Bijlage Werkplan Verkeersveiligheid 2021-2023

Ook het aantal ‘alcoholongelukken’ in het verkeer is flink gestegen, waarin gecombineerd drugsgebruik of alcohol in combinatie met drugs de kans op een ernstig ongeval met maar liefst tweehonderd keer kan vergroten Pagina 19 van 29

(Verkeersveiligheidscoalitie, 2021). Hierdoor moet de gemeente Zaanstad met haar partners actiever inzetten op het voorkomen van drugs onder het rijden door campagnes daarop in te richten. Communicatie scholen: Het aantal scholen dat meedoet aan een verkeerseducatieprogramma of verkeerscampagnes kan laag zijn, omdat zij niet verplicht zijn om iets op het gebied van verkeer te doen. Als de communicatie met scholen slecht is dan maakt het niet aannemelijk dat scholen iets gaan doen aan verkeersveiligheid. Hierdoor moet de gemeente Zaanstad de communicatie met de scholen goed onderhouden en de rol als mediator vervullen tussen een verkeersveiligheidspartner en school zodat meer interventies uitgevoerd kunnen worden in Zaanstad.

3.3.5 Ambities en activiteiten participatie en samenwerking In dit onderdeel wordt de nieuwe activiteit en ambitie op het gebied van participatie en samenwerking in kaart gebracht. Hierbij wordt er gekeken hoeveel inspraak de Zaankanters hebben op de verkeersveiligheid in de gemeente. Daarnaast werkt de gemeente Zaanstad intensief samen met haar verkeersveiligheidspartners. Gemeente Zaanstad heeft met betrekking tot de participatie met de Zaankanters de volgende ambitie geformuleerd: 

In 2023 is 50% van de Zaankanters tevreden over de verkeersveiligheid in eigen buurt in Zaanstad.

Om naast de huidige maatregelen samen met de Zaankanters en haar partners de verkeersveiligheid te verbeteren en het behalen van de bovenstaande ambitie gaat de gemeente Zaanstad verder inzetten op de volgende nieuwe activiteit: Met externe partijen vaker om tafel: Op dit moment werkt Zaanstad al met enkele externe partijen samen. Om dit de komende tijd uit te breiden gaat de gemeente vaker met externe partijen om tafel. Dit draagt bij aan het vertrouwen van de partijen en de gezamenlijke uitwisseling van informatie zodat de verkeersveiligheid verbeterd kan worden. Hierdoor streeft de Gemeente Zaanstad ter verbetering van de verkeersveiligheid naar meer overleggen met externe partijen.

Pagina 20 van 29

4 Begroting Binnen de begroting zijn de kosten van de maatregelen ter verbetering van de verkeersveiligheid binnen een bepaald doorlooptijd weergegeven. De verkeersveiligheidsbegroting is opgebouwd uit subsidies die te verkrijgen zijn vanuit de Vervoerregio Amsterdam en kosten die gemeente Zaanstad zelf gaat nemen.

4.1 Begroting vanuit de Vervoerregio Amsterdam De subsidies vanuit de Vervoerregio Amsterdam (VRA) worden jaarlijks binnen het programma van de Investeringsagenda Verkeersveiligheid (IV) vastgesteld op basis van een meerjarenbegroting voor vier jaar. Binnen dit programma is de begroting van 2018 tot en met 2021 opgesteld, zie tabel 11. Voor het opstellen van de meerjarenbegroting voor het IV dient de gemeente Zaanstad projecten te leveren aan de VRA. Naast de infrastructurele maatregelen worden er ook generieke maatregelen uitgevoerd. De generieke maatregelen hebben vooral betrekking op de verkeerseducatie en campagnes die georganiseerd worden vanuit de VRA. Deze activiteiten worden uitgevoerd over de gehele Vervoerregio bij de vijftien aangesloten gemeentes. In tabel 12 is de begroting van de generieke maatregelen die tussen 2018 – 2020 binnen de Vervoerregio worden uitgevoerd weergegeven. Naar alle waarschijnlijkheid worden in de loop van 2021 de nieuwe versie van het IV bekend gemaakt en is actualisatie voor de begroting voor het Werkplan Verkeersveiligheid 2021 – 2023 noodzakelijk. Vanuit het Investeringsagenda Mobiliteit (IB) van de VRA zijn de kosten en subsidies tussen 2020 en 2027 te zien. In tabel 13 is de geactualiseerde begrotingen vanuit de VRA voor de IB te bekijken.

Binnen de IB zijn er infrastructurele maatregelen te zien die tussen 2020 en 2017 aangepakt worden met de (gedeeltelijke) subsidie vanuit de VRA om de mobiliteit en verkeersveiligheid in Zaanstad te verbeteren.

Tabel 11: Overzicht subsidies VRA voor de verkeersveiligheidsmaatregelen binnen de gemeente Zaanstad tussen 2018 – 2021 (vervoerregio Amsterdam, 2017).

Pagina 21 van 29

Tabel 12: Overzicht subsidies VRA ten aanzien van de generieke maatregelen tussen 2018 – 2021 (vervoerregio Amsterdam, 2017).

Tabel 13: Overzicht geactualiseerde subsidies VRA voor de mobiliteitsmaatregelen binnen de gemeente Zaanstad tussen 2020 – 2027.

4.2 Begroting vanuit de Gemeente Zaanstad Ter optimalisatie van de verkeersveiligheid wordt vanuit de gemeente Zaanstad voor de periode 2021 tot en met 2023 € 500.000 beschikbaar gesteld. Dit bedrag is onder de maatregelen verdeeld in de categorieën infrastructuur, campagnes en educatie. Binnen de begroting is naast de maatregelen het verkeersveiligheidsbudget per jaar tussen 2021 en 2023 te zien, zie tabel 14.

Verkeerveiligheidsmaatregelen Zaanstad 2021-2023

2022

2023

Totaal

€ 147.000

€ 147.000

€ 147.000

€ 441.000

Ondersteuning Eénmalige acties

€ 10.000 € 6.000

€ 10.000 € 6.000

€ 10.000 € 6.000

€ 30.000 € 18.000

Ondersteuning

€

€

€

3.000

€ 11.000

€ 166.000

€ 500.000

Infrastructuur Infrastructurele maatregelen Maatregelen

Jaar 2021

Campagnes

Educatie Totaal

4.000

€ 167.000

4.000

€ 167.000

Tabel 14: Overzicht verkeersveiligheidsbudget 2021 – 2023 van de gemeente Zaanstad.

Pagina 22 van 29

5 Conclusie In dit werkplan staat de volgende hoofdvraag centraal: “Hoe kan de gemeente Zaanstad effectief bijdrage leveren aan de verbetering van de verkeersveiligheid tussen 2021 en 2023?”. Om deze vraag te beantwoorden is dit eerst onderzocht aan de hand van literatuurstudie naar het huidig verkeersveiligheidsbeleid en naar relevante maatschappelijke trends. Daarnaast zijn er analyses uitgevoerd op de objectieve en subjectieve verkeersveiligheid in de gemeente Zaanstad. Vervolgens zijn de ambities uit het Werkplan Verkeersveiligheid 2018 – 2020 geëvalueerd op het behalen van de deeldoelstellingen. Uit het onderzoek is gebleken dat de volgende verkeersveiligheidstrends spelen: verstedelijking, vergrijzing, meer mobiliteit, toename van het aantal nieuwe vervoersmiddelen, toenemende druk(te) op het fietspad, afleiding van weggebruikers in het verkeer, de snelle ontwikkeling van voertuigtechnologie, agressief rijgedrag en de 24 uurseconomie. Daarnaast zijn de leeftijdsgroepen van kinderen tot en met 11 jaar, jongeren in de leeftijd van 16 tot 24 jaar en ouderen vanaf 65 jaar en ouder een risicogroep. Ook vormen de vervoersmiddelen de gemotoriseerd tweewielers, fietsers en voetgangers een risico voor de verkeersonveiligheid. Deze risicogroepen hebben meer kans om betrokken te zijn in een ongeval en/of hebben een relatief groot aandeel in het aantal verkeersgewonden.

Het aantal verkeersongevallen, betrokkenen en partijen is in 2020 ten opzichte van 2018 hetzelfde gebleven. Bij de meeste ongevallen vindt er voornamelijk uitsluitend materiele schade plaats en zijn voor het grootste deel flankongevallen gebeurd, dit zijn grotendeels voorrangsfouten. De meeste slachtoffers binnen de bebouwde kom zijn op 50 km/u (rechte) wegen of kruispunten met vier takken gevallen. Verder heeft de gemeente Zaanstad geen blackspots of locatie waar zes of meer letsel slachtoffers zijn gevallen. Binnen Zaanstad zijn de volgende aandachtlocaties aanwezig: ‘N246 25.2 tussen de Veenpolderweg en Blankenburg’, ‘Dr. H.G. Scholtenstraat, Heijermansstraat, Paltrokstraat, Veldbloemenweg’, ‘Noorder IJ- en Zeedijk, Wibautstraat’, ‘Ambachtslaan, Saendelverlaan’, ‘Communicatieweg Oost, N246 24.5, Vaartdijk’, ‘Fluitekruidweg, Veldbloemenweg, Zwanebloemkade’, ‘Lobeliusstraat, Poelenburg, Weerpad’, en, ‘Mauritsstraat, Provincialeweg’. De Zaankanters zijn in de gemeentelijk peiling is 42% tevreden over de verkeersveiligheid in eigen buurt. Uit de evaluatie van de ambities in het huidig werkplan is er te zien dat vijf ambities zijn gehaald en negen ambities niet waardoor nog niet alle ambities uit het Werkplan Verkeersveiligheid 2018 – 2020 zijn uitgevoerd.

De Rijksoverheid en Vervoerregio Amsterdam hebben de ambitie geformuleerd om te streven naar nul verkeersslachtoffers in 2050. Voor het Werkplan is het daarom van belang om een begin te maken bij de vermindering van het aantal verkeersslachtoffers en verbetering van de verkeersveilig in Zaanstad. Voor wat betreft de huidige activiteiten komen deze voort uit het Werkplan Verkeersveiligheid 2021 – 2023 op het gebied van infrastructuur, educatie, handhaving, campagnes/communicatie en participatie/samenwerking. De nieuwe activiteiten en ambities houdt diezelfde categorieën aan als het werkplan uit 2018. De gemeente Zaanstad heeft de financiële middelen die binnen zijn gekregen via subsidies en haar eigen aandeel op het gebied van verkeersveiligheid beschikbaar. De financiële middelen die via subsidies binnen zij gekregen komen vooral vanuit de Vervoerregio. Hierbij vergoedt de Vervoerregio de kosten van infrastructuur en educatie volledig of gedeeltelijk. Het andere financiële middel op het gebied van verkeersveiligheid komt uit de eigen bijdrage van de gemeente Zaanstad waarin de gemeente tussen 2021 en 2023 € 500.000 beschikbaar heeft gesteld. De gemeente Zaanstad kan met de opgestelde activiteiten, op het gebied van infrastructuur, educatie, handhaving, campagnes/communicatie en participatie/samenwerking & educatie en handhaving, haar ambities behalen.

Daarnaast kan de gemeente daarmee een positieve bijdrage leveren aan de verbetering van de verkeersveiligheid tussen 2021 en 2023. Hierbij is het wel van belang dat de gemeente Zaanstad de verkeersveiligheid jaarlijks monitort en evalueert.

Pagina 23 van 29

Verwijzingen CROW. (2019, november). Handboek Verkeersveiligheid. https://kennisbank-crownl.windesheim.idm.oclc.org/kennismodule#20980 DTV Consultants. (z.d.). Ongevallenprotocol moet proactieve aanpak verkeersveiligheid borgen en aandacht voor slachtoffers borgen. Geraadpleegd op 5 mei 2021, van https://dtvconsultants.nl/actueel/ongevallenprotocol-moet-proactieve-aanpak-verkeersveiligheidborgen-en-aandacht-voor-slachtoffers-borgen/ Gemeente Amsterdam. (2019, mei). Initiatiefvoorstel van raadslid vroege inzake verkeerstrainingen maaltijdbezorgers. https://assets.amsterdam.nl/publish/pages/896596/initiatiefvoorstel_van_raadslid_vroege_inzake_verk eerstrainingen_maaltijdbezorgers.pdf Gemeente Den Haag. (2021, 9 maart). Maatregelen verkeersveiligheid. https://www.denhaag.nl/nl/inde-stad/verkeer-en-vervoer/maatregelen-verkeersveiligheid.htm Gemeente Zaanstad. (z.d.). Wat is de Zaanpeiling? Geraadpleegd op 9 februari 2021, van https://www.zaanstad.nl/mozard/!suite86.scherm0325?mVrg=1023 Gemeente Zaanstad. (2018, mei). Werkplan Verkeersveiligheid 2018 – 2020 (Nr. 2018/5733). https://zaanstad.raadsinformatie.nl/document/6448748/1/ Gemeente Zaanstad. (2019, 28 oktober). Geen telefoon in het verkeer: rij MONO, fiets MONO. https://www.zaanstad.nl/mozard/!suite05.scherm1070?mNwb=20954&mNwc=1 Gemeente Zaanstad. (2020, mei).

Raadsinformatiebrief stand van zaken Werkplan Verkeersveiligheid 2020 (Nr. 2020/8644). https://zaanstad.notubiz.nl/document/8704479/1/Raadsinformatiebrief%20stand%20van%20zaken%2 0werkplan%20verkeersveiligheid Harderwijkse Zaken. (2019, 27 maart). Project ‘Veilig bezorgen’ effectief in tegengaan overlast bezorgscooters. https://www.harderwijksezaken.nl/nieuws/project-veilig-bezorgen-effectief-integengaan-overlast-bezorgscooters Mijnders, I., Drolenga, H., & Van Haperen, W. (2020, maart). Risicoanalyse verkeersveiligheid Vervoerregio Amsterdam. Sweco Nederland B.V. Ministerie van Infrastructuur en Milieu. (2012, maart). Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte. https://www.rijksoverheid.nl/binaries/rijksoverheid/documenten/rapporten/2012/03/13/structuurvisieinfrastructuur-en-ruimte/structuurvisie-infrastructuur-en-ruimte-4.pdf Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, Ministerie van Justitie en Veiligheid, Interprovinciaal overleg, Vereniging van Nederlandse Gemeenten, Vervoerregio Amsterdam, & Metropoolregio Rotterdam Den Haag. (2018, december). Het Strategisch Plan Verkeersveiligheid 2030: Een gezamenlijke visie op aanpak verkeersveiligheidsbeleid. Rijksoverheid.

https://www.rijksoverheid.nl/binaries/rijksoverheid/documenten/rapporten/2018/12/05/bijlage-1-hetstrategisch-plan-verkeersveiligheid-2030-veilig-van-deur-totdeur/Bijlage+1+Het+strategisch+Plan+Verkeersveiligheid+2030+Veilig+van+deur+tot+deur.pdf RTV Zaanstreek. (2020, 9 december). Veilige rijders in het winterzonnetje. https://www.rtvzaanstreek.nl/veilige-rijders-in-het-winterzonnetje/nieuws/item?1168564 Snellen, D., Romijn, G., & Hilbers, H. (2015, december). Cahier Mobiliteit (Nr. 1686). Planbureau voor de Leefomgeving en Centraal Planbureau. https://www.cpb.nl/sites/default/files/publicaties/bijlagen/cpb-pbl-boek-19-wlo-2015-mobiliteit.pdf Pagina 24 van 29

SWOV. (2019, april). Intelligent transport- en rijhulpsystemen (ITS en ADAS). https://www.swov.nl/feiten-cijfers/fact/its-wat-intelligent-speed-adaptation-isa-en-wat-zijn-de-effectenop SWOV. (2021, januari). Riskant verkeersgedrag, verkeersagressie en veelplegers. https://www.swov.nl/feiten-cijfers/factsheet/riskant-verkeersgedrag-verkeersagressie-en-veelplegers Tjalma, S. (2018, september). Risicogestuurde methodes verkeersveiligheid. Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. https://www.fietsberaad.nl/getattachment/e38b53d5-1c9d-48d0-adb06b8b4635a0ed/Menukaart-risicogestuurde-verkeersveiligheid.pdf.aspx?lang=nl-NL&ext=.pdf van de Nadort, M. (2020). VERKEERSONGEVALLENPROTOCOL. https://upload.lingacms.nl/nv_ce0191a9/Papers_2020/Verkeersongevallenprotocol.pdf van Schagen, I., & Aarts, L. (2018, april). DV3 –Huidige situatie, maatschappelijke trends en wensbeelden (R-2018-6A). SWOV. https://www.swov.nl/file/17007/download?token=lS0Lvl27 Verkeersplein Amsterdam. (z.d.). JONGleren in het verkeer Verkeersplein Amsterdam. Geraadpleegd op 15 mei 2021, van https://www.verkeerspleinamsterdam.nl/9/jongleren_in_het_verkeer.html Verkeersveiligheidscoalitie. (2021, april). VERKEERSVEILIGHEIDSMANIFEST 2.0. https://verkeersveiligheidscoalitie.nl/wpcontent/uploads/2021/04/20210422_Manifest_Actueel_DEF_PDF_compleet.pdf Vervoerregio Amsterdam. (z.d.). Aardig op weg.

Geraadpleegd op 10 mei 2021, van https://www.vervoerregio.nl/pagina/20180518-aardig-op-weg Vervoerregio Amsterdam. (2017, september). Investeringsagenda Verkeersveiligheid Programma 2018–2021. https://vervoerregio.nl/document/9f55d504-d52e-4507-af44-c613d49b073c Vervoerregio Amsterdam. (2021). Regionale Aanpak Verkeersveiligheid Vervoerregio Amsterdam 2030. VIA Software. (z.d.). VIA Statistiek Ongevallen. Geraadpleegd op 8 februari 2021, van https://www.via.software/Statistics/Accident Voet, F. (2017, januari). Actieplan Verkeersveiligheid. Gemeente Zaanstad - Windesheim Flevoland. Wee, B., & Annema, J. A. (2014). Verkeer en vervoer in hoofdlijnen (3de ed.). Coutinho. Weijermars, W. (2019, november). Monitor Verkeersveiligheid 2019 (R-2019-22). SWOV. https://www.swov.nl/en/file/18143/download?token=nxG8kGIo

Pagina 25 van 29

Bijlage 1: Overige objectieve verkeersongevallengegevens Zaanstad 2018 – 2020 Ongevallengegevens in Zaanstad 2018 – 2020 met betrekking tot de afloop Afloop Dodelijk Letsel UMS

Ongevallen

Partijen

7 358 2341

Betrokkenen

13 701 3489

Slachtoffers 13 667 2997

Gewonden 7 401 0

0 401 0

Doden 7 0 0

Ontwikkeling verkeersslachtoffers Zaanstad 2018 - 2020 met betrekking tot de aard Voetganger Vast voorwerp Onbekend Los voorwerp Kop/staart Geparkeerd voertuig Frontaal Flank Eenzijdig Dier 0

20

40

60 Doden

80

100

120

140

160

Gewonden

Verkeersslachtoffers in Zaanstad 2018 – 2020 met betrekking tot de bebouwde kom Bebouwde kom Binnen Bebouwde Kom Buiten Bebouwde Kom

Doden 7 0

Gewonden 307 86

Pagina 26 van 29

Ontwikkeling verkeersslachtoffers in Zaanstad 2018 – 2020 met betrekking tot de maximumsnelheid van de weg 250 200 150 100 50 0 15 km/h

30 km/h

50 km/h

60 km/h Doden

70 km/h

80 km/h

100 km/h

120 km/h

Gewonden

Ontwikkeling verkeersslachtoffers in Zaanstad 2018 – 2020 met betrekking tot de wegsituatie Rotonde Rechte weg Kruispunt met 4 takken Kruispunt met 3 takken Bocht 0

20

40

60 Doden

80

100

120

140

160

180

Gewonden

Pagina 27 van 29

Bijlage 2: Zaanpeiling 2020 Tevredenheid verkeersveiligheid eigen buurt in 2020 De mate van tevredenheid

Percentage

Zeer tevreden

3,22%

Tevreden

37,99%

Neutraal

25,33%

Ontevreden

23,98%

Zeer ontevreden

7,84%

Geen mening

1,65%

Redenen ontevredenheid verkeersveiligheid 2020 Redenen

Percentage

Gevaarlijke oversteek in de buurt

16,75%

Andere verkeersdeelnemers gedragen zich onveilig

26,03%

Slecht wegdek

5,89%

Te weinig of onduidelijke snelheidsbeperkende maatregelen

16,91%

In de avond te weinig verlichting

3,63%

Anders, namelijk

14,50%

Geen mening/niet van toepassing

16,29%

Pagina 28 van 29