Document · PDF

Hoofdrapport Actualisatie IHP 21 1

Raadsvergadering 29 juni 2021, gemeente ZaanstadBij agendapunt: Integraal Huisvestingsplan (IHP)13.311 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

2021/6480

Integraal Huisvestingsplan Primair Onderwijs Zaanstad Actualisatie 21.1 “De storm trotseren”

Actualisatie IHP 21.1

2021/6480

Opsteller: Esther Laarman Datum laatste aanpassing: 29 april 2021 Status: definitief na B&W-besluit

Actualisatie IHP 21.1

2021/6480

1 Inhoud 1 2

5 6 7

Inhoud .......................................................................................................................................... 3 Vooraf........................................................................................................................................... 5 Programma IHP Primair Onderwijs ..................................................................................... 5 Opbouw actualisatie 21.1................................................................................................... 5 Thema’s........................................................................................................................................ 6 Financiën .......................................................................................................................... 6 3.1.1. VNG-index ..................................................................................................................... 6 3.1.2. Reëel begroten: BDB-index ............................................................................................ 6 3.1.3. Reëel begroten: Realiserend vermogen.......................................................................... 7 3.1.4. Uitvoeringskosten gemeente .......................................................................................... 8 3.1.5.

Uitvoeringskosten schoolbesturen .................................................................................. 8 3.1.6. Indexatie verhuiskosten .................................................................................................. 8 Gymzalen.......................................................................................................................... 8 Nieuw IHP ......................................................................................................................... 9 Voorzieningen Integrale Kindcentra ................................................................................. 10 Cultuurhistorische waarde ............................................................................................... 10 Duurzaamheid en energie................................................................................................ 12 3.6.1. Structurele aanpak kwaliteit en energieprestaties ......................................................... 12 3.6.2. EPC, (B)ENG, NoM en klimaatneutraal......................................................................... 12 3.6.3. Ventilatie scholen ......................................................................................................... 13 3.6.4. Duurzaamheidsbudget uit coalitieakkoord..................................................................... 13 3.6.1.

Circulair (slopen) .......................................................................................................... 13 Stand van zaken projecten ........................................................................................................ 14 Projectenoverzicht ........................................................................................................... 14 Nieuwbouw IKC Zaanplein (Rosmolen Zuid) .................................................................... 16 Nieuwbouw Hoeksteen .................................................................................................... 16 Nieuwbouw Herman Gorter Burg. Smitstraat.................................................................... 17 Aanpassing Octant en verwijderen parklocatie................................................................. 17 Nieuwbouw IKC Overtuinen (Et Buut en Het Baken Westerkim)....................................... 18 Nieuwbouw Toermalijn .................................................................................................... 18 Nieuwbouw Dynamica XL (voorheen: De Boei en Het Dok).............................................. 19 Nieuwbouw Herman Gorter, D. Doniastraat .....................................................................

19 Nieuwbouw IKC Zaans Hout (Inverdan) ........................................................................... 20 Nieuwbouw IKC In ‘t Veld (Rosmolen Noord) ................................................................... 20 Nieuwbouw Behouden Haven.......................................................................................... 20 Nieuwbouw OBS Kogerveld............................................................................................. 21 Nieuwbouw Populierenlaan (voorheen Het Palet) ............................................................ 21 Renovatie P.A. van Meverstraat....................................................................................... 22 CBS Wij-land Westzaan (voorheen De Rank) .................................................................. 22 Uitbreiding OBS De Spiegel............................................................................................. 23 Risicomanagement.................................................................................................................... 24 Planning ..................................................................................................................................... 24 Financiën....................................................................................................................................

25 Kosten van de voorstellen................................................................................................ 25 Reguliere dekking............................................................................................................ 25 7.2.1. Algemene middelen...................................................................................................... 25 7.2.2. Reservering nieuwe IHP............................................................................................... 26 7.2.3. Reservering duurzaamheid PO..................................................................................... 26 7.2.4. Reservering IKC gelden ............................................................................................... 27 7.2.5. MAAK PO .................................................................................................................... 27 7.2.6. Investeringsfonds......................................................................................................... 27

Actualisatie IHP 21.1

2021/6480

8 9

Jaarschijven .................................................................................................................... 28 Gevraagdebesluiten .................................................................................................................. 29 Bijlagen ...................................................................................................................................... 30 Financiële bijlage (geheim)............................................................................................... 30 Risico Inventarisatie (geheim)........................................................................................... 30 Planning programma IHP ................................................................................................. 30

Actualisatie IHP 21.1

2021/6480

2 Vooraf Programma IHP Primair Onderwijs Voor u ligt de eerste actualisatie uit de jaarcyclus 2021 van het Integraal Huisvestingsplan Primair Onderwijs Zaanstad (verder: IHP). Door middel van onze Actualisaties IHP rapporteren wij u halfjaarlijks over de uitdagingen, veranderingen en voortgang van de in het programma opgenomen projecten voor basisscholen in Zaanstad.

Om de kracht van het anker te voelen, moet men de storm trotseren. Het Nederlandse spreekwoord hierboven betekent: “pas als je iets ernstigs meemaakt, weet je op wie of wat je kan vertrouwen”. Het afgelopen jaar hebben we te maken gehad met een ernstige pandemie. Covid-19 heeft op heel veel gebieden van het leven invloed gehad. Familie, vrienden en/of collega’s zijn persoonlijk getroffen door de gevolgen van Corona. Het team dat aan het IHP werkt heeft last gehad van het opgelegde thuiswerken. De wereldeconomie heeft een klap gekregen. Iedereen ervaart gevolgen. Ook het programma IHP. Maar niet alleen de pandemie zorgt voor vertraging van projecten. We zien ook dat nieuwe inzichten en veranderde wetgeving grote impact op de projecten heeft. Desondanks kan het team met trots terugkijken op het afgelopen jaar en vol goede moed uitzien naar komend jaar. Bewezen is dat de huidige werkwijze van het IHP en de betrokkenheid van het team een krachtig anker in ernstige tijden is. Er zijn in 2020 maar liefst voor 3 basisscholen nieuwe gebouwen opgeleverd en in gebruik genomen! De Hoeksteen in Krommenie, de Herman Gorter Burgemeester Smitstraat en Het Zaanplein (voorheen: de Willibrord en de Saenparel) te Zaandam. Dit betekent voor ruim 1100 leerlingen dat zij vanaf nu onderwijs krijgen in een modern, fris en duurzaam gebouw.

Gevraagd besluit (B&W) In te stemmen met / (Raad) Vaststellen dat de uitvoering van het Integraal Huisvestingsplan Primair Onderwijs zoals gerapporteerd in deze Actualisatie IHP 21.1, behoudens de beslispunten die worden voorgelegd, binnen de kaders met daarbinnen de verschuivingen in projectramingen past.

Opbouw actualisatie 21.1 Zoals u van ons gewend bent, gaan wij bij de eerste actualisatie van elke jaarcyclus in op een aantal thema’s die raakvlakken hebben met het programma IHP. Het volgende hoofdstuk besteedt aandacht aan ontwikkelingen binnen deze thema’s. Hoofdstuk 4 bevat een toelichting op de stand van zaken per project. Na het overzicht in tabelvorm worden per project de stand van zaken en afwijkingen ten opzichte van actualisatie 20.2 benoemd. In de hoofdstukken 3 en 4 treft u ook de besluiten die nodig zijn. Gemakshalve is een volledige overzicht van de besluiten opgenomen in hoofdstuk 8. Voor de Risico’s en de Planning verwijzen wij u naar de hoofdstukken 5 en 6 (en de bijlagen 9.2 (geheim) en 9.3). Een volledig financieel overzicht vindt u in hoofdstuk 7 (en in de geheime bijlage 9.1) van deze actualisatie IHP.

Actualisatie IHP 21.1

2021/6480

3 Thema’s In dit hoofdstuk gaan we dieper in op de ontwikkelingen binnen een aantal thema’s die raakvlakken hebben met en gevolgen hebben voor het huidige programma IHP. Waar lopen we tegen aan? Welke recente ontwikkelingen zijn er en welke daarvan hebben invloed op het programma IHP? Voor welke uitdagingen staat het IHP, maar ook waar liggen welke kansen?

Financiën Gemeenten hebben een wettelijke zorgplicht voor de huisvesting van het primair onderwijs (o.a. nieuwbouw en uitbreiding). Hiervoor ontvangt de gemeente Zaanstad geld via het gemeentefonds. Op basis van de systematiek van de gemeentelijke “Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs 2015” wordt dit geld geïndexeerd en verdeeld. Naast dit bedrag, gebaseerd op VNG-normen, kan het budget voor nieuwbouw en uitbreiding inclusief overige kindvoorzieningen (kinderdagverblijf, peuterspelen, VVE en BSO) en gymzalen nader bijgesteld worden om antwoord te kunnen geven op specifieke lokale omstandigheden. 3.1.1. VNG-index In de jaarlijkse indexatie is een ophoging van de normbedragen doorgevoerd in verband met bouwbesluiteisen voor Bijna Energie Neutrale Gebouwen (BENG) die vanaf 1 januari 2021 gelden. De VNG heeft de normbedragen eenmalig extra opgehoogd met 9,6%. Aangezien het gaat om een algemene beleidswijziging die iedereen in financieel opzicht raakt, komen gemeenten niet in aanmerking voor compensatie vanuit het Rijk. Wij hebben vorig jaar voorgesorteerd op deze verhoging door het toevoegen van een “tussentijdse bijstelling BENG” van 6% op basis van de door het kennisinstituut BDB afgegeven verwachte financiële consequentie. Deze tussentijdse bijstelling komt met de door VNG opgenomen verhoging te vervallen.

Per saldo vraagt deze VNG-indexatie voor de BENG-eisen daarmee een ophoging bij deze Actualisatie van 3,6%. Daarnaast heeft de VNG de normbedragen per 1 januari 2021 aangepast om deze te laten aansluiten bij de prijsontwikkeling in de markt. Zij doen dit via een vast systeem. Deze systematiek is beschreven in de ‘Model Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs’ en in de beleidsregel ‘Bekostiging lokalen bewegingsonderwijs primair en (voortgezet) speciaal onderwijs'. De normvergoedingen voor 2021 zijn als volgt aangepast:  BENG: plus 9,6%  Bouwkostenindex: plus 6,38%  Eerste inrichting: plus 1,57%  Materiële instandhouding lokalen bewegingsonderwijs: plus 1,20% (zie paragraaf 3.2) Gevraagde besluiten (B&W) In te stemmen met / (Raad) Vaststellen dat de indexeringen normbedragen onderwijshuisvesting 2021 worden toegepast, vanwege het bepaalde in de Verordening huisvesting onderwijs gemeente Zaanstad 2015, conform de uitgangspunten van de VNG, op de projectbudgetten van de projecten waarvan de uitvoering nog niet is aanbesteed. Ook heeft de VNG in de modelverordening een aantal ruimtenormen aangepast, waaronder die voor het speelplein (ruimere normen). Naar verwachting wordt de verordening Voorzieningen Huisvesting Onderwijs Zaanstad in het najaar van 2021 geactualiseerd.

Vooruitlopend op de aanpassing van deze verordening, voeren wij deze ruimere normen alvast door in de projecten die zich nog niet in de ontwerpfase bevinden. Op dit moment heeft dit geen financiële gevolgen. 3.1.2. Reëel begroten: BDB-index De aan de schoolbesturen toegekende bekostiging is gebaseerd op de VNG-norm met prijspeil 1 januari 2021. De in de planning opgenomen projecten worden echter lopende het jaar of jaar overstijgend aanbesteed. Om wel met prijsstijgingen rekening te kunnen houden, vragen wij kennisinstituut BDB elk jaar om een inschatting te maken van de prijsstijgingen. De BDB heeft een verwachting afgegeven voor de marktindexering tot en met 31 december 2021. De index voor 2021 laat een neerwaartse bijstelling zien van 7,3%. De stichtingskosten die het schoolbestuur als taakstellend budget meekrijgt, worden conform VNGnormering vastgesteld en zijn per (kader-)brief toegekend. De toekomstige BDB index maakt geen deel uit van dit aan het schoolbestuur toegezegde budget. De BDB index is een middel om reëel te begroten Actualisatie IHP 21.1

2021/6480

door rekening te houden met toekomstige prijsstijgingen. Wij beschermen ons daarmee voor verwachte financiële tegenvallers. Wanneer de negatieve BDB index wordt toegepast, is het bedrag dat aan het schoolbestuur is toegekend hoger dan onze reële begroting in de investeringsbudgetten. Oftewel we bezien de verwachting als een zekerheid en verwerken een financieel aanbestedingsvoordeel al in de begroting. Wanneer we dit doen lopen we het risico dat er een financieel nadeel ontstaat bij aanbesteding. Immers een verwachting biedt geen zekerheid. Als de verwachtte prijsdaling niet uit komt dan is het aan de schoolbesturen toekende bedrag hoger dan waar wij op dat moment rekening mee houden in onze begroting. Aangezien de BDB-index wordt toegepast om juist dit soort risico’s te voorkomen, is het niet wenselijk om op voorhand rekening te houden met een financieel voordeel. De systematiek van reëel begroten is bedoeld om ons te behoeden voor tegenvallers die vooraf te voorzien zijn, niet om meevallers a priori in te calculeren. Schematisch:

Wanneer de verwachtte prijsdaling wel uit komt, dan is in het IHP 2011 vastgelegd dat zowel aanbestedingsnadelen als aanbestedingsvoordelen voor de gemeente Zaanstad zijn. Daarmee is geborgd dat aanbestedingsvoordelen, wanneer deze een zekerheid zijn, ten gunste van de gemeente komen. De negatieve indexering is daarom niet verwerkt in de financiële verwachtingen voor de projecten. Mocht de negatieve index zich toch wel voordoen dan zal dit naar alle waarschijnlijkheid door de VNG per 1 januari 2022 worden vastgesteld via hun systematiek van prijsbijstelling, waarmee dan een wettelijk kader bestaat om de aan de schoolbesturen toegekende budgetten ook te verlagen.

3.1.3. Reëel begroten: Realiserend vermogen Onze projectplanningen zijn onderhevig aan een mate van planningsoptimisme. Vanuit de erkenning dat je geen onwrikbare afspraken kunt maken op basis van veranderlijke informatie wordt in planningen niet op voorhand rekening gehouden met eventuele vertraging als gevolg hiervan. De ervaring leert dat hoe zorgvuldig er ook gepland wordt binnen de projecten, er altijd een mate van onzekerheid is. Op de financiën heeft deze onzekerheid gevolgen, omdat er structureel minder wordt uitgegeven per jaar dan begroot. Dit leidt regelmatig tot verschuiving van de budgetten naar latere jaarschijven. Het is dan ook logisch om ook in de financiën rekening te houden met deze “onzekerheid”.

Actualisatie IHP 21.1

2021/6480

In de berekeningssystematiek voor de jaarschijven lag het zwaartepunt voor alle projecten, ongeacht de fase waarin zij zich bevonden, in het jaar van realisatie. We hebben gekeken naar de planningshistorie van verschillende lopende projecten en de uitloop hierin. Met name naar wanneer de risico’s op uitloop nog het grootst zijn. Het blijkt dat vertraging zich vooral voordoet zolang de vergunning nog niet onherroepelijk is. Naarmate het project vordert, wordt de informatie en daarmee de planning betrouwbaarder. Wij passen onze berekeningssystematiek voor de begroting van de jaarschijven op dit planningsprincipe aan. In hoofdstuk 7 Financiën en de geheime financiële bijlage 9.1 ziet u de consequenties van deze aanpassing. De verschuiving in jaarschijven heeft geen financiële gevolgen. 3.1.4. Uitvoeringskosten gemeente Jaarlijks wordt er kritisch naar de uitvoeringskosten gekeken. Per project is gekeken naar de benodigde inzet voor onder andere afstemming en procesbegeleiding:  voor locatieonderzoek en juridisch planologische inpassing  m.b.t. vergunbaarheid van de bouwplannen;  met de bouwheer  inzake pro-actieve communicatie met andere stakeholders, zoals de omwonenden. Naar aanleiding hiervan zijn de uitvoeringskosten bij enkele projecten aangepast ten opzichte van hetgeen eerder was begroot. Bij enkele projecten is er meer inzet nodig geweest.

Dit wordt gecompenseerd doordat er afgelopen jaar minder inzet is geweest op andere projecten. Het saldo aan uitvoeringskosten voor de lopende projecten is nagenoeg nul. 3.1.5. Uitvoeringskosten schoolbesturen In 2021 treedt, naar verwachting, een nieuw IHP in werking. Bij het opstellen van dit nieuwe IHP is kritisch gekeken naar alle niet in de verordening “Voorzieningen huisvesting onderwijs” opgenomen en bovenwettelijke vergoedingen. Met de in het IHP 2011 ter beschikking gestelde vergoeding voor uitvoeringskosten schoolbesturen werd een versnelde uitvoering van projecten beoogd. De vergoeding is destijds boven wettelijk toegekend aan de schoolbesturen Zaan Primair en Agora. Van hen, als de twee grootste Zaanse schoolbesturen, werd door inzet op versnelde uitvoering bovenmatig capaciteit gevraagd. De werkwijze is veranderd. Inzet op versnelde uitvoering is niet langer een hoofddoel van het huidige IHP. Met ingang van 1 januari 2021 wordt daarom deze tegemoetkoming uitvoeringskosten niet langer verstrekt (brief d.d. 11 september 2020; kenmerk 2020/022352). 3.1.6. Indexatie verhuiskosten Verhuiskosten worden conform de VNG-normen aan de schoolbesturen vergoed op basis van daadwerkelijk gemaakte kosten. Hiervoor worden door de VNG geen bedragen voorgeschreven.

Om deze kosten desondanks vooraf te kunnen begroten, is binnen het IHP in de investeringskaarten een bedrag opgenomen wat is gebaseerd op gemiddelde daadwerkelijk uitgegeven verhuiskosten. Sinds de start van het IHP in 2011 zijn deze begrote bedragen voor de verhuiskosten nooit aangepast. Op basis van de recentelijk uitgekeerde verhuiskostenvergoedingen van verschillende lopende IHPprojecten zijn de daadwerkelijke kosten gemiddeld 6,5% hoger dan hetgeen was begroot. Teneinde de budgetten voor verhuiskostenvergoeding gelijk te laten lopen met de te verwachten daadwerkelijke kosten indexeren wij de verhuiskosten eenmalig met 6,5%. Om ook hierin toekomstig reëel te blijven begroten, zullen wij vervolgens jaarlijks de verhuiskosten indexeren. Gevraagde besluiten (B&W) In te stemmen met / (Raad) Vaststellen dat de begrote bedragen voor verhuiskostenvergoeding eenmalig met 6,5% worden geïndexeerd, vanwege het bepaalde in de Verordening huisvesting onderwijs gemeente Zaanstad 2015 en dat het benodigde aanvullende budget ad. € 40.290,- beschikbaar wordt gesteld en dat vanaf heden de verhuiskosten jaarlijks worden geïndexeerd, teneinde de budgetten voor verhuiskosten reëel te begroten.

Gymzalen Voor de inrichting van een gymnastiekzaal bestaan geen wettelijk vastgestelde eisen, normen of voorschriften. De enige norm die bestaat voor de eerste inrichting van een gymnastiekzaal is de financiële norm zoals opgenomen in de modelverordening voorzieningen huisvesting onderwijs van de VNG. Er is dus geen standaardinrichting die voor elke onderwijsaccommodatie geldt. De gemeente wordt hierin geadviseerd door het sportbedrijf en het schoolbestuur. In het huidige bewegingsonderwijs is veel meer aandacht voor de kwaliteit en diversiteit van sport en bewegen. Ook voor het breder inzetten van Actualisatie IHP 21.1

2021/6480

gymzalen, bijvoorbeeld door ze te verhuren aan sportverenigingen, is meer aandacht. De eerste inrichting van de gymnastiekzaal bekostigt de gemeente. Het is de verantwoordelijkheid van de gemeente, als eigenaar van de gymzalen, om te zorgen dat in de gymnastiekzaal de juiste inventaris aanwezig is. Het Sportbedrijf Zaanstad heeft in overleg met de schooldirectie zelf de vrijheid om die inventaris aan te schaffen die past bij de wijze waarop de gymnastieklessen worden ingevuld. Om toch enige houvast en richtlijn te hebben, heeft de KVLO – de beroepsvereniging van leraren lichamelijke opvoeding –als hulpmiddel een basisinventarislijst ontwikkeld vanuit de huidige onderwijskundige denkbeelden: de zogenaamde KVLO-lijst. De VNG-bedragen sluiten hier niet 1-op-1 op aan. Ook wij zien dat als gevolg van de veranderende visies op sport en gezondheid (o.a. Zaanse sportvisie 2020-2040 en Zaanse visie op gezondheid 2020-2040) de vergoeding voor 1e inrichting gymzalen niet meer voldoende is. In het nieuwe IHP worden gymzalen qua afstand en grootte meegenomen. Daarnaast wordt, naar verwachting komend najaar, de verordening Voorzieningen Huisvesting Onderwijs Zaanstad aangepast. Dit is de meest juiste plek waar het loslaten van de VNG-norm en het oppakken van de KVLO-norm geregeld zou moeten worden.

Om nu alvast een concrete stap te zetten in meer aandacht voor de kwaliteit van sport en bewegen, baseren wij de bekostiging bij de nog lopende projecten voor 1e inrichting gymzalen op de KVLO-norm en passen de bedragen hierop aan. Gevraagde besluiten (B&W) In te stemmen met / (Raad) Vaststellen dat in afwijking van het bepaalde in de Verordening huisvesting onderwijs gemeente Zaanstad 2015 de begrote bedragen voor 1e inrichting gymzalen voor lopende projecten worden gebaseerd op de KVLO-norm en dat het hiervoor benodigde aanvullende budget ad € 99.320,- beschikbaar wordt gesteld, teneinde de inrichting van gymzalen aan te laten sluiten bij de huidige wijze van bewegingsonderwijs geven, de Zaanse Sportvisie 2020-2040 en Zaanse Visie op gezondheid 2020-2040.

Nieuw IHP Minister Slob werkt aan een wetswijziging voor de Onderwijshuisvesting. Eén van de highlights van deze wijziging is een wettelijke verplichting voor gemeenten om in samenspraak met de schoolbesturen een IHP op te stellen, waarschijnlijk voor een periode van tenminste 16 jaar. Dit IHP is in combinatie met de Meerjaren Onderhoudsplanningen van schoolbesturen de basis voor een langjarige planning van investeringen. Dat gaat om onderhoud, renovatie en nieuwbouw, maar ook om sluiting en sloop. Altijd met de diversiteit van het onderwijs, de eigen identiteit van de verschillende wijken en de demografische ontwikkelingen als uitgangspunt. In de nieuwe wet wordt, naar verwachting, ook opgenomen dat renovatie een volwaardig alternatief wordt voor nieuwbouw (waarbij de gemeente primair financiert) en wordt het investeringsverbod voor besturen in het PO genuanceerd (waardoor schoolbesturen kunnen mee-investeren in kwaliteit en investeringen voor lagere lasten). Zoals aangegeven in eerdere actualisaties is de gemeente samen met de Zaanse schoolbesturen onder leiding van een extern bureau reeds gestart met het opstellen van een nieuw IHP. Zaanstad kan de daadwerkelijke wetswijziging niet afwachten. De Zaanse wereld verandert in snel tempo in zowel sociaaleconomische, demografische als ruimtelijke zin.

Zo is bijvoorbeeld het aantal inwoners van Zaanstad gegroeid, is de wijze van lesgeven gewijzigd en zijn de ambities (en noodzaak) ten aanzien van duurzaamheid sterk gewijzigd. Dit betekent dat zowel het strategische als het operationele deel van het IHP aan bijstelling toe zijn. Bij het opstellen van het nieuwe IHP worden uiteraard de op dit moment al bekende uitgangspunten van de wetswijziging meegenomen. Verwacht wordt dat het nieuwe IHP 2e helft van 2021 ter besluitvorming aan u wordt voorgelegd. In dit nieuwe IHP wordt meer gebiedsgericht gekeken naar de opgave voor het onderwijs, waarbij ook samenvoegen, uitruilen en verplaatsen van schoolgebouwen samen met de schoolbesturen wordt bekeken. Doel is de ontwikkeling van gezonde toekomstbestendige Integrale KindCentra. Vooruitlopend op het vaststellen van het nieuwe IHP is het onderzoek voor een aantal gebieden en projecten opgestart:  Voor Poelenburg/Peldersveld wordt samen met de ambities, zoals verwoord in het Pact Poelenburg/Peldersveld, bekeken welke kansen de ontwikkeling van onderwijsvoorzieningen heeft Actualisatie IHP 21.1

2021/6480

voor de wijk en vice versa. Herpositionering en vergroting van schoolgebouwen behoren hier tot de mogelijkheden. Voor De Horizon en voor de Vrije School zijn voorbereidingskredieten in de exploitatie opgenomen. Verdere uitwerking van en (eventueel) benodigd investeringsbudget voor deze toekomstige projecten wordt opgenomen in het nieuwe IHP.  Bij De Spiegel is sprake van acute zorgplicht voor uitbreiding voor de (voor-)school. Deze groei kan niet worden opgevangen in de bestaande onderwijshuisvesting in de buurt. Het is in deze wijk wenselijk om aanbod van vroeg- en voorschoolse educatie aan te beiden naar de behoefte in de wijk. Daarom wordt het benodigde investeringsbudget voor project “tijdelijke uitbreiding De Spiegel” bij deze actualisatie opgenomen in het IHP.  OBS Kogerveld is een belangrijk onderdeel van de gebiedsontwikkeling en –transformatie van Kogerveldwijk. Om op tijd nieuwe leerlingen als gevolg van de woningbouw te kunnen huisvesten is nu opstarten van dit project noodzakelijk. Daarom wordt het benodigde investeringsbudget voor project “Vervangende nieuwbouw OBS Kogerveld” bij deze actualisatie opgenomen in het IHP.  Bij het Wij-land Westzaan zijn constructieve problemen die zodanig van aard zijn, dat een oplossing in het huidige pand niet aan de orde is. De school mag vanwege nabijheid van hoogspanningskabels niet worden vervangen op de huidige locatie.

Bovendien bevindt het leerlingaantal zich ruim onder de opheffingsnorm. Er zijn diverse scenario’s samen met de schoolbesturen inzichtelijk gemaakt. Om te kunnen doorpakken wanneer een definitief scenario is vastgesteld wordt het verwachtte benodigde investeringsbudget voor project “Nieuwbouw Westzaan-Zuid” bij deze actualisatie opgenomen in het IHP. Voor de besluiten en een nadere toelichting op deze nieuwe projecten verwijzen wij u naar hoofdstuk 4 paragraaf 4.13 OBS Kogerveld, 4.16 Wij-land Westzaan en 4.17 De Spiegel.

Voorzieningen Integrale Kindcentra In 2016 is de Toekomstvisie op het Zaanse Integraal Kindcentrum vastgesteld. In de nieuwe kaders wordt er gebruik gemaakt van één huurprijssystematiek. Deze huursystematiek wordt toegepast voor de kinderdagopvang en voor het gebruik van exclusieve ruimte(n) voor buitenschoolse opvang. De ruimten voor peuterspeelzalen zijn in de uitwerking van deze visie aangemerkt als onderwijsruimten. Het IKCbeleid wordt verder uitgewerkt via het nieuwe IHP. We streven daarbij naar verdere ontwikkeling in de samenwerking tussen school en kinderopvang en onderzoeken de rol die huisvesting daarin kan vervullen. Vooruitlopend op de vaststelling van het IHP verwerken wij de aanmerking van peuterspeelzalen als onderwijsruimte. Dit betekent dat de dekking via ingerekende huurinkomsten voor reeds gerealiseerde peuterspeelzalen komt te vervallen. De financiële consequenties van de gemaakte investeringskosten voor peuterspeelzalen worden opgevangen door de inzet van de nog beschikbare gereserveerde IKCgelden. Dit heeft verder geen effecten op de programma investering voor het IHP.

Cultuurhistorische waarde Naar aanleiding van veranderde wetgeving is in 2019 de Erfgoedvisie 2011-2018 ‘Erfgoed in ontwikkeling’ geactualiseerd en is de nieuwe Erfgoedstrategie (2019-2023) Erfgoed leeft!’ vastgesteld op 30 januari 2020 (2019/27117). Hierin wordt gesteld dat ook panden zonder de status ‘beschermd monument’ kunnen doorgaan als erfgoed. Het is dan ook belangrijk dat we deze onbeschermde maar toch waardevolle gebouwen proberen te behouden. Wanneer nieuwbouw of renovatie niet alleen op bouwkundige staat maar óók vanwege onderwijscapaciteit nodig is, leidt dit er over het algemeen toe dat sloop en nieuwbouw de meest goedkope optie is. Bij nieuwbouw kunnen maatregelen energiezuinigheid bijvoorbeeld makkelijker en goedkoper worden gerealiseerd. De projecten “vervangende nieuwbouw In ’t Veld” en “vervangende nieuwbouw Herman Gorter D. Doniastraat” bevonden zich op het moment van vaststellen van de nieuwe Erfgoedstrategie al in de ontwerpfase. Voor beide scholen was er een vastgesteld Voorlopig Ontwerp gebaseerd op sloop en nieuwbouw. Naar aanleiding van de nieuwe Erfgoedstrategie en om geen onomkeerbare stappen te nemen is in 2020 voor deze gebouwen een onderzoek cultuurhistorische waarde uitgevoerd door Mooi Noord-Holland. Uit de rapporten blijkt dat deze onderwijsgebouwen behoudenswaardige cultuurhistorische elementen bevatten1.

Er geldt voor meerdere projecten cultuurhistorische waarde, zoals bijvoorbeeld voor project “vervangende nieuwbouw Populierenlaan”. Deze projecten moeten echter nog worden opgestart. Cultuurhistorische waarde zal dan direct vanaf het begin van het projectproces worden meegenomen.

Actualisatie IHP 21.1

2021/6480

De uitvoering van de wettelijke gemeentelijke verplichtingen ten aanzien van Erfgoed en Onderwijshuisvesting zijn binnen de huidige opdrachten en kaders niet verenigbaar. De wethouder Onderwijs heeft daarom opdracht gegeven om de impact van het erfgoedbeleid op de eerder genoemde onderwijshuisvestingsprojecten op de volgende aspecten te onderzoeken:  Welke effecten heeft het nieuwe erfgoedbeleid op de lopende opdrachten? Te onderzoeken aspecten zijn onder andere: planning, financiën, kwaliteit, duurzaamheid, energiezuinigheid, onderwijsinhoudelijk, bouwkundige (on-)mogelijkheden.  Anderzijds, wat is de waarde voor de gemeente qua erfgoed? Te beschouwen onderwerpen zijn onder andere: uniciteit van het gebouw, in welke mate is het gebouw beeldbepalend en waardevol. Het onderzoek wordt uitgevoerd in nauwe samenwerking tussen Onderwijs (team Maatschappelijke Voorzieningen en de schoolbesturen) en afdeling Erfgoed en Monumenten. Aanpak De Herman Gorter D. Doniastraat is aangewezen als onderzoeks-pilot-project. Tegelijkertijd met de uitvoering van elke stap in het onderzoek voor dit project wordt ook het sub-werkproces ‘cultuurhistorie’ ontwikkeld. Wanneer een processtap is doorlopen, volgt direct het project In ’t Veld. Zo kunnen opgedane ervaringen bij de Herman Gorter D. Doniastraat meegenomen worden in de uitwerking project In ’t Veld.

We wachten dus niet eerst het hele onderzoek impact Erfgoed op het project Herman Gorter D. Doniastraat af alvorens we deze onderzoeken ook voor In ‘t Veld opstarten. Door de verschillende onderzoeken zo kort mogelijk achter elkaar aan te laten lopen beperken we de vertraging van elk individueel project zo veel als mogelijk en kunnen we de ervaringen van elk uniek project goed met elkaar vergelijken. Stand van zaken Herman Gorter D. Doniastraat Door de afdeling Erfgoed en Monumenten is op basis van de door Mooi Noord Holland opgestelde redengevende omschrijving voor het schoolgebouw Herman Gorter D. Doniastraat inzichtelijk gemaakt welke waarden vanuit erfgoed behouden zouden moeten blijven. Dit ambtelijk advies is door de architect uitgewerkt in ontwerp met behoud van deze waarden. Er liggen nu twee ontwerpen die oponderwijsinhoudelijk gebied goedkeuring van het schoolbestuur hebben: 1. Het voorlopig ontwerp van sloop en nieuwbouw. Voor dit ontwerp zijn de benodigde financiën en planning reeds inzichtelijk, dit zijn de huidige in het IHP opgenomen kaders. 2. Een geïntegreerde optie oud en nieuwbouw. Deze optie wordt op dit moment verder uitgewerkt op:  Inrichtingsmogelijkheden voor het gewenste onderwijs anno 2021 (bouwkundige (on-) mogelijkheden).

 Benoemen van de voor- en nadelen op het gebied van kwaliteit (onderwijs, duurzaamheid, energie zuinigheid) en wat de consequenties van de nadelen zijn.  Raming van de meerkosten t.o.v. voorlopig ontwerp voor sloop en nieuwbouw (financiën). Stand van zaken In ‘t Veld Ook voor het schoolgebouw van In ’t Veld is inmiddels een ambtelijk advies opgesteld. Het schoolbestuur heeft voor dit project Stichting Mevrouw Meijer gevraagd een offerte op te stellen om op basis van het ambtelijk advies een ontwerp met behoud van cultuur historische waarde te maken. Stichting Mevrouw Meijer is een onderzoeksbureau dat verbetering van de schoolarchitectuur nastreeft. Zij hebben al veel kennis van en ervaring met een nieuwe visie waarin ‘sloop en nieuwbouw’ niet langer vanzelfsprekend is, en waarin de waarde van het bestaande wordt herontdekt. Vervolgstappen Wanneer de uitwerking voor de Herman Gorter van het schoolbestuur is ontvangen, wordt samen met afdeling Erfgoed en Monumenten en de vakspecialist Stedelijk een afweging gemaakt tussen behoud cultuurhistorische waarde en financiële, onderwijsinhoudelijke en kwaliteits-consequenties. Het daar uit volgende adviesscenario wordt samen met de afweging en een raming van de kosten voor akkoord aan het college voorgelegd. Mocht het scenario een budgetaanvraag inhouden dan zal dat vervolgens ter besluitvorming aan de gemeenteraad worden voorgelegd.

Financiële gevolgen Voor de onderzoeksopdracht is inzet van ambtenaren nodig. Deze interne kosten (uren) leiden voor deze projecten tot een verhoging van de uitvoeringskosten. Daarnaast worden er door het schoolbestuur, als bouwheer, extra ontwerpkosten gemaakt. Hiervoor is een subsidie aanvraag ingediend bij de gemeente. Helaas is deze aanvraag afgewezen. Er zullen tussen schoolbestuur en gemeente afspraken moeten worden gemaakt wie welke meerkosten draagt. Op dit moment wordt inzichtelijk gemaakt wat de totale kosten zijn. Dit betreft niet alleen de kosten voor de extra ontwerpen, maar heeft onder andere ook te maken met bestaande boekwaarden Actualisatie IHP 21.1

2021/6480

Duurzaamheid en energie Duurzaam, energiezuinig en –neutraal bouwen is een belangrijk item binnen de gemeente Zaanstad. De gemeente streeft er naar om tussen 2030 en 2040 een klimaatneutrale gemeente te worden. Een grote opgave voor zowel de gemeente, als haar inwoners en bedrijven. De gemeente Zaanstad wil daarom met maatschappelijk vastgoed een voorbeeldfunctie afgeven voor de Zaanse inwoners. Om duurzaam en energiezuinig te bouwen te stimuleren, is dit onderdeel gemaakt van de eerste actualisatie uit elke jaarcyclus. 3.6.1. Structurele aanpak kwaliteit en energieprestaties In het kader van het klimaatakkoord is een routekaart opgesteld (PO-Raad, VO-raad en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten) als de onderlegger voor een structurele aanpak van de kwaliteit en energieprestaties in de Onderwijshuisvesting. Een duurzaam schoolgebouw kent namelijk meer aspecten dan alleen een lage CO2-uitstoot, laag energieverbruik en slim materiaalgebruik. Het is een duurzaam gebouw dat aansluit bij de onderwijskundige visie van de school, een gezond binnenklimaat heeft, past bij het aantal leerlingen en toekomstbestendig, toegankelijk en inclusief is. Het is bewezen dat een goed binnenklimaat resulteert in een hoger leerrendement en minder ziekteverzuim van leerlingen en onderwijspersoneel. De kwaliteit en duurzaamheid van een groot deel van de schoolgebouwen laat nu te wensen over.

De gemeenten en schoolbesturen gaan de kwaliteits- en duurzaamheidsopgave integraal aanpakken. Er is nog een flinke slag te slaan als we kijken naar onze schoolgebouwen. De wetswijziging op het gebied van onderwijshuisvesting (verplicht IHP) en de extra aandacht voor ventilatie zijn een mooie eerste stap, maar de berekeningen en scenario’s van deze routekaart laten zien dat er nog veel moet worden gedaan tegen aanzienlijke kosten. Door het verbeteren van de energieprestaties van schoolgebouwen en het gebruik van duurzame materialen, dragen we bij de opgave van het klimaatakkoord. Bovendien krijgt de bouwsector een broodnodige impuls. Het vraagt een forse investering van gemeenten, schoolbesturen en het Rijk. Het is een investering die zich in de toekomst zal terugverdienen. Maar op dit moment is financiering van deze investering een landelijk probleem. 3.6.2. EPC, (B)ENG, NoM en klimaatneutraal EPC EPC staat voor Energie Prestatie Coëfficiënt. Dit cijfer drukt uit hoeveel energie er nodig is om een gebouw te verwarmen, te koelen en om water te verwarmen. Oftewel, het gebouwgebonden energieverbruik op jaarbasis. BENG Is de afkorting voor bijna energieneutraal gebouw. Deze gebouwen moeten 50% van hun energie verbruik (gebouwgebonden) halen uit duurzame energiebronnen. De BENG vervangt de EPC als energieprestatie-eis. BENG betekent niet per definitie gasloos.

ENG Is de afkorting voor energieneutraal gebouw. Een volledig energieneutraal gebouw heeft een EPC van 0. Dat wil zeggen dat het gebouwgebonden energieverbruik van een gebouw op jaarbasis precies op nul uitkomt NoM Is de afkorting voor Nul op de meter. Deze gebouwen moeten al hun energie zelf opwekken op een duurzame manier. Het gaat hierbij om alle energieverbruiken (gebouwgebonden plus gebruikersgebonden energieverbruik) min de opbrengst van lokale duurzame bronnen. Een NoM-gebouw mag wel elektriciteit gebruiken van een energieleverancier, maar deze gebruikte elektriciteit moet ook weer terug naar de energieleverancier. Dus als er wordt gekeken op jaarbasis staat er ‘’een 0 op de meter’’. Kortom: het gebouw en de mensen daar in moeten niet meer energie verbruiken dan dat het opbrengt. Klimaatneutraal Naast energieneutraal kan een gebouw ook klimaatneutraal zijn. Een klimaatneutraal gebouw is een gebouw dat geen CO2 uitstoot en/ of andere broeikasgassen. Een klimaatneutraal gebouw hoeft geen energieneutraal gebouw te zijn. Een energieneutraal gebouw moet wel klimaatneutraal zijn omdat er geen gassen meer gebruikt mogen worden om het gebouw te verwarmen. Vanaf 1 januari 2021 moeten alle nieuwe gebouwen in Nederland bijna energieneutrale gebouwen (BENG) zijn. De BENG-eisen vervangen de EPC als maat voor de energieprestatie.

De VNG heeft een ophoging van de normbedragen doorgevoerd in verband met bouwbesluiteisen voor BENG. De scholen die op dit moment worden ontworpen zijn standaard gasloos en voorzien van de laatste ontwikkelingen op klimaatgebied. Daarmee voldoen ze aan de normering BENG. Tevens wordt er door Zaanstad gekeken of er mogelijk nog meer ruimte is voor aanvullende duurzaamheidsvoorzieningen zoals bijvoorbeeld extra zonnepanelen. Actualisatie IHP 21.1

2021/6480

Het is bekend dat deze normbedragen niet toereikend zijn om een modern, duurzaam ENG (of NoM) schoolgebouw te realiseren. Vanuit het netwerk is de ervaring dat de meerkosten voor ENG ten opzichte van BENG liggen tussen de €100,- en €150,- per m2 uitgaande van hogere opbrengsten van energie. Vanuit de visie trias energetica moet ook energievraag worden verlaagd, dit kost aanzienlijk meer per m2. Niet alleen de investeringen voor een duurzaam gebouw liggen hoger dan bij een conventioneel gebouw, ook de onderhoud- en vervangingskosten van de installaties liggen veel hoger. Deze kosten worden voor een klein deel gecompenseerd door de besparing op energie, maar dit is zeker niet voldoende om de extra kosten te dekken. Het is zaak om bij de afwegingen voor investeringen uit te gaan van de zogenaamde Total Cost of Ownership, waarbij ook de exploitatiekosten meegerekend worden.

3.6.3. Ventilatie scholen Het kabinet stelt €360 miljoen beschikbaar om het binnenklimaat van bestaande schoolgebouwen in Nederland te verbeteren. Het is de taak van de gemeente om een subsidieaanvraag in te dienen in samenwerking met de schoolbesturen. Het team Maatschappelijke Voorzieningen faciliteert dit. Deze subsidieregeling gaat uit van 30% subsidie en 70% cofinanciering. De eerste verantwoordelijkheid voor deze cofinanciering is dat de schoolbesturen vanuit hun onderhoudsverantwoordelijkheid bijdragen. Het Rijk doet oproep aan gemeentes om hierin te ondersteunen. De gemeentelijke onderwijshuisvestingsbegroting heeft geen ruimte voor extra uitgaven op dit vlak. De schoolbesturen geven aan dat financiering zonder hulp/bijdrage van gemeente voor hen niet mogelijk is. Daarom zijn er (tot op heden) geen subsidieaanvragen voor verbetering van ventilatie in het Primair Onderwijs aangevraagd. Het rond krijgen van de financiering is een landelijk probleem. Het is noodzakelijk hiervoor bestuurlijke en politieke aandacht te krijgen. Nu al zorgt de ventilatieproblematiek voor een ongewenste situatie. Vanwege de corona-voorschriften moeten de ramen open om voldoende te ventileren. De kachels staan, om de temperatuur in de school acceptabel te houden, volop te branden. Dit zorgt niet alleen voor hoge stookkosten, maar komt duurzaamheid en energiezuinigheid niet ten goede.

3.6.4. Duurzaamheidsbudget uit coalitieakkoord Niet alleen kunnen scholen een positieve impact hebben op energiezuinigheid en -neutraliteit, maar door hun plek in de samenleving hebben zij ook een belangrijke voorbeeld- en inspiratiefunctie in de maatschappij. Het is dus belangrijk om als gemeente de scholen zo goed als mogelijk te helpen in hun verduurzamingsinitiatieven. In het coalitieakkoord 2018 is extra geld beschikbaar gesteld voor het realiseren van duurzaamheidsdoelstellingen. Voorwaarde voor het aanwenden van deze gelden is dat schoolbesturen hierin ook een actieve bijdrage leveren. Bij het nieuw gerealiseerde Zaanplein heeft Agora het initiatief genomen om het dak van de school te gebruiken om extra zonnepanelen te plaatsen en de duurzaam geproduceerde energie terug te leveren. In het gebouw is een scherm geplaatst waarmee inzichtelijk wordt gemaakt wat het verschil is tussen de opgewekte en gebruikte energie. Hiermee wordt het bewust gebruik van energie een vast onderdeel van het lesprogramma. De gemeente heeft Agora hierin ondersteund met een financiële bijdrage ad € 16.621,-. Deze bijdrage zal ten laste van het duurzaamheidsbudget worden gebracht. Ook voor de verduurzaming van IKC Overtuinen, het plaatsen van zonnepanelen op het dak, zijn wij voornemens de schoolbesturen bij hun investering te ondersteunen vanuit het duurzaamheidsbudget.

Gezien de verstoorde verhoudingen in de bouw, stellen we het technisch en financieel uitwerken hiervan nog even uit, tot een geschikter moment. Het kan zijn dat we dit na oplevering pas doen, met een andere partij dan de partijen die nu bij de bouw betrokken zijn. Wij zullen u via een volgende actualisatie IHP verder informeren. Ook bij het recentelijk in gebruik genomen gebouw van De Hoeksteen loopt onderzoek of er toch niet meer zonnepanelen kunnen worden geplaatst. In het verleden is besloten hier maar heel beperkt zonnepanelen toe te passen vanwege eventuele schittering en (licht)overlast richting het naastgelegen verzorgingstehuis. Wegnemen van schittering kan niet. Maar door goed onderzoek te doen naar hoe de zon op de panelen schijnt en waar de schittering dan terecht komt, kan de overlast zo klein mogelijk worden gemaakt of zoveel mogelijk worden afgeschermd. het schoolbestuur is voornemens om een verzoek tot financiële ondersteuning vanuit het duurzaamheidsbudget in te dienen wanneer blijkt dat er extra zonnepanelen kunnen worden geplaatst. 3.6.1. Circulair (slopen) Waardebehoud is een van de belangrijkste uitgangspunten in de circulaire economie. Wij informeerden u vorig jaar reeds dat de modulaire units van drie tijdelijke scholen zijn doorgezet naar de gemeente Almere, waar ze opnieuw als schoolgebouw worden gebruikt. Daarnaast zijn basisschoolprojecten

Actualisatie IHP 21.1

2021/6480

Herman Gorter D. Doniastraat en In ’t Veld aangewezen als pilots voor circulair slopen[2]. Wat de financiële consequenties zijn, is op dit moment nog niet goed in te schatten. Een en ander is afhankelijk van de uitkomsten van de onderzoeken cultuurhistorische waarde. Belangrijke factor in dit proces is het moment en de doorlooptijd voor het slopen. Om grondstoffen te kunnen hergebruiken is het namelijk belangrijk dat deze, met zo min mogelijk tussenstappen in een volgend bouwproces kunnen worden ingezet. Financiële mee- en tegenvallers zijn derhalve zeer projectgebonden. Niet alleen bij sloop zetten we in op het circulair gebruiken van materialen. Bij het project IKC Roggeplein (IKC Zaanplein) is een deel van het oude meubilair vanuit de drie verlaten locaties niet meegegaan naar de nieuwbouw. Schoolbestuur Agora heeft dit meubilair bij elkaar gebracht, waarna het door een stichting is opgehaald om te verhuizen naar Afrika. Het meubilair heeft o.a. in een school in Senegal een mooi tweede leven gekregen.

4 Stand van zaken projecten Projectenoverzicht Onderstaand treft u het projectenoverzicht met de laatste stand van zaken aan. Hierin zijn de wijzigingen ten opzichte van Actualisatie IHP 20.2 en aandachtspunten vermeld. Een tekstuele toelichting per project van de stand van zaken kunt u lezen in de paragrafen daarna.

[2]

Conform de op 28 november 2018 aangenomen Motie 29 “Duurzaam Slopen”.

Actualisatie IHP 21.1

2021/6480

Project

Geld

Organisatie

Tijd

Informatie

Kwaliteit

Risico

Nieuwbouw IKC Zaanplein (Rosmolen Zuid)

Project afgerond met financieel voordeel

Nieuwbouw opgeleverd en in gebruik genomen.

Nieuwbouw Hoeksteen

Project afgerond met financieel voordeel

Nieuwbouw opgeleverd en in gebruik genomen.

Nieuwbouw Herman Gorter Burg. Smitstraat Aanpassing Octant en verwijderen parklocatie

Project afgerond met financieel nadeel

Nieuwbouw opgeleverd en in gebruik genomen.

Prognose oplevering: zomer 2021

Conflict met aannemer is nog niet opgelost, maar de bouw wordt voortgezet. Prognose oplevering: zomer 2021

Prognose oplevering: zomer 2022.

Vertraging in vergunningverlening door onvoorziene strengere eisen supervisie Maak Noord en de Welstandcommissie. Prognose oplevering: zomer 2022

Er is nog geen juridische uitspraak of het dienstencentrum wel of geen onderwijsm2 zijn. De als dekking opgenomen huurinkomsten kunnen wegvallen.

Onderzoek erfgoed wijst uit dat het gebouw cultuurhistorische waarde heeft. Samen met architect wordt bekeken of en hoe deze waardeelementen behouden kunnen worden. Prognose oplevering: zomer 2023.

Gemeentelijke zorgplicht Onderwijs en Erfgoed & Monumenten zijn niet met elkaar verenigbaar binnen de huidige projectkaders.

Nieuwbouw IKC Overtuinen (Et Buut en Het Baken Westerkim)

De discussie tussen bouwheer en de aannemer over taakverdeling en uitgangspunten ten aanzien van de constructie leidt tot vertraging en meer kosten. Het project is binnen het taakstellende budget aanbesteed. Er zijn extra kosten als gevolg van onvoorziene aanvullende eisen.

Nieuwbouw Toermalijn

Nieuwbouw Dynamica XL (voorheen: De boei en Het Dok)

Nieuwbouw Herman Gorter, D. Doniastraat

Kosten langere instandhouding THV Toenemend aantal leerlingen obv prognose Extra ontwerpkosten agv scenarioonderzoek cultuurhistorische waarde.

Nieuwbouw IKC Zaanse Hout (Inverdan)

Leerlingenprognoses laten een sterke groei in de wijk zien. De school moet groter worden, dit kost extra geld.

Definitiefase heeft langer in beslag genomen dan gepland vanwege veel discussie over benodigd programma (inclusief parkeren) en inpassing op krappe kavel. Prognose oplevering: eind 2023

Nieuwbouw IKC In ‘t Veld (Rosmolen Noord)

Onderzoek erfgoed wijst uit dat het gebouw cultuurhistorische waarde heeft. Samen met architect wordt bekeken of en hoe deze waardeelementen behouden kunnen worden. Prognose oplevering: voorjaar 2024.

Gemeentelijke zorgplicht Onderwijs en Erfgoed & Monumenten zijn niet met elkaar verenigbaar binnen de huidige projectkaders.

Nieuwbouw Behouden Haven

Prognose oplevering: zomer 2024

Omgeving en belanghebbenden hebben te kennen gegeven tegen de bouwplannen te zijn.

Nieuwbouw OBS Kogerveld

Prognose oplevering: zomer 2024.

Nieuwbouw Populierenlaan (voorheen Het Palet)

Nav het nieuwe IHP PO en het gesprek over de ideale school is het wenselijk gebleken om Krommenie nogmaals breed te bekijken, mede irt de stedebouwkundige ontwikkelingen. Prognose oplevering: zomer 2024

Renovatie P.A. van Meverstraat

Pas ná verhuizing Rietvink naar Zaanse Hout kan grootschalige renovatie PA van Meverstraat inclusief duurzaamheid worden gerealiseerd (volgtijdelijkheid aan project Zaanse Hout). Prognose oplevering: najaar 2024

Legenda + 0 -

Geen, of slechts positieve afwijkingen ten opzichte van de vorige actualisatie Beperkte afwijkingen die binnen de geactualiseerde projectkaders kunnen worden opgelost (toelichting volgt) Afwijkingen die consequenties hebben voor de projectkaders (toelichting volgt)

Vanwege de discussie zijn de verhoudingen in het projectteam op de bouw onder druk komen te staan.

Vanwege de vertraging staan uitgangspunten opnieuw ter discussie.

Schoolbesturen hebben aangegeven geen voorstander te zijn voor de aangewezen locatie met name vanwege bereikbaarheid en veiligheid..

Circulair slopen

Het is mogelijk om een school met de gewenste omvang te realiseren op te locatie.

De bouwheer legt de forse meerwerkrekening obv hun investeringsverbod door aan de gemeente.

Nadere toelichting weegfactoren: Geld: In hoeverre is er sprake van een afwijking van de financiële kaders (bouw- en overige budgetten) Organisatie: Tijd Informatie Kwaliteit Risico

Actualisatie IHP 21.1

Corona bemoeilijkt communicatie met omwonenden en belanghebbenden

Gebouw voldoet niet aan de huidige kaders/doelen mbt duurzaamheid.

In hoeverre is er sprake van een afwijking van de organisatie, zoals vooraf afgestemd (denk hierbij aan nieuwe partners of partners die afhaken) In hoeverre is er sprake van een afwijking van de vooraf afgestemde planning in realisatie danwel in fasering van uitgaven. De genoemde prognose oplevering is gebaseerd op een optimistische planning waarbij wordt uitgegaan van een proces zonder tegenslagen. In hoeverre heeft de informatie en communicatie gevolgen voor het project (denk aan de afstemming met de gebruikers, buurtbewoners en andere stakeholders) In hoeverre zijn de randvoorwaarden ten aanzien van (bouwkundige en/of onderwijskundige) kwaliteit gewijzigd? In hoeverre zijn er risico's die een consequentie kunnen hebben voor de projectkaders?

2021/6480

Nieuwbouw IKC Zaanplein (Rosmolen Zuid) De nieuwbouw is opgeleverd. Na de herfstvakantie 2020 zijn de leerlingen verhuisd van de oude locaties naar het nieuwe gebouw. Er heeft geen officiële opening plaatsgevonden vanwege de COVID-19maatregelen. Het project is voorlopig afgerond met een financieel voordeel. Het IKC Zaanplein is een duurzaam en flexibel gebouw. Het is mogelijk om lokalen met elkaar te koppelen door het openzetten van grote schuifpanelen. Hierdoor kan het gebouw eenvoudig meebewegen met onderwijsinhoudelijke veranderingen in lesmethoden, computergebruik en aantallen leerlingen. De grote glazen entree pui met de theatertrap verbindt het gebouw met het voorplein en de buitenruimte. De centrale entree kan eenvoudig afgesloten worden van de rest van de school, zodat deze ook opengesteld kan worden voor (buurt-)bijeenkomsten. Vanuit de entree is er toegang tot de ruime en lichte gezamenlijke ruimten die uitnodigen tot ontmoetingen. Door middel van co-financiering door gemeente Zaanstad en schoolbestuur Agora is het gehele dakvlak vol gelegd met zonnepanelen. Ook bij Babel, het Zaans architectuurplatform, is de uniciteit van dit gebouw niet onopgemerkt gebleven. De 7e Babel Architectuurprijs is door de jury unaniem toegekend aan NUNC Architecten en BALD Architecture voor het ontwerp van schoolgebouw IKC Roggeplein in Zaandam.

Het ontwerp voor de definitieve inrichting van het schoolplein is gereed. Dit wordt tegelijkertijd met de herinrichting van het Roggeplein, naar verwachting begin najaar 2021, aangelegd.

Nieuwbouw Hoeksteen De nieuwbouw is opgeleverd. Na de herfstvakantie 2020 zijn de leerlingen verhuisd van de oude locatie Braillestraat naar dit gebouw. Er heeft helaas geen officiële opening plaatsgevonden vanwege de COVID-19-maatregelen. De ingebruikname ging wel gepaard met kleine, feestelijke accenten, zoals ballonnenbogen op het schoolplein. Het project is voorlopig afgerond met een financieel voordeel. Een ’juweeltje’, zo noemt de schooldirecteur het nieuwe schoolgebouw van de Hoeksteen in Krommenie2. Het is een mooi en fris, gebouw met een open structuur. De school is ontworpen rond een open centrale multifunctionele ruimte, waar de tribune en alle trappen op uitkomen. Deze centrale ruimte is zowel van de begane grond als van de verdieping goed zichtbaar. Het is de spil van het schoolleven, als een doorgaande ontwikkelingslijn langs alle klassen. In het ontwerp voor de buitenruimte is zoveel mogelijk getracht om de verbinding te behouden met de omliggende parkachtige groene zones. De school is door middel van talud met haar “voeten” in het groen gezet en er komt een heus jungle-pad. Aan de buitenruimte rond de school wordt nog gewerkt, de voetbalkooi is wel al in gebruik.

Wilt u een virtuele rondleiding? Kijk dan op: https://youtu.be/eZEBnPoW0_8

Actualisatie IHP 21.1

2021/6480

Zoals bekend, is het nieuwe gebouw als gevolg van leerlingengroei niet groot genoeg om alle leerlingen van de school te huisvesten.. De Hoeksteen gebruikt daarom ook nog het oude gebouw aan de Serooskerkestraat. Dit gebouw is ook aan vervanging toe. De zorgplicht die de gemeente heeft, wordt meegenomen in het project vervangende nieuwbouw Populierenlaan, zie hiervoor §4.14. De ontwikkelingen met betrekking tot het pand aan de Braillestraat worden daar ook toegelicht.

Nieuwbouw Herman Gorter Burg. Smitstraat De school is opgeleverd. In oktober 2020 zijn de leerlingen verhuisd van de tijdelijke huisvesting aan de Pannenroodstraat naar het nieuwe gebouw. Er heeft geen officiële opening plaatsgevonden vanwege de Corona-maatregelen. Het project is voorlopig afgerond met een negatief saldo aan meerwerkkosten. Hiervoor wordt nog naar een oplossing gezocht. De Herman Gorter Smitstraat is een duurzaam en flexibel gebouw en heeft dezelfde specifieke uiterlijke kenmerken als het IKC Zaanplein. Het is namelijk ook NUNC architecten die het ontwerp heeft gerealiseerd. Het gebouw kan eenvoudig aangepast worden bij onderwijsinhoudelijke veranderingen in lesmethoden, computergebruik en aantallen leerlingen. In het ontwerp voor het speelplein zijn veel verschillende soorten speeltoestellen geplaatst. Alle kinderen kunnen wel iets leuks vinden om zich te vermaken in de pauzes. Het schoolplein is open na schooltijd. Zodat ook de buurtkinderen hier ook kunnen spelen. Hiervoor zijn er afspraken gemaakt met de omwonenden.

Aanpassing Octant en verwijderen parklocatie Vanwege het teruglopende leerlingenaantal van ICBS Octant in Assendelft kan de school terugverhuizen naar de locatie aan de Blauwe Ring en zal daarmee de zogenoemde parklocatie worden opgeheven. De verhuizing naar het hoofdgebouw van Octant wordt aangegrepen om verbeteringen in het gebouw aan te brengen. Daarmee voldoet het gebouw weer helemaal aan de huidige ontwikkelingslijnen voor modern basisonderwijs. De aanpassingen binnen de school hebben een direct gevolg op de kwaliteit van lesgeven. De aanbesteding voor de aanpassingen is gegund met een klein financieel voordeel ten opzichte van het taakstellende budget. Een positieve start, maar pas na de oplevering zal blijken of er geen onverwachte tegenvallers zijn geweest en of we binnen budget blijven. Begin januari 2021 is gestart met de uitvoering van de werkzaamheden. Actualisatie IHP 21.1

2021/6480

Aandachtspunt bij deze verbouwing is het verlaten en verwijderen van de zogenoemde parklocatie. Aan de omwonenden is toegezegd dat deze locatie na de sloop weer wordt ingericht als onderdeel van het reeds bestaande park. Eind 2020 is er een bewonersbrief verstuurd. Het doel is om in samenwerking met de afdeling Stadsbeheer het gehele park een opfrisbeurt te geven en dus niet alleen de plek waar de tijdelijke huisvesting heeft gestaan. De omwonenden worden intensief betrokken bij de werkzaamheden en het tot stand komen van de nieuwe inrichting van het park De werkzaamheden binnen de school moeten volgens planning halverwege het schooljaar 2021 zijn afgerond. Direct na de oplevering van de Octant zal de sloop van de Parklocatie beginnen. Dit is conform de planning die in december 2020 met de bewoners is gecommuniceerd.

Nieuwbouw IKC Overtuinen (Et Buut en Het Baken Westerkim) De bouw van IKC Overtuinen loopt nog steeds moeizaam. U bent hierover in maart 2021 geïnformeerd door Zaan Primair. Er is voortdurend verschil van inzicht tussen de aannemer en de bouwheer: schoolbestuur Zaan Primair. Op moment van schrijven van deze actualisatie zijn de spanningen tussen beide partijen hoog opgelopen. Zaan Primair stelt de kwaliteit van het geleverde werk ter discussie. De aannemer stelt zich op het standpunt dat het werk tot op heden naar behoren is uitgevoerd. Beide partijen laten zich bijstaan door inhoudelijke experts en juristen. De gemeente biedt in deze haar expertise aan in pogingen om uit een impasse te komen. Het realiseren van een kwalitatief goed gebouw voor een aanvaarbare prijs, blijft het doel. Ondanks pogingen om zonder (juridisch) conflict uit de ontstane situatie te komen, heeft de aannemer toch juridische stappen tegen Zaan Primair ondernomen. Dit gaat effect hebben op de planning, de kwaliteit en de kosten van het project. Deze gevolgen laten zich op dit moment lastig voorspellen. Vooralsnog gaan we uit van oplevering en inhuizing in de komende zomervakantie. Het onderzoek naar mogelijkheden tot verduurzaming van het gebouw na oplevering heeft uitgewezen dat de snelste en goedkoopste manier het plaatsen van zonnepanelen is.

Voor de uitwerking gaan we uit van co-financiering, waarbij de gemeente bijdraagt en de schoolbesturen een eigen bijdrage doen die ze via een lagere energierekening terugverdienen. Zoals u hebt kunnen lezen in §3.6.4 wachten we hiermee nog even tot een geschikter moment. En is het voornemen om hiervoor een bijdrage vanuit duurzaamheidsmiddelen aan de schoolbesturen te geven ter ondersteuning.

Nieuwbouw Toermalijn Na een behoorlijke vertraging in het proces rondom de bestemmingplanprocedure is in april 2020 is de omgevingsvergunning goedgekeurd. De stikstofproblematiek heeft onder andere voor deze vertraging gezorgd. Parallel hieraan is de aanbestedingsprocedure opgestart. De opdracht is gegund aan bouwbedrijf Ooms BV. Het aanbestedingsbedrag is binnen het taakstellende budget gebleven. De aannemer is gestart met de voorbereidingen en de verwachting is dat de school na de zomervakantie 2022 in gebruik kan worden genomen. De nieuwbouw zal plaatsvinden op een perceel gelegen aan Noordeinde in Wormerveer, grenzend aan de Zaan. Het schoolgebouw is functioneel van opzet en specifiek afgestemd op de locatie, kwalitatief hoogstaand en duurzaam uitgevoerd. In het nieuwe gebouw is gekozen voor een open indeling. Toermalijn wil leerlingen helpen zich te ontwikkelen tot actieve burgers in een democratische omgeving. Dit betekent dat er plaats moet zijn voor rust maar ook plaats om elkaar te ontmoeten, samen te werken in clusters en talenten te ontwikkelen. Actualisatie IHP 21.1

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/10088166/1