Bijlage Bomenbeleidsplan 2020-2050 - Bomen, de longen van Zaanstad 2

Herplantplicht Bij de aanvraag van een kapvergunning, dient een herplantplan ingediend te worden. In het herplantplan dient te worden opgenomen op welke wijze de te kappen bomen worden gecompenseerd. Het uitgangspunt hierbij is dat de canopy (kroonoppervlakte) van de stad niet afneemt. Indien het herplantplan voldoet aan de onderstaande criteria, dan wordt dit overgenomen in de kapvergunning. Als in het herplantplan onvoldoende gecompenseerd wordt, wordt het compensatieplan aangepast. CRITERIA HERPLANTPLAN: 1. Het herplantplan bestaat minimaal uit: a. een tekening met de locatie van de te planten bomen; b. een lijst met de namen van de te planten bomen; c. een overzicht van de plantgatinrichting van de te planten bomen; d. eventueel met een compensatieberekening. 2. De herplant wordt bepaald aan de hand van het kroonoppervlak van de te kappen boom/bomen. 3. Gerekend wordt met de gemiddelde kroonomvang van een boom van circa twintig jaar1). 4. De herplant moet zo veel mogelijk plaatsvinden op dezelfde locatie, of in de directe nabijheid van deze locatie. Herplant buiten de gemeentegrens telt niet mee als compensatie. 5. Grote bomen (ofwel bomen van de 1e grootte) worden

Weigeringsgronden Als er een omgevingsvergunning voor het kappen van bomen (hierna: kapvergunning) is aangevraagd, dan kan deze geweigerd worden als er één (of meerdere) weigeringsgrond(en) aanwezig is (zijn), zoals benoemd in de Verordening fysieke leefomgeving Zaanstad. Een kapvergunning kan geweigerd worden op grond van: · stedelijke en landschappelijke waarde; · cultuurhistorische waarde; · natuurwaarde · recreatieve waarde; · klimaatwaarde. 49

zo veel mogelijk vervangen door bomen die groot kunnen worden (1e grootte). Indien het planten van een grote boom niet mogelijk is, dan twee bomen van de 2e grootte (middel) of drie bomen van de 3e grootte (klein). Andersom mogen drie bomen van de 3e grootte vervangen worden door één boom van de 1e grootte (groot). (figuur 12) 6. Bomen worden geplant in een minimale plantmaat van 18-20 (in de hoofdboomstructuur 20-25) tenzij gemotiveerd anders wordt besloten. De bomen zijn van A-kwaliteit. 7. De bomen worden geplant in een deugdelijk plantgat, met voldoende ondergrondse ruimte en met voldoende voeding, zodat de bomen uit kunnen groeien tot volwassen bomen. 8. De termijn van herplant wordt standaard gesteld op ‘binnen twee jaar’ of binnen één jaar na oplevering van een (bouw)plan. Indien de aanvrager hiervan af wil wijken, dient dit in het herplantplan opgenomen te worden. 9. De herplant wordt uitgevoerd in de periode tussen 1 november en 1 april. Indien hiervan afgeweken wordt dient een onderhoudsplan overlegd te worden. 10. Aan de herplantverplichtig wordt de voorwaarde verbonden dat indien de herplant binnen een twee jaar dood gaat (of nagenoeg dood), deze binnen een jaar vervangen moet worden.

Belangenafweging De één vindt bomen prachtig, een ander heeft er alleen maar last van en ziet liever alle bomen verdwijnen. Zoals in de voorgaande hoofdstukken is aangegeven, is het algemene belang voor het behouden van bomen zeer groot. Toch kan niet elke boom altijd behouden worden en zullen er bomen gekapt moeten worden. Voordat een boom gekapt mag worden, moet een zorgvuldige belangenafweging worden gemaakt. Bij de aanvraag van een omgevingsvergunning en/of bij het verzoek aan de gemeente om een boom te kappen, is het dan ook van belang dat de aanvrager duidelijk aangeeft waarom het noodzakelijk is dat de boom gekapt moet worden. Bij de belangenafweging worden zowel de individuele belangen als de algemene belangen meegenomen in de afweging. In het Toetsingskader kernwaarden (paragraaf 4.5) is de waarde van bomen weergegeven. Deze waarden geven handvatten voor het maken van een zorgvuldige belangenafweging. Daarnaast is in bijlage G een overzicht gegeven van veelvoorkomende (zwaarwegende) redenen van de aanvraag van een omgevingsvergunning voor het kappen van bomen, inclusief de wijze waarop deze aantoonbaar gemaakt kunnen worden.

Communicatie kap

1ste grootte 2e grootte 3e grootte

herplant

1x 1ste grootte 2x 2e grootte 3x 3e grootte 1x 2e grootte 2x 3e grootte 1x 3e grootte

kroonoppervlakte

m3 plantgat

38 m2

28 m3

20 m2

16 m3

13 m2

8 m3

In de meest ideale situatie wordt voorafgaand aan een aanvraag omgevingsvergunning voor het kappen van bomen (kapvergunning) met alle belanghebbenden gecommuniceerd over de kapaanvraag en is er consensus over het kappen van de boom. In de praktijk gaat dit meestal anders. Bekendmakingen De procedure voor het afhandelen van een aanvraag van een omgevingsvergunning is geregeld in de Algemene wet bestuursrecht (Awb). Een aanvraag wordt via de bekendmakingen in het streekblad en op de website van de gemeente bekend gemaakt. Bij verlening van de vergunning voor het kappen van een boom wordt dit opnieuw bekendgemaakt via de officiële bekendmakingen in het streekblad en op de website van Zaanstad. De vergunning wordt zes weken ter inzage gelegd op het gemeentehuis. In deze periode kan bezwaar gemaakt worden tegen het besluit. Bij gecombineerde omgevingsvergunningsaanvragen kan het zijn dat er een meer uitgebreide procedure gevolgd moet worden. (Figuur 13)

Figuur 12 tabel herplant voorwaarden bij bomenkap) Hierbij wordt uitgegaan van de kroonoppervlakte zoals aangegeven door het Norminstituut Bomen (boommonitor).

1)

Met behulp van de boommonitor (Norminstituut Bomen of gelijkwaardig) kan een gedetailleerde berekening van de kroonoppervlakte en omvang van het plantgat gemaakt worden. Hierbij worden de uitgangspunten van de WIORZ gehanteerd (Ambitieniveau redelijk, levensduur respectievelijk tachtig, zestig en veertig jaar).

Verzoek tot kap Elk jaar komen er verzoeken binnen om een boom (of bomen) in een straat te kappen. Veelal zijn dit verzoeken als gevolg van overlast die door de direct omwonenden 50

ervaren wordt. Met de melder/verzoeker wordt rechtstreeks contact opgenomen. Indien het verzoek leidt tot het aanvragen van een kapvergunning, worden omwonenden op de hoogte gebracht van de voorgenomen kap (en herplant). Waarna de juridische afhandeling in gang gezet wordt. Projecten Bij nieuwbouw-, herinrichtings- of vervangingsprojecten is het kappen van bomen in veel gevallen noodzakelijk. Uiteraard wordt getracht om zo veel mogelijk de bomen te behouden. Hiervoor wordt bij de start van het project in beeld gebracht of er bomen met een verhoogde of bijzondere waarde aanwezig zijn. Tijdens het project wordt een aantal malen gecommuniceerd met de belanghebbenden/omwonenden. Afhankelijk van de omvang van het project vindt communicatie met belanghebbenden plaats tijdens een bijeenkomst. Besluiten worden vastgelegd en schriftelijk kenbaar gemaakt. Op de website www.buitengewoon.zaanstad.nl kunnen de kapaanvraag en het herplantplan bekeken worden. Boomveiligheidscontrole Jaarlijks wordt een kwart van de bomen gecontroleerd op gebreken en veiligheid. Bomen waarvan de veiligheid niet gegarandeerd kan worden, dienen gekapt te worden. Ook moeten bomen gekapt moeten worden omdat ze ziek zijn (iepziekte) of vanwege storm gevaarlijk zijn geworden, moeten gekapt wordt als beheermaatregel. Informatie hierover wordt gepubliceerd op www.buitengewoon. zaanstad.nl.

Daarnaast wordt afhankelijk van de situatie hierover gecommuniceerd via sociale media, het streekblad en/of per brief. Bijzondere vergunningsvoorschriften Aan de vergunning kunnen bijzondere vergunningsvoorschriften worden verbonden. Eén van de meestvoorkomende voorschriften is het voorschrift dat indien de boom moet wijken vanwege bouwwerkzaamheden, dat dan de vergunning pas van kracht wordt als de bouwvergunning onherroepelijk is verleend.

51

Kapaanvraag komt binnen via het OLO-loket

Publicatie

Controleren op compleetheid

Aanvraag afwijzen

Toetsing kapaanvraag

Weegt het belang voor het behouden van de boom zwaarder dan het belang voor het kappen van de boom?

Weigeren vergunning

Verlenen vergunning

Publicatie

Inzage (zes weken)

Figuur 13 stroomschema behandeling omgevingsvergunning kappen bomen)

52

7

Financieel kader

Met dit bomenbeleidsplan wordt gestreefd naar een kwalitatief hoogwaardig bomenbestand. Hierbij wordt gestuurd op het vergroten van de canopy (kroonbedekking) van 16% naar 20%. Om dit te bereiken wordt geïnvesteerd in: 1. het behouden van de bestaande waardevolle bomen; 2. het versterken van de boomstructuur in de stad; 3. het investeren in goed onderhoud en een gezond bomenbestand. Om hierop in te kunnen zetten, zijn een diverse financiële middelen nodig.

1.

Budget voor integrale projecten

€ 1.600.000

• De vervanging op jaarbasis van circa 400 bomen omdat ze zijn afgestorven, voor gevaarlijke situaties zorgen of van zeer slechte kwaliteit zijn.

€ 560.000

• Voor het vervangen van circa 700 bomen op jaarbasis gelijktijdig met vervangingsprojecten in de openbare ruimte.

€ 840.000

• Voor het versterken van de boomstructuren en verdere uitwerking van de ontbrekende schakels in de boomstructuren in Zaanstad en de opgave om meer bomen te planten voor de klimaatadaptatie-opgave, zal duidelijk maken in hoeverre deze middelen toereikend zijn.

€ 200.000

De begroting voor 2021 voorziet in een investeringsniveau voor bomen voor een bedrag van € 1,6 miljoen. Daarmee kunnen de noodzakelijke investeringen conform dit bomenbeleidsplan binnen de financiële kaders van de begroting worden gedekt.

53

54

·

Verantwoording In de Nota kapitaalgoederen (2017) is (structureel) budget opgenomen voor vervangingsinvesteringen en het beheer en onderhoud van de bomen.

·

· Gemeentelijke documenten: · Algemene plaatselijke verordening (Apv) Zaanstad 2013 (laatste wijziging 01-07-2020) · Bomenbeleidsplan Gemeente Zaanstad, april 2009 · De identiteit van Zaanstad (2020) · Erfgoedverordening Zaanstad, september 2010 · Groen- en waterplan Zaanstad, Waardevol groen en water in Zaanstad, februari 2018 · Inventarisatie van de Zaanse Volkstuinen (2011) · Nota begraafplaatsen 2020 (in concept) · Parkennota Zaanstad (in ontwikkeling) · Speelruimtebeleidsplan Gemeente Zaanstad, februari 2017 · Verordening Fysieke Leefomgeving, oktober 2020 (concept) · Voorlopige opbrengsten en lessen, scenariotraject Omgevingsvisie (concept) Juli 2019 & Zaanse strategische opgaven (2019) – infosheets · Zaanse sportvisie 2020-2040, Een leven lang plezier beleven aan sport (2020) · Zaans Verkeers- en vervoersplan (ZVVP), 2008 · Zaanse Visie op Gezondheid, juli 2019.

·

·

·

·

· ·

· Informatie: · Beetje natuur, grote invloed, IVN - Mark Miras 2015 https://www.mieras.nl/schrijven/beetje-natuur/ · Beter ’n boom geplant dan ‘n boom verbrand – luchtfonds 2018 https://www.luchtfonds.nl/biomassa/beter-een-boomgeplant-dan-een-boom-verbrand/ · Biodiversiteit, WUR https://www.wur.nl/nl/show-longread/Biodiversiteitlongread.htm · Bomen, een verademing voor de stad, dr. J.A. Hiemstra e.a. 2008. https://edepot.wur.nl/27119 · Bomen in grondophogingen, deel 1, WUR 2011. https://edepot.wur.nl/201372 · Bomen in grondophogingen, deel 2, WUR 2011. https://edepot.wur.nl/201807 · De baten van Bomen, Resultaten van i-tree Eco in Nederland, 2019. https://vng.nl/sites/default/files/de _ baten _ van _ bomen _ resultaten _ van _ i-tree _ eco _ in _ nederland. pdf · De invloed van effecten van sociale samenhang, Verwey-Jonker instituut, april 2008. https://www.verwey-jonker.nl/doc/vitaliteit/De%20 invloed%20en%20effecten%20van%20sociale%20 samenhang _ 1169.pdf

· ·

55

Factsheet Groen in de stad – Biodiversiteit, WUR e.a., 2018. https://edepot.wur.nl/460542 Factsheet Groen in de stad – Klimaat en Temperatuur, WUR e.a., 2018. https://edepot.wur.nl/460543 Factsheet Groen in de stad – Luchtkwaliteit, WUR e.a., 2018. https://edepot.wur.nl/4605439 Factsheet Groen in de stad – Soortentabel, WUR e.a., 2018. https://edepot.wur.nl/460540 Factsheet Groen in de stad – Waterhuishouding, WUR e.a., 2018. https://edepot.wur.nl/460541 Factsheet Snelheidsremmende maartegelen, CROW 2014 https://www.crow.nl/downloads/pdf/portals/ mobiliteit-en-gedrag/toolkitpve/factsheet-snelheidremmende-maatregelen.aspx?ext=.pdf Groen bedrijventerein werkt beter, WUR 2017 https://weblog.wur.nl/uitgelicht/groenbedrijventerrein-werkt-beter/Groene Ruimte https:// www.groeneruimte.nl/dossiers/groen _ en _ luchtkwaliteit/home.html#bomen Luchtmeetnet https://www.luchtmeetnet.nl/ Lucht zuiveren met bomen en planten, WUR 2017 https://www.wur.nl/nl/nieuws/Lucht-zuiveren-metplanten-en-bomen.htm Kleine landschapselementen als invangers van fijnstof en ammoniak, WUR, 2006. http://www2.alterra.wur.nl/Webdocs/PDFFiles/ Alterrarapporten/AlterraRapport1419.pdf Tiny Forest, IVN. www.ivn.nl/tinyforest/over-tiny-forestr Wist u dat al? Het klimaat heeft geen rekenmachine!Luchtfonds 2018 https://www.luchtfonds.nl/biomassa/wist-u-dat-alhet-klimaat-heeft-geen-rekenmachine/

Bijlage A: Enquête Zaanpanel In februari 2020 is een enquête voorgelegd aan het Zaanpanel met betrekking tot het bomenbeleid. Hierop hebben meer dan duizend inwoners van Zaanstad gereageerd. Ruim vijfhonderd deelnemers hebben een persoonlijk opmerking bijgevoegd. Meestvoorkomende opmerkingen (samengevat): a. Bomen zijn belangrijk! b. Plant meer bomen in Zaanstad! c. Kap minder bomen. d. Het onderhoud aan de bestaande bomen verbeteren. e. Beter toezien op de uitvoering van de herplant. f. Betere communicatie over bomen (zowel kappen als planten). g. Monumentale bomen beter beschermen (niet ten koste van alles). h. De overlast van bomen verminderen/beperken. i. Vergroten van de biodiversiteit.

Het Zaanpanel en het Bomenbeleidsplan

O & S Zaanstad (maart 2020)

56

Inleiding

Aanleiding onderzoek De gemeente Zaanstad is momenteel bezig met het opstellen van een nieuw Bomenbeleidsplan. Het huidige beleidsplan dateert uit 2009. Om het nieuwe bomenbeleidsplan (in wording) te toetsen aan inwoners van Zaanstad is het Zaanpanel uitgenodigd om een aantal vragen over het bomenbeleid te beantwoorden. Het Zaanpanel is eind februari uitgenodigd om de vragen over ‘het Bomenbeleidsplan’ online in te vullen. De vragenlijst stond tussen 27 februari en 12 maart open. De volgende vragen zijn voorgelegd: • • • • • • • •

Kent het Zaanpanel het Bomenbeleidsplan van 2009? Wat vindt men van bepaalde normen m.b.t. het aantal bomen per inwoner? Wat is de rol van inwoners bij aanplant van nieuwe bomen (bijv. meebeslissen, adviseren)? Moeten bomen beschermd worden (bijvoorbeeld door minder kapvergunningen te verlenen)? Welke opties m.b.t. de kap van bomen spreken het meeste aan? In welke mate worden bomen in de eigen leefomgeving als waardevol ervaren? Welke effecten hebben bomen volgens het Zaanpanel op het klimaat? Op welke (4) locaties heeft het planten van bomen het meest en welke het minst effect op klimaat?

Over het Zaanpanel Het Zaanpanel is het online burgerpanel van de gemeente Zaanstad en telt ruim 2.400 leden. De enquête is door 1.200 personen ingevuld, de respons is daarmee 50%. Er is geen herinnering uitgestuurd omdat de respons ruim voldoende bleek. Het Zaanpanel denkt en praat graag mee. Dit blijkt ook wel uit de hoge respons in korte tijd en uit de vaak breed uitgemeten waardevolle open antwoorden. Het panel is niet representatief voor de Zaanse bevolking en bevat relatief meer inwoners in de leeftijd tussen de 50 en 65 jaar, meer hoger opgeleiden en meer mannen in vergelijking met de gemiddelde samenstelling van de bevolking van Zaanstad. En omdat de samenstelling van het panel enigszins afwijkt van de gemiddelde samenstelling van de bevolking van Zaanstad moeten uitkomsten van panelonderzoek altijd als indicatief worden beschouwd. Er wordt soms gewogen voor leeftijd en geslacht om de resultaten representatiever te krijgen. Een onderzoek onder het Zaanpanel moet altijd worden beschouwd als een peiling onder een groep betrokken inwoners om te vernemen wat men van bepaalde lokale en actuele onderwerpen vindt. De informatie uit het onderzoek is echter niet minder waardevol en geeft een goed beeld van wat leeft onder een (betrokken) deel van de bevolking

PAGINA

2

Het Zaanpanel over het Bomenbeleidsplan

25% van het panel is bekend met Bomenbeleidsplan

80% 75%

70% 60% 50% 40% 30%

20%

21%

10%

4%

0% ja, ik ken het

nee, ik ken het niet

ja, maar ik ken het niet goed

Driekwart van de respondenten is niet bekend met het Bomenbeleidsplan, 21% ken het wel, maar niet goed en 4% zegt het te kennen.

PAGINA

3

Het Zaanpanel over het Bomenbeleidsplan

57

Bestaande norm (0,4 boom / inwoner) spreekt het meest aan

70% 60%

In de vraagstelling is uitgelegd dat 0,4 boom per inwoner de huidige norm is, en dat met een toenemend aantal inwoners deze norm moet worden bijgesteld. Het merendeel van het Zaanpanel wil dat de huidige norm gehandhaafd blijft, ook al worden er klein blijvende boompjes bijgeplant.

60%

50% 40% 30%

31%

20%

Bijna een derde van het panel is voorstander van het verhogen van de kroonbedekking in de stad naar 20%.

10% 8% 0% de norm van 0,4 bomen per inwoner moet blijven bestaan, ook al worden er klein blijvende boompjes geplant

PAGINA

4

een ander soort norm, de norm wordt bijgesteld namelijk het verhogen van naar 0,3 bomen per inwoner de kroonbedekking1 in de stad van 16% naar 20%.

Het Zaanpanel over het Bomenbeleidsplan

Inwoners willen meebeslissen of adviseren bij aanplant van nieuwe bomen 45% 40% 39% 35%

Wat zou de rol van de bewoners moeten zijn bij de aanplant van nieuwe bomen? Bijna veertig procent vindt dat bewoners mogen meebeslissen of adviseren. Zestien procent vindt dat het informeren van de bewoners voldoende is. Slechts een heel klein percentage vindt dat de gemeente bepaalt.

38%

30% 25% 20%

15%

16%

10% 5%

7%

0% mogen bewoners meebeslissen

PAGINA

5

mogen bewoners advies geven

is informeren van de bepaalt de gemeente bewoners voldoende

Het Zaanpanel over het Bomenbeleidsplan

58

Bomen moeten worden beschermd

ja

54%

nee

27%

beter dan nu

PAGINA

De meeste panelleden (73% in totaal) vinden dat bomen moeten worden beschermd. Een deel van hen vindt dat de bomen ‘beter dan nu’ moeten worden beschermd. Voor ruim een kwart van het panel is er geen bescherming nodig.

19%

0%

10%

20%

30%

40%

6

Het Zaanpanel over het Bomenbeleidsplan

50%

60%

Jaarlijkse kap van 1.000 bomen moet volgens de helft van het panel omlaag Voor een gezond bomenbestand is het nodig elk jaar een aantal bomen te kappen en te herplanten vanwege ziekte of slechte conditie. Kap en herplant gebeurt ook bij renovatie en/of herinrichting van de openbare ruimte. Het gaat om ongeveer 2% van het aantal bomen in Zaanstad (ofwel 1.000 bomen) per jaar. Het panel is gevraagd wat men van de kap van dit aantal bomen per jaar vindt.

Ruim de helft vindt dat dit aantal omlaag moet. Bomen moeten de kans krijgen om langer te blijven staan en ouder te worden. Bijna veertig procent vindt dit aantal acceptabel mits er nieuwe bomen voor in de plaats komen. Slechts tien procent vindt het prima als dit nodig is.

het is prima dat er meer dan 1.000 bomen gekapt worden als dit nodig is.

10%

de kap van 1.000 bomen per jaar is acceptabel. Er worden nieuwe bomen voor teruggeplant

39%

de kap van 1.000 bomen per jaar moet omlaag. Bomen kunnen langer blijven staan en ouder worden.

52%

0%

PAGINA

7

10%

20%

Het Zaanpanel over het Bomenbeleidsplan

59

30%

40%

50%

60%

Opties na kap van één grote boom: welke spreekt het meeste aan? In het Boombeleidsplan 2009 staat dat elke gekapte boom moet worden vervangen voor een nieuwe boom, bij voorkeur op dezelfde plek of in directe nabijheid ervan. Het panel is gevraagd naar hun mening over een aantal opties. Welke spreekt het meeste aan? Voor 5% hoeft er niet herplant te worden als de kwaliteit van de bestaande bomen maar wordt verbeterd. Maar het merendeel is vóór het terugplanten. 53% is voor herplant van één grote boom of van meerdere kleine bomen, 23% vindt herplant van één boom prima, groot of klein maakt daarbij niet uit en 18% vindt dat er één grote boom moet worden herplant. 1% vindt herplant van een nieuwe boom niet nodig. 60% 50%

53%

40% 30% 20%

23%

10% 0%

18%

5%

1%

er wordt één boom er moet één grote er wordt één grote er hoeft geen boom het planten van een geplant, klein of groot boom worden boom teruggeplant of herplant te worden nieuwe boom is niet maakt niet uit teruggeplant meerdere kleine als de kwaliteit van nodig. bomen de bestaande bomen maar wordt verbeterd.

PAGINA

8

Het Zaanpanel over het Bomenbeleidsplan

Monumentale bomen: stellingen Monumentale bomen zijn zeer waardevol en staan daarom geregistreerd op de gemeentelijke ‘Lijst waardevolle bomen’. Zij mogen alleen worden gekapt als de boom dood is of een gevaar vormt voor de omgeving. Hiervoor is een kapvergunning nodig. Het panel is de volgende stellingen over het beleid rond de kap en/of onderhoud van monumentale bomen voorgelegd. de gemeente moet alle monumentale bomen regelmatig controleren op gebreken en de eigenaar adviseren over het onderhoud.

8%

bij de aanvraag van een kapvergunning moet een onafhankelijk onderzoek naar de levensverwachting van de boom bijgevoegd worden

11%

de gemeente moet de kosten van het onderhoud van monumentale bomen gaan subsidiëren

12%

80% 18%

21%

70% 24%

55%

inwoners met een monumentale boom in hun tuin zijn zelf verantwoordelijk voor de veiligheid en onderhoud van hun boom

30%

21%

50%

kosten van het onderhoud van een monumentale boom zijn voor rekening van de eigenaar van de boom

26%

27%

47%

de gemeente moet alle monumentale bomen onderhouden, ook al zijn ze niet in eigendom van de gemeente

43% 0%

20% mee oneens

31% 40%

neutraal

60%

26% 80%

100%

mee eens

De meeste panelleden (80%) vinden dat de gemeente de bomen moeten controleren en moeten adviseren over het onderhoud. Een belangrijke rol is ook weggelegd voor het subsidiëren van onderhoudskosten of dat de gemeente al deze bomen zelf onderhoudt. Maar tegelijkertijd is ongeveer de helft van het panel van mening dat de eigenaar van de boom zelf verantwoordelijk is voor de veiligheid en de kosten van onderhoud. PAGINA

9

Het Zaanpanel over het Bomenbeleidsplan

60

Hoe waardevol vindt men bomen in de eigen leefomgeving en wat zijn effecten van bomen op het klimaat? 90%

90%

zuurstofvoorziening

80% 79% 70%

CO2-opslag

72%

opvang en verdamping van (regen)water

69%

verminderen van hittestress

66%

60%

50% 40% 30% 20%

2%

1%

opname van stikstof

44%

afvangen van fijnstof

44%

0% erg waardevol

waardevol

een beetje waardevol

niet waardevol

De overgrote meerderheid vindt bomen in de eigen leefomgeving (erg) waardevol. Er is gevraagd wat de effecten van op het klimaat zijn; in de grafiek hiernaast staan de antwoorden. De antwoorden spreken voor zich.

PAGINA

10

58%

vergroten van de biodiversiteit

17%

10%

geen van de bovenstaande

0% 0%

20% 40% 60% 80% 100%

Het Zaanpanel over het Bomenbeleidsplan

Waar heeft het planten van bomen het meest / minst effect?

in wijken/buurten waar weinig ‘openbaar groen’ is

38%

27%

bij versteende verblijfsgebieden

24%

op invalswegen

21%

17%

langs hoofdwegen

17%

23%

0%

11

33%

21%

24%

18%

23%

38%

38%

22%

10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% meest effect

PAGINA

18%

2

3

minste effect

Het Zaanpanel over het Bomenbeleidsplan

61

In wijken/buurten waar weinig openbaar groen is, zoals in de Rosmolenbuurt, Nieuw West en Rooswijk heeft het planten van bomen het meest effect op klimaat, aldus het panel. Men kon een volgorde aanbrengen van locaties waar het effect op het klimaat het grootst is en waar kleinst. In de versteende verblijfsgebieden is het effect volgens het panel ook groot.

Opmerkingen en suggesties, een willekeurige selectie (1)

x

1. De vraag over 1000 bomen kappen per jaar, meer of minder, snapte ik niet. Het lijkt me van de zotte dat er gewoon 1000 per jaar gekapt moeten worden, zonder dat er een reden voor is. Als meer dan 1000 bomen ziek zijn of een gevaar vormen, dan mogen (moeten zelfs) er meer dan 1000 gekapt worden. Kappen dus alleen bij noodzaak. 2. Dan nog iets, in andere gemeenten hoor ik van mooie bruikbare bomen, fruit of notenbomen. Dat lijkt me ook leuk voor onze inwoners. 3. Deze gemeente kapt een mooie walnotenboom zonder berichtgeving aan de schenker. 4. De enquête gaat een beetje voorbij aan het weldoende effect van bomen, van natuur in het algemeen

x

als de gemeente vind dat een boom op de "monumentale lijst", staat moet op zijn minst een financieel en feitelijke ondersteuning worden aangeboden aan de eigenaar, vooral omdat het een eenrichtingsbesluit, waartegen geen herroeping mogelijk is. Tenzij het verzoek van de eigenaar om de boom van de "monumentale lijst" af te halen gehonoreerd wordt.

x

Als ik door de stad en erbuiten heen rij zie ik heel veel plaatsen waar naar mijn mening bomen geplant kunnen worden. Dit kan veel "pro actiever". En met duidelijke communicatie naar omgeving ook tijdelijk op plekken die braak liggen etc. Als dit na een paar jaar gerooid moet worden kan het als bio massa worden verbrand en wordt dit integraal onderdeel van ander beleid in Zaanstad. Ik zou graag zien dat Zaanstad actief op veel plaatsen bomen gaat planten. Ook kan er samengewerkt worden met een initiatief in Rotterdam, die van gerecycled plastic grote bakken maken om daar bv. een drijvend bos van te maken. In Zaanstad zijn er mogelijk veel plekken waar deze " drijvende bomen " de omgeving kunnen verrijken. En later als brandstof voor stadsverwarming. Dit vraagt dan wel om een nieuw soort hovenier in dienst van de gemeente. Hiervoor mag, mits duidelijk gelabeld, mij WOZ-belasting iets stijgen.

PAGINA

12

Het Zaanpanel over het Bomenbeleidsplan

Opmerkingen en suggesties (2) x

Bomen zijn belangrijk. Zowel voor klimaat en luchtvervuiling, als voor het psychisch welbevinden van mensen. Hier is veel wetenschappelijk onderzoek naar gedaan. Bomen zoveel mogelijk oud en groot laten worden. Grote bomen die boven huizen uitsteken maken een buurt fijn. Daarom is bijv. Westerkoog zo populair. In iedere wijk zouden meer bomen met grote kronen en daarnaast ook kleinere bomen moeten staan. Wortels en kroongrootte ook van belang in verband met klimaatverandering: meer hitte en meer regenval. Laag groen blijft daarnaast ook nodig. Langs drukke wegen kan ook lineair groen geplant worden (of volgens nog nieuwere inzichten groen geplant worden) om fijn zoveel mogelijk stof bij de bron al af te vangen. Bijvoorbeeld langs de Guisweg van politiebureau naar benzinepomp of de houtveldweg. Ook langs de snelweg A8, die op meerdere plekken dicht langs woonwijken loopt kunnen nog meer bomen staan. Evt in overleg met Rijkswaterstaat.

x

Een goed bomenbeleid alsmede het beheer en onderhoud mag best wat kosten. Bomen zijn een vorm van opstaande energieopslag en daarmee vertegenwoordigen bomen een waarde die je zou kunnen uitdrukken in geld. Deze waarde moet goed beheerd en onderhouden worden.

x

Er worden naar mijn mening toch best veel bomen gekapt. Grote bomen worden vervangen door kleine. Voor veel mensen en ook voor het milieu een groot verlies. Een iets zorgvuldiger kapbeleid? In Zaandijk-Rooswijk is een goede scheiding te zien tussen de grote bomen in het oude gedeelte en het weinige en langzaam groeiende groen in het nieuwe gedeelte, dat per slot van rekening ook alweer meer dan 20 jaar oud is. Grotere bomen planten is vast kostbaarder dan kleine, maar het resultaat is zoveel mooier, beter voor het milieu en voor de vogels.

x

Er zou meer gekeken moeten worden naar diverse soorten bomen en bomen met groot bladoppervlak (platanen bijvoorbeeld). Ook het gebrek aan struiken (waarom zijn die ooit allemaal verdwenen?) wat een groot effect heeft op vogels en insecten, verdient aandacht. Al met al hebben gemeenten met een goed groenbeleid een betere uitstraling voor inwoners en bezoekers. Zie bijvoorbeeld gemeente Heemskerk.

PAGINA

13

Het Zaanpanel over het Bomenbeleidsplan

62

Opmerkingen en suggesties (3) x

Dit vind ik eigenlijk geen onderwerp waar leken iets zinnigs over kunnen zeggen. Natuurlijk woon ik graag in een groene omgeving met veel bomen: dat is onder andere goed voor mijn welbevinden, het verkoelt in hete zomers en gaat wateroverlast tegen. Maar het planten van bosjes, meerdere bomen bij elkaar, heeft misschien wel een groter effect op het klimaat en de luchtkwaliteit. Dat soort keuzes kan ik onmogelijk maken, daar hebben we een geïnformeerde overheid voor (hoop ik).

x

Het Bomenbeleid is een prima uitgangspunt. Goed voor het milieu en de leefomgeving. Er moet alleen goed op het soort bomen gelet worden. Bomen die veel rommel geven omdat ze pluizen of zaden e.d. laten vallen moeten niet geplant worden. Deze bomen geven veel rommel, overlast en ergernis. Want wie ruimt dit op ?? Ook moet de gemeente bomen beter onderhouden. In mijn straat waar ik al 20 jaar woon is er nog nooit naar de staat van de bomen gekeken. Planten is een ding maar onderhouden hoort hier ook bij.

x

Ik vind de verhouding van 0,4 boom per inwoner nogal karig. Niet alleen is bekend dat bomen (groen) bijdraagt aan een betere leefomgeving, maar ook met het oog op klimaatverandering heeft de gemeente een verantwoordelijkheid hier meer aan te doen d.m.v. meer bomen planten. Er zijn m.i. genoeg gebieden waar nog bomen geplaatst kunnen worden. Het huidige beleid, waarbij grote bomen worden weggehaald en mini boompjes worden terug geplaatst, vind ik heel treurig. Zaanstad kan meer doen om een echt groene gemeente te zijn!!

x

In de vraag over de "norm" voor de verhouding van het aantal bomen werd NIET de mogelijkheid gegeven om de norm te VERHOGEN boven de 0,4. Er is een tekort aan woningen en de "Bomennorm" staat onder druk, maar ik vind dat de norm toch zo hoog mogelijk moet worden gesteld

x

"Zaanstad heeft zeer veel mensen met long- en hooikoorts problemen. Wordt er in het bomen beleid rekening gehouden met bomen die veel problemen voor deze mensen veroorzaken zoals: Berken -, elzenbomen en bepaalde soorten populieren. Het terug planten van bomen wordt nog steeds lang niet altijd nagekomen. Onder andere op de Papiermolen in Koog aan de Zaan (Westerkoog) zijn bomen enkele jaren geleden gerooid en niet teruggeplaatst. De bomen die daar niet zijn gerooid verkeren in een zeer slechte staat met veel dood hout."

PAGINA

14

Het Zaanpanel over het Bomenbeleidsplan

Opmerkingen en suggesties (in een ‘woordenwolk’)

PAGINA

15

Het Zaanpanel over het Bomenbeleidsplan

63

64

Bijlage B: Biodiversiteit In het kader van het bevorderen van de biodiversiteit dient ook het bomenbestand over voldoende variatie te beschikken. Hiervoor wordt gewerkt volgens de ‘10-20-30-regel’. Ook wordt hiermee ingezet op een risicospreiding bij de ziektes en plagen. De 10-20-30-regel houdt in dat binnen een gebied een maximaal aantal bomen van één soort, geslacht of familie mag staan: · 10% van één soort; · 20% van één geslacht; · 30% uit één familie. Deze richtlijn heeft consequenties voor het planten van nieuwe bomen. In de onderstaande tabellen is per wijk samengevat of wordt voldaan aan de 10-20-30-regel. Hieruit is gebleken dat voor een aantal soorten, geslachten en families geldt dat er in een aantal wijken een lichte overschrijding is van de 10-20-30-regel. Bij aanplant van nieuwe bomen in de wijk wordt bij overschrijding van de 10-20-30-regel bij voorkeur gekozen voor andere bomen. Let op: In de tabellen worden alleen de wijken en soorten/ geslachten/families genoemd waar een overschrijding is of waar een risico tot overschrijding is.

65

66

Bijlage C: Boomstructuurkaart

Bomenstructuurplan Gemeente Zaanstad 2050 LONGEN bp Begraafsplaats

Sportvelden Parken

Volkstuinen

kb Kinderboerderij

Overig groen

ADERS Hoofdboomstructuur

Toekoms ge boomstructuur

Wijk boomstructuur

Historische linten

Buurt boomstructuur

Zaanvensters

bp

bp

bp

kb

bp bp

bp

kb

bp

bp

0

1km

2km

67

Bijlage D: Gebiedenkaart vergunningsplicht kappen van bomen

Ontwerp-gebiedenkaart 2020 kapvergunning

Gemeente grens Natura 2000 gebied Kapvergunningsplichtige gronden

Datum: 07-05-2020

68

Bijlage E: Lijst beschermde bomen

69

70

71

72

73

74

75

76

77

78

79

80

Bijlage F: Overzichtskaart BVC

TRIAL MODE − a valid license will remove this message. See the keywords property of this PDF for more information.

Legenda Bomen Topografie Water Straatnamen Gebouwen Gevaarzetting_hoog BVC 2018, 2019, 2022 SNOEI 2017, 2021, 2025

Wijken BVC 2017, 2021, 2025 SNOEI 2018, 2022, 2026 BVC 2019, 2023, 2026 SNOEI 2020, 2024, 2027 BVC 2018, 2022, 2026 SNOEI 2019, 2023, 2026

Krommenie Krommenie

Wormerveer Wormerveer

Assendelft Assendelft

Oud Oud Zaandijk Zaandijk

Rooswijk Rooswijk

Zaandam Zaandam Noord Noord

Oud Oud Koog Koog aan aan de de Zaan Zaan

Westerkoog Westerkoog

Assendelft Assendelft

Kogerveldwijk Kogerveldwijk

Westzaan Westzaan

Rosmolenwijk Rosmolenwijk

PeldersPelders- en en Hoornseveld Hoornseveld

Zaandam Zaandam West West

Nieuw Nieuw West West

Poelenburg Poelenburg

Zaandam Zaandam Zuid Zuid Oude Oude Haven Haven

0,5 km km 0,5

81

Bijlage G: Veelvoorkomende redenen aanvraag omgevingsvergunning kappen

Gevaarlijk of ziek

Indien een boom gevaarlijk of ziek is, zal de boom verwijderd moeten worden. Uitzondering hierbij is wanneer de gevaarzetting dusdanig is dat de boom gekapt moet worden met onverwijlde spoed (bijvoorbeeld tijdens of vlak na een storm). De onverwijlde spoed dient vastgesteld te worden door een boom veiligheidscontroleur (BVC) of de brandweer. Hierbij wordt achteraf een melding van kap onder onverwijlde spoed gedaan. Indien er geen sprake is van onverwijlde spoed, dient bij de aanvraag een inspectierapport VTA (visual tree assessment) te zijn bijgevoegd. Een VTA-inspectie dient uitgevoerd te worden door een gecertificeerd boomveiligheidscontroleur.

Overmatige overlast

Bijna alle bomen geven schaduw in de zomer en laten hun blad vallen in het najaar. Wanneer de boom groter wordt, geeft de boom meer schaduw en laat hij meer blad vallen. Naarmate de boom ouder en groter wordt, neemt de overlast in de meeste gevallen toe. Dit wil niet zeggen dat er sprake is van overmatige overlast. Pas wanneer er sprake is van een ernstig aantoonbaar (financieel) nadeel van de boom kan overwogen worden tot het kappen van de boom. Bijvoorbeeld bij (dag)lichtbeperking; enkel niet meer in de zon kunnen zitten is onvoldoende, echter wanneer er als gevolg van de schaduwwerking vrijwel de gehele dag geen daglicht beschikbaar is, kan er sprake zijn van overmatige overlast. Ook indien ondernemers in hun bedrijfsvoering ernstig worden belemmerd door de aanwezigheid van een boom, kan er sprake zijn van overmatige overlast. Middels een planschadeberekening kan overmatige overlast aangetoond worden. Dit houdt niet in dat hier een financiële vergoeding tegenover staat.

Zonnepanelen

De natuurlijke staat van een boom wordt niet gezien als een geldige reden voor het kappen van de boom. Schaduw is een natuurlijk gevolg van een boom. Een verminderde opbrengst van de zonnepanelen als gevolg van schaduw is dan ook geen reden om de boom te kappen als de panelen op het dak van een woning liggen (individueel belang). Indien er sprake is van bijvoorbeeld een zonnepark als onderdeel van de energietransitie, dan is er sprake van een algemeen belang en worden er andere de belangen meegenomen bij de belangenafweging.

Bouw- of aanlegactiviteit

Bij de bouw of verbouw van een pand is het in bepaalde gevallen noodzakelijk om één of meerdere bomen te kappen. In alle gevallen dient echter eerst gekeken te worden of de betreffende boom ook ingepast kan worden in het plan. Hiervoor is een inventarisatie van de bomen noodzakelijk, waarbij de kwaliteit/vitaliteit van de boom vastgesteld dient te worden. Hierbij kan een BVC of een verplantbaarheidsonderzoek uitgevoerd worden. Ook kan een BEA (een heldere analyse van de situatie) duidelijkheid verschaffen bij de afweging van het belang. Dit geldt uiteraard ook bij ophogingen en/of het herinrichten van het openbaar gebied.

Onevenredige schade

Bomen en met name boomwortels kunnen schade aan bebouwing, riolering en/of bestrating veroorzaken. Indien de boom onevenredige schade veroorzaakt, is dit een aanvaardbare reden voor kap. Onevenredige schade is herhaaldelijke schade als gevolg van het groeien van de boom, indien die niet middels periodiek onderhoud kan worden voorkomen. Voorbeelden van onevenredige schade zijn bijvoorbeeld boomwortels die in het riool of de fundering van een woning groeien, schade aan daklijsten door de takken, extreme worteldruk en afbrekende takken. Hiervan dient een schaderapport opgemaakt te worden.

82

gemeente Zaanstad Afdeling Communicatie en Kabinet Stadhuisplein 100, 1506 MZ Zaandam Postbus 2000, 1500 GA Zaandam

Code nr. Seravek Light 5pt +15/1000 em

T 14 075 antwoord@zaanstad.nl www.zaanstad.nl