Nota prostitutie en seksbranche gemeente Zaanstad - 2021
Tekst van het document
De uitvoering van het programma vindt binnen de regio Zaanstreek-Waterland plaats op basis van een regionaal actieplan ‘Geweld hoort nergens thuis’. Daarbij wordt gewerkt aan het vergroten van het bewustzijn van slachtoffers en het vroegtijdig signaleren door het netwerk en de professionals van lokale teams. Problemen worden zoveel mogelijk ‘van onderop’ gesignaleerd en zo vroeg mogelijk lokaal aangepakt ter voorkoming van ernstiger leed. Dit plan draagt onder andere bij aan de versterking van de samenwerking tussen diverse partners zoals de politie, Veilig Thuis, Jeugdteams, Sociale Wijkteams, Zorg- en Veiligheidshuis, onderwijs, zorgcoördinator mensenhandel en Scharlaken Koord. Deze samenwerking is nodig om de ernstige, langdurige en complexe huiselijk geweld situaties goed in beeld te krijgen en te kunnen doorbreken. Sinds eind 2020 is er in Zaanstad ook een lokaal actieplan ‘Geweld hoort nergens thuis’, dat zich specifiek voor Zaanstad richt op de uitvoering van de acties om bovenstaande doelstellingen te bereiken. 6.3
Een beheersbare vergunde sector inclusief een transparante procedure voor de verdeling en verlening van de (schaarse) exploitatievergunningen
Sinds 2000 geldt een vergunningplicht voor alle seksbedrijven in Zaanstad. Dit is relevant voor een beheersbare seksbranche en is onderdeel van het barrièremodel om misstanden en mensenhandel binnen de branche te voorkomen (zie ook paragraaf 6.2). De vergunningplicht speelt een belangrijke rol bij het beschermen van de openbare orde, het woon- en leefklimaat en de volksgezondheid. In hoofdstuk 3 van de APV staan alle regels ten aanzien van vergunningen voor seksbedrijven. In hoofdstuk 7 van deze nota wordt de vergunningsprocedure voor seksbedrijven verder toegelicht. In de ‘Aanvraag- en selectieprocedure exploitatievergunning seksbedrijf – 2021’ staat beschreven hoe de schaarse exploitatievergunningen voor seksbedrijven worden verdeeld en welke criteria daarbij van toepassing zijn.
Nota prostitutie en seksbranche gemeente Zaanstad - 2021
17
6.4
Actueel beleid voor de prostitutie en seksbranche: aangepast aan de laatste inzichten, wetgeving en jurisprudentie
Actueel beleid is van belang om de prostitutie en seksbranche lokaal te kunnen reguleren. Met deze beleidswijziging zijn aanpassingen in de nota (inclusief de nadere regels ex. artikel 3:2b en de Handhavingsmatrix) en de APV artikelen doorgevoerd.14 Tevens is er een aanvraag- en selectieprocedure met een verdelingsmethode voor de schaarse exploitatievergunningen voor seksbedrijven opgesteld. Hiermee voldoet het beleid weer aan de laatste inzichten, wetgeving en jurisprudentie.
7 Vergunningsprocedure seksbedrijven 7.1
Maximumstelsel
Binnen de gemeente Zaanstad wordt een beperkt aantal exploitatievergunningen verleend voor seksbedrijven. Sinds 2000 geldt in Zaanstad een maximumstelsel van één escortbedrijf, twee prostitutiebedrijven (niet zijnde raamprostitutie of escort) en twee overige seksbedrijven.15 Raam- en straatprostitutie zijn in Zaanstad verboden. In Zaanstad was er in 2000 één escortbedrijf vergund. Met de gemeenten binnen ZaanstreekWaterland werd afgesproken dat alle gemeenten maximaal één escortbedrijf vergunnen. Een toename van escortbedrijven werd ongewenst geacht, omdat de escort een moeilijk te controleren en te beheersen branche is. Daarom werd in het belang van de openbare orde geacht dat deze minder zichtbare vorm van exploitatie van prostitutie niet op al te grote schaal in de regio moest worden toegestaan. Daarnaast was er in Zaanstad in 2000 één prostitutiebedrijf in de vorm van een seksclub gevestigd. Door maximaal twee vergunningen aan prostitutiebedrijven te verlenen werd ruimte geboden aan enige groei van de legale prostitutiebranche. Vanwege de nabijheid van Amsterdam met zijn sterk ontwikkelde prostitutieaanbod werd het niet noodzakelijk geacht de weg vrij te maken voor een sterke toename van het aantal prostitutiebedrijven in Zaanstad. Tevens waren er in 2000 in Zaanstad een parenclub en een klein sekstheater (geïntegreerd in een bar) gevestigd.
Door het maximale aantal vergunningen voor overige seksbedrijven vast te stellen op twee, werd ingehaakt op de behoefte die al enkele jaren in Zaanstad bestond. In de afgelopen 20 jaar zijn er altijd nog exploitatievergunningen voor seksbedrijven beschikbaar geweest waarmee geconstateerd kan worden dat de vraag niet groter is dan het aanbod. Er is dan ook geen aanleiding om het maximumstel ten aanzien van seksbedrijven te wijzigen. 7.2
Activiteiten seksbedrijven
Het soort activiteit is van belang voor het bepalen welke voorwaarden aan de vergunning worden verbonden en de wijze van toezicht en handhaving. Binnen de definitie van een seksbedrijf zijn vijf verschillende activiteiten te onderscheiden: 1. Bedrijfsmatig gelegenheid geven tot het verrichten van seksuele handelingen met een derde tegen vergoeding (=prostitutiebedrijf); of 2. Bedrijfsmatig gelegenheid geven tot prostitutie in de vorm van bemiddeling tussen klant en prostituee (=escortbedrijf); of 3. Bedrijfsmatig gelegenheid geven tot het verrichten van seksuele handelingen met en voor een derde (niet tegen vergoeding) (=overig seksbedrijf); of 4. Bedrijfsmatig gelegenheid geven tot het verrichten van seksuele handelingen voor een derde tegen vergoeding (=overig seksbedrijf); of 5. Bedrijfsmatig gelegenheid geven tot het aanbieden van fysieke vertoningen van erotisch-pornografische aard (al dan niet tegen vergoeding) (=overig seksbedrijf).
14 15
Zie hoofdstuk 2 voor een overzicht van alle lokale beleidswijzigingen. Het maximumstelsel is in 2000 in regionaal verband (binnen Zaanstreek-Waterland) afgestemd.
Nota prostitutie en seksbranche gemeente Zaanstad - 2021
18
De vergunningplicht is niet alleen verbonden aan de inrichting, maar primair aan de activiteit ‘het uitoefenen van een seksbedrijf’. Uit de praktijk blijkt bijvoorbeeld dat prostitutie op veel verschillende plekken plaatsvindt, dus niet alleen in (raam)bordelen, maar onder andere ook in massagesalons16, sauna’s en campers op parkeerplaatsen. Al deze vormen vallen, indien het gaat om bedrijfsmatig gelegenheid bieden en indien er real time seksuele handelingen met of voor een derde (al dan niet tegen vergoeding) of als er fysieke vertoningen van erotisch-pornografische aard plaatsvinden, onder de vergunningplicht. Bij het verlenen van een nieuwe exploitatievergunning wordt met dit beleid meer rekening gehouden met de verschillende activiteiten die in de seksbranche worden aangeboden. In één vergunning kunnen dan ook meerdere activiteiten worden opgenomen. Bijvoorbeeld een seksbedrijf met een ruimte waar gelegenheid wordt gegeven tot prostitutie en een ruimte waar een peepshow wordt gegeven. Voor de prostitutie- en escortbedrijven (activiteiten 1 en 2) geldt strengere regulering dan voor de overige seksbedrijven (activiteiten 3, 4 en 5). 7.3
Toetsingscriteria
In onderstaande tabel staan de verschillende criteria omschreven waar een vergunningaanvraag voor een seksbedrijf aan wordt getoetst. Soort vergunningaanvraag Alle vergunningaanvragen voor een seksbedrijf
Toetsingscriteria Toetsing op de vereisten voor de aanvraag volgend uit de artikelen 3:6 en 3:7 van de APV. Hieruit volgend kunnen ook aanvullende gegevens en bescheiden worden gevraagd waaraan wordt getoetst. Wanneer sprake is van één of meerdere seksinrichtingen behorende bij een seksbedrijf dan wordt aanvullend getoetst aan: - Bestemmingsplan: bij de activiteiten 1, 3, 4 of 5 dient de bestemming expliciet een seksinrichting toe te staan. Let op: in alle gevallen dat niet wordt voldaan aan de bestemming zal naast de exploitatievergunning ook een vergunning voor het afwijken van het bestemmingsplan nodig zijn om daadwerkelijk een seksbedrijf te kunnen exploiteren.* - Vereisten pand: het pand moet aan bepaalde eisen voldoen. Deze eisen zijn gericht op de (brand)veiligheid en gezondheid van de prostituees en bezoekers. De exploitanten zijn verplicht te voldoen aan de vastgestelde nadere regels door het college en de bouwkundige voorschriften en brandveiligheidseisen, zoals bepaald in het Bouwbesluit. - Bedrijfsplan: seksbedrijven dienen te beschikken over een bedrijfsplan17 (art. 3:15 van de APV) (bijlage I en II).
* Als een (nieuwe) locatie niet in een bestemmingsplan past, dan kan een omgevingsvergunning voor afwijking van het bestemmingsplan worden aangevraagd. Bij de beoordeling of deze kan worden verleend, wordt een openbare orde en woon- en leefklimaat toets gedaan. Hierbij staat de vraag centraal of de vestiging van een seksbedrijf tot verstoring van de openbare orde of aantasting van het woon- en leefklimaat leidt. Het vestigen van een seksbedrijf kan door de specifieke veiligheidssituatie in de buurt of straat onwenselijk zijn. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn als het gaat om een wijk waar sprake is van openbare orde problematiek. 16
Massagesalons zijn in beginsel niet vergunningplichtig. Echter, op het moment dat er in de massagesalon seksuele handelingen worden verricht, dan valt deze onder de definitie van een seksbedrijf. Voor de exploitatie van een erotische massagesalon is dan ook een vergunning vereist. 17 Het bedrijfsplan wordt bij de beoordeling van de vergunningaanvraag door de gemeente, politie en GGD getoetst. De GGD beoordeelt of het bedrijfsplan voldoet aan de Hygiënerichtlijn en of de exploitant voldoende maatregelen heeft opgenomen om te zorgen dat deze richtlijn ook wordt nageleefd. Daarnaast adviseert de GGD over de onderdelen in het bedrijfsplan die gaan over de gezondheid van prostituees en klanten. Nota prostitutie en seksbranche gemeente Zaanstad - 2021
19
7.4
Verdeling schaarse vergunningen en looptijd
De vergunningen voor seksbedrijven zijn zogeheten schaarse vergunningen, omdat voor de activiteit(en) meer aanvragen kunnen worden ingediend dan dat er vergunningen verleend kunnen worden. Eind 2016 formuleerde de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State in de uitspraak ‘Speelautomatenhal Vlaardingen’18 een algemeen kader voor de verdeling van schaarse vergunningen. Op grond hiervan moet het bestuur aan (potentiële) gegadigden ruimte bieden om naar de beschikbare vergunning(en) mee te dingen. Ook moet er een passende mate van openbaarheid worden verzekerd voor de beschikbaarheid van de schaarse vergunning, de verdelingsprocedure, het aanvraagtijdvak en de toe te passen criteria. Hiertoe is de ‘Aanvraag- en selectieprocedure exploitatievergunning seksbedrijf gemeente Zaanstad – 2021’ opgesteld. De vergunningen voor seksbedrijven worden daarnaast niet langer voor onbepaalde tijd verleend, maar voor een periode van vijf jaar. De beperkte looptijd vloeit eveneens voort uit recente rechtspraak aangaande schaarse vergunningen. Voor de geldigheidsduur van schaarse vergunningen is aansluiting gezocht bij de Concessierichtlijn. In artikel 18 van de Concessierichtlijn is bepaald dat de looptijd van een concessie wordt beperkt tot de geldigheidsduur van vijf jaar.
De looptijd van vijf jaar sluit tevens aan bij de looptijd die is opgenomen voor vergunningen voor seksbedrijven in het wetsvoorstel voor de ‘Wet regulering sekswerk’. Tot slot kan er met een looptijd van vijf jaar periodiek een afweging worden gemaakt omtrent de vergunning zonder dat de frequentie tot te zware administratieve lasten leidt. 7.5
Overgangsbepaling huidige exploitanten
Om te beoordelen of de huidige seksbedrijven aan het nieuwe beleid voldoen, is het van belang dat de bestaande exploitatievergunningen door nieuwe worden vervangen. Op grond van de overgangsbepaling blijven vergunningen die verleend zijn onder de voorgaande APV-voorschriften van kracht totdat op de aanvraag om een nieuwe vergunning is beslist. De oude vergunning vervalt van rechtswege indien de vergunningaanvraag (inclusief bedrijfsplan) niet is ingediend binnen 26 weken na de inwerkingtreding van het gewijzigde hoofdstuk 3 in de verordening (de APV). Deze termijn wordt voldoende geacht om op de nieuwe omstandigheden voor te kunnen bereiden. De nieuwe aanvraag wordt, in het kader van het overgangsrecht eenmalig zonder tussenkomst van een lotingsprocedure, in behandeling genomen. Na afloop van de termijn van vijf jaar komen de vergunningen beschikbaar en zal de ‘Aanvraag- en selectieprocedure exploitatievergunning seksbedrijf gemeente Zaanstad – 2021’ worden gevolgd. De overgangsbepaling is opgenomen in artikel 3:3a van de APV.
8 Toezicht en handhaving 8.1
Betrokken partijen
Met toezicht en handhaving wordt nagestreefd dat de uitgangspunten van het beleid worden gewaarborgd. Bij de toezicht en handhaving op het gebied van prostitutie, seksbranche en aanverwante zaken zijn meerdere disciplines betrokken, zoals de gemeentelijke toezichthouders, de GGD Zaanstreek-Waterland, de politie, het Openbaar Ministerie, de Belastingdienst en het RIEC. Het houden van toezicht vindt plaats vanuit ieders eigen bevoegdheden en eigen aandachtsveld. Een integrale aanpak en samenwerking is hierbij een vereiste voor een effectieve aanpak van misstanden, overtredingen en het versterken van de positie van de prostituee. Binnen de politie-eenheid Noord-Holland voert het Prostitutie Controle Team (PCT) de controles op de prostitutiebranche uit. De coördinatie van de controles en het uitvoeren van regionaal bestuurlijk toezicht op deze branche lag voorheen bij het AVIM Team Mensenhandel Mensensmokkel van de politie-eenheid Noord-Holland. Echter, eind 2018 is in het Landelijk Overleg Veiligheid Politie
18
ABRvS, 2 november 2016, ECLI:NL:RVS:2016:2927, Speelautomatenhal Vlaardingen.
Nota prostitutie en seksbranche gemeente Zaanstad - 2021
20
(LOVP)19 gesproken over de wens van de politie om niet meer standaard mee te gaan met de bestuurlijke controles in de vergunde sector binnen de prostitutiebranche en om de regie over te dragen aan de gemeenten.20 Het doel van de politie is om op die manier capaciteit vrij te spelen voor de aanpak van mensenhandel. In 2020 is deze wens aan de hand van diverse scenario’s in de lokale driehoeken binnen Noord-Holland besproken. Deze besprekingen hebben geresulteerd in een opdracht aan het project Uitbuiting van het programma Aanpak Ondermijning om op eenheidsniveau uit te werken hoe de regie en coördinatie op het bestuurlijk toezicht bij de gemeenten kunnen komen te liggen en daarbij drie districtelijke Prostitutie Controle Teams met gemeentelijke toezichthouders in te richten: voor de regio’s Zaanstreek-Waterland, Kennemerland en Noord-Holland Noord. De drie teams zullen vanuit één (centrum)gemeente per district worden gecoördineerd en voeren controles binnen de vergunde en onvergunde prostitutie uit. Vanuit de teams wordt de samenwerking gezocht met partners als de politie, de belastingdienst, het UWV en de zorgcoördinatie. Het AVIM Team Mensenhandel Mensensmokkel voert de controles uit in gevallen van (reeds vastgestelde) illegale prostitutie waarbij signalen van mensenhandel blijken te zijn.
Dit gebeurt zoveel mogelijk in samenwerking met het basisteam van de politie en de gemeente. 8.2
Bestuurlijke aanpak
De burgemeester beschikt over bestuurlijke middelen om de openbare orde en veiligheid te beschermen en heeft de bevoegdheid om vergunningen te verlenen aan seksbedrijven. Door het bestuurlijk toezicht op de prostitutie en seksbranche kan de burgemeester handhavend optreden bij de constatering van overtredingen van de vergunningvoorschriften of bij andere misstanden. De handhaving op overtredingen is geregeld in de ‘Handhavingsmatrix prostitutie en seksbranche gemeente Zaanstad – 2021’ die door de burgemeester is vastgesteld. In de matrix is beschreven op welke overtreding welke bestuurlijke sanctie volgt. De burgemeester hanteert de handhavingsmatrix als uitgangspunt voor het bestuurlijk optreden. Vanwege de focus op misstanden en signalen van mensenhandel kunnen bestuurlijke controles tevens leiden tot signalen voor de strafrechtelijke aanpak. Ook kunnen strafrechtelijke bevoegdheden worden ingezet als bestuurlijke handhaving niet tot de gewenste regulering leidt. De bestuurlijke en strafrechtelijke aanpak lopen dan ook vaak parallel aan elkaar. 8.3
Strafrechtelijke aanpak
De politie werkt bij de uitvoering van de controles vanuit het perspectief van drie strafrechtelijke taakvelden: 1. Signaleren van misstanden, zoals slachtofferschap mensenhandel; 2. Het vaststellen van illegale arbeid in de seksbranche; 3. De vaststelling of er sprake is van identiteitsfraude in relatie tot de leeftijd van de prostituee. Bij (vermoedens van) ernstige misdrijven, zoals de misdrijven genoemd in artikel 273f en 248b van het Wetboek van Strafrecht (mensenhandel/gedwongen prostitutie en jeugdprostitutie) zullen de politie en het Openbaar Ministerie altijd een opsporingsonderzoek starten en waar mogelijk tot vervolging overgaan. Strafrechtelijke opsporing en vervolging van deze misdrijven hebben dan ook hoge prioriteit bij de politie en het Openbaar Ministerie. De burgemeester wordt door het OM of de politie geïnformeerd wanneer een seksbedrijf in verband wordt gebracht met dergelijke misdrijven. De burgemeester wordt eveneens geïnformeerd wanneer in de gemeente misstanden zijn vastgesteld, zoals jeugdprostitutie en vormen van georganiseerde/bedrijfsmatige prostitutie zoals vanuit woningen, bedrijfslocaties, recreatieparken of hotels. 19
In het LOVP spreken de regioburgemeesters, de voorzitter van het College van procureurs-generaal, de minister van Justitie en Veiligheid en de korpschef van de Nationale politie periodiek over het beheer van en de taakuitvoering door de nationale politie. 20 De (regio)burgemeesters hebben in het LOVP aangegeven dat het aan de lokale gezagsdriehoek is om te bepalen hoe de politie wordt ingezet. Dit is door de korpschef en de minister tijdens het overleg op 3 december 2018 bevestigd en tijdens het overleg op 4 februari 2019 herbevestigd. Nota prostitutie en seksbranche gemeente Zaanstad - 2021
21
Bijlage I - Bedrijfsplan prostitutie- en escortbedrijven Als exploitant van een prostitutie- of escortbedrijf dient u op grond van artikel 3:15 van de Algemene plaatselijke verordening te beschikken over een bedrijfsplan. In het bedrijfsplan moet u een aantal zaken omschrijven, zoals welke maatregelen u treft: a. op het gebied van hygiëne; b. ter bescherming van de gezondheid, de veiligheid en het zelfbeschikkingsrecht van de prostituees; c. ter bescherming van de gezondheid van de klanten; d. ter voorkoming van strafbare feiten. In het bedrijfsplan dient u uit te werken hoe u de maatregelen concreet vorm geeft in uw bedrijfsvoering. In onderstaand format staan alle verplichte onderdelen opgenomen. De uitwerking van de maatregelen hangt af van het soort bedrijf (prostitutie- of escortbedrijf) dat u heeft en de omvang van uw bedrijf. FORMAT BEDRIJFSPLAN 1. GEGEVENS BEDRIJF 1.1 Gegevens exploitant Vul de naam/namen van de exploitant(en) in en vermeld eventuele vennoten of bestuurders van uw bedrijf. 1.2 Gegevens bedrijf Vul de naam van uw bedrijf in. Let op! Er kan uitsluitend worden geadverteerd met de handelsnamen die staan vermeld op de vergunning. Vul het vestigingsadres van het bedrijf in. Let op! Bij een escortbureau dient u op het vestigingsadres van het escortbureau ook uw bedrijfsadministratie te bewaren en bij te houden.
Vul de openings- en sluitingstijden van uw bedrijf in. Vul de telefoonnummers van uw bedrijf in. Geef daarbij aan welke telefoonnummers u gebruikt in uw advertenties. Let op! Er kan uitsluitend worden geadverteerd met de telefoonnummers die staan vermeld op de vergunning. 2. HYGIËNE De hygiëne in uw bedrijf moet voldoen aan de geldende Hygiënerichtlijn voor seksbedrijven en sekswerkers van het Landelijk Centrum voor Hygiëne en Veiligheid (LCHV). De GGD beoordeelt voor de vergunning of uw bedrijfsplan voldoet aan de Hygiënerichtlijn en of u voldoende maatregelen heeft opgenomen om te zorgen dat deze richtlijn ook wordt nageleefd. Omschrijf in het bedrijfsplan welk beleid u voert ten aanzien van de hygiëne in uw bedrijf aan de hand van de volgende onderdelen: 2.1 Gezondheidsrisico’s werkzaamheden Omschrijf in duidelijke termen de gezondheidsrisico’s die de werkzaamheden van de prostituees en andere medewerkers die werkzaam zijn op de locatie, met zich meebrengen. De beschrijving bevat in ieder geval de risico’s op het gebied van het voorkomen van de vermenigvuldiging en de verspreiding van micro-organismen (bijvoorbeeld bacteriën en virussen), het hygiënisch handelen, de locatie waarop de prostituees de klanten bezoeken. Toelichting: Denk hierbij aan verspreiding via handen, speeltjes, oppervlakken etc.
2.2 Beperken gezondheidsrisico’s Omschrijf de wijze waarop de gezondheidsrisico’s worden beperkt. Dat wil zeggen een plan van aanpak waarin is aangegeven welke maatregelen worden genomen en binnen welke termijn/frequentie. Toelichting: Als voorbeeld van het bestrijden van ziekteverwekkers via handen kunt u denken aan het beschrijven van de noodzaak van handenwassen en de momenten waarop dit in ieder Nota prostitutie en seksbranche gemeente Zaanstad - 2021
22
geval moet gebeuren. Bij escortbedrijven is de aanwezigheid van een handenwasgelegenheid wellicht niet altijd bekend. Beschrijf dan wat voor alternatief wordt geboden, zoals het bij zich hebben van handendesinfectiemiddel. Zo loopt u alle genoemde risico’s na. Neem hiervoor steeds de Hygiënerichtlijn als leidraad. Hierin staat voor elk gezondheidsrisico beschreven waaraan moet worden voldaan. Deze normen zijn beschreven in algemene termen. Voor uw bedrijfsplan moet u deze normen herschrijven naar concrete maatregelen, dus de maatregelen die u voor uw eigen situatie heeft genomen.
2.3 Communicatie gezondheidsrisico’s Omschrijf de wijze waarop prostituees en andere medewerkers op de hoogte worden gebracht van de maatregelen. Toelichting: U kunt bijvoorbeeld werkinstructies opstellen waarin alle afspraken staan beschreven. Deze werkinstructies kunt u dan bespreken met en meegeven aan de (nieuwe) prostituees/escortmedewerkers. 2.4 Controle maatregelen gezondheidsrisico’s Omschrijf de wijze waarop u (of de leidinggevende/beheerder) controleert of de maatregelen op de juiste wijze worden uitgevoerd en welke maatregelen worden genomen als de voorgeschreven maatregelen (o.a. de Hygiënerichtlijn) niet worden nageleefd. Toelichting: Stel bijvoorbeeld iemand aan die verantwoordelijk is voor de uitvoering en naleving van de maatregelen. Het is van belang dat er periodiek wordt gekeken of de maatregelen die zijn beschreven in het bedrijfsplan nog effectief zijn. 2.5 Evaluatie Omschrijf de wijze waarop u regelmatig (minimaal jaarlijks) evalueert of de genomen maatregelen effectief en adequaat zijn en indien nodig de maatregelen bijstelt. Toelichting: Minimaal jaarlijks en bij verandering van de bedrijfssituatie (bijvoorbeeld de aanschaf van andere materialen of een verandering in de aangeboden diensten) moet het gehele bedrijfsplan op het onderdeel Hygiëne worden herzien.
Hiervoor dienen alle maatregelen opnieuw te worden doorlopen en waar nodig moet een aanpassing en/of verbetering in het plan worden opgenomen. 2.6 Eventuele afwijkingen Omschrijf een onderbouwde motivering als u afwijkt van de Hygiënerichtlijn, omdat er naar uw mening sprake is van een gelijkwaardig alternatief. 3. ZELFBESCHIKKINGSRECHT EN GEZONDHEID Omschrijf in dit hoofdstuk welk beleid u voert ten aanzien van de gezondheid en het zelfbeschikkingsrecht van de prostituees en de gezondheid van de klanten in uw bedrijf. 3.1 Maatregelen ten aanzien van de gezondheid en het zelfbeschikkingsrecht van de prostituee Omschrijf de maatregelen die u neemt om ervoor te zorgen dat de voor het prostitutiebedrijf werkzame prostituees niet worden verplicht tot het verrichten van seksuele handelingen tegen hun wil en niet worden verplicht tot het gebruik van drugs en alcoholhoudende dranken. Bijvoorbeeld: U kunt voorlichting (laten) geven aan prostituees over hun recht om onveilige seks, seksuele handelingen, drugs en alcohol te weigeren. U kunt huisregels kenbaar maken bij klanten, door ze zichtbaar in uw bedrijf op te hangen, op de website op te nemen of telefonisch mee te geven bij een escort afspraak.
U kunt voorlichting (laten) geven aan prostituees en beheerders over de grensvervaging die op kan treden door alcohol of drugs tijdens het werk (onveilige seks, gevaarlijke situaties vanwege verkeerde inschattingen). Omschrijf hoe u voldoet aan de verplichting dat in het bedrijf in ten minste twee talen en voor de klant goed zichtbaar bekend wordt gemaakt dat een prostituee klanten en diensten mag weigeren en mag weigeren alcohol of drugs te gebruiken. Toelichting: U kunt hierbij gebruik maken van bijvoorbeeld de voorlichting, informatie en materialen die het Steunpunt Uitstapprogramma Prostitutie Zaanstreek-Waterland van Scharlaken Koord verstrekt. Deze informatie is op verzoek in verschillende talen te verkrijgen. Nota prostitutie en seksbranche gemeente Zaanstad - 2021
23
Ook zijn foldermaterialen in meerdere talen bij de GGD Zaanstreek-Waterland te verkrijgen of te bestellen via https://webshop.soaaids.nl. 3.2 Geef aan hoe u de prostituee in de gelegenheid stelt om contact op te nemen met organisaties die van belang zijn voor de lichamelijke of geestelijke gezondheid Denk aan de samenwerking met bijvoorbeeld de GGD, Scharlaken Koord, Humanitas, Proud en huisartsen. Hoe maakt u deze organisaties kenbaar bij de prostituees die bij u werkzaam zijn? Hoe werkt u samen met deze organisaties? U kunt bijvoorbeeld de informatie over spreekuren en informatiebijeenkomsten actief delen met de voor u werkzame prostituees.
3.3 Geef aan hoe geneeskundige zorg en voorlichting beschikbaar is Wanneer en op welke wijze kan een bij u werkzame prostituee zich laten onderzoeken op seksueel overdraagbare aandoeningen? Kan dat in uw bedrijf of informeert u actief over locaties waar gratis kan worden getest? Op welke wijze informeert u de prostituee dat zij niet verplicht is zich geneeskundige te laten onderzoeken en vrij is in de keuze van een arts? Is er voldoende informatie- en voorlichtingsmateriaal in verschillende talen in uw bedrijf aanwezig en wordt dit actief verspreid onder de bij u of voor u werkzame prostituees? Het gaat om voorlichtingsmateriaal over de aan prostitutie verbonden gezondheidsrisico’s en over de aanwezigheid en bereikbaarheid van zorg- en hulpverleningsinstanties. En om informatie over de mogelijkheden om hulp te krijgen als een prostituee wil stoppen met haar werk in de prostitutie. Toelichting: U kunt als exploitant contact opnemen met de GGD Zaanstreek-Waterland als u vragen heeft over waar, wanneer en hoe er gratis op seksueel overdraagbare aandoeningen kan worden getest. U zou bij uw eerste gesprek met een nieuwe prostituee aan kunnen geven dat er een vrije artsenkeuze is en dat uitslagen van medische onderzoeken strikt vertrouwelijk zijn.
U zou Scharlaken Koord, de GGD of Proud (of andere belangenverenigingen) kunnen vragen een informatiemiddag of -avond te organiseren in uw bedrijf. 3.4 Zorg voor voldoende condooms Omschrijf uw beleid ten aanzien van condooms. Prostituees moeten voldoende condooms met een CE-markering beschikbaar gesteld krijgen. Toelichting: Houdt u een voorraad aan van goedgekeurde condooms en controleert u regelmatig de houdbaarheidsdatum? Zorgt u ook voor glijmiddelen op waterbasis? Hoe verstrekt u de condooms aan de prostituees? 3.5 Omschrijf hoe u bovengenoemde rechten en plichten op schrift stelt en kenbaar maakt aan elke prostituee die bij of voor uw bedrijf werkzaam is Het op schrift stellen moet gebeuren in een voor haar begrijpelijke taal. Dit kan bijvoorbeeld worden uitgereikt bij een startgesprek. 3.6 Maatregelen ten aanzien van de gezondheid van de klant Omschrijf hoe u zorgt dat de gezondheid van klanten voldoende is beschermd. Welke aandachtspunten hanteert u? Zijn er specifieke risico’s of omstandigheden in uw bedrijf die deze maatregelen bepalen? Maakt u uw huisregels kenbaar voor klanten op de website? Heeft u bijvoorbeeld een beleid ten aanzien van veilige seks? 4.
VOORKOMEN VAN MISSTANDEN EN ARBEIDSOMSTANDIGHEDEN VAN PROSTIUEES 4.1 Zorgplicht ten aanzien van de prostituee Omschrijf wat u doet om te voorkomen dat er bij u prostituees werken die slachtoffer zijn van mensenhandel of andere vormen van dwang en uitbuiting. Voert u bijvoorbeeld regelmatig gesprekken met de bij of voor u werkzame prostituees? Welke acties onderneemt u wanneer u vermoedt dat een prostituee slachtoffer van mensenhandel is of van andere vormen van uitbuiting? Wanneer neemt u contact op met het Team Mensenhandel en Mensensmokkel van de politie? Toelichting bij een escortbedrijf: Nota prostitutie en seksbranche gemeente Zaanstad - 2021
24
Worden dubieuze aanmeldingen aan de politie doorgegeven? Denk aan leeftijd, excessief om werk vragen (7x24 uur), vriendje die erg dominant is bij het vragen om werk. Signalen die de escort afgeeft zoals “ik wil dit werk eigenlijk niet, maar ik heb wel veel schulden”, klanten die aangeven dat de escort te passief is of uitstraalt dat ze het werk liever niet wilt doen. Als de beheerder de escorts soms in persoon ziet, en er signalen van mishandeling zijn (blauwe plekken). Heeft de beheerder regelmatig persoonlijk contact met de prostituees, dus niet alleen via de telefoon of e-mail?
4.2 Oordeelsvorming over de zelfredzaamheid van de prostituee Omschrijf op welke wijze u of uw beheerders een oordeel vormen over de mate van zelfredzaamheid van de prostituee voordat deze bij u of voor u gaat werken. Welke eisen hanteert u hiervoor? Waar let u op als een prostituee bij u komt werken? Toelichting: Kunt u in een begrijpelijke taal communiceren met de prostituee? Kan de prostituee in een begrijpelijke taal met de klant communiceren? Begrijpt de prostituee wat haar rechten en plichten zijn? Zijn haar rechten en plichten in een voor haar begrijpelijke taal op schrift gesteld? 4.3 Maatregelen ten aanzien van de veiligheid Wat doet u om onveilige situaties voor zowel de prostituee als de klant te voorkomen? Omschrijf welke maatregelen u neemt om hulp te bieden aan een prostituee en/of een klant die terecht komt in een acuut bedreigende situatie. Denk hierbij aan de wijze van alarmering en opvolging. Hoe zorgt u er bij een escortbedrijf voor dat een prostituee alarm kan slaan? Omschrijf welke instructies prostituees en leidinggevenden/beheerders krijgen over wat zij moeten doen als zij zelf, een collega of klant in een bedreigende situatie terecht komt en hoe deze instructies worden vastgelegd. Toelichting: Maakt u afspraken met de prostituee, zoals bellen bij aankomst, bellen na afloop? Als er problemen zijn 112 bellen.
Bij aanvang uitleg geven over hoe te handelen bij escalerende situaties (rustig blijven praten, duidelijk je grenzen aangeven, weggaan als de situatie niet is zoals afgesproken, telefonisch contact houden met een derde (chauffeur), de klant vooraf laten betalen). 4.4 Professionele vereisten beheerders \ Omschrijf op welke wijze u zorgt dat uw beheerders voldoende in staat zijn om een seksbedrijf te leiden. Denk onder andere aan agressiebeheersing en bedrijfshulpverlening. Voorziet u in scholing op deze of andere aspecten? Toelichting: Biedt u een cursus aan? Geeft u uitleg over hoe om te gaan met agressie? 4.5 Verhuur- of arbeidsvoorwaarden Omschrijf onder welke verhuur- of arbeidsvoorwaarden u aan de voor of bij u werkzame prostituee diensten biedt. Op welke manier kunt u dit aantonen aan de toezichthouder? U bent verplicht dat de bij u of voor u werkzame prostituees redelijkerwijs zelf hun werktijden kunnen bepalen. Hoe zorgt u hiervoor? Toelichting: Werkt u met prostituees in loondienst, zelfstandigen of met opting-in? Wat betekent dit voor de werktijden? 5. TOEZICHT 5.1 Invulling dagelijks toezicht en bereikbaarheid Omschrijf hoe het dagelijks toezicht wordt uitgevoerd binnen uw bedrijf.
Wie houdt er toezicht en hoeveel leidinggevenden/beheerders zijn er aanwezig? Toelichting: Is er bijvoorbeeld iemand die de telefoon opneemt? Nota prostitutie en seksbranche gemeente Zaanstad - 2021
25
Hoe kunnen toezichthouders en werkneemsters u bereiken tijdens werkuren?
5.2 Eisen aan beheerders en overig personeel Stelt u specifieke eisen aan beheerders over gebruik van alcohol, drugs, taalvaardigheid (welke talen?), eerste hulp bij ongelukken, gevolgde trainingen, kennis van de branche, handelen bij controles door toezichthouders? Hoe zorgt u ervoor dat de beheerders hun taken goed kunnen uitvoeren en zich houden aan het bedrijfsplan? 5.3 Inzicht in de bedrijfsinformatie Omschrijf op welke wijze bij controles inzicht wordt gegeven in de bedrijfsadministratie aan de toezichthouder. Toelichting: Waar bewaart u uw bedrijfsadministratie? Wie beheert deze? 6. OVERLAST Dit onderdeel is van toepassing op locatie gebonden prostitutiebedrijven, omdat deze bedrijven een voor publiek toegankelijke ruimte hebben en escortbedrijven niet. Omschrijf welke maatregelen u treft om overlast vanuit het bedrijf, zoals verstoring van het woon- en leefklimaat (bijvoorbeeld geluidsoverlast) en verstoring van de openbare orde (bijvoorbeeld aanstootgevend gedrag van de prostituees of bezoekers) te voorkomen. Toelichting: Geeft u hier informatie over mee aan de chauffeur en/of aan uw medewerkster? Wat doet u als u klachten krijgt? 7. BIJZONDERHEDEN OVER HET BEDRIJF OF WIJZE VAN BEDRIJFSVOERING Indien u nog aanvulling heeft of wilt aangeven op welke wijze uw bedrijf zich onderscheidt van andere bedrijven, kunt u dat hier doen. 8.
BIJLAGEN Hier kunt u bijvoorbeeld opnemen: Informatiepakket prostituees; Huisregels prostituees; Huisregels klanten.
Nota prostitutie en seksbranche gemeente Zaanstad - 2021
26
Bijlage II - Bedrijfsplan overige seksbedrijven (niet zijnde prostitutie) Als exploitant van een seksbedrijf (niet zijnde prostitutie) dient u op grond van artikel 3:15 van de Algemene plaatselijke verordening te beschikken over een bedrijfsplan. In het bedrijfsplan moet u een aantal zaken omschrijven, zoals welke maatregelen u treft: a. op het gebied van hygiëne; b. ter bescherming van de gezondheid en veiligheid van de klanten; c. ter voorkoming van strafbare feiten. In het bedrijfsplan dient u uit te werken hoe u de maatregelen concreet vorm geeft in uw bedrijfsvoering. In onderstaand format staan alle verplichte onderdelen opgenomen. De uitwerking van de maatregelen hangt af van het soort bedrijf dat u heeft en de omvang van uw bedrijf. FORMAT BEDRIJFSPLAN 1. GEGEVENS BEDRIJF 1.1 Gegevens exploitant Vul de naam/namen van de exploitant(en) in en vermeld eventuele vennoten of bestuurders van uw bedrijf. 1.2 Gegevens bedrijf Vul de naam van uw bedrijf in. Let op! Er kan uitsluitend worden geadverteerd met de handelsnamen die staan vermeld op de vergunning. Vul het vestigingsadres van het bedrijf in. Vul de openings- en sluitingstijden van uw bedrijf in. Vul de telefoonnummers van uw bedrijf in. Geef daarbij aan welke telefoonnummers u gebruikt in uw advertenties. Let op! Er kan uitsluitend worden geadverteerd met de telefoonnummers die staan vermeld op de vergunning.
2. HYGIËNE De hygiëne in uw bedrijf moet voldoen aan de geldende Hygiënerichtlijn voor seksbedrijven en sekswerkers van het Landelijk Centrum voor Hygiëne en Veiligheid (LCHV). De GGD beoordeelt voor de vergunning of uw bedrijfsplan voldoet aan de Hygiënerichtlijn en of u voldoende maatregelen heeft opgenomen om te zorgen dat deze richtlijn ook wordt nageleefd. Omschrijf in het bedrijfsplan welk beleid u voert ten aanzien van de hygiëne in uw bedrijf aan de hand van de volgende onderdelen: 2.1 Beperken gezondheidsrisico’s Omschrijf de wijze waarop de gezondheidsrisico’s worden beperkt en de communicatie die hierover plaatsvindt. Dat wil zeggen een plan van aanpak waarin is aangegeven welke maatregelen worden genomen en binnen welke termijn/frequentie. Toelichting: Als voorbeeld van het bestrijden van ziekteverwekkers via handen kunt u denken aan het beschrijven van de noodzaak van handenwassen en de momenten waarop dit in ieder geval moet gebeuren. Zo loopt u alle genoemde risico’s na. Neem hiervoor steeds de Hygiënerichtlijn als leidraad. Hierin staat voor elk gezondheidsrisico beschreven waaraan moet worden voldaan. Deze normen zijn beschreven in algemene termen. Voor uw bedrijfsplan moet u deze normen herschrijven naar concrete maatregelen, dus de maatregelen die u voor uw eigen situatie heeft genomen.
2.2 Controle maatregelen gezondheidsrisico’s Omschrijf de wijze waarop u (of een leidinggevende/beheerder) controleert of de maatregelen op de juiste wijze worden uitgevoerd en welke maatregelen worden genomen als de voorgeschreven maatregelen (o.a. de Hygiënerichtlijn) niet worden nageleefd. Toelichting: Stel bijvoorbeeld iemand aan die verantwoordelijk is voor de uitvoering en naleving
Nota prostitutie en seksbranche gemeente Zaanstad - 2021
27
van de maatregelen. Het is van belang dat er periodiek wordt gekeken of de maatregelen die zijn beschreven in het bedrijfsplan nog effectief zijn. 2.3 Evaluatie Omschrijf de wijze waarop u regelmatig (minimaal jaarlijks) evalueert of de genomen maatregelen effectief en adequaat zijn en indien nodig de maatregelen bijstelt. Toelichting: Minimaal jaarlijks en bij verandering van de bedrijfssituatie (bijvoorbeeld de aanschaf van andere materialen of een verandering in de aangeboden diensten) moet het gehele bedrijfsplan op het onderdeel Hygiëne worden herzien. Hiervoor dienen alle maatregelen opnieuw te worden doorlopen en waar nodig moet een aanpassing en/of verbetering in het plan worden opgenomen. 2.4 Eventuele afwijkingen Omschrijf een onderbouwde motivering als u afwijkt van de Hygiënerichtlijn, omdat er naar uw mening sprake is van een gelijkwaardig alternatief. 3. GEZONDHEID Omschrijf in dit hoofdstuk welk beleid u voert ten aanzien van de gezondheid van de klanten in uw bedrijf. 3.1 Maatregelen ten aanzien van de gezondheid van de klant Omschrijf hoe u zorgt dat de gezondheid van klanten voldoende is beschermd.
Welke aandachtspunten hanteert u? Zijn er specifieke risico’s of omstandigheden in uw bedrijf die deze maatregelen bepalen? Maakt u uw huisregels kenbaar voor klanten op de website? Heeft u bijvoorbeeld een beleid ten aanzien van veilige seks? 3.2 Zorg voor voldoende condooms Omschrijf uw beleid ten aanzien van condooms. Klanten moeten voldoende condooms met een CE-markering beschikbaar gesteld krijgen. Toelichting: Houdt u een voorraad aan van goedgekeurde condooms en controleert u regelmatig de houdbaarheidsdatum? Zorgt u ook voor glijmiddelen op waterbasis? 4. VOORKOMEN VAN MISSTANDEN EN OVERLAST 4.1 Professionele vereisten beheerders Omschrijf op welke wijze u zorgt dat uw beheerders voldoende in staat zijn om een seksbedrijf te leiden. Denk onder andere aan agressiebeheersing en bedrijfshulpverlening. Voorziet u in scholing op deze of andere aspecten? Toelichting: Biedt u een cursus aan? Geeft u uitleg over hoe om te gaan met agressie? 4.2 Voorkomen van overlast Omschrijf welke maatregelen u treft om overlast vanuit het bedrijf, zoals verstoring van het woon- en leefklimaat (bijvoorbeeld geluidsoverlast) en verstoring van de openbare orde (bijvoorbeeld aanstootgevend gedrag van bezoekers) te voorkomen. Toelichting: Wat doet u als u klachten krijgt? 5.
TOEZICHT 5.1 Invulling dagelijks toezicht en bereikbaarheid Omschrijf hoe het dagelijks toezicht wordt uitgevoerd binnen uw bedrijf. Wie houdt er toezicht en hoeveel leidinggevenden/beheerders zijn er aanwezig? Toelichting: Is er bijvoorbeeld iemand die de telefoon opneemt? Hoe kunnen toezichthouders u bereiken tijdens werkuren?
Nota prostitutie en seksbranche gemeente Zaanstad - 2021
28
5.2 Eisen aan beheerders en overig personeel Stelt u specifieke eisen aan beheerders over gebruik van alcohol, drugs, taalvaardigheid (welke talen?), eerste hulp bij ongelukken, gevolgde trainingen, kennis van de branche, handelen bij controles door toezichthouders? Hoe zorgt u ervoor dat de beheerders hun taken goed kunnen uitvoeren en zich houden aan het bedrijfsplan? 5.3 Inzicht in de bedrijfsinformatie Omschrijf op welke wijze bij controles inzicht wordt gegeven in de bedrijfsadministratie aan de toezichthouder. Toelichting: Waar bewaart u uw bedrijfsadministratie? Wie beheert deze? 6. BIJZONDERHEDEN OVER HET BEDRIJF OF WIJZE VAN BEDRIJFSVOERING Indien u nog aanvulling heeft of wilt aangeven op welke wijze uw bedrijf zich onderscheidt van andere bedrijven, kunt u dat hier doen. 7. BIJLAGEN Hier kunt u bijvoorbeeld opnemen: Huisregels klanten.
Nota prostitutie en seksbranche gemeente Zaanstad - 2021
29
BESLUIT Het college van burgemeester en wethouders en de burgemeester van de gemeente Zaanstad, ieder voor zover het de eigen bevoegdheid betreft; Gelet op artikel 160 van de Gemeentewet, artikel 4:81 van de Algemene wet bestuursrecht en de Algemene plaatselijke verordening Zaanstad, besluit: Tot het vaststellen van de Nota prostitutie en seksbranche gemeente Zaanstad - 2021. Artikel 1. Citeertitel Dit beleid kan worden aangehaald als: Nota prostitutie en seksbranche gemeente Zaanstad - 2021. Artikel 2. Bekendmaking Dit beleid zal worden bekendgemaakt door plaatsing in het Gemeenteblad en publicatie op overheid.nl. Artikel 3. Inwerkingtreding 1. Dit beleid treedt in werking met ingang van de dag van inwerkingtreding van de Verordening 2021-ll tot wijziging van de Algemene plaatselijke verordening (APV) Zaanstad 2013. 2. Met de inwerkingtreding van dit beleid vervalt de Nota prostitutiebeleid die op 21 september 2000 is vastgesteld.
Aldus vastgesteld door het college van burgemeester en wethouders en de burgemeester, ieder voor zover het de eigen bevoegdheid betreft, op 25-05-2021.
het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Zaanstad, drs. J. Hamming, burgemeester
drs. F.H.M. Apeldoorn, gemeentesecretaris
Nota prostitutie en seksbranche gemeente Zaanstad - 2021
30
Nota prostitutie en seksbranche gemeente Zaanstad - 2021
31