 1.449.220,- (totale voorziene kosten zijn € 2.720.586,-,) € 1.014.454,€ 434.766,- (in bestaande FTE’s) (totale eigen inzet in fte’s is € 1.706.132,- als onderdeel van de aanvraag VHF is een lager bedrag opgenomen)

2. Plan van aanpak Stappenplan

Onze ambitie is om binnen drie jaar bij alle woningen in Zaandam Zuid, Rosmolenwijk, Poelenburg, Peldersveld, Hoornseveld en Kogerveldwijk tenminste één keer een bezoek af te leggen om de feitelijke bewoning te controleren en daarmee woonfraude en woonoverlast tegen te gaan, om zodoende de leefbaarheid en het woongenot in deze wijken te vergroten. Om dit te bereiken wordt ingezet op het controleren en handhaven van: 1) Overtreding van de Wet basisregistratie Personen; 2) Overtreding van de verplichting uit de huisvestingsverordening om in de wijken Poelenburg en Peldersveld over een Huisvestingsvergunning te beschikken; 3) Overtreding van het verbod op omzetting in onzelfstandige woonruimte/ kamergewijze verhuur zonder vergunning o.g.v. de Huisvestingsverordening; 4) Overtreding van het verbod op woningvorming/ bouwkundig splitsen zonder vergunning o.g.v. de Huisvestingsverordening; 5) Overtreding van de regels van toeristische verhuur van woonruimte o.g.v. Huisvestingsverordening. Doelstellingen:  3-4 jaar stevige aanpak in de wijken Zaandam Zuid, Rosmolenwijk, Poelenburg, Peldersveld, Hoornseveld en Kogerveldwijk; Pagina 8 van 38

      

   Deelresultaten/ mijlpalen

Kaders en werkprocessen

Alle bewoners van 16 jaar en ouder die vallen onder de huisvestingsvergunningplicht in de wijken Poelenburg & Peldersveld hebben een huisvestingsvergunning; Meldingen van woonfraude en overlast worden binnen 5 werkdagen opgepakt; Terugkoppeling aan melders binnen 7 werkdagen;. Met meer zichtbaarheid komen er jaarlijks 25% meer meldingen binnen; Er worden 150 – 200 adressen per maand gecontroleerd;. Dossier is binnen 6 weken compleet; Er worden 300 handhavingstrajecten per jaar opgestart (uit 25% van de controles blijkt een overtreding, 50% herstelt de overtreding na onze controle binnen de gestelde termijn, de overige 50% gaat daadwerkelijk het handhavingstraject in); 90% van de handhavingstrajecten wordt binnen één jaar afgerond; De scores op de wijkmonitor in de bovengenoemde wijken op het gebied van leefbaarheid en veiligheid verbeteren ieder jaar ten opzicht van het voorgaande jaar; Het cijfer van bewoners voor zichtbaarheid in de wijk = 7.



Stap 1: Eind 2022 hebben alle inwoners (zowel sociale huurwoningen als particuliere (huur) woningen) met een huisvestingsvergunningplicht in de wijken Poelenburg & Peldersveld een huisvestingsvergunning en zijn alle particuliere (huur)woningen ten minste eenmaal gecontroleerd.  Stap 2: Eind 2023 zijn alle woningen in Zaandam Zuid ten minste een maal gecontroleerd.  Stap 3: Eind 2024 zijn alle woningen in de Rosmolenwijk, Hoornseveld en Kogerveldwijk ten minste een maal gecontroleerd. De aanpak van het Team Wijkgerichte Overlast is gericht op een actieve samenwerking met en betrokkenheid van stakeholders, zowel intern als extern. De werkwijze van Pact Poelenburg & Peldersveld is hierin een voorbeeld voor het team. 1) Meldingsbereidheid inwoners Om de meldingsbereidheid van woonfraude en –overlast onder inwoners te vergroten, moet het proces om te melden zo laagdrempelig mogelijk worden gemaakt. Ook moet er standaard een terugkoppeling gegeven worden aan melders, zodat zij weten dat hun melding serieus wordt genomen. Daarnaast moet de zichtbaarheid van het team in de wijken vergroot worden.  Een centraal meldpunt voor wijkgerichte overlast op zaanstad.nl  Een inloopspreekuur voor inwoners vanuit een buurtlocatie.  Zichtbaarheid van het team vergroten door herkenbaar in de wijken te lopen.  Taalbarrière wegnemen door inzet van medewerkers die meerdere talen spreken.

 Promotie van het team d.m.v. flyers/ folders/beeld- en video materiaal enz.  Monitoren servicenorm ontvangst meldingen tot sluiten meldingen.  Meldingen opslaan in Mozard. Pagina 9 van 38

2) Informatiebron andere teams Signalen van mensenhandel, uitbuiting, illegale arbeid enz. die door het team Wijkgerichte Overlast worden opgehaald, worden doorgezet naar andere afdelingen. Vaak kan er een link worden gelegd met malafide huiseigenaren. De samenwerking en informatie uitwisseling met andere teams en samenwerkingspartners zorgt voor een synergie effect.  Afbakenen eigen scope;  Heldere afspraken over wie welk signaal oppakt en terugkoppeling;  Bijhouden hoeveel en welke signalen er worden doorgezet naar andere teams;  Dataverrijking (voldoet aan AVG). Met middelen VHF extra capaciteit 4 FTE zichtbare Boa’s op jaarbasis voor 3 jaar. 3) Handhavingstrajecten Om te handhaven op de huisvestingsverordening zijn toezichthouders nodig.

Zij kunnen constateren of er sprake is van een overtreding op de volgende 5 punten: 1) Overtreding van de Wet basisregistratie Personen; 2) Overtreding van de verplichting uit de huisvestingsverordening om in de wijken Poelenburg en Peldersveld over een Huisvestingsvergunning te beschikken; 3) Overtreding van het verbod op omzetting in onzelfstandige woonruimte/ kamergewijze verhuur zonder vergunning uit de Huisvestingsverordening; 4) Overtreding van het verbod op woningvorming/ bouwkundig splitsen zonder vergunning uit de Huisvestingsverordening; 5) Overtreding van de regels van toeristische verhuur van woonruimte uit de Huisvestingsverordening. Administratie  Verantwoordelijk voor compleet maken dossier;  Zaak aanmaken in Mozard;  Termijnbewaking;  Opstellen en verzenden vooraankondigingen en beschikkingen. Daarnaast moet er voldoende juridische capaciteit aanwezig zijn, in de vorm van een jurist Gebruikstoezicht en een jurist BRP/HVV, zodat de handhavingsprocedure correct verloopt en om bezwaren te behandelen. Met middelen VHF extra capaciteit 1 FTE Jurist BRP/HVV op jaarbasis voor 3 jaar. Voor wat betreft de handhavingsactiviteiten in dit deelproject wordt tevens aansluiting gezocht met het project ‘aanpak bestrijden malafide kamerverhuur’ (zie 2.2.1) 3. Proces Besluitvormingsproces

Alle (juridische) instrumenten zijn reeds beschikbaar: Handhavingstraject (Straattoezicht) Pagina 10 van 38

Huisvestingsvergunning (Straattoezicht, Vergunningen, JZ) Omzettingsvergunning (Straattoezicht, Vergunningen, Gebruikstoezicht, JZ) Participatieproces

Woningcorporaties, bewoners, omwonenden, politie, ISZW, overige afdelingen binnen de gemeente zoals het Interventieteam, Burgerzaken, Naleving, Gebruikstoezicht, Vergunningen, OOV, het SWT.

Wijze afstemmen met ambtelijk en bestuurlijk opdrachtgever

Staf Veiligheid

Pagina 11 van 38

2.2.3 Organisatie programma Zaandam Oost (incl. overhead Volkshuisvestingsfonds) 1. Project Deelproject Naam ambtelijk opdrachtgever Naam bestuurlijk opdrachtgever Naam opdrachtnemer Opdrachtomschrijving

Organisatie programma Zaandam Oost (incl. overhead Volkshuisvestingsfonds) Concerndirecteur met aandachtsgebied Zaandam Oost Portefeuillehouder Wonen (in afstemming met portefeuillehouder P&O) Programmamanager Pact Poelenburg & Peldersveld (onderdeel 1)/Sectorhoofd Stedelijke Ontwikkeling (onderdeel 2) Het Volkshuisvestingsfonds richt zich op het gebied Zaandam Oost, met als doel om de leefbaarheid van dat gebied te verbeteren. Dit sluit aan bij de ambities en opdracht van zowel het college van de gemeente Zaanstad als de partners in het huidige Pact Poelenburg & Peldersveld (het Pact). In het Pact richten 24 maatschappelijke partijen zich op het verbeteren van de kansen voor de kinderen in de wijken. Dit gebeurt door langs drie centrale opgaven te werken aan het verbeteren van de omstandigheden en context waarin kinderen opgroeien (jeugd, armoede en participatie en fijn en veilig wonen). Onderdeel hiervan is het verbeteren van de veiligheid en het aanpakken van de criminele netwerken in de wijk en het veranderen van de woningvoorraad zodat de wijksamenstelling op de lange termijn diverser van samenstelling wordt. In dat kader wordt in samenspraak met corporaties gewerkt aan een separate woonvisie voor het gebied. Het vraagt een versteviging van de programmaorganisatie Pact t.b.v. de opschaling.

Het Volkshuisvestingsfonds draagt bij aan de leefbaarheid van Zaandam Oost door verbeteringen in de volkshuisvestelijke sfeer. De gemeentelijke organisatie is hierbij soms nog een remmende factor, omdat ze op onderdelen niet opgavegericht werkt. Voor het succes van het maatregelenprogramma is het dan ook van belang om de gemeentelijke organisatie te richten en in te richten op de opgaven in het gebied. Daarnaast is het ook van belang dat de gemeentelijke organisatie en de geschaalde programmaorganisatie zich goed tot elkaar verhouden. Hiervoor moet de organisatie zich op drie niveaus versterken: 1. Een sterke externe programmaorganisatie Pact PP op het niveau van de partners. Dit vraagt versterking van de inzet van het programmamanagement en -ondersteuning; 2. De versterking van een opgavegerichte gemeentelijke organisatie. Deze organisatie is in staat zich – meer dan nu – te richten op de bedoeling, de opgaven en partners in het gebied; 3. Planning & Control en management van het VHFprogramma zelf. Hierbij hoort dat de afdeling P&C ook het sturingsinstrumentarium ontwikkelt dat hoort bij opgavegerichte en gebiedsgerichte P&C.

Pagina 12 van 38

Beoogd resultaat Totale kosten Totale bijdrage uit VHF Totale co-financiering

Inzet van programmamanagement, meer opgavegerichte gemeentelijke organisatie en management programma Volkshuisvestingsfonds. 3.425.000,- (onderdeel 1: 2.425.000 en onderdeel 2: 1.000.000) 2.047.500,- (onderdeel 1: 1.547.500 en onderdeel 2: 500.000) 877.500,- (in bestaande FTE’s onderdeel 1.) + 500.000 (taakstelling dekking onderdeel 2)

2. Plan van aanpak Stappenplan

De middelen worden ingezet op de volgende onderdelen: 1. Versterking programmamanagement Pact PP (communicatie en secretariële ondersteuning);) 2. Versteviging gemeente Zaanstad t.b.v. opschaling en management en P&C van het Volkshuisvestingsfonds (inclusief kosten aanvraag VHF). Hieronder volgt per onderdeel een korte toelichting: 1.

Versterking programmamanagement Pact (communicatie, secretariële ondersteuning) Voor de ondersteuning van het programmabureau, de opgavemanagers en projectleiders is secretariële ondersteuning zeer wenselijk voor het maken van afspraken, organiseren van bijeenkomsten en versturen van mails vanuit de centrale mailbox en mogelijk ook het bijwerken op instructie van social media en website. Zowel voor het Pact PP als (opschaling naar) Zaandam Oost. Daarnaast is het noodzakelijk de communicatie te verbeteren. Hiervoor zal een gezamenlijk communicatieteam worden opgezet voor alle opgaven van het Pact Poelenburg Peldersveld (jeugd, participatie en armoede, wonen en veiligheid) met capaciteit van gemeente, corporaties en eventueel andere partners. 2. Versteviging gemeentelijke organisatie Zaanstad t.b.v. opschaling en management en P&C van het Volkshuisvestingsfonds (inclusief kosten aanvraag). De interne gemeentelijke organisatie moet zich nog meer dan nu kunnen richten op de opgaven in de verschillende wijken en buurten in Zaandam Oost. Om dat te realiseren hebben we de komende jaren ten minste twee opdrachten. De eerste opdracht is om in de interne organisatie belemmerende patronen te doorbreken, anders te sturen, om aan te sluiten bij de wijk op basis van data en verhalen, om medewerkers met mandaat in positie te brengen in de uitvoering. Dit grijpt op bijna alles in.

De tweede opdracht is om de verhouding tot het Pact goed vorm en inhoud te geven. Zowel op het niveau van ambities als doelen en ook in termen van relaties, mandatering, processen en organisatie. Deze twee opdrachten hangen onderling samen en pakken we daarom ook parallel op. Het management en P&C van het maatregelenprogramma dat gedekt wordt uit het Volkshuisvestingsfonds vormt een belangrijke voorwaarde om te kunnen sturen op resultaten. Daarbij is de P&C een belangrijke schakel om opgavegericht te kúnnen werken in een gebied. Dit vraagt de ontwikkeling van een opgavegericht sturingshuis. Pagina 13 van 38

Tot slot worden ook de kosten voor het opstellen van de aanvraag en het uitvoeringsplan uit dit budget gedekt. Deelresultaten/ mijlpalen

   

Kaders en werkprocessen

 

Versterken basis voor het richten van de gemeente; Versterken capaciteit voor uitvoering bestaande uitvoeringsplannen Pact PP; Organisatiekracht voor verbreden scope Pact PP naar Zaandam Oost voor zowel de gemeente Zaanstad als de programmaorganisatie; P&C en management van het VHF en ontwikkeling nieuw instrumentarium. Pact Poelenburg & Peldersveld Ovisie en Mvisie

3. Proces Besluitvormingsproces

De middelen in onderdeel 2 worden ingezet binnen de gemeente Zaanstad, de middelen in onderdeel 1 wordt ingezet binnen de samenwerking tussen partners in het Pact Poelenburg & Peldersveld. Over de inzet en verantwoording van deze laatste middelen worden nadere afspraken gemaakt tussen de gemeente en het Dagelijks Bestuur van het Pact.

Participatieproces

In het DB zitten de cruciale partners van het Pact: politie, corporaties, schoolbesturen PO en VO. Daarnaast ook de Rabobank en Albert Heijn.

Wijze afstemmen met ambtelijk en bestuurlijk opdrachtgever

Combistaf PP

Pagina 14 van 38

2.2.4 Verduurzaming woningbezit 1. Project Deelproject

Verduurzaming woningbezit

Naam ambtelijk opdrachtgever Naam bestuurlijk opdrachtgever Naam opdrachtnemer Opdrachtomschrijving

Sectorhoofd Gebiedsontwikkeling

Beoogd resultaat

Uitvoeringsregeling Verduurzaming woningbezit Zaandam Oost

Totale bijdrage uit VHF

Totale cofinanciering Totale kosten deelproject

Portefeuillehouder Wonen (in afstemming met portefeuillehouder duurzaamheid) Programmamanager Kwaliteit Bestaande Woningvoorraad Met een doordachte combinatie van maatregelen, specifiek gericht op Zaandam Oost, wordt de verduurzaming van particuliere woningen versneld. Op bestaande Rijkssubsidies wordt ingespeeld om zo te komen tot een ‘offer you can’t refuse’ aan de eigenaren, zodat ze meerdere verbeterstappen tegelijk zetten. Verbetering tot Label B is het doel en daarnaast ook het (inpandig) gereed maken van woningen voor toekomstige aansluiting op een warmtenet. Nader af te stemmen met aanvraag Programma Aardgasvrije Wijken (PAW), business ontwikkeling Warmtenetwerk Zaanstad (WNZ) en het nieuwe kabinetsbeleid rond verduurzaming.

(1) Minimaal 650 particuliere woningen verduurzamen naar minimaal label B en (2) daarnaast 500 woningen meteen ook voorbereid voor (inpandige) aansluiting op een warmtenet. Uitvoeringsbudget 8.122.177,- (5.685.524,- directe dekking uit het VHF en cofinanciering ad. 2.436.653,- loopt buiten deelproject om via VHF-MIP-schuif en inzet FTE’s). 189.000,- (via inzet FTE’s) 1 en 2 € 8.122.177,-

2. Plan van aanpak Stappenplan

1. Duidelijkheid geven in de verknoping en overlap met aanvraag Proeftuin Aardgasvrije Wijken (PAW). Hoe middelen in te zetten. 2. Duidelijkheid geven over inzet van de organisatie. Sturing en dekking 

Welke capaciteit voor procesbegeleiding, communicatie en begeleidend bureau is er nodig? o Sturing: Via de lijn wonen – programma kwaliteit woningvoorraad met input kennis en koppeling PAW, warmtenet, warmtebronnen, en andere duurzaamheidthema’s via team duurzaamheid. o Capaciteit:  Vanuit Duurzaamheid: Deel uren visiespecialist verduurzaming gebouwde omgeving, deel uren vakspecialist verduurzaming gebouwde omgeving, klein deel uren vakspecialist warmte (voor verbinding met WNZ) en klein deel uren regisseur duurzaamheid op overkoepelende vragen en sturing. Pagina 15 van 38

3. Er moet een regeling gemaakt worden die verder gaat dan de reeds bestaande stappensubsidie. Minimaal label B en transitie- warmtenet gereed  Overlap met ISDE (in 2022 door Rijk te vernieuwen) uitzoeken en bepalen of stapeling mag en wenselijk is.  Voor 200 woningen die via de BKZ regeling worden aangepakt wordt de verduurzaming uit dat deelproject bekostigd.  Overlap met stappensubsidie Zaanstad breed of stimuleringsregeling fundering aanpak uitzoeken.  Mogelijkheid voor inpassing aanpak; energiearmoede uitzoeken (differentiëren, prioriteren).  Mogelijkheid tot gebruik stimuleringslening additioneel uitzoeken.  Overleg met Warmtenet Zaanstad over potentie aanleg warmtenet parallel aan of kort na VHF aanpak. 4. Werkafspraken en capaciteit regelen bij het subsidiebureau. 5. Uitvoeringsregeling maken met besluitvormingstraject raad. 6. Besluitvorming regeling door raad. 7. Uitrol en communicatie regeling. 8. Wanneer kijken we terug, deel evaluatie, eventueel bijsturen en aanpassen regeling? Minimaal 2 keer per jaar. 9. Aanpassen / nieuwe regeling iedere 2 jaar naar gewenste omstandigheden. Deelresultaten/ mijlpalen

Kaders en werkprocessen

1. Maken regeling. Q2-2022 2. Vaststelling raad. Q3-2022 3. Uitrol ronde 1. 4. Bijsturing/aanpassen. 5. Uitrol ronde 2. 6. Bijsturing/ aanpassen. 7. Uitrol ronde 3. 8. Bijsturing/ aanpassen. 9. Uitrol ronde 4. 10. Bijsturing/ aanpassen. 11. Uitrol ronde 5. 12. Eindverantwoording. Transitievisie Warmte. Plan van aanpak Aardgasvrije Wijken (afstemming inzet). Plan van aanpak Kwaliteit bestaande woningvoorraad. Kader VHF subsidieverordening. Energiearmoede voorkomen (plan van aanpak in ontwikkeling)

3. Proces Besluitvormingsproces

Uitvoeringsregeling maken met besluitvormingstraject raad (en tussentijdse bijsturing en aanpassing). Pagina 16 van 38

Participatieproces

Wijze afstemmen met ambtelijk en bestuurlijk opdrachtgever



Toekomstige gebruikers van de regeling betrekken en interesseren;



Gesprekken met financiers en bedrijven/plaatselijke installateurs over mogelijkheden;



Corporaties en Huurdersoverleg Zaanstreek (HoZ) informeren. Kansen voor samen optrekken in aanpak;



VVE’s.

In eerste instantie vanuit wonen (besluitvorming), duurzaamheid goed aangehaakt (ter informatie).

Pagina 17 van 38

2.2.5 Sloop-nieuwbouw/renovatie particuliere woningen 1. Project Deelproject

Sloop-nieuwbouw/renovatie particuliere woningen

Naam ambtelijk opdrachtgever Naam bestuurlijk opdrachtgever Naam opdrachtnemer

Sectorhoofd Gebiedsontwikkeling

Opdrachtomschrijving

Door inzet van een financieel vastgoedmodel gebaseerd op een combinatie van verschillende financiële instrumenten (o.a. erfpacht en verlagen van de energielast) stelt BKZ BV particuliere eigenaren in staat om hun woning duurzaam te vernieuwen. Dit kan sloop-nieuwbouw betekenen of renovatie. Daarnaast kan het beschikbare budget niet alleen worden ingezet binnen BKZ, maar ook worden benut bij inponding door corporaties indien er sprake is van bloksgewijze aanpak.

Beoogd resultaat

Aanpak van 200 woningen: 1. 100 renovatie; 2. 100 vernieuwbouw Daarnaast: 3. 100 sociaal bereikbaar maken Sloop-nieuwbouw/renovatie particuliere woningen & particuliere woningen vernieuwen met financiering: 14.712.950,-)

Totale bijdrage uit VHF Totale cofinanciering Totale kosten deelproject

Portefeuillehouder Wonen Programmamanager Kwaliteit Bestaande Woningvoorraad (gedelegeerd opdrachtnemer BKZ: directeur BKZ BV)

6.305.550,- waarvan 3.800.000,- in zet FTE’s, 1.906.600,- VHF/MIPschuif, 598.950,- derden. 21.018.500,-

2. Plan van aanpak Stappenplan

Opstarten pilot woningen selectie; 1. Gereed maken van 2 wisselwoningen in eigendom BKZ voor verhuur zodat deze benut kunnen worden voor het interesseren van de doelgroep. 2. Uitwerking van de lopende pilots in de Rosmolenbuurt (Molenstraat renovatie 6 woningen volgens DFZ model en sloop/nieuwbouw 2 woningen Eendrachtstraat). Deze praktijkvoorbeelden gebruiken om doelgroep te informeren en enthousiasmeren (wat is er mogelijk en wat krijg je voor je geld). 3. Onderzoek naar verduurzaming bij renovatie op pand-niveau. En vervolgens 2 modelwoningen in de pilot Molenstraat opknappen met verduurzamingsmogelijkheden zodat bewoners dat kunnen zien en beleven. Inventarisatie in aanmerking komende woningen; 4. Inventarisatie zoekgebied vanuit opgaven in de stad. Bijvoorbeeld koppelkans Proeftuin Aardgasvrije Wijken, MIP etc. 5. Benaderen doelgroep door informatie en uitnodigen infomarkt. Uitrollen projecten: 6. Selecteren kanshebbers en maatwerkgesprekken voeren. Pagina 18 van 38

7. Intern checken welke beleidsvelden van toepassing zijn op vernieuwing. Adviezen uitzetten (dekking uit VHF). 8. Met aannemers in gesprek t.b.v. offerte. 9. Financiering rondmaken en opdrachtverstrekking. 10. Vergunningaanvraag. 11. Uitvoering. Deelresultaten/ mijlpalen

De gedachte is klein te beginnen en daarbij vooral een kwalitatief goed resultaat te halen dat als voorbeeld gaat dienen. Als de vernieuwbouw half van de grond komt is de kans dat mensen gaan afhaken groot. Juist dit moet men zelf gaan willen en niet het gevoel oproepen dat het opgelegd wordt vanuit gemeente/Rijk. Jaar 1 2 tot 4 woningen per jaar Jaar 2-3 5 tot 15 woningen per jaar Jaar 4-5 10 tot 20 woningen per jaar Jaar 6-10 30 tot 40 woningen per jaar 1. De realisatie van de pilotwoningen BKZ en sloop/nieuwbouw zijn daarvoor cruciaal. Tevens de beschikbaarheid van de twee wisselwoningen. 2. Het vinden van nieuwe doelgroep en serieuze kandidaten is volgende stap in opgave. 3. Positief resultaat financiering kandidaten. 4. Positief resultaat verkenning advies vakgebieden t.b.v. vergunning. 5. Opdrachtverstrekking.

Kaders en werkprocessen

Overeenkomst gemeente en BKZ t.b.v. realisatie wisselwoningen en sloop/nieuwbouw Eendrachtstraat. Inponding door corporaties mogelijk, mits bloksgewijs. Aankoop door BKZ mogelijk. Nieuw PvA nodig (2022-2026) voor programma Verbetering Kwaliteit Bestaande Voorraad, inclusief akkoord raad op dekking financiën. Proeftuin Aardgasvrije Wijken. DFZ model na 12 woningen nieuw raadsbesluit nodig. De nieuwe aanbesteding heeft een omvang van 60 woningen (in plaats van 12). De uitvoering verloopt wel in 2 fasen. Na afloop van de pilot (fase 1: 12 woningen) zal deze worden geëvalueerd. Die evaluatie en, in geval dit aanleiding geeft tot voortzetting, zal gekoppeld worden aan een raadsvoorstel voor de benodigde dekking voor de volgende 48 woningen (fase 2). Cafetaria model aanpak funderingsproblemen. Inzet middelen Zaanstad voor FDF landelijk fonds funderingsproblemen t.b.v. financiering deel van de woningen t.b.v. funderingsproblemen dat niet uit VHF mag (kan worden meegenomen in nieuw PvA). Kansrijkheid nagaan van inzet van de Wet Voorkeursrecht Gemeenten t.b.v. opkoop en tegengaan huisjesmelkers. Pagina 19 van 38

3. Proces Besluitvormingsproces

Instemming aankoop woningen door BKZ. Nieuw PVA verbetering bestaande kwaliteit bestaande woningvoorraad.

Participatieproces

Corporaties; Belangenverenigingen betrekken; RVO i.v.m. zoektocht naar vervangende nieuwbouw (pilot Assendelft); Bouwend Nederland en aannemers; Financiers: Rabo, ASN etc.

Wijze afstemmen met ambtelijk en bestuurlijk opdrachtgever

Staf Wonen (indien nodig in combistaf met duurzaamheid en mogelijk erfgoed)

Pagina 20 van 38

2.2.6 Behoud cultuurhistorische waarde bij renovatie 1. Project Deelproject

Behoud cultuurhistorische waarde bij renovatie

Naam ambtelijk opdrachtgever Naam bestuurlijk opdrachtgever

Sectorhoofd Gebiedsontwikkeling Portefeuillehouder Wonen (in afstemming met wethouder erfgoed) Programmamanager Kwaliteit Bestaande Woningvoorraad

Naam opdrachtnemer Opdrachtomschrijving

Beoogd resultaat Totale bijdrage uit VHF Totale cofinanciering

Totale kosten deelproject

Cultuurhistorische waarde is van belang voor de identiteit van wijken en buurten. Zo wordt op dit moment de waardering van vooroorlogse buurten verankerd in de welstandsnota, zodat hier bij wijken met hoge cultuurhistorische waarde met meer aandacht naar gekeken zal worden in het kader van vergunningverlening. Omdat we weten dat deze aandacht soms extra investeringen vergt (bijvoorbeeld in verband met een dunner isolatiepakket of ander materiaalgebruik) hebben we in het kader van onze aanvraag om middelen verzocht zodat hier zorgvuldig mee omgegaan kan worden. Aanpak van 100 woningen particulier en/of corporatiebezit met toevoeging kwaliteit / behoud cultuur historische waarde. 1.750.000,750.000,- door particulieren/corporaties (Let op: publiek maken van het tekort). 2.500.000,-

2. Plan van aanpak Stappenplan Deelresultaten/ mijlpalen

Kaders en werkprocessen

1. Bepalen voorwaarde t.b.v. bijdrage per woning / onrendabele top; 2. Zoeken naar cofinanciering; 3. Subsidieregeling maken t.b.v. bijdrage; 4. Gesprek met corporaties t.b.v. behoud en investering in kwaliteit; 5. Bepalen fasering; 6. Uitvoeren subsidieregeling vanaf Q1 2023; 7. Evalueren en aanpassen per 2 jaar. In overleg met de corporaties moet bekeken worden in welke projecten en fasering er extra geïnvesteerd dient te worden t.b.v. behoud van de cultuurhistorische waarde. Berekend moet worden per project/woning wat de extra investering dan betreft dan wel een onrendabele top vaststellen. Bij particulier bezit dient er een berekening per woning te worden vastgesteld wat de kwalitatieve toevoeging van de cultuurhistorische waarde dan wel behoud ervan extra kost. Elke 2 jaar dient de regeling bekeken en geëvalueerd worden of er aanpassingen nodig zijn om op actuele situaties in te kunnen spelen.

3. Proces Besluitvormingsproces

Bestuurlijk de regeling vaststellen waarbij de bijdrage mag worden verstrekt. Pagina 21 van 38

Na evaluatie en noodzakelijk aanpassen van de regeling deze opnieuw laten vaststellen Participatieproces

Het opstellen van inhoud van de regeling zal in overleg met de corporaties plaatsvinden.

Wijze afstemmen met ambtelijk en bestuurlijk opdrachtgever

Regeling dient te worden afgestemd in staf Wonen en Erfgoed

Pagina 22 van 38

2.2.7 Vernieuwen openbare ruimte 1. Project Deelproject

Vernieuwen openbare ruimte

Naam ambtelijk opdrachtgever Naam bestuurlijk opdrachtgever Naam opdrachtnemer Opdrachtomschrijving

Afdelingshoofd Strategie en Beleid Openbare Ruimte Wethouder Openbare Ruimte Programmacoördinator MIP Via het MIP wordt een aantal openbare ruimte projecten gerealiseerd in Zaandam Oost tussen 2022 en 2025. Bij het VHF is een concrete lijst met 10 projecten opgenomen. Daarnaast is een beredeneerde inschatting gemaakt welke projecten in de periode 2026-2031 in Zaandam Oost gerealiseerd dienen te worden. Bij de VHF aanvraag is hiervoor een stelpost opgenomen zonder specificatie per project. De module vernieuwing openbare ruimte heeft een totale omvang van € 15,7 miljoen. De gemeentelijke cofinanciering wordt in hoge mate ingevuld door de MIP infraprojecten. Deze opname creëert ruimte om circa € 7,9 miljoen op te nemen in de VHF/MIP-schuif en wordt per saldo aangewend om de gemeentelijke cofinanciering op andere deelprojecten in het VHF te dekken. Voorts heeft Zaanstad na overleg met BZK projecten toegevoegd uit het reeds gedekte MIP-2020-2025 met een hogere proportionaliteit voor het VHF. Op deze wijze ontstaat ruimte in de VHF/MIP-schuifruimte om het project In ’t Veldpark te financieren. 1) Infraprojecten: In totaal is voor een bedrag van € 11.158.000,- aan infraprojecten opgenomen (de omvang van de MIP-investering is circa € 21,3 miljoen waarvan na de proportionaliteitstoets 53% in het kader van de VHF de genoemde € 11.158.000,- is toegelaten tot het VHF).

In de afrekening werkt het als volgt: Zaanstad levert 100% van de bonnen in 2031 waarvan 53% dan goedgekeurd kan worden als toegelaten kosten in het kader van het VHF. 2) Bomen en klimaatadaptatie: Voorts zijn als additionele projecten de kosten van € 2.125.000,- miljoen opgenomen voor het doen plaatsen van 850 grote bomen in het gebied en € 2.000.000,- voor het realiseren van een waterbassin in het kader van de klimaatadaptatie. Deze twee extra projecten kunnen dus gerealiseerd worden door een VHF-subsidie van € 2.887.500,-. De eigen bijdrage van Zaanstad van 30% ten bedrage van € 1.237.500,moet nog verwerkt worden in het MIP in de periode 2022-2031 om deze acties volledig uit te kunnen voeren. Dit zal in het MIP verwerkt gaan worden. 3) Groenproject: Tenslotte zijn de kosten opgenomen van het Groenproject Levende Stad voor € 403.000,-. Waarvan € 250.000,- reeds gedekt is in het MIP en waaraan € 153.000,- VHF-subsidie wordt toegevoegd. Per saldo moet in de jaren 2022-2031 voor een bedrag van € 7,4 miljoen nog worden opgenomen in het MIP om daarmee na de

Pagina 23 van 38

proportionaliteitstoets € 5,7 aan kosten te kunnen verantwoorden om de totale VHF-subsidie te realiseren. Dankzij de VHF-subsidie wordt een bedrag van € 3.040.500,toegevoegd aan het MIP. Beoogd resultaat Totale kosten Totale bijdrage uit VHF Totale co-financiering

De realisatie van 10 infraprojecten plus een aantal nader aan te wijzen extra infraprojecten in de periode 2026-2031 en een drietal Boom-, Klimaatadaptatie- en Groenprojecten. € 15.686.000,€ 10.980.200,- (waarvan 7.939.700,- gaat naar de VHF-MIP-schuif) Per saldo 4.705.800,- in VHF-aanvraag (namelijk 12.645.500,cofinanciering minus VHF-MIP-schuif van 7.939.700,-)

2. Plan van aanpak Stappenplan Deelresultaten/ mijlpalen Kaders en werkprocessen

Bij de begroting 2022 wordt tevens het MIP aangeboden en jaarlijks geactualiseerd. . Jaarlijks te meten via de VHF-monitoring. Op realisatie van de projecten en op omvang van de investering gezien de daarmee te genereren lokale cofinanciering via de VHF/MIP-schuif. De projecten lopen via de jaarlijkse vaststelling van het MIP door de gemeenteraad.

3. Proces Besluitvormingsproces

Jaarlijks bij de begroting.

Participatieproces

De participatie vind plaats op reguliere wijze bij de uitvoering van de projecten.

Wijze afstemmen met ambtelijk en bestuurlijk opdrachtgever

Jaarlijks bij de opstelling van het concept-MIP.

Pagina 24 van 38

2.2.8 Zaans Natuur & Milieucentrum 4. Project Deelproject

Zaans Natuur & Milieucentrum (ZNMC)

Naam ambtelijk opdrachtgever Naam bestuurlijk opdrachtgever Naam opdrachtnemer Opdrachtomschrijving

Afdelingshoofd Strategie

Beoogd resultaat

Totale kosten Totale bijdrage uit VHF Totale co-financiering

Wethouder Duurzaamheid Procesmanager ZNMC Voor het Zaans Natuur & Milieucentrum (ZNMC) wordt een nieuw onderkomen gerealiseerd in het Darwinpark. Het doel is voor het ZNMC een duurzaam onderkomen te realiseren en daarbij het park leefbaarder en dierbaarder te maken voor de buurtbewoners. Het ZNMC beheert het Darwinpark en de natuurspeeltuin en heeft daarnaast een functie om de inwoners van Zaanstad te informeren over duurzaamheid, natuur en mogelijkheden die zij zelf hebben in en om het huis om bij te dragen aan verduurzaming van hun leefomgeving. Daarnaast heeft het ZNMC een functie bij het aanbieden van onderwijsprogramma en lespakketten op locatie van het ZNMC voor het basisonderwijs. Nieuwbouw locatie Zaans Natuur & Milieucentrum door het circulair bouwen met gebruik van bouwmaterialen die vrijkomen uit een schoolgebouw dat tijdelijk is gebruikt. Het schoolgebouw wordt op de huidige locatie gedemonteerd en in aangepaste vorm voor het ZNMC opgebouwd. 3.360.425,- totaal maar daarvan 60% toerekenbaar aan VHF 2.016.255,€ 760.425,- (overige 650.954 gaat naar VHF-MIP-schuif) Zaanstad 300.000 (MIP) ZNMC zelf 2.300.000

5. Plan van aanpak Stappenplan

Deelresultaten/ mijlpalen

Kaders en werkprocessen

Ter voorbereiding op de nieuwbouw zijn ontwerpen gemaakt van het gebouw en de inpassing hiervan in het Darwinpark. Bij de uitwerking van de plannen voor de natuurspeeltuin is rekening gehouden met nieuwbouw voor het ZNMC. Ten behoeve van de realisatie is de bouwvergunning en bestemmingswijziging inmiddels in procedure gebracht. Als deze onherroepelijk zijn kan de realisatie van het ZNMC starten. De nieuwbouw wordt circulair gerealiseerd, het voormalige schoolgebouw Octant te Assendelft fungeert als donorpand voor de bouw van het ZNMC. Het donorpand is inmiddels gedemonteerd en ligt opgeslagen in een loods. Bij de start van de bouw worden de bouwmaterialen uit de loods naar de bouwlocatie vervoerd. De omgevingsvergunning en bestemmingswijziging zijn aangevraagd. Zodra deze onherroepelijk zijn start de bouw. Naar verwachting kan april/mei 2022 gestart worden met de bouw van het ZNMC. Qua planning wordt rekening gehouden met 9 tot 12 maanden bouwtijd. Niet van toepassing

6. Proces Besluitvormingsproces

Juni/juli 2017 hebben college en gemeenteraad ingestemd met het verstrekken van een geldlening aan het ZNMC ten behoeve van de nieuwbouw. Dit is inmiddels nader uitgewerkt in een leningsovereenkomst, de lening is verstrekt aan het ZNMC.

Pagina 25 van 38

Ten behoeve van de omgevingsvergunning en bestemmingswijziging wordt momenteel de gebruikelijke procedures en bijbehorende besluitvorming doorlopen. Participatieproces

De plannen voor de nieuwbouw, ontwerpen voor het ZNMC en Natuurspeelplaats zijn al met de buurt gedeeld. De ontwikkelingen zijn door de omwonenden enthousiast ontvangen. De omwonenden worden via de website en eventuele nieuwsbrieven nader geïnformeerd.

Wijze afstemmen met ambtelijk en bestuurlijk opdrachtgever

De nieuwbouw ZNMC wordt besproken in de staf Duurzaamheid of bilateraal met de bestuurlijk opdrachtgever.

Pagina 26 van 38

2.2.9 Inloopvoorziening in ’t Veldpark 1. Project Deelproject

Inloopvoorziening in ’t Veldpark met gebruikersruimte (locatie n.n.b.)

Naam ambtelijk opdrachtgever Naam bestuurlijk opdrachtgever

Sectorhoofd Frontlijn

Naam opdrachtnemer

Projectleider (n.t.b.).

Opdrachtomschrijving

Op 9 november 2021 is het college akkoord gegaan met het Actieplan Burgermeester in ’t Veldpark. Direct daarna is het plan aangeboden aan de raad, conform eerdere toezeggingen. In het plan wordt ingegaan op de integrale, domeinoverstijgende aanpak van de overlastproblematiek in het park. Het plan beschrijft de reeds genomen en de nog in te zetten maatregelen op korte termijn om de situatie in het park beheersbaar te houden. Daarnaast beschrijft het mogelijkheden voor een structurele aanpak op langere termijn en welke extra middelen hiervoor nodig zijn. De realisatie van een inloopvoorziening met gebruikersruimte, maakt onderdeel uit van die maatregelen.

Portefeuillehouder integraal plan Burgemeester In ’t Veldpark (in afstemming met portefeuillehouder Zorg)

De basis voor een dergelijke inloopvoorziening is beschreven in het rapport “Inloop- en gebruiksvoorziening – projectbeschrijving en begroting 2020/2021” (versie 1.1, augustus 2020, drs. S.A. Schoorl). Bij bespreking van de begroting is op 9 november 2021 een motie aangenomen van PvdA, POV en DZ (motie 8 Inloopvoorziening met gebruikersruimte). Hierin wordt het college verzocht om:  te werken aan een inloopvoorziening op een permanente locatie;  daarnaast ter overbrugging te werken aan een inloopvoorziening op een tijdelijke locatie.

Beoogd resultaat Totale bijdrage uit VHF

In de reactie vanuit de bestuurlijk portefeuillehouder is onder meer aangegeven dat:  beoogd wordt een (tijdelijke) inloopvoorziening met gebruikersruimte te realiseren, waarbij alcohol en drugsgebruik onder goede begeleiding van zorgprofessionals wordt gedoogd, doch dealen niet;  de gemeente zich tot het uiterste zal inspannen om in de eerste helft van 2022 een dergelijke voorziening te realiseren;  dit geen eenvoudige opgave is, mede omdat opnieuw een geschikte locatie gezocht zal moeten worden (met risico weerstand omwonenden);  de realisatie gepaard moet gaan met een zorgvuldig participatietraject;  niet gesproken kan worden over een permante voorziening (wel semipermanent), omdat de gelden van het Volkshuisvestingsfonds voor de duur van 5 jaar worden ingezet. Voordat die termijn afloopt zal opnieuw de balans opgemaakt worden. Een (tijdelijke) inloopvoorziening met gebruikersruimte in Zaanstad die bij voorkeur in de eerste helft van 2022 wordt gerealiseerd. Geen rechtstreekse bijdrage; bijdrage ad. maximaal € 2.500.000 via VHF-MIP-schuif ten behoeve van project.

2. Plan van aanpak Stappenplan

Voorbereidingsfase Pagina 27 van 38

 Bepalen of (een deel van) deze opdracht in eigen beheer kan worden uitgevoerd of extern moet worden uitbesteed, binnen de kaders van het beschikbare budget. Bij uitbesteding is een traject van aanbesteding van toepassing (marktconsultatie). Vertraging is echter niet wenselijk.  Inventariseren huidige wensen en verwachtingen van doelgroep en partners. Planfase:  Zoektocht naar geschikte locatie.  Ophalen ’good practices’ andere gemeenten, door middel van werkbezoeken met partners (bv. A’dam/Regenboog, Apeldoorn/Omnizorg, etc.).  Participatietraject en communicatie met (mogelijk toekomstige) omwonenden.  Afspraken met (nieuwe) partners over het zorgaanbod (te denken valt aan Brijder en Reakt), in goede aansluiting op het aanbod van huidige partners, zoals Stichting Surant, Leger des Heils, GGD, Zorgen Veiligheidshuis.  Afspraken met Politie over de handhaving in en rond de locatie (met name aanpak dealen).  Doorlopen proces vergunningverlening. Realisatiefase:  Geschikt (doen) maken van locatie/verbouwing.  Realisatie inloopvoorziening. Gebruiksfase:  Ingebruikname inloopvoorziening. Deelresultaten/ mijlpalen

De inloopvoorziening moet voldoen aan de eisen die beschreven zijn in het bijgevoegde rapport “Inloop- en gebruiksvoorziening – projectbeschrijving en begroting 2020/2021”. Daarbij is belangrijk dat gekomen wordt tot:  Draagvlak bij omwonenden, partners en de doelgroep;  Domein overstijgende samenwerking, waarbij nauw wordt opgetrokken met spelers uit het Stedelijk Domein, de Zorg, Veiligheid en het Sociaal Domein;  Integratie werkende elementen inloopvoorzieningen andere gemeenten.

Kaders en werkprocessen

Relevant zijn:  Actieplan Burgemeester In ’t Veldpark (9 nov 2021 akkoord college en de raad is daarover geïnformeerd);  Rapport “Inloop- en gebruiksvoorziening – projectbeschrijving en begroting 2020/2021” (versie 1.1, augustus 2020, drs. S.A. Schoorl);  Motie 8 Inloopvoorziening (9 november 2021 in de raad, zie eerder).

3. Proces Besluitvormingsproces

De inloopvoorziening maakt onderdeel uit van het actieplan Burgemeester In ’t Veldpark, waarmee het college op 9 november 2021 akkoord is gegaan en dat vervolgens is aangeboden aan de raad. Via een (aangenomen) motie heeft de raad op 9 november 2021 aangedrongen op het snel realiseren van een (tijdelijke) inloopvoorziening. Daarbij werd door de inbrengers (PvdA, POV en DZ) geconstateerd dat deze voorziening reeds op de prioriteitenlijst staat en dat het zo goed als zeker is dat de gelden van het Volkshuisvestingsfonds (VHF) aangewend kunnen worden voor dit doel.

Participatieproces

Voor dit traject is een participatietraject met omwonenden cruciaal. Tevens moet goed worden afgestemd met interne en externe partners. Pagina 28 van 38

Afspraken hierover worden gemaakt in de bestaande werkgroep Burgemeester In ’t Veldpark. Wijze afstemmen met ambtelijk en bestuurlijk opdrachtgever

De projectleider Inloopvoorziening zal vanwege de benodigde samenhang met het Actieplan Burgemeester In ’t Veldpark, deelnemen aan de integrale werkgroep Burgemeester In ’t Veldpark, die toeziet op de uitvoering en monitoring van het totale actieplan. In deze werkgroep (o.l.v. de Ketenregisseur Zorg & Veiligheid) participeren de betrokken gemeentelijke afdelingen (zoals OOV, Straattoezicht, Vangnet, Communicatie, Wijkmanagement en Kennis) en (huidige) partners zoals de politie, het Leger des Heils en Stichting Surant. Hiernaast heeft de projectleider frequent bilateraal contact met de Ketenregisseur Zorg en Veiligheid en de ambtelijk opdrachtgever. De voortgang op het actieplan Burgemeester In ’t Veldpark (inclusief Inloopvoorziening) wordt frequent geagendeerd in de Combistaf Jeugd, Zorg en Veiligheid.

Pagina 29 van 38

3 Monitoring en verantwoording 3.1 Doel Over de implementatie van het programma en de besteding van de middelen wordt jaarlijks verantwoording afgelegd richting het Rijk via SiSa2 en in jaar 11 een eindverantwoording. De projectresultaten moeten minimaal voldoen aan de eisen gesteld in de regelgeving en conform de aanvraag en de beschikking zijn. Tegenover de besteding van middelen uit het Volkhuisvestingsfonds moet ook de toegezegde gemeentelijke cofinanciering staan. Om de gewenste eindsituatie te borgen is een dashboard VHF opgesteld. Het doel van het dashboard is de voortgang van het programma continu te monitoren in termen van besteding en resultaten. Dit draagt bij aan een doelmatige en doeltreffende besteding van de middelen. Het dashboard faciliteert de uiteindelijke verantwoording richting het Rijk en mitigeert het risico op terugvordering bij onvolledige of onrechtmatige besteding. Binnen het programma wordt het dashboard gebruikt om risico’s in de deelprojecten en voor het programma tijdig te identificeren en hierop te acteren. Het dashboard wordt gevoed door zowel financiële informatie als projectspecifieke informatie.